tartuNLP/wikipedia-smugri-20251201 huggingface dataset:
Беларусь

Беларусь (; бел. латин анбур: "Bielaruś"), официальнӧй ним Республика Беларусь (; бел. латин анбур: "Respublika" "Bielaruś") — тайӧ канму Европаын, рытыввылын Асыввыв-Европа тшӧтшкӧсін. Юркар — Минск, медыджыд каръяс — Гомель, Магилёу, Вицебск, Полацк, Слуцк, Бабруйск, Гродна, Брэст, Пинск, Мазыр, Наваполацк.
География.
Медшӧр тыяс — Наратш, Асьвейскае, Дрысьвяты, Князь-ты, Лукомскае. 
Медшӧр юяс — Днипро, Прыпяць, Сож, Нёман, Дзвина, Рытвывса Буг, Вялля, Сьвислатш да Бярэзина. 
Медвылыс чут — керӧс Сьвятая.
Туризм.
Юр туризм туйвизьяс — Наратш ты, Мирса да Нясьвижса изкаръяс, Гродна кар.
Таджикистан

Таджикистан, Таджикистан Республика () — тайӧ канму Азияын.
Узбекистан

Узбекистан, Узбекистан Республика () — тайӧ канму Азияын.
Казахстан

Казакстан, офисіал ногӧн Казахстан Республика (казакӧн "Қазақстан / Qazaqstan," рочӧн "Казахстан," офисіал ногӧн: казакӧн "Қазақстан Республикасы / Qazaqstan Respublikasy", рочӧн Респу́блика Казахста́н , дженьдӧдӧм — РК) — тайӧ канму Европаын да Азияын.
Кыргызстан

Кыргызстан, Кыргыз Республика () тайӧ канму Азияын.
Туркменистан

Туркменистан () – тайӧ канму Азияын.
Эллада

Эллада, Элладаса Республика () — тайӧ канму Европаын.
Болгария

Болгария, Болгария Республика () — тайӧ канму Европаын.
Турция

Турция, Турция Республика () — тайӧ канму Европаын да Азияын.
Ыджыд Британия

Ыджыд Британия, Ыджыд Британиялӧн да Войвыв Ирландиялӧн Ӧтувтӧм корольувныс () — тайӧ канму Европаын. 
Карл III
Тереза Мэй
Нидерландъяс

Нидерландъяс, Нидерландъяс корольув () — тайӧ канму Европаын.
Сербия

Сербия, Сербия Республика () — тайӧ канму Европаын.
Хорватия

Хорватия, Хорватия Республика () — тайӧ канму Европаын.
Албания

Албания, "Албания Республика" (албан Shqipëria, Republika e Shqipërisë) — тайӧ канму Европаын.
Англичан кыв

Англичан кыв ("English language"), сідзжӧ инглиш кыв — тайӧ герман кыв, Ыджыд Бритмуын, Америкаса Ӧтувтчӧм Штатъясын, Канадаын (франсузкӧд), Выль Зеландияын да Австралия Ӧтувъябурын каналан кыв, Индияын каналан кывъясысь ӧти (хиндикӧд да штатъяслӧн официальнӧй кывъяскӧд).
1 - one
2 - two
3 - three
4 - four
5 - five
6 - six
7 - seven
8 - eight
9 - nine
10 - ten
11 - eleven
12 - twelve
13 - thirteen
20 - twenty
21 - twenty-one
30 - thirty
100 - hundred
200 - two hundred
1000 - thousand
Видзӧдӧй тшӧтш.
Важ англичан кыв
Шӧр англичан кыв
Лувр

Лувр (франция "Louvre, Musée du Louvre") тайӧ музей Парижын. Восьтӧма 1793 воын.
60 000 m²
2007: 8 300 000 visit
"Мона Лиза", "The Virgin and Child with St. Anne", "Мелоса Венера", "Хаммурапилӧн кодексыс", "Самотракиса Ника"
Словакия

Словакия, Словакия Республика (, "") — тайӧ канму Европаын.
Бразилия

Бразилия, Федератив Бразилия Республика () — тайӧ канму Лунвыв Америкаын.
Япония

Япония (, Ниппон, Нихон; официал япон: 日本国, Ниппон-коку, Нихон-коку) — важся канму ылі асыввылын, меститчӧма дiяс вылын.
Швеция

Швеция, Швеция корольув () — тайӧ канму Европаын.
Ватикан

Ватикан, Ватикан Канму-Кар (, ) — тайӧ канму Европаын.
Бельгия

Бельгия, "Бельгия Корольув" (нидерланд "België, Koninkrijk België"; франция "Belgique, Royaume de Belgique"; немеч "Belgien, Königreich Belgien") — тайӧ канму Европаын.
Монако

Монако, "Монако Ӧксыув" () — тайӧ канму Европаын.
Румыния

Румыния () — тайӧ канму Европаын. 
История.
Румынияын ӧнія веськӧдлан котырсӧ вӧлі котыртӧма 1990 воын, 1989 вося революция бӧрын, коді путкыльтіс Никоале Чаушескуӧн юрнуӧдӧм улын коммунистическӧй режим. 
1946 воын, мӧд мирӧвӧй война бӧрын, вӧлі котыртӧма сӧветскӧй союзӧн аканьӧн веськӧдлан коммунистическӧй веськӧдлан котыр. Румыния дугдіс лоны аканьӧн 1950-ӧд воясын, босьтіс автономия. 
Административнӧй юкӧнъяс.
Румыния юксьӧ 41 уезд вылӧ (județe), быдӧнлӧн аслыспӧлӧс история да культура. Уездъяс водзӧ юксьӧны каръяс вылӧ (municipii да orașe) да коммунаяс вылӧ (commune). Найӧ водзӧ юксьӧны сиктъяс вылӧ, кодъяслӧн абу асланыс администрация.
Швейцария

Швичарму, Швичармуса Конфедерация (немеч "die Schweiz, Schweizerische Eidgenossenschaft"; франция "la Suisse, Confédération suisse"; италия "Svizzera, Confederazione Svizzera"; романш "Svizra, Confederaziun svizra") — тайӧ канму Европаын.
Израиль

Израиль, "Израиль Канму" (иврит מדינת ישראל (Мединат Исраэль); араб دولة إسرائيل (Даулaт Исраиль)) — тайӧ канму Азияын.
Назар (Емдін район)

Назар () — Коми Республикаын Емдін районысь Кӧжмудор сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Ним артмӧм.
Назар грездлӧн нимыс артмӧма медводдза олысьлӧн ним серти.
История.
Медводдзаысь тайӧ грезд йылысь казьтывсьӧ 1916 воын. Тайӧ кадӧ нин грездас олӧма 200 морт. 
Водзсӧ грездас часовня вӧлӧма, а сэсся сэн вузасянін восьтӧмаӧсь.
Назарын вӧлӧмаӧсь колхозъяс, «Коквицкӧй» совхоз дырйи уджалӧма видз-му вӧдитысь бригада, асланыс конюшня.
Йӧз.
Татчӧс йӧзыс — комияс, сёрнитӧны комиӧн
Заречье (Емдін район)

Заречье () — Коми Республикаын Емдін районысь Кӧжмудор сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Ипа (Емдін район)

Ипа () — Коми Республикаын Емдін районысь Кӧжмудор сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Ним артмӧм.
Грезд нимыс артмӧма медводдза олысьлӧн Ипатий нимысь.
География.
Емдін районса грезд, коді меститчӧма Эжва юлӧн шуйгаладорын.
История.
Медводдзаысь тайӧ сиктыс казьтывсьӧ 1782 воын кыдзи Ипасицкая грезд. 
1918 воын Ипинская грездын олӧма 193 морт.
Йӧз.
Ипасаяс — комияс, сёрнитӧны комиӧн. Ӧні тані пыр олӧ 6 морт.
Кырс (Емдін район)

Кырс () — Коми Республикаын Емдін районысь Кӧжмудор сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Сюлатуй (Емдін район)

Сюлатуй () — Коми Республикаын Емдін районысь Кӧжмудор сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Иванова Валентина Васильевна

Иванова Валентина Васильевна (1956) — коми прозаик, журналист. 
Олан туй.
Валентина Иванова чужӧма Сыктывкарын 1956-ӧд вося моз тӧлысь 6-ӧд лунӧ. Челядьдырйиыс кольӧма Укваын да Керчомъяын. Помалӧма Керчомъяса школа-интернат, Сыктывкарса канму университетысь филология пакультет (1980). 
Уджалӧма школаын, радиоын, «Би кинь» журналын, Коми гижысь котыр аппаратын. Вӧлӧма медшӧр редакторӧн «Йӧлӧга» газетын (1991—1996).
Гижан удж.
В. Иванова гижӧ комиӧн челядьлы. 1979-ӧд воын сылысь медводдза висьтсӧ вӧлі йӧзӧдӧма районса газетын. Гижӧдъясыс петавлӧмаӧсь «Би кинь», «Войвыв кодзув» да «Мурзилка» журналъясын, Марий Элын, Удмуртияын да Перым Коми кытшын петысь журналъясын. Висьтъяссӧ йӧзӧдлӧма «Дзиръя ӧшинь дорын» да «Сикӧтш» ӧтувъя сборникъясын.
«Керка-пӧль» медводдза небӧгыс петӧма 2001-ӧд воын.
Образцов Пантелеймон Александрович

Образцов Пантелеймон Александрович (1909—1984) — рочӧн гижысь коми поэт.
Олан туй.
Пантелеймон Образцов чужис Вӧлӧгда губерняысь Яренск уездса Гамын (ӧні — Коми Республикаын Емдін районса Гам сикт) 1909 вося рака тӧлысь 16-ӧд лунӧ.
Сылӧн бать-мамыс вӧліны велӧдысьясӧн. Батьыс веськӧдліс школаса хорӧн. Мӧд тшупӧда Емдінса школа помалӧм бӧрын П. Образцов пырис велӧдчыны Вӧлӧгдаса шылад училишӧӧ. Сэсся вуджӧдчис Москваса консерваториа бердын училишӧӧ, велӧдчис ворсны скрипкаӧн. Образцовлӧн медшӧр профессиаыс — шылад велӧдысь. 1936 восянь Айму вӧсна Ыджыд тышӧдз уджаліс Москваын челядьлы шылад школаясын. Сэсся вуджис Сыктывкарӧ, велӧдіс шылад школаын, коді сёрӧнджык кутіс шусьыны Сыктывкарса шылад училишӧӧн, сэсся вуджис уджавны Педагогика училишӧӧ.
Куліс 1984 вося тӧвшӧр тӧлысь 19-ӧд лунӧ.
Гижан удж.
Пантелеймон Образцов ёнджыкасӧ тӧдса кыдзи поэт, коді гижӧ ичӧт челядьлы. Сійӧ водз босьтчис гижны. Челядь дырся кывбуръясыс петавлісны школаса газетын. 1942 воын на йылысь тӧдмалісны унджыкӧн — найӧс йӧзӧдіс «За новый Север» республикаса газета (ӧні — «Красное знамя». 1948 восянь кывбуръясыс кутісны петны «Войвыв кодзув» журналын (комиӧдліс И.М. Вавилин), СССР-са мукӧд журналын.
1945 воын челядьлы медбур художествоа небӧг серти Ставсоюзса конкурс вылын Образцовлысь кывбур чукӧрсӧ вӧлі донъялӧма торъя премиаӧн. Сэки сылӧн кывбуръясыс кажитчисны нималана челядь гижысьяслы: Самуил Маршаклы да Корней Чуковскийлы. Маршак весиг гижис Коми небӧг лэдзанінӧн веськӧдлысьлы да шуис Образцовӧс енбиа гижысьӧн. 1950 воын петіс сылӧн медводдза кывбур чукӧр — «Весна». Сэксянь гижысьлӧн петавліс 20 сайӧ небӧг, а на пиысь ӧти — весиг Москваса «Малыш» небӧг лэдзанінын.
П.А. Обрезцов гижис сідзжӧ проза. Челядьлы петавліс «О чем верещали сороки» небӧг (1982), кытчӧ вӧлі пыртӧма висьтъяс да мойдъяс.
1957 восянь — СССР-са гижысь котырӧ пырысь.
Арабач (Емдін район)

Арабач () — Коми Республикаын Емдін районысь Гам сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Богомолов (Емдін район)

Богомолов () — Коми Республикаын Емдін районысь Гам сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Гамлакост (Емдін район)

Гамлакост () — Коми Республикаын Емдін районысь Гам сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Ёль (Емдін район)

Ёль () — Коми Республикаын Емдін районысь Гам сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Камсамас (Емдін район)

Камсамас () — Коми Республикаын Емдін районысь Гам сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Кебырыб (Емдін район)

Кебырыб () — Коми Республикаын Емдін районысь Гам сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Кырув (Емдін район)

Кырув () — Коми Республикаын Емдін районысь Гам сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Яг (Емдін район)

Яг () — Коми Республикаын Емдін районысь Гам сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Мру (кыв)

Мру либӧ мро — тайӧ Бангладешын да Мъянмаын син-тибет кыв.
Мру анбур.
Сідзжӧ гижӧны латин анбурӧн.
1 - 𖩡 - lɔk
2 - 𖩢 - pre
3 - 𖩣 - ʃum
4 - 𖩤 - taːli
5 - 𖩥 - taŋa
6 - 𖩦 - tro
7 - 𖩧 - rinit
8 - 𖩨 - rijat
9 - 𖩩 - tako
10 - 𖩡𖩠 - muit
Аквад (Емдін район)

Аквад () — Коми Республикаын Емдін районысь Емдін сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Тыйыв (Емдін район)

Тыйыв () — Коми Республикаын Емдін районысь Емдін сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Ыб (Емдін район)

Ыб () — Коми Республикаын Емдін районысь Емдін сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Пӧлавъя (Емдін район)

Пӧлавъя () — Коми Республикаын Емдін районысь Емдін сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Йӧрӧсдін (Емдін район)

Йӧрӧсдін () — Коми Республикаын Емдін районысь Студенеч сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Ванвисдін (Емдін район)

Ванвисдін () — Коми Республикаын Емдін районысь Студенеч сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Балти (кыв)

Балти (بلتی, སྦལ་ཏིའི་སྐད་ "sbal-ti-skad") — тайӧ син-тибет кыв, кутшӧмӧн сёрнитӧны войвыв Пакистанын да Ладакх территорияын (войвыв Индия), матіса тибетлань. Анбуръяс — араб (урду) либӧ тибет; важӧн кывйӧн гижисны аслыссикас гижӧдъясӧн — балти А да Б.
Казлук (Емдін район)

Казлук () — Коми Республикаын Емдін районысь Межӧг сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь посёлок.
География.
Казлук пукалӧ Эжва юлӧн веськыд берегын.
Шорсай (Емдін район)

Шорсай () — Коми Республикаын Емдін районысь Межӧг сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь посёлок.
География.
Шорсай пукалӧ Эжва юлӧн веськыд берегын.
Куклина Раиса Ильинична

Куклина Раиса Ильинична (комиӧн Илля Райӧ; 1951— 2018 ) — коми кывбуралысь да литература туялысь. Гижӧма комиӧн да рочӧн.
Олан туй.
Раиса Куклина чужӧма 1951-ӧд вося кӧч тӧлысь 16-ӧд лунӧ Сыктывкарын. Тані жӧ помалӧма 2-ӧд номера школа. 1970—1973-ӧд воясӧ уджалӧма телеграфистӧн. Сэсся лоӧма «Югыд туй» газет редакцияын машинисткаӧн. 1973—1978-ӧд воясӧ велӧдчӧма Коми пединститутса филология факультетын уджысь орӧдчытӧг. Институт помалӧм бӧрын 1978-ӧд воын пырӧма уджавны СССР-са наукаяс академиялӧн Коми филиалысь Кыв, литература да история институтса кыв секторӧ старшӧй лаборантӧн. 1980—1983-ӧд воясӧ велӧдчӧма СССР-са наукаяс академиялӧн Коми филиалса очнӧй аспирантураын «СССР-са войтырлӧн литература» специальносьт серти. 1987-ӧд восянь уджалӧ фольклор да литература секторын младшӧй научнӧй сотрудникӧн, 1992-ӧд восянь — литературоведение юкӧдса научнӧй сотрудник должносьтын.
Кулӧма 2018-ӧд вося лӧддза-номъя тӧлысьын.
Туясян удж.
Диссертация темаыс — «Комедия как ведущий жанр коми драматургии». Туялӧма коми драматургиялысь аслыспӧлӧслунсӧ, поэтикасӧ жа жанръяссӧ. 
Р.И. Куклиналӧн медводдза йӧзӧдӧм уджӧн вӧлӧма В.А. Латышевалӧн «Драматургия и жизнь» небӧг вылӧ рецензия, мый петавлӧма 1986-ӧд воын «Войвыв кодзув» журналын (2 №). Сы бӧрын тшӧкыда гижлӧма коми литература, драматургия да национальнӧй театр йылысь.
Гижан удж.
Р.И. Куклина гижӧ кывбуръяс комиӧн да рочӧн. Аслас гижан сям йывсьыс восьсӧн юӧртӧма 1997 воын. Кывбуръясыс петавлісны «Войвыв кодзув» журналын, «Коми му» газетын, «Сыктывкар» да «Летящей мысли светлый луч» литературнӧй альманахъясын, «Уна рӧма сикӧтш» (2002), «Ӧтувъя керка» (2001) ӧтувъя чукӧръясын.
Некымын кывбур вуджӧдӧма эст кыв вылӧ да йӧзӧдӧма «Пӧсь вой» чукӧрын (2006).
Раиса Куклиналӧн комиӧн петавлісны «Тэ менам шондіӧй» (2001) да «Ловзьысь муслун» (2012) чукӧръяс, комиа-рочӧн — «ТЫ и Я» (2005) да «Эн дивит тэ менӧ» (2007) небӧгторъяс, рочӧн — «Весенние напевы» небӧг (2008).
Фомин Юлий Александрович

Фомин Юлий Александрович (1928—2015) — контр-адмирал, туялысь, техническӧй наукаясса кандидат, профессор, гижысь.
Туясян удж.
1960 воын Юлий Фомин дорйис диссертациа, лои техническӧй наукаясса кандидатӧн. Юлий Александрович —Циолковский нима космонавтика академиаын да наукаяс да искусствояслӧн Петыр академиаын профессор, академик.
Йӧзӧдіс 130-ысь унджык удж.
Гижан удж.
Юлий Фомин гижис да йӧзӧдіс некымын прозаа да кывбура небӧг. Сійӧ гижӧ роч флот да нималана флотоводечьяслӧн олӧм йылысь. Гижӧ чужан Луздор йывсьыс. На пиысь ӧти кывбур чукӧр шусьӧ «В океан от деревенской околицы».
Тохар кывъяс

Тохар кывъяс (тохар А, ас ним гашкӧ "ārśi" да тохар Б, "kuśi" либӧ "kuči") — тайӧ бырӧм инд-европаса кывъяс. Тохар кывъяс вылын сёрнитісны IX нэмӧдз Шӧр Азияын, Тарим ю вожын.
Беляев Геннадий Васильевич

Беляев Геннадий Васильевич (1940—2008) — коми гижысь, коми литература туялысь, литературнӧй критик, филологияса кандидат, журналист.
Олан туй.
Геннадий Беляев чужис 1940 вося тӧвшӧр тӧлысь 1-ӧд лунӧ Коми АССР-ысь Сыктыв районса Кычаныб грездын.
Служитіс армиаын. Помаліс Коми канмуса педагогика институт, аспирантура. Уджаліс КПСС-лӧн Коми обкоме, «Югыд туй» газетын редакторӧн. Вӧлі телевиденньӧ да радиовешанньӧ кузя Коми АССР-са Госкомитетын веськӧдлысьӧн, «Коми гор» телерадиокомпаниаса веськӧдлысьӧс вежысьӧн.
Куліс 2008 вося моз тӧлысь 31-ӧд лунӧ.
Гижан удж.
Г. Беляев гижліс ичӧтик висьтъяс, драмаа миниатюраяс. Комиӧдіс Николай Носовлысь «Приключения Толи
Клюквина» небӧгысь висьтъяс (1963). Дасьтіс «Анбур — коми мойд = Коми сказка — азбука» небӧг (2000), кытчӧ пыртісны роч кыв вылӧ вуджӧдӧм ас кывйӧн висьталӧм коми мойдъяс.
Туясян удж.
Кыдзи литературнӧй критик тӧдса 1960-ӧд вояссянь. Туяліс коми гижысьяслысь олӧмсӧ да гижӧдъясссӧ: Иван Куратовлысь, Нёбдінса Витторлысь, Михаил Лебедевлысь, Палалей Кальӧлысь, Иван Тороповлысь, Геннадий Юшковлысь, Пётр Шаховлысь да мукӧдлысь.
1978 воын дорйис филологиаса кандидат ним вылӧ диссертациа.
Коми проза йылысь литературно-критическӧй гижӧдъяс йылысь Г.В. Беляевлӧн Коми
небӧг лэдзанінын петавлісны «Литература да олӧм» (1974), «Книгаын да олӧмын» (1977), «От вечно живого корня» (1983) да «Лыддьысьыськӧд сёрни» (1986) сборникъяс. 2004 воын «Эскӧм» небӧг лэдзанінын петіс коми гижысьяслӧн гусянимъяс йылысь «Кодi ciйӧ, кодi тайӧ» небӧг.
Вурдов Алексей Иванович

Вурдов Алексей Иванович (1956—2024) — коми гижысь.
Олан туй.
Алексей Вурдов чужис Инта карын 1956 вося урасьӧм тӧлысь 21-ӧд лунӧ. Интаӧ бать-мамыс вӧлі локтӧмаӧсь Удорса районса Слӧбӧдаяг грездысь. Шахтаын вит во уджалӧм бӧрын найӧ бӧр бергӧдчисны Удораӧ. 1959 восянь сылӧн челядьдырыс колис Ыджыдъяг посёлокын да Слӧбӧдаяг грездын.
1973 воын помаліс Косланса шӧр школа. Кардорса лесотехническӧй институтын босьтіс «вӧр овмӧсын инженер» специальносьт, уджаліс сэні Мехлесхозын лесничӧйлы отсасьыстӧн. Вӧлі комсомоллӧн райкомын инструкторӧн. Кардорын пӧшти ӧкмыс во уджаліс пытшкӧсса делӧяс кузя органъясын опицерӧн, вӧлі спецназса командирӧн. Уджысь орӧдчытӧг помаліс Ленинградса финансово-экономическӧй институт. Вӧлі безопасносьт службаса начальникӧн, видзан-корсян фирмаса директорӧн, экономика юалӧмъяс серти сӧветникӧн.
Кулӧма 2024-ӧд вося ода-кора тӧлысь 17-ӧд лунӧ.
Гижан удж.
Литератураӧ Алексей Вурдов воис олӧмсӧ тӧдысь мортӧн. Гижан уджӧ босьтчис 2002 воӧ. Гижӧ комиӧн да рочӧн. Гижӧдъяссӧ йӧзӧдліс «Войвыв кодзув» да «Арт» журналъясын, россияса да республикаса газетъясын.
Медводдза висьт небӧгыс петіс 2005 воын комиӧн да шусис «Менам Йирва», мӧдыс — 2007 воын «Сир войт». Коймӧд небӧгыс петіс рочӧн 2008 воын «Ирвинские сны» ним улын. 2011 воын йӧзӧдіс «Удоралӧн история — мойдӧмъясын» небӧг.
Россияса гижысь котырын 2008 восянь. Кыкысь босьтліс I места «Эзысь борд» конкурсын «Проза» нимпасын.
Гижис сценарийяс да Сыктывкарысь Евгений Танимовкӧд лӧсьӧдісны нёль кинофильм: «Эхо зырянской Ежуги» (2011), «Дух Большого Субача» (2012), «Ирвинское зазеркалье» (2012), «Легенда о мезенской чуди» (2013). Кинофильмъяссӧ петкӧдлісны фин-йӧгра войтырлӧн «Туйвеж» визуальнӧй искусствояс фестиваль дырйи.
«Дух Большого Субача» кинофильмын А. Вурдов ачыс ворсіс шаман Омаӧс.
2013 воын Алексей Вурдов гижис рочӧн челядьлы «Заветная мечта» да «Тайна пармы» пьесаяс, комиӧн «Кык вылӧ ӧти шуд» да «Кодрасьӧм» пьесаяс сиктса олӧм йылысь.
2014 вося гожӧмын мӧдӧдчис Донецк йӧзкостса республикаӧ ополченечӧн, медым тышкасьны Украинаса армиалы паныд. Кыкысь ранитчӧм бӧрын воис Сыктывкарӧ бурдӧдчыны, гижис рочӧн «Донецкие рассказы» висьт чукӧр, кодъясӧс йӧзӧдӧма «Выль туйӧд» газетын да дасьтӧма йӧзӧдны «Юность» журналын.
Селиванова Альбина Ильинична

Селиванова Альбина Ильинична (1942—2024) — коми гижысь, журналист.
Олан туй.
Альбина Селиванова чужӧма 1942-ӧд вося йирым тӧлысь 7-ӧд лунӧ Удора районса Вачӧртыдін грездын. 1962-ӧд воын помалӧма Косланса шӧр школа, 1967-ӧд воын — Коми канмуса педагогика институтысь филология факультет. Уджалӧма медводз школаын, а сэсся 1973-ӧд восянь — «Выль туйӧд» газет редакцияын отделӧн веськӧдлысьӧн да кывкутысь секретарӧн. 1997-ӧд восянь пенсия вылын, олӧма Косланын.
Кулӧма 2024-ӧд вося кӧч тӧлысь 12-ӧд лунӧ.
Гижан удж.
А. Селивановалӧн медводдза гижӧдыс петавлӧма Удора районса «Выль туйӧд» газетын. «Пони школа» повесьтын казьтыштӧма, кыдзи 1950-ӧд воясся медводдза джынъяс велӧдчӧма школаын. «Ыджыд школа» повесьтын гижӧма ыджыд классын велӧдчӧмкӧд йитчӧм казьтылӧмъяс йылысь: Коми АССР-са каръясӧ экскурсия ветлӧм, колхозлы да «Кослан» совхозлы отсасьӧм.
Альбина Селиванова сідзжӧ гижӧма коми кывбуръяс, серпасасьӧма (2010 воын дасьтӧма выставка), лӧсьӧдӧма сьыланкывъяс да сьылӧма.
Сылӧн гижӧдъясыс петавлісны «Выль туйӧд» да «Коми му» газетъясын, «Войвыв кодзув» журналын.
Бушенёв Пётр Феликсович

Бушенёв Пётр Феликсович (1956) — коми гижысь, журналист.
Олан туй.
Пётр Бушенёв чужис 1956 вося сора тӧлысь 12-ӧд лунӧ Удорса районса Мутьдін грездын. 
Оліс Ыджыдъяг посёлокын, 1962 восянь сэні велӧдчис 8 класса школаын. 1973 воын Косланса шӧр школа помалӧм бӧрын уджаліс слесарӧн Косланса вӧр пунктын. 1974 восянь велӧдчис Коми канмуса педагогика институтысь физика-математика факультетын. Велӧдіс Косланса шӧр школаын физика да астрономиа. 1986-сянь «Выль туйӧд» газетын корреспондент, ӧні — экономика юкӧдын редактор.
Гижан удж.
Пётр Феликсович медводдза кывбуръяссӧ йӧзӧдіс Войвыв кодзув журналын 1977 воын. Гижысь корсьӧ аслыспӧлӧс образъяс.
Говорухина Светлана Ювинальевна

Говорухина Светлана Ювинальевна (1959) — коми кывбуралысь.
Олан туй.
Светлана Говорухина чужӧма 1959-ӧд вося косму тӧлысь 5-ӧд лунӧ Сыктывкарын. Быдмӧма Удорса районса Кослан сиктын.
1976-ӧд воын помалӧма Косланса шӧр школа, 1981-ӧд воын — Сыктывкарса канму университетысь филология факультет. 1981 восянь 1999 воӧдз уджалӧма Удора районса Ёдва шӧр школаын велӧдысьӧн да внекласснӧй удж котыртысьӧн. 1999—2004 воясӧ — Ёдва шӧр школаса директор. 2004—2008 воясӧ С. Говорухина уджалӧма Сыктывкарын Коми Республикаса фин–йӧгра культура шӧринын: веськӧдлӧма НКО-яскӧд удж нуӧдан юкӧдӧн.
Гижан удж.
Светлана Ювинальевна босьтчӧма гижны челядьдырйиыс на. Гижӧ комиӧн да рочӧн. Аслас пӧжасъяснас лыддьысьысьясӧс тӧдмӧдӧма сёрӧн. Кывбуръясыс петавлӧма «Коми му» да «Выль туйӧд» газетъясын, «Капелька жизни» да «Сьӧлӧмшӧрӧй менам Удора» сборникъясын. Кывбуръяс вылас лӧсьӧдӧма сьыланкывъяс.
Гижӧ бур йӧз, чужанін дорӧ радейтӧм, сӧстӧм муслун йылысь. «Збыльмытӧм вӧт» медводдза небӧгсӧ сиӧма аслас мам Елена Павловна Долгиналы.
Общественнӧй удж.
2004 воын С. Говорухина ветлӧма Фин–йӧгра войтырлӧн IV Ставмирса конгресс вылӧ (Таллинн, Эстония).
2016 восянь пырӧ «Коми войтыр» ӧтмунӧмса сыктывкарса представительствоӧ.
Веськӧдлӧ Сыктывкарын Удора землячествоӧн.
Афанасьева Елена Евгеньевна

Афанасьева Елена Евгеньевна (1967) — коми кывбуралысь.
Олан туй.
Елена Афанасьева чужис 1967 вося вӧльгым тӧлысь 14-ӧд лунӧ Удорса районса Важгорт сиктын. 1984 воын помаліс Важгортса шӧр школа, 1991 воын — Сыктывкарса канму университетлӧн филологиа факультетысь коми юкӧн. Уджаліс Интаса шӧр школаын, кӧні пыдісянь велӧдісны франсуз кыв, Коми Республикаса велӧдысьяслӧн институтын Велӧдан да методика дасьтан шӧринын научнӧй сотрудникӧн. Уджалӧма «Арт» журналын, Коми гижысь котырын литконсультантӧн.
Гижан удж.
Елена Афанасьева гижны босьтчӧма 1993-ӧд воын Интаын. Роч кывбуръясыс да висьтъясыс петавлісны «Искра» инта карса газетын. Сыктывкарӧ вуджӧм бӧрын кутіс гижны комиӧн. Кывбуръяссӧ да висьтъяссӧ йӧзӧдлісны «Йӧлӧга» газетын, «Чужан кыв» да «Арт» журналъясын, «Удора, Удора, кык мича ю дорын…» (2000) да «Сьӧлӧмшӧрӧй менам, Удора» (2009) сборникъясын. 2001 воын петіс сылӧн медводдза кывбур чукӧр.
2010 восянь пырӧ Россияса гижысь котырӧ.
Елена Афанасьевалысь кывбуръяссӧ роч кыв вылӧ вуджӧдлісны Екатерина Соколова, Евгений Козлов.
«Дуда Платтьӧа» небӧгсӧ шуӧма Коми Республикаын 2016-ӧд воын челядьлы медбур небӧгӧн.
Роч гижысьяс анбур серти

Роч гижысьяс анбур серти — лыддьӧг, кытчӧ алфавит серти пуктӧма роч йӧзлысь нимъяссӧ, кодъяс Коми Республикаын гижӧны рочӧн художествоа гижӧдъяс либӧ уджалӧны журналистикаын.
Реми (Емдін район)

Реми () — Коми Республикаын Емдін районысь Зӧвсьӧрт кар овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Еринь (Емдін район)

Еринь () — Коми Республикаын Емдін районысь Вежайка сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь посёлок.
География.
Еринсянь Вежайка шӧрсиктӧдз 21 км.
Пӧвъю (Емдін район)

Пӧвъю () — Коми Республикаын Емдін районысь Вежайка сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь посёлок.
Ним артмӧм.
Посёлок нимтӧма ю ним серти.
Протока (Емдін район)

Протока () — Коми Республикаын Емдін районысь Мадмас сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь посёлок.
География.
Посёлок пукалӧ Эжва юлӧн шуйга берегын. Протокасянь Мадмас шӧрсиктӧдз 9 км.
Шожым (Емдін район)

Шожым () — Коми Республикаын Емдін районысь Микунь кар овмӧдчӧмин улӧ пырысь посёлок.
Туръяыб (Княжпогост район)

Туръяыб () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Сьӧська сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
География.
Грезд пукалӧ Емва юлӧн шуйга берегын. Туръяыбсянь Сьӧська шӧрсиктӧдз 11 км, Емва карӧдз 43 км.
Кывтыд Тыла (Княжпогост район)

Кывтыд Тыла () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Сьӧська сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
География.
Грездсянь Сьӧська шӧрсиктӧдз 7 км, Емва карӧдз 37 км.
Катыд Тыла (Княжпогост район)

Катыд Тыла () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Сьӧська сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
География.
Грездсянь Сьӧська шӧрсиктӧдз 11 км, Емва карӧдз 40 км.
Шӧр Тыла (Княжпогост район)

Шӧр Тыла () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Сьӧська сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
География.
Грездсянь Сьӧська шӧрсиктӧдз 10 км, Емва карӧдз 39 км.
Кхам муан (кыв)

Кхам муан (ᨣᩴᩤᨾᩮᩥᩬᨦ, กำเมือง [kam˧.mɯːəŋ˧]) либӧ войвыв таи кыв, сідзжӧ ланна — тайӧ тай-кадай кыв, кутшӧмӧн сёрнитӧны войвыв Таиландын. Анбур — туа-тхам либӧ таи.
Туа-тхам.
Гора пасъяс.
᩵ - тон-1, ᩶ - тон-2
Лыдпасъяс.
Хора:
᪀ ᪁ ᪂ ᪃ ᪄ ᪅ ᪆ ᪇ ᪈ ᪉
Тхам:
᪐ ᪑ ᪒ ᪓ ᪔ ᪕ ᪖ ᪗ ᪘ ᪙
Козлорд (Княжпогост район)

Козлорд () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Сьӧська сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
География.
Грездсянь Сьӧська шӧрсиктӧдз 13 км, Емва карӧдз 45 км.
Анюша (Княжпогост район)

Анюша () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Сьӧська сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
География.
Грездсянь Сьӧська шӧрсиктӧдз 1 км, Емва карӧдз 32 км.
Катыдпом (Княжпогост район)

Катыдпом () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Сьӧська сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
География.
Грездсянь Сьӧська шӧрсиктӧдз 15 км, Емва карӧдз 47 км.
Петкоя (Княжпогост район)

Петкоя () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Сьӧська сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
География.
Грездсянь Сьӧська шӧрсиктӧдз 4 км, Емва карӧдз 28 км.
Шерпа (кыв)

Шерпа (शेर्पा, ཤེར་པཱ།་) — тайӧ син-тибет кыв, кутшӧмӧн сёрнитӧны Непалын да Сикким штатын (войвыв Индия), а сідзжӧ Тибетын. Анбуръяс — деванагари либӧ тибет.
0 - སུ་ན་ suna
1 - གཅིག་ ci
2 - གཉིས་ nyi
3 - གསུམ་ sum
4 - བཞི་ zhi
5 - ལྔ་ nga
6 - དྲུག་ thruk
7 - བདིན་ din
8 - བརྒྱད་ gye
9 - དགུ་ gu
10 - བཅུ་ཐམ་པ་ cuthampa
Тсангла (кыв)

Тсангла (/tsʰaŋla/) — тайӧ син-тибет кыв, кутшӧмӧн сёрнитӧны Бутанын, Тибетын да Аруначал-Прадеш штатын (войвыв Индия), а сідзжӧ Непалын. Анбур — тибет.
1 - thur
2 - nyiktsing
3 - ssam
4 - pshi
5 - nga
6 - khung
7 - zum
8 - yen
9 - gu
10 - se
Кулижников Павел Александрович

Кулижников Павел Александрович (1994) — Россияса конькиӧн котралысь, Россия спортса мастер, 500 метра вылӧ ставмирса чемпион (2015 во).
Олун туй.
Павел Кулижников чужис Коми муын Вӧркута карын 1994 вося косму тӧлысь 20-ӧд лунӧ.
Спортын туй.
Конькиӧн котравны кутіс 12 арӧссянь Коломна карын. Медводдза тренерӧн лоис Дмитрий Дементьев. 2012 воын юниоръяс пӧвстын ставмирса чемпионат вылын зарни да эзысь босьтӧм бӧрын Кулижниковлӧн допинг-проба дырйи сюрис вӧдитчыны позьтӧм препарат метилгексанамин. Сылысь став вермӧмсӧ киритісны, асьсӧ кык во кежлӧ вештісны ордйысьӧмъясысь (2014 вося рака тӧлысьӧдз).
2014-2015 вося сезонын Ставмирса Кубоклӧн 1-дза этапын (Обихироын) вермис 1000 метра вылын; 500 метра вылын вӧлі мӧдӧн (медводдза лунас) да медводдзаӧн. Мӧд этапын Сеулын вермис 1000 метра вылын да кыкысь 500 метра котӧртігӧн.
Павел Кулижников пырӧ конькиӧн котралӧм кузя Россияса сборнӧйӧ. Тренируйтчӧ Дмитрий Дорофеев дорын, олӧ Коломнаын.
Ӧтувъя диктант

Ӧтувъя диктант — коми кыв вылын диктант гижан ӧтувъя акция, кодӧс нуӧдӧ «Коми войтыр» ӧтмунӧм да коми том войтырлӧн «МИ» котыр. Медводдзаысь нуӧдӧма 2015 вося урасьӧм тӧлысь 18-ӧд лунӧ. Сідзжӧ шуӧны Коми диктант. 
История.
Нуӧдны коми кыв вылын ӧтувъя диктант вӧзйыліс коми том войтырлӧн «МИ» котыр 2014 воӧ Кулӧмдін районса Помӧсдін сиктын фин-йӧгра томуловлӧн ФУРОР Войтыркостса форум дырйи.. Диктант кежлӧ дасьтӧма торъя бланк.
Ӧтувъя диктант 2015 воын.
Диктантлы гижӧдсӧ дасьтіс нималана коми гижысь Владимир Тимин. Сійӧ шусис «Чужан му йылысь кыв». Диктант эз вӧв сьӧкыд кыв гижанног да чут-чутік пуктанног боксянь, но мукӧдсӧ крукыштіс ас нимъяс гижӧм.
Жури.
Сыктывкарын диктант донъялӧм могысь вӧлі котыртӧма 5 морта жури. Сэтчӧ пырисны: «Коми войтыр» ӧтмунӧмлӧн Президиумӧ пырысь, филологияса кандидат Ӧльӧш Рассыхаев (веськӧдлысь), Коми Республикаын Велӧдӧм сӧвмӧдан институтысь уджалысь А.Н. Карманова, Сыктывкарса канму университетлӧн Психология да педагогика институтысь велӧдысь, педагогика наукаясса кандидат С.Н. Терентьева, Коми Республикаса вӧр-ва видзӧм да ресурсъяс серти юӧртан Фондлӧн картография юкӧнын уджалысь С.Ф. Мамонтова, «МИ» котырса веськӧдлысьӧс вежысь В.П. Чупров. 
Кыв гижанног да чутік пуктігӧн журиӧ пырысьяс вӧзйӧны мыджсьыны «Коми орфография кывкуд» (2008) небӧгын индӧм правилӧяс вылӧ.
Гижысь лыд.
Котыртысьяслӧн арталӧм серти, ассьыс тӧдӧмлунсӧ 2015 воын донъявны воліс 500 сайӧ морт. Медводз диктант гижисны Москваын олысь комияс. Россияса Президент бердын Коми Республикаса Пырпеткӧдланінын гижисны 23 морт.
Юркарын диктант гижысьяс ӧдва тӧрисны Сыктывкарса канму университетлӧн кык ыджыд жырйӧ. Волісны ас вын видлыны студентъяс да университет помалысьяс, велӧдысьяс да журналистъяс, чина войтыр да арлыда йӧз. Ыджыд котыр локтіс Искусствояс гимназияысь. Сыктывкарын диктант гижисны 110 гӧгӧр морт. Диктант лыддис университетса велӧдысь, кыв туялысь, филологияса доктор В.М. Лудыкова. Диктант гижысьяс лыдын вӧліны «Коми войтыр» ӧтмунӧмын нырщикъяс В.П. Марков, С.И. Габов.
Укваын техническӧй канму университетын гижисны 40 морт, Петыркарын — 19.
Унаӧн пырӧдчисны диктант гижӧмӧ коми сиктъясысь. Кулӧмдін сиктса школаын гижисны 34 морт, Кулӧмдін районса Помӧсдінын — 90 морт (20 версттьӧ да 70 велӧдчысь), Пожӧгын — 73 морт.
Удора районын диктантасисны Шӧр библиотека подув вылын Косланын, Усогорскын, Благоевын, Важгортын, Чимын, Слӧбӧдаын, Ёвкӧджын, Йӧртымдінын — ставнас морт 80.
Изьва районын гижисны челядьлы содтӧд тӧдӧмлун сетан шӧрин подув вылын, Изьва районса Гамын — школаын. Пырӧдчисны диктантӧ Сыктывдін районса Ыб да Паджга, Кӧрткерӧс да Абъячой юрсиктъяс.
Комиӧн диктант гижисны и Инта карын, Петрунь да Косьювом сиктъясын. Ставнас 71 морт.
Княжпогост районын диктант гижны окотитысьыс чукӧрмис 76 морт: Емваын 30-ӧн, Сьӧська сиктын 20-ӧн, Мещура посёлокын 8-ӧн, Туръя сиктын 18 морт. Арлыд сертиыс: дас арӧссянь 70 арӧсӧдз.
Дон пуктӧм.
Уджъяс донъялігӧн колӧ тӧд вылын кутны:
Диктантысь дон пуктігӧн арталӧны кыв гижигӧн да чут-чутік пуктігӧн ӧшыбкаяс.
Кывкӧртӧдъяс.
2015 воын коми диктант гижысьяслысь уджъяссӧ донъялӧма со тадзи:
Moonsorrow

Moonsorrow (англ. "Тӧлыся жугыльлун") — Суоми Муса метал группа. Пансьӧма 1995 воӧ Хельсинкиын.
Торлопов Станислав Анфимович

Торлопов Станислав Анфимович (1936—2015) — коми серпасалысь.
Олан туй.
Станислав Торлопов чужӧма 1936-ӧд вося йирым тӧлысь 12-ӧд лунӧ Москваын, кӧні сылӧн бать-мамыс вӧліны курсъяс вылын. 1953—1958-ӧд воясӧ велӧдчӧма Костромаса художественнӧй училишӧын. 1958-ӧд восянь олӧ Сыктывкарын, уджалӧ Художественнӧй фондын.
Кулӧма Сыктывкарын 2015-ӧд вося рака тӧлысь 3-ӧд лунӧ;, гуалӧма Сыктывкарын жӧ.
Серпасасьӧм.
С.А. Торлопов тшӧкыда серпасаліс Войвыв: Печора да Войвыв Урал, Арктика да Кӧла кӧдж. Тані чужисны пейзажъяс, тані паныдаліс серпасъясыслы да портретъясыслы геройясӧс. 1960—1980-ӧд воясӧ некымынысь ветлӧма геологъяскӧд экспедицияӧ Печора ковтысӧ, Войвыв Уралӧ да Арктикаӧ.
Выль уджъяс чужӧмаӧсь суйӧр сайӧ ветлӧм бӧрын. Аслыспӧлӧсӧн петкӧдчӧма Вьетнам. 1975 да 1976-ӧд воясӧ Вьетнамӧ ветлӧм бӧрын С. А. Торлопов дасьтӧ этюдъяс, портретъяс да серпасъяс чукӧр. Тадзи жӧ чужӧмаӧсь серпас чукӧръяс Литва, Болгария, Польша да Германияӧ ветлӧм бӧрын.
СССР-са серпасалысьяслӧн котырӧ пырысь (1967); Петровскӧй наукаяс да искусствояслӧн академияӧ пырысь.
Сылысь уджъяссӧ видзӧны Третьяков нима канму галереяын да Россияса некымын регионса музеях, Россияса да суйӧрсайса асшӧр коллекцияясын.
Нестерова Алёна Николаевна

Нестерова Алёна Николаевна (1985) — коми гижысь, журналист. Нывдырся овыс — Старцева. Йӧзӧдчывлӧ «Алёна Старцева» гусяним улын.
Олан туй.
Алёна Старцева чужӧма Кӧрткерӧс районса Ыджыдвидз сиктын 1985-ӧд вося вӧльгым тӧлысь 18-ӧд лунӧ. Помалӧма ыджыдвидзса школа, Сыктывкарса канму университетса фин-йӧгра факультет «национальнӧй филология» специальносьт серти. Уджавлӧма коми кыв велӧдысьӧн, С.Я. Маршак нима Коми Республикаса вужвойтырлӧн челядьлы небӧгаинын краеведение юкӧнса веськӧдлысьӧн. 2021-ӧд вося кӧч тӧлысь ӧтиӧд лунсянь — челядьлы «Би кинь» журналса шеф-редактор.
Гижан удж.
Медводдза кывбурыс петавлӧма 1996-ӧд воын «Би кинь» журналын. Алёна гижӧ кывбуръяс комиӧн и рочӧн; тэчӧ верлибръяс да рифмаа стихъяс. Кывбуръяссӧ йӧзӧдлывлісны «Разноцветные фантазии», «Край родной, ты дорог мне», «Небыдик ловшы», «Ме тэнӧ радейта…» альманахъясын, «Российский писатель» москваса газетын, «Войвыв кодзув» журналын.
Ас кадӧ сійӧ вӧлӧма том авторъяслӧн республикаса семинаръяс вылын, пырӧ литературнӧй котырӧ, мыйӧн веськӧдлӧ коми поэт Елена Афанасьева. 2011-ӧд воын Алёна Старцевалӧн петӧма «Лолыштӧм» кывбур чукӧр, 2015-ӧд воын — «Тувсов синва» кывбура небӧг, 2024-ӧд воын — «Нимкодь лоны капитанӧн» челядьлы кывбур чукӧр.
2013-ӧд воын А. Старцевалы вичмӧма А. Лужиков нима премия.
Пырӧ Россияса гижысь котырӧ 2020-ӧд восянь.
Паршукова Екатерина Александровна

Паршукова Екатерина Александровна (1997) — Комиысь том лыйсьысь-спортсмен, войтыркостса тшупӧда спорт мастер (2015).
Олан туй.
Екатерина Паршукова чужис Кулӧмдін районса Тымсер посёлокын 1997 вося сора тӧлысь 5-ӧд лунӧ. 
Спортын туй.
Тренируйтчӧ бать Александр Паршуков веськӧдлӧм улын.
Finntroll

Finntroll — Суоми Муса швед кывйӧн сьылан метал группа. Пансьӧма 1997 воӧ Хельсинкиын.
Кони (Княжпогост район)

Кони () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Туръя сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Луг (Княжпогост район)

Луг () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Туръя сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд. Медваж коми сиктъяс лыдысь. 1920-ӧд воясӧдз шусис Вашерт.
География.
Грезд пукалӧ Емва юлӧн веськыд берегын.
Брусничнӧй (Княжпогост район)

Брусничнӧй () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Туръя сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь посёлок.
Metsatöll

Metsatöll (эст кывйӧн эвфемизм "кӧин" кывлы) — Эстонияса фолк-метал группа. Пансьӧма 1998 воӧ Таллиннын.
Злоба (Княжпогост район)

Злоба () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Виз сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Керӧс (Княжпогост район)

Керӧс () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Виз сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Кыркӧтш (Княжпогост район)

Кыркӧтш () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Виз сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Рак (Княжпогост район)

Рак () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Виз сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Пӧлӧвник (Княжпогост район)

Пӧлӧвник () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Виз сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Удор (Княжпогост район)

Удор () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Виз сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Клейн Александр Соломонович

Клейн Александр Соломонович (1922—2009) — роч поэт, драматург, велӧдысь, искусствовед. Збыль нимыс — Рафаил. Овліс да уджаліс Комиын.
Олан туй.
Чужис 1922 вося рака тӧлысь 20-ӧд лунӧ Киевын бурдӧдысьяслӧн семьяын.
Шӧр школа помалӧм бӧрын пырис велӧдчыны Ленинградса театральнӧй институтлӧн актёрскӧй факультетӧ.
Коймӧд курсын велӧдчигӧн, 1941 воын, ас кӧсйӧм серти муніс фронт вылӧ. Ленинград улын тышкасигӧн висьмӧм да контуженнӧй морт веськаліс немеч пленӧ, кор вӧлі петӧны кытшысь. 1944 воын пышйӧ пленысь. Сійӧс мыждӧны да пуксьӧдӧны 20 вы вылӧ: пукаліс Сибырса да Вӧркутаса лагеръясын. 1955 воын мездӧма, 1966 воын дзикӧдз реабилитируйтӧма. Мездӧм бӧрын кольччис Вӧркутаӧ.
1964 восянь оліс Сыктывкарын, велӧдіс Коми Республикаса культура колледжын сценаса речь да ставмирса художествоа культуралысь история. 1969 воын помаліс театр, шылад да кинематографиялысь Ленинградса институтысь театроведческӧй факультет. 1987 воын дорйис искусствоведение кандидат ним вылӧ диссертациа.
Куліс 2009 вося косму тӧлысь 8-ӧд лунӧ Сыктывкарын.
Гижан удж.
А.С. Клейн гижис куим кывбура небӧг, пьесаяс, мойдъяс, автобиографическӧй прозы («Дитя смерти», «Улыбки неволи»).
Весыва (Княжпогост район)

Весыва () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Ветью сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Йӧвдін (Княжпогост район)

Йӧвдін () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Ветью сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Кось (Княжпогост район)

Кось () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Серегов сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Часадор (Княжпогост район)

Часадор () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Серегов сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Политов (Княжпогост район)

Политов () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Серегов сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Ляй (грезд)

Ляй () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Серегов сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Ляй (посёлок)

Ляй () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Серегов сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь посёлок.
Кывтыва (Княжпогост район)

Кывтыва () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Емва кар овмӧдчӧмин улӧ пырысь посёлок.
Чуб (Княжпогост район)

Чуб () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Емва кар овмӧдчӧмин улӧ пырысь посёлок.
Льӧмъю (Княжпогост район)

Льӧмъю () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Тракт сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь посёлок.
Ракпас (Княжпогост район)

Ракпас () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Тракт сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь посёлок.
Ропча (Княжпогост район)

Ропча () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Йоссер сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь посёлок.
Малиновка (Княжпогост район)

Малиновка () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Йоссер сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь посёлок.
Безносикова Люция Михайловна

Безносикова Люция Михайловна (1940—2025) — коми кыв туялысь, филологияса кандидат (1978).
Олан туй.
Люция Михайловна чужӧма 1940-ӧд вося косму тӧлысь 29-ӧд лунӧ Удора районса Важгорт сиктын. Медводз велӧдчӧма Важгортса школаын. 1956-ӧд воын мам-батьыскӧд локтӧма Сыктывкарӧ, велӧдчӧма 1-ӧд номера школаын. 1958 воын пырӧма Коми канмуса педагогика институтлӧн история да филология факультетӧ. Люция Михайловна ӧкмыс во зільӧма «Югыд туй» газетын, пырӧма Россияса журналистъяслӧн котырӧ. 1972-ӧд воын локтӧма уджавны Коми наука шӧринса Кыв, литература да история институтӧ. Велӧдчӧма Москваын аспирантураын академик Б.А. Серебренников, профессоръяс В.И. Лыткин да К.Е. Майтинская, А.П. Феоктистов дорын.
Кулӧма 2025-ӧд вося) лӧддза-номъя тӧлысь 20-ӧд лунӧ, гуалӧма Гӧрд Затонса шойнаын.
Туясян удж.
Кандидатлысь диссертациясӧ Люция Михайловна дорйӧма 1978 воын Тартуса университетын, туялӧма сёрнисикасъяслысь коми гижӧда кыв озырмӧдӧмын тӧдчанлунсӧ. Уджсӧ вӧчӧмакоми лингвист Е.С. Гуляевлӧн веськӧдлӧм улын. Сёрӧнджык диссертациясӧ вӧлі лэдзӧма торъя небӧгӧн.
Кыв, литература да история институтын Люция Михайловна уджалӧма нелямын кык во, лоӧма коми лексикология, диалектология, литература кывлысь сӧвмӧмсӧ туялӧмын тӧдчана специалистӧн. Дасьтӧма 140 унджык научнӧй удж да гижӧд, найӧс йӧзӧдӧма Россияын, Эстонияын, Венгрияын, Финляндияын. Пуктӧма ассьыс пай «Коми язык», «Республика Коми», «Историко-культурный атлас Республики Коми» энциклопедияяс лӧсьӧдӧмӧ.
Финн-угроведъяс пӧвстын Люция Михайловнаӧс медся бура тӧдӧны кыдзи лексикологӧс да лексикографӧс, лексика боксянь коми кывлысь озырлунсӧ туялысьӧс. Уджъёртъясыскӧд дасьтӧма уна выль кывкуд. Тайӧ и антонимъяслӧн, омонимъяслӧн, синонимъяслӧн, эпитетъяслӧн, велӧдчысьяслы этимологическӧй словаръяс, комиа-роч да роча-коми кывчукӧръяс. Бӧръя кык кывкудйыс коми кывсӧ медся шымыртанаӧсь, ӧтиас пыртӧма 31 сюрс, мӧдас — 52 сюрс кыв. На вылӧ мыджсьӧны и ичӧтджык словар дасьтысьяс, наӧн ёна вӧдитчӧны школаын.
2003—2007 воясӧ Люция Михайловна юрнуӧдӧма коми сёрнисикас кывкуд дасьтысь котырӧн. Словарлӧн медводдза томыс петӧма 2012 воын, мӧдыс — 2014 воын. Сэтчӧ пыртӧма 78 сюрс гӧгӧр кыв.
Л.М. Безносикова туялӧма и ловъя вомгорув сёрни да гижӧда кывъяс, налысь ӧта-мӧд костса йитӧдсӧ, литература кывлысь озырмӧмсӧ. Тайӧ уджыслы кывкӧртӧдӧн лоисны «Роль диалектной лексики в формировании словарного состава коми литературного языка», «Роль писателей в обогащении лексики коми литературного языка», мукӧдкӧд ӧтвылысь дасьтӧм «Современный коми язык. Лексикология», «Удорский диалект коми языка» да мукӧд петас.
Туялӧма ӧнія коми кывлысь вежсьӧмсӧ, зільӧма гӧгӧрвоны, кутшӧм выль кывъяс пырӧны миян сёрниӧ да кыдзи. Тайӧ туясьӧмыс петкӧдчӧма «Выль коми кыввор», «Неологизмы в коми языке: социолингвистический аспект изучения», Е.А. Цыпановкӧд дасьтӧм «Словарь общественно-политических терминов» уджъясын.
1994 восянь сійӧ зільӧ и республикаса термино-орфографическӧй комиссияын. Сылысь уджсӧ донъялӧма «Коми Республикаса наукаын нимӧдана уджалысь» нимӧн, уна грамотаӧн; сійӧ куимысь босьтлӧма канму премия.
Шомвуква (Княжпогост район)

Шомвуква () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Чимиавӧрӧк сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь посёлок.
Мӧсъю (Княжпогост район)

Мӧсъя () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Чимиавӧрӧк сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь посёлок.
Синдор (грезд)

Синдор () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Синдор кар овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Сімва (Княжпогост район)

Сімва () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Синдор кар овмӧдчӧмин улӧ пырысь посёлок.
Чернореченскӧй (Княжпогост район)

Чернореченскӧй () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Вожаёль сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь посёлок.
Сьӧдъюдор (Княжпогост район)

Сьӧдъюдор () — Коми Республикаын Княжпогост районысь Мещура сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь посёлок.
Михаэль Рисслер

Михаэль Рисслер (1971) – немеч лингвист, скандинав, саам да перым кывъяс туялысь, философия доктор.
Олӧм да наукаын удж.
М. Рисслер чужис 1971ʼ вося урасьӧм тӧлысь 16ʼ лунӧ Бельцигын (Асыввыв Германия). Велӧдчис А. Гумбольт нима Берлинса университетын, Берлинса мездлуна университетын (1992-93), сэсся Софияса университетын (1995-96). 2002ʼ воӧ А. Гумбольт нима университетын сдайтіс магистр экзаменъяс скандинавистикаысь, болгаристикаысь да европаса этнологияысь, дорйис «Sprachwechsel und Sprachwandel in Nordskandinavien» магистр диссертация Ю. К. Кузьменко веськӧдлӧм улын. 
2002-05ʼ воясӧ М. Рисслер ( да Йоханна Никольс веськӧдлӧм улын) велӧдчис Лейпциг университетса аспирантураын ӧтласа лингвистика серти, ӧттшӧтш уджаліс ассистентӧн «Autotyp» проектын . 2005-08ʼ воясын М. Рисслер – Гумбольт нима университетын наука туялысь да саам кывлӧн [[Кола кӧдж]]са сёрнисикасъяс документируйтӧм серти проектӧн веськӧдлысьясысь ӧти . 2008-11ʼ воясын - Альберт Людвиг нима [[Фрайбург университет]]са скандинавистика кафедра бердын скандинав кывъяс туялан юкӧнса наука туялысь.
2011ʼ воӧ Лейпцигса университетын М. Рисслер дорйис докторскӧй диссертация ӧтласа лингвистика серти (веськӧдлысь – проф. Балтазар Биккель). Тайӧ жӧ воас сійӧ пырӧдчӧ «[[Баренц регион]]са вужвойтыр кывъяслы электрон инфраструктура» проектӧ [[Тромсёса университет]]са ([[Норвегия]]) [[Саам кывъяс технология шӧрин]]ын (Giellatekno); 2011-13ʼ воясын уджалӧ, а сэсся веськӧдлӧ «[[Колтта саам]] культура суйӧръястӧг» проектӧн Асыввыв саам музейын ([[Нейден]] кар, Норвегия).
2012ʼ воӧ М. Рисслер бӧр воӧ [[Фрайбург]]ӧ, университетса скандинавистика кафедраас. Тані сійӧ веськӧдлӧ «Корпус вылӧ мыджсьӧмӧн саам кывлысь кильдин да тер сёрнисикасъяс орччӧдӧм» проектӧн, а 2013ʼ восянь заводитӧ юравны Фрайбургса лапонист чукӧрӧн .
2014ʼ восянь М. Рисслер [[Рохир Блокланд|Р. Блокландкӧд]] ӧтвылысь веськодлӧ «Коми кывлӧн [[изьватас сёрнисикас]]: Россияса Ылі Войвылын олысь [[комияс]]лысь кывсӧ водзӧ туялӧм могысь аннотируйтӧм электрон корпус лӧсьӧдӧм» проектӧн.
2015ʼ вося ӧшым тӧлысьӧ Хельсинкиса университетын М. Рисслер дорйис фил. доктор (доцент) ним вылӧ диссертация (финно-угроведение кузя). 
Велӧдӧм.
М. Рисслер – Фрайбургса университетын велӧдысь. Лыддьӧ лекцияяс саам филология серти да Войвыв Европаса кывъяслӧн (скандинав, асыввыв-славяна, балтикабердса [[Финн кыв|фин]], саам) орччӧдана грамматика серти. Сыысь кындзи, сійӧ нуӧдӧ практика занятиеяс да курсъяс асыввыв саам котыръяслы Норвегияын да Кола кӧджын.
Туялан нырвизьяс.
Туялан нырвизьясӧн М. Рисслерлӧн лоӧны документационнӧй лингвистика, кыв технологияяс, [[контактология]], [[социолингвистика]], [[типология]]. Туяланторъясӧн лоӧны скандинав, саам да перым кывъяс.
Википедияын удж
М. Рисслер бура тӧдӧ ӧкмыс кыв, профессиональнӧя тӧдӧ лапландияса филология и зільӧмӧн содталӧ да бурмӧдӧ Википедия гижӧдъяс, мый йитчӧма, медводз, саам кывйӧн да культураӧн. Сійӧ гижис статьяяс немеч, англичан, норвег да роч Википедияясӧ, а сідзжӧ вӧчӧ Википедия Инкубаторын кильдин саам проект .
Ыстӧгъяс.
[[Category:Кыв туялысьяс]]
Уляшев Егор Ефимович

Уляшев Егор Ефимович (Креста Ёгор) — Мувывса медводдза тышса герой, Георгий крестъяса кавалер.
Олан туй.
Чужис Кулӧмдін районса Бадьёль грездын 1884 воын. Ветліс Россия—Япония костын 1904—1905 воясся тыш вылӧ. Тышкасис и медводдза мирӧвӧй тыш дырйи 1914—1917 воясӧ.
Стӧч историческӧй юӧр Е.Е. Уляшев йылысь абу. Креста Ёгор йылысь тӧдӧны йӧзлӧн висьталӧм серти. Тышкасигӧн унаысь доймылӧма. Юрӧ ранитчӧм медъёна сылы имитӧма, эпилепсия вӧлӧма.
Висьталӧны, мый Уляшевлӧн полкыс Россия-Япония тыш дырйи 1905 воын веськалӧма пленӧ. Роч салдатъяс винтовкаяссӧ эновтӧмаӧсь. А Егор Ефимович эз кӧсйы сдайтчыны да винтовкаӧн мылькъяслань пышйӧма. Некымын японеч бӧрсяньыс котӧртӧмаӧсь. Ёгор бергӧдчӧма да штыкӧн сатшкалӧма найӧс, сэсся пышйӧма водзӧ. Повтӧм мортӧс пыдди пуктӧма и враг — японечьяс клопайтӧмаӧсь да горзӧмаӧс пышйысьлы: «Браво, русь!»
Шуӧны, мый коркӧ Епим Ёгор тувсов югыд войӧ ӧтнас вӧлӧм стынсӧ лэптӧ. Вылысяньыс вильснитас, но удитас черсӧ керйӧс сатшкыны. Тадзи асьсӧ усьӧмысь доръяс.
НЭП кадӧ пӧ Ёгор петас подӧн Мылдінсянь гортас, Бадьёльӧ (110 верст гӧгӧр), Вӧзнесенньӧ пасйыны. Воас Вӧльдінӧдз (Бадьёльйывсянь верст 10 сайын) да пырас тӧдса ордас. Мӧдыс юкталас мудзӧм морттӧ винаӧн. Сэтчӧ и унмовсяс Егор Ефимовичыд, гортӧдзыс крам праздник кежлад оз во.
Коркӧ, сёрнитӧны, вайӧмаӧсь лавкаӧ табак. Кузь ӧчередьын йӧзыс сулалӧны, урадник пӧрадок сэн видзӧ. Кывлӧма табак йывсьыд и Креста Ёгор, кодi больничаас вӧлӧм куйлӧ. Локтас сійӧ лавкаӧ. А вузӧстӧ сылы, Георгиевскӧй крестъяса кавалерлы, ӧчередьтӧг век сетлӧмаӧсь. Помӧсдінысь Ӧльӧш Ёгор вашнитас сылы пеляс, мен пӧ тшӧтш табактӧ босьт, гашкӧ, йӧзыс уна да, оз и тырмы. Епим Ёгор водзӧ пырас, а урадникыд пановтас да медбӧръя мортӧн индас. Зык кыптас, урадник шашкасӧ перйыны кутлас и быдӧн. Епим Ёгор лӧсыштас урадникыдлы. Восьтас Уляшев шынель пӧласӧ, и сӧмын сэки урадник гӧгӧрвоас, кодкӧд воӧма зыкӧ. Тэрыба чесьт пӧ сетас да корас водзӧ лэдзны.
Абу ошйысьлӧма Епим Ёгор аслас крест-медальӧн, но йӧзыс пыдди пуктывлӧмаӧсь сійӧс, тшӧкыда уездса карӧ корлывлӧмаӧсь.
Сӧветскӧй кадӧ оз вӧлӧм лэдзны гижны Егор Ефимович Уляшев йылысь. Власьт мыждылӧма сiйӧс гражданскӧй тыш дырйи еджыдъяслы отсасьӧмысь.
Кулӧма Айму вӧсна Ыджыд тыш кадӧ тшыгйысла.
Дия

Дия (S/2000 J 11) — тайӧ Юпитерлӧн спутник. Сылӧн радиус — 2 км. Юпитерӧдз шӧр кост 12 297 000 км. Дия восьтісны Америкаса астрономъяс Скотт Шеппард, Дэвид Джуитт, Янга Фернандес да Юджин Магнайер 2000 воӧ.
Цивилёва Лидия Анатольевна

Цивилёва Лидия Анатольевна (1950—2015) — коми артист, В.Савин нима Драма театрын ворсысь.
Олан туй.
Лидия Цивилёва чужис 1950 вося урасьӧм тöлысь 17-ӧд лунӧ Сыктывкарын. 1971 воын помаліс ГИТИС-лысь Коми студия да пырис уджавны Коми Республикаса Драма театрö. Республикаса искусствояс училишӧлӧн театральнӧй студиаын велӧдліс сценаса речь. Куліс 2015 вося сора тӧлысь 15-ӧд лунӧ.
Микӧла вичко (Семуковын)

Микӧла вичко — ӧні восьса вичко Емдін районса Семуков грездын.
1872 воын Семуковӧ лэптісны Микӧла вичко. Но сійӧ сэсся сотчылӧма да та вӧсна 1888 воын кыпӧдлісны пуысь выль вичко. Тайӧ жӧ воын сэн восьтлӧмаӧсь вичкобердса школа. 
1900 воын вичкоӧ волысьяслӧн сьӧм вылӧ пӧдрадчик Андрей Камбалов стрӧитлӧма вичкосӧ кирпичысь. Стрӧйбаыс вӧлӧма куим судтаа. Коймӧд судтаас кӧлӧкӧльня вӧлӧма, некымын пудъя бронза кӧлӧкӧллӧн шыыс зэв ылӧдз кылӧма.
Революция бӧрын вичкосӧ тупкисны, иконаяссӧ сотӧмаӧсь, но мукӧдсӧ сиктса йӧз вермӧмаӧсь гортаныс нуны да дзебны. Кӧлӧкӧлсӧ войнас шедӧдӧмаӧсь, взорвитӧмаӧсь кытчӧкӧ нуӧмаӧсь. Кык вылысса судтасӧ кирпичьяс вылӧ разьӧмаӧсь, а улысса судтасӧ колхозлы склад улӧ сетӧмаӧсь.
А 1954 воын клуб восьтісны сэтчӧ. Дыр кад чӧж вичкоын сиктса йӧз йӧктісны-гажӧдчисны, кино видзӧдісны. 
Ӧнія кадӧ вичкоын службаяс нуӧдісны. А некымын во сайын вичкосӧ выльмӧдісны-дзоньталісны, зарни купол сувтӧдісны.
Кӧжмудор сикт овмӧдчӧмин

Кӧжмудор сикт овмӧдчӧмин - муниципалитет Коми Республикаса Емдін районын.
Юкӧнъяс.
Кӧжмудор сикт улӧ ӧні пырӧны татшӧм оланінъяс:
Веськӧдлӧм.
«Кӧжмудор» сикт овмӧдчӧминса юралысь - Каракчиева Надежда Ильинична.
Латьюдін (Удора район)

Латьюдін () – Удора районса Пыисдін сикт овмӧдчӧминын коми грезд.
Ним артмӧм.
Латьюдін шусьӧ тадзи, мыйла сулалӧ Латью вомланьын ("дін" - 'ю вом').
География.
Латьюдін грезд пукалӧ Мозын ю шуйгаладорын. Сиктсянь Кослан юрсиктӧдз *** км, Сыктывкар юркарӧдз *** км.
История.
Грездыс артмӧма 1629ʼ во бӧрын. Медводз казьтыштӧма 1646ʼ воын. Сэки тані вӧлі куим овмӧса пӧчинок, кытысь вӧлі арталӧма 13 айлов. 1678ʼ вося 11 овмӧсысь олӧмаӧсь сӧмын квайтын. 1719ʼ воӧ 11 овмӧс жӧ вӧлӧма, олӧмаӧсь Павлов, Устинов, Бунин да Чубаров.
1926ʼ во кежлӧ Латьюдінын олӧмны 364 морт, вӧлі 84 овмӧс. Татчӧ восьтлӧмаӧсь школа, гӧрд пельӧс, паракод сувтланін.
Йӧз.
Латьюдін грездын олӧны комияс, сёрнитӧны комиӧн.
Сісьтыдін (Удора район)

Сісьтыдін () – Удора районса Пыисдін сикт овмӧдчӧминын коми грезд.
Ним артмӧм.
Сісьтыдін шусьӧ тадзи, мыйла сулалӧ Сісьты дорын. Рочӧн шусьӧ "Патраково", медводдза олысь "Патрак" серти. Грездыс рочӧн коркӧ шусьӧма тшӧтш "Пазозера".
География.
Сісьтыдін грезд пукалӧ Мозын ю веськыдладорын. 
Медматыс оланін, Пӧлянин грезд, пукалӧ Сісьтыдінсянь кывтыд 1,5 верст ылнаын. Овмӧдчӧмин сиктӧдз, Пыисдінӧдз колӧ мунны автотуй кузя 13 верст войвылӧ. Сісьтыдіныс - Пыисдін овмӧдчӧминса медся лунвывса грезд.
История.
Грездыс артмӧма 1646ʼ во бӧрын. Медводз казьтыштӧма 1678ʼ воын ("Патрекеевская, а Гнилое Озеро тож"). Сэки кык овмӧссӧ кутӧмаӧсь пыисдінса Иван Патрак пиян, а куим овмӧсыс вӧлі йӧзтӧм, мунӧмаӧсь пӧ Яткаланьӧ. 1719ʼ воӧ "Пазозераын" вӧлі 4 овмӧс, кӧні олӧмаӧсь Бушеновъяс да Патраковъяс. 1926ʼ воӧ Сісьтыдінын 28 овмӧсын олӧмаӧсь 140 морт. 1930ʼ во кежлӧ тан вӧлі школа да гӧрд пельӧс.
Веськӧдлӧм.
Сісьтыдін пырӧ Пыисдін сикт овмӧдчӧминӧ.
Йӧз.
Сісьтыдін грездын олӧны комияс, сёрнитӧны комиӧн.