tartuNLP/wikipedia-smugri-20251201 huggingface dataset:
Герцман Михаил Львович

Герцман Михаил Львович (1945—2025) — Комиысь шылад тэчысь, велӧдысь.
Олан туй.
Чужӧма 1945-ӧд вося урасьӧм тӧлысь 1-ӧд лунӧ Молотов карын. 
1971-ӧд воын помалӧма Римский-Корсаков нима Ленинградса канму консерватория «композиция» специальносьт серти.
1971-ӧд воын воӧма Коми муӧ, уджалӧма Коми Республикаса искусствояс училишӧын велӧдысьӧн.
1978—1979-ӧд воясын вӧлӧма Коми республикаса филармонияын художествоа веськӧдлысьӧн.
Кулӧма 2025-ӧд вося тӧвшӧр тӧлысь 30-ӧд лунӧ Сыктывкарын.
Шылад тэчӧм.
Гижӧма татшӧм мюзиклъяс, кыдзи «Кошкин дом», «Ожерелье Сюдбея», «Мальчиш-Кибальчиш», «Тайна игрушечных сердец»; «Войпель», «Снежная королева», «Вэрса», «Стрекоза и муравей», «Три поросенка», «Барышня-крестьянка», «Подари мне детство» балетъяс. 
Сочинениеяс лыдын кык симфония, фортепианолы куим концерт, оркестра скрипкалы концерт, струннӧй квартет, инструментальнӧй сонатаяс, а сідзжӧ кантата, хоръяс, сьыланкывъяс, драмаа спектакльяслы шылад.
Гижан удж.
Леонид Герцман гижӧма «Тупица», «Тупица 2» да «Тупица 3» романъяс.
Общественнӧй удж.
1992-ӧд восянь веськӧдлӧма Коми Республикаса шылад тэчысьяслӧн котырӧн.
Михайлов Олег Алексеевич

Олег Алексеевич Михайлов ("Ӧльӧксан Олег"; чужис 1987-ӧд вося тӧвшӧр тӧлысь 6-ӧд лунӧ; ССРС, РСФСР, Коми АССР, Печӧра) — рӧсияса каналысь, 2021-ӧд вося йирым тӧлысь 12-ӧд лунсянь Рӧсия Федерасіяса Каналан Думалӧн VIII-ӧд чукӧртӧмса депутат. РФКП-са шлен. Биология наукаса кандидат. 2014-ӧд восянь РФКП-лӧн Коми Республикаса юкӧнса медводдза секретар. 2015-2021-ӧд воясын вӧлі Коми Республикаса Каналан Сӧветса депутатӧн.
Россия Федерацияса коммунистическӧй партия

Россия Федерацияса коммунистическӧй партия (РФКП, "рочӧн" Коммунисти́ческая па́ртия Росси́йской Федера́ции) — Рӧсия Федерасіяын офисіальнӧя пасйӧм шуйгавыв кансяма ютыр. Шуӧ асьсӧ РСФСР-са РФКП-лысь да ССКП-лысь Рӧсияын вежысьӧн. Сійӧ пырӧ Коммунистическӧй партияяслӧн союзӧ — Сӧветскӧй Союзса Коммунистическӧй партияӧ .
Вӧвлытӧм риганъяс

Вӧвлытӧм риганъяс (лат. Neparastie rīdzinieki) - латвияса музыкальнӧй мультфильм режиссёр Розе Стиебралӧн, кодӧс снимайтӧма "Даука" студияын 2001 воын. Мультфильмсӧ вӧлі сиӧма Рига карлы 800 во тырӧмлы. Премьераыс вӧлі LTV1 телеканалын 2001 вося август 19 лунӧ.
Куим ичӧтик порсь

Куим ичӧтик порсь (англ. Three Little Pigs) - мультфильм, кодӧс лэдзӧма 1933 вося ода-кора тӧлысь 27 лунӧ Silly Symphonies серияын Walt Disney Studios дистрибутор United Artists пыр. Мультфильм босьтӧ 11-ӧд места 50 медся бур мультфильм списокын, кодӧс вӧлі лӧсьӧдӧма анимация история туялысь Джерри Бекӧн 1994 воын. Тайӧ мультфильмсӧ серпасаліс-аниматіс Арт Бэббит.
Ӧтуввез

Ӧтуввез (сідзжӧ Интернет, инглишӧн "Internet" "," инглишысь "Internet protocol") — зэв ыджыд юöртан вез; сылöн юкöнъясыс йитчöмаöсь TCP/IP протокол подула öтув ылдöсын.
Браузер

Браузер, либӧ веб-браузер (инглишӧн web broswer) — веб-ресурсъяслысь эмторсö видзöдан, файлъяс вуджöдан уджтас.
Ӧшинь (информатика)

Ӧшинь (юӧртӧданбур серти) — экранын юкöн, кöнi уджалöны торъя уджтасöн.
Юӧртӧданбур

Юӧртӧданбур (сідзжӧ информатика, прансузӧн "informatique"; инглишӧн "computer science") — юöр босьтöм, чукöртöм, вежöм, сiйöн вöдитчöм йылысь тöданбур.
Файла инас

Файла инас (сідзжӧ файловӧй сисьтема, инглишӧн "file system") — дискъяс вылö гижан да на вылысь лыддян операционнöй система юкöн; лöсьöдö файллысь тэчассö, этшсö, торйöдö файлсö мукöдысь.
Уджтас

Уджтас (сідзжӧ программа) — колана бöртас судзöдан тшöктöмъяс.
Файл

Файл (инглишӧн "file") — компьютерлöн дыр кадся паметьын торъя нима юкöдын видзан юöр.
Кузь кока черань

Кузь кока черан (латинӧн Pholcidae) — аранеоморф класс юкӧнысь черань котыр. 
Оласног да паськалӧм.
Торъялӧ кузь да вӧсни кокнас. Рӧмдӧм бӧрын сӧмын петӧ дзебассьыс, пӧткӧдчӧ гагъясӧн, куталӧ тшӧтш и посниджык чераньясӧс. Асьсӧ кӧ кодкӧ тшапнитас кузь кокӧдыс, орӧдчӧмӧн пышйӧ. Кольӧм кокыс вель дыр кад чӧж на куснясьӧ-уджалӧ, быттьӧ пӧ турун ытшкӧ, сы вӧсна рочьяс и пуктӧмаӧсь татшӧм чераньыслы "сенокосец" (турун пуктысь) нимсӧ.
Нопъя черань

Нопъя черань (сідзжӧ креста черань, латинӧн "Araneus") — аранеид ордысь аранеоморф класс юкӧнысь черань чукӧр.
Оласног да паськалӧм.
Аслыспӧлӧслуныс кынӧмас крест кодь еджыд чутъяса серпасыс да ыджыд гӧгрӧс мыгӧрыс, быттьӧ нопъясьӧма. Олӧ шоч пуяса вӧръясын да вӧр дорӧсъясын, эрдаинъясын да паркъясын. Кык метр пасьта тывсӧ зэвтӧ пуяс да быдмӧгъяс костӧ. Везйыс ён да, кӧть мый кузьта зэвтчылас, бурӧн оз ор. Сэтчӧ и пысасьӧны-сибдӧны бордъя лэбалысь ловъяс — гутъяс да бобувъяс. Шедӧм кыйдӧссӧ пагӧдӧм бӧрын чераньыс нӧшта на сійӧс резыштӧ кизьӧрториӧн, медым тадзи небзьӧдны да водз кокнас чурскыны-нёнявны (вомыс абу).
Ва черань

Ва черань (латинӧн "Argyroneta aquatica") — Cybaeidae ордысь Европаса черань сикас.
Оласног.
Некор оз петавлы косӧдінӧ, пӧткӧдчӧ ва пыдӧсын олысь гагъясӧн. Позйыс ичӧтик жыннян кодь васа быдмӧг бердын, сэні чераньыслӧн сёяніныс да тӧвъяніныс, колькъяссьыс чераньпияныс тані жӧ артмӧны.
Рочмӧдӧм (политика)

Рочмӧдӧм — этӧ официальнӧй власьт органъясӧн проводитӧм мераяс, которӧйӧсь направляйтӧны территорияын олысьясӧс рочмӧдӧм вылӧ, а сідзжӧ татшӧм рочӧдӧмлӧн ачыс процессыс — кыдзи кыв боксянь, сідзи и культурно-религиознӧй боксянь.
РСФСР-са войтыръяс русификация.
Суоми-йöгра войтыр рочмöдöм.
Водь ассимилясія:Ижора ассимилясія:Тверса карел ассимилясіяКарел ассимилясія:
Йӧввыв

Йӧввыв () — йӧзкостса календарын тӧдчана гаж. Йöввылöн шуӧны Ыджыдлунводзса вежонсӧ. 
Йӧввыв мукӧдлаас шуӧны сідзжӧ Масленича, Йӧв вежалун. Йӧввыв пасйӧны кӧнкӧ сӧмын бӧръя некымын лунсӧ, кӧнкӧ став вежонсӧ.
Медъёна гажӧдчӧны том йӧз. Зонъяс лӧсьöдӧны вӧла додьяс (рӧзваль, кӧшӧвка, паськыд надилкиа додь), мичмӧдӧны мегырсӧ лентаясӧн да жыннянъясӧн. Рӧзвальӧн ветлӧны сикт кузя ӧтар помсянь мӧдарӧдз, орчча грездӧдз. Нывъяс сьылӧны гудӧк шы улӧ. Йӧввыв дырйи сьывлӧны «Гажа валяй» да «Гöгыль».
Гажа жӧ нин валяйыс,
Да валяй, валяй да гажа жӧ нин,
Дыр тай виччысим
Да регыд тай колин.
Дыр нин валяйсӧ эг сьылӧ,
Да валяй, да валяй да
Дыр жӧ эг сьылӧй.
Либö:
Шондiбанӧй пӧ да гӧгыльӧй,
И гӧгыль, и гӧгыль, ок, ок, шондiбанӧй.
Гажа жӧ нин пӧ миян валяйыс,
И гӧгыль, и гӧгыль ок, ок, шондiбанӧй.
Додьясӧн да дадьясӧн (злӧдейка) челядь и томулов ислалӧны чой горув.
Исласьӧны и потш вывтi. Мыльк вылӧ пуктӧны кык потш, кодӧс кисьталӧны ваӧн да йизьӧдӧны. Ныла-зонма кутчысьӧны кинас, ӧта-мӧдлы паныд сувтӧны потш вылас да исковтӧны увлань.
Йӧввыв дырйи челядь ислалӧны шабдi идзас кольтаӧн йи вывтi, медым быдмас бур шабдiыс, да шуалӧны:
Люги-леги шадер кузя,
Кузь да вӧсни,
Еджыд да небыд.
Нывъяс да бабаяс мичаа вӧччӧны (пасьталӧны сарапан, вӧнясьӧны) да сьылӧны важся сьыланкывъяс: «Голубь, голубочек да не летай-ка к девушкам во садочек», «Се ташики на реке жалобно поют».
Йӧввыв дырйи кӧзяйкаяс век пӧжалӧны блин. Сытӧг Йӧввылыд абу гаж.
Тайö вежонас сотӧны шабдi колясъяс, ковтӧм кӧлуй да кӧм.
Идзасысь вӧчӧны чучела (калата либö ковтаа, чышъяна) да сотӧны. Пӧимсӧ чукӧртӧны да коялӧны либӧ муяс вылӧ либӧ керка кильчӧ вывсянь: медводз ӧтар бокас, сэсся мӧдарас. Тайӧс вӧчӧны, медым лоӧ озыр урожай.
Вӧскресенньӧсӧ шуӧны прощённӧйӧн. Сэки колӧ прӧща корны налысь, кодлы во чӧжнас мыйкӧ лёктор вӧчин.
Дисней, Уолт

Уолтер (Уолт) Элайяс Дисней, Дисни, Дизни (англ. "Walter Elias Disney", "Walt Disney," МФА: [ˈwɔlt ˈdɪzni]; 1901 ӧшым тӧлысь 5 лун, Чикаго, Иллинойс - 1966 ӧшым тӧлысь 15 лун, Бербэнк, Калифорния) - американскӧй художник-мультипликатор, кинематографист да предприниматель, анимационнӧй кино индустриялы подув пуктысьяс пиысь ӧти; кинорежиссёр, актёр, сценарист да продюсер.
Стиебра, Розе

Роза Теодоровна Стиебра (лат. "Roze Stiebra"; 1942 рака 17 лун, Рига - 2024 ӧшым 22 лун) - сӧветскӧй да латышскӧй режиссёр-мультипликатор.
Roze Stiebra

Роза Теодоровна Стиебра (лат. "Roze Stiebra"; 1942 рака 17 лун, Рига - 2024 ӧшым 22 лун) - сӧветскӧй да латышскӧй режиссёр-мультипликатор.
Walt Disney

Уолтер (Уолт) Элайяс Дисней, Дисни, Дизни (англ. "Walter Elias Disney", "Walt Disney," МФА: [ˈwɔlt ˈdɪzni]; 1901 ӧшым тӧлысь 5 лун, Чикаго, Иллинойс - 1966 ӧшым тӧлысь 15 лун, Бербэнк, Калифорния) - американскӧй художник-мультипликатор, кинематографист да предприниматель, анимационнӧй кино индустриялы подув пуктысьяс пиысь ӧти; кинорежиссёр, актёр, сценарист да продюсер.
Альтруизм

Альтруизм (латинӧн "alter" — мӧд) — философияын матысалы отсӧг сетӧм, сы вӧсна тӧждысяна видзӧдлас, сылы паныдаӧн лоӧ эгоизм.
Аслыспӧлӧс рижана

Аслыспӧлӧс рижана (лат. Neparastie rīdzinieki) - латвияса музыкальнӧй мультфильм режиссёр Розе Стиебра, кодӧс снимайтӧма "Даука" студияын 2001 воын. Мультфильмсӧ вӧлі сиӧма Ригалы 800 во тырӧмлы. Премьераыс вӧлі LTV1 телеканалын 2001 вося август 19 лунӧ.
Neparastie rīdzinieki

Вӧвлытӧм ӧткодьяс (лат. Neparastie rīdzinieki) - латвияса музыкальнӧй мультфильм режиссёр Роза Стиебра, кодӧс снимайтӧма "Даука" студияын 2001 воын. Мультфильмсӧ вӧлі сиӧма Ригалы 800 во тырӧмлы. Премьераыс вӧлі LTV1 телеканалын 2001 вося август 19 лунӧ. - Вӧвлытӧм риганъяс (лат. Neparastie rīdzinieki) - латвияса музыкальнӧй мультфильм режиссёр Розе Стиебра, кодӧс снимайтӧма "Даука" студияын 2001 воын. Мультфильмсӧ вӧлі сиӧма Рига карлы 800 во тырӧмлы. Премьераыс вӧлі LTV1 телеканалын 2001 вося август 19 лунӧ.
Three Little Pigs

Куим ичӧтик порсь (англ. Three Little Pigs) - мультфильм, кодӧс лэдзӧма 1933 вося ода-кора тӧлысь 27 лунӧ Silly Symphonies серияын Walt Disney Studios дистрибутор United Artists пыр. Мультфильм босьтӧ 11-ӧд места 50 медся бур мультфильм списокын, кодӧс вӧлі лӧсьӧдӧма анимация история туялысь Джерри Бекӧн 1994 воын. Тайӧ мультфильмсӧ серпасаліс-аниматіс Арт Бэббит.
Стремяннӧй

Стремяннӧй — Роч Канмуын конюк, коді дӧзьӧритӧ аслас господинлысь вӧвсӧ, кодӧс верзьӧмӧн ветлӧм вылӧ.
Алматы

Алматы сідзжӧ Алма-Ата (казакӧн "Алматы / Almaty," рочӧн "Алмата, Алма-Ата"; 1867—1921-ӧд воясын — "Верный") — Казакстанын кар, 1997-ӧд воӧдз Казакстан Респуликаса юркар, 1991-ӧд воӧдз Казак АССР-са юркар (РСФСР-ын 1936-ӧд воӧдз), 2001-ӧд воӧдз Алматы обласьтса веськӧдлан шӧрин. Йӧз лыд серти медыджыд кар Казакстанын: йирым тӧлысь 2023-ӧд воын сэн олӧмаӧсь 2 211 198 морт. Алма-Атасянь Астана Казакстанса юркарӧдз 1247 км.
Ника (аньяслӧн кудсяр клуб)

 «НИКА-Лузалес» (1975 восянь 1994 воӧдз «Университет», 1994 восянь 2015 воӧдз «Зыряночка») — Сыктывкарысь рӧсияса аньяслӧн баскетбол клуб, котыртӧма 1969 воын. Медводдзаысь командаыс ворсӧма 2020/2021 воясся сезонын Россияса аньяс пӧвстын баскетбол чемпионатса Премъер-лигаын. Сэки клубыс сувтіс 4-ӧд тшупӧдын.
Джордж Оруэлл

Джордж Оруэлл (, збыль нимыс Эрик Артур Блэр, ; 1903 вося лӧддза-номъя тӧлысь 25 лун, Мотикари, Британиялӧн Индия — 1950 вося тӧвшӧр тӧлысь 21 лун, Лондон, Ыджыд Британия) — англияса гижысь, журналист да литература донъялысь, радио нуӧдысь, мемуар гижысь. Аслас уджын критикуйталіс тоталитаризм да национализм, доръяліс демократия социализм. Меднималана гижӧдъясыс — «Animal Farm: A Fairy Story» (1945) да «Nineteen Eighty-Four» (1948).
Россияса кып

Россияса кып — Россия Федерациялӧн описіал канмулӧн символъясысь ӧти (дӧрапаскӧд да канпаскӧд).
Шыладыс да кывъясыслӧн подулыс ССРС-са кыплысь босьтӧмаӧсь, кодлӧн шыладсӧ гижис Александр Александров Сергей Михалковлӧн да Габриэль Эль-Регистанлӧн кывбурлы.
Официал кывъяс.
Россия - священная наша держава,
Россия - любимая наша страна.
Могучая воля, великая слава -
Твое достоянье на все времена!
Славься, Отечество наше свободное,
Братских народов союз вековой,
Предками данная мудрость народная!
Славься, страна! Мы гордимся тобой!
От южных морей до полярного края
Раскинулись наши леса и поля.
Одна ты на свете! Одна ты такая -
Хранимая Богом родная земля!
Славься, Отечество наше свободное,
Братских народов союз вековой,
Предками данная мудрость народная!
Славься, страна! Мы гордимся тобой!
Широкий простор для мечты и для жизни
Грядущие нам открывают года.
Нам силу дает наша верность Отчизне.
Так было, так есть и так будет всегда!
Славься, Отечество наше свободное,
Братских народов союз вековой,
Предками данная мудрость народная!
Славься, страна! Мы гордимся тобой!
Украинаса кып

Украинаса кып () — Украиналӧн медшӧр канмулӧн символъясысь ӧти (дӧрапаскӧд да канпаскӧд).
«Ще не вмерла України і слава, і воля» сьыланкыв (украин кывйысь «Оз на кувны Украиналӧн нимыс да мездыс») Украинаса Верховнӧй Радалӧн 2003 вося рака тӧлысь 6 луннас вынсьӧдӧм ногӧн лоис Украинаса кыпӧн. Кывъяссӧ гижис Павел Чубинский 1862-ӧд воын. Шыладсӧ тэчис Михаил Вербицкий 1863-ӧд воын.
Попова Элеонора Николаевна

Попова Элеонора Николаевна (1952—2025) — коми кыв туялысь.
Олан туй.
Элеонора Попова чужӧма 1952-ӧд вося урасьӧм тӧлысь 20-ӧд лунӧ Коми АССР-ын Кӧрткерӧс районса Маджа сиктын.
1985-ӧд воын помалӧма Сыктывкарса канму университетысь филология факультет. Кык во уджалӧма (1985—1987) Сыктывдін районса Сёська школаын роч кыв да литература велӧдысьӧн. Сы бӧрын кык во (1987—1989) лаборанталӧма Сыктывкарса канму университетысь коми да финн-йӧгра филология кафедраын да велӧдӧма дасьтысян да заочнӧй юкӧнъясын. 1989-ӧд вося вӧльгым тӧлысьӧ пырӧма уджавны Коми наука шӧринса Кыв, литература да история институтӧ: вӧлӧма кыв юкӧдын старшӧй лаборантӧн, младшӧй научнӧй сотрудникӧн (1996-ӧд восянь), научнӧй сотрудникӧн.
Кулӧма 2025-ӧд вося рака тӧлысь 20-ӧд лунӧ
Туялан удж.
Туялан нырвизьяс — морфология, синтаксис.
Пыдісянь туялӧма «Служебнӧй кывъяс» (кывйитӧдъяс, кывторъяс, междометиеяс) тема. Дасьтӧма «Грамматика современного коми языка. Морфология» уджлы юкӧн. Йӧзӧдӧма «Союзы и союзные средства в коми языке» монография (2015).
2022-ӧд воын Удмурт канму университетын дорйӧма филологияса кандидат ним вылӧ диссертация. Темаыс — «Формирование и развитие системы союзов и союзных средств в коми языке».
Мушӧр саридз

Мушöр саридз — Атлантика океанса саридз, коді куйлö Европа, Азия да Африка костын. Ыдждаыс — 2,5 миллён км². Саридзыс йитчö аслас океаныскöд векньыда (14 км паськыда) Гибралтар вискöн. Медджуджыдін саридзас 5.267 м.
Ним йылысь.
Важ римсаяс шуöмаӧсь Мушöр саридзсö Mare Nostrum "миян саридз".
Араббез нимтöны сійö البحر الأبيض المتوسط, "еджыд шöр саридз", а насянь нимыс вуджöма тюрк кывйӧ, кӧні сардзсö шуöны Akdeniz "еджыд саридз". 
Мукöд кывъясын саридзсö нимтöны "шöр саридз": немечӧн Mittelmeer, ивритӧн הַיָּם הַתִּיכוֹן, шведӧн Medelhavet, тотараӧн Урта диңгез.
Мöд войтыръяс шуöны сійöс "костысь саридз": суомиӧн Välimeri, эстӧн Vahemeri, азербайджанӧн Aralıq dənizi. 
Унджык кывйын Мушöр саридзыс шусьö "му шöрысь саридз" либӧ "му костсь саридз": итальянӧн Mar Mediterraneo, эллинӧн Μεσόγειος Θάλασσα, штипӧн deti mesdhe, корватӧн Sredozemno more, маддярӧн Földközi-tenger, китайӧн 地中海.  
Рочöн сійöс нимтöны Средиземное море (Средиземнӧй море).
Парма (газет)

Парма — Перым крайса Коми кытшын газет. Петö Кудінкарын вежон дырйи куимысь. Ыдждаыс 4-8 листбок. Тиражыс 4500-7300 лэдзӧмтор. 
Газетыс петӧ роч кывйӧн, кöть вежон дырйи сетӧны öтик листбок комиӧн («»). 
История.
Газет лэдзöны Кудінкарын 1926' йирым тӧлысь 7' лунсянь. Медводдзаӧн шусис «Гöрись» и петіс роч кывйӧн, сӧмын мукöд статтяяс да мичмöдан гижöдъяс вöліны комиöн. 1926'-1930' воясса тиражыс содöма 500-сянь 3500 номерöдз. 
1931' йирым тӧлысь 2' лунсянь газет пондіс шусьыны «Ленин туй вылöт». Коми кывйӧн гижӧдъяс лоины унджык, а 1936'-1938' воясӧ «Ленин туй вылöтыс» неуна не быдсöн комисяліс, сы понда мый рочьяс кутісны лэдзны торья газет («»). 1938' во помын, кöр рочьяс уськöдчисны Суоми му вылö, «Ленин туй вылöт» лоис роч, но сэсся бöрӧ пондöмаӧсь лэдзны сійöс кыкнан кывйӧн.
1951' лэддза-номъя 1' лунсянь Кудінкарас ӧтлалӧмаӧсь коми да роч газетъяс «Ленин туй вылöт» да «Коми пермяцкöй колхозник». Нёль листбока газет («По ленинскому пути»/«Ленин туй вылöт») пондіс петны вежон вылас витысь. Тиражыслысь ичöтджык тор (800 экземпляр) лэдзасьöмаӧсь комиöн, а ыджыджыкö (4000 экземпляр) — рочöн. Пытшкöсыс вöлі öткодь. 
1958' воӧ перым коминас газетсö лэдзны дугдöмаӧсь. «По ленинскому путиас» сӧмын шочиника сетыштлöмаӧсь коми статтяяс да кывбуръяс.
1991' кӧч тӧлыссянь газет шусьö «Парма». Мукöдкоста материалъяс пондöмаӧсь сетны комиöн. Коми кывтö газетын озö радейты, сы вӧсна мый рочмӧдöм войтыр перым комиöн эз эськӧ лыддьы.
1997' восянь петö коми кывъя быд вежонся содтöд. Медводдзаӧн коми содтöдыс шусис «Лымдорчача», сэсся «Коми говк». Коми гижӧд лöсьöдісны , 2009' восянь — . 2000' вояс пондісны керны комиöн торъя вкладка, но рочмӧдӧм войтырыс пондöмаӧсь шупкавны вкладкасö ("асьныт пö лыддьöтö асланыт пон кыв вылас"), сэсся бöрӧ ковмис керны «Пармаас» сӧмын перым коми листбок.
2009' во помын газетлöн редаксія видчис юралысьяскӧд, сы вӧсна мый унавося редакторлы да сы туйö уджалысьыслы ковмис мунны.
Gazzetta di Parma

Gazzetta di Parma — Италияын Парма карса итальян кывъя быд лунся газет газет. Унджык гижӧны Парма кар йывсьыс. 
Gazzetta di Mantova газет (петӧ 1664 восянь) бӧрын сійӧ медваж итальян газет.
История.
"«Gazzetta di Parma»" лӧсьӧдӧма вежонся газет моз 1735 воын . Авторъясӧн вӧліны Джованнино Гуарески, Джузеппе Верди, Артуро Тосканини, Альберто Бевилаккуа, Лука Гольдони Леонардо Шашиа . .
2007 воын тиражыс вӧлӧма 43 000 лэдзӧмтор.
2019 вося рака тӧлысь 1 лунсянь йӧзӧдӧмторйӧн веськӧдлӧ Клаудио Ринальди, кодӧс босьтісны удж вылӧ журналиставны 1992 воын.
Паронимъяс

Паронимъяс ( — дорын + ὄνυμα - «ним») — юрганног боксяньыс матын, но асланыс вежöртаснас торъялана либö мыйтакö лöсялана öтвужъя торъякывъяс.
Молоссиа

Молоссиа, описіал Молоссиа Республика ( — АӦШ-ын Невада штатса Дэйтон кар дорса виртуал канму, кодӧс 1977 воын панісны Джеймс Спилман (I-а Джеймс король) да Кевин Бо (премъер-министр).Боугстон — медыджыд кар-юркар.
Молоссиаса индӧдъяс серти сэні быть колӧ служитны армияын, оз позь тшынасьны, но позьӧ ас вӧляысь сёрнитны да каналысьяслы лов босьтны. Молоссиаын олӧны 37 морт, на лыдын Кевин Бо президент (), гӧтырыс да кык дзоляыс. Сідзжӧ сэн олӧны 3 пон, кань да горткӧч. Молоссиаыс нуӧдӧ космос да ядернӧй уджтасъяс.
Президент республика

Президент республика — республикалöн ног, кöн канму юрнуöдысьöн лоö став йöзöн бöрйöм морт - президент. Президент öтлаöдö ас чинын канмуöн юралысьöс да олöмö пöртысь власьтлысь медыджыд чинсö.
Коми ССР

Коми Сӧветскӧй Социалистическӧй Республика (дженьыда: Коми ССР, рочӧн: Коми Советская Социалистическая Республика) — асшӧрлуна войтыр канму, коді ас кӧсйӧм сертиыс пырӧма РСФСР-ӧ да ССРС-ӧ кырымалӧм сёрнитчӧмъяс подув вылын 1990-1992-ӧд воясӧ. РСФСР-ыс да ССРС-ыс дорйӧмаӧсь юридическӧй да экономика ӧткодь инӧд сылӧн став гражданалы войтырсикас вылӧ видзӧдтӧг. Коми ССР-лӧн юркарӧн вӧлі Сыктывкар. Каналан кывъясӧн вӧліны роч да коми.
История.
1990-ӧд вося моз тӧлысь 29-ӧд лунӧ Коми АССР-са Верховнӧй Сӧвет юӧртіс Коми АССР-лысь асшӧрлунсӧ Коми ССР-ӧн; 1991-ӧд вося ода-кора тӧлысь 24-ӧд лунӧ РСФСР-са народнӧй депутатъяслӧн съезд пыртӧма выль ним 71 номера стаття РСФСР-са оланподувлысь.
1992-ӧд вося ода-кора тӧлысь 26-ӧд лунӧ Коми Республикаса Верховнӧй Сӧвет вынсьӧдіс Коми ССР-сӧ Коми Республикаӧн нимтӧм йылысь оланпас. 1992-ӧд вося ӧшым тӧлысь 9-ӧд лунӧ народнӧй депутатъяслӧн съезд пыртӧма выль нимсӧ Россия Федерацияса Оланподулӧ. Тайӧ вежсьӧмыс вынсяліс "Российская газетаын" 1993-ӧд вося тӧвшӧр тӧлысь 12-ӧд лунӧ йӧзӧдӧмсянь.
Юклӧм.
Районъяс:
Каркытшъяс:
Перым Коми асвеськӧдлан кытш

Перым Коми асвеськӧдлан кытш (, ) — тайӧ Рӧсия Федерациялӧн вӧвлӧм субъект. 2005-ӧд вося ӧшым тӧлысь 1-дза лунӧ сылысь мутассӧ пыртӧма Перым крайӧ Перым Коми кытш моз.
Мутаслӧн ыдждаыс: 32 770 км2. Кытшыс паськӧдӧма Ыджыд Из дорын, Кама юлöн вылыс юкöнын. Йӧз лыдыс — 132 824 морт (2005). Кудінкар — администрация шöрин.
Турьев Степан Ильич

Турьев Степан Ильич (1901—1986) — Сӧвет кадся военачальник, полковник, дивизияса командир. Коми. 
Олан туй.
Степан Турьев чужӧма 1901-ӧд вося косму тӧлысь 13 (26-ӧд) лунӧ Вӧлӧгда губерняын Усть-Сысольск уездса Пезмӧг сиктын (ӧні Коми республикаса Кӧрткерӧс районын) крестьянин семьяын. 1915-ӧд воын мунӧма удж корсьны Урал сайӧ, сэсся пырӧма уджавны Екатеринбургса заводӧ.
Кулӧма 1986-ӧд вося ӧшым тӧлысь 1-ӧд лунӧ Муром карын.
Наградаяс.
медальяс:
Щербаков Иван Александрович

Щербаков Иван Александрович (1922—1942) — лызьӧн нималана котралысь, лыжиӧн котралӧмысь Коми АССР-са чемпион (1941).
Олан туй.
Иван Щербаков чужӧма 1922-ӧд воын Княжпогост районса Туръя сиктын.
Гижӧма комиӧн кывбуръяс, сьылӧма. Помалӧма Железнодорожнӧй посёлокын школа. Быд лун ветлӧдлӧма школаӧдзыс лыжиӧн Туръясянь, ӧтарӧ-мӧдарӧ — 80 км. 
Лыжиӧн 30 км котӧртігӧн 1941-ӧд воын лоӧма Коми АССР-са чемпионӧн.
Айму вӧсна Ыджыд тыш вылӧ босьтӧма Железнодорожнӧй райвоенкомат 1941-ӧд вося лӧддза-номъя тӧлысь 28-ӧд лунӧ. Велӧдчӧма Ленинградса военнӧй училишӧын. Айму вӧсна Ыджыд тыш дырйи вӧлӧма стрелок-радистӧн, танкистӧн. Служитӧма 14-ӧд армияса 107 танкӧвӧй батальонын. Усьӧма 1942-ӧд вося моз тӧлысь 27-ӧд лунӧ Ленинград дорйигӧн. Гуалӧма Ленинград обласьтса Киров районын Путиловскӧй сикт сӧветувса Назия кӧрт туй станциясянь неылын (войвывладорас, Мга — Волховстрой визьын).
Паметь.
Княжпогост районса сӧвет 1974-ӧд воын шуӧма быд во нуӧдны Иван Щербаков нима лызьӧн котралысьяслысь ордйысьӧм.
Хатанзейский Никон Кондратьевич

Хатанзейский Никон Кондратьевич (1926—2020) — коми журналист, краевед. 
Олан туй.
Никон Хатанзейский чужӧма 1926-ӧд вося косму тӧлысь 26-ӧд лунӧ Коми (Зыряна) асвеськӧдлан обласьтын Изьва-Печора уездса (ӧні — Изьва районса) Кипъёва сиктын. 1942-ӧд воын ФЗО школа помалӧм бӧрын босьтчӧма плӧтникавны. 
Айму вӧсна Ыджыд тыш.
1943-ӧд во пансигӧн 1925-ӧд вося зонъяскӧд 17 арӧсӧн сійӧс босьтісны армияӧ. 
Хатанзейский Н.К. тышкасьӧма 3-ӧй Беларусь, I Балтикабердса да I Ыліасыввывса фронтъясын. Тышкасьӧма 29-ӧд запаснӧй стрелкӧвӧй дивизияса 391-ӧд запаснӧй стрелковӧй полкын, 26-ӧд стрелкӧвӧй дивизияса 79-ӧд стрелковӧй полкын, 1277-ӧд зенитнӧй артиллерийскӧй полкын. Ранитчылӧма.
Война бӧрын.
Айму вӧсна Ыджыд тыш бӧрын кочегаралӧма Няшабӧжса судоверфын, уджалӧма районса связь юкӧнын плановик-экономистӧн, Усвавомса сельпоын веськӧдлысьӧс вежысьӧн. Та кадӧ жӧ велӧдчӧма Коми канмуса педагогика институтын, кӧні босьтӧма история да обществоведение велӧдысьлысь специальносьт.
1952-ӧд восянь уджалӧма газетъясын. Медводз — Усвавом районса «Сталинскöй туйöд» газетын кывкутысь секретар, сэсся – «Коми колхозник» (ӧні — «Коми му») газетын литсотрудникӧн да пропаганда юкӧдса веськӧдлысь.
Изьва локтӧм ӧрын 1965-ӧд восянь веськӧдлӧма кызь во чӧж «Выль Войвыв», а сэсся «Новый Север» газетъясӧн. Пенсия вылӧ петӧм бӧрын дас во веськӧдлӧма Изьва районса историко-краеведческӧй музейӧн. 
Кулӧма 2020-ӧд вося косму тӧлысь 1-ӧд лунӧ.
Гижан удж.
Н.К. Хатанзейский гижӧма «На земле Ижемской» (1982) да «Земля Ижемская» (1996) небӧгъяс, уна сикас очерк. Сылы медводдзаӧн Комиын сетӧма журналистъяслысь В. Савин нима премия. Н.К. Хатанзейский — Изьва районса да Изьва сиктса Почёта гражданин, Коми Респуликаса Почетнӧй ветеран, «Серебряная звезда – Гражданская инициатива» орден шедӧдысь.
Крокодил

Крокодил (латинӧн Crocodilus) — эузуки кладаса мӧдсикасса-васа веглясьысь пемӧс, сідзжӧ крутотарсі да псевдозуки кладаса. 
Важ геология кадколастын овлісны уна сикас крокодил. Ӧнія кадын эм 23 сикас.
Нимыс.
«Крокодил» кыв артмӧма "κροκόδειλος" («крокодил», «дзодзув») важ грек кывйысь. "Κροκόδειλος" кывйыс, чайтӧны, артмӧма "κρόκη δεῖλος" («галькаса нидзув») кывйысь, сы понда мый крокодилъяслӧн да лэбачьяслӧн сьӧмыс галькаяс кодь.
Паськалӧм.
Тушалӧн сложнӧй тэчасног сертиыс крокодилъяс — вылі ӧнія веглясьысьяс пӧвстын. Налӧн сьӧлӧмыс нёль камераа, вежӧсыс сьӧлӧм кынӧмъяссӧ дзикӧдз торйӧдӧ да, венаса вир оз сорлась сьӧлӧм артериясакӧд. Крокодилъяслӧн став ыджыд тушаыс, коді овлӧ 6 мертӧдз кузьтанас, вевттьӧма зэв ён пансырӧн лы пластинкаясысь, кодъясӧс вылысяньыс вевттьӧма сюр сьӧмъяс. 
Оласног.
Крокодилъяс олӧны тыясын да юясын тропик обласьтъясын Азияын, Америкаын да Австралияын. Крокодилъяс — яй сёйысьяс; найӧ ӧдйӧ да пелька вартчӧны ваын. Кыйӧны посньыд и гырысь пемӧсъясӧс; найӧ усьласьӧны мукӧддырйи и йӧз вылӧ. Крокодилъяс унджык кадсӧ колльӧдӧны ваын, но колькъяссӧ пӧсь лыа пытшкӧ. Колькйысь петӧм бӧрын том крокодилъяс пырысь-пыр мунӧны ваӧ. Жар лунъясӧ крокодилъяс часъясӧн пӧжсьӧны лыа вадорын, но сӧмын кутшӧмкӧ лоӧ тревога, найӧ зэв укшаля пырӧны ваӧ — сэні найӧ озджык повны, сэні найӧ сюсьӧсь, пелькӧсь. Крокодил оз вермы дыр овны ваын. сылы ковмылӧ кадысь-кадӧ чургӧдлыны ассьыс нырсӧ ваысь, медым босьтны тыясас сӧстӧм сынӧд.
Веглясьысьяс

Веглясьысьяс (латинӧн Reptilia) — косын олысь векся сюрсаа пемöсъяслöн сикас котыр.
Югзьывлытöм вой

Югзьывлытöм вой — кадколаст, кор шондi оз петав, овлö войвыв да лунвыв кытшсайын.
Latvijas Televīzija

Латвияса телевидение (лат. Latvijas Televīzija, LTV) - Латвияса общественнӧй телекомпания.
Латвияса телевидение

Латвияса телевидение (лат. Latvijas Televīzija, LTV) - Латвияса общественнӧй телекомпания.
Ас вылӧ уджалӧм

Ас вылӧ уджалӧм (рочӧн предпринимательство) — асвыйöн, ас юр вылö босьтöм йöзлöн вöчöм. Татшöм уджалöмыслöн медыджыд мог – удж котыртысьясöн инас серти содтöд босьтöм.
Лӧкчимлаг

Лӧкчимлаг (Лӧкчимса уджӧн мыж вештан лагер, рочӧн "Ло́кчимский исправи́тельно-трудово́й ла́герь") — тайӧ лагеръяслӧн юкӧн, коді уджаліс ССРС-са уджӧн мыж вештан системаын. Пырӧма НКВД-са лагеръяслӧн Медшӧр веськӧдланінӧ. Лӧкчимлагса веськӧдланін вӧлі Коми АССР-са Пезмӧг посёлокын (1976 восянь нимтӧма Кӧрткерӧс районса Адзорӧм посёлок), Сыктывкарсянь 45 км кымын да Кӧрткерӧс сиктсянь 5 км кымын.
Малямуш

Малямуш () — мазі рӧдысь нёль бордъя, гӧна гаг.
Шег

Шег () — кокчӧр лы да кок лапа ӧтлаӧдысь куснясян йитвеж.
Вӧдитчӧм.
Ыж шегйӧн комияс шегъясьӧны.
Малича

Малича — кӧр куысь гӧннас пытшкӧ вурӧм вылыс паськӧм, юркыша, паськыд соска.
Ёрас

Би ёрас — кузь бедь йылӧ ӧзтӧм соляркаа ветьӧк либӧ сюмӧд чикыль.
Сартас

Сартас ("сарги, дзав") — кос пуысь юкалӧм жельӧб.
Пеша

Пеша ("бипеш, бипӧш") — сартаса биӧн вӧдитчан кипель; сартас кутан вожа кок.
Сьӧм (деньга)

Сьӧм ("деньга") — йöзкостса вузасигöн аслыспöлöс вузöс, код отсöгöн став вузöссö мурталöны да öта-мöдыскöд öткодялöны сьöм лыдöн.
Рысь

Рысь — шомйӧлысь лӧзйӧввасӧ сӧдзӧдӧм бӧрын кольӧм еджыд шомакодь сукыс.
Рыныш

Рыныш — нянь кольтаяс косьтан стрӧйба (сьӧд керка).
Пыж

Пыж — палубатӧм ва вывті ветлантор.
Завозня

Завозня — додь бӧжын гезйысь шыркӧс (петля).
Ӧшмӧс

 "Эн сорлав Юкмӧскӧд"
Ӧшмӧс (мӧд ногӧн труба, юкмӧс) — джуджыда кодйӧм, срубалӧм гу, кытчӧ мусьыс локтӧ ва.
Изки

Изки — шыдӧс либӧ тусь изӧм вылӧ кӧрт пиньяса кык плавкӧс из. Вылыса из бергӧдлӧны.
Бива

Бива — биа из, тывкӧрт да бива тшак новлантор (водзджык кучик мешӧктор).
Помеч

Помеч — котырӧн ыджыд удж вӧчӧм; дон кортӧг отсасьӧм.
Салямка

Салямка — кӧръясӧс доддялан тшалака тасмаяс.
Абзац

Абзац ( «юкӧн, гижӧд юкӧн») — ӧти гӧрд строка, а сідзжӧ ӧти гӧрд строкасянь мӧдӧдз текст юкӧн.
Юкмӧс

 "Эн сорлав Ӧшмӧскӧд"
Юкмӧс ("ры, йӧрдан, йикудув") — тшупӧд сруба ва гу.
Мазі

Мазі () — няр бордъя Apoidea рӧдулысь лэбалысь гагъяслӧн клада, чушканзі-кодзувкоткӧд ӧти ордвужысь. Лэбалысь чушкан гаг, дзоридз сӧкысь вӧчӧ ма.
Корея Республика теңгесі

Корея Республика теңгесі тайӧ сьӧм Корея Республика.
Дивянка Трипати .

Дивянка Трипати Дахия ( née Трипати ; ; чужис 1984 вося йирым тӧлысь 14 лунӧ) — индияса актриса, медводз уджалӧ хинди телевидениеын. Лыддьыссьӧ телевидениеын медся тыр-бур актрисаяс пиысь ӧтиӧн, сійӧ тшӧкыда ворсӧ диапазонын тӧдчана персонажъясӧс. Индияын медся уна мынтысяна телевизионнӧй актрисаяс пиысь ӧти, Сійӧ некымын аттьӧалӧм босьтысь, на лыдын куим ITA Awards, нёль Indian Telly Awards да сизим Gold Awards . Сійӧ пырӧ "Forbes India" ' нималана йӧз лыдӧ 2017 восянь Сійӧ тӧдса сыысь, мый ворсӧ кык роль Видья Пратапсингх да Дивья Шукла Zee TV 's "Banoo Main Teri Dulhann" да доктор Ишита Бхалла Star Plus 's "Yeh Hai Mohabbatein", кыкнан тайӧ шоуыс шедӧдіс сылы ITA премия медбур актриса - йӧзкостса да Just . 2017 воын пырӧдчис йӧктан реалити-шоуӧ "Nach Baliye 8" да петіс вермысьӧн. 2021 воын сійӧ пырӧдчис "Fear Factor: Khatron Ke Khiladi 11-ӧ" кыдзи конкурсантка, кӧні сійӧ петіс мӧд места босьтысьӧн. 
Водз олӧм да велӧдчӧм ..
Трипати чужис 1984 вося йирым тӧлысь 14 лунӧ Бхопал карын, Мадхья - Прадеш штат . Велӧдчӧма Бхопалса Кармель монастырскӧй школаын. Сэсся помаліс Бхопалса Сароджини Найду правительственнӧй нывъяслӧн ПГ колледж. Сійӧ помаліс альпинизм кузя курс Неру нима альпинизм институтын Уттаркашиын .
Бӧлбана из

Бӧлбана из (маньси "Маньпупунёр") — Коми Республикаса Мылдін районын геология паметник, 30-сянь 42 метраӧдз джудждаа сизим из кольӧмтор. Меститчӧмаӧсь Печӧра-Ылыдзса заповедникса Бӧлбана из плато вылын (манси кывйӧн кӧ «Маньпупунёр» — «идолъяслӧн ичӧт чой»), Ылыдз да Печӧра юяс костын. 2008 воын найӧс одтӧмаӧсь Рӧсияса сизим дивӧ лыдӧ.
Печӧра-Ылыдзса заповедник

 Печӧра-Ылыдзса канму олан гӧгӧртас видзан заповедник — Войвыв Ыджыд Изса заповедник, Рӧсия Федерацияын медся нималанаясысь ӧти. Восьтӧмаӧсь 1930 воын Коми АССР-ын. Заповедникас эмӧсь Бӧлбана из да йӧра видзан ферма.
Печӧра-Ылыдзса заповедникса йӧра видзан ферма

Печӧра-Ылыдзса заповедникса йӧра видзан ферма — Печӧра-Ылыдзса канму олан гӧгӧртас видзан заповедникын йӧра видзан ферма.
Йӧра видзан ферма йылысь.
Печора-Ылыдзса заповедник нималӧ йӧраясӧс киӧ велӧдӧм могысь вӧчӧм медводдза йӧра видзан фермаӧн. Йӧра – вежа пемӧс, сійӧс серпасалӧма Коми Республикалӧн да Мылдін районлӧн канпасын, а сідзжӧ нэмӧвӧйся коми кыйсян-вӧралан календарын. 1949 восянь йӧра видзан фермаын быдтӧма уна дас кӧлена киӧ велӧдӧм йӧраӧс, кодъяс туйӧны овмӧс нуӧдӧм вылӧ.
Та дырйи мортӧн быдтӧм йӧраяс эз воштыны вӧрса инстинктъяссӧ. Сӧвет кадӧ босьтчисны быдтыны йӧраясӧс ёнджыкасӧ сы вӧсна, мый найӧ вермӧны новлӧдлыны груз сук вӧрӧд. Ӧні та вылӧ эмӧсь нин снегоходъяс, но фермаын уна во чӧжӧн нуӧдӧма уна тӧдчана туялӧм.
Йӧра йӧв.
Киӧ велӧдӧм йӧраяс дорӧ зэв ёна радейтӧны волыны гӧсьтъяс, а республикаын олысьяс тӧдӧны мукӧдыслысь нимъяссӧ. Торйӧн нин тшӧкыда татчӧ локтӧны вайсян кадӧ, кор фермаын позьӧ юны йӧра йӧв. Сійӧ аслыспӧлӧс, ӧрек кӧра быттьӧ. Та кындзи йӧра йӧв бурдӧдӧ висьӧмъясысь.
Йӧлыс зэв нӧгыль, нӧк кодь, сэні эм лизоцим, мый бурдӧдӧ весиг лучевӧй висьӧмысь.
Буретш та вӧсна 1986 воын, Чернобыльса АЭС вылын авария бӧрын йӧра видзан фермаӧ кутісны воны лысьтан йӧраяс вылӧ заказъяс.
Роботасьӧм куим индӧд

Роботасьӧм куим индӧд — Исаак Азимов америкаса наука фантасьтика гижысьӧн лӧсьӧдӧм индӧдъяс, кодъясӧс колӧ вӧлі кывзысьны роботъяслы сылӧн некымын висьтын. Индӧдъяссӧ вӧлі лӧсьӧдӧма 1942-ӧд вося «Runaround» висьтын (пырӧ 1950-ӧд вося «I, Robot» чукӧрӧ), кӧть эськӧ татшӧм жӧ роботлы дзескӧдӧмъяс вӧлі индӧма и водзджык висьтъясын.
Индӧдъясыс татшӧмӧсь:Роботасьӧм Куим Индӧд (комиӧдӧм)
Three Laws of Robotics (инглиш оригинал)
Гольдштейн Ростислав Эрнстович

 
Гольдштейн Ростислав Эрнстович (1969) — россияса канморт, депутат (2007—2015), Коми Республикаса Юралысь (2024-ӧд восянь). «Ӧтувъя Россия» ютырӧ пырысь.
Олан туй.
Ростислав Гольдштейн чужӧма 1969-ӧд вося рака тӧлысь 15-ӧд лунӧ Калинин (ӧні — Твер) обласьтса Селижарово посёлокын. Шӧр школа помалӧма Сахалинын. 1986 воын уджалӧма слесарӧн Сахалинскӧй ГРЭС-ын. 1987—1989-ӧд воясын служитӧма армияын. Армияын служитӧм бӧрын водзӧ уджалӧма Сахалинскӧй ГРЭС-ын, сэсся «Дальэнергомонтаж» трестлӧн Южно-Сахалинскӧй монтажнӧй управлениеын монтажникӧн.
Комиын.
Коми Республикаӧ вуджӧм бӧрын уджалӧма Ухта карын «Северпрогресс» акционер котырын (1990—1991) да «АмКоми» ӧтувъя предприятиеын (1991—1992) шоперӧн. 1990 воын гӧтрасьӧм бӧрын гӧтырыскӧд ӧтлаын нуӧдӧны асшӧр бизнес.
1995-ӧд воын помалӧма Рязаньын экономика да право академия «Административно-хозяйственное право и экономика» специальносьт серти. 2001—2004-ӧд воясын — «Гольдштейн» вузасян керкаса генеральнӧй директор.
2003-ӧд воын сійӧ бӧрйисны Коми Республикаса Каналан Сӧветса депутатӧн Тиманса 23-ӧд №-а кытшын. 2004 вося кӧч тӧлысь 23-ӧд лунсянь — Коми Республикаса Каналан Сӧветын социальнӧй политика комитетӧн веськӧдлысь.
2007-ӧд вося бӧрйысьӧмъяс дырйи 13 №-а Ярегаса ӧти мандата кытшын Коми Республикаса Каналан Сӧветса лоӧма депутатӧн, бӧрйӧмаӧсь веськӧдлысьӧс вежысьӧн.
Каналан Думаын да Федерация Сӧветын.
2007-ӧд вося ӧшым тӧлысьын сійӧс вӧлі бӧрйӧма V созывса Государственнӧй Думаӧ депутатӧн «Единая Россия» ютырлӧн лыддьӧг серти. Пырӧма «Единая Россия» фракцияӧ. Войвыв да Ылі Асыввыв мытшӧдъяс кузя комитетӧн веськӧдлысьӧс вежысь.
2012-ӧд воын Гольдштейнӧс бӧрйисны Госдумаӧ VI созывса депутатӧн 31 №-а региональнӧй группасянь (Амур обласьт).
2015-ӧд воын Гольдштейнӧс индӧмаӧсь Еврей асвеськӧдлан обласьтса олӧмӧ пӧртысь власьтсянь сенаторӧн.
2007-ӧд воын Гольдштейн помалӧма Россияса велӧдан академиялысь университет, 2009-ӧд воын — Рытыв-Войвыв канму служба академия.
Еврей обласьтын.
2019-ӧд вося ӧшым тӧлысь 12-ӧд лунсянь сійӧс вӧлі индӧма Еврей асвеськӧдлан обласьтса губернаторлысь могъяс недыр кад кежлӧ олӧмӧ пӧртысьӧн. Федерация Сӧветӧ пырысьлысь уджмогъяссӧ кадысь водз дугӧдісны 2019-ӧд вося ӧшым тӧлысь 23-ӧд лунӧ.
2020-ӧд вося кӧч тӧлысьын бӧрйысигӧн Гольдштейн лоӧма Еврей асвеськӧдлан обласьтса губернаторӧн. Сы вӧсна кипасалісны 82,5% морт (пасйӧм бӧрйысьысьяслӧн ӧтувъя лыдысь воліс 73,02%). Должносьтӧ босьтчӧма 2020-ӧд вося кӧч тӧлысь 22-ӧд лунӧ.
2024-ӧд вося вӧльгым тӧлысь 5-ӧд лунӧ Россияса президент Владимир Путин индӧма Р.Гольдштейнӧс Коми Республикаса Юралысьлысь могъяс недыр кад кежлӧ олӧмӧ пӧртысьӧн. 2025-ӧд вося бӧрйысигӧн Ростислав Гольдштейнӧс йӧзыс бӧрйисны Коми Республикаса Юралысьӧн (70,04% гӧлӧс; 160 075 морт).
Гозъя олӧм.
Гӧтырыс — Галина Даниловна, нылыс — Анна.
Бокс спортын мастерӧ кандидат.
3D график

Куим муртӧса график (3D график — инглиш "three dimensional graphics") — тайӧ компъютер график юкӧн, кӧні серпасалӧны-снимайтӧны куим муртӧса модель отсӧгӧн.
Добряков Сергей Алексеевич

Добряков Сергей Алексеевич (1924—1989) — коми серпасалысь, Коми АССР-са искусствоясын нимӧдана уджалысь, СССР-са серпасалысь котырӧ пырысь.
Олан туй.
Сергей Добряков чужӧма 1924-ӧд вося йирым тӧлысь 8-ӧд лунӧ Коми (Зыряна) асвеськӧдлан обласьтын Кулӧмдін уездса (ӧні — Коми Республикаса Кӧрткерӧс район) Вомын сиктын. 
Кулӧма 1989-ӧд вося йирым тӧлысь 3-ӧд лунӧ.
Шомысов Василий Алексеевич

Шомысов Василий Алексеевич ("Ӧльӧ Вась", 1893—1981) — сигудӧк вӧчалысь да сигудӧкӧн ворсысь. Медводдза ставмирса тыш вылӧ ветлысь.
Олан туй.
Василий Шомысов чужӧма 1893-ӧд вося ода-кора тӧлысь 29-ӧд лунӧ Вӧлӧгда губерняын Усть-Сысольск уездса Скӧрӧдумын (ӧні Коми Республикаса Кулӧмдін районысь Помӧсдін сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд). Дас ӧти челядя (8 пи да 3 ныв) семьяын вӧлӧма сизимӧдӧн.
1914-ӧд воын В.А. Шомысовӧс босьтӧны царскӧй армия. Веськалӧма сэтчӧ сизим вок костын пудъясьӧм бӧрын. Сы кадӧ сылӧн ыджыдджык Иван вокыс служитӧма нин армияас. Егор Васильевич Шомысов кывъяс серти, сылӧн батьыс вӧлі ранитчӧма, веськавлӧма турцияса пленӧ, гортас воӧма 1917-ӧд воын.
Сигудӧкӧн ворсӧм.
Бура ворсӧма некымын сикас коми йӧзкостса шылада инструментӧн (баян, гудӧк, сигудӧк), ачыс вӧчавлӧма найӧс. Сигудӧкӧн ворсны велалӧма ыджыдджык воксяньыс.
В.А. Шомысов йылысь паськыда кутісны тӧдны нималана шылад тэчысь, коми шылада фольклор туялысь Прометей Ионович Чисталёвлӧн экспедицияяс бӧрын. Скӧрӧдумын паныдасьлӧм бӧрын найӧ нӧшта на некымынысь аддзысьлӧмаӧсь. Сигудӧкӧн ворсысь петкӧдлӧма ворсан сямсӧ да вӧчӧма некымын инструмент. Ӧти инструмент 1970-ӧд воясын веськалӧма И.М. Глинки нима шылада культуралӧн шӧр музейӧ (Москва). Та кадӧ жӧ Д.В. Шомысовӧн вӧчӧм кык сигудӧк воӧма Коми республикаса краеведческӧй музейӧ. 
Сигудӧк вӧчӧмыс да ворсан сямыс вуджӧма сідзжӧ Митрей пиыслы.
Кулӧма 1981-ӧд воын.
Семья.
1918-ӧд вося ода-кора тӧлысь 9-ӧд лунӧ венчайтчӧма Помӧсдінса Успенньӧ вичкоын. Гӧтырыс Дёмин Наталья Георгиевна (Пеп рӧдысь). Кыпӧдӧмаӧсь ыджыд керка, ӧтлаын олӧмаӧсь 62 во. Чужтӧмаӧсь да быдтӧмаӧсь 8 кага: Мария (1918), Анна (1924), Николай (1925), Феодосий (1927), Егор (1929), Дмитрий (1931), Иван (1933) да Елизавета (1937).
Власов Андрей Николаевич

Власов Андрей Николаевич (1955—2023) — роч фольклор да литература туялысь, филологияса доктор.
Олан туй.
Андрей Власов чужӧма 1955-ӧд вося йирым тӧлысь 17-ӧд лун Кардор обласьтса Котлас карын. 
1976-ӧд воын пырӧма велӧдчыны Сыктывкарса канму университетлӧн филология факультетӧ. Медводдза курсын ветлӧма археографическӧй экспедицияӧ Печора вожӧ Т. Ф. Волкова веськӧдлӧм улын. Диплом уджсӧ «Этнографические очерки М. Пришвина» гижӧма да дорйӧма Т. Я. Гринфельд весьӧкдлӧм улын 1981-ӧд воын. 1981—1985-ӧд воясӧ велӧдчӧма Ленинградса университетын роч литература кафедраса аспирантураын Н. С. Демкова веськӧдлӧм улын. Аспиранталігӧн фольклорр туялан уджӧн тӧдмасьӧма А. М. Мехнецов дорын Ленинградса консерваторияын да ёнмӧдӧма тӧдӧмлунъяссӧ археография нырвизьын А. А. Амосов дорын СССР-са наукаяс академиялӧн библиотекаса рукопись юкӧдын. 1985-ӧд вося ӧшым тӧлысьӧ дорйӧма филологияса кандидат ним вылӧ диссертация, темаыс — «Проблемы изучения книжной и литературной традиции Великого Устюга и Сольвычегодска XVI-XVII вв.». 
1985-ӧд восянь уджалӧма Сыктывкарса канму университетысь литература кафедраын ассистентӧн. Лыддьӧма роч фольклорысь лекцияяс. Тайӧ кадсяньыс жӧ ветлӧдлӧма фольклорно-археографическӧй экспедицияясӧ Коми республикаӧ, Кардор, Киров, Вӧлӧгда обласьтъясӧ. 1988-ӧд воын котыртӧма да веськӧдлӧма фольклорно-археографическӧй туясьӧмъясын мытшӧдъяс венан лабораторияӧн (ПНИЛФАИ).
1989—1998-ӧд воясӧ деканалӧма филология факультетын да веськӧдлӧма лабораторияӧн. 1995-ӧд воын дорйӧма филологияса доктор ним вылӧ диссертация, темаыс — «Устюжская литературная традиция: генезис и эволюция повествовательных форм XVI-XVII вв.». 1996-ӧд воын котыртӧма да босьтчӧма веськӧдлыны фольклор да небӧглӧн история кафедраӧн. 1998-ӧд восянь — профессор. 
2001-ӧд воын вуджӧма Петыркарӧ. Уджалӧма А. И. Герцен нима Рочмуса каналан педагогика университетын роч литература кафедраса профессорӧн. Восьтӧма кафедра бердас йӧзкост культура серти жыр. 2003-ӧд воын университетса небӧгаинас котыртӧма гежӧд небӧгъяслысь юкӧд да веськӧдлӧма сійӧн 2008-ӧд воӧдз. 
2005-ӧд восянь совместительӧн уджалӧма Роч литература институтса народнопоэтическӧй творчество юкӧдын ведущӧй научнӧй сотрудникон. 2009-ӧд вося кӧч тӧлысьсянь вӧлі индӧма приказӧн, 2010-ӧд вося косму тӧлысьсянь бӧрйӧма конкурс серти роч фольклор юкӧдса веськӧдлысьӧн.
Кулӧма 2023-ӧд вося лӧддза-номъя тӧлысь 23-ӧд лунӧ Петыркарын. 
Паметь.
2025-ӧд воын йӧзӧдӧма А.Н. Власовлы сиӧм «Пространства памяти» небӧг.
Ӧшмӧсъяс.
Власов Андрей Николаевич // Институт русской литературы (Пушкинский Дом) РАН (рочӧн)
Финн-йöгра культура юркар

Финн-йöгралöн культура юркар – тайö Том финн-йöгра войтырлöн ассоциациялöн (МАФУН) да URALIC шöринлöн öтув водзмöстчöмысь чужлöм проект.
2013-öд воын панöм культура юркар проектлöн могыс – паськöдны финн-йöгра да самоед войтыръяс да кывъяс йылысь юöр, ёнмöдны финн-йöгралысь асвежöртöмсö да сöвмöдны торъя финн-йöгра регионъяс.
Культура юркар нимсö сетлöны öти во кежлö конкурсас пырöдчысь сэтшöм кар-сиктлы, кодi вермас медбура подулавны ассьыс шыöдчöмсö да дасьтас финн-йöгра культуралысь озырлунсö лючки-ладöн мыччöдысь уджтас. Юркар ним сетöмыс вермас öддзöдны регионыслысь сöвмöмсö.
Быд во бöрйыны финн-йöгралы культура юркар думыштöма Оливер Лооде.
Финн-йöгра культура юркарлöн символыс – Tsirk-лэбач.
Культура юркаръяс.
2014 – Быгы (Старые Быги) сикт (Удмуртия)
2015 – Обиница сикт (Эстония)
2016 – Искасентдёрдь сикт да Веспрем кар (Венгрия)
2017 – Вуоккиниэми (Вокнаволок) сикт (Карелия)
2019 – Унчо (Шоруньжа) сикт (Марий Эл)
2020 – Мишкан (Мишкино) сикт (Башкортостан)
2021 – Абъя-Палуоя кар (Эстония)
2022 – Байтэрек (Байтеряково) сикт (Удмуртия)
2023 – Кухмо кар (Финляндия)
2025 – Нарва кар (Эстония)
2026 – Хэнкок (Hancock) кар (АÖШ)
Тычы Генрик Ян Доминиак профессиональнӧй миниатюрнӧй искусство музей

Тычы Генрик Ян Доминиак профессиональнӧй миниатюрнӧй искусство музей () - тайӧ искусство Польшалӧн музей, Тычы карын.
Музей восьтӧма 2013-ӧд воын.
Бурилова Надежда Афанасьевна

Бурилова Надежда Афанасьевна (1935) — коми литература туялысь, филологияса кандидат.
Олан туй.
Надежда Бурилова чужӧма 1935-ӧд вося вӧльгым тӧлысь 13-ӧд лунӧ Кулӧмдін районса Уллянаын. Помалӧма Кишинёвса канму университетысь история-филология факультет (1958). Велӧдӧма Сыктывкарса школа-интернатын роч литература, редакторалӧма телевидениеын, велӧдӧма Коми канмуса педагогика институтын (1968—1975). 
1975-ӧд воын пырӧма велӧдчыны СССР-са наукаяс академилӧн Коми филиалса аспирантураӧ (уджысь орӧдчытӧг). 1980-ӧд восянь уджалӧма Кыв, литература да история институтын литература да фольклор секторын. Литературоведение секторса старшӧй научнӧй сотрудник должносьтын уджалӧма 2002-ӧд воӧдз.
Туясян удж.
1983-ӧд воын Н.П. Огарев нима Мордовияса канму университетын дорйӧма филологияса кандидат ним вылӧ диссертация, темаыс — «Нравственно-эстетический идеал современной коми литературы».
Ноко, энлы!

«Ноко, энлы!» – тайӧ мультсериал
Комиӧдісны.
А.Чувьюров
В.Пивкина
звукорежиссёр –.А.Шабалин
монтажер – А.Жукова
Кӧин – К.Куратов
Кӧч – В.Пивкина
Петыркарса канму университет

Петыркарса канму университет (рочӧн "Санкт-Петербу́ргский госуда́рственный университе́т, СПбГУ") — Рӧссияса медся важ университетъясысь ӧти, медся ыджыд да водзын мунысь классика университетъясысь ӧти.
История.
Кор университетыс воссис, стӧча оз тӧдны. Чайтӧны, сійӧ йитчӧма Академия университеткӧд, кодӧс Наукаяс академиякӧд восьтіс 1724 вося тӧвшӧр тӧлысь 28-ӧд лунӧ (урасьӧм тӧлысь 8-ӧд лунӧ) Медводдза Петыр. Такӧд йитӧдын 2024 воын университетыс пасйис юбилей.
Университет помалысьяс.
Университетсӧ помалісны Ёгуш гижысь-велӧдысь, Палалей Кальӧ философ да Ӧльӧксан Питьӧ социолог.
Елюенэ

Елюенэ (, - «ыджыд ю» , , Öлÿöнä ; ; эвенк Елюенэ) — Рӧсияса Асыввыв Сибырын ю, усьӧ Йиа океанса Лаптевъяс саридзӧ, артмӧдӧ Арктикын медся ыджыд дельта. Кузьтаыс дельтакӧд ӧтлаын 4400 км. Бассейнлӧн ыдждаыс 2,49 млн км² .
Вӧркута каркытш

Вӧркута каркытш – Коми Республикаын асвеськӧдлан юкӧд, республикаса вит каркытшысь ӧти.
География.
Вӧркута каркытш куйлӧ Коми Республика асыв-войвылын. 
Оланінъяс.
Вӧркута каркытшӧ пырӧны: ӧти кар (Вӧркута), 8 карсяма посёлок, 5 посёлок, 2 грезд. Нӧшта кык посёлок лои Вӧркута карлӧн микрорайонъясӧн, а 6 посёлок дзикӧдз бырӧдӧма да тупкӧма. Водзынджык вӧлӧма: ШУ-2, Заречный, Дорожный, Загородный, Тепличный.
Шеллябӧж (Ускар каркытш)

Шеллябӧж () — Коми республикаын Ускар каркытшӧ пырысь сикт.
География.
Сикт пукалӧ Печӧра юлӧн шуйгаладорын. Шеллябӧжсянь Ускарӧдз 87 км.
История.
Медводдзаӧн овмӧдчис татчӧ 1859 воӧ Улыс Праскан грездысь Канев Мартин Семёнович.
Водзынсӧ вӧлі пырӧ Шеллябӧж сикт сӧветлӧн шӧрсиктӧн.
Велӧдӧм.
Медводдза школа Шеллябӧжын восьтісны 1913 воын. 2013 воын школа пасйис 100 во. Шӧр школаын 47 велӧдысь да 82 велӧдчысь.
Сем Ӧндрей (Ускар каркытш)

Сем Ӧндрей () — Коми республикаын Ускар каркытшӧ пырысь сикт.
Ним артмӧм.
Сиктлӧн коми иннимыс мунӧ медводдза олысьлӧн нимсянь — "Семӧ Ӧндрейсянь". Дыр кад чӧж йӧзкостын вӧлі шуӧны рочӧнджык — "Мутнӧй Материк".
2019-ӧд воын сиктлӧн роч нимыс («Мутный Материк») лоӧма Рочмуын медтешкодь нимӧн. Конкурсӧ, мый юӧртіс «Туту.ру» сервис, пырӧдчӧма 100 кар, посёлок, грезд да сикт ним. «Контактын» гӧлӧсуйтісны 300 сайӧ сюрс морт, на пиысь 28 сюрс сетісны гӧлӧссӧ «Мутный Материк» вӧсна.
География.
Сикт пукалӧ Печӧра юлӧн веськыдладорын. Сем Ӧндрейсянь Ускарӧдз 180 км.
История.
Медводдзаӧн овмӧдчис татчӧ Варыш грездысь Артеев Семӧ Ӧндрей, коді локтіс 1871 воӧ семьянас да аслас 7 пинас.
Водзынсӧ вӧлі Сем Ӧндрей сикт сӧветлӧн юрсиктӧн.
Велӧдӧм.
1918 воын сиктас вӧлӧма нин школа.
Лыжавом (Ускар каркытш)

Лыжавом () — Коми республикаын Ускар каркытшӧ пырысь сикт.
Фольклор.
Йӧзлӧн висьталӧм серти, медводдзаӧн овмӧдчис татчӧ Букур грездысь Каллистрат Филиппов.
География.
Сикт пукалӧ Печӧра юлӧн шуйга берегын. Лыжавомсянь Ускарӧдз 66 км.
История.
Водзынсӧ вӧлі пырӧ Лыжавом сикт сӧветлӧн шӧрсиктӧн.
Колва (Ускар каркытш)

Колва () — Коми республикаын Ускар каркытшӧ пырысь сикт.
География.
Сикт пукалӧ Колва юлӧн шуйгаладорас. Колвасянь Ускарӧдз 16 км, Сыктывкарӧдз 422 км.
История.
1905 — 79 овмӧс; 1926 воын — 407 морт, 1970 — 1106, 1979 — 378, 1989 — 409 морт.
Водзынсӧ вӧлі пырӧ Колва сикт сӧветлӧн юрсиктӧн.
Парма (Ускар каркытш)

Парма () — Коми республикаын Ускар каркытшӧ пырысь посёлок.
География.
Сикт пукалӧ Усва юлӧн веськыд берегын. Пармасянь Ускарӧдз 12 км.
Усвадор (Ускар каркытш)

Усвадор () — Коми республикаын Ускар каркытшӧ пырысь посёлок.
География.
Посёлок пукалӧ Усва юлӧн шуйга берегын. Усвадорсянь Ускарӧдз 5 км.
Ярега (Уква каркытш)

Ярега () — Коми республикаын Уква каркытшӧ пырысь посёлок.
География.
Ярегасянь Уква карӧдз 21 км.
Косьювом (Инта каркытш)

 
Косьювом () — Коми Республикаын Инта каркытшӧ пырысь сикт.
Ним артмӧм.
Косьювом сиктлӧн ним артмӧма Косью ю нимсянь.
География.
Косьювом сикт пукалӧ куим километра сайын Кось ю вомсянь, коді усьӧ Уса юӧ. Косьювомсянь Интаӧдз 57 км.
Йӧз.
Олысь лыд.
1926 — 34, 1979 — 397, 1989 — 294, 1992 — 321, 2000 — 287, 2014 - 197.
Культура.
Сиктын эм Культура керка. Праздникъяс дырйи дасьтӧны концертъяс, уджалӧны челядьлы быдсяма сикас кружок: лепка, оригами, серпасалӧм, драмкружок. Быд вежон помын том войтырлы дасьтӧны дискотекаяс.
Сиктса библиотекаын эм абонемент да лыддьысян жыръяс, ичӧтик музей, кодӧс котыртiс библиотекарь Ольга Михайловна Мельник. Экспонатъяссӧ чукӧртiс да корсис сиктысь.
Сиктын вӧлі акань театр, йӧктан да сьылан котыръяс, «Том гитарист» кружок, кысян кружок, челядьлӧн художественнӧй самодеятельносьт. Косьювомысь «Пульс» агитбригада — Инта карын босьтӧма мӧд тшупӧда места.
Транспорт.
Гожӧмнас сиктӧдз позьӧ локны ва кузя пыжӧн либӧ катерӧн. Быд вежон воторникӧ лэбалӧ пассажирскӧй вертолёт. Тӧвнас – зимник туй кузя позьӧ локны машинаӧн либӧ буранӧн. Тувсов да арся рӧспута дырйи воан сӧмын вертолётӧн.
Сотовӧй связь.
Сиктын эм мобильнӧй связь. МТС, Билайн, Теле 2, Мегафон операторъяс. Кык сюрс дас кыкӧд воын МТС компания сувтӧдісны сиктын вышка.
Адзвавом (Инта каркытш)

Адзвавом ) – Коми республикаын Инта каркытшӧ пырысь сикт.
Ним артмӧм.
Сиктлӧн воддза нимъяс: Иг, Савита, Адзва щелля юр, Адзва вом гору
География.
Сиктыс сулалӧ Усва юлӧн веськыд берегын, Адзва ю вомсянь 2 км. улынджык. Интасянь Адзвавомӧдз 110 км.
Олысь лыд.
1905 — 19, 1909 — 28, 1970 — 325, 2000 — 199.
Юсьтыдор (Инта каркытш)

Юсьтыдор ) – Коми республикаын Инта каркытшӧ пырысь посёлок.
География.
Посёлок сулалӧ Ыджыд Инта юлӧн веськыд берегын. Интасянь Юсьтыдорӧдз 3 км.
Олысь лыд.
1970 — 287, 2000 — 580.
Каликова Домна Фёдоровна

Каликова Домна Фёдоровна (1896—1919) — Гражданскӧй тыш дырся героиня.
Олан туй.
Домна Каликова чужӧма 1896-ӧд вося тӧвшӧр тӧлысь 1-дза лунӧ Вӧлӧгда губерняын Усть-Сысольск уездса Выльгорт вӧлӧсьтувса Дав грездын (ӧні пырӧ Сыктывдін районса Выльгортӧ). Куим арӧсӧн кольӧма батьтӧгыс.
Челядь дырйиыс батрачитӧма озыръяс дорын, уджалӧма кирпич вӧчан заводын. Том дырйиыс уджалӧма Кардорса, Вӧлӧгдаса да Петроградса заводъясын. Петавлӧма демонстрацияяс вылӧ Временнӧй правительстволы паныд, венласьӧма полициякӧд. 
1918-ӧд вося ода-кора тӧлысьӧ бергӧдчӧма Выльгорт сиктӧ, зільӧма Выльгортса гӧльяслӧн комитетын (комбед). Водзмӧстчӧма Выльгортса культурно-просветительскӧй кружокын. 1919-ӧд воын уджалӧма Усть-Сысольск карса исполкомлӧн му юкӧдын. 1919-ӧд вося йирым тӧлысьын пырӧ большевик партияӧ.
1919-ӧд вося вӧльгым тӧлысьӧ пырӧма Усть-Сысольскса партизанъяслӧн котырӧ. Унаысь ветлӧма враглӧн тылӧ да вайӧма колана юӧрръяс. Ӧшым тӧлысьӧ Домна Каликоваӧс еджыдъяс кыйисны Кулӧмдін районса Аныб сикт дорын разведка дырйи да ёна нӧйтісны. Сійӧс вӧлі лыйлӧма ӧшым тӧлысь 22-ӧд лунӧ Помӧсдін сиктсянь неылын Эжва ю вылын.
1920-ӧд вося рака тӧлысьӧ гуалӧма Сыктывкарын Кырув вичкоса шойнаын.
Каликова культураын.
Уна во чӧж Домна Каликова вӧлі коми серпасалана искусствоын тӧдчана образӧн. Сылы вӧлі сиӧма серпасъяс, скульптураяс, графика, кывбуръяс и с.в.
Вылыс Инта (Инта каркытш)

Вылыс Инта ) – Коми республикаын Инта каркытшӧ пырысь карсяма посёлок.
География.
Посёлок сулалӧ кӧрт туй бокын. Интасянь Вылыс Интаӧдз км.
Абезь (Инта каркытш, посёлок)

Абезь () – Коми республикаын Инта каркытшӧ пырысь посёлок.
География.
Посёлок пукалӧ Усва юлӧн веськыд берегын. Интасянь Абезь посёлокӧдз 111 км.
Шудаяг (Уква каркытш)

Шудаяг () — Коми республикаын Уква каркытшӧ пырысь карсяма посёлок.
География.
Шудаягсянь Уква карӧдз 12 км.
Воднӧй (Уква каркытш)

Воднӧй () — Коми республикаын Уква каркытшӧ пырысь карсяма посёлок.
География.
Воднӧйсянь Уква карӧдз 25 км.
Борӧвӧй (Уква каркытш)

Борӧвӧй () — Коми республикаын Уква каркытшӧ пырысь карсяма посёлок.
География.
Борӧвӧйсянь Уква карӧдз 62 км.
История.
Водзынсӧ Борӧвӧй посёлок сӧветӧ вӧлі пырӧ Тобысь посёлок (10 км сайын).
Логлан (кыв)

Логлан ("La Logla", англ. "Logical language" — логика кыв) — лӧсьӧдӧм кыв, лӧсьӧдысь — Джеймс Кук Браун ("James Cooke Brown"), Логлан институтысь кыв туялысь. 
Логлан анбур.
Дифтонгъяс