Василей (гаж)

«Василей» гаж — асшӧр шылад тэчысьяс пӧвстын ӧнія коми сьыланкывъяслӧн республикаса конкурс-фестиваль, кодӧс быд во нуӧдӧны Кулӧмдін сиктын Василей лунö.
История.
Асшӧр шылад тэчысьяслысь «Василей» гаж медводдзаысь нуӧдісны 1994-ӧд вося тӧвшӧр тӧлысь 13-ӧд лунӧ Кулӧмдінын Важ Выль во водзын. Гажыс муніс кыдзи район тшупӧдса фестиваль.
Гажлы нимсӧ сетӧма шылад тэчысьяслӧн нимъяс серти — куим Вась водзмӧстчисны да медводдзаӧн котыртісны тайӧ гажсӧ — Василий Лодыгин, Василий Гущин да Василий Чувьюров.
1995 восянь «Василей» нуӧдсьӧ кыдзи республикаса конкурс.
Фестивальлӧн могъяс — сӧвмӧдны коми сьылан искусство, паськӧдны коми шылад тэчысьяслысь уджсӧ йӧз костын. «Василей» гаж сетӧ бур позянлун висьтавны ас йывсьыс том шылад тэчысьяслы, сьылысьяслы да кывбур гижысьяслы. Сцена вывсянь юргысь эстраднӧй, челядьлы да йӧзкостса сьыланкывъяс, кодъяс сетӧны выль олӧм важся традицияяслы, пырӧны уна сьылысь котырлӧн репертуарӧ.
Медбур сьыланкывъясыс юргӧны оз сӧмын республикаса гаж да фестивальяс дырйи, но и пырӧны нималана сьылысьяслӧн репертуарӧ. Найӧс сьылӧны Коми Республикаса нимйӧза артист, Россияса культураын нимӧдана уджалысь Лидии Логинова, Коми Республикаса нимйӧза артист Альфия Коротаева, Россияса да Коми Республикаса нимӧдана уджалысь Любовь Розе, «Асъя кыа» сьылысь да йӧктысь ансамбль, Коми Филармониялӧн «Зарни ёль» котыр, «Эжваса дзоридзьяс» да мукӧд котыр.
Конкурсӧ асланыс сьыланкывъясӧн пырӧдчӧны Кулӧмдінысь асшӧр шылад тэчысьяс Василий Гущин да Василий Чувьюров, гижысь Василий Лодыгин, Сыктывкарысь Гений Горчаков да Пётр Шучалин, Койгортысь Марк Новосёлов, Кӧрткерӧсысь Ирина Латкина да Алексей Ген, Выльгортысь Михаил Оверин да Ирина Чувьюрова да мукӧд.
«Василей» гажын журиӧ пырысьяс бӧрйӧны вермысьясӧс некымын нимпасын, кодъяслӧн лыдыс да нимъясын мукӧд дырйи вежласьӧны. 2012 воын вӧліны татшӧм нимпасъяс: «Челядьлы сьыланкыв», «Чужан му йылысь сьыланкыв», «Радейтчӧм йылысь сьыланкыв», «Национальнӧй эстраднӧй сьыланкыв», «Шмонитана сьыланкыв», «Лирическӧй сьыланкыв».
Та кындзи, жури вичмӧдӧ куим медводдза места вермысьяслы да Гран-при, а залын пукалысьяс — «Видзӧдысьяслысь приз».
Журиӧн дыр кад чӧж веськӧдлӧма Михаил Герцман, бӧръя воясас — Станислав Васильев. Журиӧ сідзжӧ пырӧны шылад тэчысьяс, артистъяс, гижысьяс. «Василейлысь» сценарийяс да медбур сьыланкывъяссӧ йӧзӧдӧны торъя небӧгӧн. Асшӧр шылад тэчысьяслӧн конкурс йылысь Коми Республикаса шылад тэчысьяслӧн котырӧн веськӧдлысь,Рочмуса искусствоясын нимӧдана уджалысь да Коми Республикаса искусствоясын нималана уджалысь Михаил Герцман пасйӧма: «"Композиторский конкурс — довольно редкое явление. А уж конкурс самодеятельных композиторов — вещь и вовсе уникальная"»
Василей — 2013.
Кулӧмдін районса Культура керка дзоньталӧм вӧсна «Василей» гаж 2013 воын муніс Сыктывкарын Опера да балет театрын. Конкурслысь гала-концерт сёрӧнджык нуӧдісны Кулӧмдін сиктын выльмӧдӧм Культура керка воссьӧм бӧрын.
Василей — 2014.
Конкурс вылӧ вӧзйӧма 23 авторлысь 30 сьыланкыв: Сыктывкарысь, Воркутаысь, Сосногорскысь, Сыктывдін, Кӧрткерӧс, Кулӧмдін, Койгорт, Мылдін да Удора районъясысь.
Авторъяс лыдын шылад нималана гижысьяс: Василий Лодыгин, Марк Новосёлов, Михаил Оверин, Василий Чувьюров. Медводдзаысь петкӧдчӧны: Николай Хозяинов (Паджга), Александр Руденко (Воркута), Елена Бервено (Сосногорск), Михаил Смирнов (Дон), Людмила Скорова (Сосногорск), Василий Тюрнин (Югыдъяг), Владимир Лодыгин (Зимстан).
Василей — 2015.
«Василей» фестивальын петкӧдчӧма 13 сьыланкыв. Видзӧдысьяслӧн приз вичмӧма «Шудлысь юала» сьыланкывлы (шыладыс Василий Гущинлӧн, кывъясыс Надежда Груздевавлӧн), сійӧс сьыліс «Июль» ансамбль. Медводдза места шедӧдіс «Медмусаин» сьыланкыв (кывъясыс да шыладыс Василий Лодыгинлӧн), сьыліс Наталья Траилина. Мӧдӧн лои «Кыдз пу дорын» сьылан (кывъясыс Мария Шаховалӧн, шыладыс Михаил Шаховлӧн), сьыліс Вера Булышева. Коймӧд места «Ас му вылын» сьыланкывлӧн (кывъясыс Виталий Уляшевлӧн, шыладыс Василий Чувьюровлӧн), кодӧс вӧзйис «Коми сьылан» котыр. Гран-при вичмӧдӧма Таисия Чаплыгиналы, коді гижӧма «Коми муын» сьыланкывлы кывъяссӧ да шыладсӧ; сьылӧма Уква карса «Лысва войт» ансамбль.
Лыд серти XXII-ӧд фестивальын режиссёралӧма Алексей Полубояров. Быд сьыланкыв дорӧ лыа анимация дасьтӧма Анастасия Яркова, а Коми республикаса Юралысьлы сцена вылын козьналӧма кӧзапиӧс.
Василей — 2016.
Конкурс вылӧ вӧлі мӧдӧдӧма 36 сьыланкыв, на пиысь бӧрйӧма 14 (а абу 13, кыдзи и век), кодъяс юргасны конкурс дырйи. Журиӧн веськӧдлӧ Коми республикаса нималана уджалысь Станислав Васильев.
Василей — 2017.
XXIII-ӧд конкурс вылӧ 25 шылад тэчысь мӧдӧдӧма 37 сьыланкыв. На пиысь бӧрйӧма 14-ӧс, кодъяс вермасясны 4 нимпасын. Медводдзаысь вӧзйисны ассьыныс уджъяссӧ Евгения Удалова, Алексей Чашников, Александр Уляшев да Анна Ульянова.
Василей — 2020.
27-ӧд конкурсын 4 номинацияын вермасис 10 сьыланкыв. Медводдзаысь вӧлі пыртӧма «Том йӧзлы сьыланкыв» нимпас. Гран-при шедӧдіс «Асланым олӧм» сьыланкыв (шыладыс Александр Уляшевлӧн, кывъясыс В. Г. Лодыгинлӧн), сьыліс Кулӧмдінысь «Июль» йӧзкостса сьылан котыр.