tartuNLP/wikipedia-smugri-20251201 huggingface dataset:
Моз тӧлысь 14-ӧд лун

Моз тӧлысь 14-ӧд лун — Григорий календарын 226-ӧд лун (кассяна воясӧ — 227-ӧд лун). Во помӧдз 139 лун.
Моз тӧлысь 15-ӧд лун

Моз тӧлысь 15-ӧд лун — Григорий календарын 227-ӧд лун (кассяна воясӧ — 228-ӧд лун). Во помӧдз 138 лун.
Моз тӧлысь 16-ӧд лун

Моз тӧлысь 16-ӧд лун — Григорий календарын 228-ӧд лун (кассяна воясӧ — 229-ӧд лун). Во помӧдз 137 лун.
Моз тӧлысь 17-ӧд лун

Моз тӧлысь 17-ӧд лун — Григорий календарын 229-ӧд лун (кассяна воясӧ — 230-ӧд лун). Во помӧдз 136 лун.
Моз тӧлысь 18-ӧд лун

Моз тӧлысь 18-ӧд лун — Григорий календарын 230-ӧд лун (кассяна воясӧ — 231-ӧд лун). Во помӧдз 135 лун.
Моз тӧлысь 19-ӧд лун

Моз тӧлысь 19-ӧд лун — Григорий календарын 231-ӧд лун (кассяна воясӧ — 232-ӧд лун). Во помӧдз 134 лун.
Моз тӧлысь 20-ӧд лун

Моз тӧлысь 20-ӧд лун — Григорий календарын 232-ӧд лун (кассяна воясӧ — 233-ӧд лун). Во помӧдз 133 лун.
Моз тӧлысь 21-ӧд лун

Моз тӧлысь 21-ӧд лун — Григорий календарын 233-ӧд лун (кассяна воясӧ — 234-ӧд лун). Во помӧдз 132 лун.
Моз тӧлысь 22-ӧд лун

Моз тӧлысь 22-ӧд лун — Григорий календарын 234-ӧд лун (кассяна воясӧ — 235-ӧд лун). Во помӧдз 131 лун.
Моз тӧлысь 23-ӧд лун

Моз тӧлысь 23-ӧд лун — Григорий календарын 235-ӧд лун (кассяна воясӧ — 236-ӧд лун). Во помӧдз 130 лун.
Моз тӧлысь 24-ӧд лун

Моз тӧлысь 24-ӧд лун — Григорий календарын 236-ӧд лун (кассяна воясӧ — 237-ӧд лун). Во помӧдз 129 лун.
Моз тӧлысь 25-ӧд лун

Моз тӧлысь 25-ӧд лун — Григорий календарын 237-ӧд лун (кассяна воясӧ — 238-ӧд лун). Во помӧдз 128 лун.
Моз тӧлысь 26-ӧд лун

Моз тӧлысь 26-ӧд лун — Григорий календарын 238-ӧд лун (кассяна воясӧ — 239-ӧд лун). Во помӧдз 127 лун.
Моз тӧлысь 27-ӧд лун

Моз тӧлысь 27-ӧд лун — Григорий календарын 239-ӧд лун (кассяна воясӧ — 240-ӧд лун). Во помӧдз 126 лун.
Моз тӧлысь 28-ӧд лун

Моз тӧлысь 28-ӧд лун — Григорий календарын 240-ӧд лун (кассяна воясӧ — 241-ӧд лун). Во помӧдз 125 лун.
Моз тӧлысь 29-ӧд лун

Моз тӧлысь 29-ӧд лун — Григорий календарын 241-ӧд лун (кассяна воясӧ — 242-ӧд лун). Во помӧдз 124 лун.
Моз тӧлысь 30-ӧд лун

Моз тӧлысь 30-ӧд лун — Григорий календарын 242-ӧд лун (кассяна воясӧ — 243-ӧд лун). Во помӧдз 123 лун.
Моз тӧлысь 31-ӧд лун

Моз тӧлысь 31-ӧд лун — Григорий календарын 243-ӧд лун (кассяна воясӧ — 244-ӧд лун). Во помӧдз 122 лун.
Евроаддзӧм сьыланкыв конкурс

Евроаддзӧм сьыланкыв конкурс тайӧ быд вося эстрада сьыланкыв конкурс.
Тюрк

Тюрк, лат. "Hydrargyrum" (Hg) тайӧ 80-ӧд химия элемент. Кизьӧр кӧртулов, эзысь рӧма. Топыдлун - 13,546 г/см3. Сылан температура - 234,28 К либӧ -38.83 °C. Пуӧ 629,88 K либӧ 356,73 °C температура дырйи.
Тэг

Тэг, лат. "Sulfur" (S) тайӧ 16-ӧд химия элемент, абу кӧртулов. Топыдлун - 2,070 г/см³. Сылан температура - 386 K либӧ 115,21 °C. Пуӧ 717,8 K либӧ 444,6 °C температура дырйи.
Еджыд из

Еджыд из, лат. "Arsenicum" (As) тайӧ 33-ӧд химия элемент. Поликӧртулов, емдон рӧма. Топыдлун (руд еджыд из) - 5,73 г/см³. Сылан температура - 1090 K (3628 кПа).
Ростов (Дон)

Ростов либӧ Донвыв Ростов – Рочмуын медыджыд каръясысь ӧти, Ростов обласьтлӧн юркар. 
Ростовыс – Рочму лунвылын индустрия, наука да культура видзан гырись шӧрин. 
Олӧ Ростовын 1 048,7 сюрс гӧгӧр морт (2008).
Макаръя

Макаръя либӧ Улыс Новгорт – Рочмуын ыджыдджык каръясысь ӧти, Улыс Новгород обласьтлӧн юркар. 
Макаръяыс – Волгадорын индустрия, наука да культура видзан ыджыд шӧрин. 
Карын олӧ матӧ 1 278 сюрс морт (2007).
Куръя

Куръя тайӧ (водоём) саридзын.
Руч

Руч (; ) тайӧ пемӧс.
Паськалӧм, ыджда да рӧм.
Тайӧ вӧрпаыс олӧ уналаын: Европаын и Азияын, Африкаын и Америкаын. Йӧз отсӧгӧн воӧдчӧма весиг Австралияӧдз да мукӧд сэтчӧс діяс вылӧдз. Войвывса ручьяс ыджыдджыкӧсь да синмӧ шыбитчанаджыкӧсь лунвывсаяс дорысь, кодъяс олӧны степъясын да пустыняясын. Руч — ӧтка пемӧс, сійӧ некор оз ӧтувтчы кӧинъяс моз чукӧръясӧ, весиг кыйсигъясас. Син аканьыс каньлӧн кодь сувтса да кузьмӧс (понъяслӧн да кӧинъяслӧн гӧгрӧс). 
Рӧм сертиыс торйӧдӧны кык сикасӧс: гӧрдӧс да сьӧдӧс. Эзысь рӧмсера сьӧд ручьяслӧн чужаніныс — Войвыв Америка, а рудовсьӧд ручлӧн — Чукотка. Коми муӧ кыкысь вайлӧмаӧсь сьӧд ручӧс: 1932-ӧд воын Кулӧмдін районӧ лэдзлӧмаӧсь кӧкъямысӧс, а 1940-ӧд воын вит айӧс да вит эньӧс — Емва вожӧ. Мыйтакӧ рӧдмылӧмаӧсь да шедлывлӧмаӧсь весиг вӧралысьяслы.
Миянын олысь гӧрд ручьяс паныдасьлӧны оз сӧмын пармаын, но тшӧтш и вӧра тундраын. Тшӧкыдджыка коръя да сора вӧръясын, ю ковтысъясын. 
Руч — шӧрпӧлӧс яй сёйысь пемӧс: кузьтаыс овлывлӧ 90 сантиметрӧдз, сьӧктаыс — 10 килограммӧдз, бӧжыс пашкыр. Морӧсыс, кынӧм улыс да бӧж йылыс еджыд, а сэсся быдлаті югыдгӧрд.
Сёян.
Кыйсьӧ-ветлӧ югдігӧн водз асывнас да рытнас рӧмдан кадӧ. Кыйдӧссӧ куталӧ вӧтлысьӧмӧн, либӧ гусьӧникӧн матыстчӧмӧн, медым тшапкыны позйын пукалысь пӧткаӧс. Пӧткӧдчӧ вӧрса да ыбвывса шыръясӧн. Тӧвъяснас, кор лымйыс джуджыд да шыръясӧс судзӧдны оз вермы, кӧчьяс вылӧ вуджӧ, а сідзжӧ корсялӧ репассӧ, лым улӧ узьмӧдчӧм сьӧлаясӧс да таръясӧс. Сёйлывлӧ и лежнӧглысь вотӧссӧ.
Туялысьяслӧн висьталӧм серти, вӧрса ручьяслӧн нэмыс сӧмын 6 во, но морт ордын видзигӧн пӧ овлывлӧны 45 арӧсӧдз. Ручлысь нэмсӧ дженьдӧдысьяс лыдӧ пырӧны, кыйсьысь йӧзысь ӧтдор, кӧин, сан, вӧркань, кутш да варыш. Вӧр-валы ручсянь лёкыс петӧ кӧчьясӧс да яг выв пӧткаясӧс сёйӧм вӧсна, а бурыс сыын, мый куталӧ шыръясӧс.
Пӧтмӧныс сылы колӧ кыйны 15 гуджгысь-йирысьӧс, а во чӧжӧн вермӧ бырӧдны куим сюрсӧдз. Йӧзлы зэв колана ручлӧн дона куыс. Та серти гӧна куа ловъяс пӧвстын сійӧс донъялӧны-пуктӧны нёльӧд местаӧ.
Поздйысьӧм.
Пышъялан кадыс ручлӧн рака да косму тӧлысьясын. Айяссӧ эньыс чуксалӧ омлялігтыр увтышталӧмӧн. Найӧ чукӧртчӧны нёль-ӧ-витӧдз да тышкасьӧны эньыс вӧсна. Нӧбасян кадыс кыссьӧ кык тӧлысьӧдз. Вайсьӧм водзвылас руч гозъя корсьӧны сьӧд вӧрысь кос места. Пу вужъяс улӧ либӧ джуджыд сён пӧкатӧ кодйӧны пырмӧс. Гуас пыран розьсьыс ӧтдор вӧчӧны нӧшта гоз-мӧд петанін. Кызвыныслӧн чужӧ 4–6 пи, но позтырас корсюрӧ овлывлӧ и дас кыкӧдз. Вежон мысти ручпиян синмасьӧны. Тӧлысь да джын тырӧм бӧрын найӧ петавлӧны нин позсьыс, медым ортсын ворсыштны да вильшасьыштны. Повзясны кӧ мыйыськӧ, чардби моз дзумгысясны гуас. Куим-ӧ-нёль тӧлысь мысти эновтӧны быдманінсӧ, а арланьыс позтырыс разалӧ. Кык арӧс тыригӧн том ручьяс пондӧны тӧждысьны ассьыныс котыр лӧсьӧдӧм вӧсна.
Рӧдвуж кывйын.
Перымса комияс шуӧны вӧрпасӧ миян моз жӧ «ручӧн». Нимыс зэв важся. Весьтасъясыс эмӧсь пӧшти быд ӧнія рӧдвуж кывйын: удмуртъяслӧн — «ӟичы», марилӧн — «рывыж», эрзя—мокшалӧн — «ривезь», суомияслӧн — «репо», маддяръяслӧн — «рока».
Вепс кыв

Вепс кыв (вепс "vepsän kel’") тайӧ чудь-йӧгра кыв Карелияын, Ленинград да Вӧлӧгда обласьтъясын. Вепс кывйӧн сёрнитысьыс — 1300 морт гӧгӧр. Вепс гижанногӧ босьтӧма латин шыпаскуд. 
1 - üks’
2 - kaks’
3 - koume
4 - nell’
5 - viž
6 - kuz’
7 - seičeme
8 - kahesa
9 - ühesa
10 - kümne
11 - üks’toštkümne
20 - kaks’kümne
21 - kaks’kümne üks’
30 - koumekümne
100 - sada
200 - kaks’sadad
358 - koumesadad vižkümne kahesa
1000 - tuha
1987 - tuha ühesasadad kahesakümne seičeme
4000 - nell’tuhad
Видзӧдӧй тшӧтш.
Вепсъяс
Эст кыв

Эст кыв () тайӧ чудь-йӧгра кыв, Эстонияын каналан кыв. Сiйӧн сёрнитӧ Эстонияса вужвойтыр - эст йӧз (матӧ 1 млн. морт). 
1 - Üks
2 - Kaks
3 - Kolm
4 - Neli
5 - Viis
6 - Kuus
7 - Seitse
8 - Kaheksa
9 - Üheksa
10 - Kümme
11 - Üksteist
20 - Kakskümmend
21 - Kakskümmend üks
100 - Sada
200 - Kakssada
1000 - Tuhat
2000 - Kaks tuhat
5682 - Viis tuhat kuussada kaheksakümmend kaks
1000000 - Miljon
Mu isamaa, mu õnn ja rõõm,
kui kaunis oled sa!
Ei leia mina iial teal
see suure, laia ilma pealb,
mis mul nii armas oleks ka,
kui sa, mu isamaa!
Sa oled mind ju sünnitand
ja üles kasvatand;
sind tänan mina alati
ja jään sull' truuiks surmani,
mul kõige armsam oled sa,
mu kallis isamaa!
Su üle Jumal valvaku,
mu armas isamaa!
Ta olgu sinu kaitseja
ja võtku rohkest õnnista,
mis iial ette võtad sa,
mu kallis isamaa!
2008-ӧд во

2008-ӧд (кык сюрс кӧкъямысӧд) во — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ воторниксянь.
2009-ӧд во

2009-ӧд (Кык сюрс ӧкмысӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ четвергсянь.
2007-ӧд во

2007-ӧд (Кык сюрс сизимӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ выльлунсянь.
2006-ӧд во

2006 (Кык сюрс квайтӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ вежалунсянь.
2005-ӧд во

2005 (Кык сюрс витӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ субӧтасянь.
2004-ӧд во

2004-ӧд (Кык сюрс нёльӧд) во — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ четвергсянь.
2003-ӧд во

2003 во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ середасянь.
2002-ӧд во

2002 (Кык сюрс кыкӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ воторниксянь.
2001-ӧд во

2001-ӧд (Кык сюрс ӧтиӧд) во — Григорий календар серти, абу кассяна во, пансьӧ выльлунсянь.
2000-ӧд во

2000 (кык сюрсӧд) во — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ субӧтасянь.
1999-ӧд во

1999-ӧд (Сюрс ӧкмыссё ӧкмысдас ӧкмысӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ пекничасянь.
1998-ӧд во

1998 (Сюрс ӧкмыссё ӧкмысдас кӧкъямысӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ четвергсянь.
1997-ӧд во

1997-ӧд (Сюрс ӧкмыссё ӧкмысдас сизимӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ середасянь.
1996-ӧд во

1996-ӧд (Сюрс ӧкмыссё ӧкмысдас квайтӧд) во — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ выльлунсянь.
1995-ӧд во

1995-ӧд (Сюрс ӧкмыссё ӧкмысдас витӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ вежалунсянь.
1994-ӧд во

1994-ӧд (Сюрс ӧкмыссё ӧкмысдас нёльӧд) во — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ субӧтасянь.
1993-ӧд во

1993-ӧд (Сюрс ӧкмыссё ӧкмысдас коймӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ пекничасянь.
1992-ӧд во

1992-ӧд (сюрс ӧкмыссё ӧкмысдас кыкӧд) во — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ середасянь.
1991-ӧд во

1991-ӧд (Сюрс ӧкмыссё ӧкмысдас ӧтиӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ воторниксянь.
1990-ӧд во

1990-ӧд (Сюрс ӧкмыссё ӧкмысдасӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ выльлунсянь.
1989-ӧд во

1989 (Сюрс ӧкмыссё кӧкъямысдас ӧкмысӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ вежалунсянь.
1988-ӧд во

1988 (Сюрс ӧкмыссё кӧкъямысдас кӧкъямысӧд) во — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ пекничасянь.
1987-ӧд во

1987-ӧд (Сюрс ӧкмыссё кӧкъямысдас сизимӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ четвергсянь.
1986-ӧд во

1986 (Сюрс ӧкмыссё кӧкъямысдас квайтӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ середасянь.
1985-ӧд во

1985-ӧд (Сюрс ӧкмыссё кӧкъямысдас витӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ воторниксянь.
1984-ӧд во

1984-ӧд (Сюрс ӧкмыссё кӧкъямысдас нёльӧд) во — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ вежалунсянь.
1983-ӧд во

1983 во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ субӧтасянь.
1982-ӧд во

1982-ӧд (Сюрс ӧкмыссё кӧкъямысдас кыкӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ пекничасянь.
1981-ӧд во

1981-ӧд (Сюрс ӧкмыссё кӧкъямысдас ӧтиӧд) во — Григорий календар серти, абу кассяна во, пансьӧ четвергсянь.
1980-ӧд во

1980-ӧд (Сюрс ӧкмыссё кӧкъямысдасӧд во) во — Григорий календарын кассяна во, пансьӧ воторниксянь.
1979-ӧд во

1979 (Сюрс ӧкмыссё сизимдас ӧкмысӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ выльлунсянь.
1978-ӧд во

1978-ӧд во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ вежалунсянь.
1977-ӧд во

1977-ӧд (Сюрс ӧкмыссё сизимдас сизимӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ субӧтасянь.
1976-ӧд во

1976-ӧд (Сюрс ӧкмыссё сизимдас квайтӧд) во — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ четвергсянь.
1975-ӧд во

1975-ӧд (Сюрс ӧкмыссё сизимдас витӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ середасянь.
1974-ӧд во

1974 (Сюрс ӧкмыссё сизимдас нёльӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ воторниксянь.
1973-ӧд во

1973-ӧд (Сюрс ӧкмыссё сизимдас коймӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ выльлунсянь.
1972-ӧд во

1972-ӧд (Сюрс ӧкмыссё сизимдас кыкӧд) во — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ субӧтасянь.
1971-ӧд во

1971-ӧд (Сюрс ӧкмыссё сизимдас ӧтиӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ пекничасянь.
1970-ӧд во

1970-ӧд (сюрс ӧкмыссё сизимдасӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ четвергсянь.
1969-ӧд во

1969 (Сюрс ӧкмыссё квайтымын ӧкмысӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ середасянь.
1968-ӧд во

1968-ӧд (Сюрс ӧкмыссё квайтымын кӧкъямысӧд) во — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ выльлунсянь.
1967-ӧд во

1967-ӧд (сюрс ӧкмыссё квайтымын сизимӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ вежалунсянь.
1966-ӧд во

1966 (Сюрс ӧкмыссё квайтымын квайтӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, паньсӧ субӧтасянь.
1965-ӧд во

1965-ӧд (Сюрс ӧкмыссё квайтымын витӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ пекничасянь.
1964-ӧд во

1964-ӧд (Сюрс ӧкмыссё квайтымын нёльӧд) во — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ середасянь.
1963-ӧд во

1963 (Сюрс ӧкмыссё квайтымын коймӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ воторниксянь.
1962-ӧд во

1962-ӧд (Сюрс ӧкмыссё квайтымын кыкӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ выльлунсянь.
1961-ӧд во

1961-ӧд (Сюрс ӧкмыссё квайтымын ӧтиӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ вежалунсянь.
1960-ӧд во

1960-ӧд (Сюрс ӧкмыссё квайтымынӧд) во — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ пекничасянь.
1959-ӧд во

1959-ӧд (сюрс ӧкмыссё ветымын ӧкмысӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ четвергсянь.
1958-ӧд во

1958 (Сюрс ӧкмыссё ветымын кӧкъямысӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ середасянь.
1957-ӧд во

1957 (Сюрс ӧкмыссё ветымын сизимӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ воторниксянь.
1956-ӧд во

1956-ӧд (сюрс ӧкмыссё ветымын квайтӧд) во — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ вежалунсянь.
1955-ӧд во

1955-ӧд (Сюрс ӧкмыссё ветымын витӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ субӧтасянь.
1954-ӧд во

1954-ӧд (Сюрс ӧкмыссё ветымын нёльӧд) во — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ пекничасянь.
1953-ӧд во

1953-ӧд (Сюрс ӧкмыссё ветымын коймӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ четвергсянь.
1952-ӧд во

1952-ӧд (Сюрс ӧкмыссё ветымын кыкӧд) во — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ воторниксянь.
1951-ӧд во

1951-ӧд (Сюрс ӧкмыссё ветымын ӧтиӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ выльлунсянь.
1950-ӧд во

1950-ӧд (сюрс ӧкмыссё ветымынӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ вежалунсянь.
1949-ӧд во

1949-ӧд (Сюрс ӧкмыссё нелямын ӧкмысӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ субӧтасянь.
Лоӧмторъяс.
Тӧвшӧр
Тӧвшӧр 7 лун — Сальвадорса Национальнӧй Ассамблея вынсьӧдіс оланпастэчасӧ вежсьӧмъяс, медым позис генерал-диктатор Максимилиано Эрнандеслы.
кӧч тӧлысь 13 лун — Венгрия королевство пырис Антикоминтернскӧй пактӧ.
Кӧч тӧлысь 26 лун
Чорыд тышъяс бӧрын Испанияса республиканскӧй войскаяс мунӧмаӧсь Барселонаысь.
Вашингтонын теоретическӧй физика кузя нималана конференция вылын учёнӧй Нильс Бор юӧртіс уран юксьӧм восьтӧм йылысь.
29 января — в СССР испытана ракета 212, разработанная под руководством Сергея Королёва.
Урасьӧм
1948-ӧд во

1948-ӧд (Сюрс ӧкмыссё нелямын кӧкъямысӧд) во — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ четвергсянь.
1947-ӧд во

1947-ӧд (Сюрс ӧкмыссё нелямын сизимӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ середасянь.
1946-ӧд во

1946-ӧд (Сюрс ӧкмыссё нелямын квайтӧд) во — Григорий календар серти, абу кассяна во, пансьӧ воторниксянь.
1945-ӧд во

1945-ӧд (Сюрс ӧкмыссё нелямын витӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ выльлунсянь.
1944-ӧд во

1944-ӧд (Сюрс ӧкмыссё нелямын нёльӧд) во — Григорий календар серти, кассяна во, пансьӧ субӧтасянь.
1943-ӧд во

1943-ӧд (Сюрс ӧкмыссё нелямын коймӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ пекничасянь.
1942-ӧд во

1942-ӧд (сюрс ӧкмыссё нелямын кыкӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ четвергсянь.
1941-ӧд во

1941-ӧд (Сюрс ӧкмыссё нелямын ӧтиӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ середасянь.
1940-ӧд во

1940-ӧд (сюрс ӧкмыссё нелямынӧд) во — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ выльлунсянь.
1939-ӧд во

1939-ӧд (сюрс ӧкмыссё комыд ӧкмысӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ вежалунсянь.
1938-ӧд во

1938-ӧд (Сюрс ӧкмыссё комыд кӧкъямысӧд) во — Григорий календар серти, абу кассяна во, пансьӧ субӧтасянь.
1937-ӧд во

1937-ӧд во (Сюрс ӧкмыссё комын сизимӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ пекничасянь.
1936-ӧд во

1936-ӧд (Сюрс ӧкмыссё комыд квайтӧд) во — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ середасянь.
1935-ӧд во

1935 (сюрс ӧкмыссё комын витӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ воторниксянь.
1934-ӧд во

1934-ӧд (Сюрс ӧкмыссё комын нёльӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ выльлунсянь.
1933-ӧд во

1933-ӧд (Сюрс ӧкмыссё комын коймӧд) во — Григорий календар серти, абу кассяна во, пансьӧ вежалунсянь.
1932-ӧд во

1932 (Сюрс ӧкмыссё комын кыкӧд) во — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ пекничасянь.
1931-ӧд во

1931-ӧд (Сюрс ӧкмыссё комын ӧтиӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ четвергсянь.
1930-ӧд во

1930-ӧд (Сюрс ӧкмыссё комынӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ середасянь.
1929-ӧд во

1929-ӧд (Сюрс ӧкмыссё кызь ӧкмысӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ воторниксянь.
1928-ӧд во

1928-ӧд (сюрс ӧкмыссё кызь кӧкъямысӧд) во — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ вежалунсянь.
1927-ӧд во

1927-ӧд (Сюрс ӧкмыссё кызь сизимӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ субӧтасянь.
1926-ӧд во

1926-ӧд (Сюрс ӧкмыссё кызь квайтӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ пекничасянь.
1925-ӧд во

1925-ӧд (Сюрс ӧкмыссё кызь витӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ четвергсянь.
1924-ӧд во

1924-ӧд (Сюрс ӧкмыссё кызь нёльӧд) во — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ воторниксянь.
1923-ӧд во

1923-ӧд (Сюрс ӧкмыссё кызь коймӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ выльлунсянь.
1922-ӧд во

1922-ӧд (Сюрс ӧкмыссё кызь кыкӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ вежалунсянь.
1921-ӧд во

1921-ӧд (Сюрс ӧкмыссё кызь ӧтиӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ субӧтасянь.
1920-ӧд во

1920 (сюрс ӧкмыссё кызьӧд) во — Григорий календар серти, кассяна во, пансьӧ четвергсянь.
1919-ӧд во

1919-ӧд (Сюрс ӧкмыссё дас ӧкмысӧд) во — Григорий календарын абу кассяна во, пансьӧ середасянь.
1918-ӧд во

1918 (Сюрс ӧкмыссё дас кӧкъямысӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ воторниксянь.
1917-ӧд во

1917-ӧд (Сюрс ӧкмыссё дас сизимӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ выльлунсянь.
Лоӧмторъяс.
Вӧлі лэдзӧма сӧмын куим номер: ода-кора тӧлысь 18-ӧд, лӧддза-номъя тӧлысь 7-ӧд да сора тӧлысь 14-ӧд лунъясӧ.
1916-ӧд во

1916 (Сюрс ӧкмыссё дас квайтӧд) во — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ субӧтасянь.
1915-ӧд во

1915-ӧд (Сюрс ӧкмыссё дас витӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ пекничасянь.
1914-ӧд во

1914 (Сюрс ӧкмыссё дас нёльӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ четвергсянь.
1913-ӧд во

1913-ӧд (Сюрс ӧкмыссё дас коймӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ середасянь.
1912-ӧд во

1912 (Сюрс ӧкмыссё дас кыкӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ выльлунсянь.
1911-ӧд во

1911 (Сюрс ӧкмыссё дас ӧтиӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ вежалунсянь.
1910-ӧд во

1910-ӧд (сюрс ӧкмыссё дасӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ субӧтасянь.
1909-ӧд во

1909-ӧд (сюрс ӧкмыссё ӧкмысӧд) во — Григорий календар серти, абу кассяна во, пансьӧ пекничасянь.
1908-ӧд во

1908 (Сюрс ӧкмыссё кӧкъямысӧд) во — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ середасянь.
1907-ӧд во

1907-ӧд (Сюрс ӧкмыссё сизимӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ воторниксянь.
1906-ӧд во

1906-ӧд (Сюрс ӧкмыссё квайтӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ выльлунсянь.
1905-ӧд во

1905 (Сюрс ӧкмыссё витӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ вежалунсянь.
1904-ӧд во

1904-ӧд (Сюрс ӧкмыссё нёльӧд) во — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ пекничасянь.
1903-ӧд во

1903 (Сюрс ӧкмыссё коймӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ четвергсянь.
1902-ӧд во

1902-ӧд (Сюрс ӧкмыссё кыкӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ середасянь.
1901-ӧд во

1901-ӧд (Сюрс ӧкмыссё ӧтиӧд) во — Григорий календарын абу кассяна во, пансьӧ воторниксянь.
Сьӧлӧм

Сьӧлӧм тайӧ орган вир-яйын.
Вез

Вез тайӧ чераньлӧн сунис.
Пельнянь

 Пельнянь тайӧ пель формаа няньысь да сы пытшкӧ тэчыштӧм мӧдторйысь (унджыксӧ яйысь) пуӧм сёян. Пельняньяссӧ вӧчӧны да сёйӧны Евразия пасьтала. "Пельнянь" нимыс артмӧм кык перым кывйысь: "пель" да "нянь".
Шыпурт

Шыпурт тайӧ виантор.
Пурт

Пурт тайӧ (оружие) да инструмент.
История.
Медся важ нӧшъяс паныдасьлісны палеолит кадӧ да вӧліны изйысь. Медводз вӧдитчисны кремневой шлапъясӧн, сёрӧнджык на дорӧ содтісны пу либӧ кось ручкаяс. Нӧшта вӧчлісны нӧшъяс косьысь, пуысь да бамбукысь.
5000 во сайын нин йӧз кутісны уджавны металл вылын, мый вайӧдіс ыргӧн да ыргӧнысь вӧчӧмъяс лӧсьӧдӧмӧ. Лунвыв Америкаын пуртъяс вöчлiсны зарниысь. Чугун эраӧ вуджӧмӧн чугун лыяс кутісны вермыны бронза лыяс вылын.
Промышленнӧй революция вежис нӧш перйӧм, лоис заводскӧйӧн да технология боксянь ёнджыка сӧвмӧмӧн. Складнӧй нӧжъяс лоины йӧзкостсаӧн.
Выль нӧш лӧсьӧдан шӧринъяс артмисны Шеффилд карын (Англия), Золингенын (Германия), Эскильстунаын (Швеция) да Россияса Ворсмаын да Златоуст карын. 2005 воын «Форбс» журнал пасйис лыаӧс морт историяын медся тӧдчана инструментӧн.
Компонентъяс.
Кӧч артмӧ кык шӧр юкӧнысь:
2. Ручка (сьӧд) — ручкалӧн шӧр юкӧн, веськыда кутчысьӧма киӧн.
3. Лезвиеыс кӧ ӧти точкаын клиновӧй формаа сходитчӧ аслас пом дорӧ, сійӧс шуӧны лезвиелӧн шӧрӧн.
4. Лезвиелӧн заточеннӧй бокыс шусьӧ лезвиеӧн либӧ резӧдан ӧшиньӧн. Лезвиеыс вермас лоны гӧгрӧс либӧ пила зубаа (зубчатӧй лезвие — зубчатӧй лезвие).
5. Лопаткалӧн сійӧ юкӧныс, коді нюжалӧ лезвие дорӧ, шусьӧ наклонӧн.
6. Лезвиелы паныд боксӧ шуӧны лезвиелӧн прикладӧн.
7. Мукӧддырйи лезвиелӧн бокӧвӧй вывтаслун вылын (голомения) лӧсьӧдӧны канавкаяс — долинаяс, кодъяс лӧсьӧдӧны лезвиесӧ кокньыдджыкӧн. Лезвиеын вермас лоны голомен, но артмӧны лезвие дорӧ наклонъясысь да задница дорӧ наклонъясысь, сходитчӧны ребраяс дорын.
8. Ручкакӧд орччӧн сулалысь лезвиелӧн заточитӧм юкӧныс шусьӧ лезвиелӧн каблукӧн.
9. Лезвие да ручка костын эм крест, сідзжӧ неточнӧя шусьӧ крестӧн либӧ дорйысьӧн (франсуз кывйысь garde «защита»), коді дорйӧ кисӧ. Мукӧд нӧшъяслӧн модельяс вылын (шуам, НВУ дайвинг нӧж) охранник пыдди пуктӧны ручка, коді дорйӧ унджык охранникысь.
10. Ручкалӧн лезвиесянь медся ылын юкӧныс шусьӧ юрӧн либӧ помельӧн.
11. Мукӧддырйи тайӧ юкӧнас лӧсьӧдӧны ӧшинь, код пыр нуӧдӧны шнур.
Ку

Ку тайӧ пемӧслӧн гӧна кучик.
Идӧг

Идӧг (, ангелос «вестник, посланец») тайӧ мифология (существо).
Яндзим

Яндзим тайӧ морт орган.
Му

Му (символ: ) – тайӧ планет Шонді ылдӧсын. Сылӧн радиус 6371 км. Мулӧн эм спутник – Тӧлысь.
Минск

Минск (беларус: "Мінск"), али Менск (тар. "Менск") тайӧ Беларусьса юркар, Минск обласьтлӧн юркар. Промышленнӧй, научнӧй да культурнӧй шӧрин. Сьвислатш ю. 
Йӧз: 1 814 сюрс гӧгӧр (2007).
Саудса Аравия

Саудса Аравия (, "аль-Мамля́ка аль-Араби́я ас-Сауди́я") тайӧ канму Азияын.
Бангладеш

Бангладеш (, ) тайӧ канму Азияын.
Индонезия

Индонезия ("Индонезия республика") (Republik Indonesia) тайӧ канму Азияын.
Таиланд

Таиланд ("Таиланд корольув") тайӧ канму Азияын.
Монголия

Монголия () — тайӧ канму Азияын. Ассьыс нимсӧ босьтіс 1992 воын; Монголия граничитӧ Россиякӧд войвылын, а Китайкӧд лунвылын, асыввылын да рытыввылын. Страналӧн став ыдждаыс 1,57 миллион квадрат метра. км. Россия Федерациякӧд границалӧн кузьтаыс 3500 км, КНР-кӧд – 4700 км 
География.
Географическӧй меститчӧм да габаритъяс 
• Монголия меститчӧма Евразиялӧн асыввыв юкӧнас .
• Страналӧн ыдждаыс 1,5 млн кв.
• Кузьтаыс асывсянь рытыввылӧ - 2400 км, войвывсянь лунвылӧ - 2 пӧв этшаджык
• Море дорӧ воӧдчӧм абу, но эм кӧрт туй йитӧд Россиякӧд да Китайкӧд.
Природнӧй озырлунъяс
• Монголия озыр мупытшса озырлунъясӧн, на лыдын ыргӧн, чугун, цинк, зарни, эзысь, молибден, уран.
• Медшӧр мупытшса озырлунъяс: из шом, ыргӧн, зарни, нефть, руда.
• Странаын эмӧсь сідзжӧ уран, олова, вольфрам, эзысь, фторит, фосфоритъяс, асбест, гранит, цинк месторождениеяс.
Климат условиеяс
• Резко континенталнӧй климат сьӧкыд тӧвъясӧн да жар гожӧмъясӧн.
• Каръясын шӧркодь вонас шоныдыс -5° гӧгӧр, керӧсъясын ичӧтджык.
• Улан-Баторын гожӧмын шӧркодь шоныдыс +18°, тӧвнас -21°, зэръясыс вонас 267 мм.
География да рельеф
• Монголия сулалö гöра вылын, кöнi эмöсь керöсъяс.
• Медвылыс тшупӧдыс - 4374 м, медся улыс тшупӧдыс - 518 м
• Странаын эмӧсь юяс, тыяс, пустыняяс, вӧръяс.
• Азиялӧн географическӧй шӧриныс Тыва Республикаын.
Флора да фауна
• 60% территория босьтӧны каштан муяс, гӧрд муяс тшӧкыда паныдасьлӧны.
• Степьясын быдмӧны пернапас турун, ромашка, йӧв турун, полынь — чии, саксаул, пернапас турун;
• Фаунаӧ пырӧны сёысь унджык сикас млекопитающӧй, 532 сикас лэбач, 82 сикас чери, 14 сикас лэбач да 9 сикас змей.
• Сӧмын юкӧнсӧ выльысь висьталӧма. Медым водзӧ нуӧдны, водзӧ лыддьыны оригиналсӧ.
Канму

Канму тайӧ йӧзкотыр институт.
Бахрейн

Бахрейн, Бахрейн корольув ( — "Мамля́ка аль-Бахре́йн") тайӧ канму Азияын.
Иордания

Иордания (, "Аль-Урдун"), официал ним Иордания Хашимит Корольув (араб: المملكة الأردنية الهاشمية) тайӧ канму Азияын.
Кувейт

Кувейт (), официал ним Кувейт канму (; "Давла́т эль-Куве́йт") тайӧ канму Азияын.
Тыва

Тыва республика () тайӧ регион Рочмуын.
Хакасия

Хакасия республика () тайӧ регион Рочмуын.
Коньсковоля

Коньсково́ля (, ) — тайö сикт Польшаын, Юркар Kоньсковольcкой гмины Люблинского воеводства. Коньсковоля расположен на реке Курувкe. Йӧз: .
Бурятия

Бурятия республика () тайӧ регион Рочмуын.
Алтай республика

Алтай республика () тайӧ регион Рочмуын.
Башкортостан

Башкырму республика ("Башкирия") () тайӧ регион Рочмуын.
Чувашия

Чувашия либӧ Чувашму (, ) — чуваш войтырлӧн чужан му, асъюралан республика, Роч Федерация , пырӧ Волгадор федерал кытшӧ.
Канкарыс — Шубашкар. Шубашкарсянь Мӧскуаӧдз 630 км.
Ним.
Чувашму шусьӧ сідз чуваш войтыр серти, коді тані важысянь олӧм да кодлы татчӧ вӧлі лӧсьӧдӧма автономия.
Статус.
Чуваш Республика — Роч Федерация кутантор. 
География.
Чувашму куйло Асыввыв Европа шыльыдінын, Волга ю бердын, сы вожъяс Сура да Свияга костын. Мувывторйыс — 18,3 сюрс км.кв.
Саридз веркӧссянь медвылынін республикаас — 286,6 метра.
Чуваш Республикакӧт ордчӧн куйлӧны: войвылын Мари Эл, асыввылын Татарстан, лунвылын Ульяновск обласьт да Мордовия, рытыввылын Макаръя обласьт.
Веськӧдлӧм.
Чуваш Республикаын 21 веськӧдлан район, 9 кар, 8 карок, 1700 гӧгӧр ичӧт оланін.
Канкар.
Республикалӧн канкар — Шубашкар, кытӧн олӧ 500 сюрс морт. 2003' воын сійӧ вермис конкурсын «Рочмуын олан понда медбур кар».
Отир.
Чуваш Республикаын олысьяс — 1279 сюрс морт (2009). Йӧзлӧн тшӧкыда — 69,9 морт/км² (2009), карсаяс — 57,7 % (2009).
Чужанвуж серти.
2002' вося гижӧдӧм дырйи Чуваш Республикаын олӧма 106 этнос, на пӧвстын чувашъяс — кык коймӧд торысь унджык, рочъяс — нёльӧд торысь унджык:
2010 вося гижӧдӧм дырйи войтырыс вӧлі чужанвуж серти юкӧма со кыдз :
Калмыкия

Калмыкия республика () тайӧ регион Рочмуын.
Дагестан

Дагестан республика (ав. "Дагъистаналъул ДжумхIурият", дарг. "Дагъистала Республика", кум. "Дагъыстан Республикасы", азерб. "Dağıstan Respublikası", лак "Дагъусттаннал Республика", лез. "Республика Дагъустан", рут. "Дагъыстан Республика", таб. "Дагъустандан Республика", нох. "ДегIeстан Республика", цах. "Республика Дагъустан") тайӧ регион Рочмуын.
Галгай Республика

Ингушетия республика () тайӧ регион Рочмуын.
Чечня

Чечня () тайӧ пыдди пуктытӧм Кавказын канму, ӧні регион Рочмуын.
Кабарда-Балкария

Кабарда-Балкария республика (, ) тайӧ регион Рочмуын.
Карачай-Черкесия

Карачай-Черкесия республика (, ) тайӧ регион Рочмуын.
Вӧлӧгда обласьт

Вӧлӧгда обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Киров обласьт

Киров обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Тюмень обласьт

Тюмень обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Свердловск обласьт

Свердловск обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Ленинград обласьт

Ленинград обласьт (важвылӧмса ним - Ингрия либӧ Ингерманландия) тайӧ регион Рочмуын. Сылӧн вужвойтыръяс - чудь-йӧгра йӧзъяс: водь, ижора, вепсъяс да суоми-инкери.
Мӧскуа обласьт

Мӧскуа обласьт ("Канкар обласьт") () тайӧ регион Рочмуын.
Калининград обласьт

Калининград обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Иваново обласьт

Иваново обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Комсомольск (Иваново обласьт)

Комсомольск — тайӧ Рочмуса кар, Иваново обласьтлӧн.
Йӧз лыд: 9 сюрс гӧгӧр (2008).
Ростов обласьт

Ростов обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Макаръя обласьт

Макаръя обласьт либӧ Нижегородскӧй обласьт — регион Рочмуын, пырӧ Волгадор федералкытшö.
География.
Макаръя обласьт куйлӧ Рочму европаса юкӧн шӧрын.
Ордча мутассэз: войвыв-рытыввылын Кострома обласьт, войвыв-асыввылын — Киров обласьт, асыввылын — Мариму да Чувашму, лунвылын — Мордовия, лунвыв-рытыввылын — Рязань обласьт, рытыввылын — Владимир обласьт да Иваново обласьт.
Муыс — 76 900 км² ыджда, кузьтаыс лунвыв-рытыввывсянь войвыв-асыввылӧ — 400 км-ысь унджык.
Йӧз.
2010' вося лыддьӧм дырйи Макаръя обласьтын олӧмаӧсь 3 310 562 морт.
Иркутск обласьт

Иркутск обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Яран асвеськӧдлан кытш

Яран асвеськӧдлан кытш (яран: Ненэцие автономной ӈокрук)) — Рочмуын регион.
История.
Лӧсьӧдӧма 1929 вося сора тӧлысь 15 лунӧ.
Юклӧм.
Яран асвеськӧдлан кытшын ӧти кытшса кар (Наръяна-Мар), ӧти муниципальнӧй район (Заполярнӧй район) да ӧти карсяма посёлок (Искательяслӧн посёлок).
Томск обласьт

Томск обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Ямал-Яран асвеськӧдлан кытш

Ямал-Яран асвеськӧдлан кытш тайӧ регион Рочмуын.
Амур обласьт

Амур обласьт ("Амурдор") () тайӧ регион Рочмуын.
Ярославль обласьт

Ярославль обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Владимир обласьт

Владимир обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Астрахань обласьт

Астрахань обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Белгород обласьт

Белгород обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Брянск обласьт

Брянск обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Волгоград обласьт

Волгоград обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Воронеж обласьт

Воронеж обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Вылькар обласьт

Вылькар обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Магадан обласьт

Магадан обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Калуга обласьт

Калуга обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Кемерово обласьт

Кемерово обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Кострома обласьт

Кострома обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Курган обласьт

Курган обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Курск обласьт

Курск обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Липецк обласьт

Липецк обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Лымвый

Лымвый тайӧ кын юмов десерт сёян.
Сочи (вежӧртасъяс)

Сочи:
Оренбург обласьт

Оренбург обласьт () тайӧ регион Рочмуын. Юркарыс Оренбург.
Орёл обласьт

Орёл обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Новосибирск обласьт

Новосибирск обласьт ("Выль Сибиркар обласьт") () тайӧ регион Рочмуын.
Пенза обласьт

Пенза обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Псков обласьт

Псков обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Тамбов обласьт

Тамбов обласьт () тайӧ регион Рочмуын.
Твер обласьт

Твер обласьт ()— Рочмуын регион, пырӧ Шӧр федерал кытшӧ.
Веськӧдлан шӧрин — Твер кар.
Водзынсӧ вӧлі тӧдса, кыдзи «Твер му», «Твер край». Рочму империяын да РСФСР-ын 1929 воӧдз вӧлі тӧдса кыдзи Твер губерня. 1990 воӧдз шусис Калинин обласьт. Артмӧдӧма 1935 вося тӧвшӧр тӧлысь 29-ӧд лунӧдз.
Ӧтувъя су эм Москва, Ярославль, Вӧлӧгда, Вылькар, Смоленск да Псков обласьтъяскӧд.
Обласьтлы сетӧма Ленин орден 1966 воын.
Веськӧдлӧм могысь юкӧм.
Твер обласьтӧ пырӧ 7 каркытш да 36 муниципальнӧй район.
Тула обласьт

Тула обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Ульяновск обласьт

Ульяновск обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Челябинск обласьт

Челябинск обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Фейс Эванслӧн дискографияыс

Тайӧ R&amp;B-са да Соул-са сьылысь Фейс Эванслӧн дискографияыс.
Рязань обласьт

Рязань обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Саратов обласьт

Саратов обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Бишкек

Бишкек (بىشكهك) - тайӧ Кыргызстанса кар, Кыргызстан республикалӧн юркар. Промышленнӧй, научнӧй да культурнӧй шӧрин.
Тэзе (котыр)

Тэзе () — христиан Экуменизм котыр Тэзе сиктын, Франция.
Мурманск обласьт

Мурманск обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Сахалин обласьт

Сахалин обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Смоленск обласьт

Смоленск обласьт тайӧ регион Рочмуын.
Маннекен Пис

Маннекен Пис (, ) тайӧ памятник да фонтан Брюссельын.
Жаннеке Пис

Жаннеке Пис () тайӧ памятник да фонтан Брюссельын.
Люксембург (кар)

Люксембург (, , ) - тайӧ Люксембургса кар, Люксембург юркар.
Йӧз:
Евроаддзӧм (вежӧртасъяс)

Евроаддзӧм:
Еврей асвеськӧдлан обласьт

Еврей асвеськӧдлан обласьт (, "идише ойтономэ гэгнт") тайӧ регион Рочмуын.
Ӧтувтчӧм Войтыръяслӧн Котыр

Ӧтувтчӧм Войтыръяслӧн Котыр (дженьыда — ӦВК; англ. United Nations, фр. Organisation des Nations unies, роч. Организация Объединённых Наций, исп. Organización de las Naciones Unidas, кит. 联合国, араб. الأمم المتحدة) — войтыркостса котыр.
Айморт

Айморт ("Айлов") тайӧ мортлӧн айыс.
Ань

Ань (сідзжӧ нывбаба) — тайӧ мортлӧн энь орд.
Ырӧш

Ырӧш тайӧ горш веськӧдан юан.
Зарава

Зарава (роч: березовый сок) тайӧ кыдз пу ва, горш веськӧдан юан.
Коми фольклор.
Шусьӧг: Кос кыддзысь зарава оз вияв
Иерусалим

Иерусалим ( "Йерушала́йим", "аль-Кудс") - тайӧ Израильса да Палестинаса кар, Палестинаса юркар.
Йӧз:
Лыддьысянін

Лыддьысянін (сідзжӧ: небӧг видзанін; ) — учреждение, кӧні чукӧртӧны да видзӧны небӧгъяс да йӧзӧдӧм уджъяс, кодъясӧн вермас тӧдмасьны быдӧн.
Успенньӧ

Ен Мамлӧн Успенньӧыс ("Оспожа") тайӧ кристослы эскӧм гажлун.
Ен локтӧм

Ен локтӧм тайӧ кристослы эскӧм гажлун.
Рӧштво (вежӧртасъяс)

Рӧштво:
Ен Мамлӧн Рӧштвоыс

Ен Мамлӧн Рӧштвоыс ("Пречистая") тайӧ кристослы эскӧм гажлун.
Сводешлӧн Перым финн-йӧгра кывъяслы лыддьӧгыс

Сводешлӧн Перым финн-йӧгра кывъяслы лыддьӧгыс тайӧ Сводешлӧн лыддьӧгыс.
&lt;br&gt;
Кведлинбург (кар)

Кведлинбург () - тайӧ Германияса кар.
Йӧз:
Вернигероде

Вернигероде () - тайӧ Германияса кар.
Йӧз:
Давша

Давша ("Давше") тайӧ Россияса сикт, Бурятия республикалӧн сикт, Северобайкальск районын. Баргузин заповедниклӧн шӧриныс.
Байкал ты бокӧ. 
Йӧз: 114 гӧгӧр (1991), 3 котыр (2008).
Улан-Удэ

Улан-Удэ () тайӧ Россияса кар, Бурятия республикалӧн юркар. Культурнӧй да научнӧй шӧрин. Селенга ю бокӧ. 
Йӧз: 373 сюрс гӧгӧр (2007).
Ыджыд Перым

Ыджыд Перым (, ) тайӧ финн-йӧгра важвылӧм обласьт.
Амстердам

Амстердам () - тайӧ Нидерландъясса кар, Нидерландъяслӧн юркарныс.
Йӧз:
Загреб

Загреб () - тайӧ Хорватияса кар, Хорватиялӧн юркарыс.
Йӧз:
Рига

Рига () - тайӧ Латвияса кар, Латвиялӧн юркарыс.
Йӧз:
Вильнюс

Вильнюс (, , ; 1939 воӧдз официал роч ним — Ви́льна, ) - тайӧ Литваса кар, Литвалӧн юркарыс.
Йӧз:
Европаса Союз

Европаса Союз ("Евросоюз") тайӧ войтыркостса котыр.
Об

 &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;101604&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2013-03-08T15:21:48Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;Addbot&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;minor /&gt;
 &lt;comment&gt; Migrating 68 interwiki links, now provided by on &lt;/comment&gt;
 &lt;origin&gt;109967&lt;/origin&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Об (, , , , ) тайӧ ю Войвыв Азияын, Сибирын.
Хант-Манси асвеськӧдлан кытш

 &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;45243&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2010-09-10T12:40:00Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;Xqbot&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;minor /&gt;
 &lt;comment&gt;Robot: Fixing double redirect to Ханты-Вӧгул асвеськӧдлан кытш — Йӧграму&lt;/comment&gt;
 &lt;origin&gt;45468&lt;/origin&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Туапсе

Туапсе () — тайӧ Рочмуса кар, Краснодар ладорлӧн кар, Сьӧд саридз дорын. Ыджыд порт.
Йӧз лыд: 62,1 сюрс гӧгӧр (2008).
Коми-Ёдз кыв

Коми-Ёдз кыв тайӧ чудь-йӧгра кыв Красновишерск районын (Перым ладор). 
1 - ӧтік
2 - кык
3 - квим
4 - нюль
5 - вит
6 - квать
7 - сизим
8 - кыкъямыс
9 - ӧкмыс
10 - дас
Важ Египет

Важ Египет тайӧ бырӧм канму Африкаын да Азияын.
Видзӧдӧй тшӧтш.
Египет кыв
Нимъяс.
Важ Египетын вöлi шуӧны Египет "Та-Кэмэт" - "Сьӧд Му" :
km-m-t:O49, q-m-t:O49 (/Кэм/, /Кам/, /Кэмэт/, /Куумат/ - "Сьӧд (Му)", "Египет") 
Важ египтяна вöлi шуӧны асьнысӧ "Кэму" - "Сьӧдъяс" :
Важ Греция

Важъя Эллада тайӧ бырӧм канму Европаын.
Важ Рим

Важ Рим () тайӧ вошысь канму Европаын.
Кишинёв

Кишинёв () - тайӧ Молдоваса кар, Молдовалӧн юркарыс.
Йӧз:
Ереван

Ереван () - тайӧ Арменияса кар, Армениялӧн юркарыс.
Йӧз: 
&lt;br&gt;
Лондон

Лондон () - тайӧ Англияса кар, Англиялӧн да Ыджыд Британиялӧн юркарныс.
Йӧз:
Мадрид

Мадрид (Madrid) - тайӧ Испанияса кар, Испаниялӧн юркарыс.
Йӧз:
Прага

Прага () - тайӧ Чехияса кар, Чехиялӧн юркарыс.
Йӧз:
Бухарест

Бухарест (, Букурешть) - тайӧ Румынияса кар, Румыниялӧн юркарыс.
Йӧз:
Варшава

Варшава () - тайӧ Польшаса кар, Польшалӧн юркарыс.
Йӧз:
Андорра-ла-Велья

Андорра-ла-Велья (, ) - тайӧ Андорраса кар, Андорралӧн юркарыс.
Йӧз:
Белград

Белград ("Еджыдкар") () - тайӧ Сербияса кар, Сербиялӧн юркарыс.
Йӧз:
София

София () - тайӧ Болгарияса кар, Болгариялӧн юркарыс.
Йӧз:
Скопье

Скопье () - тайӧ Македонияса кар, Македониялӧн юркарыс.
Йӧз:
Рейкьявик

Рейкьявик () - тайӧ Исландияса кар, Исландиялӧн юркарыс.
Йӧз:
Стокгольм

Стокгольм (, ) - тайӧ Швецияса кар, Швециялӧн юркарыс.
Йӧз:
Осло

Осло () - тайӧ Норвегияса кар, Норвегиялӧн юркарыс.
Йӧз:
Лиссабон

Лиссабон () - тайӧ Португалияса кар, Португалиялӧн юркарыс.
Йӧз:
Копенгаген

Копенгаген () - тайӧ Данияса кар, Даниялӧн юркарыс.
Йӧз:
Братислава

Братислава (; , "Пресбург"; дo 1919 , "Пожонь") - тайӧ Словакияса кар, Словакиялӧн юркарыс.
Йӧз:
Вена

Вена () - тайӧ Австрияса кар, Австриялӧн юркарыс.
Йӧз: 
&lt;br&gt;
Майн вылын Франкфурт

Майн вылын Франкфурт () - тайӧ Германияса кар.
Йӧз:
Гагра

Гагра (, ) тайӧ Абхазияса кар, Гагра районын. Турист да культурнӧй шӧрин. 
Йӧз: 10,7 сюрс гӧгӧр (2003).
Гудаута

Гудаута (, , ) тайӧ Абхазияса кар, Гудаута районын. Турист да культурнӧй шӧрин. 
Йӧз: 7,7 сюрс гӧгӧр (2003).
Пицунда

Пицунда (, , ) тайӧ Абхазияса кар, Гагра районын. Турист да культурнӧй шӧрин. 
Йӧз: 11 сюрс гӧгӧр (1991).
Гульрипш

Гульрипш (, , ) тайӧ Абхазияса кар, Гульрипш районын. Турист да культурнӧй шӧрин. 
Йӧз: 8 014 гӧгӧр (2008).
Очамчира

Очамчира (, , ) тайӧ Грузияса кар, Очамчира районын. Турист да культурнӧй шӧрин. 
Йӧз: 4,7 сюрс гӧгӧр (2003).
Ткварчал

Ткварчал (, , ) тайӧ Абхазияса кар, Ткварчал районын. Турист да культурнӧй шӧрин. 
Йӧз: 4,8 сюрс гӧгӧр (2003).
Гал

Гали (, , ) тайӧ са кар, Гал районын. Турист да культурнӧй шӧрин. 
Йӧз: 7,2 сюрс гӧгӧр (1991).
Амур вылын Комсомольск

Амур вылын Комсомольск тайӧ Рочмуса кар, Хабаровск ладорлӧн юркар. Промышленнӧй, научнӧй да культурнӧй шӧрин. 
Йӧз: 270,8 сюрс гӧгӧр (2009).
Фергана

Фергана () тайӧ Узбекистанса кар, Фергана вилоятлӧн юркар. Промышленнӧй, научнӧй да культурнӧй шӧрин. 
Йӧз: 191 сюрс гӧгӧр (1994).
Женева

Женева (, ) - тайӧ Швейцарияса кар, Женева кантонлӧн юркарыс.
Йӧз:
Щёлково

Щёлково — тайӧ Рочмуса кар, Канкар обласьтлӧн кар.
Йӧз лыд: 113 сюрс гӧгӧр (2008).
Шанхай

 &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;110013&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2020-10-08T16:14:00Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;Gerd Eichmann&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;comment&gt;gallery added&lt;/comment&gt;
 &lt;origin&gt;134894&lt;/origin&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Шанхай () тайӧ Китайса кар. Промышленнӧй, научнӧй да культурнӧй шӧрин. 
Йӧз: 19 млн. гӧгӧр (2007).
&lt;br&gt;
Молодцов анбур

Молодцов анбур — тайӧ аслыспӧлӧс Коми анбур. Сыӧн вӧдитчылiсны зыряна комияс 1918-1932 да 1936-1938 воясӧ, а перым комияс 1921-1932 воясӧ. Лӧсьӧдысьыс — коми кывтуялысь В.А. Молодцов. 
Вылӧм.
Молодцов анбур вылын лэдзӧмаӧсь 1920-ӧд воясся уна коми небӧг да газет-журнал. Тайо анбур вылын коми войтырыслӧн пансис коми кывъя школаын велӧдчӧм.
Молодцов анбурысь эновтчылысны медводз коми латынь вылӧ вуджiгмоз (вочасӧн 1930'-1932' вояс чӧж), а сэсся мӧдпӧв шыбитiсны сiйӧс 1938' воӧ, тайӧ пӧрйӧ роч коддьӧм графика пыртӧмысла.
Шыпасъяс.
Тайӧ анбурын быд коми шыыслы лӧсялiс торъя шыпас. Унджык пасыс босьтӧма вӧлi роч азбукаысь, куимыс - д, и да й шыяс пасйӧм могысь - латинсаысь. 
Шыпасъяс ф, х да ц анбурас медводз эз вӧвны, 1920' вояс помын найӧс пыртӧмаӧсь, рочысь босьтӧм кывъясын торъя шыяс петкӧдлӧм могысь. 
Латина анбурысь босьтӧмӧсь шыпасъяс 
Небыд шыяс мыччалӧмӧсь вылӧ чутіка шыпасъясӧн: 
Аслыспӧлӧс аффрикатаяс мыччалӧмӧсь улӧ чутіка шыпасъясӧн:
Юрмала

Юрмала () - тайӧ Латвияса кар, курорт.
Йӧз:
Иваново

Иваново тайӧ Рочмуса кар, Иваново обласьтлӧн юркар. Промышленнӧй, научнӧй да культурнӧй шӧрин. 
Йӧз: 406,5 сюрс гӧгӧр (2008).
Бруней

Бруней, Бруней-Даруссалам султанув () — тайӧ канму Азияын.
Шри-Ланка

Шри-Ланка, "Шри-Ланка Демократ Социалист Республика" (, «Бурсиӧма Му»), (Цейлон) - тайӧ канму Азияын.
Непал

Непал () - тайӧ канму Азияын. 
&lt;br&gt;
Бутан

Бутан (дзонг-кэ འབྲུག་ཡུལ) - тайӧ канму Азияын.
Мьянма

Мьянма () - тайӧ канму Азияын.
Камбоджа

Камбоджа () — тайӧ канму Азияын.
Лаос

Лаос ("Лаос Войтыр Демократ Республика") - тайӧ канму Азияын.
Мальдивъяс

Мальдивъяс () - тайӧ канму Азияын.
Сингапур

Сингапур (, пиньинь: Xīnjiāpō Gònghéguó, , ) - тайӧ канму-кар Азияын.
Ижора кыв

Ижора кыв (ижора "ižor(k)an keeli/kiili", "ingeroiskeeli") тайӧ чудь-йӧгра кыв Ленинград обласьтын.
Грамматика.
Эмакыв.
Эмакывлӧн ижора кывйын эм кык лыд: ӧтка лыд ("Yksikkö") да уна лыд ("Monikko"); дас ӧти вежлӧг:
Индан-асалан суффиксъяс.
Lehmä ("мӧс"):
Кадакывлӧн вежласьӧм.
Tehhä ("вӧчны"):
Ӧнія кад
Ӧнія кад, соссяна форма
Колян кад
Колян кад, соссяна форма
Локтан кад
Локтан кад, соссяна форма
1 - yks
2 - kaks
3 - kolt
4 - neljä
5 - viiz
6 - kuuz
7 - seitsen
8 - kaheksan
9 - yheksän
10 - kymmen
11 - ykstoist
20 - kakskymment
21 - kakskymment yks
30 - koltkymment
100 - sata
200 - kakssattaa
678 - kuuzsattaa seitsenkymment kaheksan
1000 - tuhatta
1918 - tuhatta yheksänsattaa kaheksantoist
2000 - kaks tuhattaa
Водь кыв

Водь кыв (водь "vaďďaa ceeli, maaceeli") тайӧ чудь-йӧгра кыв Ленинград обласьтын.
1 - ühsi
2 - kahsi
3 - kõlmõd
4 - nellä
5 - viisi
6 - kuusi
7 - seitsee
8 - kahõsaa
9 - ühesää
10 - cümmee
11 - ühstõššõmõt
12 - kahstõššõmõt
13 - kõmtõššõmõt
14 - nellätõššõmõt
15 - viiztõššõmõt
16 - kuuztõššõmõt
17 - seitseetõššõmõt
18 - kahõsaatõššõmõt
19 - ühesäätõššõmõt
20 - kahscümmentä
21 - kahscümmentä ühsi
30 - kõmcümmentä
100 - sata
101 - sata ühsi
200 - kahssataa
1000 - tuhad
2000 - kahstuhatta
3427 - kõmtuhatta nelläsataa kahscümmentä seitsee
Лив кыв

Лив кыв (лив "līvõ kēļ", лат. "lībiešu valoda" либӧ "līvu valoda") тайӧ бырӧм чудь-йӧгра кыв Латвияын.
 Min izāmō
 Min izāmō, min sindimō
 ūod ārmaz rānda sa,
 kus rāndanaigās kazābõd
 vel vanād, vizād piedāgõd.
 Min ārmaz īlmas ūod set sa,
 min tõurõz izāmō.
 Min izāmō, min sindimō
 ūod ārmaz rānda sa,
 kus lāinõd mierstõ vīerõbõd
 ja rāndan sūdõ āndabõd.
 Min ārmaz īlmas ūod set sa,
 min tõurõz izāmō.
 Min izāmō, min sindimō
 ūod ārmaz rānda sa,
 kus jelābõd īd kalāmīed,
 kis mīer pǟl ātõ pävad, īed.
 Min ārmaz īlmas ūod set sa,
 min tõurõz izāmō.
 Min izāmō, min sindimō
 ūod ārmaz rānda sa,
 kus kūltõb um vel pivā ēļ -
 min amā ārmaz rāndakēļ.
 Min ārmaz īlmas ūod set sa,
 min tõurõz izāmō.
Карел кыв

Карел кыв (карел "karjalan kieli") тайӧ чудь-йӧгра кыв Карелияын.
Войвыв саами кыв

Войвыв саами кыв ("Davvisámegiella, Sámegiella") тайӧ чудь-йӧгра кыв Норвегмуын, Шведмуын да Суоми Муын.
Грамматика.
Эмакыв.
Эмакывлӧн войвыв саами кывйын эм кык лыд: ӧтка лыд ("ovttaidlohku") да уна лыд ("máŋggaidlohku"); сизим вежлӧг:
Индан-асалан суффиксъяс.
Ruoktu (керка):
Морта нимвежтасъяс.
Морта нимвежтасъяслӧн эм куим лыд: ӧтка лыд ("ovttaidlohku"), кыка лыд ("guvttiidlohku") да уна лыд ("máŋggaidlohku")
Кадакывлӧн вежласьӧм.
Кадакывъяслӧн кывпод пасъяс: -at ("mannat" - мунны), -it ("boahtit" - воны), -ut ("lávlut" - сьывны).
viehkat (котравны):
Dálá áigi (Ӧнія кад)
Vássán áigi (Колян кад)
Okta — 1
Guokte — 2
Golbma — 3
Njeallje — 4
Vihtta — 5
Guhtta — 6
Čieža — 7 
Gávcci — 8
Ovcci — 9 
Logi — 10
Oktanuplohkkái — 11
Guoktelogi — 20
Guoktelogiokta — 21
Golbmalogi — 30
Čuođi — 100
Guoktečuođi — 200
Duhat — 1000
Logi duháha — 10000
Čuođi duháha — 100000
Miljovdna — 1000000
Miljarda — 1000000000
 Guhkkin davvin Dávggáid vuolde
 sabmá suolggaid Sámieatnan.
 Duottar leabbá duoddar duohkin,
 jávri seabbá jávrri lahka.
 Čohkat čilggiin, čorut čearuin
 allanaddet almmi vuostái.
 Šávvet jogat, šuvvet vuovddit,
 cáhket ceakko stállenjárggat
 máraideaddji mearaide.
 Dálvit dáppe buolašbiekkat,
 muohtaborggat meariheamit.
 Sámi sohka sieluin mielain
 eahccá datte eatnamiiddis:
 Mátkálažžii mánoheabit,
 giđđodeaddji guovssahasat, —
 ruoškkas, ruovggas rođuin gullo,
 juhca jávrriin, jalgadasain,
 geresskálla máđiid miel.
 Ja go geassebeaivváš gollut
 mehciid, mearaid, mearragáttiid,
 golli siste guollebivdit
 suilot mearain, suilot jávrriin
 gollin čuvget čáhcelottit,
 silban šovvot sámedeanut,
 šelgot čuoimmit, šleđgot áirrut,
 luitet albmát lávllodemiin
 geavgŋáid, guoikkaid, goatniliid.
 Sámeeatnan sohkagoddi,
 dat lea gierdan doddjokeahttá
 goddi čuđiid, garrogávppiid,
 viehkis vearrevearrováldiid.
 Dearvva dutnje, sitkes sohka!
 Dearvva dutnje, ráfi ruohtas!
 Eai leat doarut dorrojuvvon,
 eai leat vieljain varat vardán
 Sámi siivosoga sis.
 Máttarádját mis leat dovle
 vuoitán vearredahkkiid badjel.
 Vuostálastot, vieljat, miige
 sitkatvuođain soardiideamet!
 Beaivvi bártniid nana nálli!
 Eai du vuoitte vašálaččat,
 jos fal gáhttet gollegielat,
 muittát máttarmáttuid sáni:
 Sámieatnan sámiide!
Емва ӧксыув

Емва ӧксыув ("Удора ӧксыув") (роч "Вымское княжество, Удорское княжество") тайӧ вошысь феодал Коми-Зыряналӧн канмуныс Европаын, Емва ю дорын. 1451-1502.
Ӧксы керка тайӧ ӧксыяс Вымскӧйяс.
Коми ним

Коми нимъяс – тайӧ коми йӧзлӧн нимъяс.
Ливан

Ливан (, "Лубнан"), официал ним Ливан Республика) (; "аль-Джумхури́я аль-Лубнани́я") тайӧ канму Азияын.
Оман

Оман (), официал ним Оман Султанув (араб. سلطنة عُمان) тайӧ канму Азияын.
Катар

Катар (), официал ним Катар Канму (араб: دولة قطر, Давлат Катар) тайӧ канму Азияын.
Сирия

Сирия (, "Сурийя"), официал ним Сирия Араб Республика) ( ("аль-Джумхури́йя аль-Араби́йя ас-Сури́йя") тайӧ канму Азияын.
Йемен

Йемен (, "аль-Яман"), официал ним Йемен Республика) ( ("ал-Джумхури́ййа ал-Йамани́ййа") тайӧ канму Азияын.
Пакистан

Пакистан (), официал ним Пакистан Ислам Республика) ( ("Ислами Джамхурия-и-Пакистан") тайӧ канму Азияын.
Корея Республика

Корея Республика (-хангыль, ханчча:大韓民國 , "Тэханмингук") ("Лунвыв Корея") тайӧ канму Азияын.
Корея Войтыр Демократия Республика

Корея Войтыр Демократия Республика (, "Чосон Минджуджуи Инмин Конхвагук") ("Войвыв Корея") — тайӧ канму Азияын.
Казан

Казан (, , , мари "Озаҥ", ) тайӧ Рочмуса кар, Тотараму республикалӧн юркар. Промышленнӧй, научнӧй да культурнӧй шӧрин. 
Йӧз: 1 120,2 сюрс гӧгӧр (2008).
Аэропорт

Аэропорт тайӧ сынӧд дзиръя, самолётъяслы порт.
Сыктывкар (аэропорт)

Сыктывкар тайӧ войтыркостса аэропорт Сыктывкарын.
Сочи (аэропорт)

Сочи (Адлер) () тайӧ аэропорт Сочиын.
Урчитӧм кывкутана котыр

Урчитӧм кывкутана котыр тайӧ коммерция котыр.
Пӧддельнӧй (Кӧрткерӧс район)

Пӧддельнӧй () – Коми Республикаса сикт, Кӧрткерӧс районысь Пӧддельнӧй сикт овмӧдчӧминса шӧрсикт.
Коми Республикаса кып

Коми республикалӧн кып — тайӧ демократическӧй правовӧй канмулӧн, национальнӧй культуралысь традицияяс видзӧмлӧн, сылӧн уна национальносьтя войтыр ӧтувъялунлӧн символ. 
История.
Кып вынсьӧдӧма 1994-ӧд вося лэддза-номъя тӧлысь 6-ӧд лунӧ XII-20/5 №-а Коми Республикаса Индӧдӧн «О Государственном гимне Республики Коми».
2006 вося сора тӧлысь 4 лунӧ гижисны кывъяс.
Кыплысь шыладсӧ лӧсьӧдӧма Нёбдінса Витторлӧн «Варыш поз» сьыланкыв вылӧ подуласьӧмӧн, кодӧс выльысь вежлалыштіс Михаил Герцман.
Кыплӧн кывъясыс Виктор Савинлӧн, комиӧн шыльӧдіс-лӧсьӧдіс Владимир Тимин; роч текстсӧ шыльӧдісны Александра Шергина да Александр Суворов.
2012 воӧ коми гижысь Гений Горчаков вӧзйис эновтчыны Нёбдінса Витторлӧн кывъясысь да шыладысь, да вӧзйис ассьыс вариант: выль кывъяс да шылад.
2016 вося лӧддза-номъя тӧлысь 12-ӧд лунӧ, кор пасйӧны Рочму лун, Коми мулӧн кып медводдзаысь юргис Москваын С.В. Рахманинов нима Концерт жырйын, кӧні Россияса нимӧдана артист Юрий Ткаченко веськӧдлӧм улын ӧтувтӧм симфоническӧй оркестр ворсіс коми кыпсӧ «Симфония гимнов» проект олӧмӧ пӧртігӧн.
Советск (Киров обласьт)

Советск (мари "Кукарка") тайӧ Рочмуса кар, Киров обласьтын кар. Промышленнӧй да культурнӧй шӧрин. 
Йӧз: 17,2 сюрс гӧгӧр (2005).
Тольятти

Тольятти тайӧ Рочмуса кар, Самара обласьтын. Промышленнӧй, научнӧй да культурнӧй шӧрин. 
Йӧз: 663 сюрс гӧгӧр (2025).