tanuj437/sanskrit-pos-tagged-corpus huggingface dataset:
ततः फल युतेन एव मत्स्य वेधम् च कारयेत्

अङ्गुष्ठ अग्रे तु तर्जन्या मुखं यत्र निवेशितम्

हर्षो योध गणस्य अपि जय लक्षणम् उच्यते

बल आविद्धम् पीतम् अग्नौ तथा औषधम्

अपराह्णे च कर्तव्यं लक्ष्यं पूर्व दिश् आश्रितम्

ततो यान्ति अरयः दूरं मृगाः सिंह गृहात् इव

एभिर् दिनैः च शिष्याय गुरुः शस्त्राणि दापयेत्

लम्बोदरं महाकायं लम्ब ओष्ठम् गज कर्णकम्

यस्य तृण समाः बाणा यत् संधान समम् धनुः

अल्पायां वा महत्यां वा सेनायाम् इति निश्चयः

लक्ष्यं चतुर्विधं ज्ञेयं स्थिरं च एव चलं तथा

जाते च आश्वयुजे मासि नवमी देवता दिने

अनु सर्वे अपि पिशिता यस्य यान्ति रणे जयः

एभिः प्रलेपयेत् शस्त्रम् लिप्तं च अग्नौ प्रतापयेत्

सूचीमुखा गतिः तस्य सायकस्य प्रजायते

एकस्य एव शरस्य एव चतुर् पक्षान् च कारयेत्

ज्ञाति धृष्टम् तु स उद्वेगम् कलहो बान्धवैः सह

अतः मन्देह दोलायाम् रोपणीयं न मानसम्

अंसके स्कन्ध नामा च व्यायाः पञ्च प्रकीर्तिताः

श्रवणे वत्सकर्णः च ग्रीवायां भरतो भवेत्

दक्षिणं तु पुरस्तात् वा दूर पाते विशिष्यते

श्रमं च कुर्वतो यत्र भुजङ्गो यदि दृश्यते

अग्रे रथा गजाः पृष्ठे तद् पृष्ठे च पदातयः

शार्ङ्गं तु वै धनुः दिव्यम् तत् विष्णोः परम आयुधम्

प्रथमं क्रियते स्नानं श्वेत वस्त्र आवृतः भवेत्

पादौ न विस्तरौ कार्यौ समौ हस्त प्रमाणात्

अष्टमी च तथा अमा च वर्जनीया चतुर्दशी

बिन्दुकं च एव युगकं यो वेत्ति स जयी भवेत्

चतुर्विंशति चर्माणि यो भिनत्ति इषुणा नरः

कठिनं वर्तुलं काण्डं गृह्णीयात् सु प्रदेश जम्

विशाख स्थानके स्थित्वा समं संधानम् आचरेत्

लक्ष्यात् आकृष्य चापेन भूमि वेधम् न कारयेत्

भ्रामणेन आत्म शूलस्य उत्तरस्यां तथा ईश्वरे

भ्राम्यत् जले घटो वेध्यः चक्रे मृद् पिण्डकम् तथा

त्रि शतैः मध्यमः च एव द्वि शताभ्याम् कनिष्ठकः

इति श्रीमत् सदाशिव प्रोक्तः धनुर्वेदः समाप्तः

पूर्ण ग्रन्थि सु पक्वम् च पाण्डुरं समय आहृतम्

येन दुर्वेध्य वर्माणि भेदयेत् तरु पत्त्र वत्

प्रकुर्वीत ऊर्ध्वं संधान योजितम्

कर्कशे न तु चापेन यत् कृष्येत् हीन मुष्टिना

नाराचाः तस्य सिध्यन्ति यस्य तुष्येत् महेश्वरः

ग्रहणं शिथिलं यस्य ऋजु त्वेन विवर्जितम्

सौम्यानि यानि रूपाणि त्रैलोक्ये विचरन्ति ते

तत् धनुः न वशं मुक्त्वा एकम् पुरुषोत्तमम्

योजयेद् वज्रलेपेन सार पक्ष अनुसारात्

आदानं तु ततः कृत्वा सन्धानं तु ततः परम्

संमुखं बाणम् आयान्तं तिर्यञ्च् बाणम् न संचरेत्

जेतारः पर सैन्यानाम् तस्य अभ्यासः विधीयताम्

येषां विज्ञान मात्रेण सिद्धिः भवति न अन्यथा

दग्धेन दह्यते वेश्म छिद्रं बुद्धि विनाशनम्

श्रमे सिद्धे च वर्षासु न एव ग्राह्यं धनुष्करे

एकः अपि यत्र नगरे प्रसिद्धः स्यात् धनुर्धरः

पार्श्वे तु दक्षिणं याति सायकस्य न संशयः

सव्यं जानु नतं भूमौ दक्षिणं न च कुञ्चितम्

चतस्रो गतयः प्रोक्ताः बाण स्खलन हेतवः

अथवा पञ्च षष् सप्त विजयन्ते ऽनुवर्तिनः

कम्पते गुण मुष्टिः तु मार्गणस्य तु पृष्ठतः

न स्वर्गे न च पाताले न भूमौ कस्यचिद् करे

अर्जुनः फाल्गुनो जिष्णुः किरीटी श्वेतवाहनः

युद्ध ज्ञाः तु रथ आरूढाः ते जयन्ति रणे रिपून्

मङ्गलं पुण्डरीकाक्षो मङ्गल आयतनम् हरिः

द्वादश एव सहस्राणि तथा शत चतुष्टयम्

वृत्त अर्क सूत्र तन्तूनाम् हस्ता अष्टादशाः स्मृताः

शुभ्रायाः शरपुङ्खाया जटा नीली जटा तथा

अपाम् इव महा वेगः त्रासयेत् कुशलान् अपि

योज्या दृढाः चतुर् संख्याः संनद्धाः स्नायुः तन्तुभिः

शिखा स्थाने न्यसेत् ईशम् बाहु युग्मे च केशवम्

यः पाद वेधी लक्ष्यस्य स कनिष्ठतमो भवेत्

अकाल गर्जितः देवो दुर्दिनं वा यदा भवेत्

मङ्गलं भगवान् विष्णुः मङ्गलम् गरुडध्वजः

लक्ष्य बाण अग्र दृष्टीनाम् संहतिः तु यदा भवेत्

सिंहकर्णः स विज्ञेयः दृढ लक्ष्यस्य वेधने

हस्त अर्के लाङ्गली कन्दम् गृहीत्वा तस्य लेपतः
छुछुन्दरी श्रीफलस्य चूर्णम् आलिप्य गात्रके

पश्चिमे धन धान्यम् च सर्वं च एव उत्तरे भवेत्

यत्र उपलभ्यते शब्दः सम्यक् तं तत्र चिन्तयेत्

कृत युगे महादेवः त्रेतायां च एव भार्गवः

संतर्प्य दान होमाभ्याम् सुरान् शास्त्र विधानात्

आचार्य्येण धनुः देयम् ब्राह्मणेन परीक्षिते

अयस् चर्म घटः च एव मृद् पिण्डः च चतुष्टयम्

गृध्राणां च कुरङ्गानां पक्षा एतेषु शोभनाः

सूर्य उदये च अस्त काले स ज्येष्ठो धन्विनां भवेत्

षष् मासात् सिध्यते मुष्टिः शराः संवत्सरेण तु

मुख्यान् अन्यान् अपि धनैर् वस्त्रैः च परिधापयेत्

शठे धूर्त्ते कृतघ्ने च मन्द बुद्धौ न दीयते

गुण हीनम् गुण आक्रान्तम् काण्ड दोष समन्वितम्

चत्वारिंशत् मध्यमम् च विंशतिः च कनिष्ठकम्

गुणमुष्टिः तु सा ज्ञेया स्थूले

एतैर् दोषैर् विनिर्मुक्तं सर्व लक्षण कारकम्

षष् कोटयः अशीति लक्षाणि पञ्च अधिक शतानि अपि

अग्रतस् वाम पादेन दक्षिणं जानु कुञ्चितम्

नरो नागाः च कायेषु न स तिष्ठति मार्गणः

पञ्च विद्धम् न्यसेत् शस्त्रम् शुद्धं बन्धुक पुष्प वत्

लक्ष्य स्थाने न्यसेत् काष्ठं गो पुच्छ संनिभम्

घण्टा स्वनेन नः पाहि चाप ज्या निःस्वनेन च

दश उत्तराणि गायन्ति संख्या तत्त्व विदः जनाः

पञ्च षष्टि सहस्राणि षष् शतानि दश उपरि

तर्जनीं मध्यमा मध्यम् अङ्गुष्ठो विशते यदि

इति अभ्यास क्रिया कार्या धन्विना सिद्धिम् इच्छता

स्कन्ध व्यायेन वज्रस्य मुष्ट्या पुंस् मार्गणे न च

महतीं सेनां चतुरङ्गां महीपतिः

चलाचलं भवेत् तत्र स्वप्न मेयम् उदीरितम्

अग्रे स्थूला भवेत् नारी पश्चात् स्थूलः भवेत् नरः

राजानो दृष्टिम् इच्छन्ति लक्ष्यम् इच्छन्ति च इतरे

मुष्ट्या पताकया बाणं स्त्री संज्ञम् दूर पातनम्

प्राण वायुम् प्रयतेन बाणेन सह पूरयेत्

एवं वेध त्रयम् कृत्वा शङ्ख दुन्दुभि निस्वनैः

गाम्भार्या उत्तरं मूलं मुखस्य सम्मुख आगतम्

सार्ध अङ्गुल प्रमाणेन लोह पात्राणि कारयेत्

अत्यन्त सौष्ठवम् बाह्वोर् जायते दृढ भेदि ता

ख द्वयम् सुर ऋद्धि इन्दु नेत्रैः अक्षौहिणी मता

शराणां गतयः तिस्रः प्रशस्ताः कथिताः बुधैः

संग्राम सार भूतम् च शास्त्र ज्ञम् चेत्

फलानि देश देशेषु भवन्ति बहु रूपात्

वेधयेत् त्रि प्रकारम् तु स्थिर वेधी स उच्यते

पूर्णिमा च दिनं यावत् वर्जयेत् चाप कर्मसु

धन वत् चिन्तयेत् लक्ष्यम् यदि इच्छेत् सिद्धिम् आत्मनः

पूर्वं सारथिम् आरोप्य रथे ततः स्वयम्

वाम हस्तेन संसिद्धे पश्चात् दक्षिणम् आरभेत्

वैश्याय दापयेत् कुन्तम् गदां शूद्राय दापयेत्

विना शस्त्र धरम् न अन्यः धनुर्व्वेदस्य पारगः

सेनापतिं गज आरोहान् अश्व आरोहान् च सर्वतः

उपरि अष्ट शतानि आहुः तथा भूपः च सप्ततिः

पार्श्वयोः च हयाः कार्या व्यूह संख्या विधिः स्मृतः

द्वापरे द्रोण विप्रः च दैवं चापम् अधारयत्

देव्यै पशु बलिम् दद्यात् गीत वादित्र मङ्गलैः

भ्रमन्तं भेदयेत् यः तु दृढ भेदी स उच्यते

धनुस् संहति शुद्ध आत्मा राजानो मुख दुर्बलाः

ऋजु त्वे न विना याति क्षेप्यमानः तु सायकः

अङ्गन्यासे च मन्त्रः

षष् अङ्गुल प्रमाणेन पक्ष भेदम् न कारयेत्

दश अङ्गुल मिताः पक्षाः शार्ङ्ग चापस्य मार्गणे

ऊर्ध्वं भवेत् चाप मुष्टिः गुण मुष्टिः अधस् भवेत्

आचार्य्यः सप्त युद्धैः स्यात् चतुर्भिः भार्गवः तथा

आलीढे तु प्रकर्तकं तथा च एव अनु कुञ्चितम्

लक्ष्य स्थाने न्यसेत् कांस्यं पात्रं हस्त द्वय अन्तरे

लक्ष्य स्थाने धृतं काण्डं संमुखं छेदयेत् ततस्

गृहीतं हस्त नक्षत्रे चूर्णं छुछुन्दरी भवेत्

दृढ भेदे च दूरे च स्कन्ध नामानम् उद्दिशेत्

विघ्न घ्नम् पार्वती पुत्रम् नमामि गणनायकम्

मृद् पिण्डम् च घटं च एव विध्येत् सूचीमुखेन वै

स्वयं समरम् आरोहेत्

अक्षौहिणी प्रदिष्टा च रथाणां वर्म धारिणाम्

वत्सकर्णः च विज्ञेयः भरतो दृढ भेदने

असमे च पुरोभागे हस्त मात्रेण तं विदुः
तत् वृत्तम् त्रिगुणं कार्यं प्रमाणः अयम् गुणस्य च

तृतीया पञ्चमी च एव सप्तमी नवमी तथा

अस्त्राणां कर्म सिद्धि अर्थम् जप होम विधानात्

पट्टसूत्रेण संनद्धः सर्व कार्य सहः युधि

हास्तिकं बिन्दुकं यः तु चित्र भेदी स उच्यते

तस्मिन् विनष्टे किल सर्व भूते सर्वे अपि योधाः तु अबलाः भवन्ति

मत्स्यपुच्छा गतिः तस्य सायकस्य प्रकीर्तिता

कर्णिकं काकतुण्डं च तथा च अन्ये अपि अनेकशस्

तापसान् अर्चयेत् भक्त्या ये च अन्ये शिव योगिनः

तस्य बाणो गज इन्द्रस्य कायं निर्भिद्य गच्छति

प्रथमं पौरुषं चापं युद्ध चापम् द्वितीयकम्

अयः तु काकतुण्डेन चर्म च आरामुखेन हि

यानि च अत्यर्थ घोराणि तै रक्ष अस्मान् तथा भुवम्

श्रमेण कठिना मुष्टिः शीघ्र साधन कारिणी

कृत उपवासः शिष्यः तु कृत अञ्जलि परिग्रहः

याचितव्या गुरोः आज्ञा बाणस्य आकर्षणम् प्रति

भीतिः तस्य न मातरः अष्टौ शरीरके

चतुर् शतैः च काण्डाणां तूणीरं परिपूरयेत्

धन्वी तु चलते यत्र स्थिर लक्ष्ये समाहितः

अपूर्णं च एव मन्तव्यं सम्पूर्णेन एव सिध्यति

जपेत् ततस् प्रतिष्ठेत चतुर् अङ्ग बलैः युतः

तस्मात् परशुरामेण ततो द्रोणेन धीमता

एतत् च दुष्करं कर्म भाग्यात् कस्य अपि सिध्यति

पौरुषेयं तु यत् कार्यं बहु यत्नेन योजितम्

ताडयेत् शर्कराभिः तम् शब्दः संजायते यदा

पताका गुणमुष्टिः च सिंहकर्णः तथा एव च

सन्धानं त्रिविधं प्रोक्तम् अध ऊर्ध्वं समं यदा

अथ श्रम विधिम् कुर्याद् यावत् सिद्धिः प्रजायते

आकृष्टः तेजितः यः च विशुद्धो गाढम् उज्झितः

समं नपुंसकं ज्ञेयं तत् लक्ष्य अर्थम् प्रशस्यते

चलाचलं द्वय चलम् इति भेदा यथाक्रमम्

त्रयोदशी द्वादशी च तिथयः च शुभा मताः

ॐ हौं जङ्घयोः गणपतये नमः

शस्त्र ओघम् वारयेत् तत्र पुष्य अर्के विधिना उद्धृतम्

श्रमेण चित्र वेधि त्वम् श्रमेण प्राप्यते जयः

अनेन लेपयेत् शस्त्रम् लिप्तं च अग्नौ प्रतापयेत्

जन्म स्थे च तृतीये च षष्ठे वै सप्तमे तथा

मनस् मुष्टि गतम् ध्यात्वा ततः काण्डं विसर्जयेत्

त्रुट्यते वा गुणो यत्र प्रथमे बाण मोक्षणे

बाण भङ्ग कर आवर्तम् काष्ठ छेदनम् एव च

भिनत्ति दृढ भेद्यानि सायको न अत्र संशयः

नीलिनी सहदेवी च पत्त्र मौञ्ज अर्कयोः तथा

अन्यत् गोपुच्छकम् ज्ञेयं शुद्ध कांस्यैः विनिर्मितम्

येषाम् इन्दीवर श्यामः हृदय स्थः जनार्दनः

लक्ष्यं च पुरुष उन्मानम् कुर्यात् चन्द्रक संयुतम्

पञ्चभिर् लवणैः पिष्टं मधु सिक्थैः स सर्षपैः

पूजयेद् ईश्वरीं चण्डीं गुरुं शास्त्राणि वाजि गः

तद् दीर्णम् अनुदीर्यन्ते योधाः शूरतमा अपि

अपि भग्नेषु सैन्येषु विद्रुतेषु निवर्तते

पूर्व काण्ड हते लक्ष्ये अनध्यायं प्रचक्षते

पद्मासनं प्रसिद्धं तु उपविश्य यथाक्रमम्

देहं स्फुटति नो तीक्ष्णम् मण्डलाग्रे रणे नॄणाम्

यद् विशीर्णं च वर्जयेद् ईदृशं शरम्

कर्ण पलिताः योधाः संग्रामे जय वादिनः

वाम गा दक्षिणा च एव ऊर्ध्व गा अधस् गता तथा

काकतुण्डी च सा ज्ञेया स्थूल लक्ष्येषु योजिता

ततो बाणेन तं हन्यात् तद् अवधानेन धीमता

तानि भित्त्वा एक बाणेन दृढ घाती भवेत् नरः

गल ग्रन्थि तल ग्रन्थि न कर्तव्यं सदा बुधैः

स च लक्ष्येषु कर्तव्यो लक्ष्ये योधो जित श्रमः

गुण अर्थम् अथ संग्राह्याः स्नायवो महिषी गवाम्

कैशिकः चित्र युद्धेषु अधस् लक्ष्येषु सात्त्विकः

अपात्रम् असमर्थं च दहन्ति अस्त्राणि पुरुषम्

श्री गणेश _ नमः

अति जीर्णम् अपक्वं च ज्ञाति धृष्टम् तथा एव च

इति अर्जुनस्य नामाणि संस्मरेत् प्रयतो नरः

गोपुच्छ मुख बाणेन सिंहकर्णेन मुष्टिना

दग्धं छिन्नं न कर्तव्यं बाह्य आभ्यन्तर हस्तकम्

कुम्भकेन समाकृष्य हुंकारेण विसर्जयेत्

दुर्निवार तया च एव समग्रां महतीं चमूम्

बद्ध्वा भुजे विलेपाद् वा काये सर्व अस्त्र अपवारकः

मनस् वाच् कर्मभिः व्याप्तं लब्ध अस्त्रेण शुचिष्मता

विशेष स्थानकम् ज्ञेयं कूट लक्ष्यस्य भेदने
प्रथमं चापम् आरोप्य तूलिकां ततः

शूलेन पाहि नो देवि पाहि खड्गेण च अम्बिके

संग्रामेण विना कार्यं न लक्ष्यं दक्षिणामुखम्

यस्मिन् रणे यः पुरुषः प्रधानः स सर्व यत्नेन हि रक्षणीयः

काष्ठे अश्व केशम् संयम्य तत्र बद्ध्वा वराटिकाम्

सर्व पुष्टि कराः च एव सिद्धि दाः शस्त्र कर्मणि

गुण मुष्टिः भवेत् ऊर्ध्वम् तदा अधस् गामिनी गतिः

तद् प्रभावात् गजः पुंसां सम्मुखेन एति निश्चितम्

गृहीत्वा योग नक्षत्रैः अपामार्गस्य मूलकम्

दर्दुर वत् उपस्थाय हि ऊर्ध्वम् संधानम् आचरेत्

हस्तः पुनर्वसुः पुष्यो रोहिणी च उत्तरा त्रयम्

आकुञ्चित ऊरू द्वौ तत्र जानुभ्यां धरणी गतौ

स्थूलं च एव अति सूक्ष्मं च हि अपक्व पक्व भूमि जम्

देवानाम् उत्तमम् चापं ततो न्यूनं च मानवम्

तद् विज्ञेयं धनुर् दिव्यं शङ्करेण धृतं पुरा

अन्न पान आदिभिः च एव वस्त्र अलंकार भूषणैः

ज्ञेयं लक्षं पदातीनां सहस्राणि तथा नव

आत्मानं सु स्थिरम् कृत्वा लक्ष्यं च एव स्थिरं बुधः

ततस् तु विमलं ज्ञेयं पाययेत् शस्त्रम् उत्तमम्

तोलनं धनुषः स्थैर्यं कर्तव्यं वाम पाणिना

रक्षणीयाः प्रयत्ने न सदा एव हित कारिणः

ग्रन्थे ऽस्मिन् चाप चतुरैः वीर चिन्तामणौ क्वचित्

कैशिकः शर मूले च च सात्त्विकः

अक्षयं लभते लोकं यदि दैन्यं न भाषते

नपुंसको लक्ष्य भेदी शराणां लक्षणं विदुः

गजाणां च परिमाणम् एतत् एव विनिर्दिशेत्

एकः कापुरुष अ दीर्णः दारयेत् महतीम् चमूम्

अपि च स्व श्रिये सैन्यं वृथक् इयम् मुण्डमण्डली

लेप मात्रेण वीराणां सर्व शस्त्र निवारणम्

आग्नेयं वा अपि च अस्त्राणि गुरु दत्तानि साधयेत्

प्राप्तं शरेण यः छिन्द्यात् बाण छेदी स उच्यते

अर्धचन्द्रं च चन्द्रं च शकटं मकरं तथा

चल वेधी इति स प्रोक्त आचार्येण शिवेन वै

कर्मेन्द्रिय मनस् योगात् लक्ष्यम् निश्चय ताम् नयेत्

धनुस् प्रमाणम् निःसन्धिः कार्यः त्रिगुण तन्तुभिः

शराः च त्रिविधा ज्ञेयाः स्त्री पुंसक नपुंसकाः

तस्मात् धैर्यम् प्रकर्तव्यं हन्तव्या पर वाहिनी

सः स्यात् धनुर्भृताम् श्रेष्ठः पूजितः सर्व पार्थिवैः

कदाचिद् शूर ताम् याति शरणे कृत विस्मृतः

फलस्य पायनं वक्ष्ये दिव्यौषधि विलेपनम्

अत्यन्त दूर पाति त्वम् समे लक्ष्यं सु निश्चितम्

चतुर्विंश अङ्गुलः हस्तश् चतुर् हस्तम् धनुर् भवेत्

तस्याः तत्र गुणः कार्यः पवित्रः स्थावरो दृढः

नित्य अभ्यास वशात् तस्य शीघ्र साधन ता भवेत्

मास द्वयम् श्रमं कुर्यात् प्रति वर्षं शरद् ऋतौ

वरं प्राण अधिकः धन्वी न तु प्राण अधिकम् धनुः

पक्व वंश त्वचा कार्यो गुणः तु स्थविरो दृढः

लोहं च काकतुण्डेन लक्ष्यं गोपुच्छकेन च

मांस वेधम् ततः कुर्यात् एवम् वेधो भवेत् त्रिधा

आकर्षणे च एव बाणस्य चापे मुष्टिः अधस् भवेत्

ये राज पुत्राः सामन्ताः आप्ताः सेवक जातयः

ततस् तु साधयेत् मन्त्रान् वेद उक्तान् आगम उदितान्

पलायमाणं शरणं गतं च एव न हिंसयेत्

प्रोक्तानि नवतिस् तद्वत् एवम् एव गजा मताः

चक्षुषी स्पन्दयेत् न एव दृष्टिं लक्ष्ये नियोजयेत्

आरामुखेन एव चर्म क्षुरप्रेण च कार्मुकम्

प्रथमं पुष्प वेधम् च फल हीनेन पत्रिणा

वेधने च एवम् आकृष्य शर पातः यदा भवेत्

अपक्वं भङ्गम् आयाति अति जीर्णम् तु कर्कशम्

आरामुखं क्षुरप्रं च गोपुच्छं च अर्धचन्द्रकम्

गन्ध माल्यैः विचित्रैः च गुरुं तत्र प्रपूजयेत्

विलोम तन्तु रूपेण कुर्यात् वा गुणम् उत्तमम्

पूर्व अभ्यासस्य शस्त्राणाम् अविस्मरण हेतवे

अतो निज बल उन्मानम् धनुः स्यात् शुभ कारकम्

सर्व लोहाः तु ये बाणा नाराचाः ते प्रकीर्तिताः

पदे पदे अश्वमेधस्य लभते फलम् अक्षयम्

स्थानकं तु ततः कुर्याद् बाण उपरि करं न्यसेत्

मूर्छितं न एव विकलं न अशस्त्रम् न अन्य योधिनम्

अनुराधा अश्विनी च एव रेवती दशमी तथा

ब्राह्मं नारायणं शैवम् ऐन्द्रम् वायव्य वारुणे

वर्तितः स्याद् गुणः सूक्ष्मः सर्व कार्य सहः युधि
पुष्य अर्क उत्पाटिते मूले पूगेन मुख संस्थिते

उदिते भास्करे लक्ष्यं पश्चिमायां निवेशयेत्

आकर्षेत् कैशिक व्याये शिखाम् आचालयेत् ततस्

सामान्ये कर्मणि प्राज्ञो न एव अस्त्राणि प्रयोजयेत्

ब्रह्माणं नाभि मध्ये तु जङ्घयोः च गणाधिपम्

प्राप्ते भाद्रपदे मासे त्वच् अर्कस्य प्रशस्यते

ततो निर्वापितं लोहं तत्र वेधे विशिष्यते

तस्मात् धैर्यम् विधातव्यं हन्तव्या पर वाहिनी

तस्माद् गुरु समीपे तु श्रमः कार्यो विजानता

तस्य चाप क्रिया सिद्धिः जायते शीघ्रम् एव च

मत्सरी सा च विज्ञेया सूक्ष्म लक्ष्यस्य भेदने

एतद् वार त्रयम् धन्यं प्रारम्भे शस्त्र कर्मणि

कङ्क हंस शशादानाम् मत्स्य आद क्रौञ्च कोकिलाः

बाह्ये लक्ष्यं न लभ्येत तथा एव आभ्यन्तरे अपि च

सप्तत्रिंशत् च लक्षाणि गीयन्ते तत्त्व वेदिभिः

तद् विज्ञेयं द्वय चलम् श्रमेण एव हि साधकः

पूर्व दिग्भागम् आश्रित्य सदा स्यात् विजयी सुखी

काण्डात् काण्ड इति मन्त्रेण दद्यात् वेद विधानात्

ब्राह्मणान् भोजयेत् तत्र कुमारीः च अपि अनेकशस्

भीरुः पलायमाणः अपि न हन्तव्यो बलीयसा

द्वाभ्यां च एव भवेत् योद्धा एकेन गणको भवेत्

जीवत् लक्ष्मी मृते स्वर्गः कीर्तिः च धरणी तले

नमस्कुर्युः शिवं विघ्न राजम् गुरु वरम् रणे

पिप्पली सैन्धवं कुष्ठं गो मूत्रेण च पेषयेत्

भुजे शिरसि वक्त्रे वा स्थिता शस्त्र निवारिका

षष्टि काण्ड अन्तरे लक्ष्यं ज्येष्ठ लक्ष्यम् प्रकीर्तितम्

प्रथमं वाम हस्तेन यः श्रमं कुरुते नरः

वितस्तिभिः सप्त च मितं सर्व अर्थ साधकम्

सव्य जानु गतम् भूमौ दक्षिणं च सु कुञ्चितम्

परिव्राड् योग युक्तः च रणे च अभिमुखः हतः

समुक्तो मार्गणो लक्ष्यात् ऊर्ध्वम् याति न संशयः

चतुर् शतैः च काण्डानां यो हि लक्ष्यं समभ्यसेत्

कमलं श्रेणिकां गुल्मं व्यूहान् एवं प्रकल्पते

हीने तु संधिते बाणे संग्रामे भङ्ग कारकम्

यस्य अभ्यासे प्रसादेन निष्पद्यन्ते धनुर्धराः

निज बाहु बल उन्मानम् किंचिद् ऊनम् शुभं भवेत्

सूचीमुखेन कवचम् अर्धचन्द्रेण मस्तकम्

केषांचिद् च भवेत् चापम् वितस्ति नव संमितम्

बीभत्सुर् विजयः कृष्णः सव्यसाची धनञ्जयः

ऐशान्यां पातनं दुष्टं विदिशः अन्याः च शोभनाः

विष्णुक्रान्ता च सर्वासां जटा ग्राह्या रवेः दिने

सूर्यवारः शुक्रवारो गुरुवारः तथा एव च

हस्तेन भ्राम्यमाणं च यो हन्ति स धनुर्धरः

हीनेन अपि इषुणा तस्मात् प्रशस्तं लक्ष्य वेधनम्

शतानि त्रीणि पञ्चाशत् शूराणाम् शस्त्र धारिणाम्

कटि बद्ध एक तूणीरः खड्ग शक्ति धनुर्धरः

स अर्ध पञ्च महस् तन्तु श्रेष्ठं चापं प्रकीर्तितम्

सप्तत्रिंशत् सहस्राणि तथा शत चतुष्टयम्

उत्तरेण सदा कार्यं प्रशस्यम् अवरोधकम्

क्षेपणं च त्वरा युक्तः बाणस्य कुरुते तु यः

अङ्गन्यासस् ततः कार्यः शिव उक्तः सिद्धिम् इच्छता

परान् शूरान् स्थापयेत् जय लिप्सया

पुनः भिन्नं ताडयेत् शब्द हेतवे

पुष्प वत् धारयेत् बाणं सर्प वत् पीडयेत् धनुः

प्रत्यालीढे कृते स्थाने अधः संधानम् आचरेत्

किंचिद् मुष्टिम् विधाय स्वां तिर्यग् द्वि फलक इषुणा

ॐ हौं शिखा मध्ये शङ्कराय नमः

धनुः चक्रम् तु कुन्तं च खड्गं च छुरिकां गदाम्

महाक्षौहिणी कार्या स्मृताः

यो भिनत्ति न तस्य इषुः वज्रिणा अपि च बाध्यते

शिखि ग्रीवा आप्त वर्ण आभम् तप्त शीर्षम् तथा औषधम्

नालिका लघवो बाणा नाल यन्त्रेण चोदिताः

व्यद्रवत् भुवम् आस्थाय स्थानकं दृढ भेदनम्

फलं तु शुद्ध लोहस्य स धारम् तीक्ष्ण मस्तकम्

ॐ हौं बाह्वोः केशवाय नमः

अतः परं प्रवक्ष्यामि शराणां लक्षणं शुभम्

यः छिन्द्यात् तम् क्षुरप्रेण काष्ठ वेधी स

पट्टसूत्रैः गुणः कार्यः कनिष्ठा मान संमितः

शिष्याय मानुषं चापं धनुर्वेद अभिमन्त्रितम्
कैलास शिखर आसीनः देव्या पृष्टः तदा किल

पद्मोदरायै जठरम् उरः काम श्रिये नमः

एवं सम्पूज्य विधिवत् अग्रतस् पद्मम् आलिखेत्

पञ्चगव्यं च बिल्वं च प्राशयेत् क्रमशस् तदा

यदि अशुद्धा तदा अन्येन वारयेत् प्रयता स्वयम्

अष्टौ षट् वा अपि अथ पुनर् च अनुमासम् समर्चयेत्

तुष्ट्यै ललाटम् अलकान् कात्यायन्यै शिरः तथा

पत्त्रैः द्वादशभिः युक्तम् कुङ्कुमेन स कर्णिकम्

गोरोचनं स गो मूत्रम् उष्णम् गो शकृतम् तथा

व्रत अन्ते शयनं दद्यात् सुवर्ण कमल अन्वितम्

नमो गौर्यै नमो धिष्ण्यै नमः कान्त्यै नमः श्रियै

नरो वा यदि वा नारी वित्त शाठ्यात् पतति अधस्

देवीं तु पञ्चगव्येन ततः क्षीरेण केवलम्

नभस्य आदिषु मासेषु प्रीयताम् इति उदीरयेत्

निष्पाव अजाजि लवणम् इक्षु दण्ड गुड अन्वितम्

बिल्व पत्त्र अर्क पुष्पम् च यवान् गोशृङ्ग वारि च

पूजयेत् रक्त वासोभिः रक्त माल्य अनुलेपनैः

सौभाग्य आरोग्य फल दम् अमुत्र अक्षय्य कारकम्

तथा माम् उद्धर अशेष दुःख संसार सागरात्

सिन्दुवारेण जात्या वा फाल्गुने अपि अर्चयेत् उमाम्

मध्ये यथास्वं मांस अङ्गाम् मङ्गलां कुमुदां सतीम्

शुक्लपक्षे तृतीयायां सुस्नातो गौरसर्षपैः

रम्भायै ललितायै च वासुदेव्यै नमो नमः

विन्यसेत् पश्चिमे सौम्यां सदा मदन वासिनीम्

तस्यै दद्यात् फलम् पुष्पं सुवर्ण उत्पल संयुतम्

वित्त हीनः अपि कुरुते वर्ष त्रयम् उपोषणैः

प्रतिपक्षं च मिथुनं तृतीयायां वरानने

मुखं दर्पण वासिन्यै स्मरदायै स्मितं नमः

शुक्ल अ क्षत तिलैः अर्च्यां ततो देवीं सदा अर्चयेत्

धारयेत् अथ रक्तानि नारी चेद् अथ संयता

धान्यक अजाजि लवणैः गुड क्षीर घृत अन्वितैः

सिन्दूरं स्नानचूर्णं च तासां शिरसि पातयेत्

वरदायै नमः पादौ तथा गुल्फौ नमः श्रियै

गौर्यै नमः तथा नासाम् उत्पलायै च लोचने

सा अपि तद् फलम् आप्नोति गौरी अनुग्रह लालिता

वायव्ये पाटलाम् उग्राम् अन्तरेण ततस् अपि उमाम्

तथा उपदेष्टारम् अपि पूजयेत् यत्नात् गुरुम्

उक्ता अनन्ततृतीया एषा सदा अनन्त फल प्रदा

सिन्दूर कुङ्कुम स्नानम् अतीव इष्टतमम् यतः

मिथुनानि चतुर्विंशद् दश च समर्चयेत्

न पूज्यते गुरुः यत्र सर्वाः तत्र अफलाः क्रियाः

गीत मङ्गल निर्घोषान् कारयित्वा सुवासिनीः

पुष्प मन्त्र विधानेन सः अपि तद् फलम् आप्नुयात्

पूजयेत् शुक्ल पुष्पैः च फलैः नानाविधैः अपि

न च एनाम् वित्त शाठ्येन कदाचिद् अपि लङ्घयेत्

ज्येष्ठे कमल मन्दारैः आषाढे च नव अम्बुजैः

भवानीं दक्षिणे तद्वत् रुद्राणीम् च ततः परम्

एतत् भाद्रपद आद्यम् तु प्राशनं समुदाहृतम्

ललिता कमला गौरी सती रम्भा अथ पार्वती

यथा न देवि देवेशः त्वा परित्यज्य गच्छति

शृणुष्व अवहिता देवि तथा एव अनन्त पुण्य कृत्

जाती पुष्पैः मार्गशीर्षे पौषे पीतैः कुरण्टकैः

नभस्ये पूजयेत् गौरीम् उत्पलैः असितैः सदा

मनुः उवाच

प्रतिपक्षं तृतीयासु पुमान् आपीत वाससी

स्नापयेत् मधुना तद्वत् पुष्प गन्ध उदकेन च

सौभाग्य आरोग्य दम् यस्मात् सदा च ललिता प्रियम्

करौ सौभाग्य दायिन्यै बाहू हर मुख श्रिये

नभस्ये वा अथ वैशाखे पुण्य मार्गशिरस्य च

इति पठति शृणोति वा य इत्थं गिरितनया व्रतम् इन्द्र वास संस्थः

कथासु सम्प्रवृत्तासु धर्म्यासु ललितासु च

पाद आदि अभ्यर्चनम् कुर्यात् प्रतिपक्षं वरानने

कल्प कोटि शतम् साग्रं शिव लोके महीयते

गो मूत्रम् गोमयं क्षीरं दधि सर्पिः कुश उदकम्

तत् इदानीम् प्रवक्ष्यामि भुक्ति मुक्ति फल प्रदम्

पुंसः पीत अम्बरे दद्यात् कौसुम्भ वाससी

इमाम् अनन्त फल दाम् यः तृतीयाम् समाचरेत्

पूर्वं दत्त्वा तु गुरवे शेषान् अपि अर्चयेत् बुधः

विधवा धातु रक्तानि कुमारी शुक्ल वासाः

पूजयित्वा अर्चयेत् भक्त्या वस्त्र माल्य अनुलेपनैः

यत् उमायाः पुरा देव उवाच पुरसूदनः

भुक्ति मुक्ति प्रदम् देव तत् मम ब्रूहि जनार्दन

बन्धुजीवैः आश्वयुजे कार्त्तिके शतपत्त्रकैः
चैत्रे तु मल्लिका अशोकैः वैशाखे गन्धपाटलैः
नैमिषेयाः तदा दृष्ट्वा नारदं हृष्ट मानसाः

जगाम नैमिषं धीमान् प्रणाम अर्थम् तपस्विनाम्

प्रधानपुरुष ईशाय सर्ग स्थिति अन्त कारिणे

वर्ण अवयवम् अव्यक्त लक्षणम् बहुधा स्थितम्

तस्मै साम च पूजां च यथावत् चक्रिरे तदा

प्रणम्य च यथान्यायं वक्ष्ये लिङ्ग उद्भवम् शुभम्

दृष्ट्वा तम् अति विश्वस्तम् विद्वांसं रोमहर्षणम्

प्रधानपुरुष अतीतम् प्रलय उत्पत्ति वर्जितम्

शुक्रेश्वरे यथान्यायं नैमिषं प्रययौ मुनिः

रौद्रे गोप्रेक्षके च एव श्रेष्ठे पाशुपते तथा

सर्ग प्रतिष्ठा संहार लीला अर्थम् लिङ्ग रूपिणम्

शब्दं ब्रह्म तनुम् साक्षात् शब्दब्रह्म प्रकाशकम्

अकार उकार मकारम् स्थूलं सूक्ष्मं परात्परम्

अभिवाद्य अग्रतस् धीमान् नारदम् ब्रह्मणः सुतम्

तमसा कालरुद्र आख्यम् रजसा कनक अण्ड जम्

नारदो अपि अस्य देवस्य रुद्रस्य परमात्मनः

अथ तेषां पुराणस्य शुश्रूषा समपद्यत

सत्त्वेन सर्वगं विष्णुं निर्गुण त्वे महेश्वरम्

अपृच्छन् च ततः सूतम् ऋषिम् सर्वे तपोधनाः

इति श्री लैङ्गे महा पुराणे प्रथमः अध्यायः

अस्य अग्रतस् मुनेः पुण्यं पुराणं वक्तुम् अर्हसि

सम्पूज्यमानो मुनिभिः सुख आसीनः वरासने

नैमिषेया ऊचुः

तस्मात् भवन्तम् पृच्छामः सूत पौराणिक उत्तमम्

पुराण संहिताम् दिव्यां लिङ्ग माहात्म्य संयुताम्

पुराण संहिताम् पुण्यां लिङ्ग माहात्म्य संयुताम्

चक्रे कथां विचित्र अर्थाम् लिङ्ग माहात्म्यम् आश्रिताम्

पुनः षोडशधा च एव षड्विंशकम् अज उद्भवम्

नमस्कृत्य महादेवं ब्रह्माणं च जनार्दनम्

उपासितः पुराण अर्थम् लब्धा तस्मात् च संहिता

सः अपि हृष्टो मुनि वरैः दत्तं भेजे तत् आसनम्

नारदः अभ्यर्च्य शैलेशे शङ्करं सङ्गमेश्वरे

सूत उवाच

भव भक्तः भवान् च एव वयं वै नारदः तथा

यजुर्वेद महा ग्रीवम् अथर्व हृदयम् विभुम्

हिरण्यगर्भे स्वर्लीने हि अविमुक्ते महालये

स फलम् साधितं सर्वं भवता विदितं भवेत्

एतस्मिन् एव काले तु सूतः पौराणिकः स्वयम्

हिरण्यगर्भे चन्द्रेशे ईशान्ये च त्रिविष्टपे

मुनि ईश्वरम् तथा व्यासं वक्तुं लिङ्गं स्मरामि अहम्

त्वया सूत महाबुद्धे कृष्णद्वैपायनो मुनिः
तत् त आ वर्तयामसि इह क्षयाय जीवसे

तत् त आ वर्तयामसि इह क्षयाय जीवसे

यत् ते सूर्यं यद् उषसं मनो जगाम दूरकम्

तत् त आ वर्तयामसि इह क्षयाय जीवसे

तत् त आ वर्तयामसि इह क्षयाय जीवसे

यत् ते यमं वैवस्वतं मनो जगाम दूरकम्

तत् त आ वर्तयामसि इह क्षयाय जीवसे

यत् त आपो यद् ओषधीर् मनो जगाम दूरकम्

तत् त आ वर्तयामसि इह क्षयाय जीवसे

यत् ते दिवं यत् पृथिवीं मनो जगाम दूरकम्

तत् त आ वर्तयामसि इह क्षयाय जीवसे

तत् त आ वर्तयामसि इह क्षयाय जीवसे

यत् ते परां परावतं मनो जगाम दूरकम्

तत् त आ वर्तयामसि इह क्षयाय जीवसे

तत् त आ वर्तयामसि इह क्षयाय जीवसे

यत् ते समुद्रम् अर्णवं मनो जगाम दूरकम्
मनसा एकैकम् हुतम् अनुमन्त्रयते

अथ व्रत होमान् चतुर्गृहीतैश् चतुर्होतृभिर् आज्येन तेजस्कामो यावकेन पशु कामः ऽन्नाद्येन वीर्य कामः पयसि स्थालीपाकं श्रपयित्वा ब्रह्मवर्चस कामः

ब्रह्मचारि कल्पेन व्रतम् उपैति

अथ अतस् चातुर्हौतृकम्

एवम् अपवर्गे

नित्ये व्रत उपायने ब्राह्मणा व्रत पतये इति चतुर्थम्

शुद्ध पक्षस्य पुण्य अहे पर्वणि वा यथा उक्तम् उपसमाधाय जय प्रभृतिभिः हुत्वा पूर्वेण अग्निम् दर्भ स्तम्भम् निहत्य ब्राह्मणं दक्षिणत उपवेश्य हिरण्य वर्णाः इति चतसृभिः समिधो ऽभ्यादध्यात्

वास आचार्याय ददाति वरं दक्षिणत आसीनाय

संवत्सरम् अष्टौ मासांश् चतुरो मासान् वा