विनष्ट अशेष पापस्य तव पुष्कर मन्दिरम्

नन्दिकेश्वर उवाच

द्वीपानि सुर लोकम् च यथेष्टं व्यचरत् तदा

पुरा रथंतरे कल्पे राजा आसीत् पुष्पवाहनः

पुष्पवाहनम् इति आहुः तस्मात् तम् देव दानवाः

यथा कथंचिद् कमलैः द्वादश द्वादशीर् मुने

स भार्यः तत्र गतवन् यत्र असौ मङ्गलध्वनिः

न गृहीतं ततस् ताभ्याम् बहु सत्त्व अवलम्बनात्

न वित्त शाठ्यम् कुर्वीत भक्त्या तुष्यति केशवः

राजा यथोक्तं च पुनर् अकरोत् पुष्पवाहनः

तत्र मण्डप मध्य स्था विष्णोः अर्चा अवलोकिता

कस्मात् विभूतिः अमल अमर मर्त्य पूज्या जाता च सर्व विजित अमर सुन्दरीणाम्

क्रेता न कश्चिद् कमलेषु जातः श्रान्तो भृशं क्षुध् परिपीडितः च

लोकेषु आनन्द जनना सकल अमर पूजिता

भोजनं च सुहृद् मित्र दीन अन्ध कृपणैः समम्

अलंकृत्य हृषीकेशं सौवर्ण अमर पादपम्

उपविष्टस् त्वम् एकस्मिन् स भार्यः भवन अङ्गणे

कल्प आदौ सप्तमं द्वीपं तस्य पुष्कर वासिनः

सः अभ्यागतम् वीक्ष्य मुनि प्रवीरम् प्राचेतसं वाक्यम् इदम् बभाषे

नो लक्ष्यते क्व गतम् अम्बर मध्ये इन्दुः तारा गणैः इव गतः परितः स्फुरद्भिः

अभिसंगता परम् अभीष्टतमा विमुखी मही ईशैः तव योषित् इयम्

भार्या मम अल्प तपसा परितोषितेन दत्तं मम अम्बुज गृहम् च मुनि इन्द्रैः धात्रा

तस्य आत्मजानाम् अयुतम् बभूव धर्म आत्मनाम् अग्र्य धनुर्धराणाम्

तपसा तस्य तुष्टेन चतुर्वक्त्रेण नारद

यथाकाम गमम् जातं लोकनाथः चतुर्मुखः

पुष्कर प्रकरात् तस्मात् केशवस्य न पूजनात्

तद् प्रसङ्गात् समभ्यर्च्य केशवं लवणाचलम्

दीयताम् आदिदेश अथ कलधौत शत त्रयम्

अथ अभिदृष्टम् महत् अम्बुज आढ्यम् सरोवरं पङ्क परीत रोधः

समाप्तौ माघ मासस्य लवणाचलम् उत्तमम्

अनङ्गवत्या च पुनर् तयोः अन्नम् चतुर्विधम्

जन्म प्रभृति पापिष्ठौ कुकर्माणौ दृढ व्रते

प्रभाते च तदा दत्ता शय्या स लवण अचला

ताभ्यां तु तत् अपि त्यक्तं भोक्ष्यावो वै वरानने

न अगम्यम् अस्य अस्ति जगत्त्रये अपि ब्रह्म अम्बुज स्थस्य तपस् अनुभावात्

नाम्ना लोकेषु विख्यातः तेजसा सूर्य संनिभः

निवेदयन्ती गुरवे शय्यां च उपस्कर अन्विताम्

तद् मौल्य लाभाय पुरं समस्तं भ्रान्तं त्वया अशेषम् अहस् तदा आसीत्

स लुब्धको जातः सपत्नीको नृप ईश्वरः

क्षुध् पीडितेन अथ तदा न किंचिद् आसादितम् धान्य फल आमिष आद्यम्

पद्मानि अथ आदाय ततो बहूनि गतः पुरं वैदिश नामधेयम्

कमलं काञ्चनं दत्तं यथाकाम गमम् मुने

तां तु दृष्ट्वा ततस् ताभ्याम् इदम् च परिचिन्तितम्

कर्तव्याः शक्तितो देया विप्रेभ्यो दक्षिणा अनघैः

तस्मात् उत्सृज्य राजेन्द्र पुष्करं तत् मही तले

लोके च पूजितं यस्मात् पुष्करद्वीपम् उच्यते

जन्म अभवत् ते तु लुब्ध कुले अति घोरे जातः त्वम् अपि अनुदिनम् किल पाप कारी

संतुष्टः ते राजेन्द्र ब्रह्म रूपी जनार्दनः

पत्नी सपत्नी संजाता रत्याः प्रीतिः इति श्रुता

न च ते सुहृन् न सुत बन्धु जनः न तातः त्वादृश् स्वसा न जननी च तदा अभिशस्ता

तद् प्रसङ्गात् तयोः मध्ये धर्म लेशः तु ते ऽनघ

लोकैः समस्तैर् नगर वासिभिः सहितो नृपः

तस्य सत्त्वस्य माहात्म्यात् अल्पेन तपसा नृप

तस्मात् किम् अन्य जननी जठर उद्भवेन धर्म आदिकम् कृतम् अशेष फल आप्ति हेतुः

अभूत् अनावृष्टिः अतीव रौद्रा कदाचिद् आहार निमित्तम् अस्मिन्

देवेन ब्रह्मणा दत्तं यानम् अस्य यतस् अम्बु जम्

गङ्गा तटम् समाश्रित्य विभूतिद्वादशी व्रतम्

इति उक्त्वा स मुनिर् ब्रह्मन् तत्र एव अन्तरधीयत

कुरु राजेन्द्र निर्वाणम् अवश्यम् समवाप्स्यसि

मतिम् अपि च ददाति देव लोके वसति स कोटि शतानि वत्सराणाम्

अथ अनङ्गवती तुष्टा तयोः धन शत त्रयम्

यस्मिन् प्रविष्टम् अपि कोटि शतम् नृपाणां स अमात्य कुञ्जर रथ ओघ जन आवृतानाम्

भगवन्त् मया अथ तनयैर् अथवा अनया अपि भद्रं यत् एतत् अखिलम् कथय

इति जागरणं ताभ्यां तद् प्रसङ्गात् अनुष्ठितम्

आनीय व्याहृतं च अत्र भुज्यताम् इति भूपते