tartuNLP/wikipedia-smugri-20251201 huggingface dataset:
Коми гижӧд лун

Коми гижӧд лун (рочӧн - День коми письменности) — коми войтырлӧн тӧдчана лун. Сиӧма коми анбур лӧсьӧдӧмлы.
Коми гижӧд лун пасйӧны Коми республикаын 1992 восянь ода-кора тӧлысьлӧн быд коймӧд вежалунö. Коми гижӧд лун пасйигӧн быть казьтылӧны коми йӧзӧс Кристос эскӧмӧ пыртысь Перымса Сьтэпанӧс, коді 1372 воын лӧсьӧдіс важ коми анбур да комиӧдіс ен гижӧдъяс. 
Водзынсӧ, туялысьяс серти, важ комияслӧн вӧлӧма кык сикас гижӧд: 
Коми гижӧд лунлы сиӧм гажъяс нуӧдӧны Коми Республикаса кар-районъясын, Мӧскуаын да Питеркарын.
Дихромантус

Дихромантус () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Дидимоплексис

Дидимоплексис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын да Австралияын.
Дифилакс

Дифилакс () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр.
Диплокаулобиум

Диплокаулобиум () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын да Океанияын.
Диподиум

Диподиум () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын да Океанияын.
Диса

Диса () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Африкаын да Мадагаскарын.
Дисперис

Дисперис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Африкаын да Океанияын.
Диурис

Диурис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Австралияын.
Докриллия

Докрилли () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Австралияын да Папуа-Виль Гвинеяын.
Домингоа

Домингоа () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын (Куба, Гаити).
Доритэноппсис

Доритэноппсис () – Орхидея котырса гигрид ("Doritis" × "Phalaenopsis") быдмӧг увтыр.
Дракэа

Дракэа () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Австралияын.
Дреслерелла

Дреслерелла () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Дреслерия

Дреслерия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Дриаделла

Дриаделла () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Дримода

Дримода () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын (Мьянма да Таиланд).
Дукеелла

Дукеелла () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Лунвыв Америкаын.
Эарина

Эарина ( ) – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Океанияын.
Элеорхис

Элеорхис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Японияын.
Эллеантус

Эллеантус () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр.
Энциклия

Энцикли ( ) — Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Шöрвыв да Лунвыв Америкаын.
Эпибластус

Эпибластус () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Виль Гвинеяын да Пилипинын.
Эпидендрум

Эпидендрум ( ) — Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Шöрвыв да Лунвыв Америкаын.
Эпигениум

Эпигениум () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын.
Коми наука шӧрин

Коми наука шӧрин – Россияса наукаяс академиялöн Урал юкöнö пырысь туясян шöрин, кытчö 1988 воын öтувтöма Коми Республикаса некымын туясян институт, кодъяс вöлi пырöны СССР-са наукаяс академиялöн Коми филиалö. 
История.
Коми наука шӧринлöн историяыс пансьö 1944 восянь, кор Сыктывкарын вöлi лöсьöдöма СССР-са наукаяс академиялöн Войвыв база. Сы кадö танi уджалiсны академик Г.А. Разуваев, кодi пуктiс Воднöй посёлокын радий перйöмлы подув, академик А.А. Баев, кодi нуöдiс биохимическöй да химическöй туясьöмъяс.
1957-1965 воясö Коми филиалöн веськöдлiс П.П. Вавилов, кодi сэсся лоис наукаяс академиялöн член-корреспондентöн, ВАСХНИЛ-са академикöн, видзму овмöс наукаясöн Ставроссияса академиялöн президентöн.
1988 воын Урал туялан шöрин, Коми да Башкир филиалъяс подув вылын вöлi лöсьöдöма СССР-са наукаяс академиялöн Урал юкöн. 
Коми наука шӧринын уджалö 1050 сайö морт, на лыдын 80 доктор, 300 сайö кандидат. 
Коми наука шӧринса веськöдлысь – Россияса наукаяс академиялöн член-корреспондент Асхабов Асхаб Магомедович.
Коми наука шӧринын 6 институт, öти юкöн да öти лаборатория:
Вачужысь

Вачужысь, лат. "Hydrogenium" (H) тайӧ медводдза химия элемент, абу рӧма кокньыд ру. Топыдлун - 0,0000899 (273K (0 °C)) г/см³. Сылан температура - 14,01 K либӧ −259,32 °C. Пуӧ 20,28 K либӧ −252,89 °C температура дырйи.
Эпипактис

Эпипактис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Евразияын да Африкаын.
Эпипогиум

Эпипогиум () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Евразияын, Войвыв Африкаын да Океанияын.
Эпистефиум

Эпистефиум () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр.
Эрия

Эрия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын да Океанияын.
Эриохилус

Эриохилус () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Австралияын.
Эулофия

Эулофи () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Африкаын, Войвыв Азияын, Австралияын да Америкаын .
Эулофиелла

Эулофиелла () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Мадагаскарын.
Фликингерия

Фликингерия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын да Виль Гвинеяын.
Функиелла

Функиелла () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Галеандра

Галеандра () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Галеарис

Галеарис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын да Америкаын.
Галеола

Галеола () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын да Мадагаскарын.
Гастрохилус

Гастрохилус () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын.
Гастродия

Гастродия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын, Австралияын да Виль Зеландын.
Гениорхис

Гениорхис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Африкаын.
Гломера

Гломера () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Малайзияын да Папуа-Виль Гвинеяын.
Глоссодия

Глоссодия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Австралияын.
Гомфихис

Гомфихис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Шӧрвыв да Лунвыв Америкаын.
Гонгора

Гонгора () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Шӧрвыв да Лунвыв Америкаын.
Гудйера

Гудйера () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Евразияын, Африкаын да Америкаын.
Говения

Говения () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Войвыв, Шӧрвыв да Лунвыв Америкаын.
Грамматофиллум

Грамматофиллум () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын да Океанияын.
Гуарианте

Гуарианте ( ) — Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Шӧрвыв да Лунвыв Америкаын.
Гимнадения

Гимнадения () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Евразияын.
Хабенария

Хабенария () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр.
Коми газетъяс

Коми газетъяс – коми кыв вылын петысь газетъяс.
Комиӧн гижӧдъяс петӧны татшӧм газетъясын:
Хагсатера

Хагсатера () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Мексикаын.
Ханкокия

Ханкокия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын.
Хапалорхис

Хапалорхис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Хемипилия

Хемипилия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын.
Херминиум

Херминиум () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Евразияын.
Хексалектрис

Хексалектрис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Хексисея

Хексисея () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Химантоглоссум

Химантоглоссум () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Европаын.
Хинтонелла

Хинтонелла () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Холкоглоссум

Холкоглоссум () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын.
Холотрикс

Холотрикс () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр.
Хуллетия

Хуллетия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Шöрвыв да Лунвыв Америкаын.
Хунтлея

Хунтлей () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Шöрвыв да Лунвыв Америкаын.
Ипсея

Ипсей () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын.
Изабелия

Изабелия ( ) — Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Лунвыв Америкаын.
Исохилус

Исохилус () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Шӧрвыв да Лунвыв Америкаын.
Жумеллея

Жумеллея () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Мадагаскарын да Африкаын.
Кегелиелла

Кегелиелла () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын (Никарагуа да Венесуэла).
Кӧлленштайния

Кӧлленштайни () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Креодантус

Креодантус () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Кухлхасселтия

Кухлхасселтия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр.
Лакэна

Лакэна () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Шӧрвыв Америкаын (Мексика - Панама).
Лелия

Лелия ( ) — Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Лелиокаттлея

Лелиокаттлея () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр.
Леканорхис

Леканорхис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын.
Лепантес

Лепантес () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Лепантопсис

Лепантопсис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Лептотес

Лептотес ( ) — Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Лунвыв Америкаын.
Лимодорум

Лимодорум () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Евразияын.
Липарис (быдмӧг)

Липарис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Океанияын, Африкаын да Азияын.
Листера

Листера () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Евразияын да Америкаын.
Локхартия

Локхартия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Войвыв да Лунвыв Америкаын.
Лӧфгрениантус

Лӧфгрениантус () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр да сикас. Сійӧ быдмӧ Бразивын.
Людизия

Лӱдизи ( ) — Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын.
Луеддемания

Луеддемания () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Лунвыв Америкаын (Венесуэла - Перу).
Луизия

Луизия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын.
Ликасте

Ликасте () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Ликомормиум

Ликомормиум () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Шӧрвыв да Лунвыв Америкаын.
Макодес

Макодес () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын.
Малаксис

Малаксис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Евразияын, Океанияын да Америкаын.
Манниелла

Манниелла () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Африкаын.
Масдеваллия

Масдеваллия ( ) — Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Максиллария

Максиллария () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Мейрацилим

Мейрацилим () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Шӧрвыв Америкаын (Мексика, Гватемала да Сальвадор).
Месаденелла

Месаденелла () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Месаденус

Месаденус () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Микротис

Микротис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын да Океанияын.
Мильтония

Мильтония ( ) — Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Мильтониопсис

Мильтониопсис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Мономерия

Мономерия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын.
Моносепалум

Моносепалум () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Виль Гвинеяын.
Мормодес

Мормодес () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Шӧрвыв да Лунвыв Америкаын.
Мормолика

Мормолика () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Шӧрвыв да Лунвыв Америкаын.
Миоксантус

Миоксантус () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Шӧрвыв да Лунвыв Америкаын.
Мирмехила

Мирмехила () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Австралияын да Выль Зеландияын.
Мирмехис

Мирмехис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын.
Мирмекофила

Мирмекофила () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Мистацидиум

Мистацидиум () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Африкаын.
Нематоцерас

Нематоцерас () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Выль Зеландияын да Австралияын.
Шомвачужысь

Шомвачужысь, лат. "Oxygenium" (O) тайӧ 8-ӧд химия элемент, ру. Топыдлун - 0,00142897 г/см³. Сылан температура - 54,8 K либӧ -218,79 °C. Пуӧ 90,19 K либӧ -182,95 °C температура дырйи.
Азот

Азот, лат. "Nitrogenium" (N) тайӧ 7-ӧд химия элемент, ру. Топыдлун - 0,808 г/см³ (−195,8 °C); н.у. 0,001251 г/см³. Сылан температура - 63,29 K либӧ -210,00 °C. Пуӧ 77,4 K либӧ -195,79 °C температура дырйи.
Натрий

Натрий, лат. "Natrium" (Na) тайӧ 11-ӧд химия элемент. Кунва кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 0,971 г/см³. Сылан температура - 370,96 K либӧ 97,86 °C. Пуӧ 1156,1 K либӧ 883,15 °C температура дырйи.
Необентамия

Необентамия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Танзанияын.
Неоконьоксия

Неоконьоксия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Неофинетия

Неофинетия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын (Китай, Корей, Япония).
Неомурея

Неомурея () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын (Панама, Колумбия да Эквадор).
Неоттия

Неоттия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр.
Неоттианте

Неоттианте () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Евразияын.
Нефелафиллум

Нефелафиппум () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын (Индонезия, Малайзия да Пилипин).
Нервилия

Нервилия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын, Океанияын да Лунвыв Америкаын.
Неувидия

Неувидия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын да Океанияын.
Нигрителла

Нигрителла () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Европаын.
Нотилия

Нотилия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Шӧрвыв да Лунвыв Америкаын.
Оберония

Оберония () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Палеарктикаын да Выль Гвинеяын.
Октомерия

Октомерия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Одонтоглоссум

Одонтоглоссум ( ) — Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Лунвыв Америкаын.
Одонторинхус

Одонторинхус () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Лунвыв Америкаын.
Онцидиум

Онцидиум () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Офрис

Офрис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Европаын, Тюркияын да Войвыв Африкаын. 
Сикасъяс да Гибридъяс.
Сикасъяс.
&amp; K.Hertel) Kreutz 2004
Орхис

Орхис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Евразияын да Войвыв Африкаын.
Орлеанезия

Орлеанезия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Бразилияын.
Орнитоцефалус

Орнитоцефалус () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Орнитохилус

Орнитохилус () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын.
Пахифиллум

Пахифиллум () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Пахистома

Пахистома () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын да Океанияын.
Панисеа

Панисеа () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын.
Пафиния

Пафиния () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын да Америкаын.
Папилионанте

Папилионанте () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын.
Парафалэнопсис

Парафалэнопсис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын (Калимантан).
Педилохилус

Педилохилус () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Выль Гвинеяын.
Перистерия

Перистерия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Шӧрвыв да Лунвыв Америкаын.
Фаюс

Фаюс () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын, Австралияын да Мадагаскарын.
Фалэнопсис

Фалэнопсис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын да Океанияын.
Фолидота

Фолидота () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын да Океанияын.
Фрагмипедиум

Фрагмипедиум ( ) — Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Фреатия

Фреати () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын да Океанияын.
Пиперия

Пиперия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Войвыв Америкаын.
Питифиллум

Питифиллум () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Лунвыв Америкаын (Колумбия да Эквадор).
Платантера

Платантера () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр.
Магний

Магний, лат. "Magnesium" (Mg) тайӧ 12-ӧд химия элемент. Кунваму кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 1,737 г/см³. Сылан температура - 922 K либӧ 650 °C. Пуӧ 1363 K либӧ 1091 °C температура дырйи.
Платистеле

Платистеле () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Плейоне

Плейоне () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын.
Плевроталлис

Плевроталлис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Алюминий

Алюминий, лат. "Aluminium" (Al) тайӧ 13-ӧд химия элемент. Кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 2,6989 г/см³. Сылан температура - 660 °C либӧ 933,5 K. Пуӧ 2792 K либӧ 2519 °C температура дырйи.
Плекоглоттис

Плекоглоттис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын да Выль Гвинеяын.
Подангис

Подангис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Африкаын.
Литий

Литий, лат. "Lithium" (Li) тайӧ 3-ӧд химия элемент. Кунва кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 0,534 г/см³. Сылан температура - 453,69 K либӧ 180,54 °C. Пуӧ 1613 K либӧ 1340 °C температура дырйи.
Бериллий

Бериллий, лат. "Beryllium" (Be) тайӧ 4-ӧд химия элемент. Кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 1,848 г/см³. Сылан температура - 1551 K либӧ 1287 °C. Пуӧ 2742 K либӧ 2469 °C температура дырйи.
Платина

Платина, лат. "Platinum" (Pt) тайӧ 78-ӧд химия элемент. Дорӧга кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 21,45 г/см³. Сылан температура - 2045 K либӧ 1769 °C. Пуӧ 4100 K либӧ 3800 °C температура дырйи.
Калий

Калий, лат. "Kalium" (K) тайӧ 19-ӧд химия элемент. Кунва кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 0,856 г/см³. Сылан температура - 336,8 K либӧ 63,38 °C. Пуӧ 1032 K либӧ 759 °C температура дырйи.
Подохилус

Подохилус () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Африкаын да Выль Гвинеяын.
Погония

Погония () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Войвыв Америкаын да Азияын.
Погониопсис

Погониопсис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Бразилияын.
Полицикнис

Полицикнис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Шӧрвыв да Лунвыв Америкаын (Панама, Костарика, Колумбия, Гайана да Перу).
Понерорхис

Понерорхис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын.
Понтиева

Понтиева () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Порроглоссум

Порроглоссум () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Лунвыв Америкаын (Венесуэла, Колумбия, Боливия да Перу).
Прасофиллум

Прасофиллум () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Австралияын да Выль Гвинеяын.
Простехеа

Простехеа () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Псевдерия

Псевдерия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын да Океанияын.
Псевдолелия

Псевдолелия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Бразилияын.
Псевдованиль

Псевдованиль () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын да Австралияын.
Психилис

Психилис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Психопсис

Психопсис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Птероглосса

Птероглосса () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Птеростилис

Птеростилис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Океанияын.
Кекеттия

Кекеттия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Лунвыв Америкаын.
Кискея

Кискей () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Ренантера

Ренантера ( ) – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын.
Рестрепия

Рестрепия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Шöрвыв да Лунвыв Америкаын.
Рестрепиелла

Рестрепиелла () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын (Мексика - Коста-Рика).
Ризантелла

Ризантелла () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Австралияын.
Ринхолелия

Ринхолелия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Шöрвыв Америкаын (Мексика, Гватемала, Белиз да Гондурас).
Ринхофреатия

Ринхофреатия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын да Океанияын.
Ринхостеле

Ринхостеле () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр.
Ринхостилис

Ринхостилис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын.
Ритионантос

Ритионантос () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын.
Робикетия

Робикети () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын да Океанияын.
Родригезия

Родригезия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Лунвыв Америка.
Рудолфиелла

Рудолфиелла () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Панамаын да Лунвыв Америкаын.
Саккоглоссум

Саккоглоссум () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Выль Гвинеяын.
Сакколабиум

Сакколабиум ( ) – Орхидея котырса быдмӧг увтыр.
Салпистеле

Салпистеле () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын да Америкаын.
Саркохилус

Саркохилус ( ) – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Австралияын да Выль Каледонияын.
Саркоглоттис

Саркоглоттис ( ) – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Аргон

Аргон, лат. "Argon" (Ar) тайӧ 18-ӧд химия элемент, дыш ру. Топыдлун - (−186 °C) 1,40 г/см³. Сылан температура - 83,8 K либӧ −189,35 °C. Пуӧ 87,3 K либӧ −185,85 °C температура дырйи.
Саркостома

Саркостома ( ) – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Малайзияын.
Сатириум (быдмӧг)

Сатириум ( ) – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Африкаын да Азияын.
Зауроглоссум

Зауроглоссум () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Лунвыв Америкаын.
Скафоцефалум

Скафоцефалум () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Шöрвыв да Лунвыв Америкаын.
Скафиглоттис

Скафиглоттис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Шöрвыв да Лунвыв Америкаын.
Шиделла

Шиделла () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Шöрвыв Америкаын.
Хлор

Хлор, лат. "Chlorum" (Cl) тайӧ 17-ӧд химия элемент, виж ру, совчужысь. Топыдлун - (−33,6 °C) 1,56 г/см³, (0 °C, 101,325 кПа)
3,2 г/л. Сылан температура -171,6 K, либӧ -101,5 °C. Пуö 239,11 K либӧ -34,04 °C температура дырйи.
Скутикария (быдмӧг)

Скутикари ( ) – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Шöрвыв да Лунвыв Америкаын.
Серапиас

Серапиас () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр.
Сертифера

Сертифера () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Лунвыв Америкаын.
Сивекингия

Сивекингия () — Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Скептростахис

Скептростахис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Лунвыв Америкаын.
Собралия

Собралия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Шöрвыв да Лунвыв Америкаын.
Софронитис

Софронитис ( ) — Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Лунвыв Америкаын.
Фтор

Фтор, лат. "Fluorum" (F) тайӧ 9-ӧд химия элемент, быгыд турунвиж ру, совчужысь. Топыдлун - (−189 °C) 1,108 г/см³, (0 °C, 101,325 кПа) 1,7 г/л. Сылан температура - 53,53 K, либӧ −219,62 °C. Пуö 85,03 K либӧ −188,12 °C температура дырйи.
Бром

Бром, лат. "Bromum" (Br) тайӧ 35-ӧд химия элемент, пемыдгӧрд кизьӧртор, совчужысь. Топыдлун - 3,102 (25 °C) г/см³. Сылан температура - 265,9 K, либӧ −7,2 °C. Пуӧ 331,9 K либӧ 58,8 °C температура дырйи.
Йод

Йод, лат. "Iodum" (I) тайӧ 53-ӧд химия элемент, совчужысь. Топыдлун - 4,93 г/см³. Сылан температура - 113,5 °C либӧ 386,85 K. Пуӧ 184,35 °C либӧ 457,4 K температура дырйи.
Кальций

Кальций, лат. "Calcium" (Ca) тайӧ 20-ӧд химия элемент. Кунваму кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 1,55 г/см³. Сылан температура - 1115 K либӧ 842 °C. Пуӧ 1757 K либӧ 1484 °C температура дырйи.
Рубидий

Рубидий, лат. "Rubidium" (Rb) тайӧ 37-ӧд химия элемент. Кунва кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 1,532 г/см³. Сылан температура - 312,46 K либö 39,31 °C. Пуӧ 961 K, либö 688 °C температура дырйи.
Цезий

Цезий, лат. "Caesium" (Cs) тайӧ 55-ӧд химия элемент. Кунва кӧртулов, виж рӧма. Топыдлун - 1,873 г/см³. Сылан температура - 301,59 K либö 28,44 °C. Пуӧ 944 K, либö 671 °C температура дырйи.
Титан (элемент)

Титан, лат. "Titanium" (Ti) тайӧ 22-ӧд химия элемент. Кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 4,54 г/см³. Сылан температура - 1941 K либӧ 1668 °C. Пуӧ 3560 K либӧ 3287 °C температура дырйи.
Стронций

Стронций, лат. "Strontium" (Sr) тайӧ 38-ӧд химия элемент. Кунваму кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 2,54 г/см³. Сылан температура - 1 042 K либӧ 768 °C. Пуӧ 1657 K либӧ 1390 °C температура дырйи.
Сотеросантус

Сотеросантус () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Эквадорын да Колумбияын.
Спатоглоттис

Спатоглоттис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын да Океанияын.
Спилотанта

Спилотанта () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр.
Спирантес

Спирантес () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Евразияын, Африкаын да Океанияын.
Стелис

Стелис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Стеллилабиум

Стеллилабиум () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Стения

Стения () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Шöр да Лунвыв Америкаын.
Стеноптера

Стеноптера () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Лунвыв Америкаын.
Стеноринхос

Стеноринхос () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Шöрвыв да Лунвыв Америкаын.
Стереосандра

Стереосандра () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын.
Стевениелла

Стевениелла () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Евразияын.
Тайния

Тайния () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын да Океанияын.
Тетрамикра

Тетрамикра () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын
Теушерия

Теушерия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Шöрвыв да Лунвыв Америкаын.
Барий

Барий, лат. "Barium" (Ba) тайӧ 56-ӧд химия элемент. Кунваму кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 3,5 г/см³. Сылан температура - 1000 K либӧ 727 °C. Пуӧ 2170 K либӧ 1897 °C температура дырйи.
Текостеле

Текостеле () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын.
Телимитра

Телимитра () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын да Австралияын.
Телишиста

Телишиста () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Бразилияын.
Триксспермум

Триксспермум () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын да Океанияын.
Туния

Туния () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын.
Тикоглоссум

Тикоглоссум () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Шöрвыв Америкаын.
Типулария

Типулария () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын да Америкаын.
Толумния

Толумния () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Томзанония

Томзанония () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Тревория

Тревория () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Шöрвыв да Лунвыв Америкаын.
Трияс (быдмӧг)

Трияс () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын.
Трихоцентрум

Трихоцентрум () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Шöрвыв да Лунвыв Америкаын.
Трихоглоттис

Трихоглоттис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын да Океанияын.
Трихосалпинкс

Трихосалпинкс () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Трихотосия

Трихотосия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын да Океанияын.
Тригонидиум (быдмӧг)

Тригонидиум () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Шöрвыв да Лунвыв Америкаын.
Трифора

Трифора () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Трисетелла

Трисетелла () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Лунвыв Америкаын.
Тропидия

Тропидия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын.
Ванда (быдмӧг)

Ванда () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын да Океанияын.
Вандопсис

Вандопсис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын.
Ваниль (быдмӧг)

Ваниль ( ) — Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын, Азияын да Африкаын.
Вармингия

Вармингия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Лунвыв Америкаын.
Виника

Виника () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Выль Зеландын.
Вулшлегелия

Вулшлегелия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Ксилобиум

Ксилобиум () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Йоания

Йоания () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын.
Зевксина

Зевксина () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын.
Зоотрофион

Зоотрофион () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Шӧрвыв да Лунвыв Америкаын.
Зигопеталум

Зигопеталум () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Лунвыв Америкаын.
Зигостатес

Зигостатес () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Лунвыв Америкаын.
Висмут

Висмут, лат. "Bisemutum" (Bi) тайӧ 83-ӧд химия элемент. Дорӧга кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 9,747 г/см³. Сылан температура - 544,7 K либӧ 271,5 °C. Пуӧ 1837 K либӧ 271,5 °C температура дырйи.
Цирконий

Цирконий, лат. "Zirconium" (Zr) тайӧ 40-ӧд химия элемент. Кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 6,506 г/см³. Сылан температура - 2125 K либӧ 1855 °C. Пуӧ 4650 K либӧ 4409 °C температура дырйи.
Палладий

Палладий, лат. "Palladium" (Pd) тайӧ 46-ӧд химия элемент. Дорӧга кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 12,023 г/см³. Сылан температура - 1828,05 K либӧ 1554,9 °C. Пуӧ 3236 K либӧ 2963 °C температура дырйи.
Ниобий

Ниобий, лат. "Niobium" (Nb) тайӧ 41-ӧд химия элемент. Кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 8,57 г/см³. Сылан температура - 2750 K либӧ 2477 °C. Пуӧ 5017 K либӧ 4744 °C температура дырйи.
Молибден

Молибден, лат. "Molybdenum" (Mo) тайӧ 42-ӧд химия элемент. Кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 10,22 г/см³. Сылан температура - 2896 K либӧ 2623 °C. Пуӧ 4912 K либӧ 4639 °C температура дырйи.
Тантал (элемент)

Тантал, лат. "Tantalum" (Ta) тайӧ 73-ӧд химия элемент. Кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 16,654 г/см³. Сылан температура - 3290 K либӧ 3017 °C. Пуӧ 5731 K либӧ 5458 °C температура дырйи.
Вольфрам

Вольфрам, лат. "Wolframium" (W) тайӧ 74-ӧд химия элемент. Кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 19,3 г/см³. Сылан температура - 3695 K либӧ 3422  °C. Пуӧ 5828 K либӧ 5555  °C температура дырйи.
Гафний

Гафний, лат. "Hafnium" (Hf) тайӧ 72-ӧд химия элемент. Кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 13,31 г/см³. Сылан температура - 2506 K либӧ 2233 °C. Пуӧ 4876 K либӧ 4603 °C температура дырйи.
Неон

Неон, лат. "Neon" (Ne) тайӧ 10-ӧд химия элемент, дыш ру. Топыдлун - (−246 °C) 1,204 г/см³, (0 °C, 101,325 кПа)
0,9002 г/л. Сылан температура - 24,56 K либӧ -248,59 °C. Пуӧ 27,07 K либӧ -246,08 °C температура дырйи.
Грибова Любовь Степановна

Грибова Любовь Степановна (1933-1986) – этнограф, коми да перымса коми войтырлысь оласног туялысь, история наукаясса кандидат (1969).
Олан туй.
Любовь Грибова пуктіс ассьыс пай и перым коми литератураӧ. Комиӧн сійӧ гижис «Чудитчӧ» пьеса да кымынкӧ статья.
Уджъяс. Небӧгъяс.
Л.С. Грибова гижис 50 сайӧ удж, на пиысь 34 – йӧзӧдӧма. На лыдын:
Гагарин Юрий Васильевич

Гагарин Юрий Васильевич (1932–1981) – историк, коми войтырлысь оласног туялысь, история наукаясса доктор (1980).
Криптон

Криптон, лат. "Krypton" (Kr) тайӧ 36-ӧд химия элемент, дыш ру. Топыдлун - (0 °C, 101,325 кПа)
3,749 г/л, (−153 °C) 2,155 г/см³. Сылан температура - 115,79 K либӧ -157,36 °C. Пуӧ 119,93 K либӧ -153,22 °C температура дырйи.
Фёдоров Геннадий Александрович

Фёдоров Геннадий Александрович (комиӧн Педь Гень, 1909–1991) – коми гижысь, Иван Куратов нима канму премиа босьтысь (1968), РСФСР-са культураын нимӧдана уджалысь (1969), Коми АССР-са нимйӧза гижысь (1984).
Гижан удж.
Г.Фёдоров гижӧдъяссӧ заводитіс йӧзӧдны 1928–ӧд воӧ «Ордым» журналын. А медводдза «Зелля» небӧгыс, кӧні вӧлі йӧзӧдӧма нёль акта пьеса, петіс 1931–ӧд воын. «Сиктса асыв» (1932), «Колхозницаяс» (1936), «Трактористка Василиса» (1938) повесьтьясын гижысьыс серпасалӧ коми сиктлысь вежсьӧмсӧ коллективизация воясӧ. 
Паськыда тӧдса Г. Фёдоровлӧн 1960–1980–ӧд воясӧ гижӧм историческӧй романъясыс. «Кыа петігӧн» (1962) романын да «Востым» (1982), «Чужан мусянь ылын» (1989), «Эзысь сюра кӧр» (1991) трилогияын авторыс висьталӧ гражданскӧй войнаса героиня Домна Каликова да медводдза коми поэт И.А.Куратовлӧн олӧм йылысь.
Геннадий Фёдоровлысь гижӧдъяссӧ вуджӧдӧма роч да мукӧд кыв вылӧ. СССР-са Гижысь котырын 1938 восянь.
Г.А. Фёдоровлы медводдзаӧн коми гижысьяс пиысь 1984 воын сетӧма «Коми АССР-са нимйӧза гижысь» ним.
Небӧгъяс.
Г.А. Фёдоровлӧн йӧзӧдӧм уджъяс босьтӧма татысь:
Литература туялӧмъяс.
Геннадий Фёдоров гижис да йӧзӧдіс коми литература да гижысьяс, налӧн гижӧд да олӧм йылысь 60 сайӧ гижӧд-пасйӧд, на лыдын:
Ксенон

Ксенон, лат. "Xenon" (Xe) тайӧ 54-ӧд химия элемент, дыш ру. Топыдлун - (0 °C, 101,325 кПа)
5,894 г/л, (−109 °C) 3,057 г/см³. Сылан температура - 161,4 K либӧ -111,7 °C. Пуӧ 165,03 K либӧ -108,12 °C температура дырйи.
Радон

Радон, лат. "Radon" (Rn) тайӧ 86-ӧд химия элемент, дыш ру, радиоактив. Топыдлун - (0 °C) 9,81 г/л, (−62 °C) 4,4 г/см³. Сылан температура - 202,0 K либӧ −71,15 °C. Пуö 211,3 K либӧ −61,85 °C температура дырйи.
Астат

Астат, лат. "Astatum" (At) тайӧ 85-ӧд химия элемент, совчужысь, радиоактив. Сылан температура - 575 K либӧ 302 °C. Пуӧ 610 K либӧ 337 °C температура дырйи.
Франций

Франций, лат. "Francium" (Fr) тайӧ 87-ӧд химия элемент. Кунва кӧртулов, радиоактив.
Радий

Радий, лат. "Radium" (Ra) тайӧ 88-ӧд химия элемент. Кунваму кӧртулов, еджыд рӧма, радиоактив. Топыдлун - 5,5 г/см³. Сылан температура - 973 K либӧ 700 °C. Пуӧ 2010 K либӧ 1737 °C температура дырйи.
Вельск

Вельск (роч "Вельск") тайӧ Рочмуса кар, Кардор обласьтын. Промышленнӧй да культурнӧй шӧрин. 
Йӧз.
Йӧз: 25,8 сюрс гӧгӧр (2010).
Селен

Селен, лат. "Selenium" (Se) тайӧ 34-ӧд химия элемент, абу кӧртулов, руд либӧ гӧрд рӧма. Топыдлун - 4,79 г/см³. Сылан температура - 494 K либӧ 221 °C. Пуӧ 958 K либӧ 685 °C температура дырйи.
Теллур

Теллур, лат. "Tellurium" (Te) тайӧ 52-ӧд химия элемент, абу кӧртулов, эзысь рӧма. Топыдлун - 6,24 г/см³. Сылан температура - 722,66 K либӧ 449,51 °C. Пуӧ 1261 K либӧ 988 °C температура дырйи.
Юшкин Николай Павлович

Юшкин Николай Павлович (1936—2012) – роч геолог да минералог, Россия наукаяс академияса академик (1991), геолого-минералогическöй наукаясса доктор (1968), Коми наука шӧринса Геология институтын директор (1985-), Сыктывкарса канму университетын геология кафедраöн веськöдлысь, профессор (1981).
Уджъяс.
Николай Юшкин гижис 16 монография да 450 сайö научнöй удж:
Гижис 100 научно-популярнöй удж, на лыдын:
Прометий

Прометий, лат. "Promethium" (Pm) тайӧ 61-ӧд химия элемент. Радиоактив кӧртулов, эзысь-еджыд рӧма. Топыдлун - 7,26 г/см³. Сылан температура - 1315 K либӧ 1042 °C. Пуӧ 3273 K либӧ 3000 °C температура дырйи.
Ванадий

Ванадий, лат. "Vanadium" (V) тайӧ 23-ӧд химия элемент. Кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 6,11 г/см³. Сылан температура - 2183 K либӧ 1910 °C. Пуӧ 3680 K либӧ 3407 °C температура дырйи.
Хром

Хром, лат. "Chromium" (Cr) тайӧ 24-ӧд химия элемент. Кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 7,19 г/см³. Сылан температура - 2180 K либӧ 1907 °C. Пуӧ 2944 K либӧ 2671 °C температура дырйи.
Скандий

Скандий, лат. "Scandium" (Sc) тайӧ 21-ӧд химия элемент. Кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 2,99 г/см³. Сылан температура - 1814 K либӧ 1541 °C. Пуӧ 3109 K либӧ 2836 °C температура дырйи.
Иттрий

Иттрий, лат. "Yttrium" (Y) тайӧ 39-ӧд химия элемент. Кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 4,47 г/см³. Сылан температура - 1799 K либӧ 1526 °C. Пуӧ 3609 K либӧ 3336 °C температура дырйи.
Никель

Никель, лат. "Niccolum" (Ni) тайӧ 28-ӧд химия элемент. Кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 8,902 г/см³. Сылан температура - 1728 K либӧ 1455 °C. Пуӧ 3186 K либӧ 2913 °C температура дырйи.
Рений

Рений, лат. "Rhenium" (Re) тайӧ 75-ӧд химия элемент. Кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 21,02 г/см³. Сылан температура - 3459 K либӧ 3186 °C. Пуӧ 5869 K либӧ 5596 °C температура дырйи.
Осмий

Осмий, лат. "Osmium" (Os) тайӧ 76-ӧд химия элемент. Дорӧга кӧртулов, руд-лӧз рӧма. Топыдлун - 22,587 г/см³. Сылан температура - 3306 K либӧ 3033 °C. Пуӧ 5285 K либӧ 5012 °C температура дырйи.
Торий

Торий, лат. "Thorium" (Th) тайӧ 90-ӧд химия элемент. Актинид, радиоактив. Топыдлун - 11,78 г/см³. Сылан температура - 2115 K либӧ 1842 °C. Пуӧ 5061 K либӧ 4788 °C дырйи.
Технеций

Технеций, лат. "Technetium" (Tc) тайӧ 43-ӧд химия элемент. Радиоактив кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 11,5 г/см³. Сылан температура - 2430 K либӧ 2157 °C. Пуӧ 4538 K либӧ 4265 °C температура дырйи.
Марганец

Марганец, лат. "Manganum" (Mn) тайӧ 25-ӧд химия элемент. Кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 7,21 г/см³. Сылан температура - 1519 K либӧ 1246 °C. Пуӧ 2334 K либӧ 2061 °C температура дырйи.
Кобальт

Кобальт, лат. "Cobaltum" (Co) тайӧ 27-ӧд химия элемент. Кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 8,9 г/см³. Сылан температура - 1768 K либӧ 1495 °C. Пуӧ 3200 K либӧ 2927 °C температура дырйи.
Родий

Родий, лат. "Rhodium" (Rh) тайӧ 45-ӧд химия элемент. Дорӧга кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 12,41 г/см³. Сылан температура - 2237 K либӧ 1964 °C. Пуӧ 3968 K либӧ 3695 °C температура дырйи.
Рутений

Рутений, лат. "Ruthenium" (Ru) тайӧ 44-ӧд химия элемент. Дорӧга кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 12,37 г/см³. Сылан температура - 2607 K либӧ 2334 °C. Пуӧ 4423 K либӧ 4150 °C температура дырйи.
Иридий

Иридий, лат. "Iridium" (Ir) тайӧ 77-ӧд химия элемент. Дорӧга кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 22,57 г/см³. Сылан температура - 2739 K либӧ 2466 °C. Пуӧ 4701 K либӧ 4428 °C температура дырйи.
Цинк

Цинк, лат. "Zincum" (Zn) тайӧ 30-ӧд химия элемент. Кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 7,133 г/см³. Сылан температура - 692,68 K либӧ 419,53 °C. Пуӧ 1180 K либӧ 907 °C температура дырйи.
Кадмий

Кадмий, лат. "Cadmium" (Cd) тайӧ 48-ӧд химия элемент. Кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 8,65 г/см³. Сылан температура - 594,22 K либӧ 321,07 °C. Пуӧ 1040 K либӧ 767 °C температура дырйи.
Акакаллис

Акакаллис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Лунвыв Америкаын.
Адамантиния

Адамантиния () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Бразилияын.
Аламания

Аламания () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Мексикаын.
Амерорхис

Амерорхис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Канадаын да Америкаса Ӧтувтчӧм Штатъясын.
Анселлия

Анселлия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Африкаын.
Антогониюм

Антогониюм () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын.
Аплектрум

Аплектрум () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Аретуса

Аретуса () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Войвыв Америкаын.
Арундина

Арундина () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын да Океанияын.
Барбродрия

Барбродрия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Бразилияын.
Брэмия

Брэмия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Лунвыв Америкаын (Колумбия, Эквадор, Перу, Суринам, Гайана да Француз Гвиана).
Дракула (быдмӧг)

Дракула () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Калипсо (быдмӧг)

Калипсо ( ) — Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Войвыв Евразияын да Войвыв Америкаын.
Каттлеелла

Каттлеелла () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Бразилияын.
Коелоглоссум

Коелоглоссум () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Европаын да Америкаын.
Комперия

Комперия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Турцияын, Крымын, Ливанын, Иракын да Иранын.
Кондилаго

Кондилаго () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Колумбияын.
Кораллориза

Кораллориза () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын да Евразияын ("C. trifida").
Микрохилус

Микрохилус () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Пафиопедилум

Пафиопедилум ( ) — Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын да Океанияын.
Полистахия

Полистахия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Африкаын, Азияын да Америкаын.
Станхопея

Станхопея () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Шöрвыв да Лунвыв Америкаын.
Хаммарбия

Хаммарбия () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Northern Hemisphere-ын.
Хлорэя

Хлорэя () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Цератохилус

Цератохилус () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Индонезияын (Ява да Суматра).
Эмбрееа

Эмбрееа () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Колумбияын да Эквадорын.
Эриаксис

Эриаксис () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Выль Каледонияын.
Эсмералда (быдмӧг)

Эсмералда () – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын.
Плутоний

Плутоний, лат. "Plutonium" (Pu) тайӧ 94-ӧд химия элемент. Актинид, радиоактив. Топыдлун - 19,84 г/см³. Сылан температура - 912 K либӧ 639,7 °C. Пуӧ 3507 K либӧ 3235 °C дырйи.
Таллий

Таллий, лат. "Thallium" (Tl) тайӧ 81-ӧд химия элемент. Кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 11,85 г/см³. Сылан температура - 577 K либӧ 304 °C. Пуӧ 1746 K либӧ 1473 °C температура дырйи.
Индий

Индий, лат. "Indium" (In) тайӧ 49-ӧд химия элемент. Кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 7,31 г/см³. Сылан температура - 429,7485 K либӧ 156,5985 °C. Пуӧ 2345 K либӧ 2072 °C температура дырйи.
Галлий

Галлий, лат. "Gallium" (Ga) тайӧ 31-ӧд химия элемент. Кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 5,91 г/см³. Сылан температура - 302,91 K либӧ 29,76 °C. Пуӧ 2477 K либӧ 2204 °C температура дырйи.
Лютеций

Лютеций, лат. "Lutetium" (Lu) тайӧ 71-ӧд химия элемент. Кӧртулов, эзысь-еджыд рӧма. Топыдлун - 9,8404 г/см³. Сылан температура - 1925 K либӧ 1652 °C. Пуӧ 3675 K либӧ 3402 °C температура дырйи.
Аннона котыр

Аннона котыр () — корья пу быдмӧг котыр. Аннонаяс 130 увтыр да 2300 - 2500 сикас.
Лантан

Лантан, лат. "Lanthanum" (La) тайӧ 57-ӧд химия элемент. Кӧртулов, эзысь-еджыд рӧма. Топыдлун - 6,162 г/см³. Сылан температура - 1193 K либӧ 920 °C. Пуӧ 3737 K либӧ 3464 °C температура дырйи.
Азимина

Азимина () — аннона котырса корья пу сикас. Сійӧ быдмӧ Войвыв Америкаын.
Аннона

Аннона () — аннона котырса корья пу увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын да Америкаын.
Бириба

Бириба () — аннона котырса корья пу сикас. Сійӧ быдмӧ Лунвыв Америкаын.
Илама

Илама () — аннона котырса корья пу сикас. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Сонкойя

Сонкойя () — аннона котырса корья пу сикас. Сійӧ быдмӧ Шöрвыв да Лунвыв Америкаын.
Черимойя

Черимойя () — аннона котырса корья пу вид. Сійӧ быдмӧ Лунвыв Америкаын.
Тулий

Тулий, лат. "Thulium" (Tm) тайӧ 69-ӧд химия элемент. Кӧртулов, эзысь-еджыд рӧма. Топыдлун - 9,321 г/см³. Сылан температура - 1818 K либӧ 1545 °C. Пуӧ 2223 K либӧ 1950 °C температура дырйи.
Церий

Церий, лат. "Cerium" (Ce) тайӧ 58-ӧд химия элемент. Кӧртулов, эзысь-еджыд рӧма. Топыдлун - 6,757 г/см³. Сылан температура - 1068 K либӧ 795 °C. Пуӧ 3716 K либӧ 3443 °C температура дырйи.
Иттербий

Иттербий, лат. "Ytterbium" (Yb) тайӧ 70-ӧд химия элемент. Кӧртулов, эзысь-еджыд рӧма. Топыдлун - 6,9654 г/см³. Сылан температура - 1097 K либӧ 824 °C. Пуӧ 1469 K либӧ 1196 °C температура дырйи.
Гадолиний

Гадолиний, лат. "Gadolinium" (Gd) тайӧ 64-ӧд химия элемент. Кӧртулов, эзысь-еджыд рӧма. Топыдлун - 7,900 г/см³. Сылан температура - 1585 K либӧ 1312 °C. Пуӧ 3546 K либӧ 3273 °C температура дырйи.
История.
Гадолиний аддзис 1880 воын Жан де Мариньяк, коді спектроскопияӧн докажитіс, мый эм выль элемент редкоземельнӧй оксидъяслӧн составын. Элементлы нимсӧ сетӧма суоми химик Иохан Гадолин нимсянь.
Самарий

Самарий, лат. "Samarium" (Sm) тайӧ 62-ӧд химия элемент. Кӧртулов, эзысь-еджыд рӧма. Топыдлун - 7,520 г/см³. Сылан температура - 1345 K либӧ 1072 °C. Пуӧ 2067 K либӧ 1794 °C температура дырйи.
Неодим

Неодим, лат. "Neodymium" (Nd) тайӧ 60-ӧд химия элемент. Кӧртулов, эзысь-еджыд рӧма. Топыдлун - 7,007 г/см³. Сылан температура - 1297 K либӧ 1024 °C. Пуӧ 3347 K либӧ 3074 °C температура дырйи.
Празеодим

Празеодим, лат. "Praseodymium" (Pr) тайӧ 59-ӧд химия элемент. Кӧртулов, эзысь-еджыд рӧма. Топыдлун - 6,773 г/см³. Сылан температура - 1208 K либӧ 935 °C. Пуӧ 3793 K либӧ 3520 °C температура дырйи.
Актиний

Актиний, лат. "Actinium" (Ac) тайӧ 89-ӧд химия элемент. Актинид, радиоактив. Топыдлун - 10,07 г/см³. Сылан температура - 1323 K либӧ 1050 °C. Пуӧ 3471 K либӧ 3198 °C дырйи.
Гацак Виктор Михайлович

Гацак Виктор Михайлович (; 1933—2014) — роч фольклор чукӧртысь да туялысь, Рочму, Европа да Азияса фольклор туялысь. Веськӧдлӧ М.Горький нима Роч литература Институтын фольклор секторӧн, Россияса наукаяс академияысь член-корреспондент.
Тербий

Тербий, лат. "Terbium" (Tb) тайӧ 65-ӧд химия элемент. Кӧртулов, эзысь-еджыд рӧма. Топыдлун - 8,229 г/см³. Сылан температура - 1629 K либӧ 1356 °C. Пуӧ 3503 K либӧ 3230 °C температура дырйи.
Диспрозий

Диспрозий, лат. "Dysprosium" (Dy) тайӧ 66-ӧд химия элемент. Кӧртулов, эзысь-еджыд рӧма. Топыдлун - 8,55 г/см³. Сылан температура - 1680 K либӧ 1407 °C. Пуӧ 2840 K либӧ 2562 °C температура дырйи.
Гольмий

Гольмий, лат. "Holmium" (Ho) тайӧ 67-ӧд химия элемент. Кӧртулов, эзысь-еджыд рӧма. Топыдлун - 8,795 г/см³. Сылан температура - 1734 K либӧ 1461 °C. Пуӧ 2993 K либӧ 2720 °C температура дырйи.
Эрбий

Эрбий, лат. "Erbium" (Er) тайӧ 68-ӧд химия элемент. Кӧртулов, эзысь-еджыд рӧма. Топыдлун - 9,06 г/см³. Сылан температура - 1802 K либӧ 1529 °C. Пуӧ 3141 K либӧ 2868 °C температура дырйи.
Рассыхаев Иван Егорович

Рассыхаев Иван Егорович (комиöн – Ёгор Вань) – Коми АССР-са просвещение министр (1947-1951).
Мукöд удж.
И.Е. Рассыхаевöс бöрйылісны Коми АССР-са Верховнöй Сöветö депутатöн, КПСС-са Коми обкомö пырысьöн.
Наградаяс.
Кыдзи Айму вöсна Ыджыд тыш вылö ветлысь:
Юхан Гадолин

Юхан (Иоганн) Гадолин (свен., суоми Johan Gadolin) - тайö суоми химик, физик да минералог, восьтöма выль гежӧдму химия элемент - иттрий. 
Видзӧд сідзжӧ.
Гадолиний
Америций

Америций, лат. "Americium" (Am) тайӧ 95-ӧд химия элемент. Актинид, радиоактив. Топыдлун - 13,67 г/см³. Сылан температура - 1449 K либӧ 1176 °C. Пуӧ 2880 K либӧ 2607 °C дырйи.
Нептуний

Нептуний, лат. "Neptunium" (Np) тайӧ 93-ӧд химия элемент. Актинид, радиоактив. Топыдлун - 20,25 г/см³. Сылан температура - 910 K либӧ 637 °C. Пуӧ 4175 K либӧ 3902 °C дырйи.
Протактиний

Протактиний, лат. "Protactinium" (Pa) тайӧ 91-ӧд химия элемент. Актинид, радиоактив. Топыдлун - 15,37 г/см³. Сылан температура - 1841 K либӧ 1568 °C. Пуӧ 4300 K либӧ 4027 °C дырйи.
Кюрий

Кюрий, лат. "Curium" (Cm) тайӧ 96-ӧд химия элемент. Актинид, радиоактив. Топыдлун - 13,51 г/см³. Сылан температура - 1613 K либӧ 1340 °C. Пуӧ 3383 K либӧ 3110 °C дырйи.
Берклий

Берклий, лат. "Berkelium" (Bk) тайӧ 97-ӧд химия элемент. Актинид, радиоактив. Топыдлун - 14,78 г/см³. Сылан температура - 1259 K либӧ 986 °C. Пуӧ 2900 K либӧ 2627 °С дырйи.
Калифорний

Калифорний, лат. "Californium" (Cf) тайӧ 98-ӧд химия элемент. Актинид, радиоактив. Топыдлун - 15,1 г/см³. Сылан температура - 1173 K либӧ 900 °C. Пуӧ 1743 K либӧ 1470 °C дырйи.
Эйнштейний

Эйнштейний (Es) тайӧ 99-ӧд химия элемент. Актинид, радиоактив. Топыдлун - 8,84 г/см³. Сылан температура - 1133 K либӧ 860 °C.
Фермий

Фермий, лат. "Fermium" (Fm) тайӧ 100-ӧд химия элемент. Актинид, радиоактив. Сылан температура - 1800 K либӧ 1527 °C.
Менделевий

Менделевий, лат. "Mendelevium" (Md) тайӧ 101-ӧд химия элемент. Актинид, радиоактив. Сылан температура - 1100 K либӧ 827 °C.
Нобелий

Нобелий, лат. "Nobelium" (No) тайӧ 102-ӧд химия элемент. Актинид, радиоактив.
Лоуренсий

Лоуренсий, лат. "Lawrencium" (Lr) тайӧ 103-ӧд химия элемент. Актинид, радиоактив.
Германий

Германий, (Ge) лат. "Germanium" тайӧ 32-ӧд химия элемент. Поликӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 5,323 г/см³. Сылан температура - 1211.40 K либӧ 938.25 °C. Пуӧ 3106 K либӧ 2833 °C температура дырйи.
Бор

Бор, лат. "Borum" (B) тайӧ 5-ӧд химия элемент, абу кӧртулов, руд либӧ гӧрд рӧма. Топыдлун - 2,34 г/см³. Сылан температура - 2349 K либӧ 2076 °C. Пуӧ 4200 K либӧ 3927 °C температура дырйи.
Шомчужысь

Шомчужысь, лат. "Carboneum" (C) тайӧ 6-ӧд химия элемент, абу кӧртулов. Топыдлун (графит) - 2,27 г/см³, (алмаз) - 3,513 г/см³. Сылан температура - 3800 K либӧ 3527 °C. Пуӧ 4300 K либӧ 4027 °C дырйи.
Кремний

Кремний, лат. "silicium" (Si) тайӧ 14-ӧд химия элемент, абу кӧртулов, руд рӧма. Топыдлун - 2,33 г/см³. Сылан температура - 1687 K либӧ 1414 °C. Пуӧ 2628 K либӧ 2355 °C температура дырйи.
Сурма

Сурма, лат. "Stibium" (Sb) тайӧ 51-ӧд химия элемент. Кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 6,691 г/см³. Сылан температура - 903.78 K либӧ 630.63 °C. Пуӧ 1860 K либӧ 1587 °C температура дырйи.
Резерфордий

Резерфордий, лат. "Rutherfordium" (Rf), ССРСын ним - курчатовий (Ku) тайӧ 104-ӧд химия элемент, радиоактив кӧртулов. Топыдлун (гашкӧ) - 23 г/см³.
Дубний

Дубний, лат. "Dubnium" (Db), важӧн сідзжӧ нильсборий (Ns) тайӧ 105-ӧд химия элемент, радиоактив кӧртулов. Топыдлун (гашкӧ) - 21,6 г/см³.
Сиборгий

Сиборгий, лат. "Seaborgium" (Sg) тайӧ 106-ӧд химия элемент, радиоактив кӧртулов.
Борий

Борий, лат. "Bohrium" (Bh) тайӧ 107-ӧд химия элемент, радиоактив кӧртулов. Топыдлун (гашкӧ) - 37 г/см³.
Хассий

Хассий, лат. "Hassium" (Hs) тайӧ 108-ӧд химия элемент, радиоактив кӧртулов.
Мейтнерий

Мейтнерий, лат. "Meitnerium" (Mt) тайӧ 109-ӧд химия элемент, радиоактив кӧртулов.
Дармштадтий

Дармштадтий, лат. "Darmstadtium" (Ds) тайӧ 110-ӧд химия элемент, радиоактив кӧртулов.
Рӧнтгений

Рӧнтгений, лат. "Roentgenium" (Rg) тайӧ 111-ӧд химия элемент, радиоактив кӧртулов.
Коперниций

Коперниций, лат. "Copernicium" (Cn) тайӧ 112-ӧд химия элемент, радиоактив кӧртулов.
Нихоний

Нихоний, лат. "Nihonium" (Nh), важӧн Унунтрий (Uut) тайӧ 113-ӧд химия элемент, радиоактив.
Флёровий

Флёровий, лат. "Flerovium" (Fl), важӧн Унунквадий (Uuq) тайӧ 114-ӧд химия элемент, радиоактив кӧртулов.
Московий

Московий, лат. "Moscovium" (Mc), важӧн Унунпентий (Uup) тайӧ 115-ӧд химия элемент, радиоактив.
Ливерморий

Ливерморий (Lv), лат. "Livermorium", важӧн Унунгексий (Uuh) тайӧ 116-ӧд химия элемент, радиоактив кӧртулов.
Теннесс

Теннесс, лат. "Tennessinum" (Ts), важӧн Унунсептий (Uus) тайӧ 117-ӧд химия элемент, совчужысь (гашкӧ), радиоактив.
Оганессон

Оганессон, лат. "Oganesson" (Og), важӧн Унуноктий (Uuo) тайӧ 118-ӧд химия элемент, дыш ру (гашкӧ), радиоактив.