tanuj437/sanskrit-pos-tagged-corpus huggingface dataset:
विना कृष्णेन तत् नष्टम् दानं च अश्रोत्रिये यथा

बलभद्रो अनन्त मूर्तिः पाताल स्वर्गम् ईयिवाः

संस्कृत्य यादवान् पार्थो दत्त उदक धन आदिकः

युधिष्ठिरे तु राज्य स्थे आश्रमात् आश्रम अन्तरम्

स विप्र शाप व्याजेन मुसलेन अहरत् कुलम्

प्रस्थानं प्रस्थितो धीमान् द्रौपद्या भ्रातृभिः सह

व्यासेन आश्वासितः मेने बलं मे कृष्ण संनिधौ

नकुलः फाल्गुनो भीमो राजा शोक परायणः

स्त्रियो अष्टावक्र शापेन भार्या विष्णोश् च याः स्थिताः

हस्तिनापुरम् आगत्य पार्थः सर्वं न्यवेदयत्

संसार अनित्य ताम् ज्ञात्वा जपन् अष्टशतम् हरेः

इन्द्र आनीत रथ आरूढः स अनुजः स्वर्गम् आप्तवन्

युधिष्ठिराय स भ्रात्रे पालकाय नृणां तदा

धृतराष्ट्रो वनम् अगात् गान्धारी च पृथा द्विज

तत् श्रुत्वा धर्मराजः तु राज्ये स्थाप्य परीक्षितम्

एतत् ते भारतं प्रोक्तं यः पठेत् सः दिवं व्रजेत्

दृष्ट्वा दुर्योधन आदीन् च वासुदेवं च हर्षितः

अ विनाशी हरिः देवः ध्यानिभिर् ध्येय एव सः

विदुरः तु अग्निना दग्धो वन जेन दिवं गतः

यादवानां भार करम् वज्रं राज्ये ऽभ्यषेचयत्

इत्य् आदि महापुराणे आग्नेये महाभारतवर्णनं नाम पञ्चदशो ऽध्यायः

विना तं द्वारका स्थानम् प्लावयामास सागरः

तत् धनुः तानि च अस्त्राणि स रथः ते च वाजिनः

इन्द्र लोके ब्रह्म लोके पूज्यते स्वर्ग वासिभिः

अर्जुनं हि तिरस्कृत्य पार्थः शोकं चकार ह

एवं विष्णुः भुवः भारम् अहरत् दानव आदिकम्
इन्द्रः वः अद्य पराशरीत्

निर्हस्ताः सन्तु शत्रवः

द्रातु एषाम् अघहारः विविद्धः

निर्हस्तः शत्रुः अभिदासन् अस्तु ये सेनाभिः युधम् आयन्ति अस्मान्

अङ्गा एषाम् म्लापयामसि

सन्तु

सम् अर्पय इन्द्र महता वधेन
यदि च भक्षयिष्यन्तो भवन्ति यदि च न अथ ह एव गच्छन्ति

तद् यत्र ह वा एवंविद् यजत एवंविद् वा याजयति न ह एव तस्य देवा ईशते यत् तन् न आगच्छेयुः

तत् ह अपि पणाय्यं यस्य प्रेक्ष्य एव आयन्

यदि ह शुचिर् भवति भक्षयन्ति

यो वै देवानां पात्रं वेद पात्र्यः स्वानां भवति

ब्राह्मणो ह वाव देवानां पात्रम्

पात्र्यः स्वानां भवति य एवं वेद

यद्य् अशुचिः प्रेक्षयन्ति

तद् यथा ह वै शुद्धेन शुचिना पात्रेण पिपासन्त्य् एवं ह वाव देवा ब्राह्मणेन शुद्धेन शुचिना पिपासन्ति
वज्रेण एव वज्रं स्पृणोति वज्री भवति

तद् उ श्वस्तनवद् अपि प्रजाया उपक्ﾱप्तम्

औपोदितिर् ह स्म आह गौपालयो विशालं लिबुजया अभ्यधात् अनुष्टुभि नानदम् गौरीवितेन षोडशिनम् न श्रिया अवपद्यत इति

वज्रो वै षोडशी

वज्रो वै षोडशी

विराट्स्व् अन्नाद्य कामः षोडशि साम कुर्वीत

अतिरिक्तं वा एतद् ब्रह्मणो यद् गौरीवितम् अतिरिक्तः षोडशी स्तोत्राणाम्

शक्वरीषु षोडशि साम कुर्वीत यः कामयेत वज्री स्याम् इति

वज्रेण एव पशुं स्पृणोति पशुमान् भवति

अन्नं विराट्

वज्रः शक्वर्यः

गौरीवितिर् वा एतत् शाक्त्यः ऽतिरिक्तं ब्रह्मणो ऽपश्यत्

तास् त्रयस्त्रिंशत् अक्षराः भवन्ति

न ह वै श्रिया अवपद्यते य एवं वेद

अथ यानि द्वादश प्रजननं तत्

तद् गौरीवितम् अभवत्

प्रति प्रतिष्ठायां तिष्ठति प्रजायते न उ च अन्तःस्थायाम् जीयते य एवं वेद

वज्रो वै षोडशी
गृहीत्वा गणपाः सर्वान् गङ्गा स्रोतसि चिक्षिपुः

इति उक्त्वा यज्ञ शालाम् तां ददाह गण पुंगवः

नारायणश् च भगवान् तुष्टाव च कृताञ्जलिः

शमं जगाम शनकैः शान्तः तस्थौ तद् आज्ञया

अथ विष्णुः महा तेजाः चक्रम् उद्यम्य मूर्छितः

इति श्री लिङ्ग महापुराणे पूर्व भागे शिवकृद्दक्षयज्ञविध्वंसनो नाम शततमो ऽध्यायः

त्रयं च एव सुर इन्द्राणाम् जघान च मुनि ईश्वरान्

चिछेद च शिरः तस्य ददाह अग्नौ द्विजोत्तमाः

नष्टानां जीवितं च एव वराणि विविधानि च

शङ्ख चक्र गदा हस्ताः असंख्याताश् च जज्ञिरे

शार्ङ्ग कोटि प्रसङ्गात् वै चिछेद च शिरः प्रभोः

देवो ऽपि तत्र भगवान् अन्तरिक्षे वृषध्वजः

अन्यांश् च देवान् देवः असौ सर्वान् युद्धाय संस्थितान्

हिमवत् शिखरे रम्ये हेमशृङ्गे सु शोभने

भद्रो नाम गणः तेन प्रेषितः परमेष्ठिना

गणेश्वरैः समारुह्य रथं भद्रः प्रतापवान्

गणेश्वराश् च संक्रुद्धा यूपान् उत्पाट्य चिक्षिपुः

प्रस्तोत्रा सह होत्रा च दग्धं च एव गणेश्वरैः

तद् देशे च एव विख्यातं शुभं कनखलं द्विजाः

मरुतश् च अपि अघूर्णन्त चुक्षुभे मकर आलयः

निकृत्य करज अग्रेण वीरभद्रः प्रतापवान्

विष्णोः योग बलात् तस्य दिव्य देहाः सु दारुणाः

अग्नयो न एव दीप्यन्ति न च दीप्यति भास्करः

व्यष्टम्भयद् अ दीन आत्मा तथा अन्येषाम् दिवौकसाम्

ग्रहाश् च न प्रकाश्यन्ते न देवा न च दानवाः

दक्षः अपि लब्ध संज्ञः च समुत्थाय कृताञ्जलिः

सरस्वत्याश् च नासा अग्रम् देवमात्र्याः तथा एव च

दक्ष यज्ञे सु विपुले देवान् विष्णु पुरोगमान्

ततः प्रजापतिं धर्मं कश्यपं च जगद्गुरुम्

त्रयस्त्रिंशत् सुरान् एवम् विनिहत्य अप्रयत्नात्

एतस्मिन् एव काले तु भगवान् पद्मसंभवः

ततस् च उरसि तं देवं लीलया एव रण अजिरे

ब्रह्मा च मुनयः सर्वे पृथक् पृथक् अज उद्भवम्

पुनर् उत्थाय तं हन्तुं चक्रम् उद्यम्य स प्रभुः

कल्पयामास वै वक्त्रं लीलया च महान् भवः

प्रविवेश तदा च एव तदीय आहवनीयकम्

छिन्नं च निपपात आसु शिरः तस्य रसातले

तदा उत्पातः बभूव अथ लोकानां भय शंसनः

तान् सर्वान् अपि देवः असौ नारायण सम प्रभान्

सः असृजत् वीरभद्रश् च गणेशान् रोम जान् शुभान्

इन्द्रस्य च शिरः तस्य विष्णोः च एव महात्मनः

अरिष्टनेमिनं वीरो बहु पुत्रम् मुनि ईश्वरम्

ददाह भगवान् रुद्रः सर्वान् मुनि गणान् अपि

व्यष्टम्भयद् अ दीन आत्मा कर स्थम् न चचाल सः

वीरभद्रः समाधाय विशिरस्कम् अथ अकरोत्

देवाश् च सर्वे देवेशं तुष्टुवुः परमेश्वरम्

निहत्य गदया विष्णुं ताडयामास मूर्धनि

हतानां च तदा तेषां प्रददौ पूर्ववत् तनुम्

दग्धुं वै प्रेषितः च असौ भगवान् परमेष्ठिना

निहत्य मुष्टिना दन्तान् पूष्णः च एवम् न्यपातयत्

जघान मूर्ध्नि पादेन वीरभद्रो महा बलः

भद्रम् आह महा तेजाः प्रार्थयन् प्रणतः प्रभुः

सर्वान् दधीच वचनात् कथम् भेजे महेश्वरः

घर्षयामास भगवान् वीरभद्रः प्रतापवान्

सः अपि भद्रः प्रभावेण ब्रह्मणः परमेष्ठिनः

गाणपत्यं ददौ तस्मै दक्षाय अक्लिष्ट कर्मणे

चिछेद च शिरः तस्य शक्रस्य भगवान् प्रभोः

यज्ञ वाटः तथा तस्य गङ्गाद्वार समीपतस्

त्रयश् च त्रि शतम् तेषां त्रि साहस्रम् च लीलया

अतिष्ठत् स्तम्भितः तेन शृङ्गवन्त् इव निश्चलः

प्रार्थितः च एव देवेन ब्रह्मणा भगवान् भवः

युयोध भगवन्त् तेन रुद्रेण सह माधवः

तत् प्रतिध्वस्त कलशम् भग्न यूपम् स तोरणम्

दग्धुं संप्रेषितश् च अहम् भवन्तं स मुनि ईश्वरैः

क्रोध रक्त ईक्षणः श्रीमान् अतिष्ठत् पुरुष ऋषभः

वीरभद्रो महा तेजाः शक्रस्य उद्यच्छतः करम्

विजित्य विष्णुना सार्धं भगवन्त् परमेश्वरः

वागीशायाः च एव नासा अग्रम् देवमात्र्याः तथा एव च

त्रिभिश् च धर्षितं शार्ङ्गं त्रिधा भूतम् प्रभोः तदा

सम्पर्कात् एव दक्षैः अद्य मुनीन् देवान् पिनाकिना

गणेश्वराश् च ते सर्वे विविध आयुध पाणयः

तुष्टुवुर् देवदेवेशं नीलकण्ठं वृषध्वजम्
तं तदा मृग रूपेण धावन्तं गगनं प्रति

विमानैः विश्वतस् भद्रैः तम् अन्वयुः अथो सुराः

दक्षस्य च मुनि इन्द्रस्य तथा अन्येषाम् महेश्वरः

जघान देवम् ईशानम् त्रिशूलेन महा बलम्

ऋषय ऊचुः

तयोः समभवत् युद्धम् सु घोरम् रोमहर्षणम्

रोम जैः सहितो भद्रः कालाग्निः इव च अपरः

दक्षस्य ध्वस्त वक्त्रस्य शिरसा भगवन्त् प्रभुः

जघान मूर्ध्नि पादेन दक्षं च एव यशस्विनम्

ततः क्षणात् प्रविश्य एव यज्ञ वाटम् महात्मनः

स गणः सर्व दः शर्वः सर्व लोक महेश्वरः

जघान भगवान् रुद्रः खड्ग मुष्टि आदि सायकैः

भगस्य नेत्रे च उत्पाट्य करज अग्रेण लीलया

तस्य चक्रं च यत् रौद्रम् काल आदित्य सम प्रभम्
विष् मार्ग गे विशेषेण हितं मोचरसेन तु

पित्तासृक् शमयेत् पीतं निर्यासो वा आटरूषकात्

पलाश वल्क क्वाथः वा सु शीतः शर्करा अन्वितः

अधस् गम् यापयेद् रक्तं यत् च दोष द्वय अनुगम्

जाङ्गलं भक्षयेद् वा आजम् आमं पित्त युतम्

मधु खर्जूर मृद्वीका परूषक सिता अम्भसा

पूर्व उक्तम् अम्बु पानीयं पञ्चमूलेन वा शृतम्

शान्तं शान्तं पुनः कुप्यन् मार्गान् मार्ग अन्तरम् च यत्

अश्नतो बलिनो ऽशुद्धं न धार्यं तत् हि रोग कृत्

उपवासः च निः शुण्ठी षडङ्ग उदक पायिनः

भूनिम्ब सेव्य जलदाः मसूराः पृश्निपर्णी अपि

रक्तपित्ते हितं तत् च क्षत क्षीणे हितं च यत्

उशीरं शबरं लोध्रं शृङ्गवेरं कुचन्दनम्

स्थितं तद् गुप्तम् आकाशे रात्रिं प्रातः स्रुतं जलम्

गोकण्टक अभीरु शृतम् पर्णिनीभिस् तथा पयः

पृथक् पृथक् शृतं क्षीरं स घृतम् सितया अथवा

जाङ्गलानि च मांसानि शीत वीर्याणि साधयेत्

मोदकः संनिपात ऊर्ध्व रक्त शोफ ज्वर अपहः

उदुम्बरस्य निर्यूहे साधितो मारुते ऽधिके

प्लक्षस्य बर्हिणस् तद्वन् न्यग्रोधस्य च कुक्कुटः

मधुमद् विकच अम्भोज कृत उत्तंसम् च तद् गुणम्

आपोथ्य वा नवे कुम्भे प्लावयेद् इक्षु गण्डिकाः

अधस् गे रक्तपित्ते तु बृंहणो मधुरो रसः

शीताः स शर्करा क्षौद्राः तद्वन् मांस रसान् अपि

अर्ध अर्धैः विहिताः पेया वक्ष्यन्ते पाद यौगिकाः

पलाश वृन्त स्वरसे तद् गर्भम् च घृतं पचेत्

विदारिगन्धा मुद्गाः च बला सर्पिर् हरेणुकाः

अतिप्रवृत्तं मन्द अग्नेः त्रि दोषम् द्वि पथम् त्यजेत्

रक्तपित्त हराः क्वाथास् त्रयः स मधुशर्कराः

स मूल मस्तकम् क्षुण्णं वृषम् अष्टगुणे ऽम्भसि

शतावरी गोपकन्या काकोल्यौ मधुयष्टिका

यत् किंचिद् रक्तपित्तस्य निदानं तत् च वर्जयेत्

रक्तपित्तं न चेद् शाम्येत् तत्र वात उल्बणे पयः

प्रसादः चन्दन अम्भोज सेव्य मृद् भृष्ट लोष्ट जः

पित्त गुल्म ज्वर श्वास कास हृद् रोग कामलाः

तिमिर भ्रम वीसर्प स्वर सादान् च नाशयेत्

ये च पित्त ज्वरे च उक्ताः कषायास् तान् च योजयेत्

तद् पुष्प गर्भम् तत् शीतम् स क्षौद्रम् पित्तशोणितम्

दाडिम आमलक अम्लः वा मन्द अग्नि अम्ल अभिलाषिणाम्

पक्त्वा अष्ट अंश अवशेषेण घृतं तेन विपाचयेत्

इति ह स्म आहुः आत्रेय आदयः महा ऋषयः

यत् च पित्त ज्वरे प्रोक्तं बहिस् अन्तर् च भेषजम्

ऊर्ध्व गम् बलिनो ऽवेगम् एक दोष अनुगम् नवम्

संतर्पण उत्थम् बलिनो बहु दोषस्य साधयेत्

स क्षौद्रम् ग्रथिते रक्ते लिह्यात् पारावतात् शकृत्

त्रिवृत् सम सिता तद्वत् पिप्पली पाद संयुता

रक्ते स पिच्छे स कफे ग्रथिते कण्ठ मार्ग गे

सु शीतः स सिता क्षौद्रः शोणित अतिप्रवृत्ति जित्

चन्दन उशीर जलद लाज मुद्ग कणा यवैः

लिह्यान् माक्षिक सर्पिर्भ्याम् क्षारम् उत्पल नाल जम्

घ्राण गे रुधिरे शुद्धे नावनं च अनुषेचयेत्

रक्तपित्तं सुखे काले साधयेन् निरुपद्रवम्

ज्ञात्वा निदानम् अयनं मलौ अनुबलौ बलम्

अति निःस्रुत रक्तः च क्षौद्रेण रुधिरं पिबेत्

जीवक ऋषभक द्राक्षा बला गोक्षुर नागरैः

यथास्वं मन्थ पेया आदिः प्रयोज्यो रक्षता बलम्

स सितम् वा जलं क्षौद्र युक्तम् वा मधुक उदकम्

मन्थो वा पञ्चसारेण स घृतैः लाज सक्तुभिः

त्रिवृता त्रिफला श्यामा पिप्पली शर्करा मधु

लङ्घनं बृंहणं वा आदौ शोधनं शमनं तथा

धारयेद् अन्यथा शीघ्रम् अग्नि वत् शीघ्रकारि तत्

गुद आगमे विशेषेण शोणिते वस्तिः इष्यते

क्षीरं वा रसम् इक्षोर् वा शुद्धस्य अनन्तरः विधिः

कल्पयेत् शीत वर्गम् च प्रदेह अभ्यञ्जन आदिषु

शशः स वास्तुकः शस्तो विबन्धे तित्तिरिः पुनः

वमनं फल संयुक्तम् तर्पणं स सिता मधु

स क्षौद्रम् तत् च रक्त घ्नम् तथा एव त्रायमाणया

अन्नस्वरूपविज्ञाने यद् उक्तं लघु शीतलम्

त्रिवृत् श्यामा कषायेण कल्केन च स शर्करम्

लिह्याद् वा मधु सर्पिर्भ्याम् गो अश्व शकृतः रसम्

ईषत् अम्लान् अनम्लान् वा घृत भृष्टान् स शर्करान्
वासा रसेण फलिनी मृद् लोध्र अञ्जन माक्षिकम्

पटोल मालती निम्ब चन्दन द्वय पद्मकम्

हन्ति आशु रक्तं स रुजम् विशेषान् मूत्रमार्ग गम्

कषाय योगान् पूर्व उक्तान् क्षीर इक्षु आदि रस आप्लुतान्

क्षीर आदीन् स सितान् तोयं केवलं वा जलं हितं

कषायैर् विविधैः एभिः दीप्ते ऽग्नौ विजिते कफे

कमल उत्पल किञ्जल्क पृश्निपर्णी प्रियङ्गुकाः

वट प्ररोहैः शुङ्गैर् वा शुण्ठी उदीच्य उत्पलैः अपि

शर्करा मधु संयुक्तः केवलो वा शृतो ऽपि वा

पीत्वा कषायान् पयसा भुञ्जीत पयसा एव च

पञ्चमूलेन लघुना शृतं वा स सिता मधु

अथ अतस् रक्तपित्तचिकित्सितं व्याख्यास्यामः

लघुना शृतशीतं वा मधु अम्भः वा फल अम्बु वा

ऊर्ध्वं प्रवृत्ते शमनौ रसौ तिक्त कषायकौ

देश काल आदि अवस्थाम् च रक्तपित्ते प्रयोजयेत्
अनुमन्त्रयते

सायं भुञ्जते

उत पुत्रः इति ज्येष्ठं पुत्रम् अवसाययति

अत्यन्त इषीका मौञ्ज परिहिताः मधुना प्रलिप्य चिक्कशेषु पर्यस्य

यस् ते शोकाय इति वस्त्र सांपदी

शान्त फल शिला आकृति लोष्ट वल्मीक राशि वापम् त्रीणि कूदी प्रान्तानि मध्यम पलाशे दर्भेण परिवेष्ट्य राशि पल्येषु करोति

त्वे क्रतुम् इति रसप्राशनी

स्तुष्व वर्ष्मन् इति प्राजापत्य अमावास्यायाम् अस्तमिते वल्मीक शिरसि दर्भ अवस्तीर्णे अधि अधि दीपं धारयंस् त्रिर् जुहोति

कर्की प्रवादानाम् द्वादश दाम्न्याम् संपातवत्याम् अयं घासो औ३ लेत्तेरौस्झ्झ्] इह मन्त्र उक्तम्

मित शरणः सांपदं कुरुते

तस्या अमावास्यायां तिस्रः प्रादेश मात्रीः आदधाति

प्रत्यग्नि परिचृतति

अर्धम् अर्धेन इत्य् आर्द्र पाणिः अ संज्ञात्वा प्रयच्छति

पयस्वतीर् इति स्फाति करणम्

प्रावृषि प्रथम धारस्य इन्द्राय त्रिर् जुहोति

तिस्रः कूदी मयीः ऊर्णनाभि कुलाय परिहिता अन्वक्ता आदधाति

अयं नो नभसस् पतिः इति पल्ये ऽश्मानं संप्रोक्ष्य अन्वृचम् काशी ओप्य आवापयति

तण्डुल संपातान् आनीय रसैर् उपसिच्य अश्नाति

एवं पौर्णमास्याम् आज्य ऊतान्

प्रजावतीः इति प्रतिष्ठमाना अनुमन्त्रयते
अधस् पदम् शत्रवः ते भवन्तु

उत्तमे नाके अधि तिष्ठ आ इहि पुत्रान् भ्रातॄन् बहुलान् पश्यमानः

वि बाधस्व दृंहस्व वीडयस्व

शिवम् क्षेत्रम् अन् अमीवम् ते अस्तु

त्वष्टा रूपेण सविता सवेन अहर् मित्रेण वरुणेन रात्री इन्द्रः ज्यैष्ठ्येन ब्रह्मणा अयम् बृहस्पतिः धाता त्वा धीभिः अभि रक्षतु इह

इह एव एधि ग्राम पतिः जन साह् विश्वैः देवैः गुपितः रक्षमाणः

सपत्न साहः ऋषभः जन साह् उग्रः चेत्ता पञ्च कृष्टीः वि राज

विश्वे त्वा देवाः इह धारयन्तु
वज्रवल्ल्याः स्वरसेन स्वकीयेन रसेन गगनम् अभ्र सत्त्वम् सौवर्चल अन्वितम् रुचक सहितम् पिष्टं कुर्यात् इति शेषः

द्रुति विधानम् आह वज्रवल्ल्या इत्यादि
पूर्णया एव पूर्णास् समृद्धीर् अवरुन्द्धे

संस्पर्शेन अन्येषाम् जीवामस् सकाशेन अन्येषाम्

अ प्रमायुकः भवति

आनीता वा अन्येषां देवानां स्मो अन् आनीताः अन्येषाम्

हुतम् एव एतेन स्वदितम् अत्ति

पूर्णः प्रजापतिः

यद् आत्मना आलभेत प्रमायुकस् स्यात्

प्रजापतिम् एव आप्नोति

अग्नेस् सूर्यस्य दिवस् तेषाम् अन् आनीताः स्मस् तेषां सकाशेन जीवामः

यद् आग्नेय्या प्रातर् जुहुयात् प्रजननं पुरस्तात् परिहरेत्

भ्रातृव्य सहनः वाव एष आधीयते हुत अद्याय

त एनम् आनेषत

स प्रजापतिर् अमन्यत

पूर्णो वै प्रजापतिस् समृद्धिभिर् ऊनो व्यृद्धिभिः

आग्नेयी सायम् आहुतिस् सौरी प्रातः

तान् एव अलब्ध

पृथिव्या वातस्य अपाम् तेषाम् आनीतास् स्मस् तेषां संस्पर्शेन जीवामः

इमे वाव इदम् अभूवन्न् इति

आनीतो वा एष देवानां य आहिताग्निः

सो ऽग्निं सृष्ट्वा तम् आधत्त

पूर्णया स्रुचा मनसा प्रजापतये जुहोति

पूर्णया स्रुचा जुहोति

अग्निं वै सृष्टम् अग्निहोत्रम् अन्वसृज्यत

पूर्णः पुरुषः कामैर् ऊनस् समृद्धिभिः

तेन एनान् न्यभावयत्

ओषधयश् च वै वनस्पतयश् च दिवा समदधुः

तस्माद् अग्निम् आहितम् अग्निहोत्रेण अनूद्द्रवन्ति

एष वा अ हुत अद्यः ऽलम् अग्न्याधेयाय सन्न् अनाहिताग्निः

अ यथापूर्वम् कुर्यात्
वादित्रैः

अग्निर् नः शत्रून् अग्निर् नो दूतः इति मोहनानि

यां धूमो ऽवतनोति तां जयन्ति

विद्मा शरस्य मा नो विदन् अ दार सृत् स्वस्ति दाः अव मन्युर् निर्हस्तः परि वर्त्मान्य् अभिभूर् इन्द्रो जयाति अभि त्वा इन्द्रः इति सांग्रामिकानि

त्वया मन्यो यस् ते मन्यो इति संरम्भणानि

अप्वां यजते

आज्य सक्तून् जुहोति

द्रुघ्नी आर्त्नी ज्या पाश तृण मूलानि बध्नाति

धनुः संपातवद् विमृज्य प्रयच्छति

एवम् आम पात्राणि

फलीकरण तुष बुस अवतक्षणानि आवपति

सेने समीक्षमाणो जपति

इमम् इन्द्र इति युक्तयोः प्रदान अन्तानि

यानेन अभियाति

उद्वृधत्सु योजयेत्

एकविंशत्या शर्कराभिः प्रतिनिष्पुनाति

धनुः इध्मे धनुः समिधम् आदधाति

एवम् इषु इध्मे

रथ चक्रेण संपातवता प्रतिप्रवर्तयति

एवम् अणून्

इङ्गिडेन संप्रोक्ष्य तृणान्य् आङ्गिरसेन अग्निना दीपयति

दिश् युक्ताभ्याम् नमो देव वधेभ्यः इति उपतिष्ठते

दृति वस्त्योः ओप्य शर्कराः

प्रथमस्य इषु पर्ययणानि

अन्वाह
स्नात्वा त्रि कालम् पितृ आदीन् यव आद्यैः अर्चयेत् हरिम्

पौर्णमास्याम् अमावास्यां प्रतिपद् मिश्रिताम् मुने

दशमी एकादशी यत्र तत्र स्थाः च असुर आदयः

एक भक्तेन नक्तेन मासं वा अ याचितेन वा

ॐ नमो वासुदेवाय घृत व्रीहि तिल आदिकम्

यजेत् मौनी घृत आद्यैः च पञ्चगव्येन वारिभिः

चातुर्मास्ये ततस् तस्मात् कार्त्तिके भीष्मपञ्चकम्

घृत अक्त गुग्गुलैः धूपम् द्विजः पञ्च दिनम् दहेत्

अघ ओघ नरकम् हन्यात् सर्व दम् विष्णु लोक दम्

नित्यम् एकादशी यत्र तत्र संनिहितो हरिः

अष्ट अक्षरेण मन्त्रेण स्वाहा अन्तेन तु होमयेत्

स्नापयित्वा अथ कर्पूर मुखैः च एव अनुलेपयेत्

ब्रह्मा उवाच

चतुर्दशीं प्रतिपदं पूर्व मिश्राम् उपावसेत्

प्रथमे ऽह्नि हरेः पादौ यजेत् पद्मैर्

ततः श्रेष्ठ व्रतम् शुक्लस्य एकादश्याम् समाचरेत्

द्वितीयां तृतीया मिश्राम् तृतीयां च अपि उपावसेत्

मालत्या भूमि शायी स्यात् गोमयम् प्राशयेत् क्रमात्

चतुर्थ्या संगतां नित्यं युताम्

एकादशी द्वादशी च निशा अन्ते च त्रयोदशी

गो मूत्रम् च दधि क्षीरं पञ्चमे पञ्चगव्यकम्

एकादशीव्रतं नित्यं तत् कुर्यात् पक्षयोः द्वयोः

नक्तं कुर्यात् पञ्चदश्याम् व्रती स्यात् भुक्ति मुक्ति भाज्

इति श्री गारुडे महापुराणे पूर्व खण्डे प्रथम अंश आख्ये आचार काण्डे भीष्मपञ्चकादिव्रतं नाम त्रयोविंशत्युत्तरशततमो ऽध्यायः

सर्व पाप विनिर्मुक्तः प्राप्त कामः हरिं व्रजेत्

पञ्चमीं षष्ठी असंयुक्ताम् षष्ठ्या युक्तां च सप्तमीम्

नैवेद्यं परमान्नं तु जपेत् अष्ट उत्तरम् शतम्

दुग्ध शाक फल आद्यैः वा उपवासेन वा पुनः

बिल्व पत्त्रैः जानु देशम् नाभिं गन्धेन च अपरे

स्कन्धा बिल्व जवाभिः च पञ्चमे ऽह्नि शिरो ऽर्चयत्

सदा हरेः व्रतम् श्रेष्ठं ततः स्यात् दक्षिणायने
तत्र स्नात्वा महा राजैः रुद्र लोके महीयते

उमाहकम् इति ख्यातं तत्र संतर्पयेत् पितॄन्

ततो गच्छेत राज इन्द्रैः ब्रह्मतीर्थम् अनुत्तमम्

तपसा ब्रह्मचर्येण यज्ञ दानेन वा पुनः

ततो गच्छेत राज इन्द्रैः तीर्थं कार्णाटिकेश्वरम्

तृप्यन्ति पितरः तस्य यावत् तिष्ठति मेदिनी

मार्गेश्वरं ततो गच्छेत् स्नानं तत्र समाचरेत्

कामदेव दिने तस्मिन् अहल्याम् यः तु पूजयेत्

योजनं तत् स्मृतं क्षेत्रं देव गन्धर्व सेवितम्

शक्रतीर्थं ततो गच्छेत् कूले च एव तु दक्षिणे

तत्र स्नात्वा तु राज इन्द्रैः दत्त्वा दानं तु शक्तितः

सर्व भोग समायुक्तः विमानैः सार्वकामिकैः

शुक्लतीर्थम् इति ख्यातं सर्व पाप विनाशनम्

अयने वा चतुर्दश्यां संक्रान्तौ विषुवे तथा

स्नात मात्रः नरः तत्र सर्व पापैः प्रमुच्यते

दरिद्रा व्याधिता ये तु ये च दुष्कृत कारिणः

ततो गच्छेत राज इन्द्रैः तीर्थं तु अनरकम् शुभम्

नन्दितीर्थं ततो गच्छेत् स्नानं तत्र समाचरेत्

स्नानं दानं च तत्र एव ब्राह्मणानां च भोजनम्

स्नात मात्रः नरः तत्र रुद्र लोके महीयते

ततो गच्छेत राज इन्द्रैः यमतीर्थम् अनुत्तमम्

ततो गच्छेत राज इन्द्रैः शूलभेदम् इति श्रुतम्

स्कन्दतीर्थं ततो गच्छेत् सर्व पाप प्रणाशनम्

नर्मदा सरितां श्रेष्ठा सर्व पाप विनाशिनी

तत्र स्नात्वा नरो राजन् पुनर्जन्म न विन्दति

ततो गच्छेद् आङ्गिरसं स्नानं तत्र समाचरेत्

यावन्ति तस्या रोमाणि तद् प्रसूति कुलेषु च

कृष्ण पक्षे चतुर्दश्यां वैशाखे मासि सुव्रत

तत्र स्नात्वा नरो राजन् नरकं न एव पश्यति

जन्मनि कृतं पापं शुक्लतीर्थे व्यपोहति

स्तम्भतीर्थं ततो गच्छेत् स्नानं तत्र समाचरेत्

निवर्तिता पुरा तत्र व्यास भीता महानदी

शिव तुल्य बलः भूत्वा शिव वत् क्रीडते चिरम्

यः तु चान्द्रायणं कुर्यात् तत्र तीर्थे समाहितः

जले च अनशनम् वा अपि न असौ मर्त्यो ऽभिजायते

अङ्कोलं तु ततो गच्छेत् सर्व पाप विनाशनम्

दर्शनात् स्पर्शनात् तस्य स्नान दान तपस् जपात्

अकामो वा स कामः वा तत्र स्नात्वा तु मानवः

एतत् तीर्थ प्रभावेन सर्वं भवति च अक्षयम्

गत्वा रुद्र पुरम् रम्यं रुद्रेण सह मोदते

उपासते महात्मानं स्कन्दं शक्ति धरम् प्रभुम्

गत्वा शक्रस्य भवनं शक्रेण सह मोदते

सिद्धेश्वरं ततो गच्छेत् स्नानं तत्र समाचरेत्

ततो गच्छेत राज इन्द्रैः लिङ्गो यत्र जनार्दनः

ततः स्वर्गात् परिभ्रष्टो धनवान् भोगवान् भवेत्

अनाथं दुर्गतं विप्रं नाथवन्तम् अथ अपि वा

ततो गच्छेत राज इन्द्रैः विमलेश्वरम् उत्तमम्

तावद् वर्ष सहस्राणि रुद्र लोके महीयते

यः तु प्राण परित्यागम् कुर्यात् तत्र नराधिप

सर्व पाप विशुद्ध आत्मा रुद्र लोके महीयते

तत्र स्नात्वा तु राज इन्द्रैः प्राप्नुयात् तपसः फलम्

शुक्लतीर्थात् परं तीर्थं न भूतं न भविष्यति

तत्र स्नात्वा नरो राजन् दैवतैः सह मोदते

ऋणतीर्थं ततो गच्छेत् स ऋणात् मुच्यते ध्रुवम्

तत्र स्नात्वा नरो राजन् सिंहासन पतिः भवेत्

मुच्यन्ते सर्व पापेभ्यः सूर्य लोकम् प्रयान्ति च

मृत्तिकां शिरसि स्थाप्य अवगाह्य च तत् जलम्

तारिताः पितरः तेन तृप्यन्ति आचन्द्रतारकम्

उपोष्य रजनीम् एकाम् मासि भाद्रपदे शुभे

अङ्कोल मूले दद्यात् च पिण्डान् च एव यथाविधि

स्नानं कृत्वा न पश्येद् योनि संकटम्

तस्य तीर्थ प्रभावेन लभते च अक्षयम् फलम्

दशाश्वमेधिकं तीर्थं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्

नर्मदा दक्षिणे कूले तीर्थं परम शोभनम्

ऋषितीर्थं ततो गत्वा सर्व पाप हरम् नृणाम्

तत्र स्नात्वा नरो राजन् गाणपत्यम् अवाप्नुयात्

गो सहस्र फलम् प्राप्य रुद्र लोकम् स गच्छति

होमात् च एव उपवासात् च शुक्लतीर्थे महत् फलम्

आजन्म जनितैः पापैः मुच्यते न अत्र संशयः

गणाः च अप्सरसाम् नागाः तत्र तिष्ठन्ति पुङ्गव

तस्मिंस् तीर्थे तु राज इन्द्रैः कपिलां यः प्रयच्छति

सर्व पाप विनिर्मुक्तः ब्रह्म लोके महीयते
तत्र स्नात्वा च पीत्वा च दत्त्वा च एव यथाविधि

स्नापयित्वा शिवं दद्याद् ब्राह्मणेभ्यः तु भोजनम्

घण्टा आभरण संयुक्ताम् कपिलां वै प्रदापयेत्

तावद् वर्ष सहस्राणि रुद्र लोके महीयते

ब्राह्मणं भोजयेत् एकम् कोटिः भवति भोजिताः

अयोध्यां तु समासाद्य तीर्थं शक्रस्य विश्रुतम्

तत्र तीर्थं समुत्पन्नं विष्णु श्रीकः भवेत् इह

पिप्पलेशं ततो गच्छेत् सर्व पाप विनाशनम्

तत्र देवाः स गन्धर्वाः भवात्मजम् अनुत्तमम्

यः तीर्थे तस्य पुण्य फलम् शृणु

स्नात मात्रः नरः तत्र गो सहस्र फलम् लभेत्

यत्र स्नात्वा नरो राजन् ब्रह्म लोके महीयते

काञ्चनेन विमानेन किङ्किणी जाल मालिना

तत्र स्नात्वा नरो राजन् गो सहस्र फलम् लभेत्

अहोरात्र उपवासेन शुक्लतीर्थे व्यपोहति

स्त्री वल्लभः भवेत् श्रीमान् कामदेव इव अपरः

संस्तुता देव गन्धर्वैः अप्सरोभिः तथा एव च

ततो गच्छेत राज इन्द्रैः विष्णुतीर्थम् अनुत्तमम्

प्रीतः तस्य ददौ योगं देवदेवो महेश्वरः

तस्मिन् तीर्थे नरः स्नात्वा उपवास परायणः

स्नात्वा समाहित मनाः दम्भ मात्सर्य वर्जितः

नर्मदा दक्षिणे कूले संगमेश्वरम् उत्तमम्

प्रीयते तस्य नन्दीशः सोम लोके महीयते

रूपवान् जायते लोके धन भोग समन्वितः

सर्व आभरण संयुक्तः सर्व देव नमस्कृतः

सर्व पाप विशुद्ध आत्मा सोम लोकम् स गच्छति

आराधयेत् महा योगम् देवं नारायणं हरिम्

कृष्ण पक्षे चतुर्दश्यां माघ मासे युधिष्ठिर

स्नात मात्रः नरः तत्र शिव लोके महीयते

ते मृताः स्वर्गम् आयान्ति सन्तः सुकृतिनो यथा

जन्मनः कृतं पापं स्नातः तीव्रम् व्यपोहति

दानं दद्याद् यथाशक्ति प्रीयेतां हरि शंकरौ

तत्र स्नात्वा नरो राजन् सर्व यज्ञ फलम् लभेत्

अहोरात्र उपवासेन त्रि रात्र फलम् आप्नुयात्

ततो गच्छेत राज इन्द्रैः तापसेश्वरम् उत्तमम्

इति श्री कूर्मपुराणे षट्साहस्र्यां संहितायाम् उपरि विभागे एकोनचत्वारिंशो ऽध्यायः

ततः पश्चिमतो गच्छेन् मरुदालयम् उत्तमम्

उत्तरे च एव तद् कूले तीर्थं त्रैलोक्य विश्रुतम्

मुनिभिः कथिता पूर्वम् ईश्वरेण स्वयंभुवा

ततो गच्छेत राज इन्द्रैः बलितीर्थम् अनुत्तमम्

उपोष्य रजनीम् एकाम् स्नानं कृत्वा यथाविधि

नर्मदा तटम् आश्रित्य तिष्ठन्ते ये तु मानवाः

सर्वत्र सर्व दिवसे स्नानं तत्र समाचरेत्

पितॄणां तर्पणं कृत्वा मुच्यते

तत्र स्नात्वा तु राज इन्द्रैः विष्णु लोके महीयते

गङ्गा अवतरते तत्र दिने पुण्ये न संशयः

देव्या सह सदा भर्गः तत्र तिष्ठति शङ्करः

श्रावणे मासि सम्प्राप्ते कृष्ण पक्षे चतुर्दशी

ततो गच्छेत राज इन्द्रैः पिङ्गलेश्वरम् उत्तमम्

सर्व पाप हरा नित्यं सर्व देव नमस्कृता

स्नापयेत् तत्र यत्नेन रूपवान् सुभगो भवेत्

यावत् तद् रोम संख्या तु तद् प्रसूति कुलेषु च

तत्र स्नात्वा नरो राजन् गो सहस्र फलम् लभेत्

नर्मदा उदक सम्मिश्रम् मुच्यते सर्व किल्बिषैः

ततो गच्छेत राज इन्द्रैः केदारं नाम पुण्य दम्

ततो ऽङ्गारेश्वरं गच्छेत् नियतः नियत अशनः

कैलासात् च अभिनिष्क्रम्य तत्र संनिहितो हरः

पिण्ड प्रदानम् च कृतं प्रेत्य अनन्त फल प्रदम्

चन्द्रभागां ततो गच्छेत् स्नानं तत्र समाचरेत्

संगमे तु नरः स्नायात् उपवास परायणः

कुशतीर्थं ततो गच्छेत् सर्व पाप प्रणाशनम्

पौर्णमास्याम् अमावास्याम् कुर्याद् यथाविधि

देव दानव गन्धर्वाः सिद्ध विद्याधराः तथा

तत्र स्नात्वा तु राज इन्द्रैः शुचिः भूत्वा प्रयत्नतः

अग्निप्रवेशं यः कुर्यात् सोमतीर्थे नराधिप

स्नात मात्रः नरः तत्र सर्व दुःखैः प्रमुच्यते

स्नात मात्रः नरः तत्र गाणपत्य पदम् लभेत्

ततो गच्छेत राज इन्द्रैः कपिलातीर्थम् उत्तमम्

ब्रह्मणा निर्मितं लिङ्गं ब्रह्मेश्वरम् इति श्रुतम्

एरण्डीसंगमे स्नात्वा भक्ति भावात् तु रञ्जितः

पादप अग्रेण दृष्टेन ब्रह्म हत्याम् व्यपोहति

असुरा योधिताः तत्र वासुदेवेन कोटिशः

स्नानं तत्र प्रकुर्वीत अश्वमेध फलम् लभेत्
अमावस्यां नरः स्नात्वा पूजयेद् वृषभध्वजम्

यत्र तप्तं तपः पूर्वं नारदेन सुर ऋषिणा

स्नात मात्रः नरः तत्र सोम लोके महीयते

कार्तिकस्य तु मासस्य कृष्ण पक्षे चतुर्दशी

ततः पुष्करिणीं गच्छेत् स्नानं तत्र समाचरेत्

ततो दीप्तेश्वरं गच्छेद् व्यासतीर्थं तपस् वनम्

महेश्वरं ततो गच्छेत् पर्याप्तं जन्मनः फलम्

ततो गच्छेत राज इन्द्रः एरण्डीतीर्थम् उत्तमम्

शुक्लतीर्थं महा तीर्थम् ऋषि सिद्ध निषेवितम्

तत्र स्नात्वा नरो राज्यं लभते न अत्र संशयः

तत्र उपोष्य नरो भक्त्या दद्याद् दीपं घृतेन तु

स्नानं दानं तपः श्राद्धम् अनन्तम् तत्र दृश्यते

पूर्वे वयसि कर्माणि कृत्वा पापानि मानवः

स्नात मात्रः नरः तत्र स्वर्ग लोकम् अवाप्नुयात्

स्नात मात्रः नरः तत्र गो सहस्र फलम् लभेत्

स्नात्वा तु स उपवासः सन् विजित आत्मा समाहितः

स्नात मात्रः नरः तत्र इन्द्रस्य अर्धासनम् लभेत्

गज रूपा शिला तत्र तोय मध्ये व्यवस्थिता

अहोरात्र उपवासेन ब्रह्म हत्याम् व्यपोहति

रजकेन यथा वस्त्रं शुक्लं भवति वारिणा

योधनीपुरम् आख्यातम् विष्णोः स्थानम् अनुत्तमम्

त्रैलोक्य विश्रुतम् राजन् सोमतीर्थं महा फलम्

कोटितीर्थं ततो गच्छेत् सर्व पाप प्रणाशनम्

आदित्यायतनं रम्यम् ईश्वरेण तु भाषितम्

स्नात मात्रः नरः तत्र सोम लोके महीयते

त्रैलोक्य विश्रुतम् पुण्यं तत्र संनिहितः शिवः

पितॄणां तर्पणं कुर्यात् अश्वमेध फलम् लभेत्

न तां गतिम् अवाप्नोति शुक्लतीर्थे तु यां लभेत्

घृतेन स्नापयेद् देवम् उपोष्य परमेश्वरम्

तस्मिन् तीर्थे तु राज इन्द्रैः स्वानि अस्थीनि विनिक्षिपेत्

तस्य वै पश्चिमे देशे समीपे न अति दूरात्

त्रैयम्बकेन तोयेन यः चरुम् श्रपयेत् ततः

नारदस्य तु तत्र एव तीर्थं परम शोभनम्
दर्श पूर्णमासौ चतुर्होता

एकस् सन् भूयिष्ठ भाज् व्याहृतीनाम् उत एकः सन् बहुर् भवति य एवं वेद

आग्नेयो वै ब्राह्मणः

दर्श पूर्णमासौ चतुर्होता

चक्षुश् चतुर्होता

चक्षुषे कं पूर्णमा इज्यते न चक्षुषो गृहये य एवं वेद

प्रजापतिर् दशहोता

स्वर्गाय कं सौम्यो ऽध्वर इज्यते

वाचे च आत्मने च कं सौम्यो ऽध्वर इज्यते न वाचो न आत्मनः गृहये य एवं वेद

प्रजापतिर् दशहोता

आयुषे कम् अमावस्या इज्यते

तेजसे कं पूर्णमा इज्यते

प्राणो दशहोता

श्रोत्राय कम् अमावस्या इज्यते न श्रोत्रस्य गृहये य एवं वेद

अग्निहोत्रं दशहोता

श्रोत्रं पञ्चहोता

सर्वम् आयुर् एति य एवं वेद

स्वे एव देवते स प्रस्थे अकः