tartuNLP/wikipedia-smugri-20251201 huggingface dataset:
Ложбан (кыв)

Ложбан ("la .lojban." [laʔˈloʒbanʔ], кӧні loj — чинтӧм "logji" (логика) да ban — "bangu" (кыв)) — лӧсьӧдӧм кыв, лӧсьӧдысьяс — Логика Кывлӧн Группа (ложб. "la lojbangirz." , англ. "The Logical Language Group"), подув кыв — логлан. 
Пример.
la .berbif. joi la .sol.la .berbif. joi la .sol. puki darlu lejei ri jikau ra vlimau le drata kei
co'i lenu lo litru vi klama gi'e tagji dasni lo kamgla kosta .i lego'i
cu tugni lenu le pamoi snada be lenu naldasri'a le litru le kosta du'o
ru'a vlimau le drata .ibazibo la .berbif. cu rocrai brife .iku'i go ri
vlimau brife gi le litru cu tagmau vaungau le kosta ra .ibaze'e la
.berbif. .uu cu sisti lenu troci .ibabo la .sol. cu glare dirce .ibazibo
le litru co'u dasni le kosta .iseki'ubo la .berbif. cu bilga lenu tugni
ledu'u la .sol. vlimau
Заполярнӧй (Вӧркута каркытш)

Заполярнӧй ) — тайӧ Коми республикаын Вӧркута каркытшӧ пырысь карсяма посёлок.
География.
Заполярнӧйсянь Вӧркута карӧдз 23 км.
История.
Чужис 1940-50-ӧд воясӧ.
Севернӧй (Вӧркута каркытш)

Севернӧй ) — тайӧ Коми республикаын Вӧркута каркытшӧ пырысь карсяма посёлок.
География.
Севернӧйсянь Вӧркута карӧдз 18 км.
История.
Чужис 1940-ӧд вояс пансигӧн, кор босьтчисны вӧчавны шахтаяс.
Важ Чечкаб

Важ Чечкаб (тотара Иске Чәчкаб) – Тотарамуын Кайбыч районӧ пырысь тотара сикт.
География.
Сикт пукалӧ Бирля ю бокын. Казанӧдз 100 км.
История.
Сиктыс артмис 1567 воö. 
Олысьяс.
Важ Чечкабын ӧні олӧны тотараяс, 442 морт. Водзынсӧ овлӧмаӧсь мордва да чувашъяс.
Комсомольскӧй (Вӧркута каркытш)

Комсомольскӧй ) — тайӧ Коми республикаын Вӧркута каркытшӧ пырысь карсяма посёлок.
География.
Комсомольскӧйсянь Вӧркута карӧдз 20 км.
Ыткуиль (кыв)

Ыткуиль ("Iţkuîl", [ɪθˈkʊ.il]), сидзжӧ ифкуиль, ыфкуил, сёрӧнджык (реформируйтӧм) илакш — лӧсьӧдӧм кыв, лӧсьӧдысь — Джон Кихада ("John Quijada"), америкаса кыв туялысь. Анбур — ихьтаиль ("içtaîl") либӧ латин транслитерация. 
Пример.
"Pull̀ uíqišx ma’wałg eřyaufënienˉ päţwïç aŭë’yaļt xne’wïļta’şui tua kit öllá yaqazmuiv li’yïrzişka’ p’amḿ aìlo’wëčča šu’yehtaş"
Шуанног: [ˈpʊ́l̪l̩̪̀ ʊˈɪ́qɪ̀ʃx ˈmáʔwàɫ̪ɡ ɛʁjaʊ̯fɤˈn̪ɪ́ɛ́n̪ ˈpǽθwɯ̀ç aʊ̯ˈxɤ́ʔjàɬt xn̪ɛʔwiɬˈtáʔʂʊ̀ɪ̯ ˈt̪ʊ́à kɪ̂t̪ œl̪ˈːâ jaˈqázmʊ̀ɪ̯v l̪ɪʔjɯɾˈzɪ́ʂkàʔ pʼamˈm̩̂ aɪl̪ɔʔˈwɤ́tʃːà ʃʊʔˈjɛ́ɸt̪àʂ]
Замежнӧй (Чилимдін район)

Замежнӧй () – Коми республикаын Чилимдін районысь Замежнӧй сикт овмӧдчӧминса шӧрсикт.
География.
Замежнӧй пукалӧ Пижма ю бокын. Сиктсянь Чилимдін юрсиктӧдз 60 км.
Трусов (Чилимдін район)

Трусов () – Коми республикаын Чилимдін районысь Трусов сикт овмӧдчӧминса шӧрсикт.
География.
Трусов пукалӧ Чилим юлӧн шуйга бокын. Сиктсянь Чилимдін юрсиктӧдз 42 км.
Ануфриева Татьяна Владимировна

Ануфриева Татьяна Владимировна (1990-2017) — том коми гижысь. Нывдырся овыс — Кирпиченко.
Олан туй.
Татьяна Кирпиченко чужӧма Новосибирск карын 1990-ӧд вося сора тӧлысь 10-ӧд лунӧ. 1991-ӧд воын сылӧн семьяыс локтӧма овны Коми Республикаӧ. Олӧма Уква карын, Уква районса Борӧвӧй сиктын, Изьва районса Діюр грездын.
2006-ӧд воын помалӧма Діюр грездса 9 класса школа, 2008-ӧд воын — Краснобор сиктса шӧр школа. 2013-ӧд воын Сыктывкарса канму университетлысь филология факультет помалӧм бӧрын уджалӧма Діюр грездса да Кельчиюр сиктса школаясын серпасасьӧм, роч кыв да литература велӧдысьӧн. 
2016 вося гожӧмын висьмӧма лейкозӧн. Кулӧма 2017 вося урасьӧм тӧлысь 24 лунӧ Сыктывкарса онкодиспансерын. Сылӧн кольӧмаӧсь пи да верӧс. Гуалӧма рака тӧлысь 1-ӧд лунӧ Изьва районса Діюрын.
Гижан удж.
Татьяна Кирпиченко кывбуръяс гижны заводитӧма роч кывйӧн квайт арӧссянь, комиӧн — дас куим арӧссянь. Проза гижӧма дас квайт арӧссянь. Сыктывкарса университетлӧн мӧд курссянь гижӧ челядьлы висьтъяс да мойдъяс. 
Татьяна Кирпиченколысь гижӧдъяссӧ йӧзӧдлӧмаӧсь Изьва районса «Новый север» газетын, республикаса «Радуга», «Йӧлӧга» да «Коми му» газетъясын, республикаса «Войвыв кодзув», «Арт», «Би кинь» журналъясын. 2012-ӧд воын сылӧн гижӧдъясыс пырӧмаӧсь «Ижемский характер», «Стихия — 2», «Сьӧлэм гаже — изьва кыы» небӧгъясӧ.
2015 воын петавлӧма «И воас лун» кывбура асшӧр небӧг. 2016 воын Т. Кирпиченколы сетӧма А.Лужиков нима премиа.
Ӧшмӧсъяс.
Т. Кирпиченко гижӧдъяс йылысь
Окунев Нос (Чилимдін район)

Окунев Нос () – Коми республикаын Чилимдін районысь Окунев Нос сикт овмӧдчӧминса шӧрсикт.
География.
Окунев Нос пукалӧ Печора юлӧн веськыд берегын. Сиктсянь Чилимдін юрсиктӧдз 102 км.
Хабариха (Чилимдін район)

Хабариха () – Коми республикаын Чилимдін районысь Хабариха сикт овмӧдчӧминса шӧрсикт.
География.
Хабариха пукалӧ Печора юлӧн веськыд берегын. Сиктсянь Чилимдін юрсиктӧдз 44 км.
Олысь лыд.
Сиктын олӧны роч йӧз.
Неридз (Чилимдін район)

Неридз () – Коми республикаын Чилимдін районысь Неридз сикт овмӧдчӧминса шӧрсикт.
География.
Неридз пукалӧ Неридз юлӧн веськыд берегын. Сиктсянь Чилимдін юрсиктӧдз 35 км.
Олысь лыд.
Сиктын олӧны роч йӧз.
Уег (Чилимдін район)

Уег () – Коми республикаын Чилимдін районысь Уег сикт овмӧдчӧминса шӧрсикт.
География.
Уег пукалӧ Печора юлӧн шуйга берегын. Сиктсянь Чилимдін юрсиктӧдз 45 км.
История.
1939 воын Уег вӧлі Хабариха сикт сӧвет улӧ пырысь грездӧн. 1992 вося рака тӧлысь 16 лунӧ Уег лои Уег сикт сӧветса шӧринӧн. Уег грездкӧд официальнӧ вӧлі ӧтувтӧма Егорковская, Конгурская да Мыза грездъяс.
Олысь лыд.
Сиктын олӧны роч йӧз.
Бугаев (Чилимдін район)

Бугаев () – Коми республикаын Чилимдін районысь Бугаев сикт овмӧдчӧминса шӧрсикт.
География.
Бугаев пукалӧ Печора юлӧн шуйга берегын. Сиктсянь Чилимдін юрсиктӧдз 69 км.
Олысь лыд.
Сиктын олӧны роч йӧз.
Тӧдчана йӧз.
Кисляков Василий Павлович (1916—1990) — Сӧветскӧй Союзса Герой (1941)
Йӧрмидз (Чилимдін район)

Йӧрмидз () – Коми республикаын Чилимдін районысь Йӧрмидз сикт овмӧдчӧминса шӧрсикт.
География.
Йӧрмидз пукалӧ Печора юлӧн шуйга берегын. Сиктсянь Чилимдін юрсиктӧдз 200 км.
Олысь лыд.
Сиктын олӧны роч йӧз.
Велӧдӧм.
Сиктын уджалӧ школа (2003 восянь абу тыр, 9 классӧдз), челядь сад.
Мӧскашор (Чилимдін район)

Мӧскашор () – Коми республикаын Чилимдін районысь Мӧскашор сикт овмӧдчӧминса шӧрсикт.
География.
Мӧскашор пукалӧ Печора юлӧн веськыд берегын. Сиктсянь Чилимдін юрсиктӧдз 6 км.
Олысь лыд.
Сиктын олӧны роч йӧз.
Сітбар (Сыктывдін район)

Сітбар () – Коми республикаын Сыктывдін районса Час сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
География.
Сітбар пукалӧ Эжва юлӧн веськыд берегын. Грездсянь Час шӧрсиктӧдз 9 км, Выльгорт юрсиктӧдз 50 км. 
Олысь лыд.
Сиктын олӧны комияс.
Медводдза овъяс.
Камбалов, Распутин, Юшков
Ичӧт Слуда (Сыктывдін район)

Ичӧт Слуда () – Коми республикаын Сыктывдін районса Час сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
География.
Ичӧт Слуда пукалӧ Эжва юлӧн веськыд берегын. Грездсянь Час шӧрсиктӧдз 3 км, Выльгорт юрсиктӧдз 51 км. 
Олысь лыд.
Сиктын олӧны комияс да рочьяс.
Ыджыд Слуда (Сыктывдін район)

Ыджыд Слуда () – Коми республикаын Сыктывдін районса Час сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
География.
Ыджыд Слуда пукалӧ Эжва юлӧн веськыд берегын. Грездсянь Час шӧрсиктӧдз 4 км, Выльгорт юрсиктӧдз 52 км. 
Олысь лыд.
Сиктын олӧны комияс да рочьяс.
Кӧччойяг (Сыктывдін район)

Кӧччойяг () – Коми республикаын Сыктывдін районса Час сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь посёлок.
География.
Кӧччойяг пукалӧ Язель (Эжвалӧн шуйга вож) юлӧн веськыд берегын. Посёлоксянь Час шӧрсиктӧдз 7 км, Выльгорт юрсиктӧдз 43 км. 
История.
Артмис 1930-40-ӧд воясӧ. 1949 воын тані олісны 118 ыстӧм морт: 64 немеч (20 гозъя), 46 "вӧвлӧм кулак" (18 гозъя), 8 "власовец". 
Олысь лыд.
Сиктын олӧны комияс да рочьяс.
Язьёль (Сыктывдін район)

Язьёль () – Коми республикаын Сыктывдін районса Час сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь посёлок.
География.
Язьёль пукалӧ кӧрттуй бокын. Посёлоксянь Час шӧрсиктӧдз 11 км, Выльгорт юрсиктӧдз 65 км. 
История.
Официальнӧя пасйӧма 1965-ӧд воӧ.
Олысь лыд.
Сиктын олӧны комияс да рочьяс.
Жуӧд (Сыктывдін район)

Жуӧд () – Коми республикаын Сыктывдін районса Паджга сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
География.
Жуӧд пукалӧ Сыктыв юлӧн шуйга берегын. Грездсянь Паджга шӧрсиктӧдз 4 км, Выльгорт юрсиктӧдз 38 км.
Олысь лыд.
Грездын олӧны комияс.
Разгорт (Сыктывдін район)

Разгорт () – Коми республикаын Сыктывдін районса Паджга сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
География.
Жуӧд пукалӧ Сыктыв юлӧн шуйга берегын. Грездсянь Паджга шӧрсиктӧдз 4 км, Выльгорт юрсиктӧдз 38 км.
Олысь лыд.
Грездын олӧны комияс.
Медводдза овъяс.
1719 — Габов, Сыскин
Савапиян (Сыктывдін район)

Савапиян () – Коми республикаын Сыктывдін районса Паджга сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
География.
Савапиян пукалӧ Сыктыв юлӧн шуйга берегын. Грездсянь Паджга шӧрсиктӧдз 2 км, Выльгорт юрсиктӧдз 31 км.
История.
Медводдзаысь казьтыштӧма 1920 вося переписьын. Таӧдзыс, вермас лоны, вӧлі арталӧны орчча Паджга сикткӧд.
Олысь лыд.
Грездын олӧны комияс.
Парчим (Сыктывдін район)

Парчим () – Коми республикаын Сыктывдін районса Паджга сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
География.
Парчим пукалӧ Сыктыв юлӧн шуйга берегын. Грездсянь Паджга шӧрсиктӧдз 1 км, Выльгорт юрсиктӧдз 35 км.
История.
1586 вося писцӧвӧй небӧгын Паджга погост дорын казьтыштӧма Екановская да Патчимкас грездъяс. 1719 воын найӧс вӧлі пасйӧма кыдзи ӧти грезд — Парчимская либӧ Якушевская (Якуневская).
Олысь лыд.
Грездын олӧны комияс.
Ивадор (Сыктывдін район)

Ивадор () – Коми республикаын Сыктывдін районса Паль сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
География.
Ивадор пукалӧ Эжва юлӧн веськыд берегын. Грездсянь Паль шӧрсиктӧдз 4 км, Выльгорт юрсиктӧдз 60 км.
Олысь лыд.
Грездын олӧны комияс.
Медводдза овъяс.
1719 — Белых, Кудрин, Фирсов, Потолицын.
Сотчӧмвыв (Сыктывдін район)

Сотчӧмвыв () – Коми республикаын Сыктывдін районса Паль сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
География.
Сотчӧмвыв пукалӧ Эжва юлӧн веськыд берегын. Грездсянь Паль шӧрсиктӧдз 3 км, Выльгорт юрсиктӧдз 67 км.
Олысь лыд.
Грездын олӧны комияс.
Велӧдӧм.
1895 воын грездын воссис грамота школа, 1909 воын — земскӧй училище. 1930 воын тані вӧлі 1-дза тшупӧда школа.
Овмӧс.
1920 вося ода-кора тӧлысьӧ грездын лӧсьӧдісны "Красная заря" сельхозартель. 1927-1928 воясын артмис общественнӧй отсӧг сетан товарищество, 1929 воын — "Красноармеец" колкоз.
Пычим (Сыктывдін район)

Пычим () – Коми республикаын Сыктывдін районса Паль сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь посёлок.
География.
Пычим пукалӧ Эжва юлӧн шуйга берегын, Пычим юсянь неылын. Посёлоксянь Паль шӧрсиктӧдз 3 км, Выльгорт юрсиктӧдз 67 км.
История.
1949 воын тані вӧлі 94 ыстӧм морт: 45 немеч (18 семья), 16 рытыввывса украинеч, 21 "вӧвлӧм кулак" (8 семья), 12 "власовец".
Олысь лыд.
Грездын олӧны комияс.
Гаждор (Сыктывдін район)

Гаждор () – Коми республикаын Сыктывдін районса Паль сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
География.
Гаждор пукалӧ Эжва юлӧн шуйга берегын, Пычим юсянь неылын. Грездсянь Паль шӧрсиктӧдз 7 км, Выльгорт юрсиктӧдз 57 км.
Олысь лыд.
Грездын олӧны комияс.
Медводдза овъяс.
1719 — Белых, Осипов
Велӧдӧм.
1908 воын воссис начальнӧй училище.
Овмӧс.
1929 артмис "Ярега" колкоз. 1930 воын сійӧ ӧтувтіс 12 овмӧс: 5 вӧв да 3 мӧс.
1755-ӧд во

1775 во – абу кассяна во, Григорий календар серти пансьӧ середасянь.
Данямитьдор (Сыктывдін район)

Данямитьдор () – Коми республикаын Сыктывдін районса Паль сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
География.
Данямитьдор пукалӧ Эжва юлӧн веськыд берегын. Грездсянь Паль шӧрсиктӧдз 3 км, Выльгорт юрсиктӧдз 61 км.
Олысь лыд.
Грездын олӧны комияс.
Велӧдӧм.
1908 воын воссис начальнӧй училище.
Ипать (Сыктывдін район)

Ипать () – Коми республикаын Сыктывдін районса Придаш сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
География.
Ипать пукалӧ Пожӧг юлӧн шуйга берегын. Грездсянь Придаш шӧрсиктӧдз 17 км, Выльгорт юрсиктӧдз 95 км.
Олысь лыд.
Грездын олӧны комияс.
Велӧдӧм.
1888 воын грездын воссис грамота школа, 1903—ӧдын — земскӧй начальнӧй училище.
Кузнецов Николай Иванович

Никола́й (Никанор) Ива́нович Кузнецо́в (1911—1944) — Сӧвет Союзса герой (1944), Сӧвет кадся разведчик, партизан. Ас вынӧн сійӧ бырӧдіс война кадӧ нацистскӧй Германияса 11 немеч генералӧс да чинаӧс.
Олан туй.
Кузнецов Николай чужӧма 1911-ӧд вося сора тӧлысь 14 (27) лунӧ Перым губерняын Екатеринбург уездса Зырянка грездын (ӧні Талица кар, Свердловск обласьт). Грездыслӧн нин нимыс висьталӧ, мый сэнi олӧмаӧсь коми войтыр. Став сертиыс буретш коми йӧз и пуктылӧмаӧсь грездыслы подувсӧ. Зырянка кодь сиктыд Из таладорас и мӧдарас сiйӧ воясас вель уна вӧлӧма, и овлӧмаӧсь сэнi Комиысь кресьтяна, кодъяс «вужъясьлӧмаӧсь» сэтчӧ шудаджык олӧм корсьӧм могысь.
Кольӧм нэм заводитчигӧн Зырянкаын артавсьӧма 68 овмӧс. Кузнецовлӧн бать-мамыс вӧлӧмаӧсь коми кресьтяна .
Войнаӧдзса кад.
Николай Кузнецов чужӧма кресьтянин семьяын, кӧні вӧлӧӈа 6 морт. Сылӧн вӧлӧмаӧсь Агафья да Лидия ыджыдджык чойяс да Виктор ичӧтджык вок.
Николай Кузнецов помалӧма сизим класс, а сэсся мунӧма велӧдчыны Тюменьса видз-му овмӧс техникумӧ. Но батьыслӧн кулӧм бӧрын бергӧдчӧма чужан грездас. И 1927 воын нин пырӧма велӧдчыны Талица карса вӧр техникумӧ. Чужан грездас ичӧтик Коля велӧдлӧма немеч кыв, кор тӧдмасьлӧма австро-венгерскӧй армияысь вӧвлӧм салдаткӧд, кодi уджалӧма лесникӧн да ёртасьлӧма зонкакӧд. 
Вöр техникумын Николай Кузнецов азыма босьтчöма велöдны поляк да украин кывъяс. 
Комынöд воясын Николай Кузнецов кутшöмкö кад уджалöма Перым муса Кудымкарын. Пуктöма ассьыс пай колхозъяс котыртöмö. Сэсся тöлка да вежöра том мортöс казялöмаöсь да босьтöмаöсь ОГПУ органъясö.
1930-öд вояс шöрын Николай Кузнецов олöма да уджалöма Сыктывкарын. Служитöма НКВД-ын. Уджыс, майбыр, тырмöма. Сiйö кадö вöрын зiльысь звучник-тысячникъясысь öтдор вöлöмаöсь и сiдз шусяна вредительяс да саботажникъяс. И татшöм войтырсö ковмылöма эрдöдны.
Сыктывкарсянь Николай Ивановичöс босьтöмаöсь уджавны Москваö, госбезопасносьт органъясö. А сэсся пансьöма Ыджыд войнаыд.
Война кад.
Айму вӧсна Ыджыд тыш воясӧ Николай Кузнецов нӧйтӧма вӧрӧгӧс Дмитрий Медведевлӧн юрнуӧдӧм улын партизан-диверсантъяслӧн «Победители» отрядын.
1942 восянь сiйӧ Пауль Зиберт нимӧн кадысь кадӧ петкӧдчылӧма Ровно карын. Сэнi тӧдмасьлӧма чина фашистъяскӧд, медым тӧдмавны вӧрӧглысь уна гусятор.
Москвасянь индöд серти повтӧм разведчик казнитӧма ыджыд чина немеч-палачьясӧс — Украинаса судья Альфред Функӧс, сьӧм овмӧсса министр Ганс Гельӧс, сылысь секретарь Винтерӧс.
Сэсся Дмитрий Медведев ыстӧма Кузнецовӧс да сылысь ёртъяс Беловӧс да Каминскийӧс Львовӧ. Сэнi Николай Кузнецов пистолетысь лыйӧмӧн виӧма кык генералӧс — Отто Бауэрӧс да Генрих Шнайдерӧс.
1944 вося рака тӧлысь 9 лунӧ Николай Кузнецов веськалӧма бандеровечьяслӧн засадаӧ. Националистъяскӧд вир кисьтана косьын Львов обласьтын Брод районса Боратин сикт дорын тыш дырйи сетӧмаӧсь ловсӧ куимнанныс — Кузнецов, Белов да Каминский.
Война бӧрын Николай Кузнецовӧс дзебӧмаӧсь Львов карбердса Слава мыльк вылын.
СССР киссьӧм бӧрын Николай Кузнецовлысь колясъяссӧ вайӧмаöсь Россияӧ. Танi Геройӧс выльысь дзебӧмаӧсь.
Ыстӧдъяс.
[[Категория:Персоналия:Рочму]]
[[Категория:СССР-са геройяс]]
Шыладор (Сыктывдін район)

Шыладор () – Коми республикаын Сыктывдін районса Придаш сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
География.
Грездсянь Придаш шӧрсиктӧдз 27 км, Выльгорт юрсиктӧдз 105 км.
История.
1782 воын грездсӧ шуӧма Новая Заимка: 11 овмӧс, 73 морт (35 мужичӧй, 38 нывбаба). 1859 воын вӧлі 20 овмӧс, кӧні олісны 144 морт: 70 мужичӧй да 74 нывбаба. 1930 воын тані вӧліны: сиктсӧвет, школа, милициялӧн участок, крестьтяналы общественнӧй отсӧг сетан комитет. 1939 воын Шыладор вӧлі сиктӧн. 1973 вося косму тӧлысь 5 лунӧ Шыладорса сиктсӧвет бырӧдӧма, а Шыладор лои грездӧн.
Олысь лыд.
Грездын олӧны комияс.
Велӧдӧм.
1894 воын грездын воссис грамота школа, 1911-ӧдын — начальнӧй училище.
Проньдор (Сыктывдін район)

Проньдор () – Коми республикаын Сыктывдін районса Придаш сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
География.
Проньдор пукалӧ Пожӧг юлӧн шуйга берегын. Грездсянь Придаш шӧрсиктӧдз 8 км, Выльгорт юрсиктӧдз 86 км.
Олысь лыд.
Грездын олӧны комияс.
Велӧдӧм.
1910 воын грездын воссис начальнӧй училище.
Пожӧгдін (Сыктывдін район)

Пожӧгдін () – Коми республикаын Сыктывдін районса Придаш сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь посёлок.
География.
Пожӧгдін пукалӧ Эжва юлӧн шуйга берегын, Пожӧг ю вомын. Посёлоксянь Придаш шӧрсиктӧдз 3 км, Выльгорт юрсиктӧдз 75 км.
История.
Артмис 1930-ӧд воясын. 1939 воын местасӧ шуӧма сторожевая будка Устье Пожега. 1949 воын тані вӧліны: 39 немеч, 3 "вӧвлӧм кулак", 32 "власовец". 1956 воын — вӧр кылӧдысьяслӧн Пожӧгдін посёлок.
Олысь лыд.
Грездын олӧны комияс да рочьяс.
Позялӧм (Сыктывдін район)

Позялӧм () – Коми республикаын Сыктывдін районса Придаш сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь посёлок.
География.
Позялӧм пукалӧ Эжва юлӧн шуйга берегын. Посёлоксянь Придаш шӧрсиктӧдз 8 км, Выльгорт юрсиктӧдз 86 км.
История.
Артмис 1930-ӧд вояс бӧрын. Медводдзаысь казьтыштӧма 1949 воын кыдзи Позялом, тані вӧліны ыстӧмаяс: 9 немеч (4 семья), 1 "власовец". 1956 воын — вӧр пӧрӧдысьяслӧн Улыс Позялом посёлок, 1965 воын роч ним гижанногсӧ вежӧма — Позялом, 1977 воын — Позялэм.
Олысь лыд.
Грездын олӧны комияс.
Парма (Сыктывдін район)

Парма () – Коми республикаын Сыктывдін районса Придаш сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
География.
Пармасянь Придаш шӧрсиктӧдз 4 км, Выльгорт юрсиктӧдз 80 км.
Олысь лыд.
Грездын олӧны комияс.
Каргорт (Сыктывдін район)

Каргорт () – Коми республикаын Сыктывдін районса Ыб сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
География.
Каргорт пукалӧ Сыктыв юлӧн шуйга берегын. Грездсянь Ыб шӧрсиктӧдз 3 км, Выльгорт юрсиктӧдз 53 км.
История.
Медводдзаысь казьтыштӧма 1586 воын: починок подле Городища (1 овмӧс). Тшыг воясӧ починок олысьыс эз коль. 1646 воын грездын (что была пустошь подле городища) вӧлі 2 овмӧс, 1678 воын — грездын (подле городища Чудского) 5 овмӧс. 1719 восянь грездыс шусьӧ Каргорт.
Олысь лыд.
Грездын олӧны комияс.
Медводдза овъяс.
1646 во — Бусов, Патов
Шорйыв (Сыктывдін район)

Шорйыв () – Коми республикаын Сыктывдін районса Ыб сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
География.
Шорйыв пукалӧ Сыктыв юлӧн шуйга берегын. Грездсянь Ыб шӧрсиктӧдз 2 км, Выльгорт юрсиктӧдз 51 км.
История.
Медводдзаысь казьтыштӧма 1586 воын: 5 овмӧс, ӧти мортлӧн овыс Гаврилов. 1859 воын — Березник (Шорыл) грезд, 25 овмӧс, 188 морт (85 мужичӧй, 103 нывбаба).
Олысь лыд.
Грездын олӧны комияс.
Медводдза овъяс.
1586 во — Гаврилов
Мальцевгрезд (Сыктывдін район)

Мальцевгрезд () – Коми республикаын Сыктывдін районса Ыб сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
География.
Мальцевгрезд пукалӧ Сыктыв юлӧн шуйга берегын. Грездсянь Ыб шӧрсиктӧдз 2 км, Выльгорт юрсиктӧдз 47 км.
История.
Медводдзаысь казьтыштӧма 1920 воын: 47 овмӧсын олӧма 228 морт. 1926 воын: 47 овмӧс, 210 морт (99 мужичӧй, 111 нывбаба).
Олысь лыд.
Грездын олӧны комияс.
Закаров (Сыктывдін район)

Закаров () – Коми республикаын Сыктывдін районса Ыб сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
География.
Закаров пукалӧ Сыктыв юлӧн шуйга берегын. Грездсянь Ыб шӧрсиктӧдз 6 км, Выльгорт юрсиктӧдз 55 км.
Олысь лыд.
Грездын олӧны комияс.
Парчӧг (Сыктывдін район)

Парчӧг () – Коми республикаын Сыктывдін районса Зеленеч сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Ним артмӧм.
Грездлӧн нимыс йитчӧма парч коми кывкӧд, сылӧн вежӧртасыс — «гӧра, нӧрыс»; -ӧг (-эг) – суффикс, индӧ предметлӧн признак вылӧ.
География.
Парчӧг пукалӧ Эжва юлӧн шуйга берегын. Грездсянь Зеленеч шӧрсиктӧдз 6 км, Выльгорт юрсиктӧдз 39 км.
Олысь лыд.
Грездын олӧны комияс.
Велӧдӧм.
1900 воын воссис земскӧй начальнӧй училище.
Чукачой (Сыктывдін район)

Чукачой () – Коми республикаын Сыктывдін районса Зеленеч сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Ним артмӧм.
Грезд ним йитчӧма пуксянінкӧд — берег нӧрыс вылын, да артмӧма чук «гӧра йыв, нӧрыс, мыльк» да чой «гӧра» кывъясысь.
География.
Чукачой пукалӧ Эжва юлӧн шуйга берегын. Грездсянь Зеленеч шӧрсиктӧдз 3 км, Выльгорт юрсиктӧдз 36 км.
Олысь лыд.
Грездын олӧны комияс.
Койтыбӧж (Сыктывдін район)

Койтыбӧж () – Коми республикаын Сыктывдін районса Зеленеч сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Ним артмӧм.
Грезлӧн нимыс артмӧма «Койты» ты нимсянь, коді пукалӧ Эжва юлӧн веськыд берегас. Койтыбӧж неуна улынджык тысьыс, а вӧсна и «бӧж». 
География.
Койтыбӧж пукалӧ Эжва юлӧн шуйга берегын. Грездсянь Зеленеч шӧрсиктӧдз 2 км, Выльгорт юрсиктӧдз 31 км. 
Олысь лыд.
Грездын олӧны комияс.
Медводдза овъяс.
1707 во — Распутин, Изъюров, Коданёв, Копин.
Сёйты (Сыктывдін район)

Сёйты () – Коми республикаын Сыктывдін районса Озёл сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
География.
Сёйты пукалӧ Эжва юлӧн веськыд берегын. Грездсянь Озёл шӧрсиктӧдз 8 км, Выльгорт юрсиктӧдз 40 км.
Олысь лыд.
Грездын олӧны комияс.
Граддор (Сыктывдін район)

Граддор () – Коми республикаын Сыктывдін районса Сёська сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
География.
Граддор пукалӧ Сыктыв юлӧн веськыд берегын. Грездсянь Сёська шӧрсиктӧдз 7 км, Выльгорт юрсиктӧдз 9 км.
Олысь лыд.
Грездын олӧны комияс.
1719-ӧд во

1719 во – абу кассяна во, Григорий календар серти пансьӧ вежалунсянь.
1747-ӧд во

1747 во – абу кассяна во, Григорий календар серти пансьӧ вежалунсянь.
Рочев Егор Васильевич

Рочев Егор Васильевич (1937—2012) — тӧдчана коми гижысь.
Гижан удж.
Гижысь тӧдса кыдзи прозаик. Медводдза кывбуръяс да висьтъяс петісны «Войвыв кодзув» журналын 1962 воын. Аслыспӧлӧс гижан сям Егор Рочев петкӧдліс «Аддзысьӧм» (1965) да «Тер Мишлӧн висьтасьӧм» (1986) повесьтъясын, «Аслыспӧлӧс шыяс» висьтын (1971).
Егор Рочевлӧн гижӧдъясын шӧр темаыс – тундра, кӧр видзӧм, налӧн олӧмыс да уджыс. Кӧр видзысьлӧн пи Лёва йылысь висьтъяс сикӧтш петкӧдліс, мый гижысь кужӧ гижны ичӧт арлыда челядьлы. Егор Рочев ёна нималіс «Ичӧт Митрук да Ыджыд тундра» повесьтӧн, коді петіс 1970-ӧд воясӧ «Детская литература» небӧг лэдзанінын. Повесьт вӧлі вуджӧдӧма роч, украин, удмурт, молдав, эст да венгер кывъяс вылӧ.
Сылӧн «Батьлӧн ордым» повесьт (1969) сідзжӧ вӧлі сиӧма тундраса йӧзлы. Повесьт вӧлі вуджӧдӧма роч кыв вылӧ «Добрая тундра» ним улын. Ыджыдджык нималӧм лои «Лӧз тундра» дилогия петӧм бӧрын.
«Сьӧлӧмын вурыс» повесьт (1974), коді петіс рочӧн «За каждый свой шаг...» ним улын (1979), висьталӧ Сыктывкарса вӧр комплекс кыпӧдысьяс йылысь.
Небӧгъяс.
Егор Рочевлӧн ставнас йӧзӧдӧма 18 небӧг.
Моров (Сыктывдін район)

Моров () – Коми республикаын Сыктывдін районса Лӧзым сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
География.
Моров пукалӧ Кылтымъю бокын. Грездсянь Лӧзым шӧрсиктӧдз 4 км, Выльгорт юрсиктӧдз 26 км.
Олысь лыд.
Грездын олӧны комияс.
Гаръинскӧй (Сыктывдін район)

Гаръинскӧй () – Коми Республикаса Сыктывдін районысь Паджга сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь посёлок.
География.
Гаръинскӧй пукалӧ Сыктыв юлӧн шуйга берегын. Посёлоксянь Паджга шӧрсиктӧдз 1 км, Выльгорт юрсиктӧдз 37 км.
Олысь лыд.
Грездын олӧны комияс да рочьяс.
Кӧмъяр (Сыктывдін район)

Кӧмъяр () – Коми Республикаса Сыктывдін районысь Яснӧг сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь посёлок.
География.
Кӧмъяр пукалӧ Кӧм юлӧн веськыд берегын, Лӧпъюсянь неылын. Посёлоксянь Яснӧг шӧрсиктӧдз км, Выльгорт юрсиктӧдз км.
Олысь лыд.
Грездын олӧны комияс да рочьяс.
1800-ӧд во

1800 во – Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ середасянь.
Кулӧмдінса школа

Кулӧмдінса школа — Коми Республикаса Кулӧмдін сиктса школа, коді панӧ ассьыс историясӧ 1843 восянь.
 Ёнджыкасӧ велӧдчисны зонъяс. Священник эз кӧ вӧв паныд, тшӧтш вермисны велӧдчыны нывъяс. Тані велӧдісны лыддьысьны, артасьны, сьывны молитваяс, «Закон божий». Велӧдісны уджысь кольӧм кадӧ, кӧч тӧлысь 1-ӧд лунсянь ода-кора тӧлысь 1-ӧд лунӧдз. Челядь велӧдчисны лёка. Найӧ ӧдва кужисны гижны ним-овсӧ, лыддьыны кокни гижӧд. Сёрӧнджык кутісны велӧдчыны мӧд керкаын.
Школа нимӧдысьяс.
Кулӧмдінса школаясын велӧдысьяслысь уджсӧ вылӧ донъявлісны РСФСР-ын да Коми Республикаын
Пӧинга (Сыктывдін район)

Пӧинга () – Коми Республикаын Сыктывдін районысь Яснӧг сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь посёлок.
География.
Посёлок пукалӧ Пӧинга юлӧн веськыд берегын. Пӧингасянь Яснӧг шӧрсиктӧдз км, Выльгорт юрсиктӧдз км.
Метдін (Сыктывдін район)

Метдін () – Коми Республикаын Сыктывдін районысь Яснӧг сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь посёлок.
География.
Посёлок пукалӧ Мет юлӧн Лӧпъю усянінын. Метдінсянь Яснӧг шӧрсиктӧдз км, Выльгорт юрсиктӧдз км.
Олысь лыд.
Посёлокын олӧны комияс.
Тӧрӧяг (Сыктывдін район)

Тӧрӧяг () – Коми Республикаын Сыктывдін районысь Мандач сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь посёлок.
География.
Посёлок пукалӧ Пожӧг юлӧн веськыд берегын. Тӧрӧягсянь Мандач шӧрсиктӧдз 31 км, Выльгорт юрсиктӧдз км.
Липин Михаил Иванович

Липин Михаил Иванович (1956) — В.А. Савин нима канмуса академическӧй Драма театрын ворсысь, Коми Республикаса нимӧдана артист, Коми Республикаса нимйӧза артист.
Олан туй.
Михаил Липин чужӧма Кулӧмдін сиктын 1956-ӧд вося косму тӧлысь 24-ӧд лунӧ. 1979-ӧд воын помалӧма Сыктывкарын искусствояс училище «Драма театрса ворсысь» специальносьт серти. 2004-ӧд восянь ворсӧ В.А. Савин нима канмуса академическӧй Драма театр труппаын.
Рольяс.
Михаил Липин ворсӧма татшӧм рольяс:
2020-ӧд во вылӧ ворсӧ татшӧм рольяс:
Саураштра (кыв)

Саураштра (ꢱꣃꢬꢵꢰ꣄ꢜ꣄ꢬꢵ, saurāṣṭram, சௌராட்டிரம், सौराष्ट्र) - Индияын (Гуджарат, Тамил Наду, Карнатака, Махараштра, Керала да Андхра Прадеш штатъясын) инд-арий кыв. Анбуръяс - саураштра, тамил, корсюрӧ деванагари да латин. 
Саураштра анбур.
Лыдпасъяс.
꣐ ꣑ ꣒ ꣓ ꣔ ꣕ ꣖ ꣗ ꣘ ꣙
Рохингъя (кыв)

Рохингъя ("Ruáingga") - Мъянмаын (Аракан штатын) да Бангладешын (Читтагонг районын) инд-арий кыв. Анбуръяс - ханифи (выль аслыссикас анбур), араб, бирма да латин (рохингъялиш).
Чам кыв

Чам кыв — тайӧ Вьетнамын, Камбоджаын, Таиландын да Хайнань ді вылын малай-полинезия кыв. Анбуръяс — чам аслыссикас анбур (шоча, сӧмын Вьетнамын), араб, водзджык латин.
Бобракова Ия Петровна

Бобракова Ия Петровна (1927–2012) – Россияса да Коми АССР-са культура да искусствоын нимӧдана уджалысь, Россияын нимйӧза артистка, театрса режиссёр, Коми Республикаса канму премия кыкысь босьтысь.
Олан туй.
Ия Бобракова чужӧма 1927-ӧд вося ӧшым тӧлысь 28-ӧд лунӧ Коми АССР-ысь Сыктывдін районса Паджга сиктын. 1947-ӧд воын помалӧма Сыктывкарса шылада училишӧын дирижерско-хорӧвӧй юкӧн, 1950-ӧд воын – вокальнӧй юкӧн. 1963–1966-ӧд воясын – Опера да балет театрын уджалӧма режиссёр-постановщикӧн, 1976–1980-ӧд воясын – театрын медшӧр режиссёрӧн. 1990-ӧд восянь 2011-ӧд воӧдз Ия Бобракова вӧлӧма Коми Республикаса опера да балет канмуса театрын художественнӧй веськӧдлысьӧн.
Кулӧма 2012-ӧд вося рака тӧлысь 31-ӧд лунӧ Сыктывкарын.
Театрын ворсӧм.
Ия Петровна радейтлӧма казьтывлыны роч гижысь А.А. Фетлысь «К зырянам Тютчев не придёт» кывъяссӧ. Но аслас уджӧн Ия Бобракова петкӧдлӧма, кыдзи роч классик пӧрйӧдчис.
Ия Бобраковалӧн водзмӧстчӧмӧн театрын вӧлі пуктӧма татшӧм ставмирса шедевръяс, кыдзи «Пиковая дама», «Евгений Онегин», «Риголетто», «Тоска», «Царская невеста», «Севильский цирюльник», «Русалку», «Отелло», «Кармен», «Иван Куратов» коми опера. Ставнас сійӧ дасьтӧма 30 сайӧ спектакль, лӧсьӧдӧма 100 сайӧ концерт.
Сылӧн зільӧмӧн Сыктывкарын быд во нуӧдӧны опера да балет искусстволӧн «Сыктывкарса тулыс» войтыркостса фестиваль.
Тарабукин Андрей Степанович

Тарабукин Андрей Степанович (1936—1977) — коми гижысь.
Семья.
Сылӧн тыр нимыс батьсяньыс — Нестер Карп Ӧнтӧн Кӧндрат Левӧ Степан Ӧньӧ. Йӧз костас дженьыдджыка шуисны — Лева Степӧ Ӧньӧ либӧ Степӧ Ӧньӧ. Сылӧн батьыс — Тарабукин Степан Леонтьевич (чужис 1901, вӧльгым тӧлысь 21 лун, куліс 1980), мамыс — Мария Дмитриевна (чужис 1903, рака тӧлысь 9 лун, кулан воыс абу тӧдса).
Чайтӧны, мый Степӧ Ӧньӧлӧн семьяыс — Эжва йывса староверъяс, а сылӧн бать Степан Леонтьевич да пӧль Леонтий Кондратьевич вӧліны керчомса общинаын наставникъясӧн и ветлісны велӧдчӧм могысь москваса старообрядческӧй шӧринъясӧ. Вермас лоны, гижан удж дорӧ муслуныс чужис семьяын небӧг видзан традиция пыдди пуктӧмысь.
1950-ӧд вояс помын Степӧ Ӧньӧ гижсис Любовь Ивановна Ермолинакӧд, коді сы кадӧ велӧдчис Коми канмуса педагогика институтын «Коми кыв да литература специальносьт серти». Л.И. Ермолина чужис 1932 вося вӧльгым тӧлысь 7 лунӧ Кулӧмдiн районса Мыс сиктын.
Кӧрткерӧса школаын коми кыв да литература велӧдысь Любовь Ермолина кувсис 2003 вося косму тӧлысь 22 лунӧ. Гуалӧма верӧсыскӧд орччӧн.
Гозъялӧн вӧлі кык пи. 1959 воын чужис Алексей, коді лои коми журналистӧн да Абу петкӧдлана нация да войтыръяслӧн Котырын (рочӧн: Организации непредставленных наций и народов; англия кывйӧн:The Unrepresented Nations and Peoples Organization (UNPO)) коми йӧзлӧн медводдза петкӧдчысьӧн. 1964 воын чужис Василий пи.
Степӧ Ӧньӧ батьлысь воксӧ, Тарабукин Андрей Леонтьевичӧс (1894 чужан во), кулакалісны. Кулакӧн вӧлі шуӧма 1930 воын, репрессируйтӧма 1933 воын. Сылӧн вӧлі: гӧтыр — Мария Васильевна, 1899 ч.в.; пи — Михаил Андреевич, 1927 ч.в.; ныв — Анна Андреевна, 1921 ч.в.; ныв — Агния Андреевна, 1924 ч.в.; ныв — Евстолия Андреевна, 1930 ч.в.; ныв — Мария Андреевна, 1932 ч.в.
Гижан удж.
Степӧ Ӧньӧ уджаліс школаса велӧдысьӧн да эз лыдды асьсӧ профессиональнӧй гижысьӧн. Андрей Тарабукин петкӧдчис кыдзи висьтъяс гижысь. Сійӧ гижӧ висьтъяссӧ да пьесаяссӧ и верстьӧлы, и челядьлы. Гижӧдъясыс петавлісны ӧтувъя сборникъясын («Тӧлысь вылӧ», «Гажа сёрни») да «Войвыв кодзув» журналын. 1971 воын сылӧн петіс «Медбур козин» медводдза висьт чукӧр.
Андрей Тарабукинлӧн гижан удж йывсьыс петавліс некымын казьтылана гижӧд Геннадий Беляевлӧн ки улысь «Коми му» газетын.
Тарабукин Алексей Андреевич

Тарабукин Алексей Андреевич - коми войтыркостса журналист, гижысь, политикаса нырвизьысь.
Чужис 1959 во вольгым тöлысь 12-öд лунö Дереваннöй сиктын. Айыс - Тарабукин Андрей Степанович.
Олан туй.
1983-öд воын помалöма Ленинградса канму университет Журналистика факультетсö. Эз кольчи Ленинградын, да кайöма бöр Коми муö. Беляев Геннадий Васильевич рекомендациöд пырöма уджавны «Югыд туй» редакцияö.
Кулöм.
Кулöма 1999 воын, сора тöлысь 2-öд лунö Сыктывкарын. Гуалöма Кöрткерöс шойна ая-энякöд орччöн.
Напалков Виктор Егорович

Напалков Виктор Егорович (1938—2022) — коми гижысь, журналист, Коми Республикаса нимйӧза гижысь.
Олан туй.
Виктор Напалков чужӧма 1938-ӧд вося лӧддза-номъя тӧлысь 29-ӧд лунӧ Кулӧмдiн районса Джеджим грездын. Водз кольӧма батьтӧгыс. Сійӧ усьӧма Айму вӧсна Ыджыд тыш дырйи 1942-ӧд воын; мам ки вылас кольӧма куим кага. Велӧдчӧма Джеджим, Дон, Керчомъя школаясын. 1955-ӧд воын помалӧма 10 класс Кулӧмдінса шӧр школаын. Во уджалӧма Носим лесопунктын — ув кералысьӧн, вӧр кылӧдысьӧн, мотористӧн электростанцияын. 1959-ӧд воын помалӧма Лесотехническӧй техникум. Сэсся уджысь орӧдчытӧг велӧдчӧма Ставсоюзса юридическӧй институтын.
1960-ӧд восянь уджалӧма Кулӧмдін районса «Парма гор» газетын. Уна во уджалӧма районса газетъясын кывкутысь секретарӧн, республикаса радио да телевидениеын — редакторӧн. 1986—1992-ӧд воясӧ — коми кыв вылын челядьлы «Би кинь» журналын кывкутысь секретар. В.Напалков вӧлӧма тайӧ журналсӧ котыртысьяс лыдын. 1992 восянь уджалӧма «Войвыв кодзув» журнал редакцияын; 1994—1998-ӧд воясӧ вӧлӧма кывкутысь секретарӧн.
Кулӧма 2022-ӧд вося моз тӧлысь 30-ӧд лунӧ.
Гижан удж.
Нэм джын нин сылӧн олӧмыс коми журналистикаын да литератураын. 
Виктор Напалковлӧн кывбуръясыс кутісны петны 1956-ӧд восянь. Кывбуръясыс вӧлі йӧзӧдӧма «Коми колхозник» газетын. Вӧрын уджалігӧн уна гижӧма: очеркъяс да статьяяс петавлісны районса да республикаса печатьын. Тадзи Виктор Напалков воис журналистикаӧ — 1960-ӧд воын сійӧс корисны Кулӧмдін районса «Парма гор» газетӧ.
«Козьнав мортлы муслун» медводдза повесьтсӧ вӧлі йӧзӧдӧма «Войвыв кодзув» журналын 1974-ӧд воын.
Повесьтъяс: «Олӧны-вылӧны», «Томъяс», «Кӧсъя тӧдмасьны», «Лун бӧрся лун», «Ме тэнӧ радейта», «Кӧин» да Вероника», «Прӧстит, аньтусьӧй», «Прӧщай», «Вотӧса август», «Шойтӧм крест», «Кӧн тэ, мус ёкмыльӧй?» (2002).
Йӧзӧдӧм романъяс: «Эзысь перна» (2000), «Утка туй» (2004), «Йӧг каллян» (2013 восянь петӧны юкӧнъяс).
Поэмаяс: «Туйвежъяс», «Поп пи».
Виктор Напалков комиӧдӧма кывбуръяс да проза некымын авторлысь: И. Кузнецовлысь, Ю. Балегилысь, С. Паньколысь, С. Есенинлысь. Гижысьлысь кывбуръяссӧ вуджӧдӧма роч да венгер кывъяс вылӧ.
Ленинградса гижысь Глеб Горышин сылӧн гижӧдъяс йывсьыс пасйӧма: «Виктор Напалков — поэт Божьей милостью, с открытой миру душой. Я бы его принял в Союз писателей за один цикл стихов «Моё дыхание».
В. Е. Напалков — Россияса журналист котырӧ (1964) да Гижысь котырӧ пырысь (1991).
Ява кыв

Ява кыв ("Basa Jawa, Basa Jawi," ꦧꦱꦗꦮ) - тайӧ Ява ді вылын (Индонезия) малай-полинезия кыв. Анбуръяс - латин, шоча ява аслыссикас анбур ханачарака ("Hanacaraka" (ꦲꦤꦕꦫꦏ) либӧ "Carakan" (ꦕꦫꦏꦤ꧀)), араб анбур "пегон" (вичкоын).
Латин анбур.
Сӧмын пыртӧм кывъясын: f, q, v, x, z.
Лыдакывъяс.
"Ляпкыд" да "джуджыд" сямъясын:
Ныв

Ныв тайӧ том нывбаба.
Бабин Вячеслав Леонидович

Бабин Вячеслав Леонидович (1960—2022) — коми гижысь, журналист.
Олан туй.
Вячеслав Бабин чужӧма 1960-ӧд вося моз тӧлысь 21-ӧд лунӧ Кулӧмдін районса Немдін сиктын. 1978-ӧд воын помалӧма Немдінса шӧр школа, уджалма сиктса механизаторӧн. Сэсся кочегаритӧма да ӧттшӧтш директоралӧма Культура керкаын. 1979-ӧд восянь уджалӧма «Ленин туйӧд» газетын.
1987—1988-ӧд воясын уджалӧма чери видзан службаын, сэсся — бара районса газетын, дасьтӧма радиопередачаяс. 1988—1993-ӧд воясын велӧдчӧма А.М. Горький нима литературнӧй институтын, дорйӧма «Вуджӧр» кипомысь гижӧм небӧг серти диплом. 1994-ӧд восянь — «Парма гор» газетын кывкутысь секретар, веськӧдлма «Эжва» литклубӧн.
Кулӧма 2022-ӧд вося лӧддза-номъя тӧлысь 26-ӧд лунӧ. Гуалӧма 28-ӧд лунӧ Кулӧмдін районса Немдін сикт шойнаын.
Гижан удж.
Кывбуръяссӧ да висьтъяссӧ йӧзӧдлӧма «Ленин туйӧд» газетын. «Войвыв кодзув» журналын медводдза кывбуръясыс петавлӧмась 1979-ӧд воын. 1994-ӧд воын ветлӧма том авторъяслӧн медводдза ставроссияса совещание вылӧ. Сэксянь жӧ вӧлі пыртӧма Россияса гижысь котырӧ.
Йӧзӧдӧма некымын небӧг: «Сьӧлӧмшӧр» (1989), «Ӧктӧ Коля коляоз» (1993), «Вуджӧр» (1995), «Вӧрса качай» (2003), «Вына зэр» (2021), «Помся шуд аслам Войвывлы вӧзъя! (2021).
2021-ӧд воын Вячеслав Бабинлӧн «Помся шуд аслам Войвывлы вӧзъя!» небӧг, коді артмӧ челядьлы кык небӧгысь — «Ӧшиньын бобув» да «Мыджӧд», шуӧма Коми Республикаын медбур небӧгӧн «Небӧг-билингва» нимпасын.
Россияса журналист котырӧ пырысь.
Уляшев Виталий Васильевич

Уляшев Виталий Васильевич (1946—2018) — коми гижысь, журналист.
Олан туй.
Виталий Уляшев чужӧма 1946 вося кӧч тӧлысь 29-ӧд лунӧ Кулӧмдін районса Керчомъя сиктын. 1965 вося уджалӧма «Ленин туйӧд» газетын: вӧлӧма литсотрудникӧн, кывкутысь секретарӧн, редакторӧс вежысьӧн.
1974—1999 воясын уджалӧма канмуса безопасносьт органъясын, полковник.
Кулӧма 2018-ӧд вося косму тӧлысь 27-ӧд лунӧ.
Гижан удж.
Кывбуръяссӧ йӧзӧдлӧма «Ленин туйӧд» газетын. Гижӧдъясыс петавлӧмаӧсь «Сикӧтш» (1994), «Лӧсасъяс» (1999), «Уна рӧма сикӧтш» (2002) ӧтувъя кывбур чукӧръясын. Йӧзӧдлӧма куим небӧг: «А ми Войвылын, Комиын олам» (1995), «Пожӧм кӧра войпук» (2006), «Ю дорын кӧч» (2015).
Бали кыв

Бали кыв ("Basä Bali",ᬩᬲᬩᬮᬶ) — тайӧ Бали, Ломбок, асыввыв Ява да лунвыв Сулавеси діяс вылын (Индонезия) малай-полинезия кыв. Анбуръяс — латин ("Tulisan Bali"), шоча бали аслыссикас анбур ("Aksarä Bali").
Попова Юстина Аверкиевна

Попова Юстина Аверкиевна (1896—1980) — коми гижысь да вуджӧдчысь.
Гижан удж.
Юстина Попова гижис Войт ним улын. Кыдзи ачыс шуліс: «"Гижа этша, но сьӧлӧмсянь. Сэксянь и артмӧ менам этшаникӧн, войт мындаӧн"».
Юстина Поповалӧн медводдза кывбуръясыс петісны 1920—ӧд воясӧ «Коми просвещенец» да «Ордым» журналъясын. Гижны босьтчӧма 1923-ӧд воын на, кор велӧдіс Кӧрткерӧсса школаын. Сэки Юстина Попова гижӧма быдса тетрадь тыр кывбур да ыстӧма Сыктывкарӧ нималана гижысь Нёбдінса Витторлы. Виктор Савин ошкыштӧма, ӧд тайӧ вӧлі коми нывбабасянь медводдза кывбур чукӧр. Та бӧрын том нывлӧн петіс «Югыд туй» газетын «Коми аньлы» кывбур. Медводдза кывбуръясын петкӧдлӧ мича вӧр-ва серпасъяс («Тӧвся вӧрын», «Ар»), челядьлысь быдлунъя олӧм.
Водзӧ гижны кутіс челядьлы сӧмын 1950—ӧд воясӧ. Выль гижӧдъяссӧ, кыдзи и водзынсӧ, дасьтіс коми фольклор жанръяс подув вылын: мойдъяс, сьыланкывъяс, нӧдкывъяс, кывбертласъяс, лелькуйтчанкывъяс («Кекӧнач», «Рӧдтім-гӧнитім»).
Вуджӧдіс коми кыв вылӧ челядь литература: В.М. Гаршиналысь, В.Г. Короленколысь, А.П. Гайдарлысь, Л. Кассильлысь прозасӧ.
Сунда кыв

Сунда кыв ("Basa Sunda", ᮘᮞ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ) - тайӧ рытыввыв Ява ді вылын (Индонезия) малай-полинезия кыв. Анбуръяс - латин, шоча сунда аслыссикас анбур (ᮃᮊ᮪ᮞᮛ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ, "aksara sunda"), араб анбур "пегон" (вичкоын), важӧн ява анбур чачаракан.
Мойд

Мойд (мойдкыв, мойданкыв) (роч кыв: сказка) – тайӧ фольклор жанр, волшебнӧй, авантюрнӧй, бытӧвӧй сяма эпическӧй, устнӧй художествоа произведение, кӧні ёнджыкасӧ серпасалӧма вӧвлытӧмтор. Мойдын эм вымысел вылӧ установка.
Мойдкыв – медшӧр жанръяс пиысь ӧти. Коми йӧзкостса проза жанръяс пиын мойдъяс босьтӧны ыджыд места. Коми мойдкывъяс босьтчисны чукӧртны да йӧзӧдны XIX нэм шӧрын. Тайӧ жанр дорас туялысьяслӧн ыджыд интерес. 
Мойдъяс сикасалӧм.
Кыдзи и мукӧд кывъя йӧзлӧн, комияслӧн эм 3 пӧлӧс мойд: пемӧс йылысь, волшебнӧй да бытӧвӧй.
Пемӧс йылысь мойдъяс.
Туялысьяс лыддьӧны, мый медводз чужисны пемӧс йылысь мойдъяс: татшӧм мойдъяслӧн вӧлі ритуальнӧ-культӧвӧй тӧдчанлун. Пемӧс йылысь сюжетъяс чужисны пемӧс-тотем йылысь мифологическӧй висьтъясысь. Мойдлісны, шуам, вӧрӧ дасьтысигӧн либӧ вӧралӧм бӧрын, тотем-пемӧс дорӧ шыӧдчывлісны отсӧгла, виӧм пемӧслысь корлісны прӧща. Шмонь-теш чужис мойдъясын сёрӧнджык. Тотем-звер вылын серавны оз вӧлі позь. Ӧні мойдӧны серам сорӧн, иносказательнӧя, висьталӧны пемӧс йылысь, а тӧд вылас кутӧны мортӧс.
Пемӧс йылысь сюжетыс абу уна, мукӧдсӧ на пиысь босьтӧма рочьяслысь: шуам, руч гусялӧ вӧла доддьысь чери, кӧин кыйӧ черисӧ бӧжнас. Но эмӧсь сюжетъяс, кодъяс паныдасьлӧны сӧмын комияслӧн: «Шыр да катша», «Руч да чокыр», «Дона пася руч», кӧні медшӧр персонажыс – трикстер, сюсь, наян пемӧс, коді ставнысӧ пӧрйӧдлӧ либӧ вийӧ (шыр, руч).
Волшебнӧй мойдъяс.
Медся уна чукӧртӧма волшебнӧй мойдъяс. На пиын тшӧкыдджыка паныдасьлӧны татшӧм сюжетъяс:
Ёна паськалӧмаӧсь и роч лубочнӧй книгаысь босьтӧм сюжетъяс: Бова королевич, Еруслан Лазаревич, Портупей прапорщик йылысь. Тшӧкыда паныдасьлӧны Илля Муромец, Алёша Попович, Добрыня Никитич – роч эпосысь багатыръяс йылысь висьталӧмъяс.
Волшебнӧй мойдса персонажъясӧс позьӧ юкны 3 сикас вылӧ: медшӧр герой, геройлӧн отсасьыс да геройлы паныд сувтысь (антогонист). 
Медшӧр герой: Иван, Тимопей, Василей, Емель, Седун, том морт, ён морт. 
Отсасьысьяс: невеста, Ёма, Баб-Яга, пӧч, вокъяс, лев, тигр, кӧин, вӧв. Чудеснӧй предметъяс – чунькытш, чышъян, зуд, би да гырнич. 
Антогонист: Ёма, Гундыр, Кощей, Змей, Тьӧтпом, верӧслӧн мамыс, гӧтыр, вокъяс, чой, сар, васа, вӧрса, бесъяс. 
Бытӧвӧй мойдъяс.
Бытӧвӧй мойдъяс чужисны сёрӧнджык. Тайӧс гӧгӧрвоан налӧн тематика, сюжетъяс да персонажъяс (нимловъяс) серти. Бытӧвӧй мойдъясын сёрниыс мунӧ озыръяс да гӧльяс, сюсь гусясьысьяс да тӧлктӧм йӧз йылысь. Шӧр персонажъясыс гӧль да озыр вок, казак да поп, мудер мужик.
Позьӧ аддзыны, мый кызвын сюжетыс роч фольклорысь.
Предание

Предание – тайö фольклор жанр, паськыда тӧдса вомгора висьт, кодлӧн подувнас лоӧны збыль вӧвлӧмторъяс.
Предание жанрлӧн признакъяс.
Сылы лӧсялӧны татшӧм признакъяс:
Предание сикасалöм.
Став текстсӧ позьӧ юкны сюжет да тематика боксянь торъя циклъяс вылӧ:
Чужанін овмӧдӧм йылысь преданиеяс.
Край овмӧдӧм йылысь преданиеяс артмӧдӧны «сикт овмӧдӧм» да «культӧвӧй мога объект (вичко, манастыр) кыпöдӧм» мотивъяс. Наын висьтавсьӧ, кыдзи овмӧдчисны сiйӧ либӧ мӧд сиктӧ. Тшӧкыда татшӧм сюрӧса преданиеясын паныдасьӧ топонимическӧй мотив, сюжетыс гӧгӧрвоӧдӧ инним артмӧмсӧ.
Культӧвӧй мога объект панӧм векджык йитчыліс чужанін овмӧдӧмкӧд. Тшӧкыда вичко либӧ крест сувтӧдлiсны керка лэптӧм бӧрын. Шӧр персонажъясӧн лоӧны сикт овмӧдысьяс – ӧти морт либӧ дзонь семья (налӧн нимъяс колисны иннимъясын), пышйысьяс. Культӧвӧй мога объект кыпӧдысьясӧн вермисны лоны найӧ жӧ. Пырджык тайӧ историческӧй морт – Перымса Степан.
Легенда

Легенда – тайӧ фольклор жанр, йӧзкостса традицияӧ пырӧм неыджыд йӧрыша проза нога висьт, коді йитчӧма Кристос эскӧмкӧд.
Жанрлӧн признакъяс.
Легенда жанрлы лӧсялӧны татшӧм признакъяс:
Легенда ёна торъялӧ абу мойдана проза мукӧд жанръясысь сійӧн, мый артмӧ оз сӧмын устнӧй йӧзкостса, но и гижӧда традиция подув вылын.
Пылаева Соломония Васильевна

Пылаева Соломония Васильевна (Сӧлӧ баб, 1930—2021) — челядьлы коми гижысь.
Олан туй.
Соломония Пылаева чужӧма 1930-ӧд вося урасьӧм тӧлысь 28-ӧд лунӧ Сыктывкарын. Мамыс Койтыбӧжысь — вурсьысь, батьыс — карса, кывсьӧма кӧмкот вӧчысь Кӧч Васьӧн, овыс Малыгин. Буретш батьыс бӧрйӧма нылыслы Соломония нимсӧ.
1980-ӧд воын петӧма пенсия вылӧ. Олӧ Сыктывкарбердса Куимтыдор посёлокын.
Кулӧма 2021-ӧд вося ода-кора тӧлысь 20-ӧд лунӧ.
Гижан удж.
Соломония Васильевна гижӧ ичӧт челядьлы Сӧлӧ баб: мойдъяс, пьесаяс, кывбуръяс. Медводдзаысь сылысь мойдъяссӧ йӧзӧдлӧмаӧсь 1984-ӧд воын «Войвыв кодзув» журналын, а сэсся — мукӧд газет-журналын «Солӧ баблӧн мойдъяс» пас улын. С.В. Пылаевалӧн петавліс комиӧн 6 да роч кыв вылӧ вуджӧдӧмӧн 1 небӧг. 2014 воын петӧма «Шанежка» небӧг, кытчӧ пырис роч вылӧ вуджӧдӧм 55 гижӧд.
Гундыр

Гундыр – коми мойдъясын лёк фольклор персонаж
Гундыр мойдъясын.
Гундыр – пемӧс да морт кодь персонаж. Сiйӧ: 4, 6, 9, 12 юра, бӧжа, кӧрт кучика, олӧ ва улын, му вылын да му улын, ветлӧ вӧла телегаӧн. 
Сылӧн функцияыс: гусялӧ нывъясӧс да сёйӧ йӧзӧс. Функция серти матын роч Змей Горынычлы, праобразыс – ош (Плесовский Ф.В. серти).
Быличка

Быличка – тайӧ фольклор жанр, вӧвлытӧм ловъяскӧд мортлӧн паныдасьлӧм йылысь устнӧй висьтъяс. Найӧ топыда йитчӧмаӧсь сідз шусяна «низшей» мифологиякӧд (либӧ демонологиякӧд). 
Быличкалӧн шӧр социально-бытӧвӧй функцияыс – вӧр-ваын, морт оласногын гӧгӧрвотӧмторсӧ велӧдӧм (назидание) либӧ табу пыр гӧгӧрвоӧдӧм. Быличкаясын пыр индӧма морт, кодкӧд вӧлӧма висьталанторйыс. Быличка, кыдз и предание, йитчӧма кутшӧмкӧ места да морт дорӧ. 
Быличка сикасалӧм.
Тематическӧй принцип серти позьӧ торйӧдны быличкалысь татшӧм сикасъяс: 1. духъяс йылысь (олан места серти: гортса да вӧр-ва духъяс); 2. тӧдлытӧм кужанлунъяса йӧз йылысь; 3. шензьӧдана лоӧмторъяс йылысь: орт, кулӧмаяс, ошъяс да сёрнитысь пуяс йылысь.
Абу мойдана проза

Абу мойдана проза (роч кыв: несказочная проза) — йӧзкоста прозалӧн юкӧн, кытчӧ пырӧны татшӧм фольклор жанръяс, кыдзи быличка, легенда, предание, устнӧй висьтъяс, вӧт йылысь висьтъяс да анекдотъяс, кодъяс ӧта-мӧдыскӧд топыда йитчӧмаӧсь.
Коми фольклорын абу мойдана проза туялысьяс: Сидоров А.С., Доронин П.Г., Рочев Ю.Г., Конаков Н.Д., Кудряшова В.М., Плосков И.А., Лимеров П.Ф., Панюков А.В.
Старцева Алёна Александровна

Шомысова Алёна Александровна (1986) — коми гижысь, вуджӧдчысь.
Олан туй.
Алёна Шомысова чужӧма Кулӧмдiн районса Скӧрӧдум грездын 1986 вося ӧшым тӧлысь 8-ӧд лунӧ. 2009 воын помалӧма Сыктывкарса канму университетысь филология факультетса коми юкӧн. Редакторалӧма «Войвыв кодзув» журнал редакцияын. Велӧдӧма Коми республикаса Юралысьбердса Искусствояс гимназияын.
Гижан удж.
Алёна Шомысова гижӧ кывбуръяс да проза. Кывбуръяс босьтчӧма гижны 15 арӧссянь. Гижӧдъяссӧ йӧзӧдлӧма коми газет-журналъясын да альманахъясын («Ме тэнӧ радейта», «Мне рассказали одуванчики», «Няньн-солӧн», «Медводдза муслун», «Льӧм ю»). «Войвыв кодзув» журналын петавлӧма сылӧн «Тӧдмав менӧ» медводдза повесьт.
Йӧзӧдчыны кутӧма студенталігӧн на. Гижан сям сӧвмӧдӧм могысь велӧдчӧма Гожся университетын, пырӧдчис «Арт» журналлӧн литературнӧй кытшӧ, Коми гижысь котырлӧн литературнӧй кытшӧ. Ветлӧма фин-йӧгра вуджӧдчысьяслӧн семинар вылӧ, Рочмуса, СНГ-са за суйӧрсайса том гижысьяслӧн войтыркостса форум вылӧи. Йӧзӧдӧма «Дзар» (2011) да «Чӧв» (2012) небӧгъяс.
Вуджӧдӧ роч классикъясӧс, фин-йӧгра гижысьясӧс (Муш Нади) да ӧнія кадся роч поэзия да проза (Николай Гоголь, Иван Бунин, Надежда Мирошниченко). 2015 воын Эстмуса рӧдвуж войтырлӧн уджтас серти йӧзӧдӧма «Юрсигусь бордъяс» кывбур чукӧр, кӧні став кывбурсӧ сетӧма нёль кыв вылын: коми, роч, эст да англия кывъясӧн.
Мукӧдыскӧд ӧтвылысь дасьтӧ «Ы» журнал (медводз петӧма «Йӧлӧга» газет, а сэсся «Арт» журнал бердын). 
2016-ӧд восянь пырӧ Рочмуса гижысь котырӧ.
Баженова Ольга Николаевна

Баженова Ольга Николаевна (1992) — том коми гижысь.
Олан туй.
Ольга Баженова чужӧма 1992-ӧд вося урасьӧм тӧлысь 18-ӧд лунӧ Емдін районса Кӧжмудор сиктын. Медводз велӧдчис Кожмудорса школаын, а бӧрынджык, сизимӧд классӧдз велӧдчӧма Туискерӧсса школаын. 
2009-ӧд воын помалӧма зарни медальӧн Сыктывкарын Ю.А. Спиридонов нима Коми Республикаса Юралысь бердын искусствояс гимназия. 
2008—2014-ӧд воясын велӧдчӧма Сыктывкарса канму университетын гуманитарнӧй наукаяслӧн институтса коми юкӧнын, помалӧма гӧрд дипломӧн.
2014-2015-ӧд воясын уджалӧма Коми Республикаса войтырлӧн шылада-драмаа театрын, та кадӧ жӧ велӧдӧма Искусствояс гимназияын. 
2015-ӧд восянь КРАГСиУ-са кыв технология сӧвмӧдан шӧринын уджалысь. 2016-ӧд вося арсянь аспиранталӧ Коми наука шӧринса Кыв, литература да история институтын. Темаыс — «Лексическая стилистика коми языка (на материале языка художественных произведений)» (веськӧдлысьыс — Е. А. Цыпанов). 
2016-ӧд восянь уджалӧ ИЯЛИ ФИЦ Комиын Уро РАНын лаборант-туялысьӧн. 
2020-ӧд восянь Сыктывкарса канму университетын филология финно-угроведение да регионоведение кафедраын велӧдысь.
Гижан удж.
Ольга Николаевна заводитіс гижны кывбуръяс 2007 восянь, кор велӧдчис Гожся филологияса университетын (семинаръяс нуӧдіс В.В. Тимин). 
Ольга Баженова унджыксӧ гижӧ кывбуръяс. Гижӧдъяссӧ йӧзӧдлӧма 2007-ӧд воын «Войвыв кодзув» да «Арт» журналъясын, «Медводдза муслун» сборникын. 
Медводдза асшӧр небӧгӧн позьӧ шуны «Кывбуръяс» чукӧр, кодӧс дасьтӧма С. К. Терентьев 2011-ӧд воын. Ки помысь небӧгын 35 кывбур, кодъясӧс гижӧма важ перым анбурӧн, а орччӧн — ӧнія графикаӧн.
2012-ӧд воын сылӧн петӧма «Шондіа ю» медводдза кывбура небӧг. Мӧд небӧгсӧ — «Ме велӧдча радейтны выльысь» (2016) — йӧзӧдӧма Эстонияса Национальнӧй Культура Фондлӧн сьӧм вылӧ.
Коми Республикаса «Эзысь борд» литературнӧй конкурсын, кодӧс нуӧдӧ «Войвыв кодзув» журнал, «Поэзия» нимпасын вермысь.
2013-ӧд воын, студентӧн на, водзмӧстчӧма драматургияын: гижӧма да йӧзӧдӧма «Арт» журналын "От" пьеса, код серти Искусствояс гимназияса велӧдчысьяслӧн «Ордым» театр котыр Сыктывкарса университетса велӧдчысьяскӧд ӧтвылысь пуктӧма спектакль (режиссёрыс В. М. Напалков).
2018-ӧд вося гожӧмын Ольга Баженоваӧс босьтӧмаӧсь Россияса гижысь котырӧ.
Ерофеева Любовь Андреевна

Ерофеева Любовь Андреевна (1987) — коми гижысь. Нывдырся овыс — Ануфриева.
Олан туй.
Чужӧма 1987-ӧд вося тӧвшӧр тӧлысь 23-ӧд лунӧ Изьва районса Мокчой сикт улӧ пырысь Гам грездын. 2005—2010-ӧд воясӧ велӧдчӧма Сыктывкарса канму университетысь филология факультетса коми юкӧнын. Уджавлӧма «Войвыв кодзув» журнал редакцияын. Ӧні уджалӧ И.А. Куратовлӧн литературнӧй музейын научнӧй сотрудникӧн.
Гижан удж.
Любовь Ануфриева гижӧ кывбуръяс. Гижӧдъяссӧ йӧзӧдлӧма «Войвыв кодзув» да «Арт» журналъясын. 2008-ӧд воын Таллиннын сылӧн петӧма медводдза небӧг — «Linnud ei tauni» (Лэбачьяс оз дивитны) коми, роч, эст да англия кывъяс вылын. Сэксянь сылӧн лоӧма сайним — Баяр Люба. 2011-ӧд воын йӧзӧдӧма «Мукӧд енкӧлаын» небӧг. Йӧзӧдчылӧ Любовь Ануфриева ним улын.
Аграпинна Лупинна гусяним улын йӧзӧдлӧма «Дедко» мойд да «Ниа-паяния» пьеса (2017).
2016-ӧд восянь пырӧ Рочмуса гижысь котырӧ.
Шедӧдлӧма некымын литературнӧй премия: «Эзысь борд» республикаса литературнӧй конкурсын «Поэзия» нимпасын (2007), Александр Лужиков нима (2015), М.А. Кастрен котырлӧн (Финляндия) «Дас витӧд из» небӧгысь (2015), «Север» литературнӧй журналлӧн (Карелия) «Северная звезда» конкурсын «Проза» нимпасын (2017).
Сидорова Глафира Петровна

Сидорова Глафира Петровна (1922—2019) — нималана коми актриса.
Олан туй.
Глафира Сидорова чужӧма 1922-ӧд вося ӧшым тӧлысь 2-ӧд лунӧ Коми асвеськӧдлан обласьтын Сыктывдін районса Паль сиктын. 1942 воын помалӧма А.В. Луначарский нима ГИТИС «Драма театрса да киноса актёр» специальносьт серти. Сэксянь жӧ уджалӧ Драма театрса труппаын.
Уна во чӧж веськӧдлӧма театръяслӧн ставроссияса котырлӧн Коми юкӧнӧн.
Кулӧма 2019-ӧд вося ӧшым тӧлысь 16-ӧд лунӧ 
Театрын ворсӧм.
Рольяс: