tartuNLP/wikipedia-smugri-20251201 huggingface dataset:
Таркек

Таркек — тайӧ Сатурнлӧн спутник. Сылӧн радиус — 3,5 км. Сатурнӧдз шӧр кост 17 910 600 км. Таркек восьтісны Америкаса астрономъяс Скотт Шеппард, Дэвид Джуитт, Джен Клина да Брайан Марсден 2007 воын.
Лыткин Леонид Александрович

Лыткин Леонид Александрович (1930—2016) — коми гижысь, журналист.
Олан туй.
Леонид Лыткин чужӧма 1930-ӧд вося сора тӧлысь 31-ӧд лунӧ Сыктывкарын. Велӧдчӧма Олег Кошевой нима Сыктывкарса 12 №-а школаын. 8 класс помалӧм бӧрын пырӧма велӧдчыны республикаса Драма театр бердын театральнӧй студияӧ. Шӧр образование босьтӧма 21-ӧд №-а рытъя школаын. Велӧдчӧма Ленинградса видз-му институтын.
1949-ӧд восянь уджалӧма «Вӧрлэдзысь» газетын литературнӧй сотрудникӧн. Служитӧма Сӧветскӧй Армияын. 1954-ӧд воын бергӧдчӧма уджавны «Вӧрлэдзысь» газетӧ. 1955-ӧд воын Л. Лыткинӧс бӧрйӧмаӧсь Летка райкомын ВЛКСМ-са медводдза секретарӧн. Вит кымын во уджалӧма комсомолын. 1958—1959-ӧд воясын вӧлӧма «Молодёжь Севера» газетын редакторӧс вежысьӧн. Мыйтакӧ уджыштӧма «Красное знамя» республикаса газетын сиктса олӧм юкӧдын веськӧдлысьӧн.
24 во уджалӧма Коми АССР-са телевидение да радиовещаниеысь канму комитетын редакторӧн, а сэсся медыджыд редакторӧн.
Кулӧма 2016-ӧд вося сора тӧлысь 8-ӧд лунӧ.
Гижан удж.
«Видз вылын талун шондіа» медводдза висьтсӧ йӧзӧдӧма 1940-ӧд воын «Коми комсомолец» газетын. Сылӧн висьтъясыс петавлӧмаӧсь «За коммунизм» районкостса газетын. «Гӧрд пӧлян» радиожурналын унаысь юргисны сылӧн дженьыд да шмонитана гижӧдторъяс. Йӧзӧдчӧма «Земля родная» (Москва), «Войвыв кодзув», «Чушканзі» да «Би кинь» журналъясын. Гижӧдъясыс веськалӧмаӧсь «Миян грездса челядь» да «Шувгӧны пожӧмъяс» висьтъяса ӧтувъя чукӧръясын.
Леонид Лыткин йӧзӧдлӧма очеркъяса кык небӧг, «Яким пӧль да Шурик» ла «Чулькъяс» повесьтъяс (юкӧнъясыс петавлісны «Войвыв кодзув» журналын).
Бӧръя олан воясас дасьтӧма да йӧзӧдӧма роч кывйӧн «Сыктывкар и сыктывкарцы», «Профессор Худяев», «Наш Борис Иванович» небӧгъяс.
Леонид Лыткинлӧн кывбуръяс вылӧ лӧсьӧдӧма сьыланкывъяс, кодъяс юргӧмаӧсь Москваын Финн-йӧгра войтырлӧн Ставмирса конгресс дырйи.
Общественнӧй удж.
Веськӧдлӧма «Сыктывкар» нима историко-мемориальнӧй да культурно-просветительскӧй обшественнӧй котырӧн.
Альбиорикс

Альбиорикс — тайӧ Сатурнлӧн спутник. Сылӧн радиус — 16 км. Сатурнӧдз шӧр кост 16 401 600 км. Альбиорикс восьтісны Америкаса астрономъяс Мэтью Холман да Тимоти Спар 2000 воын.
Бевин

Бевин — тайӧ Сатурнлӧн спутник. Сылӧн радиус — 3 км. Сатурнӧдз шӧр кост 17 119 000 км. Бевин восьтісны Америкаса астрономъяс Скотт Шеппард, Дэвид Джуитт, Джен Клина да Брайан Марсден 2005 воын.
Эррипо

Эррипо — тайӧ Сатурнлӧн спутник. Сылӧн радиус — 5 км. Сатурнӧдз шӧр кост 17 343 000 км. Эррипо восьтісны Брэтт Глэдмэн, Джон Кавелаарс да мӧд астрономъяс 2000 воын.
Тарвос

Тарвос — тайӧ Сатурнлӧн спутник. Сылӧн радиус — 5 км. Сатурнӧдз шӧр кост 17 983 000 км. Тарвос восьтіс Америкаса астроном Джон Кавелаарс 2000 воын.
Скади

Скади — тайӧ Сатурнлӧн спутник. Сылӧн радиус — 3,2 км. Сатурнӧдз шӧр кост 15 576 000 км. Скади восьтісны Брэтт Глэдмэн, Джон Кавелаарс да мӧд астрономъяс 2000 воын.
Сколл

Сколл — тайӧ Сатурнлӧн спутник. Сылӧн радиус — 3 км. Сатурнӧдз шӧр кост 17 655 000 км. Сколл восьтісны Америкаса астрономъяс Скотт Шеппард, Дэвид Джуитт, Джен Клина да Брайан Марсден 2006 воын.
Грейп

Грейп — тайӧ Сатурнлӧн спутник. Сылӧн радиус — 3 км. Сатурнӧдз шӧр кост 18 066 000 км. Грейп восьтісны Америкаса астрономъяс Скотт Шеппард, Дэвид Джуитт, Джен Клина да Брайан Марсден 2006 воын.
Гирроккин

Гирроккин — тайӧ Сатурнлӧн спутник. Сылӧн радиус — 4 км. Сатурнӧдз шӧр кост 18 168 300 км. Гирроккин восьтісны Америкаса астрономъяс Скотт Шеппард, Дэвид Джуитт, Джен Клина да Брайан Марсден 2004 воын.
Мундильфари

Мундильфари — тайӧ Сатурнлӧн спутник. Сылӧн радиус — 3,5 км. Сатурнӧдз шӧр кост 18 628 000 км. Мундильфари восьтісны Бретт Глэдман, Джон Кавелаарс да мӧд астрономъяс 2000 воын.
Ярнсакса

Ярнсакса — тайӧ Сатурнлӧн спутник. Сылӧн радиус — 3 км. Сатурнӧдз шӧр кост 18 811 000 км. Ярнсакса восьтісны Америкаса астрономъяс Скотт Шеппард, Дэвид Джуитт, Джен Клина да Брайан Марсден 2006 воын.
Нарви

Нарви — тайӧ Сатурнлӧн спутник. Сылӧн радиус — 3,5 км. Сатурнӧдз шӧр кост 19 007 000 км. Нарви восьтісны Америкаса астрономъяс Скотт Шеппард, Дэвид Джуитт, Джен Клина да Брайан Марсден 2003 воын.
Бергельмир

Бергельмир — тайӧ Сатурнлӧн спутник. Сылӧн радиус — 3,0 км. Сатурнӧдз шӧр кост 19 336 000 км. Бергельмир восьтісны Америкаса астрономъяс Скотт Шеппард, Дэвид Джуитт, Джен Клина да Брайан Марсден 2004 воын.
Эгир

Эгир — тайӧ Сатурнлӧн спутник. Сылӧн радиус — 3,0 км. Сатурнӧдз шӧр кост 20 751 000 км. Эгир восьтісны Америкаса астрономъяс Скотт Шеппард, Дэвид Джуитт, Джен Клина да Брайан Марсден 2004 воын.
Суттунг

Суттунг — тайӧ Сатурнлӧн спутник. Сылӧн радиус — 2,8 км. Сатурнӧдз шӧр кост 19 667 000 км. Суттунг восьтісны Брэтт Глэдмэн, Джон Кавелаарс да мӧд астрономъяс 2000 воын.
Бестла

Бестла — тайӧ Сатурнлӧн спутник. Сылӧн радиус — 3,5 км. Сатурнӧдз шӧр кост 20 192 000 км. Бестла восьтісны Америкаса астрономъяс Скотт Шеппард, Дэвид Джуитт, Джен Клина да Брайан Марсден 2004 воын.
Фарбаути

Фарбаути — тайӧ Сатурнлӧн спутник. Сылӧн радиус — 2,5 км. Сатурнӧдз шӧр кост 20 377 000 км. Фарбаути восьтісны Америкаса астрономъяс Скотт Шеппард, Дэвид Джуитт, Джен Клина да Брайан Марсден 2004 воын.
Хати

Хати — тайӧ Сатурнлӧн спутник. Сылӧн радиус — 3 км. Сатурнӧдз шӧр кост 19 856 000 км. Хати восьтісны Америкаса астрономъяс Скотт Шеппард, Дэвид Джуитт, Джен Клина да Брайан Марсден 2004 воын.
Трюм (тӧлысь)

Трюм — тайӧ Сатурнлӧн спутник. Сылӧн радиус — 2,8 км. Сатурнӧдз шӧр кост 20 474 000 км. Трюм восьтісны Брэтт Глэдмэн, Джон Кавелаарс да мӧд астрономъяс 2000 воын.
Сурт

Сурт — тайӧ Сатурнлӧн спутник. Сылӧн радиус — 3 км. Сатурнӧдз шӧр кост 22 704 000 км. Сурт восьтісны Америкаса астрономъяс Скотт Шеппард, Дэвид Джуитт, Джен Клина да Брайан Марсден 2006 воын.
Кари

Кари — тайӧ Сатурнлӧн спутник. Сылӧн радиус — 3,5 км. Сатурнӧдз шӧр кост 22 118 000 км. Кари восьтісны Америкаса астрономъяс Скотт Шеппард, Дэвид Джуитт, Джен Клина да Брайан Марсден 2006 воын.
Фенрир

Фенрир — тайӧ Сатурнлӧн спутник. Сылӧн радиус — 2 км. Сатурнӧдз шӧр кост 22 454 000 км. Фенрир восьтісны Америкаса астрономъяс Скотт Шеппард, Дэвид Джуитт, Джен Клина да Брайан Марсден 2004 воын.
Имир

Имир — тайӧ Сатурнлӧн спутник. Сылӧн радиус — 9 км. Сатурнӧдз шӧр кост 23 040 000 км. Имир восьтіс Америкаса астроном Брэтт Глэдмэн 2000 воын.
Логи

Логи — тайӧ Сатурнлӧн спутник. Сылӧн радиус — 3 км. Сатурнӧдз шӧр кост 23 065 000 км. Логи восьтісны Америкаса астрономъяс Скотт Шеппард, Дэвид Джуитт, Джен Клина да Брайан Марсден 2006 воын.
Форньот

Форньот — тайӧ Сатурнлӧн спутник. Сылӧн радиус — 3 км. Сатурнӧдз шӧр кост 25 146 000 км. Форньот восьтісны Америкаса астрономъяс Скотт Шеппард, Дэвид Джуитт, Джен Клина да Брайан Марсден 2004 воын.
Порция (тӧлысь)

Порция — тайӧ Уранлӧн спутник. Сылӧн радиус — 67,6 км. Уранӧдз шӧр кост 66 097 км. Порция восьтіс Америкаса астроном Стивен Синнот 1986 воын.
Крессида

Крессида — тайӧ Уранлӧн спутник. Сылӧн радиус — 41 км. Уранӧдз шӧр кост 61 776 км. Крессида восьтіс Америкаса астроном Стивен Синнот 1986 воын.
Офелия

Офелия — тайӧ Уранлӧн спутник. Сылӧн радиус — 23 км. Уранӧдз шӧр кост 53 763 км. Офелия восьтіс Америкаса астроном Ричард Террил 1986 воын.
Корделия

Корделия — тайӧ Уранлӧн спутник. Сылӧн радиус — 21 км. Уранӧдз шӧр кост 49 751 км. Корделия восьтіс Америкаса астроном Ричард Террил 1986 воын.
Маб

Маб — тайӧ Уранлӧн спутник. Сылӧн радиус — 5—24 км. Уранӧдз шӧр кост 97 736 км. Маб восьтісны Америкаса астрономъяс Марк Роберт Шоуолтер да Джек Джонатан Лиссауэр 2003 воын.
Купидон

Купидон — тайӧ Уранлӧн спутник. Сылӧн радиус — 9 км. Уранӧдз шӧр кост 74 392 км. Купидон восьтісны Америкаса астрономъяс Марк Роберт Шоуолтер да Джек Джонатан Лиссауэр 2003 воын.
Калибан

Калибан — тайӧ Уранлӧн спутник. Сылӧн радиус — 36 км. Уранӧдз шӧр кост 7 168 879 км. Калибан восьтісны Брэтт Глэдмэн, Джон Кавелаарс, Филип Николсон да Джозеф Бёрнс 1997 воын.
Сикоракса

Сикоракса — тайӧ Уранлӧн спутник. Сылӧн радиус — 75 км. Уранӧдз шӧр кост 12 179 000 км. Сикоракса восьтісны Брэтт Глэдмэн, Джон Кавелаарс, Филип Николсон да Джозеф Бёрнс 1997 воын.
Тринкуло

Тринкуло — тайӧ Уранлӧн спутник. Сылӧн радиус — 9 км. Уранӧдз шӧр кост 8 504 000 км. Тринкуло восьтісны Мэтью Холман, Джон Кавелаарс, Дэн Милиславлевич да Брэтт Глэдмэн 2001 воын.
Белинда

Белинда — тайӧ Уранлӧн спутник. Сылӧн радиус — 45 км. Уранӧдз шӧр кост 75 255 км. Белинда восьтіс Америкаса астроном Стивен Синнот 1986 воын.
Бианка

Бианка — тайӧ Уранлӧн спутник. Сылӧн радиус — 27 км. Уранӧдз шӧр кост 59 165 км. Бианка восьтіс Америкаса астроном Брэдфорд Смит 1986 воын.
Дездемона

Дездемона — тайӧ Уранлӧн спутник. Сылӧн радиус — 34 км. Уранӧдз шӧр кост 62 658 км. Дездемона восьтіс Америкаса астроном Стивен Синнот 1986 воын.
Джульетта

Джульетта — тайӧ Уранлӧн спутник. Сылӧн радиус — 53 км. Уранӧдз шӧр кост 64 358 км. Джульетта восьтіс Америкаса астроном Стивен Синнот 1986 воын.
Маргарита (тӧлысь)

Маргарита — тайӧ Уранлӧн спутник. Сылӧн радиус — 10 км. Уранӧдз шӧр кост 14 345 000 км. Маргарита восьтісны Скотт Шеппард, Дэвид Джуит, Брайан Марсден да Джон Кавелаарс 2003 воын.
Пердита

Пердита — тайӧ Уранлӧн спутник. Сылӧн радиус — 15 км. Уранӧдз шӧр кост 76 417 км. Пердита восьтіс Америкаса астроном Эрих Каркошка 1999 воын.
Розалинда

Розалинда — тайӧ Уранлӧн спутник. Сылӧн радиус — 36 км. Уранӧдз шӧр кост 69 926 км. Розалинда восьтіс Америкаса астроном Стивен Синнот 1986 воын.
Сетебос

Сетебос — тайӧ Уранлӧн спутник. Сылӧн радиус — 24 км. Уранӧдз шӧр кост 17 418 000 км. Сетебос восьтісны Брэтт Глэдмэн, Джон Кавелаарс, Мэтью Холман, Жан-Марк Пети да Ганс Скулл 1999 воын.
Просперо

Просперо — тайӧ Уранлӧн спутник. Сылӧн радиус — 25 км. Уранӧдз шӧр кост 16 276 000 км. Просперо восьтісны Брэтт Глэдмэн, Джон Кавелаарс, Мэтью Холман, Жан-Марк Пети да Ганс Скулл 1999 воын.
Стефано

Стефано — тайӧ Уранлӧн спутник. Сылӧн радиус — 16 км. Уранӧдз шӧр кост 7 942 450 км. Стефано восьтісны Брэтт Глэдмэн, Джон Кавелаарс, Мэтью Холман, Жан-Марк Пети да Ганс Скулл 1999 воын.
Франциско

Франциско — тайӧ Уранлӧн спутник. Сылӧн радиус — 11 км. Уранӧдз шӧр кост 4 276 000 км. Франциско восьтісны Мэтью Холман, Джон Кавелаарс, Дэн Милиславлевич да Брэтт Глэдмэн 2001 воын.
Фердинанд

Фердинанд — тайӧ Уранлӧн спутник. Сылӧн радиус — 10 км. Уранӧдз шӧр кост 20 901 000 км. Фердинанд восьтісны Мэтью Холман, Джон Кавелаарс, Дэн Милиславлевич да Брэтт Глэдмэн 2001 воын.
Несо

Несо — тайӧ Нептунлӧн спутник. Сылӧн радиус — 30 км. Нептуннӧдз шӧр кост 48 387 000 км. Несо восьтісны Брэтт Глэдмэн, Мэтью Холман да мӧд астрономъяс 2002 воын.
Псамафа

Псамафа — тайӧ Нептунлӧн спутник. Сылӧн радиус — 19 км. Нептунӧдз шӧр кост 46 695 000 км. Псамафа восьтісны Скотт Шеппард, Дэвид Джуитт да Джен Клина 2003 воын.
Сао

Сао — тайӧ Нептунлӧн спутник. Сылӧн радиус — 22 км. Нептунӧдз шӧр кост 22 422 000 км. Сао восьтісны Мэтью Холман, Дэн Милиславлевич, Джон Кавелаарс, Томми Грав да Уэсли Фрейзер 2002 воын.
Таласса

Таласса — тайӧ Нептунлӧн спутник. Сылӧн радиус — 41 км. Нептунӧдз шӧр кост 50 075 км. Таласса восьтіс Америкаса астроном Ричард Террил 1989 воын.
Наяда

Наяда — тайӧ Нептунлӧн спутник. Сылӧн радиус — 33 км. Нептунӧдз шӧр кост 48 227 км. Наяда восьтіс Америкаса астроном Ричард Террил 1989 воын.
Галатея

Галатея — тайӧ Нептунлӧн спутник. Сылӧн радиус — 88 км. Нептунӧдз шӧр кост 61 953 км. Галатея восьтіс Америкаса астроном Стивен Синнот 1989 воын.
Уляшев Александр Васильевич

Уляшев Александр Васильевич (1925–1998) — Коми АССР-са школаясын нимӧдана велӧдысь (1959), СССР-са нимйӧза велӧдысь (1981).
Велӧдӧм.
1978 воын А.В. Уляшев вӧлі Ставсоюзса велӧдысьяслӧн съездса делегатӧн.
Галимеда

Галимеда — тайӧ Нептунлӧн спутник. Сылӧн радиус — 31 км. Нептунӧдз шӧр кост 15 728 000 км. Галимеда восьтісны Мэтью Холман, Дэн Милиславлевич, Джон Кавелаарс, Томми Грав да Уэсли Фрейзер 2002 воын.
Деспина

Деспина — тайӧ Нептунлӧн спутник. Сылӧн радиус — 75 км. Нептунӧдз шӧр кост 52 526 км. Деспина восьтіс Америкаса астроном Стивен Синнот 1989 воын.
Лаомедея

Лаомедея — тайӧ Нептунлӧн спутник. Сылӧн радиус — 21 км. Нептунӧдз шӧр кост 23 571 000 км. Лаомедея восьтісны Мэтью Холман, Дэн Милиславлевич, Джон Кавелаарс, Томми Грав да Уэсли Фрейзер 2002 воын.
Ларисса

Ларисса — тайӧ Нептунлӧн спутник. Сылӧн радиус — 97 км. Нептунӧдз шӧр кост 73 548 км. Ларисса восьтісны Гарольд Рейтсема, Уильям Хаббард, Ларри Лебофски да Дэвид Толен 1981 воын.
Коз

Коз (; ) – тайӧ лыска пу.
«Зарни Кодзув» медаль

«Зарни Кодзув» медаль» (рочӧн: Меда́ль «Золота́я Звезда́») — СССР-ын да Рочмуын канмуса награда. Лӧсьӧдӧма 1939 воын кыдзи торъялана пас «Сӧветскӧй Союзса Герой» ним дорӧ. Сӧветскӧй Союз бырӧм бӧрын медаль бӧр ловзьӧдӧма 1992 воын кыдзи торъялана пас «Россияса Герой» звание дорӧ.
Отвагаысь (медаль)

«Отвагаысь» медаль» (рочӧн: Медаль «За отвагу») — СССР-ын да Рочмуын канмуса награда. Лӧсьӧдӧма 1938 вося йирым тӧлысь 17 лунӧ Краснӧй армияса, Военно-Морскӧй флотса да пограничнӧй охранаса воинъяслы, кодъяс петкӧдлісны СССР-са врагъяскӧд тышкасигӧн збойлун да отвага. Медводдзаяс лыдын, кодлы сетісны тайӧ медальсӧ, вӧліны пограничникъяс Н. Гуляев да Ф. Григорьев, кодъяс кутісны Хасан ты дорын диверсантъясӧс. Россияса Вылыс Сӧветысь Президиумлӧн 2424-1 №-а Шуӧмӧн, мый кырымалӧма 1992 вося рака тӧлысь 2 лунӧ, медаль кольӧма Россия Федерацияса наградаяс лыдын. Выльысь лӧсьӧдӧма Россияса Президентлӧн 442 №-а Шуӧмӧн 1994 вося рака тӧлысь 2 лунӧ.
Слава орден

Слава орден (рочӧн: Орден Славы) — СССР-ын войнаса орден. Лӧсьӧдӧма СССР-са Вылыс Сӧветысь Президиумлӧн «Об учреждении ордена Славы I, II и III степени» Шуӧмӧн 1943 вося вӧльгым тӧлысь 8 лунӧ. Наградасӧ сетӧны Краснӧй армияса радӧвӧйяслы да сержантъяслы, а авиацияын — сідзжӧ и младшӧй лейтенантъяслы. Сетсьӧ торъя мортлӧн подвигысь; воинскӧй часьтъяслы эз вичмӧдлыны.
Слава орден статут да лента рӧм сертиыс ӧткодь революцияӧдзса Россиялӧн медся нималана наградакӧд — Георгиевскӧй кресткӧд.
История.
Слава орденлӧн эм куим тшупӧд: 1-дза тшупӧда орден медвылыс — зарниысь, а II да III — эзысьысь (Мӧд тшупӧда орденлӧн зарниӧдӧма шӧр медалёныс). Медводз вӧлі сетӧма 3, 2, а сэсся 1-дза тшупӧда орден.
1978 во кежлӧ Айму вӧсна Ыджыд тыш дырся подвигъясысь III тшупӧда Слава орден сетӧма миллион сайӧ мортлы, II тшупӧда — 46 сюрс сайӧ мортлы, I тшупӧда — 2562 мортлы.
Сёрӧнджык арталӧмъяс серти, Слава ордена тыр кавалер лыдыс содіс 2674 мортӧдз, на лыдын — нёль нывбаба.
Слава ордена тыр кавалеръяслы — лётчик Иван Григорьевич Драченколы, саридзса пехотинец Павел Христофорович Дубиндалы да артиллеристъяс Николай Иванович Кузнецовлы, Андрей Васильевич Алёшинлы Айму вӧсна Ыджыд тыш дырйи нӧшта сетӧма Сӧветскӧй Союзса Герой ним.
1945 воын тӧвшӧр тӧлысь 14 лунся Висла-Одер операцияын Висла юлӧн шуйга берегвывса тышын смеллунысь — 77-ӧд стрелковӧй дивизияса 215-ӧд Краснознамённӧй полклӧн 1-дза батальонысь став радӧвӧйлы, сержантлы да старшиналы вӧлі сетӧма Слава орден; ротаса командиръяслы — Гӧрд Дӧрапас орден; взводса командиръяслы — Александр Невский орден, батальонса командир Б. Н. Емельянов лои Сӧветскӧй Союзса Геройӧн. Тайӧ вӧлі дзик ӧти тэчас, кытысь боецьяслы ӧти тышысь ставныслы сетӧма Слава орден.
Слава орден сетсьӧ СССР-са Вылыс Сӧветысь Президиумлӧн Шуӧмӧн.
Слава ордена тыр кавалеръяслы вимчӧдӧны вылынджык тшупӧда воинскӧй звание:
Слава орден новлӧны морӧслӧн шуйга бокас. Эм кӧ нин СССР-са мукӧд орден, ӧшӧдӧны «Почёт пас» орден бӧрын.
Слава ордена тыр кавалеръяс.
Слава ордена тыр кавалеръяслы 1967 да 1975 воясӧ вӧлі сетӧма содтӧд кокньӧдъяс, мыйӧн ӧткодялісны найӧс Сӧветскӧй Союзса Геройяскӧд. Налы сетісны ставсоюзса персональнӧй пенсиа, керкаын олӧмысь ыджыд кокньӧд, дон босьттӧг новлӧдлӧм и с.в. Россияын став тайӧ кокньӧдыс колис.
1976 восянь Слава ордена тыр кавалеръяслы военнӧй комиссариатъяс кутісны сетавны орденскӧй небӧгъяс.
Амальтея

Амальтея — тайӧ Юпитерлӧн спутник. Сылӧн радиус — 83 км. Юпитерӧдз шӧр кост 181 365 км. Амальтея восьтіс Америкаса астроном Эдвард Эмерсон Барнард 1892 воын.
Фива

Фива либӧ Теба — тайӧ Юпитерлӧн спутник. Сылӧн радиус — 49,3 км. Юпитерӧдз шӧр кост 221 889 км. Фива восьтіс Америкаса астроном Стивен Синнот 1979 воын.
Адрастея

Адрастея — тайӧ Юпитерлӧн спутник. Сылӧн радиус — 8,2 км. Юпитерӧдз шӧр кост 129 000 км. Адрастея восьтісны Америкаса астрономъяс Дэвид Джуитт да Эдвард Даниэльсон 1979 воын.
Метида

Метида — тайӧ Юпитерлӧн спутник. Сылӧн радиус — 21,5 км. Юпитерӧдз шӧр кост 128 000 км. Метида восьтіс Америкаса астроном Стивен Синнот 1979 воын.
Видзӧдӧй тшӧтш.
Метида (астероид)
Аныб сикт овмӧдчӧмин

Аныб сикт овмӧдчӧмин — Коми Республикаса Кулӧмдін районын сикт овмӧдчӧмин. Лӧсьӧдӧма 2007-ӧд воын, бырӧдӧма 2017-ӧд воын.
Медшӧр юӧр.
Овмӧдчӧминлӧн шӧрсикт — Аныб сикт.
Овмӧдчӧминӧ пырӧ кык оланін:
Ыджда: 2271 га.
Веськӧдланін.
Аныб сикт овмӧдчӧминса Веськӧдланінӧн юралысь: Нестерова Г. А. (2016-ӧд воӧдз), Мууева Е. С. (2017-ӧд воӧдз)
Сӧвет.
Аныб сикт овмӧдчӧминса Сӧветӧн веськӧдлысь: Панюкова В. И. (2012 восянь).
Сӧветӧ 2012 воын вӧлі бӧрйӧма 7 депутат: Лобанов Сергей Алексеевич, Мууева Екатерина Сергеевна, Нестерова Галина Алексеевна, Панюкова Альбина Юрьевна, Панюкова Валентина Ивановна, Панюкова Людмила Сергеевна, Панюкова Нина Николаевна.
Аныб сикт овмӧдчӧмин вӧлі бырӧдӧма 2017-ӧд вося косму тӧлысь 20-ӧд лунӧ, кор Коми Республикаса каналан сӧвет вынсьӧдӧма та серти торъя оланпас. Аныб сикт да Ӧлек грезд пырӧмаӧсь Руч сикт овмӧдчӧминӧ.
Сикт овмӧдчӧмин

Сикт овмӧдчӧмин — Рочмуын муниципальнӧй юкӧнъясысь медулыс сикас, коді ӧтувтӧ некымын сиктса оланін (посёлок, сикт, станица, грезд, хутор, кишлак, аул и с.в.), кӧні асвеськӧдлӧны бӧрйысьӧм пыр корсьӧм йӧз . Сикт овмӧдчӧмин пырӧ муниципальнӧй районӧ.
История.
Рочмуын статистика комитет серти, 2012 вося тӧвшӧр тӧлысь 1 лун вылӧ Россияын вӧлі 18 883 сикт овмӧдчӧмин ; 2011 вося тӧвшӧр тӧлысь 1 лунӧ — 18 996 , 2010 вося тӧвшӧр тӧлысь 1 лунӧ — 19 591 .
Сикт овмӧдчӧминъяс лӧсьӧдӧм йылысь «Об общих принципах организации местного самоуправления в Российской Федерации» оланпас вӧлі вынсьӧдӧма 2003 воын да пыртӧма олӧмӧ муниципальнӧй реформа дырйи. Сикт овмӧдчӧмин лӧсялӧ СССР кадся сикт сӧветлы да Россия империяса вӧлӧсьтъяслы.
Быд сикт овмӧдчӧминлӧн эм веськӧдлан шӧрин — шӧрсикт, кӧні сулалӧны асвеськӧдлан органъяс. Сикт овмӧдчӧминлысь мутассӧ артыштӧны сэтшӧм ногӧн, медым медся ылысса грездсяньыс позис ӧти лунӧн ветлыны шӧрсиктӧдз да бӧр воны гортас подӧн. Сикт овмӧдчӧминын олысь лыдыс вермас лоны некымын дас мортсянь 15-20 сюрӧдз.
Кулӧмдін сикт овмӧдчӧмин

Кулӧмдін сикт овмӧдчӧмин — Коми Республикаса Кулӧмдін районын сикт овмӧдчӧмин. Артмӧдӧма 2007 воын.
Медшӧр юӧр.
Овмӧдчӧминлӧн шӧрсикт — Кулӧмдін сикт.
Овмӧдчӧминӧ, кӧні олӧ 5864 морт (2012 во), пырӧ кык оланін:
Нӧшта эм Юдор, кӧні олӧ кык семья, но сылӧн абу грезд статусыс .
Ыджда: 775 га.
Веськӧдланін.
Кулӧмдін сикт овмӧдчӧминса Веськӧдланінӧн юралысь: Рубан Сергей Владимирович.
Сӧвет.
Кулӧмдін сикт овмӧдчӧминса Сӧветӧн веськӧдлысь: Тимошина Татьяна Витальевна (2012 восянь).
Сӧветӧ 2012 воын вӧлі бӧрйӧма 11 депутат: Арестенко Олег Валериевич; Кузнецова Елена Дмитриевна; Нестеренко Валентина Петровна; Шахов Александр Иванович; Эрдни-Араев Валентин Николаевич; Береснева Светлана Альбертовна; Гичева Елена Дмитриевна; Морохин Иван Тимофеевич; Ракин Иван Васильевич; Тимошина Татьяна Витальевна.
2007 восянь Кулӧмдін сикт овмӧдчӧминса Веськӧдланін да Сӧвет лэдзӧ «Миян Кулӧмдін» газет.
Одинцов Алексей Серафимович

Одинцов Алексей Серафимович (1938—2009) — коми гижысь, вуджӧдчысь.
Олан туй.
Чужӧма 1938-ӧд вося урасьӧм тӧлысь 17-ӧд лунӧ Коми АССР-ын Емдiн районса Айкатыла сикт улӧ пырысь Митерас грездын. Ичӧтдырсянь сылы лои уджавны муяс да видзьяс вылын, собавны ружьеӧн вӧрті, кыйсьыны, отсасьны Любовь Ивановна мамыслы, коді кольӧма куим челядя дӧваӧн; батьыс усьӧма Айму вӧсна Ыджыд тыш вылын. 1958-ӧд воын помалӧма уджалысь том войтырлысь Айкатыласа шӧр школа, уджалӧма «Емдін» совхозын, электромонтёралӧма.
1958—1962-ӧд воясын служитӧма армияын, авиацияса механикӧн. 1973-ӧд воын помалӧма Коми канмуса педагогика институт, уджалӧма «Югыд туй» газетын литературнӧй сотрудникӧн, корреспондентӧн, ыджыд корреспондентӧн, юкӧдӧн веськӧдлысьӧн. 1981—2008-ӧд воясын уджалӧма «Войвыв кодзув» журналын: медводз кывкутысь секретарӧн, а 2001-ӧд восянь — юкӧдса редакторӧн.
Кулӧма 2009-ӧд вося ӧшым тӧлысь 14-ӧд лунӧ Айкатылаын, гуалӧма сэтчӧс шойнаӧ.
Гижан удж.
Медводдза гижӧдыс — «Илля лунӧ» висьт — петавлӧма «Войвыв кодзув» журналын 1966-ӧд воын. 
Коми канмуса педагогика институтын велӧдчигӧн А.С. Одинцов кутіс зільны студентъяслӧн литобъединениеын: лэдзисны литгазет да ки помысь гижӧм журнал.
А. Одинцов гижӧ шӧр да ыджыд арлыда челядьлы. Гижӧдъяссьыс бура тӧдчӧ челядь олӧм да психология тӧдӧм. Уна гижӧд пыртӧма челядьлы проза чукӧръясӧ да учебникъясӧ . Тшӧкыда йӧзӧдліс и вӧр-ва йылысь гижӧдъяс да пасйӧдъяс. Коми Республикаса нимйӧза гижысь Геннадий Юшков тадзи гижліс сы йылысь: «Сылӧн гижӧдъясын вӧр-васӧ да коми кывсӧ оз позь торйӧдны, сідз жӧ, кыдзи войвыв юяснымӧс парма-вӧрсьыс» . Коми гижысь Иван Торопов донъяліс тадзи: «Алексей гижӧ сы йылысь, мый бура тӧдӧ. Торъя лӧсьыда да стӧча сійӧ гижӧ войввыв вӧр-ва да кыйсьӧм йылысь». 
Сылӧн петавліс некымын небӧг: «Медводдза коса туй» (1985), «Миян грездса челядь» (1987), «Пужъявлӧм кӧдза» (1992), «Парма-мамлӧн пиян» (1997). 
«Ытва дырйи» висьтсӧ Пётр Столповский вуджӧдіс роч кыв вылӧ да «В половодье» ним улын 2003 воын йӧзӧдіс Москваын «Современная литература народов России» сборникын. А.С. Одинцовлысь гижӧдъяссӧ сідзжӧ вуджӧдлісны удмурт, мари, мордва кывъяс вылӧ.
Алексей Одинцов ачыс уна вуджӧдліс: комиӧдліс Коми Республикаса роч гижысь Александр Парначёв, Юрий Коврижных, Пётр Столповский да мукӧдлысь гижӧдъяссӧ . 
Россияса Гижысь котырӧ пырӧ 2000 восянь.
«Войвыв кодзув» литературно-художественнӧй журнал быд тӧлысь бура дасьтӧмысь да ас кадӧ лэдзӧмысь, коми кыв, литература да культура сӧвмӧдӧмӧ ыджыд пай пуктӧмысь 2007 воын авторъяслӧн коллективлы сетӧма литература юкӧнын И.А. Куратов нима Коми Республикаса Веськӧдлан котырлысь премиа .
Мишарин Алексей Васильевич

Мишарин Алексей Васильевич (1949) — коми гижысь.
Олан туй.
Алексей Мишарин чужӧма 1949-ӧд вося косму тӧлысь 5-ӧд лунӧ Кӧрткерӧс районса Шойнаты сиктын. Шойнатыса шӧр школаын помалӧма 8 класс. 1965—1969 воясӧ велӧдчӧма Сыктывкарса видз-му техникумын. 1969-ӧд восянь уджалӧма механикӧн «Вишера» совхозын. Служитӧма армияын. Служба бӧрын совхозын вӧлі бригадир-механикӧн, Шӧр юкӧнса веськӧдлысьӧн, инженерӧн.
Сизим во Висерса шӧр школаын нуӧдӧма удж урокъяс. Школаын уджалігӧн 1980 воын помалӧма Ленинградса лесотехническӧй академия. 1983 восянь дас воысь дырджык веськӧдлӧма «СССР-лы 50 во нима» совхозӧн, директоралӧма «Нившера» совхозын да «Зеленеч» канмуса унитарнӧй овмӧсын.
2002—2011 воясӧ, пенсия вылӧ петтӧдз, уджалӧма Коми Республикаса видз-му овмӧс да сёян-юан министерстволӧн Сыктывдінса видз-му овмӧс да сёян управлениеын.
Гижан удж.
Алексей Мишарин гижны босьтчӧма квайтӧд классын. Кыдзи ачыс шуӧ: «Гижи чужан коми кыв вылын аслым да рӧдвужлы. Ёнджыкасӧ серамбанаӧс, медым гажӧдыштны матыссаясӧс» . Медводдза кывбурыс петӧма «Войвыв кодзув» журналын 1967 воын. Сідзжӧ йӧзӧдчылӧма районса да республикаса газетъясын, «Би кинь» да «Чушканзі» журналъясын.
А.В. Мишарин гижӧ челядьлы висьтъяс да кывбуръяс. 2013 воын йӧзӧдӧма «Чепелышъяс» повесьт. Петавлӧма некымын небӧг: «Зеп тыр коль» (1984), «Шоныд зэр» (1986), «Ид тусь» (2012) да «Кор лэбзьӧ коляоз» (2016).
«Кор лэбзьӧ коляоз» небӧгӧ пыртӧма куим повесьт «Кор коляоз лэбзьӧ», «Вильыд ордым» да «Шудсӧ быдӧн ас ногыс кылӧ» — аслыспӧлӧс художественнӧй триптих, кӧні шӧр геройясӧн лоӧны кык сиктса зонка — Данил Марков да Вася Моторин. Вӧр-ва дорӧ муслун, быдтор тӧдны кӧсйӧм вайӧді найӧс Шудӧгӧ — вӧвлӧм спецпоселениеӧ. Киссьӧ баракысь найӧ аддзӧны «Робинзон Крузо» важ небӧг да сы пытшкысь мӧдӧдлытӧм письмӧ, мый гижлӧма 1944 воын ичӧтик детинка Даниел Шмидт аслас Ваня ёртыслы. Зонкаяс кутасны туясьны — корсьны Даниеллысь туйпомсӧ.
2013 воын Алексей Мишарин лоӧма вермысьӧн «Эзысь борд» республикаса литературнӧй конкурсын, мый лӧсьӧдіс Коми Республикаса каналан сӧвет, «Проза» нимпасын.
2014 восянь пырӧ Россияса гижысь котырӧ.
Безносиков Владимир Иванович

Безносиков Владимир Иванович (1927—2008) — коми гижысь.
Олан туй.
Владимир Безносиков чужӧма 1927-ӧд вося ӧшым тӧлысь 26-ӧд лунӧ Коми (Зыряна) асвеськӧдлан обласьтысь Сыктывдін районса Ыб сиктын. Сизим класс помалӧм бӧрын уджалӧма колхозын. 1944—1950-ӧд воясӧ служитӧма Сӧветскӧй армияын: медводз вӧлӧма кӧрт туй видзысьӧн, сэсся нёль во — пограничникӧн Карелияын Заполярьеын. Армияысь локтӧм бӧрын сизим во директоралӧма сиктса клубын. Сэсся вӧлӧма собкорӧн коми радиоын, режиссёрӧн, библиотекарӧн, велӧдӧма военнӧй делӧ Ыбса школаын. Кулӧма 2008-ӧд вося урасьӧм тӧлысь 18-ӧд лунӧ Ыбын.
Гижан удж.
Владимир Безносиков медводдза висьтсӧ йӧзӧдӧма 1953-ӧд вося моз тӧлысьӧ «Войвыв кодзув» журналын. Чужан сиктса йӧз йылысь да лоӧмторъяс подув вылын гижӧма уна висьт да повесьт. 
Медтӧдчана гижӧдъясыс: «Жар гожӧм» (1964), «Свӧякъяс» (1973), «Вильыш Вӧръю» (1977) да «Кыасянь кыаӧдз» (1985) повесьтъяс. Сборникъясын вӧлі йӧзӧдӧма шмонитана кывбуръяс, фельетонъяс, частушкаяс, ӧти юкӧна пьесаяс.
Республикаса Драма театрын пуктылісны сылӧн гижӧдъяс подув вылын спектакльяс: «Пож тыр дивӧ» , «Кӧч гӧсьнеч», «Марфалӧн нимлун».
Гижысьлысь висьтъяссӧ роч кыв вылӧ вуджӧдліс Пётр Столповский.
Россияса Гижысь котырӧ пырӧ 1991 восянь.
Общественнӧй удж.
В.И. Безносиковӧс сизимысь бӧрйылісны сикт сӧветса депутатӧн, и век пуктывлісны веськӧдлысьӧс вежысьӧн.
Джиан

Джиан (, ) – вöрса лэбач. Олö джуджыд пучера коръя да сора вӧръясын.
Ыджда.
Пышкай ыджда кымын, сьöктаыс овлывлö 25 граммöдз. Вывтырыслöн кузьтаыс 13-16 сантиметр. Ёсь нырыс веськыд, кокыс дженьыд, но ён. Кузь чуньяса да крукыля чорыд гыжъяса.
Рöм.
Мышкуыс лöзовруд, кынöм улыс да юр бокыс еджыд. Туша бокыс да бöж улыс, тшöтш и синмыс, перкаль рöма. Пемыдруд нырсяньыс син вомöныс сьылi пöлöнöдыс мунö сьöд визь. Чипсасьö «ждив-джив-джив, джив-джив-джив» гора шыясöн.
Паськалöм.
Паныдасьлö Англиясянь Камчаткаöдз, лунвылын – Шöрмудор саридз бердсянь. Миянын тöдса Печора ю ковтасын Чилимдiнöдз, Эжва катыдын да Удораын. Пыр öтилаын олысь лэбач. Весиг тӧвсö коллялö чужанiнас, лунвывланьö оз вешйыв.
Оласног да сёян.
Оласногас уна öткодьлуныс сизьяскöд. На моз жö пöткöдчö пуяс вылын, корсялö гагъяслысь кырсь улö да пуö пырöм номыръяссö, перъялö лыска пуяслöн колльысь кӧйдыс. Ёна радейтö кокавны быдмӧгъяслысь чорыд кыша тусьяссö. Пуяс вылысь кынöмпöтсö перйигöн öтмоза тэрыба визъялö кыдзи вывлань юрöн, сiдзи и увлань юрöн.
Кöдзыдъяс дырйи корсюрö джианъяс волывлöны «гöститны» мукöд лэбачьяслы дасьтöм сёянiнъясö. Сэнi найö оз сöмын пöттöдзыс чöсмасьны, но и тшöтш весаласны став коляссö – новласны асланыс дзебасъясö.
Джиан — пöльза вайысь лэбач: бырöдö-кокалö быдмöгъяслы лёк вöчысь гагъяссö. Миян пӧч-пӧльяс лöсьöдалöмаöсь лэбачыслысь нимсö сылöн шыалöм серти.
Поздйысьöм.
Позсö лöсьöдö сизьöн кодйöм пу горсйö. Пыран розьыс кö паськыд, тöран выйöдзыс ичöтмöдö дульнас кöтöдöм сёйöн. Мавтöминыс артмö сэтшöм чорыд, мый куш киöн чуктöдны он вермы. Косму тöлысь помын либö ода-кора тöлысь пуксигöн позйö пуктö 6-9 кольк. Посньыдик еджыд рöма колькъясыс гöрд чутъясаöсь. Энь джиан пöжсьö кык вежонысь дырджык. Чужöм бöрас кайпияныс позъяс олöны кызь вит лунöдз. Тӧвнас джианъяс сюртчöны пыстаяскöд да лэбалöны öтувъя кельӧбъясын. Та вöсна кöнсюрö пыстаясöс тшöтш шуöны джианъясöн.
Рöдвуж кыв вылын.
Перымса комияс тайö тылабордасö оз тöдны, сы вöсна налöн ас нимыс абу. Удмуртъяс шуöны – кызтэй, артмöма кык юкöнысь: "кыз" «коз», "тэй" «той». Нимсö лöсьöдысьясыс, буракö, босьтöмаöсь тöд выланыс кайыслысь пуяскöд йитöдсö да ичöт мыгöрсö.
Озаску

 Озаску (португал "Osasco") — тайӧ кар Бразилияын.
Тӧвся Иван лун

Тöвся Иван лун () - вичкоса гаж, пасйöны тöвшöр 20-öд лунö.
Тöвся Иван лун – сура празьник Катыд грездын (Луздор районса Сернöсын), пасйöны кык лун. Сы кежлö век лöсьöдöны студень – порсь, мöс либö ыж юрысь да кокысь. Пызан вылö лэптöны шаньга, яесьнича, черинянь да пирöг.
Василей лун

Василей лун () — коми йӧзкостса календарын вичко подула гаж, пасйӧны тӧвшӧр тӧлысь 14-ӧд лунӧ.
Василей лун водзвылын начкӧны порсь. Юр да коксӧ нуӧны вичкоӧ вежӧдны да кольны сэтчӧ. Мукӧдыс вичкоысь сэсся ньӧбӧны яйсӧ. Гортаныс сідзжӧ пуӧны порсь юр да кок, та вӧсна лунсӧ шуӧны "порсь юр-кок вильӧдан лун".
Йӧзыс шуӧны: «Кӧть мый закладӧ пукті, но тайӧ сёянсӧ лӧсьӧд».
Порсь начкӧм бӧрын кольӧ уна лы. Наысь челядьлы вӧчӧны «шурган» шылада инструмент: кыклаті розьӧдӧны лыяссӧ, нюжӧдӧны на пыр кӧв, а помъяссӧ гӧрддзалӧны. Шургансӧ ӧдйӧ бергӧдлігӧн чужӧ гора шы.
Рытъя сёйӧм бӧрын енув пельӧс джоджысь корсьӧны сю тусь. Сюрӧ кӧ, бур во пӧ лоӧ.
Опонасьӧй лун

Опонасьӧй лун () — йӧзкостса календарын гаж, подуласьӧ православнӧй вичкоса гаж вылӧ, пасйӧны тӧвшӧр 31-ӧд лунӧ.
Опонасьӧй лун — сура праздник Кулӧмдін районса Пожӧг вожын, Емдін районса Аквадын.
Пожӧг вожын гажӧдчӧны вежон чӧж: медводдза лунас Пожӧгын, мӧд лунас — Шахсиктын, коймӧдас — Кекурын, нёльӧдас — Вомынбӧжын, витӧдас — Полльӧын, квайтӧдас — Пожӧгдінын.
Педосей лун

Педосей лун - православнӧй вичкоса гаж, пасйӧны урасьӧм 18-ӧд лунӧ.
Педосей лун пасйӧны Кулӧмдін районса Носим сиктын. Лунсӧ шуӧны «поп празьникӧн». Сэки волывлӧны Кулӧмдінса вичкоысь попъяс да нуӧдӧны службасӧ часовняын, мый сулавлӧма Ярӧсиктын. Вывті кӧдзыдъяс дырйи попъяс абу волывлӧмаӧсь.
Степан лун

Степан лун () – православнöй вичкоса гаж, пасйöны тöвшöр 9 лунö.
Степан лун – сура празьник Луздор районса Ношуль сиктын. Празьничайтöны некымын лун чöж: тöвшöр 9 лунö – Вичкодорын, 10-öд лунö – Ёльдор грездын, 11-öд лунö – Грездын да Даньгрездын, сэсся Эдым, Варко да Фильö пöчинöкъясын.
Выль во

Ӧнія комияс Выль во пасйӧны Григорий календар серти тӧвшӧр тӧлысь 1-дза лунӧ.
Водзынсӧ мирын олысь войтырлӧн Выль во пансьылӧма тулысын либӧ арын, а та вылӧ тӧдчӧма тӧлысь либӧ шонді серти оласног. Миян нэмӧдз 45-ӧд воын римса император Юлий Цезарь вуджӧдӧма Выль восӧ тӧвшӧр тӧлысь 1-дза лунӧ.
Важ Рочмуын во заводитчӧмсӧ пасйӧмаӧсь рака тӧлысьын, кор тулыс вайӧ аскӧдыс шонді, шоныд да бур урожай вылӧ лача.
Кор Русь 10 нэм помын пыртчӧ Кристос эскӧмӧ, Выль во пондӧны пасйыны византияса календар серти арнас — кӧч тӧлысь ӧтиӧд лунсянь.
1699 воын Пётр I сетӧ индӧд выльвоасьны Европаса странаясын моз тӧвшӧр тӧлысь 1-дза лунӧ. Россияын кӧ сэки виччысисны нин мир артмӧмсянь 7207 во, то Европаын 1699 во Иисус Кристос чужӧмсянь.
Сідзжӧ император тшӧктӧ мичмӧдны керкаяссӧ пожӧм да коз увъясӧн, чолӧмавны да козьнавны рӧдвужсӧ да тӧдсаяссӧ, гажӧдчыны войшӧр каднас бипур гӧгӧр.
Кристос эскӧмӧ пырттӧдз комияс олісны вӧралан календар серти, кӧні тӧдчӧдӧма кутшӧм кадӧ позьӧ кыйны-вийны дона куа вӧрса пемӧсъясӧс. Тайӧ календарыс важӧн петіс олӧмсьыс, и ӧні комияс, кыдзи и мукӧд войтыр, пасйӧны Выль восӧ тӧвшӧр ӧтиӧд лунӧ.
Во йылысь эм коми нӧдкыв: Кузь-кузь пу, дас кык йӧзви, нёль ув и сизим коль. (Во, тӧлысь, вежон, лун).
Выль во.
 вöлi пасйӧны Выль во лунӧ (Рака тӧлысь 21-ӧд лун) бӧрын .
 вöлi вӧчӧны - - Выль во Выль во водзвылын али бӧрын .
Куття лун

Куття лун () - православнӧй вичкоса гаж, пасйӧны тӧвшӧр 6-ӧд лунӧ.
Куття лунӧн шуӧны Рӧштвоӧдзса лунсӧ. Сы рытӧ помасьӧ Рӧштво видз, коді кыссьӧ вӧльгым 28-ӧд лунсянь. Куття лун кежлӧ дасьтӧны куття рок. Куття роксӧ вӧчӧны шабді выйысь да шыдӧсысь.
Куття лунӧ помасьӧ кос лунъя, заводитчӧ уль лунъя - позьӧ нин сёйны йӧла-яя сёян. Пызан вылӧ лэптӧны рысь, йӧв, нӧк, яя шыдъяс, нӧкъя шаньгаяс, пирӧгъяс.
Кӧзяйкаяс сю пызьысь кӧтӧны сук шомӧс. Бать-мамыс сыысь вӧчалӧны быдсяма чачаяс – вӧлӧс да кора додьяс, мӧскӧс, кукӧс, порсьӧс, сюра межӧс, петукӧс. Тайӧ пӧжассӧ шуӧны «чибиӧн». Фигураяссӧ пӧжалӧны пачын, асывнас сетӧны челядьлы ворсны. Челядь ворсӧны Ва вежӧдан лунӧдз, сэсся сёйӧны чибисӧ.
Мукӧд чибиыс бедь йылын. Пӧжалӧм бӧрын дзик пыр кӧзяйка петкӧдӧ найӧс анбарӧ да сувтӧдӧ нянь тусь пытшкӧ.
Ӧшмӧс.
Коми календар. 2009 во / Дасьтіс "Ӧльӧш Рассыхаев". Сыктывкар, 2008.
Кристослӧн Рӧштвоыс

Кристослӧн Рӧштвоыс () - православнӧй вичкоса гаж, пасйӧны тӧвшӧр 7-ӧд лунӧ.
Эскӧмъяс.
Рӧштвосянь Ва вежӧдан лунӧдз кадколастсӧ шуӧны Вежадыр (Эжва вожын), Вежа пӧра (Изьва вожын), Светтьӧ (Луздор вожын). Тайӧ лунъясас оз позь печкыны, тшӧтшӧдны гыж, шырсьыны, пеславны кӧлуй. Шуӧны, кутан кӧ та кадӧ печкыны, кутир-катирыс дзугас став печкан уджтӧ, либӧ куттяыс сіталас да кудзалас кудель вылад. Печкантӧ оз позь кольны сёр вылӧ.
Ворсӧм.
Рӧштвосянь кык вежон чӧж (кӧнсюрӧ – сӧмын ӧти вежон) ворсӧны ыж шегйӧн. Эскӧны, мый татшӧм ногӧн позьӧ содтыны ыжлысь лыдсӧ.
Челядьӧс повзьӧдлӧм.
Йӧзыс чайтӧны, мый тайӧ лунъясас ветлӧдлӧны «куттяяс», кодъясӧн повзьӧдлӧны челядьӧс: «водз игнасьӧй, куттяяс мед оз пырны». Челядьсӧ оз лысьтны рытъяснас лэдзны ывлаӧ.
Тшыкӧдчӧм.
Йӧзыс эскӧны, мый лёк вынъяс вермӧны пырны картаӧ да тшыкӧдны мӧстӧ, кодлӧн сэсся вошӧ йӧлыс. Медым видзчысьны лёкторйысь, кӧзяйка пернапасалӧ керка-карта ӧдзӧсъяс, лыддьӧ молитва.
Куття-войса.
Шуӧны, мый Рӧштвоӧдз колӧ быдлаысь бус чышкавны. Оз кӧ чышкавны, сэтчӧ овмӧдчӧ «куття-войся» ("куття", "кити-коти", "куття-даддя", "шора", "куль", "шы пуляк"). Йӧзыслӧн чайтӧм серти, куттяяс петӧны ваысь, сэтчӧ жӧ вермасны кыскыны йӧзсӧ.
Войпук.
Том йӧз чукӧртчывлӧны войпукъяс вылӧ, кӧні гажӧдчӧны – сьылӧны, йӧктӧны, ворсӧны. Емва вожса сиктъясын войпук дырйи ворсӧны «Приятель» да «Старик» ворсӧмъясӧн.
Кругӧн йӧктігӧн сьывлӧны «Из-за лесу», «Дай, дай, сваття», «Да сьылім, сьылім, сьылім» да «Тшуи» сьыланкывъяс.
Ва вежӧдан лун

Ва вежöдан лун - () - православнöй вичкоса гаж, пасйöны тöвшöр 19-öд лунö.
Ва вежöдан лун – крам празьник Кöрткерöс районса Висер сиктын.
Ва вежöдан лунöн помасьö Вежадыр. Эжва йылын сiйöс шуöны "Ва вежöдöм" либö "Крешенньö", Луздор вожын – "светтьö öстанöк".
Тайö лунас юяс вылö вöчöны йöрдан либö öшмöс. Йöрдансö кералöны нёль пома крест моз. Лун шöр кадö сэтчö локтö поп. Сiйö вежöдö васö молитваясöн (лыддьö «Во Иордани»), Енъясöн да крестöн, кодöс сэсся дзугмылö ваас. Та бöрын ваыс лыддьысьö вежаöн, бурдöданöн.
Чайтöны, мый тайö лунас колö вöтлыны лёк вынъяссö, кодъяс Вежадыр чöж восьсöн шöйтiсны сикт кузя. Вежöдöм ваöн мыськалöны ки да чужöм, медым мынтöдчыны «сöтанасьыс» да пежсьыс; йöзыс купайтчöны. Васö босьтöны дозмукъясö да видзöны во чöж. Вежа ваöн койöны керка-карта пельöсъяс, гöбöч да öшмöс, мыськалöны енъяс, сэсся пернапасалöны.
Сiдзжö эскöны, мый вой шöр каднас ваыс быдлаын вежа. Абу кö позянлун босьтны васö вежöдöм йöрданысь, сiйöс позьö гумовтны öшмöсысь либö ключысь. Унаöн вежа васö босьтöны вичкоысь.
Ношульын шуöны, мый вежа ва койöмöн позьö вöтлыны тöрöканöс, лудiкöс да шыр чукöрöс.
Медым вöтлыны лёк вынсö керкаысь да гидйысь, кöзяйка босьтö кок костас рач пу (сковородник) да кытшовтö керкасö, лым вылö визь кольöмöн.
Пожöг сиктын пöжалöны «ва вежöдан ляпушка», кодöс видзöны жытникас локтан Ва вежöдан лунöдз.
Эскöны, мый Ва вежöдан лунö оз позь ёртчыны – Енмыс мыждас таысь.
Вежадыр

Вежадыр - йӧзкостса вежӧрын вежа кадколаст, пансьӧ Рӧштво дырйи (тӧвшӧр 7-ӧд лунӧ) да помасьӧ Ва вежӧдан лунö (тӧвшӧр 19-ӧд лунӧ).
"Эжва вожын" тайӧ кадколастсӧ шуӧны Вежадыр, "Изьва вожын" - Вежа пӧра, "Луздор вожын" - Светтьӧ.
Вежадырйи том йӧз гажӧдчӧны войпукъяс вылын: сьылӧны, йӧктӧны, ворсӧны да гадайтчӧны, маскаӧн ветлӧны. Челядь ветлӧны Енмӧс славитны.
Енмӧс славитӧм

Енмöс славитöм - Иисус Кристос чужöмкöд йитчöм вичкоса обычай, нуöдöны Рöштво асылö.
Водз асывсянь челядь, пöрысь йöз ветлöдлöны керкаысь керкаö Енмöс славитны (йöз костын – "попитны"). Мукöд дырйи найö аскöдыс новлöдлöны кодзув – бедь йылö öшöдöм гöгыль, кодöс мичмöдöма уна рöма гумагöн. 
Керкаö пырöм бöрын славитысьяс пöрччöны шапка, чöвтöны пернапас да вöзйысьöны Енмöс славитны. Та бöрын лыддьöны Иисус Кристос чужöм йылысь молитва: «Рождество твое Христе Боже нас, воссияй свет разум...».
Молитва бöрын мукöд дырйи лыддьöны нöшта со мый:
"Хозяйка, хозяин,"
"Со скотом, животом,"
"Благодатный дом."
"Шаньгатö эг чег,"
"Пирогтö эн чег."
"Совсем подавай."
"По рюмочке винца,"
"По стаканчику пивца."
Енмöс славитысьяслы сетöны гöстинеч (пирöг, шаньга, кöлöб, кампет) либö кöрт сьöмтор.
Маскаасьӧм

Маскаасьӧм () - Вежадыркӧд йитчӧм важся обычай.
Вежадыр рытъяснас керкаысь керкаӧ ветлӧдлӧны том йӧз. Тайӧ ветлӧдлӧмсӧ шуӧны маскаасьӧм, светтьӧасьӧм, машкуритчӧм (Изьва), а ветлӧдлысьсӧ – рӧштво куттяӧн, маскаӧн, кити-котиӧн, куття-войсаӧн, куття-даддяӧн, бомӧн, и с.в. 
Томулов кышасьӧны быдсяма ногыс, вежласьӧны паськӧмнас. Нывъяс пасьтасьӧны мужикö, старикӧ (беддя, уска да тошка), а зонъяс – бабаӧ, старукаӧ (сарапана, чышъяна). 
Сы кындзи вӧччылӧны чиганö (паськыд юбкаа), нянь вундысьӧ (чарлаӧн), пемӧсъясӧ да лэбачьясӧ: козёлö, кӧинö, ошкӧ (гугӧдӧны пась), туриö, петукö (пасьталӧны бугай – еджыд дӧраысь гожся кышӧд, вӧчӧны ныр, медым кокавны). 
Медым эз тӧдмавны, чужӧмсӧ тупкӧны марляӧн, мавтӧны саӧн либӧ шомӧн, кӧмалӧны гын сапӧг, кепысясьӧны. Изьватас вӧлі пасьталӧны маличасӧ гугӧн.
Вӧччӧмаяскӧд ветлӧдлӧ отсасьысь. Сійӧ таркӧдчӧ да вӧзйысьӧ керкаас: «маскаяссӧ лэдзанныд онӧ?» Пырысьяслы эз позь сёрнитны. Найӧ гибльӧдчӧны-дурӧны, больгӧны гӧлӧс вежлалӧмӧн либӧ рочасьӧны, броткиг моз ливкйӧдлӧны-сьылӧны, ылӧсас йӧктӧны да ворсӧны гудӧкӧн либӧ балалайкаӧн, киын кутӧны стопка да корӧны юантор. Лёк кӧзяевалы джоджас кисьтӧны са да йӧктӧны сы вылын.
Кӧзяеваяс зільӧны тӧдмавны пырысьясӧс, пуксьӧдӧны найӧс пызан сайӧ, сетӧны кампет, шаньга да мукӧдтор. Сэсся маскаяс мунӧны мӧд керкаӧ.
Маскаяс кӧ ёна дӧзмӧдчӧны, налысь паськӧмсӧ вермӧны мавтны дьӧгӧтьӧн, а вӧла-доддяяслысь вермӧны вундыны гужжисӧ.
Кӧзяева кӧ оз лэдзны керкаас, маскаяс перйӧны налысь водзӧс: камгӧны стенӧ да ӧдзӧс-ӧшиньӧ, игналӧны ӧдзӧссӧ карнанӧн, кисьтӧны пес чипас, тыртӧны лымйӧн да пескӧн кильчӧ, пач труба. Вильшасигмоз гусьӧн таркӧдчӧны ӧдзӧсӧ, ӧшиньӧ, а сэсся дзебсьӧны. Медъёна дӧзмӧдчӧны сэтшӧм керкаясын, кӧні олӧны том нывъяс.
Петыр лун

Петыр лун () — православнӧй вичкоса гаж, пасйӧны сора 12 лунӧ.
Петыр лун – сура празьник Кулӧмдін районса Кулӧмдінын да Скӧрӧдумын, Емдін районса Ремиын, Койгорт районса Гриваын, да Луздор районса Читаёв сикт улӧ пырысь Екшорын, и с.в.
Петыр лун вӧлі ыджыд праздникӧн. Кыдзи и мукӧд ыджыд вежа лунъясӧ, та лунӧ эз тшӧктыны уджавны, Енмыс пӧ вермас мыждыны. 
Петыр лун шуӧны гожӧм шӧрӧн: кодкӧ кӧ керкасьыд ӧдзӧстӧ оз тупкы, сійӧс ӧлӧдӧны «Абу ӧд Петыр лун!»
Турун пуктӧм.
Та лунӧ эновтчылӧны турун пуктӧмысь. Уджалӧны пажынӧдз, а сэсся воӧны гортас ылысса видзьясысь пывсьыны да петырлунасьны. Ӧтилаын – пажынӧдз позьӧ сӧмын куртны водзынсӧ ытшкӧм турун, но эз ытшкыны; мӧдлаын – пажун бӧрын мӧдӧдчӧны нин видзьяс вылӧ страдуйтны.
Чери кыйӧм.
Чери кыйысьяс пасйӧны Петыр лунӧ ассьыныс празьник. Шыасьӧны Петыр-Павел дорӧ, корӧны чери: «Петыр-Павел, чери сет!» Кыйӧм чериысь пуӧны юква да корӧны тӧдсаяссӧ видлыны сійӧс.
Кодрасьӧм.
Бӧръя кадӧ Петыр лунӧ гуяс вылын кодралӧны Троича бӧрын кувсьӧм йӧзӧс. Блин, чипан кольк кындзи лӧсьӧдӧны выль лук турунысь сёянтор.
Эскӧмъяс.
Петыр лунӧ вичкоын лук турун вежӧдӧм бӧрын позьӧ сійӧс чегъявны да сёйны.
Мукӧдлаын оз тшӧктыны Петыр лунӧдз вотны оз тусь.
Прокопей лун

Прокопей лун () — православнöй вичкоса ыджыд гаж, пасйöны сора тӧлысь 21 лунö 
Сура празьник.
Прокопей лун — сура праздник Кöрткерöс районса Пезмöгын, Позтыкерöсын, Ыджыдвиддзын да Выльыбын, Кулӧмдiн районса Мöдлапöлын да Пожӧгдінын, Емдiн районса Эжолтыын да Тыдорын (Аквад), Луздор районса Абъячой сикт улö пырысь Загаръяын да Шишкинпомын.
Позтыкерöсын асывнас вичкоын сьылöм бöрын кытшлалöны енъясöн сикт гöгöр, крестъяс дорын сьылöны. Вичкоö бöр локтöм бöрын сеталöны пуöм кукань яй. Куканьсö кöсйысьö сетны сиктсаяс пиысь öти морт, кодлöн коркö лёктор вöлi скöтыскöд (мöссö ош косялöма, вöйöма, вошöма).
Öбетнöй праздник.
Тайö лунсö Мылдiн районса Покчаын вöдитöны öбетнöй празьник пыдди. Пондiсны празьничайтны сы бöрын, кыдзи Прокопей енлы кевмысьöм бöрын удайчис кусöдны ыпъялысь би. Олысьяс кöсйысьöмаöсь куим лун не уджавны да праздничайтны. Кöсйысьöмсӧ вунöдöм бӧрын муяс вылысь сотчöма став няньыс. Ен öбразöн вермöмаöсь бисö кусöдны да босьтчисны бара вöдитны Прокопей лун.
Шойнавывса крест дорын нуöдöны молебен. Гортас пызан сайын гöсьтъясöс вердöны некымын сикас рокöн, кисельöн, чужваöн. Ырöш кисьтöны ыджыд дозмукö, быдöн сыысь юышталö.
Эскöмъяс.
Прокопей лунö турун оз ытшкыны, зорöд оз чöвтны — мыждöм пыдди Енмыс пö вермас чардбиöн лыйны зорöдас.
Медводдзаысь видлöны картупель, пöжалöны сыысь шаньга, заводитöны вотны оз.
Тунасьӧм

Тунасьöм ()
Гадайтчöны вöлi медсясö том йöз - нывъяс Вежадыр кадö.
Торйöн нин эскöны Важ Выль во войся гадайтчöмлы. Вой шöр кадö петöны кывзысьны туй вожö (öшмöс дорö либö амбар улö). 
Нывъяс пуксьöны лым вылö вольсалöм ыж либö кукань ку вылö, гижтöны ас гöгöрыс сэра помöн либö беддьöн кытш, медым чöртъясыс эз вермыны на дорö пырны, вевттьысьöны чышъянöн либö пызан дöраöн да кутчысьöны кинаныс. Пукалысьяс чöла кывзöны, кысянь шыыс и мый кылö. 
Дöскаö камгöм кö кылöны – кулысь водзö; жыннян шы – кöлысь водзö, пон увтöм – лёк водзö, кага бöрдöм – кага чужтöм водзö.
Польшаса злотӧй

Польшаса злотӧй ( — «зарни») тайӧ сьӧм Польшаын.
Ницца

Ницца (, ) тайӧ Францияса кар, Саридздор Альпъяс департаментын. Турист да культурнӧй шӧрин. 
Йӧз: 352,4 сюрс гӧгӧр (2007).
Ыджыд Чужаннін тыш

"merge Айму вӧсна Ыджыд тыш?
Ыджыд Чужаннін тыш () тайӧ СССР да Германия костын тыш.
Монархия

Мона́рхия (; — ӧти; — ӧтивласьттӧм) тайӧ кансям системаясысь ӧти.
Каталан кыв

Каталан кыв ("català") — роман кывъясысь ӧти. Сійӧ — каталан войтырлӧн чужан кыв, Андорралӧн каналан кыв, Каталонияын (ӧні асыввыв Испания) официал кыв.
Каталан анбур.
Aa, Àà, Bb, Cc, Çç, Dd, (dj), Ee, Éé, Èè, Ff, Gg, (gu), (ig), Hh, Ii, Íí, Ïï, Jj, Kk, Ll, (ll), Ŀŀ, Mm, Nn, (ny), Oo, Óó, Òò, Pp, Qq, (qu), Rr, (rr), Ss, (ss), Tt, (tg), (tj), (tx), Uu, Úú, Üü, Vv, Ww, Xx, (ix), Yy, Zz.
1 - u
2 - dos
3 - tres
4 - quatre
5 - cinc
6 - sis
7 - set
8 - vuit
9 - nou
10 - deu
11 - onze
20 - vint
21 - vint-i-u
43 - quaranta-tres
100 - cent
101 - cent u
200 - dos-cents
1000 - mil
1000000 - un milió
2000000 - dos milions
Тӧлысь

Тӧлысь (символ: ; ) — тайӧ Мулӧн спутник. Сылӧн радиус - 1737,10 км. Муӧдз шӧр кост 384399 км.
Меркурий

Меркурий (символ: ) — тайӧ Шонді ылдӧсын планет. Сылӧн радиус - 2439,7 км.
Венера

Венера (символ: ; Асъя Кодзув) - тайӧ Шонді ылдӧсын планет. Сылӧн радиусыс - 6051,8 км.
Уран (планет)

Уран (символ: ) — тайӧ Шонді ылдӧсын планет. Сылӧн радиус - 25 559 км. Сылӧн эм кольчаяс да спутникъяс (Титания, Оберон, Ариэль, Умбриэль, Миранда да уна ичӧт спутникъясӧс). Уран восьтіс британияса астроном Уильям Гершель 1781 воӧ.
Плутон

134340 Плутон (символяс: али ) — тайӧ Шонді ылдӧсын карлик планет. Сылӧн радиус — 1195 км. Сылӧн эм спутникъяс — Харон, Никта, Гидра, Кербер да Стикс. Плутон восьтіс америкаса астроном Клайд Томбо 1930 воӧ.
Марс

Марс (символ: ) — тайӧ Шонді ылдӧсын планет. Сылӧн радиус - 3386,2 км. Сылӧн эм кык спутник - Фобос да Деймос.
Юпитер

Юпитер (символ: ) — тайӧ Шонді ылдӧсын планет. Сылӧн радиус - 71 492 км. Сылӧн эм кольчаяс да спутникъяс (Ганимед, Каллисто, Ио, Европа да уна ичӧт спутникъясӧс).
Сатурн

Сатурн (символ: ) — тайӧ Шонді ылдӧсын планет. Сылӧн радиус - 60 268 км. Сылӧн эм ыджыд югыд кольчаяс да спутникъяс (Титан, Рея, Япет, Диона, Тефия, Энцелад, Мимас, Гиперион, Феба да уна ичӧт спутникъясӧс).
Нептун

Нептун (символ: ) — тайӧ Шонді ылдӧсын планет. Сылӧн радиус - 24 764 км. Сылӧн эм кольчаяс да спутникъяс (Тритон, Протей, Нереида да уна ичӧт спутникъясӧс). Плутон восьтіс германияса астроном Иоганн Галле 1846 воӧ.
Экзопланет

Экзопланет - Абу Шонді Системаын планет.
Церера

1 Церера (символ: ) — тайӧ Шонді ылдӧсын карлик планет. Сылӧн ыджда — 965,2 × 961,2 × 891,2 км. Церера восьтіс италияса астроном Джузеппе Пиацци 1801 воӧ.
Яран кыв

Яран кыв (яран "ненэцяʼ вада") - тайӧ Яран да Ямал-Яран асвеськӧдлан кытшъясын самодий кыв, матіса чудь-йӧгра кывъяслань.
Грамматика.
Эмакыв.
Эмакывлӧн яран кывйын эм куим лыд: ӧтка лыд, кыка лыд да уна лыд; сизим вежлӧг:
Индан-асалан суффиксъяс.
Тубка (чер):
Кадакывлӧн вежласьӧм.
Кадакывъяслӧн кывпод пасъяс: -сь ("хонёсь" - узьны), -зь ("ӈамзь" - сёйны), -ць ("пуць" - пӧльыштны).
Илесь (овны):
Теʼны время (Ӧнія кад)
Ваеравы время (Колян кад)
Ӈэванда время (Локтан кад)
1 - ӈопой
2 - сидя
3 - няхарʼ
4 - тет
5 - самляӈг
6 - матʼ
7 - сиˮив
8 - сидндет
9 - хасуюˮ
10 - юˮ
11 - ӈопой яӈгня
20 - сидя юˮ
21 - сидя юˮ ӈопой
100 - юрˮ
1000 - ёнарˮ
Рочмуса шайт

Рочмуса шайт () — тайӧ Рочмуын сьӧм.
Грузияса лари

Лари тайӧ сьӧм Грузияын.
Арменияса драм

Драм тайӧ сьӧм Арменияын.
Молдоваса лей

Молдоваса лей тайӧ сьӧм Молдоваын.
Беларусьса шайт

Беларусьса шайт — Беларусьын сьӧм.
Таджикистанса сомони

Сомони тайӧ сьӧм Таджикистанын.
Узбекистанса сум

Узбекистанса сум тайӧ сьӧм Узбекистанын.
Казахстанса тенге

Казахстанса тенге тайӧ сьӧм Казахстанын.
Кыргызстанса сом

Кыргызстанса сом тайӧ сьӧм Кыргызстанын.
Туркменистанса манат

Туркменистанса манат тайӧ сьӧм Туркменистанын.
Литваса лит

Лит тайӧ сьӧм Литваын.
Латвияса лат

Лат тайӧ сьӧм Латвияын.
Евро

Евро тайӧ сьӧм Европаса Союзын.
Болгарияса лев

Лев тайӧ сьӧм Болгарияын.
Турцияса лира

Турцияса лира тайӧ сьӧм Турцияын.
Фунт стерлинг

Фунт стерлинг тайӧ сьӧм Ыджыд Британияын.
Сербияса динар

Серб динар тайӧ сьӧм Сербияын.
Хорватияса куна

Куна тайӧ сьӧм Хорватияын.
Албанияса лек

Лек тайӧ сьӧм Албанияын.
Бразилияса реал

Бразилияса реал тайӧ сьӧм Бразилияын.
Японияса иена

Иена тайӧ сьӧм Японияын.
Швецияса крона

Швецияса крона тайӧ сьӧм Швецияын.
Швейцарияса франк

Швейцарияса франк тайӧ сьӧм Швейцарияын.
Израильса выль шекель

Выль шекель тайӧ сьӧм Израильын.
АӦШ-лӧн доллар

АӦШ-лӧн доллар - тайӧ Америкаса Ӧтувтчӧм Штатъясын сьӧм.
Данияса крона

Данияса крона тайӧ сьӧм Данияын.
Исландияса крона

Исландияса крона тайӧ сьӧм Исландияын.
Норвегияса крона

Норвегияса крона тайӧ сьӧм Норвегияын.
Боснияса марка

Боснияса марка тайӧ сьӧм Босния да Герцеговинаын.
Македонияса динар

Македонияса динар тайӧ сьӧм Македония Республикаын.
Канадаса доллар

Канадаса доллар тайӧ сьӧм Канадаын.
Австралияса доллар

Австралияса доллар тайӧ сьӧм Австралияын.
Выль Зеландияса доллар

Выль Зеландияса доллар тайӧ сьӧм Выль Зеландияын.
Индияса рупия

Индияса рупия тайӧ сьӧм Индияын.
Вьетнамса донг

Вьетнамса донг тайӧ сьӧм Вьетнамын.
Иранса риал

Иранса риал тайӧ сьӧм Иранын.
Иракса динар

Иракса динар тайӧ сьӧм Иракын.
Египетса фунт

Египет фунт тайӧ сьӧм Египет Араб Республикаын.
Филиппинъясса песо

Филиппин песо тайӧ сьӧм Филиппинъясын.
ӦАЭ-лӧн дирхам

ӦАЭ-лӧн дирхам — Ӧтувтчӧм Араб Эмиратъясын сьӧм. Неофициальнӧй дженьдӧдӧм — DH либӧ Dhs.
Саудса риал

Саудса риал тайӧ сьӧм Саудса Аравияын.
Бангладешса така

Така тайӧ сьӧм Бангладешын.
Индонезияса рупия

Индонезияса рупия тайӧ сьӧм Индонезияын.
Таиландса бат

Бат тайӧ сьӧм Таиландын.
Монголияса тугрик

Монголияса тугрик тайӧ сьӧм Монголияын.
Бахрейнса динар

Бахрейнса динар тайӧ сьӧм Бахрейнын.
Иорданияса динар

Иорданияса динар тайӧ сьӧм Иорданияын.
Кувейтса динар

Кувейтса динар тайӧ сьӧм Кувейтын.
Брунейса доллар

Брунейса доллар тайӧ сьӧм Брунейын.
Малайзияса ринггит

Ринггит тайӧ сьӧм Малайзияын.
Шри-Ланкаса рупия

Шри-Ланкаса рупия тайӧ сьӧм Шри-Ланкаын.
Непалса рупия

Непалса рупия тайӧ сьӧм Непалын.
Днестрдорса шайт

Днестрдорса шаит тайӧ сьӧм Днестрдорын.
Бутанса нгултрум

Нгултрум тайӧ сьӧм Бутанын.
Мьянмаса кьят

Мьянмаса кьят тайӧ сьӧм Мьянмаын.
Камбоджаса риель

Риель тайӧ сьӧм Камбоджаын.
Лаосса кип

Лаосса кип тайӧ сьӧм Лаосын.
Мальдивса руфия

Руфия тайӧ сьӧм Мальдивъясын.
Сингапурса доллар

Сингапурса доллар тайӧ сьӧм Сингапурын.
Ливанса фунт

Ливанса фунт тайӧ сьӧм Ливанын.
Оманса риал

Оманса риал тайӧ сьӧм Оманын.
Катарса риал

Катарса риал тайӧ сьӧм Катарын.
Сирияса фунт

Сирияса фунт тайӧ сьӧм Сирияын.
Йеменса риал

Йеменса риал тайӧ сьӧм Йеменын.
Пакистанса рупия

Пакистанса рупия тайӧ сьӧм Пакистанын.
Лунвыв Кореяса вона

Лунвыв Кореяса вона тайӧ сьӧм Корея Республикаын.
Войвыв Кореяса вона

Войвыв Кореяса вона тайӧ сьӧм Корея Войтыр Демократия Республикаын.
Никарагуаса кордоба

Кордоба тайӧ сьӧм Никарагуаын.
Кубаса песо

Кубаса песо тайӧ сьӧм Кубаын.
Мексикаса песо

Мексикаса песо тайӧ сьӧм Мексикаын.
Аргентинаса песо

Аргентинаса песо тайӧ сьӧм Аргентинаын.
Чилиса песо

Чилиса песо тайӧ сьӧм Чилиын.
Эфиопияса быр

Эфиопияса быр тайӧ сьӧм Эфиопияын.
Лунвыв Африкаса ранд

Ранд тайӧ сьӧм Лунвыв Африкаса Республикаын.
Перуса выль соль

Выль Соль тайӧ сьӧм Перуын.
Лелькуйтчанкыв

Лелькуйтчанкыв - фольклор жанр, пырӧ челядь фольклор жанръяс лыдӧ.
Коми челядь фольклор туялысь Юрий Рочев пыртіс лелькуйтчанкывъяссӧ ворсӧмкӧд йитчытӧм челядь фольклорӧ.
Нимтысянкыв

Нимтысянкыв – фольклор жанр, пырӧ челядь фольклор жанръяс лыдӧ.
Коми челядь фольклор туялысь Юрий Рочев пыртіс нимтысянкывъяссӧ челядь ворсана фольклорӧ.