tartuNLP/wikipedia-smugri-20251201 huggingface dataset:
Кочанов Гелий Сергеевич

Кочанов Гелий Сергеевич (1934—2017) — коми шылад тэчысь.
Олан туй.
Гелий Кочанов чужӧма Кулӧмдін сиктын 1934-ӧд во моз тӧлысь 8-ӧд лунӧ. Помалӧма Сыктывкарса музыкальнӧй училишӧ баян класс серти да Коми канмуса педагогика институт. Олӧма Сыктывкарын.
Сьыланкывъяс дорӧ шыладсӧ босьтчӧма гижны 1956-ӧд воын нин. Гижӧма кывбуръяс да шыладсӧ на дорӧ. Г.С. Кочанов лӧсьӧдӧма 80 сайӧ сьыланкыв.
1986-ӧд восянь веськӧдлӧма Сыктывкарын «Русская гармонь» ансамбльӧн. Сы кадӧ репертуарас джын сьыланкывсӧ вӧлі лӧсьӧдӧма Г.Кочанов. 1989-ӧд воын нин ансамбльлы сетӧма народнӧй ним.
Г.С. Кочановлӧн сьыланкывъясыс вермылісны Василей гажын. «Жоньыс пелысьсӧ кушӧдз кокаліс» сьыланкывйыс (кывъясыс Василий Лодыгинлӧн) босьтӧма 1996 воын 3-ӧд премия, а «Ме ӧд век на тэӧн вися» сьыланкыв (кывъясыс Владимир Тиминлӧн) — 3-ӧд премия 2000-ӧд вося «Василей» гажын.
Кулӧма 2017-ӧд вося рака тӧлысь 6-ӧд лунӧ.
Кербер (тӧлысь)

Кербер (водзджык S/2011 P 1, P4) — тайӧ Плутонлӧн спутник. Сылӧн ыджда — 12×4,5 км. Плутонӧдз шӧр кост 59 000 км. Кербер восьтіс Америкаса астроном Марк Роберт Шоуолтер 2011 воӧ.
Стикс (тӧлысь)

Стикс (водзджык S/2012 (134340) 1, S/2012 P 1, P5) — тайӧ Плутонлӧн спутник. Сылӧн ыджда — 7×5 км. Плутонӧдз шӧр кост 42 000 км. Стикс восьтіс Америкаса астроном Марк Роберт Шоуолтер 2012 воӧ.
Фольклор

Фольклор — йӧзкостса творчество, ёнджыкасӧ — вомгора (устнӧй).
Ним артмӧм.
«Фольклор» термин чужис Англияын XIX нэм шӧрын. Сійӧ артмӧ «folk» — "войтыр" да «lore» — "мывкыдлун" англичан кывъясысь, мый позьӧ вуджӧдны кыдзи «йӧзкостса тӧдӧмлун», «войтырлӧн мывкыдлун».
Мукӧд наукакӧд йитӧд.
Фольклор туявсьӧ уна мукӧд наукаӧн. Шыладсӧ туялӧны музыковедъяс, йӧктӧмъяс — хореографъяс, обрядъяс да драма ворсӧмъяс — театроведъяс; пу, сюмӧд, кӧртысь и с.в. вӧчӧмторъяс — искусствоведъяс. Фольклор дорӧ шыӧдчӧны кыв туялысьяс, историкъяс, психологъяс да педагогъяс. Йӧзкостса оласног туялӧ этнография либӧ этнология. Филологъяслы медколана фольклор кыдзи кывйӧн вӧдитчан искусство. Фольклор — тайӧ предмет, кодӧс туялӧ фольклористика. Медуна ӧткодьлуныс фольклористикалӧн этнографиякӧд да литературоведениекӧд.
Сӧвет кадӧ, 1920-30-ӧд воясӧ, фольклор гӧгӧрвоисны вывті векньыда, да фольклористика кутісны шуны марксистско-ленинскӧй литературоведениелӧн юкӧнӧн (Соколов Б.М.). XX нэм помланьӧ «фольклор» термин паськаліс. Ӧнія кадся туялӧмъясын, фольклор — вербальнӧй (кывйын петкӧдчана) духовнӧй культуралӧн став сикас петкӧдчӧм; тайӧ кыв, коді лои традицияӧн да вужъясис йӧзкостса вежӧрӧ.
Фольклор признакъяс.
Фольклорлы, кыдзи аслыссикас культураса петкӧдчӧмлы, лӧсялӧ некымын признак:
Фольклорын жанр гӧгӧрвоӧм.
Фольклор велӧдан медічӧт единицаӧн лоӧ жанр. Тайӧ произведение чукӧр, кодъясӧс ӧтувтӧ ӧткодь поэтическӧй система, олӧмын вӧдитчӧм, петкӧдланног да музыкальнӧй тэчас (В.Я. Пропп серти). Жанр подув вылын быд войтырлысь лӧсьӧдӧ ассьыс жанр система.
Коми фольклор сикасалӧм

Коми фольклор сикасалӧм — коми фольклорлы лӧсялана жанр система.
Фольклор сикасалӧны жанр подув вылын, коді лоӧ велӧдан медiчӧт единицаӧн. Тайӧ произведение чукӧр, кодъясӧс ӧтувтӧ ӧткодь поэтическӧй система, олӧмын вӧдитчӧм, петкӧдланног да музыкальнӧй тэчас (В.Я. Пропп серти). Сiйӧ либӧ мӧд йӧзлӧн фольклор жанр система лоӧ ставмирса жанр системалӧн вариантӧн: эмӧсь сӧмын сiйӧ либӧ мӧд йӧз фольклорлы лӧсялана жанръяс, но унджык жанрыс лӧсялӧ уна сикас культуралы.
Коми оласног туялысь да велӧдысь Валентина Филиппова вӧзйӧ коми фольклор жанръяслысь татшӧм система:
I. Обрядкӧд йитчӧм поэзия 
II. Обрядкӧд йитчытӧм поэзия 
Торъя ыджыд юкӧн артмӧдӧ челядь фольклор, кӧнi Ю.Г. Рочев (1936-1995) ворсӧмкӧд йитӧд серти торйӧдӧ кык ыджыд юкӧд:
I. Ворсӧмкӧд йитчытӧм фольклор. 
II. Ворсана фольклор.
Коми фольклор чукӧртӧм да велӧдӧм

Коми фольклор чукӧртӧм да велӧдӧм пансьӧ XVIII нэмсянь.
Коми фольклор чукӧртӧмын да велӧдӧмын позьӧ торйӧдны некымын кадколаст:
1. Коми фольклор йылысь ӧтувъя юӧръяс чукӧртӧм (XVIII нэмсянь — XIX нэм шӧрӧдз).
Тайӧ кадколастыс йитчӧма роч туялысьяслӧн уджкӧд. Иван Лепёхин 1772 воын путешественниклӧн очеркын пасйӧ йӧзкостса календаркӧд йитчӧм некымын обряд (Илля лун йылысь). Академик Андрей Шёгрен 1827 воын волiс Коми муӧ, чукӧртiс кыв да фольклор-этнографияысь вель уна материал да медводдзаӧн тӧдчӧдiс коми культуралысь локальнӧй характерсӧ, торйӧдiс Сыктыв-Луз сьылан традиция. Сiйӧ гижис шмонитан сьыланкывъяс да сьылӧданчанкывъяс.
Николай Надеждин гижис кык кӧлысьдырся сьыланкыв да йӧзӧдiс «Утренняя заря» альманахын. Тӧдчана филолог Пётр Савваитов 1843-1850 воясӧ лӧсьӧдiс «Грамматика зырянского языка» да пыртiс сэтчӧ сьыланкывъяс, шусьӧгъяс. 1837 воын Александр Шренк волiс Изьваӧ и медводдзаӧн пасйис удждырся сьыланкывъяс да шусьӧгъяс.
Волга

Волга () тайӧ ю Асыввыв Европаын. Волга — мед кузь ю Европаын.
Вага

Вага - тайӧ Кардор обласьтын, ю (). Шуйга вож Вынва юлӧн.
Пинега

Пинега — тайӧ Кардор обласьтын ю (кузьтаыс ), Вынва юлӧн веськыд вож.
Коми йӧзкостса сьыланкыв

Коми йӧзкостса сьыланкыв — коми йӧз костын устнӧя артмӧм-чужӧм да бергалӧм сьыланкыв. Коми сьылан жанръяс чукӧрӧ пырӧны сьыланкывъяс, частушкаяс, бӧрдӧдчанкывъяс. Сьыланкыв жанр чужис бӧрдӧдчанкыв подулын.
Коми сьыланкыв велӧдан история.
Зэв тӧдчана коми сьыланкыв чукӧртан да велӧдан историяыс. А.К. Микушев «Песенное творчество народа коми» монографиялӧн (1956 во) I главаын вылӧ донъялӧ И. Лепёхин, Н.И. Озерецковский, Н.И. Надеждин, А.И. Шренк, П.И. Мельников, П.И. Савваитов, И.А. Куратов, Ю. Вихман, К.Ф. Жаков, П.А. Сорокин, А.А. Цембер, П. Анисимов, Нёбдінса Виттор, А.С. Сидоров, Е.В. Гиппиус да З.Б. Эвальд, Н. Грюнфельд, П.Г. Доронин, И.А. Осипов да мукӧдлысь коми сьылан традиция туялӧмӧ пай пуктӧмсӧ.
Иван Лепёхин да Николай Озерецковский «Дневные записки путешествия по разным провинциям Российского государства» небӧгын пасйисны кык финн-йӧгра войтырлысь ӧткодьлунсӧ — коми да мордвалысь обрядъяс да обычайяс серти ӧткодьлунсӧ; тӧдчӧдісны коми да яран костын йитӧдъяс; петкӧдлісны фольклорлысь, кыдзи историческӧй ӧшмӧслысь тӧдчанлунсӧ.
Николай Надеждин «Народная поэзия коми-зырян» статьяын пасйӧ коми йӧзкост поэзия йылысь да пыртӧ кык бӧрдӧдчанкыв, пасйӧ, мый коми йӧз костын эмӧсь роч сьыланкывъяс («Во саду ли в огороде»).
Александр Шренк Изьва сьылан традицияӧн тӧдмасьӧм бӧрын пасйӧ нывбаба да мужичӧй сьылан репертуар торъялӧм. Нывбаба бурджыка видзӧ национальнӧй традиция. Коми сьылан традицияын, Шренк серти, эм сӧмын импровизацияяс, а зумыд текста сьыланкывъяс абуӧсь. А татшӧмнас лоӧны роч сьыланкывъяс, кодъясӧс сьылӧны коми ногӧн. Сідзкӧ Шренк гӧгӧрвоис коми да роч поэзия костын йитӧдсӧ, роч сьыланкывсӧ аслыснога вежлалӧмсӧ.
Мозын (ю)

Мозын (рочӧн: "Мезень") — тайӧ Коми муын да Кардор обласьтын ю. Ӧтувъя кузьтаыс — км. Усьӧ Еджыд саридзӧ. Ковтыслӧн мутасыс 78 000 км.
Вожъяс.
Мозынлӧн медыджыд вожъяс: веськыд бокас — Мозын Пижма, Сула, Кыма, Пёза; шуйга бокас — Ву, Пысса, Ус, Ыджыд Лоптюга, Йирва.
Онега (ю)

Онега - тайӧ Кардор обласьтын ю ().
Кулой (ю)

Кулой - тайӧ Кардор обласьтын ю ().
Емца (ю)

Емца - тайӧ Кардор обласьтын ю (). Шуйга вож Вынва юлӧн.
Гаити

Гаити ("Гаити Республика") () — тайӧ канму Войвыв Америкаын.
Гватемала

Гватемала ("Гватемала Республика") () — тайӧ канму Войвыв Америкаын.
Гондурас

Гондурас ("Гондурас Республика") () — тайӧ канму Войвыв Америкаын.
Коста-Рика

Коста-Рика ("Коста-Рика Республика") () — тайӧ канму Войвыв Америкаын.
Панама

Панама ("Панама Республика") () — тайӧ канму Войвыв Америкаын.
Сальвадор

Сальвадор ("Сальвадор Республика") () — тайӧ канму Войвыв Америкаын.
Ямайка

Ямайка () — тайӧ канму Войвыв Америкаын.
Доминикан Республика

Доминикан Республика () — тайӧ канму Войвыв Америкаын.
Барбадос

Барбадос () — тайӧ канму Войвыв Америкаын.
Гренада

Гренада () — тайӧ канму Войвыв Америкаын.
Сент-Люсия

Сент-Люсия () — тайӧ канму Войвыв Америкаын.
Риск-менеджмент

Риск-менеджмент — тайӧ вежӧртас позьӧ гӧгӧрвоны сідз:
ISO 31000:2009 Risk management. Principles and guidelines стандарт серти кӧ, риск-менеджмент тайӧ миян могъяслысь тыдӧвттӧм понда эффектъяс, бурӧсь ли лёкӧсь, координируйтӧм да видзчысьӧм ресурсъясӧн вӧдитчӧм, медым минимизируйтны, мониторитны да контролируйтны неминучаяслӧн вермӧмлун да/либӧ вынмӧдӧм либӧ медым максимизируйтны кутшӧмкӧ позянлунъяслысь збыльмӧдӧмсӧ.
Рискъяс артмӧны тыдӧвттӧмсянь (from uncertainty) быд сфераын: финанс рынокъясын, проектъяс киссьӧм горъяс понда (быд этапын: кор дизайн лӧсьӧдӧны, кор сӧвмӧдӧны, кор продукт лэдзӧны либӧ мукӧд оланцикл этапын), легал кӧсйысьӧмъяссьыс, неминучаысь, вӧр-ва помкаысь, техногеннӧй катастрофаысь.
Гудӧк

Гудӧк тайӧ шылад инструмент.
Вомӧн ворсан

Вомӧн ворсан тайӧ шылад инструмент.
Барабан

Барабан тайӧ шылад инструмент.
Обрезкова Нина Александровна

Обрезкова Нина Александровна (1965) — коми гижысь, вуджӧдчысь.
Олан туй.
Нина Обрезкова чужӧма 1965-ӧд вося рака тӧлысь 11-ӧд лунӧ Коми АССР-ын Удора районса Кослан сиктын. Велӧдчӧма Слӧбӧдаса 8 класса да Косланса шӧр школаясын. 1982-ӧд восянь велӧдчӧма строкоотливнӧй машинаяслӧн наборщикӧ 29 №-а ПТУ-ын. 1989-ӧд воын помалӧма Сыктывкарса канму университетысь филология факультетса коми юкӧн. Университет помалӧм бӧрын уджалӧма Коми наука шӧринса Кыв, литература да история институтын кыв юкӧдын лаборантӧн. 1993-ӧд восянь веськӧдлӧма Фольклор театрлӧн литература юкӧнӧн. 1998-ӧд вося йирым тӧлысьсянь вӧлӧма Сыктывкарса вӧр институтын пресс-секретарӧн. 
Уджавлӧма корреспондентӧн «Коми му» газетын да «Коми гор» радиоын, «Арт» журналын литературнӧй редакторӧн. Велӧдлӧма сыктывкарса 38-ӧд школаын роч кыв да литература, Сыктывкарса канму университетлӧн фин-йӧгра факультетын коми фольклор да литература кафедраын. Модерируйтлӧма Россияса Фин-йӧгра культура шӧринын ЛОГОС литература юкӧн.
Гижан удж.
«Ӧткалун» нима медводдза кывбурсӧ йӧзӧдӧма 1985-ӧд воын Войвыв кодзув журналын, кӧні сэсся унаысь на петавлісны кывбуръяс да пьесаясыс. Кывбуръясыс петавлісны и мукӧд ӧтувъя сборникын да журналын. 
Прозаа гижӧдъясыс йӧзӧдӧма «Войвыв кодзув» да «Арт» журналъясын. 2007-ӧд воын В. А. Савин нима драма театр пуктӧма Н. Обрезковалӧн «Асъя гӧстья» пьеса серти спектакль.
2013-ӧд воын Нина Обрезковалӧн петӧма челядьлы медводдза небӧг — «Петук Васьӧ». Сэні висьталӧма Васьӧ нима зонка йылысь, коді ёна радейтліс вильшасьны да дзерӧдны ичӧтджык чой-воксӧ, но петуккӧд паныдасьлӧм бӧрын лоис шаньӧн.
Кывбуръяссӧ вӧлі вуджӧдӧма роч, фин, маддяр, эст, удмурт, мордва, англичан, болгар да мукӧд кыв вылӧ. 2012-ӧд воын Нина Обрезковалысь уна кывбур вӧлі йӧзӧдӧма беларус кыв вылын «Літаратура i мастацтва» литературнӧй газетын. Вуджӧдіс Татьяна Сивец.
2015-ӧд воын Нина Обрезкова аслас 50-ӧд чужан лун кежлас йӧзӧдӧма «Коркӧ локтан гортад» кывбур чукӧр. Сэтчӧ пырӧма авторлӧн ӧти коми кывбур, кодӧс вуджӧдӧма 14 кыв вылӧ: англия, беларус, венгер, вепс (вуджӧдіс Николай Абрамов), перымса коми, манси (Светлана Динисламова), мари (Альбертина Иванова), мокша, эрзя (Дмитрий Таганов), роч (Нелли Бибяева), удмурт, фин, прансуз () да эст кывъяс вылӧ.
Нина Обрезкова ачыс сідзжӧ вуджӧдчӧ. Комиӧдлӧма эст поэтъяс Марие Ундер да Хандо Руннельлысь кывбуръяссӧ, керӧсвывса мари поэтъяс Валери Микор да В. Самойловлысь гижӧдъяссӧ, удмурт кывбурчи Муш Надилысь да Екатерина Макаровалысь, да мукӧдлысь.
Н.А. Обрезкова 2005-ӧд восянь пырӧ Россияса гижысь котырӧ.
Балалайка

Балалайка тайӧ шылад инструмент.
Гитара

Гитара - тайӧ шылад инструмент.
Шергин Александр Васильевич

Шергин Александр Васильевич (1789-1837) — вичкоын уджалысь, чужан му туялысь, гижысь, вуджӧдчысь.
Олан туй.
Александр Шергин чужис 1789 воын. Батьыс, Василий Иоаннович Шергин, вӧлі Усть-Сысольскса Троича соборын священникӧн. А.В. Шергин помаліс Вӧлӧгдаса духовнӧй семинариа. 
1814 восянь вӧлі Совдор уездса духовнӧй училишӧын старшӧй велӧдысьӧн. 1822 восянь — Вӧлӧгда губерняысь Усть-Сысольск приходса духовнӧй управлениеын смотритель. 1825 вося моз тӧлысьлӧн 1-ӧд лунӧ пуктӧма Усть-Сысольскса Троича соборӧ диаконӧн, 1825 вося моз тӧлысьлӧн 2-ӧд лунӧ — священникӧн, 1825 вося моз тӧлысьлӧн 6-ӧд лунӧ — протоиерейӧн. 1825 воын лои Усть-Сысольскса духовнӧй приходын присутствуюшӧйӧн, духовнӧй званньӧа гӧльяслӧн Вӧлӧгдаса попечительствоын сотрудникӧн, оспалы тышкасян комитетӧ пырысьӧн. 1834 восянь — Усть-Сысольск уездса тюрмаяслӧн попечительяс комитетӧ пырысь, казначей. Служитіс Усть-Сысольскса соборын 1837 вося кӧч тӧлысьлӧн 26-ӧд лунӧдз.
Вуджӧдан да туялан удж.
Александр Шергин лои медводдза чужан му туялысьӧн. Коми гижысь Павел Доронин пасйис, мый 1813 воын на, кор А.В. Шергин вӧлі семинаристӧн, сійӧ вӧчис копия важ летописьысь («старинной летописи усть-вымской Архангельской и Благовещенской церкви и царских грамот»). Тайӧ летописьсӧ ӧні тӧдӧны «Вычегодско-Вымская» либӧ «Коми-Вымская» ним улын да тшӧкыда сы вылӧ ыстысьӧны.
Уна во А.В. Шергин велӧдіс грек кыв, катехизис да священнӧй история Совдор уездса училишӧын. Вичкоын мукӧд уджалыськӧд комиӧдіс «Выль Кӧсйысьӧм» (рочӧн: «Новый Завет»). Тайӧ сетіс позянлун нуӧдны службасӧ коми йӧзлы ас чужан кыв вылас. 1823 воын «Библиаса Роч котырлӧн» (рочӧн:«Российское Библейское общество») сьӧм вылӧ петіс торъя небӧгӧн «Матвейсянь Евангелие» (рочӧн: «Евангелие от Матфея»), кодӧс комиӧдіс Александр Шергин. Тайӧ вӧлі комиӧн йӧзӧдӧм медводдза небӧг.
Борасизи

66652 Борасизи - тайӧ Шонді ылдӧсын Койпер вӧньлӧн объект. Сылӧн радиус - 67-91 км. Сылӧн эм спутник - Пабу. Борасизи восьтісны Америкаса астрономъяс Джун Чен, Дэвид Джуитт, Джейн Лу да Чедвик Трухильо 1999 воӧ.
Пабу

Пабу — тайӧ Борасизилӧн спутник. Сылӧн радиус — 68 км. Борасизиӧдз шӧр кост 4660 км. Пабу восьтісны Америкаса астрономъяс Кейт С. Нолл, Дениз К. Стефенс, Уилл Гранди, Дейл Круикшанк, Стивен С. Теглер да Уильям Романишин 2003 воӧ.
Вурсян ем

Вурсян ем тайӧ инструмент.
Кысян ем

Кысян ем тайӧ инструмент.
Шы (оружие)

Шы тайӧ оружие.
Струж

Струж - киӧн плотниклӧн да плотниклӧн инструментъяс, кодъясӧн лӧсьӧдӧны пуысь гӧгрӧс гӧгӧртас стругируйтӧмӧн.
История.
«Струж» кывйыслӧн абу этимологическӧй йитӧд «рубить» кывбердкӧд, коді служитӧ йӧзкостса этимологияын гӧгӧрвоана примерӧн.
Струж — важ инструмент, мый йылысь висьталӧны Помпейын археологическӧй аддзӧмторъяс, кодъяс паныдасьлӧны миян эраӧдз I нэмын. Но паськыда кутісны вӧдитчыны сӧмын XV-XVI нэмъясӧ. Самолётъясӧс первойсӧ лӧсьӧдлісны пу подувӧн да лопаткаӧн, кодӧс ёнмӧдісны пу клинӧн.
Öнiя промышленнöй производствоын вöдитчöны силосстрогальнöй машинаясöн сы вöсна, мый киöн вöчöм инструментъяс оз вермыны могмöдны колана тшупöда уджалан сямöн. Нимнас ӧткодьлун вылӧ видзӧдтӧг, электростругальнӧй станокъяслӧн (аслыспӧлӧс фрезернӧй станокъяслӧн) уджалан принципыс ёна торъялӧ ручнӧйяслӧн уджалан принципысь. Киӧн лӧсьӧдӧм плоскостьын лезвиеыс резӧ да гӧгрӧсмӧдӧ кузь, лента кодь стружкаяс, а электрическӧй стругалӧн нӧшъяслӧн бергалысь барабаныс резӧ дженьыд, полумесяц кодь стружкаяс. Тайӧ вайӧдӧ тыдалана волнаяс дорӧ электрическӧй строгальникӧн обработайтӧм бӧрын.
Кӧрткерӧсса школа

Кӧрткерӧсса школа — Коми Республикаса Кӧрткерӧс сиктса школа, коді панӧ ассьыс историясӧ 1843 восянь.
История.
Кӧрткерӧс сиктса шӧ школа — Коми муын медваж лыдын. Сійӧс восьтісны 1843 воын Стефан Попов поплӧн водзмӧстчӧмӧн. Сійӧ велӧдіс ас керкаас кресьтянаяслысь пиянсӧ да вичкоса уджалысьяслысь челядьсӧ. Школаын велӧдісны арифметика, роч грамматика, военнӧй гимнастику, вичко проповедьяс.
1845 воын керкасӧ сетісны йӧзкостса велӧдӧм министерстволы. Школаса медводдза велӧдысьясӧн вӧліны Анна Вишеславова, Нонна Егоровна Попова, Арсентий Константинович Коплин (велӧдіс «Закон Божий»). 1915—1920 воясӧ тані уджаліс Агния Суханова — нималана общественнӧй удж вӧчысь, коми кыв вылын челядьлы медводдза небӧгъяс лӧсьӧдысь.
Школалӧн статусыс вежласис. 1939—1940 велӧдчан воӧ сійӧ лои шӧр школаӧн, лоины выль жыръяс: физика-математика да химия-биология.
Айму вӧсна Ыджыд тыш бӧрын школалӧн материальнӧй базаыс бурмыштіс, но челядьыс велӧдчисны куим торъя керкаын. Сӧмын 1960-ӧд вояс пансигӧн вӧлі кыпӧдӧма кык судтаа выль школа, кӧть эськӧ сэтчӧ эз жӧ ставныс тӧрны. 1978 воын кыпаліс школалӧн выль здание, кӧні вӧліны: тыр-бура оборудуйтӧм велӧдчан жыръяс, мастерскӧйяс, актӧвӧй да спорт, сёянін, небӧг видзанін да мукӧдтор.
1977 восянь школаса велӧдысьяс пырӧдчӧны «Учитель года» районса конкурсӧ. Вермысьясӧн вӧліны: Е.В. Рябинина, В.И. Старцева, Т.Н. Вишератина, Н.С. Решетихина, Т.Г. Киселёва, Е.В. Мингелене, Э.А. Стахиева, И.А. Попова, Е.В. Степанова, И.А. Ракова, Л.Н. Игнатова, Т.М. Казакова.
2013 во вылӧ Кӧрткерӧсса школаын уджалісны 101 морт, на лыдын — 69 велӧдысь; велӧдчисны 637 морт. Школаын директоралӧ В.В. Ульянова.
Старовский Владимир Никонович

Старовский Владимир Никонович (1905—1975) — Cӧвет кадся тӧдчана уджалысь, профессор (1934), экономикаысь доктор (1940), СССР-са наукаяс академияысь член-корреспондент (1958), Социалистическӧй уджвывса герой (1975).
Олан туй.
Владимир Старовский чужис Вӧлӧгда губерняысь Усть-Сысольск уездса Помӧсдін сиктын (Ӧні — Коми Республикаса Кулӧмдін район) 1905 вося ода-кора тӧлысьлӧн 3 лунӧ (важ стиль серти — косму тӧлысь 20-ӧд лунӧ велӧдысьяслӧн семьяын.
Начальнӧй школа помаліс Помӧсдінын. 1919—1923 воясӧ уджаліс Усть-Сысольск уездса статбюроын делопроизводитель-статистӧн да веськӧдлысьӧс вежысьӧн. 1923 воын жӧ помаліс карын рытъя школа. 1926 воын помаліс Москваса канму университетысь сӧветскӧй право факультет.
1926—1930 воясӧ — Экономика институтын аспирант (РАНИОН — Российская Ассоциация научно-исследовательских институтов общественных наук). 1940 воын лоис экономика наукаясса докторӧн, 1958 воын — СССР-са наукаяс академияын член-корреспондентӧн.
Университетын велӧдчигӧн на, 1925 восянь, 1930 воӧдз уджаліс СССР-са Шӧр статистика управлениелӧн аппаратын статистикӧн. 1931—1937 воясӧ уджаліс СССР-са Госпланлӧн народно-хозяйственнӧй учёт Шӧр управлениын (ЦУНХУ) (научнӧй сотрудник, методическӧй юкӧн серти кадръяс отделын веськодлысьӧс вежысь). 1937—1939 воясӧ вӧлі ЦУНХУ-ысь Ставсоюзса йӧзӧс гижалӧмын бюроса веськӧдлысьӧс вежысьӧн; 1940—1941 — СССР-са Госплан-лӧн ЦУНХУ-ын начальник; 1941—1948 — СССР-са Госпланлӧн Шӧр статистика управлениеын управляюшӧй — СССР-са Госпланын Председательӧс вежысьӧн. 1948—1961 воясӧ — СССР-са Шӧр статистика управлениеын управляюшӧй, 1957 восянь СССР-са министр рангын. 1961—1975 воясӧ вӧлі КПСС-лӧн Шӧр ревизионнӧй комиссияӧ пырысьӧн.
Уджалӧм кындзи вӧлі нуӧдӧ туялан да велӧдан удж.
1975 вося моз тӧлысьӧ петіс пенсиа вылӧ. Куліс 1975 вося йирым тӧлысь 20-ӧд лунӧ Москваын.
Сигудӧк (ансамбль)

Сигудӧк — Коми Республикаын сьыланкыв да йӧктӧмлӧн образцовӧй челядь ансамбль, коді уджалӧ содтӧд тӧдӧмлун сетан республикаса шӧрин бердын. Лӧсьӧдӧма 1966 воын.
История.
Сыктывкарса том йӧзлысь «Сигудӧк» ансамбль лӧсьӧдӧм йылысь шуӧмсӧ вӧлі вынсьӧдӧма 1966 вося кӧч тӧлысь 14-ӧд лунӧ Коми АССР-са профессионально-техническӧй велӧдӧмлӧн управлениеса коллегия дырйи.
Концертъясӧн ансамбль вӧлі Коми Республикаса быд районын да карын, Россияса уна карын (Воронеж, Псков, Рязань, Владимир, Пермь, Киров, Москва, Кисловодск, Жуковский и с.в.), суйӧр сайын (Польша, Болгария, Югославия, Англия, Молдова, Франция, Финляндия, Германия, Америка, Индия, Непал). Уна сюрс видзӧдысь вермис тӧдмасьны коми войтырлӧн аслыспӧлӧ искусствоӧн – сьылӧмӧн, йӧктӧмӧн да шыладӧн.
1993 воын «Сигудӧк» ӧтувтісны Школабӧрса быдтӧмлӧн республикаса шӧринкӧд (ӧні — «Содтӧд тӧдӧмлун сетан республикаса шӧрин»).
2004 воын вылыс художественнӧй тшупӧдысь да сьылан сямысь, челядькӧд да томуловкӧд ыджыд удж нуӧдӧмысь сьыланкыв да йӧктӧмлӧн «Сигудӧк» ансамбльлы, коді уджалӧ содтӧд тӧдӧмлун сетан республикаса шӧрин бердын, вӧлі сетӧма «Образцовый детский коллектив» ним.
2012 вося косму тӧлысь 28-ӧд лунӧ Сыктывкарын Искусствояс гимназиаын вӧлі концерт, мый сиисны сьыланкыв да йӧктӧмлӧн «Сигудӧк» образцӧвӧй ансамбльлӧн 45 вося юбилейлы. Таӧдз вит во чӧж ансамбль эз кыв некӧн.
Ансамбльлӧн репертуарын — коми шылад тэчысьяслӧн сьыланкывъяс, коми фольклор подув вылын тэчӧм сьыланъяс, комий йӧзкостса йӧктӧмъяс. Медтӧдчана номерыс «Кӧр видзысьяс» йӧктӧм.
Челядь дырйи «Сигудӧкын» йӧктывлӧма сідзжӧ Коми Республикаса экономика сӧвмӧдӧм министр Антон Фридман.
2012 вося йӧзкостса сьыланкывъяс асшӧра сьылысьяслӧн «Завалинка» Ставроссияса фестивальын «Сигудӧк» ансамбль босьтіс 3-ӧд места «Стилизованнӧй йӧзкостса сьыланкывъяс сьылӧмысь» нимпасын.
Кудряшова Вера Михайловна

Кудряшова Вера Михайловна (1946) — коми фольклор туялысь, филологияса кандидат.
Олан туй.
Вера Кудряшова чужӧма сыктывкарбердса Тентюков сиктын 1946-ӧд вося моз тӧлысь 17-ӧд лунӧ. 1973-ӧд воын помалӧма Коми канмуса педагогика институтысь филология факультет. 1966-ӧд воын пырӧма уджавны СССР-са наукаяс академиялӧн Коми филиалысь кыв да литература юкӧдӧ лаборантӧн. 1977-ӧд восянь уджалӧ Кыв, литература да история институтын младшӧй научнӧй сотрудникӧн, 1989-ӧд восянь — научнӧй сотрудникӧн, 1993-ӧд восянь — старшӧй научнӧй сотрудникӧн. 2024-ӧд восянь пенсия вылын. 
Туялан удж.
1985-ӧд воын дорйӧма Роч литература институтын (Пушкин керкаын) «Русско-коми фольклорные связи в устной прозе» тема серти филологияса кандидат ним вылӧ диссертация.
В.М. Кудряшова туялӧма коми фольклорлысь ичӧт жанръяс (приметаяс, нимкывъяс), устнӧй проза (мойдъяс да быличкаяс), коми фольклорлысь роч да фин-йӧгра фольклоркӧд йитӧдъяссӧ. 
Йӧзӧдӧма 100 сайӧ туялан удж, на лыдын: «Коми народные приметы» (1993), «Коми народные загадки» (2008), «П.Г. Доронин. Мойд небӧг. Книга сказок» (2004) (мукӧдкӧд ӧтвылысь) да «Фольклор ижемских коми в Ненецком автономном округе» (2014) (мӧдкӧд ӧтлан) фольклор текст чукӧръяс, «Научные доклады» да «Люди науки» серияясын кык брошюра (мукӧдкӧд ӧтвылысь); дасьтма «Дёмин В.Н.: страницы воспоминаний» (Сыктывкар, 2001) небӧг.
Унаысь ветлӧма экспедицияӧ Большеземельскӧй да Малоземельскӧй тундраӧ, Тюмень обласьтӧ, вӧлӧма Коми Республикаса уна сиктын.
Ас кадӧ зільӧма «Сыктывкар» общественнӧй котырын.
Клингон кыв

Клингон кыв ("tlhIngan Hol", /ˈt͡ɬɪŋɑn xol/) — вӧвлытӧмтор мӧд планетаса кыв, лӧсьӧдӧм "Кодзув туй" сериаллы, лӧсьӧдысь — Америкаса кыв туялысь Марк Окранд. Анбуръяс — латин, аслыссикас анбуръяс "пикад" (pIqaD) да "клинжай". 
0 - pagh
1 - wa'
2 - cha'
3 - wej
4 - loS
5 - vagh
6 - jav
7 - Soch
8 - chorgh
9 - Hut
10 - wa'maH
100 - wa'vatlh
1000 - wa'SaD
10000 - wa'netlh
100000 - wa'bIp
1000000 - wa’uy’
Пример.
tlhIngan Hol yejHaD jInmol chu' 'oH Qo'noS QonoS'e'. tlhIngan Hol jatlhwI'pu'vaD wIcherpu'. naDev vuDmey Daj lutmey Sagh je DalaDlaH, 'ach tlhIngan Hol DayajnIS. Hoch jar chovnatlh chu' wImuch. yIlaD. yIqeq. tugh bIpo'choH.
Латкин Владимир Павлович

Латкин Владимир Павлович (1907—1942) — коми поэт.
Олан туй.
Владимир Латкин чужӧма Вӧлӧгда губерняысь Усть-Сысольск уездса Спаспоруб сиктын (ӧні — Коми Республикаса Луздор район) 1907-ӧд вося йирым тӧлысь 10(23)-ӧд лунӧ. 
Помалӧма Уллянаса видз-му техникум, уджалӧма агрономӧн. 
Усьӧма Айму вӧсна Ыджыд тыш вылын Волхов фронтын атака дырйи 1942-ӧд вося кӧч тӧлысь 9-ӧд лунӧ.
Гижан удж.
«Колхозник» нима медводдза кывбурсӧ йӧзӧдӧма «Ордым» журналын 1930 воын. 1931 воын Сыктывкарын петӧма сылӧн «Менам босьтсьӧм» медводдза кывбур чукӧр. Гижӧма кык эпическӧй поэма: «Выльмӧдӧм лунъяс» (1934) да «Тундраса мойд» (1937). «Тундраса мойд» поэма «Сказка тундры» ним улын вуджӧдӧмӧн петавлӧма «Песня, ставшая книгой» небӧгын (Москва, 1967).
Осипов Иван Александрович

Осипов Иван Александрович (1911—1942) — коми гижысь да вуджӧдчысь.
Олан туй.
Иван Осипов чужис Вӧлӧгда губерняысь Усть-Сысольск уездса Тентюков сиктын 1911 вося йирым тӧлысь 14-ӧд лунӧ. 
1929 воын мӧд тшупӧда Сыктывкарса школа помалӧм бӧрын велӧдчис Герцен нима Ленинградса пединститутын. Институт бӧрын уджаліс «Вӧрлэдзысь» газетын, Коми небӧг лэдзанінын. 1938 восянь И.А. Осипов велӧдчис Ленинградса пединститут бердын аспирантураын.
Иван Осипов усис Айму вӧсна Ыджыд тыш дырйи 1942 воын.
Гижан удж.
Йӧзӧдліс висьтъяс. «Заводитчӧм» висьтын серпасаліс гражданскӧй тыш. 
Комиӧдліс Виктор Гюголысь, Чарлз Диккенслысь, Артур Конан-Дойльлысь, Оскар Уайльдлысь, Михаил Шолоховлысь небӧгъяссӧ.
Гижӧдъяссӧ кырымавліс «Вокан» да «Сотчӧм Вань» гусянимъясӧн.
На’ви (кыв)

На’ви ("Lì’fya leNa’vi", [ˈnaʔvi]) — вӧвлытӧмтор мӧд планетаса кыв, лӧсьӧдӧм "Аватар" фильмлы, лӧсьӧдысь — Америкаса кыв туялысь Пол Фроммер. Анбур — латин. 
На’ви анбур.
a [a], ä [æ], e [ɛ], f [f], h [h], i [i], ì [ɪ], k [k], kx [kʼ], l [l], m [m], n [n], ng [ŋ], o [o], p [p], px [pʼ], r [ɾ], s [s], t [t], ts [ts], tx [tʼ], u [u], v [v], w [w], y [j], z [z], ’ [ʔ]
1 - ’aw
2 - mune
3 - pxey
4 - tsìng
5 - mrr
6 - pukap
7 - kinä
8 - vol
Леканов Василий Дмитриевич

Леканов Василий Дмитриевич (1918—1989) — коми гижысь, драматург, актёр, режиссёр.
Олан туй.
Василий Леканов чужӧма Вӧлӧгда губерняысь Усть-Сысольск уездса Абъячой сиктын 1918 вося рака тӧлысь 13-ӧд лунӧ (важ ногыс — урасьӧм тӧлысь 28-ӧд лунӧ). Петкӧдчӧма театральнӧй самодеятельносьтын, а сэсся пырӧма велӧдчыны Коми республикаса Драма театр бердса студияӧ.
1938 восянь 1943 воӧдз велӧдчӧма А.В. Луначарский нима театрса искусствояслӧн канму институтын. Сыкӧд тшӧтш велӧдчисны мукӧд коми ворсысь: Глафира Сидорова, Юлия Трошева, Николай Турубанов, Василий Рассыхаев и с.в. Уджалӧма республикаса драма театрын актёрӧн. 1946—1949 воясӧ вӧлӧма Кулӧмдін колхозса театрын художествоа веськӧдлысьӧн. 1971—1978 воясӧ В.Д. Леканов — Коми АССР-са гижысь котырын Правленньӧса веськӧдлысь.
Куліс Сыктывкарын 1989 вося тӧвшӧр тӧлысь 18-ӧд лунӧ.
Ворсан удж.
Драма театрын ворсӧма татшӧм рольяс: Фердыщенко (Ф. Достоевскийлӧн «Идиот» роман серти), Никон (А. Писемскийлӧн «Горькой судьбине» серти), коми авторъяслысь геройяссӧ.
Гижан удж.
Василий Леканов пуктӧма ыджыд пай коми драматургия да театр сӧвмӧмӧ. Гижӧма 20 сайӧ гижӧд (драма, комедия, челядьлы пьеса-мойд).
«Курсъяс бӧрын» медводдза ӧти акта пьеса йӧзӧдӧм бӧрын (1950) лӧсьӧдіс «Ася» (1951), «Ӧтменитӧм приказ» (1953). Уна во уджаліс лирическӧй комедия жанрын. «Сиктса рытъяс» (1954) лирическӧй комедия вӧлі пуктӧма СССР-са уна театрын. Драма театрын комиӧн пуктӧма Иван Аврамов. Комедиясӧ роч кыв вылӧ вуджӧдіс А. Успенский; рочӧн медводз пуктіс Е. Калининский, а сэсся режиссёр М. Красильников. Пьесасӧ сэсся вӧлі вуджӧдӧма СССР-са мукӧд кыв вылӧ. Тайӧ комедия бӧрас Василий Леканов йылысь кутісны тӧдны уналаын.
Мукӧдлаын сідзжӧ вӧлі пуктӧма сылысь «Джуджыд потшӧс сайын» пьеса. Драматурглӧн медбӧръя пьесаяс лыдысь — «Парма дойяс» (1988) гижӧма история тема вылӧ.
В. Леканов гижӧма 10 пьеса, дас ӧтиӧдыс — «Мужики» — помавтӧм. Квайт пьсеса пуктӧма сцена вылын.
1959 восянь пырӧ СССР-са Гижысь котырӧ.
Пила

Пила — тайӧ медваж уджалан инструмент. Сылӧн эм уна пинь, мый отсогӧн вундалӧны пу, кӧрт, пластик, из да мукӧд материал.
Ытшкысян

Ытшкысян тайӧ инструмент.
Напаръя

Напаръя тайӧ инструмент.
Чупров Яков Иванович

Чупров Яков Иванович (Биа Ӧгыр; 1906—1942) — коми гижысь.
Олан туй.
Яков Чупров чужис Кардор губерняысь Изьва-Печора уездса (ӧні — Изьва район) Букур грездын 1906 вося лӧддза-номъя тӧлысь 3-ӧд лунӧ гӧль кресьтянин семьяын.
Гражданскӧй война дырйи Илля да Вонифатий вокъясыс мунӧмаӧсь Гӧрд гвардияӧ, тышкасьӧмаӧсь еджыдъяслы паныд. Изьва вожын Сӧвет власьт вужъясьӧм бӧрын дас квайт арӧса Яков Чупров лоӧма Букурын медводдза комсомолечӧн: "Арлыднас Яша вӧлi ми кодь жӧ, но торъялiс аслас тӧдӧмлуннас, том йӧзӧс котыртны кужӧмнас," — казьтылӧ И.А. Рочев ёртыс. — "Сэки жӧ сiйӧ пырӧдчис гижан уджӧ".
Революцияӧдз Яков велӧдчӧма сӧмын куим во. 1924 воын Изьваса райкомсомол мӧдӧдӧма том мортӧс Изьваса медводдза тшупӧда совпартшколаӧ. Сэсся босьтӧма тӧдӧмлун Сыктывдiнса мӧд тшупӧда совпартшколаын, кӧнi дасьтӧмаӧсь партия да комсомол котыръясын уджалысьясӧс. Помалӧм бӧрас Яков Иванович локтӧма аслас районӧ, уджалӧма Йиа саридздорса тундраын, кӧр видзысьяс пӧвстын сӧвмӧдӧма культура.
1933 воын пырӧма да куим во велӧдчӧма В.М. Молотов нима Войвыв крайса вылыс тшупӧда партийнӧй коммунистическӧй видз-му овмӧс школаын. Сэсся уджалӧма КПСС-лöн Емдiн районса комитетын. Та бӧрын редакторалӧма «Сыктывса ударник» райгазетын.
Поэтлӧн да журналистлӧн уджыс йитчӧ ӧти гӧрӧдӧ. Но тырвыйӧ босьтчыны литератураӧ абу вермӧма. 1937 вося гожӧм шӧрсяньыс Биа Ӧгыр НКВД-саяс киын. Воӧн-джынйӧн погона йӧз вӧчӧны ставсӧ, медым поэт ачыс явитiс ассьыс став грексӧ. Но изьватас дольӧма, ме пӧ абу мыжа... 1938 воын Яков Иванович мынтӧдчö НКВД-лӧн ёсь гыжъясысь. Во мысти бӧр бергӧдӧны сылысь бур нимсӧ.
Усис Айму вӧсна Ыджыд тыш дырйи Москва улын 1942 воын: косму тӧлысьсянь лыддьысьӧ юӧртӧг вошӧмаӧн.
Гижан удж.
Биа Ӧгыр — литератураын татшӧм аслыспӧлӧс мича псевдоним бӧрйӧма аслыс Яков Чупров. Сӧвет кадся коми литературалы подув пуктысь Нёбдінса Витторлы сьӧлӧм вылас воӧма тайӧ нимыс. «Ордым» журналлӧн 1927 вося коймӧд номерын сiйӧ вылӧ донъялӧ Биа Oгырлысь медводдза кывбурсӧ: "Сьӧлӧмсянь сиам водзӧ уджавны Биа Ӧгырлы: мед ӧгырыс оз кус, мед сiйӧ разалӧ паськыд Коми муӧд да ӧзтӧ пемыд войтырлысь сьӧлӧмъяссӧ выль биӧн!"
Пытшкӧс мерайтан

Пытшкöс мерайтан тайӧ мерайтчан инструмент.
Пыдна мерайтан

Пыдна мерайтан тайӧ мерайтчан инструмент.
Груза шӧрт

Груза шӧрт тайӧ мерайтчан инструмент.
Метр (инструмент)

"merge: should be integrated to the yet undone article , reason see: 
Метр тайӧ мерайтчан инструмент.
Керан

Керан тайӧ инструмент. Сійӧ велавны шӧравны пу.
Кандрас

"merge Керан?
Кандрас тайӧ инструмент.
Тэхаронхиавако

88611 Тэхаронхиавако - тайӧ Шонді ылдӧсын Койпер вӧньлӧн объект. Сылӧн радиус - 76-96 км. Сылӧн эм спутник - Савискера. Тэхаронхиавако восьтісны Америкаса астрономъяс 2001 воӧ.
Савискера

Савискера — тайӧ Тэхаронхиаваколӧн спутник. Сылӧн радиус — 61 км. Тэхаронхиавакоӧдз шӧр кост 27300 км. Савискера восьтісны Америкаса астрономъяс Д. Осип да С. Бурль 2001 воӧ.
Проводников Руслан Михайлович

Проводников Руслан Михайлович (1984) — Россияысь манси боксёр, ставмирса чемпион (2013).
Олан туй.
Руслан Проводников чужис Берёзово каркодь посёлкын 1984 вося тӧвшӧр тӧлысь 20-ӧд лунӧ. Войтыр сикас серти — манси. Дас арӧсын батьыс вайӧдіс сійӧс бокс жырйӧ, медым кыскыны писӧ ывлавывса тышкасьӧмъясысь. Русланлӧн медводдза тренерӧн вӧлі Евгений Вакуев.
2009-ӧд воын помаліс Улыс Вартовскса канму университетысь физическӧй культура да спорт факультет.
Гӧтыра, эм пи (2008-ӧд вося).
Боксын туй.
Любительяслӧн каръера.
Любительяслӧн рингын Проводников нуӧдіс 150 тыш, вермис 130 тышын. Спортса мастер. 2000 воын вермис любительяслӧн «Eurocadet Junior Championship» турнирын, коді муніс Грецияын. 2005 воын Руслан Проводников ворссис ТНК-ВР призъяс вылӧ мусир перйысь странаяслӧн ставмирса Кубоклӧн четвертьфиналын, мый вӧлі Улыс Вартовскын.
Профессионалъяслӧн каръера.
Руслан Проводников профессиональнӧй боксӧ воис 2006-ӧд воӧ. Медводдза тышыс вӧлі ӧшым тӧлысь 3-ӧд лунӧ полусредньӧй весӧвӧй категорияын россияса боксёр Кирилл Артемьевкӧд. Кыкнанныслы тайӧ тышыс вӧлі медводдзаысь профессиональнӧй каръераас.
Майк Альварадокӧд тыш.
2013 вося йирым тӧлысь 19-ӧд лунӧ вермис Майк Альварадоӧс техническӧй нокаутӧн да лои ставмирса чемпионӧн (63,5 килограммӧдз) WBO (Ставмирса боксёр ассоциация) версия серти.;
Ларимин (кыв)

Ларимин — вӧвлытӧмтор Атэа планетаса лемле ёмаяслӧн кыв, лӧсьӧдысь — гижысь Ольга Лаэдэль. Анбур — "тэсэнналиввонжэр" (визувтан шыпас чукӧр), латин либӧ кирилл транслитерация. 
yoroo - 0
ornoo - 1
wirnoo - 2
fernoo - 3
dharnoo - 4
sornoo - 5
jurnoo - 6
yuhrnoo - 7
Пример.
sulvi inteenau delannaelaue
sulvi inteenau lottaelauae. sulvi inteenau delannaelaue o liahnnaelaue. inteenau sulvi ecyo lilardoni roo remuh emfe o remuh emfe amalloni roo. enel sulvi intau oi elel limi eneel o elel ani. sulvi inteenau yannaetaue dilarya ormaeta o lotelaue affeira lealfa. telau enel iscesillaemmaivni avame ela o iscesuli giptei ah rute talveena ecyo sulvi lotauae. elel liahni eneel.
Видзӧдӧй тшӧтш.
Эналь — важ Атэаса кыв.
Цембер Андрей Андреевич

Цембер Андрей Андреевич (1874—1959) — коми кыв да фольклор туялысь, чужан му туялысь.
Олан туй.
Андрей Цембер чужис Вӧлӧгда губерняса Усть-Сысольскын 1874 вося рака тӧлысь 23-ӧд лунӧ. Сылӧн пӧльыс вӧлі ыстӧм поляк, мамыс — коми кресьтянка, батьыс — чиновник. А. Цембер асьсӧ шуліс «природным зырянин». Семьяас вӧлі квайт челядь, Андрей — медыджыд. Школаын велӧдчис бура, босьтіс уездса земствосянь стипендиа. Помаліс вичкобердса да карса училишӧяс, 1893 воын — Тотьмаын велӧдысьяслысь семинариа. 20 во уджаліс велӧдысьӧн Керчомъя сиктса народнӧй училишӧын.
1899—1915 воясӧ веськӧдліс Усть-Сысольскса публичнӧй библиотекаӧн.
А.А. Цембер вӧлі обласьтса архивын медводдза веськӧдлысьӧн. Сылӧн водзмӧстчӧмӧн вӧлі восьтӧма Усть-Сысольскса публичнӧй библиотека, Роч Войвыв тӧдмалан Кардор котырлӧн Усть-Сысольскса юкӧн (1910), краеведческӧй музей (1916). 1916—1918 воясӧ уджаліс Вӧлӧгдаын да Юзовкаын коммерческӧй банкын да кооперативын кассирӧн. 1918 вося арнас бергӧдчис Усть-Сысольскӧ.
Куліс Пятигорскын 1959 вося тӧвшӧр тӧлысь 7-ӧд лунӧ.
Тӧчила

Тӧчила тайӧ кеслан станок.
Зуд

Зуд тайӧ кеслан инструмент.
Писькӧдчан

Писькӧдчан тайӧ вундан инструмент.
Писькӧдчан станок

Писькӧдчан станок тайӧ кӧрт вундан станок.
Вӧчасян пызан

Вӧчасян пызан тайӧ станок.
Вурсян машина

Вурсян машина тайӧ машина.
Эналь (кыв)

Эналь — вӧвлытӧмтор Атэа планетаса лемле ёмаяслӧн кыв, лӧсьӧдысь — гижысь Ольга Лаэдэль. Анбур — "тэсэнжаль", латин либӧ кирилл транслитерация.
Пример.
uluni uhnvirau uhnoe delahse ila
uluni uhnvirau uhnoe aviljemae ila. uluni uhnvirau uhnoe delahse ila o lahere ila. inel uluni uhnvirau co aelni ro ohrau ditʼemfaufru coi diduh emfaufre amalni ro ohrau io. inel uluni uhnvirau oo ilel limi inel o ilel degi. uluni uhnvirau uhnoe yanyule leyna yira ila o shenlarlaohme leala riimnʼtacafa. uhnvirau pafrinʼiti rinuh avame ila co saatsuni gipsiidei ah ratere yalitˮina co uluni uhnoe avilae. ilel laheri inel.
Видзӧдӧй тшӧтш.
Ларимин — выль Атэаса кыв.
Вески

Вески тайӧ мерайтчан инструмент.
Кокан

Кокан тайӧ видз-му инструмент.
Гӧгыль

Гӧгыль тайӧ кокниысь-кокни механизм. Кумдан кучылталтше грузым шупшыкташ, кучылталтше тӱрлӧ ӱзгар да механизмым кучылтман.
Вера автомобилестроение терминологийыште, пышкемым гына манын орва кокла верланыше орававуч шине ден шоген (рис.), — шого, шке черетыштыже, из того, шин шындалтын, диск але да имым, того орававуч дене уша.
Автомобиль шин да перерабатыватлыше кызытсе тӱняште, автомобиль-влак чарныде чот кушто кушкеш, экономический да экологический кугу значенийым налеш. Эн ончыч тидын дене кылдалтын, молан манаш гын, шке йырысе пӱртӱсым аяртымаш шин кужу шукш налме вер шотлалтеш. Адакшым ида огнеопасный спиртлаш биологий да резинкыже, а леведышым пуэн да йӧнан илыме верышт тичмаш копшаҥге шке колонийышкыж резинке ора сита, куголя, пижедылше чер-влак кокла гыч шукышт налме вер налын шога.
Туге гынат, тиде йӱла манын орва пеш шуко значенийже автолюбитель «тыртыш тыртышан» («марла диск-влак», «легкосплавной диск-влак», да тулеч молат).
Тӱҥ шотышто машина лийын да пу гыч ыштыме имне орва орава экипаж икымше деч ойыртемалтын огыл. Оравапӱй ораватогым пу да металл гыч орава вара толеш, а тыгак металл кӱртньывоштыр дене пидме, мотоцикл гай. Резинке шинан тасма гай улыт тӱрлӧ янлык, варажым, кушмына семын писылык, нунын вашталт пневмошина, могай кӱкшытыш вошт профиль 1960 ийлан эре кугем толаш, кугем комфортабельность грузоподъемностьышт да машина кудалыштман. Грузовикыште лийын тасма резинке вашлият эше 1920 ийыште, а таче да кучылталтше шай кашташ сарзе автомобиль керт — гусматика, икымше тӱнямбал сар жапыште бронеавтомобиль икымше гана ямдылыме.
1920 гыч тӱнал-металл-влак диск дене ий эркын-эркын вашталтыш лиеш спицовывать штампованный орава тыртыш, тыглай производствын да шулдырак. Ынде лу ий кыдалне нуно тыгай лийыт стандартыште электроникым ыштыше, но верын-верын, сша-ште, мутлан, «спицовка» машинам налын эртарыме шергакан шӱй даҥыт 1950-х — 1960 ийыште завод оборудований але ешартыш семын веле опция (посна случайлаште да 1980-е — 1990 викиклатыште, мутлан, завод темлалтеш диск-влак Cadillac Deville Brougham спицованный 1996 ий марте). Таче тудын дене классический эн ончыч автомобиль да лоурайдер субкультура მტკვარი.
1960 ийыште шочын спорт опция семын тореш, куштылго гыч тӱрыснек чокрак сплавым левыктыше, алюминий але магниевый. Автомобиль нуным шуко мо таче веле ок пойдаралт.
Пиня мӧдӧдӧм

Пиня мӧдӧдӧм тайӧ механизм.
Хаос (Койпер вӧньлӧн объект)

19521 Хаос — тайӧ Шонді ылдӧсын Койпер вӧньлӧн объект. Сылӧн радиус — 230 км. Хаос восьтісны Америкаса астрономъяс 1998 воӧ.
Алчира

148780 Алчира либӧ Альчера — тайӧ Шонді ылдӧсын Койпер вӧньлӧн объект. Сылӧн радиус — 170 км. Сылӧн эм спутник, сылӧн радиус 123 км, Альтйираӧдз шӧр кост — 5800 км. Альтйира восьтіс Америкаса астроном Марк Буйе 2001 воӧ.
Маегов Афанасий Андреевич

Маегов Афанасий Андреевич (1893—1942) — коми поэт, философияса кандидат.
Олан туй.
Афанасий Маегов чужис 1893 вося сора тӧлысь 3(17)-ӧд лунӧ Усть-Сысольскын. 1908 воын помаліс Усть-Сысольскын карса училишӧ, 1912 воын — Тотьмаын велӧдысьяслысь семинариа. 1912—1914 воясӧ уджаліс велӧдысьӧн Усть-Сысольск уездса Нёбдін сиктын. 1914 восянь сійӧ сарскӧй армиаын. 1915 восянь велӧдчис Тифлисын прапорщикъяслӧн школаын. 1918—1921 воясӧ Афанасий Маегов вӧлі Гӧрд армиаын: Вашка-Мезень полкса командир, уездса военком, ревкомса веськӧдлысь.
1922—1926 воясын Коми АССР-са веськӧдлан должносьтъясын.
1927—1932 воясын велӧдчис Москваын Гӧрд профессура институтын. Сійӧс помалӧм бӧрын уджаліс «Под знаменем марксизма» журналын кывкутысь секретарӧн, веськӧдліс Гӧрд профессура институтын кафедраӧн.
Куліс 1942 вося тӧвшӧр тӧлысь 30-ӧд лунӧ Коми АССР-ын Ветлосян лагпунктын.
Гижан удж.
Афанасий Маегов гижис Варыш, Йӧй Микит гусянимъяс улын.
Компьютер

Компъютер (инглишӧн "computer" — «лыддьысьысь», латинсянь "computare" — «лыддьыны») — юöрöн вöдитчан, сiйöс видзан да сетан уджтаслöн да аппаратуралöн öтувъялун.
Сылӧн юкӧнъяс.
1. Монитор 
2. Подув плата 
3. Медшӧр процессор 
4. АТА йитанін 
5. Недыръя юӧрвидзанін 
6. Паськӧдӧм платаяс 
7. Пӧтӧс блок 
8. Дисккутан 
9. Зумыд диск 
10. Шыпаспӧв 
11. Компьютер шыр
Кучикгор

Кучикгор тайӧ шылад инструмент.
Flash-чӧжӧг

Flash-чӧжӧг тайӧ ортсы юӧрвидзанін.
Зумыд диск

Зумыд диск тайӧ компьютерлӧн лӧсьӧдантор.
Принтер

Принтер тайӧ компьютерлӧн ортсы лӧсьӧдантор.
Монитор

Монитор тайӧ компьютерлӧн ортсы лӧсьӧдантор.
Компьютер шыр

Компьютер шыр тайӧ компьютерлӧн ортсы лӧсьӧдантор.
Шыпаспӧв

Шыпаспӧв тайӧ компьютерлӧн ортсы лӧсьӧдантор.
CD/DVD дисккутан

CD/DVD дисккутан тайӧ компьютерлӧн лӧсьӧдантор.
Магнита нюдз диск дисккутан

Магнита нюдз диск дисккутан тайӧ компьютерлӧн лӧсьӧдантор.
Габов Александр Григорьевич

Габов Александр Григорьевич (комиӧн — "Гриш Саш") (1912–1941) — коми поэт, вуджӧдчысь.
Олан туй.
Александр Габов чужӧма 1912 вося урасьӧм тӧлысь 12 лунӧ Кӧрткерӧс районса Сюзяыб грездын. Велӧдчӧма Шойнаты школаын. Сійӧс помавтӧг пырӧма уджавны обласьтса типографияӧ наборщикӧн. 1932 воын вуджӧма уджавны Коми радиокомитетӧ. Служитӧма Гӧрд армияын. Локтӧм бӧрас ассьыс олӧмсӧ йитӧма журналистикакӧд да гижан уджкӧд. Уджалӧма «Коми комсомолец» газетын, радиоын. 1941 воын мӧдӧдчӧма Айму вӧсна Ыджыд тыш вылӧ. Юӧрттӧг усьӧма фронт вылын 1941 вося йирым тӧлысьӧ.
Гижан удж.
Ассьыс кывбуръяссӧ да роч классикалысь вуджӧдӧмъяссӧ Гриш Саш йӧзӧдлӧма 1930 восянь «Ударник» журналын, «Коми комсомолец» газетын. 1939 воын петӧма сылӧн медбур гижӧд — «Ёртасьӧм да радейтӧм» поэма.
Коми литератураӧ пырӧма кыдзи комсомол-поэт, коді эскӧма выль власьтлы. Кывбуръясыслӧн медшӧр темаяс — 1930-ӧд воясся том йӧзлӧн олӧм. Гижӧма вӧр кылӧдӧм, удж, армияӧ босьтӧм, границаяс дорйӧм йылысь. 1930-ӧд восся коми гижысьяс (И. Изъюров, В. Юхнин) шуисны сійӧс енбиа поэтӧн.
Габов Иван Николаевич

Габов Иван Николаевич (комиӧн — "Типӧсиктса Иван", сайним - "Иван Комсомольскӧй") (1914–1941) — коми поэт, журналист.
Олан туй.
Иван Габов чужис 1914 воын Кӧрткерӧс районса Типӧсикт грездын. 7 класса школа помалӧм бӧрын вӧлі мӧс видзысьӧн, сир вийӧдысьӧн, сиктса корреспондентӧн. 1933 восянь уджаліс «Коми комсомолец» газет редакциаын, ВЛКСМ-лӧн Коми обкомын.
1936 воын том морт мӧдӧдчис Гӧрд армиаӧ. Петкӧдліс асьсӧ бур красноармеечӧн. Сійӧс мӧдӧдісны военнӧй училишеӧ, кодӧс бура помаліс. Военно-политическӧй академиа помалӧм бӧрын служитіс политрукӧн Украинаын. Медводдзаяс лыдын тышкасис гитлеровечьяскӧд Айму вӧсна Ыджыд тыш дырйи, усис сора тӧлысьӧ.
Гижан удж.
Йӧзӧдліс кывбуръяс, висьтъяс да очеркъяс.
Подоров Иван Гаврилович

Подоров Иван Гаврилович (комиӧн: Гаврил Иван; 1906—1942) — коми поэт, вуджӧдчысь.
Олан туй.
Иван Подоров чужӧма 1906-ӧд вося тӧвшӧр тӧлысь 14-ӧд лунӧ Вӧлӧгда губерняысь Усть-Сысольск уездса Палаззя сиктын (ӧні — Сыктыв районын).
Начальнӧй школа помалӧм бӧрын уджалӧма бать овмӧсас, 1929-ӧд восянь — вӧрын. 1932-ӧд воын лоӧма «звучникъяс» медводдза бригадаӧн веськӧдлысьӧн. Гаврил Иванлысь гижан сямсӧ казялӧмаӧсь коми гижысьяс Павел Шеболкин да Иван Симаков, кодъяс волӧмаӧсь тайӧ нималана бригадаас. 1933-ӧд воын Иван Подоров пырӧма велӧдчыны Кардорса комвузӧ. Сійӧс помалӧм бӧрын уджалӧма велӧдысьӧн да избачӧн Палаззяын, Коми небӧг лэдзанінын редакторӧн.
Усьӧма Айму вӧсна Ыджыд тышын 1942-ӧд воын.
Гижан удж.
Гаврил Иван гижлӧма кывбуръяс да очеркъяс. Йӧзӧдлывлӧма «Ударник» журналын.
Комиӧдлӧма роч гижысьясӧс, на лыдын А. Толстойлысь «Зарни ключ либӧ Буратинолӧн приключениеяс» небӧгсӧ (1939).
Симаков Иван Николаевич

Симаков Иван Николаевич (комиӧн: Сим Вань; 1906—1943) — коми поэт, фельетонист, критик, публицист.
Олан туй.
Иван Симаков чужис 1906 вося косму тӧлысь 12-ӧд лунӧ Вӧлӧгда губерняысь Усть-Сысольск уездса Лӧзым сиктын (ӧні — Сыктывдін районын).
Помаліс чужан сиктас начальнӧй школа. Сэсся велӧдчис сапӧг вӧчысьӧ. 1924—1926 воясӧ велӧдчис Коми обласьтса совпартшколаын. Совпартшкола помалӧм бӧрын уджаліс избачӧн Изьва районса Сизяыб сиктын. 1929 восянь уджалӧ Красная Печора газет редакцияын, а 1930-сянь — Вӧрлэдзысь газетын.
1932—1935 воясӧ Иван Симаков велӧдчис Москваын, а 1935 восянь уджаліс Коми гижысь котырлӧн веськӧдланінын. 1936 вося моз тӧлысьӧ сійӧс репрессируйтісны, 1939 вося моз тӧлысьӧ бӧр лэдзисны помкаяс тырмытӧм вӧсна.
Айму вӧсна Ыджыд тыш вылын медводдза лунсяньыс. Фронт вылын тышкасис Курск мегыр вылын, дорйис Воронеж. Усис Мариуполь кар вӧсна тышын 1943 вося йирым тӧлысь 15 лунӧ.
Гижан удж.
Медводдза гижӧдъяссӧ лӧсьӧдіс Коми обласьтса совпартшколаын велӧдчигӧн.
Титов Иван Павлович

Титов Иван Павлович (1908—1941) — коми поэт, комсомолын уджалысь.
Олан туй.
Иван Титов чужӧма Сыктывкар бердса Тентюков сиктын 1908-ӧд вося моз тӧлысь 28-ӧд лунӧ уна челядя кресьтянин семьяын. Помалӧма начальнӧй школа, велӧдчӧма рабфакын. Сэсся уджалӧма Сыктывкарын типографияын. 1932-ӧд воын И.П. Титов помалӧма Москваса индустриально-педагогическӧй институт. Лоӧма коммунистическӧй партиялӧн Москваса комитетын референтӧн. Уджалӧма партияса и мукӧд тэчасын.
Иван Титов усьӧма 1941-ӧд воын Айму вӧсна Ыджыд тыш дырйи Смоленск улын.
Гижан удж.
Школаын велӧдчигӧн на босьтчӧма гижны кывбуръяс да проза. Кырымасьлӧма Тит Паш Вань да И.Лучев нимъясӧн.
Старцев Александр Дементьевич

Старцев Александр Дементьевич (1908—1943) — коми литератор.
Олан туй.
Александр Старцев чужис Сыктыв районса Куньыб сиктын 1908 вося ода-кора тӧлысь 24 лунӧ. Велӧдчис Перымса рабфакын, сэсся А.И. Герцен нима Ленинградса педагогика институтын. 1938 воӧдз уджаліс Сыктывкарын Велӧдысьяслысь тӧдӧмлун кыпӧдан Институтын, а сэсся Сыктывкарса медицинскӧй техникумын велӧдіс общественнӧй наукаяс.
Усис Айму вӧсна Ыджыд тыш дырйи 1943 вося моз тӧлысьӧ. «Книга памяти» небӧгын гижӧма, мый сійӧ куліс немеч пленын.
Старцев Николай Александрович

Старцев Николай Александрович (1907—1942) — коми поэт да вуджӧдчысь.
Олан туй.
Николай Старцев чужӧма Сыктыв районса Куньыб сиктын 1907-ӧд вося рака тӧлысь 3-ӧд лунӧ. Чужан сиктас помалӧма Мӧд тшупӧда школа. Велӧдчӧма Сыктывкарса педагогическӧй техникумын. Уджалӧма избачӧн, комсомоллӧн бӧрйӧм тэчасъясын. Помалӧма Н.К. Крупская нима коммунист ногӧн челядьӧс быдтан академия. Редактируйтӧма «Культура фронт» журнал. 1939-ӧд воын пома0ӧмас Москваса университетысь физика-математика факультет. Уджалӧма велӧдысьӧн.
Усьӧма фронт вылын Айму вӧсна Ыджыд тыш дырйи 1942-ӧд вося йирым тӧлысь 8-ӧд лунӧ.
Гижан удж.
Медводдза кывбуръяссӧ йӧзӧдӧма 1929-ӧд воын «Ордым» журналын.
Кывбуръяссӧ гижӧма комиӧн да рочӧн. Комиӧдалӧма Сергей Есенинлысь (1895—1925) кывбуръяссӧ.
Ярасов Борис Степанович

Ярасов Борис Степанович (1908—1942) — коми поэт, гижысь, фольклор чукӧртысь.
Олан туй.
Борис Ярасов чужис Вӧлӧгда губерняысь Яренск уездса Зӧвсьӧрт сиктын 1908 вося моз тӧлысьӧ. Начальнӧй школа помалӧм бӧрын велӧдчис Гамса шӧр школаын. 1928—1930 воясӧ велӧдчис Сыктывкарса совпартшколаын, а сэсся А.И. Герцен нима Ленинградса пединститутын. 1936 восянь велӧдіс Сыктывкарса вӧр техникумын да вӧрса рабфакын. 
1938 воын аслас ёртыскӧд, коді бӧрынджык лои коми фольклор туялысьӧн, Иван Осиповкӧд (Вокан), пырис велӧдчыны Ленинградса пединститутлӧн аспирантураӧ «фольклористика» специальносьт серти. Айму вӧсна Ыджыд тыш водзвылын недыр чукӧртыштіс коми фольклор, сэсся мӧдӧдчис фронт вылӧ. Доймылӧм бӧрын 1941 во помын бурдӧдчис Ленинградса госпитальын. Сы бӧрын служитіс флотын. «Книга памяти» небӧгын пасйӧма, мый Б.С. Ярасов вошис юӧрттӧг 1942 вося тӧвшӧр тӧлысьӧ.
Гижан удж.
Поэзия дорӧ сибаліс Гамса школаын велӧдчигӧн, кор лӧсьӧдісны ки помысь вӧчӧм журнал. Йӧзӧдчыны босьтчис 1927 восянь.
Худяев Иван Ефимович

Худяев Иван Ефимович (Кос Кабыр; Симӧ Ярӧ Епим Иван; 1902—1933) — коми гижысь, небӧгъяс лӧсьӧдысь, геолог-палеонтолог.
Олан туй.
Епим Иван чужис Вӧлӧгда губерняысь Усть-Сысольск уездса Выльгорт сиктын 1902 вося лӧддза-номъя тӧлысь 29-ӧд лунӧ. Помаліс Выльгортса кыквося училишӧ, Усть-Сысольскса нёлькласса вылыс начальнӧй училишӧ. 1919 вося ӧшым тӧлысьын Велӧдысьяслысь куимвося семинариа помалӧм бӧрын, сылӧн лои позянлун велӧдны математика да коми кыв. 1920—1922 воясӧ велӧдіс коми кыв да литература Мӧд тшупӧда школаясын да Йӧзӧс велӧдан Усть-Сысольскса институтын, кӧні сідзжӧ вӧлі проректорӧн. 1922 воые И.Е. Худяев мӧдӧдчис Петроградӧ. 1925 воын помаліс Петроградса университетын физика-математика факультетлысь естественно-историческӧй юкӧн, сійӧс кольӧдісны геология жырйын ассистентӧн; а 1927 воын помаліс «геология» специальносьт серти аспирантура. 1926—1928 воясӧ веськӧдліс геологическӧй экспедициаясӧн Коми муын да Сибырын.
Экспедициаясын сьӧкыд удж орӧдіс сылысь дзоньвидзалунсӧ, сійӧ висьмис туберкулёзӧн. 1930-ӧд воӧ мӧдӧдчис Крымӧ. Куліс Ялтаын 1933 вося ода-кора тӧлысь 8-ӧд лунӧ, гуалӧма Кучук-Кой овмӧдчӧминлӧн шойнаӧ.
Гижан удж.
Иван Худяев пуктіс пай и коми литератураӧ, кӧть эськӧ гижӧдыс сылӧн лыда. Иван Ефимович бӧрйис аслыс «Кос Кабыр» литературнӧй ним. Рӧдвуж гӧгӧрвоӧдісны, мый тайӧ дедыслӧн прӧзвишӧыс.
1920-ӧд вояс пансигӧн лӧсьӧдіс коми начальнӧй школаяслы велӧдчан небӧгъяс. На лыдын — 4–5 во велӧдчысьяслы «Выль туйöд» школаын лыддьысян книга (1923), кӧні эм и сылӧн «Кымӧръяс» кывбурыс. Гижӧдыс матын Михаил Лермонтовлӧн кывбурлы. Коми шылад лӧсьӧдысь Александра Шергина чайтӧ, мый Кос Кабырӧн лӧсьӧдӧм кывбурлӧн поэтическӧй формаыс матын йӧзкоста дорӧ, сьыланкыв кодь.
«Ордым» журналын 1926, 1927, 1930 воясӧ петавлісны сылӧн ичӧтик висьтъяс.
Газетъясын йӧзӧдліс геологическӧй восьтӧмъяс да аддзӧм дона изъяс йылысь гижӧдъяс, кӧні паныдасьлӧны вылькывъяс (наука терминъяс).
Туялан удж.
Иван Худяев унатор вӧчис странаын геология сӧвмӧдӧмын. И.Е. Худяев — Коми Республикаын медводдза геолог.
Петроградска университетлӧн ыджыд куръяс вылын Иван Худяев специализируйтчис геология кафедрын. 1925 воын университет помалӧм бӧрын сійӧс кольӧдісны геология жырйын ассистентӧн. 1927 воын помаліс «геология» специальносьт серти аспирантура.
1926 воын нин сійӧ пырӧ Ленинградса естествоиспытательяслӧн котырӧ (геология да минерология юкӧнын). 1927 восянь сійӧ Геологическӧй комитетлӧн Палеонтология юкӧдулын да Гидрогеология секциаын научнӧй сотрудник.
Крымӧ мунӧ бӧрын 1931 воын сійӧс пуктӧны Оползневӧй станциаӧ веськӧдлысьӧн. Ӧшым тӧлысьын сёрнитіс докладӧн Ленинградын Гидрогеологияысь Ставсоюзса седводдза съездын.
Сійӧ туяліс мезозой кадся отложениеяс, фосфоритъяс да кӧрт руда петанінъяс. Босьтчис лӧсьӧдны Коми Республикалысь геологическӧй мусерпас.
Арт (журнал)

Арт — Коми Республикаын петысь литературно-публицистическӧй, историко-культурологическӧй, художественнӧй, серпасъяса журнал. Петӧ 1997 восянь вонас нёльысь кык кыв вылын: комиӧн да рочӧн.
История.
Журнал артмӧмлӧн медводдза лунсяньыс медшӧр редакторӧн вӧлі коми поэт Галина Бутырева, редакторӧс вежысьӧн фольклор да литература туялысь Павел Лимеров. 2015 вося рака тӧлысь 12-ӧд лунсянь медшӧр редакторыс П.Ф. Лимеров.
Адрес.
Редакциалӧн инпас: 167982, Коми Республика, Сыктывкар, Карл Маркс улича, 229 керка.
Телепон / факс: 8(8212) 201-499; E-пошта: artkomi@mail.ru
Веб-сайт: http://www.artlad.ru
Шӧр редактор: Павел Лимеров.