tanuj437/sanskrit-pos-tagged-corpus huggingface dataset:
यत् पुण्यं कुरुजाङ्गले रवि ग्रहे माध्यां प्रयागे तथा तत् प्राप्नोति खग इन्द्रैः विष्णु सदने संतिष्ठते देव वत्

अ स्नात्वा तुलसीं छित्त्वा देव अर्थम् पितृ कर्मणि

देहं न स्पृशति पापं क्रियमाणस् तु नारद

तत्र एव श्री नारदोक्तौ

गोपीचन्दन खण्डम् तु यो ददाति हि वैष्णवे

स्नात्वा श्री कृष्णचैतन्य नाम तीर्थ उत्तमे सकृत्

तत्र च पञ्चरात्र वचनम्

शङ्ख चक्र गदा पद्मम् लिखितं सो ऽच्युतः स्वयम्

तुलसी काष्ठ मालाम् तु प्रेतराजस्य दूतकाः

अङ्गुष्ठः पुष्टि दः प्रोक्तस् तर्जनी मोक्ष दायिनी

कृष्ण पाद अब्जात् गङ्गां पतन्तीं मूर्ध्नि चिन्तयेत्

शाकद्वीपात् परिभ्रष्टः स्वर्ग लोकम् स गच्छति

तथा च मार्कण्डेये

प्रणम्य पूजयेद् भक्त्या दत्त्वा किंचिद् उपायनम्

वहते कण्ठ देशे तु कल्प कोटिम् दिवं वसेत्

कृष्ण आयुध अङ्कितम् देहं गोपीचन्दन मृत्स्नया

ऊर्ध्व पुण्ड्र धरः यस् तु कुर्यात् श्राद्धम् शुभ आनने

अ छिन्न सु दशे शुक्ले आचामेत् पीठ संस्थितः

कृष्णाजिनानां वातैश् च बालानां मृद्भिर् अम्भसा

निवेद्य विष्णवे मालां तुलसी काष्ठ सम्भवम्

गारुडे श्री भगवत् उक्तौ

षट्त्रिंशन्मते

गृहे अपि यस्य पञ्च एते तस्य पाप भयम् कुतः

दिव्य चन्दन लिप्त अङ्गम् चार हास मुख अम्बुजम्

तथा च नारसिंहे

श्रपणं घृत तैलानाम् प्लावनं गो रसस्य च

अ धृत्वा शङ्ख चक्रे च च इत्यादिना दोष उक्तः

केयूर वलय उपेतम् सुवर्ण मुकुट उज्ज्वलम्

कृष्ण आयुध अङ्कितः यस् तु श्मशाने म्रियते यदि

स्वकं तेजो निक्षिप्तं तस्य विग्रहे

कृत्वा ललाटे यदि गोपीचन्दनं प्राप्नोति तत् कर्म फलम् सदा अक्षयम्

तद् उक्तं ब्राह्मे श्री भगवन्ता

अनेक रत्न संछन्न ज्वलत् मकर कुण्डलम्

गदा पद्म आदिकम् लोक सिद्धम् एव मतं बुधैः

धन पुत्र कलत्र अर्थी तिल स्पृष्टम् न संस्पृशेत्

वक्रं विरूपं बद्ध अग्रम् छिन्न मूलम् पद च्युतम्

करोति नित्यं सु कृतस्य वृद्धिं पाप क्षयम् जन्म शत अर्जितस्य

मद्यैर् मूत्रैः पुरीषैर् वा ष्ठीवनैः पूय शोणितैः

नासा लग्नेन चुलुक उदकेन एव अघमर्षणम्

सुवर्ण रूप्य शङ्ख अश्म शुक्ति रत्न मयानि च

मणि वज्र प्रवालाणाम् मुक्ता शङ्ख उपलस्य च

स्कान्दे

तुलसी मृत्तिका पुण्ड्रम् ललाटे यस्य दृश्यते

अत एव स्कान्दे

वहते यो नरो भक्त्या तस्य वै न अस्ति पातकम्

प्रायश्चित्तं न तस्य अस्ति न आशौचम् तस्य विग्रहे

प्रक्षेप्तव्यानि तान्य् अग्नौ यच् च यावत् सहेद् अपि

तावत् वर्ष सहस्राणि क्रौञ्चद्वीपे महीयते

वायु लोकम् अवाप्नोति बहून् अब्द गणान् द्विजः

स्कान्दे कार्त्तिकप्रसङ्गे

यथा त्वं वल्लभा विष्णोर् नित्यं विष्णु जन प्रिया

आविकेन तु वस्त्रेण मानवः श्राद्धम् आचरेत्

शङ्ख अङ्कित तनुः विप्रो भुङ्क्ते यस्य च वेश्मनि

इदं स्नान अन्तरम् मान्त्रात् सहस्रम् अधिकं स्मृतम्

भर्तुर् वियोगं न आप्नोति सन्ततेश् च धनस्य च

प्रौढ पादः न कुर्वीत स्वाध्यायं च एव तर्पणम्

शङ्ख पद्म आदिभिः युक्ता पूज्यते असौ सुर असुरैः

शुद्धं गोमयम् आदाय ततो मृत्स्नां जलं तथा

शौचं सहस्र रोमाणाम् वायु अग्नि अर्क इन्दु रश्मिभिः

शूद्र उच्छिष्टानि शोध्यानि त्रिधा क्षार अम्ल वारिभिः

बृहस्पतिः

अद्भिस् तु प्रोक्षणं शौचं बहूनां धान्य वाससाम्

यस्य नारायणी मुद्रा देहं शङ्ख आदि चिह्नितम्

काशीखण्डे च श्री यमेन

अन्यच् च

यावन्ति जल बिन्दूनि लिप्यमानस्य सुन्दरि

शङ्ख उपरि कृते पद्मे तत् फलं समवाप्नुयात्

संनिवेद्य एव हरये तुलसी काष्ठ सम्भवाम्

गर्दभं तु समारोप्य राजा राष्ट्रात् प्रवासयेत्

सिन्धु तीरे च वल्मीके हरि क्षेत्रे विशेषतः

निवसन्ति सदा यस्य यस्य देहे सुदर्शनम्

आपः स्वयं सदा पूता वह्नि तप्ताः विशेषतः

शुचि त्वम् च विजानीयान् मदीय आयुध धारणात्

मत्स्यं पद्मं च अपरे अथ शङ्खं पद्मं गदास् तथा

यावल् लुठति कण्ठ स्था धात्री माला नरस्य हि
मस्तके कर्णयोर् बाह्वोः करयोश् च यथारुचि

दुःस्वप्नं दुर्निमित्तं च न भयं शस्त्र जम् क्वचित्

ततो द्वादशभिः कुर्यान् नामभिः केशव आदिभिः

अन्यत्र अपि

यः स्नायात् तस्य हीयन्ते तेजश् च आयुः धनम् सुताः

मण्डलं कुरुते नित्यं या नारी केशव अग्रतस्

मृदा धातु विकारैः वा वर्णकैर् गोमयेन वा

कुर्यान् नैमित्तिकं स्नानं शीत अद्भिः काम्यम् एव च

क्षारेण शुद्धिं कांस्यस्य लौहस्य च विनिर्दिशेत्

संध्या उपास्तौ च वसिष्ठ वचनम्

गौतमीये

एतत् सर्वं गुरौ भक्त्या पुरुषो ह्य् अञ्जसा जयेत्

प्रह्लादस्य न अन्यथा कल वल्लभैः

अष्ट अक्षर अङ्किता मुद्रा यस्य धातु मया करे

गोपीचन्दन मृत्स्नायाः लिखितं यस्य विग्रहे

पर्वत अग्रे नदी तीरे बिल्व मूले जलाशये

तुलसी काष्ठ मालाभिः भूषितो भ्रमते यदि

रहितः सर्व धर्मेभ्यः प्रच्युतो नरकं व्रजेत्

तस्मात् सर्व प्रयत्नेन गुरुम् एव प्रसादयेत्

रक्त कुङ्कुम सिन्दूर गैरिक आदि समुद्भवम्

तेन सन्तः प्रशंसन्ति स्नानम् उष्णेन वारिणा

तथा च आपस्तम्बे

शङ्खं कृत्वा अभिषिञ्चेत मूलेन एव स्व मूर्धनि

जले देवं नमस्कृत्य ततो गच्छेद् गृहं पुमान्

द्रष्टव्यं न एव तत् तावत् श्मशान सदृशम् भवेत्

निर्लेपानि तु शुध्यन्ति केवलेन उदकेन तु

शाल्मलौ तद् परिभ्रष्टः राजा भवति धार्मिकः

प्रयाति लोकं कमल आलयम् प्रभोर् गो बाल घाती यदि ब्रह्म हा भवेत्

कुसुम्भ कुङ्कुम आरक्ताः तथा लाक्षा रसेण च

पाद पीठम् च कृष्णस्य बिल्व पत्त्रेण धर्षयेत्

पटो ध्वजस्य विप्र इन्द्रैः यावच् चलति वायुना

प्रोक्षणात् तृण काष्ठम् च पलालं च एव शुध्यति

नारसिंहे

मध्ये छिद्रम् ऊर्ध्व पुण्ड्रम् यो धारयति स मुक्ति भाज् भवति

ऊर्ध्व पुण्ड्रम् मृदा सौम्यं ललाटे यस्य दृश्यते

सम्पूज्यते विरिञ्चि आद्यैः किम् अन्यैर् बहु भाषितैः

श्रीरङ्गे वेङ्कट अद्रौ च श्री कूर्मे द्वारके शुभे

उडुम्बराणाम् अम्लेन क्षारेण त्रपु सीसयोः

यदा यस्य प्रपश्येत देहं शङ्ख आदि चिह्नितम्

अच्छिद्रम् ऊर्ध्व पुण्ड्रम् तु ये कुर्वन्ति द्विज अधमाः

द्वि कच्छः ऽनुत्तरीयश् च नग्नश् च अ वस्त्रः एव च

आमिषेण तु यल् लिप्तं पुनर् दाहेन शुध्यन्ति

आचार्यं मां विजानीयान् न अवमन्येत कर्हिचित्

प्राक् संस्कृतं हरेर् गेहं प्रवेक्ष्यन् पादुके त्यजेत्

रिक्त पाणिः न पश्येत राजानं भिषजं गुरुम्

देव अर्चन आदि कार्याणि तथा गुरु अभिवादनम्

सर्वकालं तिलैः स्नानं पुनर् व्यासो ऽब्रवीन् मुनिः

कृष्णं दग्धैर् हरित् यवैः हरित् पीतैः विमिश्रितम्

तथा दह्यन्ति पापानि दृष्ट्वा कृष्ण आयुधानि वै

अन्येषां तु त्रिपुण्ड्रं स्याद् इति ब्रह्म विदः विदुः

त्रैलोक्यसम्मोहनपञ्चरात्रे

शुक्र मूत्र रक्त लिप्तम् तथा अपि परमं शुचि

कृत त्रिपुण्ड्र मर्त्यस्य क्रिया न प्रीतये हरेः

तावन् मृद् वारि च आदेयम् सर्वासु द्रव्य शुद्धिषु

तस्य दृष्ट्वा अनुलेपम् तु मम तुष्टिः प्रजायते

श्री कामः सर्वदा स्नानं कुर्वीत आमलकैः नरः

अम्ल उदकेन ताम्रस्य सीसस्य त्रपुणस् तथा

पाषण्ड पतित व्रात्यैः नास्तिक आलाप पातकैः

गारुडे

विष्णोः स्नान उदकम् यत्र प्रवाहयति नित्यशः

श्री नारदेन च

यावत् तस्य पद अग्राणि तावत् स्वर्गे महीयते

गृहे त्व् एकगुणा सन्ध्या गोष्ठे दशगुणा स्मृता

मध्ये छिद्र समायुक्तम् तद् विद्यात् हरि मन्दिरम्

नित्यं तस्य वसेद् देहे यस्य शङ्ख अङ्किता तनुः

तत् फलं लिखिते शङ्खे प्रत्यहं दक्षिणे भुजे

यस्य अन्त काले खग गोपीचन्दनं बाह्वोर् ललाटे हृदि मस्तके च

वायुपुराणे सेवापराधे

पद्मपुराणे उत्तरखण्डे

तत्र वा अन्यत्र च

यो वहेत् शिरसा नित्यं धृता भवति जाह्नवी

कृष्ण पाद उदकेन एव तत्र देव आदि तर्पणम्

शिरसा विष्णु निर्माल्यम् पाद उदेन अपि तर्पणम्

तथा च उक्तम् श्री नारदपञ्चरात्रे

मार्कण्डेयपुराणे

स याति विष्णु लोकम् वै दाह प्रलय वर्जितम्
तद् माहात्म्ये च उक्तम् पाद्मे कार्त्तिकमाहात्म्ये

पापं सुकृत रूपम् तु जायते तस्य देहिनः

शङ्ख उपरि तथा पद्मं पुनः पद्मं च दक्षिणे

न उपायन करः पुत्रं शिष्यं भृत्यं निरीक्षयेत्

भक्तिर् यथा हरौ मम अस्ति तद्वन् निष्ठा गुरौ यदि

ॐ श्री किरीट केयूर हार मकर कुण्डल चक्र शङ्ख गदा पद्म हस्त पीत अम्बर धरैः श्रीवत्स अङ्कित वक्षस् स्थलैः श्री भूमि सहित स्व आत्म _ दीप्ति कराय सहस्र आदित्य तेजसे नमो नमः

किंच

काशीखण्डे च श्री यमेन

तुलसी दल जाम् मालां कृष्ण उत्तीर्णा वहेत् तु यः

समीपे यदि वा दूरे यश् चालयति गोमयम्

क्रौञ्चद्वीपात् परिभ्रष्टः सर्व धर्म परायणः

यो धारयेत् कृष्ण पुरी समुद्भवाम् सदा पवित्रां कलि किल्बिष अपहाम्

ऋजुतरम् अपि पुण्ड्रं मस्तके यस्य कण्ठे सरसिज मणि माला यस्य तस्य अस्मि दासः

सूतिका शव विष् मूत्र रजस्वल हतानि च

यथा अग्निः दहते काष्ठं वायुना प्रेरितो भृशम्

अङ्गिराः

शङ्ख आदिक आयुध आदिकैः युक्तां स्वर्ण रूप्य मयाम् अपि

आपो नारायण उद्भूताः ता एव अस्य अयनम्

एवं सम्प्रार्थ्य विधिवन् मालां कृष्ण गले अर्पिताम्

नरसिंह गृहे नित्यं यं सम्मार्जनम् आचरेत्

इष्टापूर्त आदिकम् सर्वं निष्फलं स्यान् न संशयः

आवाहयेद् द्वादशभिर् नामभिर् जल भाजने

कुर्यात् स्थानं महा विष्णोः स उज्ज्वल अङ्गम् मुदा अन्वितः

आराध्य केशवात् प्राप्तं समीहित फलम् महत्

तत्र एव

ब्रह्मवैवर्ते

भवन्त्य् अतिथयो लोके ब्रह्मणस् ते विशां वर

श्यामं शान्ति करम् प्रोक्तं रक्तं वश्य करम् तथा

अन्यत्र च

निरन्तरालं यः कुर्याद् ऊर्ध्व पुण्ड्रम् द्विज अधमः

स शान्त तापः भवति न अत्र कार्या विचारणा

इति पञ्च आयुधानि आदौ धारयेद् वैष्णवो जनः

तुलिका आदि उपधानानि पुष्प रत्न अम्बराणि च

अत एव उत्तर खण्डे

मार्जयत्य् अभिषेके तु तुलस्या वैष्णवो नरः

न मर्त्य बुद्ध्या असूयेत सर्व देव मयः गुरुः

मद् पूजा होम काले च सायं प्रातः समाहितः

गदां वामे गदा अधस्तात् पुनश् चक्रं च धारयेत्

तत्र बौधायनः

तुष्यत्य् आमलकैर् विष्णुर् एकादश्यां विशेषतः

हरिभक्तिसुधोदये

सदा प्रीत मनाः तस्य कृष्ण देवकीनन्दनः

तथा च श्री नृसिंहपुराणे

श्वपाको ऽपि विमान स्थः मम लोके महीयते

वृद्धमनुः

दश अङ्गुल प्रमाणम् तु उत्तम उत्तमम् उच्यते

नारसिंहे

कृत्वा उपलेपनम् विष्णोर् नरस् त्व् आयतने सदा

पुण्ड्राणां धारण अर्थाय गृह्णीयात् तत्र मृत्तिकाम्

प्रत्यहं तत्र द्रष्टव्यो गङ्गा सागर संगमः

मार्जयेत् स्वस्तिक आकारम् श्वेत पीत अरुण असितैः

शङ्खं च पद्मं च गदां रथाङ्गं मत्स्यं च कूर्मं रचितं स्व देहे

वैष्णवानां ब्राह्मणानाम् ऊर्ध्व पुण्ड्रम् विधीयते

गुरुर् एव परं ब्रह्म तस्मात् सम्पूजयेत् सदा

चक्रं च दक्षिणे बाहौ शङ्खं वामे अपि दक्षिणे

तान्य् अप्य् अति मल अक्तानि यथावत् परिशोधयेत्

मध्ये विष्णुं विजानीयात् तस्मान् मध्यं न लेपयेत्

गोश् च यस्याः पुरीषेण क्रियते भूमि लेपनम्

भवन्ति मर्त्य लोके ते शाप अनुग्रह कारकाः

ततः कृष्ण अर्पिता माला धारयेत् तुलसी दलैः

वैष्णवं कारयेत् पुण्ड्रं गोपीचन्दन सम्भवम्

स वै मनः कृष्ण पद अरविन्दयोः वचांसि वैकुण्ठ गुण अनुवर्णने करौ हरेर् मन्दिर मार्जन आदिषु श्रुतिं चकार अच्युत सत् कथा उदये

तावद् वर्ष सहस्राणि वसते केशव आलये

तत्र एव अग्रे च

अ निधाय एव तद् द्रव्यम् आचान्तः शुचि ताम् इयात्

तत्र आदौ अनुलेपेन भगवत् चरण अब्जयोः

सिद्धार्थकानां कल्केन तिल कल्केन वा पुनः

यो ह्य् अङ्कयति च आत्मानम् तद् समः न अस्ति वैष्णवः

यावन् न अपैति अमेध्य अक्तात् गन्धो लेपश् च तद् कृतः

काषायं मलिनं वस्त्रं कौपीनं च परित्यजेत्

पितॄणां देवतानां च कृतं कोटि गुणम् कलौ

पञ्चरात्रे

स्नान शाटी इतरेण एव वाससा अम्भांसि गात्रतः

चण्डालो ऽपि विशुद्ध आत्मा याति सनातनम्

तत्र बृहस्पतिः
ललाट पट्टे खग गोपीचन्दनं संतिष्ठते यस्य हरेः प्रसादतः

स्नायाद् उष्ण उदकेन अपि शक्तो ऽप्य् आमलकैस् तथा

तच् च मध्याह्न स्नान विषयम् यत उक्तं पाद्मे वैशाखमाहात्म्ये

तत्र ताम्र आदि पात्रम् यत् प्रभोर् वस्त्र आदिकम् च यत्

धारयेद् वैष्णवो यो वै स गच्छेद् वैष्णवं पदम्

तुष्येयं सर्व भूत आत्मा गुरु शुश्रूषया यथा

ध्वज आरोपण माहात्म्यम् तद् द्रष्टव्यम् इह अखिलम्

आधार दोषे तु नयेत् पात्रात् पात्र अन्तरम् द्रवम्

शङ्खः

ऊर्ध्व पुण्ड्र धरः विप्रः सर्व लोकेषु पूजितः

तथा तस्य अपि सकलं देहात् पापं विधूयते

स परस्य प्रियो भवति स पुण्यवान्

नित्यं नैमित्तिकं काम्यं प्रत्यहं च अक्षयम् भवेत्

अशुभं रूक्षम् आसक्तं तथा न अङ्गुलि कल्पितम्

अज्ञो भवति वै बालः पिता भवति मन्त्र दः

नित्यं ललाटे हरि मन्त्र संयुताम् यमं न पश्येद् यदि पाप संवृतः

चतुर्णां न कृतो दोषो ब्रह्मणा परमेष्ठिना

जप होम उपवासेषु धौत वस्त्र धरः भवेत्

गृह शुश्रूषणम् मह्यं दास वत् यद् अमायया

मार्ग स्थः वा अपि अमार्ग स्थः गुरुर् एव सदा गतिः

ऊर्ध्व पुण्ड्र धरम् विप्रं यः श्राद्धे भोजयिष्यति

शङ्खे कृत्वा तु निक्षिप्तं स्नान अर्थम् ताम्र भाजने

अणु मात्रम् तु यः कुर्यान् मण्डलं केशव अग्रतस्

तिर्यञ्च् पुण्ड्र धरः यस् तु यजेद् देवं जनार्दनम्

तस्य एते कथिता ह्य् अर्थाः प्रकाशन्ते महात्मनः

यस्य नारायणी मुद्रा देहे शङ्ख आदि चिह्निता

अन्ये अपि शुद्धि विधयः द्रव्याणां स्मृति शास्त्रात्

मर्त्यैर् मर्त्यो न विज्ञेयः स नूनं मामकी तनूः

वर्तुलं तिर्यग् अच्छिद्रं ह्रस्वं दीर्घं ततं तनुम्

अशुचिर् वा अपि अनाचारः मनसा पापम् आचरन्

गो वालैः फल पात्राणाम् अस्थ्नां स्यात् शृङ्ग वत् तथा

तुलसी काष्ठ सम्भूताम् यो मालां वहते नरः

यः करोति हरेः पूजां कृष्ण शस्त्र अङ्कितः नरः

नन्दनं वनम् आश्रित्य मोदते च अप्सरैः सह

गुरु शुश्रूषणम् नाम सर्व धर्म उत्तमोत्तमम्

यो विष्णु भक्तः विप्र इन्द्रैः शङ्ख चक्र आदि चिह्नितः

अन्यच् च

आदित्यपुराणे

यच् च हारीत वचनम्

गरुडपुराणे

गोपीचन्दन लिप्त अङ्गः दृष्टश् चेत् तद् अघं कृतः

अन्यत्र च

लक्ष्म्या सार्धं समासीनो देवदेवो जनार्दनः
एवम् अभ्यस्यतस् तस्य वायु मार्गे दिवानिशम्

अन्ते तु किङ्किणी वंश वीणा भ्रमर निःस्वनाः

अथ इदानीम् प्रवक्ष्यामि समाधि क्रमम् उत्तमम्

ततस् अभ्यासे वर्धमाने श्रूयते सूक्ष्म सूक्ष्मकः

सा शक्तिर् जीव भूतानाम् द्वे अलक्ष्ये लयं गते

राजयोगम् अ जानन्तः केवलं हठ कर्मिणः

सम्प्राप्त योग निद्रस्य कालो न अस्ति कदाचन

यत्र कुत्र अपि वा नादे लगति प्रथमं मनः

तथा संधीयमानं च मनस् तत्त्वे विलीयते

सुषुम्णा वाहिनि प्राणे सिध्यत्य् एव मनोन्मनी

यस् तत्त्व अन्तः निराकारः स एव परमेश्वरः

तयोर् विनष्ट एकस्मिन् तौ द्वाव् अपि विनश्यतः

बाह्य चिन्ता न कर्तव्या तथा एव अन्तर चिन्तनम्

सलिले सैन्धवं यद्वत् साम्यं भजति योगतः

रसस्य मनसश् च एव चञ्चल त्वम् स्वभावतः

एकीभूतं तदा चित्तं राजयोग अभिधानकम्

नाद अनुसंधानकम् एकम् एव मन्यामहे मुख्यतमं लयानाम्

ज्ञानं मुक्तिः स्थितिः सिद्धिर् गुरु वाक्येन लभ्यते

ज्ञानं ज्ञेयं समं नष्टं न अन्यः पन्था द्वितीयकः

नाद अनुसंधान समाधि भाजाम् योगि ईश्वराणाम् हृदि वर्धमानम्

प्रणष्ट श्वास निश्वासः प्रध्वस्त विषय ग्रहः

स्व अवगम्यः लयः को ऽपि जायते वाच् अगोचरः

स्व स्थाने स्थिरताम् एति पवनो मनसा सह

अध्वस्तयोश् च इन्द्रिय वर्ग वृत्तिः प्रध्वस्तयोर् मोक्ष पदस्य सिद्धिः

सुषुम्णा वाहिनि प्राणे शून्ये विशति मानसे

श्रूयते प्रथम अभ्यासे नादो नानाविधो महान्

मनश् च बध्यते येन पवनस् तेन बध्यते

अ ग्राह्यः मन्त्र यन्त्राणाम् योगी युक्तः समाधिना

रममाणम् अपि क्षिप्तं मनो न अन्यत्र चालयेत्

तथा आत्म मनसोः ऐक्यं समाधिर् अभिधीयते

दिव्य देहः च तेजस्वी दिव्य गन्धः त्व रोगवान्

सद्यः प्रत्यय संधायी जायते नाद जः लयः

अभ्यस्यमानो नादः अयम् बाह्यम् आवृणुते ध्वनिम्

कर्णौ पिधाय हस्ताभ्यां यः शृणोति ध्वनिं मुनिः

संकल्प मात्र कलना एव जगत् समग्रं संकल्प मात्र कलना एव मनस् विलासः

साध्यते न स केन अपि योगी युक्तः समाधिना

तिष्ठते खेचरी मुद्रा तस्मिन् स्थाने न संशयः

अभ्यसेत् खेचरीं तावद् यावत् स्याद् योग निद्रितः

निश्चेष्टो निर्विकारश् च लयो जयति योगिनाम्

अन्यथा त्व् इतर अभ्यासाः प्रयासाय एव योगिनाम्

मध्ये मर्दल शङ्ख उत्थाः घण्टा काहल जाः तथा

तद् समम् च द्वयोर् ऐक्यं जीवात्म परमात्मनोः

एतान् अभ्यासिनो मन्ये प्रयास फल वर्जितान्

पवनो बध्यते येन मनस् तेन एव बध्यते

यतो मरुत् तत्र मनः प्रवृत्तिः यतो मनस् तत्र मरुत् प्रवृत्तिः

वायुः परिचितो यस्माद् अग्निना सह कुण्डलीम्

सुषुम्णायै कुण्डलिन्यै सुधायै चन्द्र जन्मने

नाद आसक्तम् तथा चित्तं विषयान् नहि काङ्क्षते

अमर त्वम् लयस् तत्त्वं शून्याशून्यं परं पदम्

आनन्दम् एकं वचसाम् अगम्यं जानाति तं श्री गुरु नाथः एकः

सर्वं च ख मयम् कृत्वा न किंचिद् अपि चिन्तयेत्

बाह्य वायुः यथा लीनस् तथा मध्यो न संशयः

दुर्लभो विषय त्यागः दुर्लभं तत्त्व दर्शनम्

प्रबुद्धायां महा शक्तौ प्राणः शून्ये प्रलीयते

मनस् तत्र लयं याति तद् विष्णोः परमं पदम्

सर्वे हठ लय उपाया राजयोगस्य सिद्धये

सृष्टि संहार कर्ता असौ योगि ईश्वर समः भवेत्

अनाहतस्य शब्दस्य ध्वनिर् य उपलभ्यते

विविधैर् आसनैः कुम्भैर् विचित्रैः करणैर् अपि

विस्मृत्य सर्वम् एकाग्रः कुत्रचिन् नहि धावति

ज्योतीरूपम् अशेष बीजम् अखिलं देदीप्यमानं परं तत्त्वं तद् पदम् एति वस्तु परमं वाच्यं किम् अत्र अधिकम्

भ्रुवोर् मध्ये शिव स्थानम् मनस् तत्र विलीयते

निष्पत्तिः सर्व योगेषु स्याद् अवस्थाचतुष्टयम्

पूरयेद् अतुलां दिव्यां सुषुम्णां पश्चिमे मुखे

न गन्धं न रसं रूपं न च स्पर्शं न निःस्वनम्

नाद श्रवणात् क्षिप्रम् अन्तरङ्ग भुजंगमम्

बोधयित्वा सुषुम्णायां प्रविशेद् अनिरोधतः

तावद् आकाश संकल्पः यावच् छब्दः प्रवर्तते

नादे प्रवर्तितं चित्तं नादेन सह लीयते
लयो लय इति प्राहुः कीदृशं लय लक्षणम्

सदा नाद अनुसंधानात् क्षीयन्ते पाप संचयाः

सुषुम्णा शाम्भवी शक्तिः शेषास् त्व् एव निरर्थकाः

द्वितीयायां घटीकृत्य वायुर् भवति मध्य गः

उन्मनी कल्प लतिका सद्य एव प्रवर्तते

नादः अन्तरङ्ग सारङ्ग बन्धने वागुरायते

तदा अमरोलिः वज्रोली सहजोली प्रजायते

प्राणो मनो द्वयम् इदं विलयं नयेद् यो मोक्षं स गच्छति नरो न कथंचिद् अन्यः

सो ऽयम् एव अस्तु मोक्ष आख्यः मा अस्तु वा अपि मत अन्तरे

केचित् तर्केण मुह्यन्ति न एव जानन्ति तारकम्

खाद्यते न च कालेन बाध्यते न च कर्मणा

तत्र सूक्ष्मात् सूक्ष्मतरं नादम् एव परामृशेत्

बिन्दु स्थैर्यात् सदा सत्त्वं पिण्ड स्थैर्यम् प्रजायते

मृत वत् तिष्ठते योगी स मुक्तो न अत्र संशयः

तदा सर्वाणि कर्माणि निर्मूलयति योग विद्

भोक्त्री सुषुम्ना कालस्य गुह्यम् एतद् उदाहृतम्

ध्वनेर् अन्तर्गतं ज्ञेयं ज्ञेयस्य अन्तर्गतम् मनः

ज्ञेय वस्तु परित्यागात् विलयं याति मानसम्

काष्ठ वत् जायते देह उन्मन्या अवस्थया ध्रुवम्

द्वासप्तति सहस्राणि नाडी द्वाराणि पञ्जरे

चित्तं न सुप्तं नो जाग्रत् स्मृति विस्मृति वर्जितम्

मकरन्दं पिबन् भृङ्गी गन्धं न अपेक्षते यथा

ज्ञातव्यं तद् पदम् तुर्यं तत्र कालो न विद्यते

राजयोगः समाधिश् च उन्मनी च मनोन्मनी

दुग्ध अम्बु वत् संमिलिताव् उभौ तौ तुल्य क्रियौ मानस मारुतौ हि

अस्तु वा मा अस्तु वा मुक्तिर् अत्र एव अखण्डितम् सुखम्

मारुतस्य लयो नाथः स लयो नादम् आश्रितः

राजयोग समारूढः पुरुषः काल वञ्चकः

सूर्या चन्द्रमसोः मध्ये निरालम्ब अन्तरे पुनः

अति शून्ये विमर्दश् च भेरी शब्दः तदा भवेत्

समर्थः अयम् नियमने निनाद निशित अङ्कुशः

मनसो ह्य् उन्मनीभावाद् द्वैतं न एव उपलभ्यते

मनस् दृश्यम् इदं सर्वं यत् किंचित् सचराचरम्

अन्तरङ्गस्य यमिनो वाजिनः परिघायते

मूर्छितो हरते व्याधीन् मृतो जीवयति स्वयम्

समाधि मार्गाः कथिताः पूर्व आचार्यैः महात्मभिः

ज्ञेयं सर्वं प्रतीतं च ज्ञानं च मन उच्यते

एषा सा शाम्भवी मुद्रा वेद शास्त्रेषु गोपिता

प्रोक्तं गोरक्ष नाथेन नाद उपासनम् उच्यते

शङ्ख दुन्दुभि नादम् च न शृणोति कदाचन

घनम् उत्सृज्य वा सूक्ष्मे सूक्ष्मम् उत्सृज्य वा घने

उच्छिन्न सर्व संकल्पः निःशेष अशेष चेष्टितः

मनस् पारदम् आप्नोति निरालम्ब आख्य खे अटनम्

भवेच् चित्त लय आनन्दः शून्ये चित् सुख रूपिणि

बद्धः खेचरतां धत्ते रसो वायुश् च पार्वति

राजयोग पदम् प्राप्तुं सुख उपायः अल्प चेतसाम्

सम्पूर्ण हृदयः शून्य आरम्भे योगवान् भवेत्

अन्तर् लक्ष्यं बहिर् दृष्टिर् निमेष उन्मेष वर्जिता

वेद शास्त्र पुराणानि सामान्यगणिका इव

दुर्लभा सहजा अवस्था सत् गुरोः करुणां विना

अर्ध उन्मीलित लोचनः स्थिरमना नासाग्र दत्त ईक्षणः चन्द्र अर्कौ अपि लीनताम् उपनयन् निष्पन्द भावेन यः

न च अस्तम् एति न उदेति यस्य असौ मुक्त एव सः

यत्र दृष्टिर् लयस् तत्र भूत इन्द्रिय सनातना

सर्व अवस्था विनिर्मुक्तः सर्व चिन्ता विवर्जितः

श्री शाम्भव्याः च खेचर्या अवस्था धाम भेदात्

शक्ति मध्ये मनः कृत्वा शक्तिं मानस मध्यगाम्

इति नानाविधा नादाः श्रूयन्ते देह मध्य गाः

तदा सम रस त्वम् च समाधिर् अभिधीयते

शुद्ध सुषुम्णा सरणौ स्फुटम् अमलः श्रूयते नादः

हेतु द्वयम् तु चित्तस्य वासना च समीरणः

स्वस्थो जाग्रद् अवस्थायां सुप्त वत् यो ऽवतिष्ठते

श्री आदिनाथेन सपाद कोटि लय प्रकाराः कथिता जयन्ति

श्रवण पुट नयन युगल घ्राण मुखानाम् निरोधनं कार्यम्

यावन् न एव प्रविशति चरन् मारुतो मध्य मार्गे यावद् विदुर् न भवति दृढः प्राण वात प्रबन्धात्

पूर्व योगम् मनो युञ्जन्न् उन्मनी _ क्षणात्

यदा संक्षीयते प्राणो मानसं च प्रलीयते

तृतीयायां तु विज्ञेयो विहायो मर्दल ध्वनिः

कर्पूरम् अनले यद्वत् सैन्धवं सलिले यथा

निःशब्दं तत् परम् ब्रह्म परमात्मा इति गीयते
अभ्यासाज् जीर्यते वायुर् मनस् तत्र एव लीयते

अपुनर् वासना उत्थानात् लयो विषय विस्मृतिः

नमः शिवाय गुरवे नाद बिन्दु कला आत्मने

सर्वदा पूजयेल् लिङ्गं दिवा रात्रि निरोधात्

अन्तः शून्यो बहिः शून्यः शून्यः कुम्भ इव अम्बरे

बद्धं विमुक्त चाञ्चल्यम् नाद गन्धक जारणात्

आदौ जलधि जीमूत भेरी झर्झर सम्भवाः

पुरस्ताच् च एव पूर्येत निश्चिता खेचरी भवेत्

काष्ठे प्रवर्तितो वह्निः काष्ठेन सह शाम्यति

अन्तर् लक्ष्य विलीन चित्त पवनः योगी यदा वर्तते दृष्ट्या निश्चल तारया बहिर् अधः पश्यन्न् अ पश्यन् अपि

मनसा मन आलोक्य धारयेत् परमं पदम्

ज्ञानं कुतो मनसि सम्भवति इह तावत् प्राणः अपि जीवति मनो म्रियते न यावत्

अन्तरङ्ग कुरङ्गस्य वधे व्याधायते अपि च

यत् किंचिन् नाद रूपेण श्रूयते शक्तिर् एव सा

अमृतैः प्लावयेद् देहम् आपादतलमस्तकम्

सव्य दक्षिण नाडी स्थः मध्ये चरति मारुतः

तत्त्वं बीजं हठः क्षेत्रम् औदासीन्यं जलं त्रिभिः

निरञ्जन पदम् याति नित्यं तत्र परायणः

प्रयाति सुतरां स्थैर्यं छिन्न पक्षः खगो यथा

महाशून्यं तदा याति सर्व सिद्धि समाश्रयम्

चित्त आनन्दम् तदा जित्वा सहज आनन्द सम्भवः

अन्तः पूर्णो बहिः पूर्णः पूर्णः कुम्भ इव अर्णवे

सोमाद् यत्र उदिता धारा साक्षात् सा शिववल्लभा

विचित्रः क्वणको देहे अनाहतः श्रूयते ध्वनिः

संकल्प मात्र मतिम् उत्सृज निर्विकल्पम् आश्रित्य निश्चयम् अवाप्नुहि राम शान्तिम्

संस्थिता व्योमचक्रे या सा मुद्रा नाम खेचरी

इडा पिङ्गलयोः मध्ये शून्यं च एव अनिलम् ग्रसेत्

मृत्यु घ्नम् च सुख उपायम् ब्रह्म आनन्द करम् परम्

मुक्तासने स्थितो योगी मुद्रां संधाय शाम्भवीम्

पवनो लीयते यत्र मनस् तत्र विलीयते

स्थित्वा सदा एव सुस्थाने ब्रह्मरन्ध्रे निरोधयेत्

योगिनः सहज अवस्था स्वयम् एव प्रजायते

बद्धं तु नाद बन्धेन मनः संत्यक्त चापलम्

प्रणष्ट सर्व संकल्पः समाधिः सो ऽभिधीयते

दृढ आसनः भवेद् योगी ज्ञानी देव समः तदा

मुद्रा इयम् खलु शाम्भवी भवति सा लब्धा प्रसादाद् गुरोः शून्याशून्य विलक्षणम् स्फुरति तत् तत्त्वं पदं शाम्भवम्

विष्णुग्रन्थेस् ततो भेदात् परम आनन्द _

अभ्यस्ता खेचरी मुद्रा अपि उन्मनी सम्प्रजायते

तिष्ठते खेचरी मुद्रा तत्र सत्यं पुनः पुनः

राजयोगस्य माहात्म्यं को वा जानाति तत्त्वतः

उन्मनी अवाप्तये शीघ्रं भ्रू ध्यानम् मम संमतम्

रसो बद्धो मनो बद्धं किं न सिध्यति भू तले

तत्र एव सुस्थिरीभूय तेन सार्धं विलीयते

पतितं वदने यस्य जगद् एतच् चराचरम्

मनसो विलये जाते कैवल्यम् अवशिष्यते
तस्माद् रात्र्या एव रूपेण अहर् गायेद् अह्नो रूपेण रात्रिम्

अथ रात्रिम् आविर् एव गायेत्

छन्ना वै रात्रिः

तद् गायत्रम् इव प्रस्तुयात्

षट् कृत्वः पूर्वयोः

तस्य दश कृत्वः प्ररोहति

तां यद् आविर् गायति यथा तमसि ज्योतिर् दध्यात् तादृक् तत्

एतद् वै यज्ञं यजमानो दुहे

हिंकारो वामदेव्यम्

बृहत इव रोहान् रोहेत्

स्वयम् एव यज्ञायज्ञीयम्

छन्ना इव हि रात्रिः

रथन्तरस्य इव स्तोभान् स्तोभेत्

अन्नं विराट्

अह्नो ह्य् उक्थानि

उभयम् इति ब्रूयाद् अहन्न् एव रात्रिम् अगासिषं रात्र्याम् अहर् इति

तद् आहुर् उद्गातर् अहन् रात्रिम् अगासी३ रात्र्याम् अहा३र् इति

य एव असौ तपत्य् एष एव विराट्

स ह इष्ट्वा एव श्रेयान् भवति

ते दश प्ररोहाः सम्पद्यन्ते
न्यग्रोध अवरोधम् आहृत्य अन् अवस्नातया कुमार्या दृषत्पुत्रे दृषत्पुत्रेण पेषयित्वा अन्तरागारे ऽग्निम् उपसमाधाय जय अभ्यातानान् राष्ट्रभृत इति हुत्वा एताः आहुतीर् जुहोति यस् त्वा हृदा किरिणा इति चतस्रः

अथ पुंसवनम्

अथ एनाम् अद्भिर् अवोक्षति

पराञ्चं त्वा न अर्वाञ्चम् त्वष्टा बध्नातु बन्धनैः

स ऋतून् उपशेष्व दश मासः अ वीर हा इति

तृतीये मासि चतुर्थ आदौ वा तिष्येण वा हस्तेन वा अनुराधैः वा उत्तरैः वा प्रोष्ठपदैः

अथ क्षिप्रंसुवनम्

पुमांसम् एव जनयति

यदि गर्भः स्रंसेद् आर्द्रेण पाणिना त्रिर् ऊर्ध्वं नाभेर् उन्मृजेत्

सा ह इति आह

यज्ञोपवीतं कृत्वा अपः आचम्य अन् आप्रीतेन शरावेण अनुस्रोतसम् उदकम् आहृत्य पत्तस् तूर्यन्तीं निधाय मूर्धञ्छोष्यन्तीम् अभिमृशति दशभिस् त्वा अङ्गुलिभिः अभिमृशामि दशमास्याय सूतवा इति
संग्रहे तु शीत वीर्याणि

अत्र अपि पुनर् उक्तानि द्विगुणानि

वन्यं क्षुद्रमुस्ता

पित्त घ्न गणम् आह दूर्वा इत्यादि

इति

सारिवा आदिः पद्मक आदिः पटोल आदिः न्यग्रोध आदिः दाह हरः महा कषायः तृणपञ्चमूलं च इति पित्त शमनानि

गुन्द्रा एरका

न्यग्रोध आदि पद्मक आदि सारिवा आदयः वक्ष्यमाणा गणाः

स्थिरे द्वे शालिपर्णी पृश्निपर्णी च

अनन्ता दुरालभा