धूपन आलेपन अभ्यङ्गैः प्रस्रवन्ति गुदाङ्कुराः

सु स्निग्धैः स्वेदयेत् पिण्डैर् वर्तिम् अस्मै गुदे ततः

त्रिपटु त्रिकटु श्रेष्ठा दन्ती अरुष्कर चित्रकम्

मेह प्लीह रुजा आनाह श्वास कासान् च नाशयेत्

पक्वात् खादेत् स मधुनी द्वे द्वे हन्ति कफ उद्भवान्

शलाकया उत्पीड्य भिषग् यथा उक्त विधिना दहेत्

पिबेत् सुरां वा हपुषा पाठा सौवर्चल अन्विताम्

आलम्बितं परिचरैः सर्पिषा अभ्यक्त पायवे

स्वेदयेद् अनु पिण्डेन द्रवस्वेदेन वा पुनः

यावत् च दोषैः कालुष्यं स्रुतेस् तावद् उपेक्षणम्

हते गुद आश्रये दोषे गुदजा यान्ति संक्षयम्

अश्नन् जीर्णे च पथ्यानि मुच्यते हतनामभिः

पलिकं च सु चूर्णितम् त्रिजात त्रिकटु ग्रन्थिक दाडिम अश्मभेदम्

अष्टौ दत्त्वा जीर्ण गुडस्य पलानि क्वाथ्यं भूयः सान्द्र तया समम् एतत्

स हिङ्गु यमके भृष्टं सिद्धं दधि सरैः सह

स जाल मूल जीमूत लेहे वा क्षार संयुते

आर्कं पयः सुधा काण्डम् कटुकालाबु पल्लवाः

बहु अर्शसः सु दग्धस्य स्याद् वायोः अनुलोम ता

पिबेत् तण्डुल तोयेन कल्कितं वा मयूरकम्

दग्धे स्रुते ऽनु कलशेन जलेन पक्वे पाद स्थिते गुड तुलाम् पल पञ्चकम् च

धान्येन धान्य शुण्ठीभ्याम् कण्टकारिकया अथवा

पिबेद् अहरहस् तक्रं निरन्नो वा प्रकामतः

पचेत् तुलां पूतिकरञ्ज वल्कात् द्वे मूलात् चित्रक कण्टकार्योः

युञ्जीत द्वि पलैः मदा मधुफला खर्जूर धात्री फलैः

दद्यात् प्रत्येकं व्योष चव्य अभयानाम् वह्नेर् मुष्टी द्वे यवक्षारात् च

श्वेता पीता गुरुः स्निग्धा स पिच्छः स्तिमितो गुदः

निषिक्तं तत् हि दहति भूमौ अपि तृण उलुपम्

फल अम्लान् यमक स्नेहान् पेया यूष रस आदिकान्

चूर्णीकृताः षोडश सूरणस्य भागास् ततो ऽर्धेन च चित्रकस्य

हेतुः स्निग्ध गुरुः विद्याद् यथास्वं च अस्र लक्षणात्

एभिः एव औषधैः साध्यं वारि सर्पिः च दीपनम्

शनैस् अनुसुखम् पायौ ततो दृष्ट्वा प्रवाहणात्

जर्जरं स्नेह मूत्र अक्तम् अन्तर्धूमं विपाचयेत्

पिच्छा स्रावे ऽर्शसां शूले देयं तत् परम् औषधम्

चुक्रं क्रकचम् इव इदम् दुर्नाम्नां वह्नि दीपनम् परमम्

त्रिकटुक मिशि पथ्या कुष्ठ मुस्ता वराङ्ग क्रिमिरिपु दहन एला चूर्ण कीर्णः ऽवलेहः

विष् वात कफ पित्तानाम् आनुलोम्ये हि निर्मले

मूत्रकृच्छ्रे गुदभ्रंशे वस्ति आनाहे प्रवाहणे

यत् तु प्रक्षीण दोषस्य रक्तं वात उल्बणस्य वा

जीर्णे तक्रे प्रदद्याद् वा तक्र पेयाम् स सैन्धवाम्

चाङ्गेरी स्वरसे सर्पिः साधितं तैस् त्रिदोष जित्

शीत उष्ण स्निग्ध रूक्षैः हि न व्याधिः उपशाम्यति

द्रोण त्रये ऽपि चरण अवशेषे पूते शतं तत्र गुडस्य दद्यात्

पथ्यां वा पिप्पली युक्ताम् घृत भृष्टाम् गुड अन्विताम्

देया अशीतिः गुडस्य प्रतनुक रजसः व्योषतो ऽष्टौ पलानि

करञ्जो बस्त मूत्रम् च लेपनं श्रेष्ठम् अर्शसाम्

श्रेष्ठा रसेण त्रिवृतां पथ्यां तक्रेण वा सह

भूनिम्ब सैन्धव गुडैः गुडा गुदज नाशनाः

यवानि इन्द्रयवाः पाठा बिल्वं शुण्ठी रसाञ्जनम्

स्नुह् क्षीर आर्द्र निशा लेपः तथा गो मूत्र कल्कितैः

वत्सकादि प्रतीवापम् अर्शस् घ्नम् दीपनं परम्

यो जातो गोरसः क्षीराद् वह्नि चूर्ण अवचूर्णितात्

अद्यात् स तैल लवणम् दुर्नाम विनिवृत्तये

शयने फलके वा अन्य नर उत्सङ्गे व्यपाश्रितम्

दीपनं रोचनं वर्ण्यं कफ वात अनुलोमनम्

अथवा धातकी लोध्र कुटज त्वच् फल उत्पलैः

गुड पल शत योजितम् निवाते निहितम् इदं प्रपिबन् च पक्ष मात्रात्

द्रोणं पीलु रसस्य वस्त्र गलितम् न्यस्तं हविस् भाजने

दश आदि दशकैः वृद्धाः पिप्पलीर् द्वि पिचुम् तिलान्

पिष्ट्वा तैलं विपक्तव्यं द्विगुण क्षीर संयुतम्

दुष्टे ऽस्रे शोधनं कार्यं लङ्घनं च यथाबलम्

अभ्यक्तां तद् कर अङ्गुष्ठ संनिभाम् अनुलोमनीम्

भित्त्वा विबन्धान् अनुलोमनाय यन् मारुतस्य अग्नि बलाय यत् च

तस्मिन् सिता शतम् दद्यात् पाद स्थे अन्यत् च पूर्ववत्

गुदभ्रंश आर्ति गुदज ग्रहणी गद मारुतान्