tanuj437/sanskrit-pos-tagged-corpus huggingface dataset:
एतैर् एव सु पिष्टैः वर्तिम् आलिप्य अक्ष तैलेन नर कपाले साधितम् अञ्जनं च

तानि एव तगर तालीश तमाल पत्त्र युक्तानि अनुलेपनम्

शतावर्याः श्वदंष्ट्रायाः श्रीपर्णी फलानाम् च क्षुण्णानां चतुर्गुणे जले पाक प्रकृति अवस्थानात्

तत् तावद् अर्थम् अलभमाना तु स्वेन अपि एक देशेन दुहित्रे एतद् दत्तम् अनेन इति ख्यापयेत्

तथा पियाल बीजानाम् मोरटा क्षीरविदार्योः च क्षीरेण एव

ऊर्ध्वम् अपि संवत्सरात् परिणीतेन निमन्त्र्यमाणा लाभम् अपि उत्सृज्य तां रात्रिं तस्य आगच्छेत् इति वेश्यायाः पाणिग्रहण विधिः सौभाग्य वर्धनम् च

तथा विदार्याः क्षीरिकायाः स्वयंगुप्तायाश् च क्षीरेण पानम्

व्याख्यातं च कामसूत्रं

सा च मातुः अविदिता नाम नागरिक पुत्रैः धनिभिर् अत्यर्थं प्रीयेत

ब्राह्मणैः च सुहृद्भिः च मङ्गलैर् अभिनन्दितान्

इति सुभगंकरणम्

शतावरी श्वदंष्ट्रा गुड कषाये पिप्पली मधु कल्के गो क्षीर छाग घृते पक्वे तस्य पुष्प आरम्भेन अन्वहम् प्राशनं मेध्यं वृष्यम् आयुष्यं युक्त रसम् इत्य् आचक्षते

माष कमलिनीम् पयसा धौताम् उष्णेन घृतेन मृदूकृत्य उद्धृताम् वृद्ध वत्सायाः गोः पयः सिद्धं पायसं मधु सर्पिर्भ्याम् अशित्वा अनन्ताः स्त्रियो गच्छति इति आचक्षते

तथा खदिर सार जानि शकलानि तनूनि यं वृक्षम् उत्कीर्य निदध्यात् तद् पुष्प गन्धानि भवन्ति

उष्ट्रस्य अस्थि भृङ्गराज रसेण भावितं दग्धम् अञ्जनम् उष्ट्र अस्थि अञ्जनिकायां निहितम् उष्ट्र अस्थि शलाकया एव स्रोतोञ्जन सहितम् पुण्यं चक्षुष्यं वशीकरणं च इति आचक्षते

आयुर्वेदात् च वेदात् च विद्या तन्त्रेभ्यः एव च

षड्भिर् मासैर् अपनीतानि देवकान्तम् अनुलेपनं वशीकरणं च इति आचक्षते

मयूरस्य अक्षि तरक्षोः वा सुवर्णेन आलिप्य दक्षिण हस्तेन धारयेद् इति सुभगंकरणम्

तथा बादरं मणिं शङ्ख मणिम् च तेषां च आथर्वणान् योगान् गमयेत्

एतेन एव रात्रौ धूमं कृत्वा तद् धूम तिरस्कृतम् सौवर्णं चन्द्रमसं दर्शयति

तद् युक्ताः एव स्रजः च

चटका अण्ड रस भावितान् अपगत त्वचः तिलान् शृङ्गाटक कशेरुक स्वयंगुप्ता फलानि गोधूम माष चूर्णैः स शर्करेण पयसा सर्पिषा च पक्वं पायसं यावदर्थं प्राशितम् इति समानं पूर्वेण

एतैर् एव चूर्णितैर् वानर पुरीष मिश्रितैः यां कन्याम् अवकिरेत् सा अन्यस्मै न दीयते

सर्पिषो मधुनः शर्कराया मधुकस्य च द्वे द्वे पले मधुरसायाः कर्षः प्रस्थं पयस इति षष् अङ्गम् अमृतं मेध्यं वृष्यम् आयुष्यं युक्त रसम् इत्य् आचक्षते

वज्र स्नुही गण्डकानि खण्डशः कृतानि मनःशिला गन्धपाषाण चूर्णेन अभ्यज्य सप्त कृत्वस् शोषितानि चूर्णयित्वा मधुना लिप्त लिङ्गस्य संप्रयोगो वशीकरणम्

उच्चटा कन्दः च यष्टीमधुकं च स शर्करेण पयसा पीत्वा वृषो भवति

एतेन रङ्ग उपजीविनाम् कन्या व्याख्याताः

न जीव घात सम्बद्धान् न अशुचि द्रव्य संयुतान्

विदारी स्वयंगुप्ता शर्करा मधु सर्पिर्भ्याम् गोधूम चूर्णेन कृत्वा यावदर्थं भक्षितवान् अनन्ताः स्त्रियो गच्छति इति आचक्षते

श्वदंष्ट्रा चूर्ण समन्वितम् तद् समम् एव यव चूर्णम् प्रातर् उत्थाय द्वि पलिकम् अनुदिनं प्राश्नीयान् मेध्यं वृष्यम् आयुष्यं युक्त रसम् इत्य् आचक्षते

गणिका प्राप्त यौवनाम् स्वां दुहितरं तस्या विज्ञान शील रूप आनुरूप्येण तान् अभिनिमन्त्र्य सारेण यो ऽस्यै इदम् इदं च दद्यात् स पाणिं गृह्णीयाद् इति संसाध्य रक्षयेद् इति

विद्या तन्त्रात् च विद्या योगात् प्राप्त यौवनाम् परिचारिकां स्वामी संवत्सर मात्रम् अन्यतो धारयेत्

मृतक निर्माल्यम् मयूर अस्थि चूर्ण अवचूर्णम् वशीकरणम्

चटका अण्ड रस भावितैः तण्डुलैः पायसं सिद्धं मधु सर्पिर्भ्याम् प्लावितं यावदर्थम् इति समानं पूर्वेण

स्वयम् मृतायाः मण्डल कारकायाः चूर्णम् मधु संयुक्तम् सह आमलकैः स्नानं वशीकरणम्

पाणिग्रहः च संवत्सरम् अव्यभिचार्यस् ततो यथा कामिनी स्यात्

रूपं गुणो वयः त्यागः इति सुभगंकरणम्
मेष बस्त मुष्क सिद्धस्य पयसः स शर्करस्य पानं वृष त्व योगः

तेषां यथा उक्त दायिनाम् माता पाणिं ग्राहयेत्

पद्म उत्पल नागकेसराणाम् शोषितानां चूर्णं मधु घृताभ्याम् अवलिह्य सुभगो भवति

ततो धारितां बालां मत्वा लालसीभूतेषु गम्येषु यो ऽस्याः संहर्षेण बहु दद्यात् तस्मै विसृजेद् इति सौभाग्य वर्धनम्

वचा गण्डकानि सहकार तैल लिप्तानि शिंशपा वृक्ष स्कन्धम् उत्कीर्य निदध्यात्

तत्र उक्तैः तु विधिभिर् अभिप्रेतम् अर्थम् अनधिगच्छन् औपनिषदिकम् आचरेत्

तथा युक्तान् प्रयुञ्जीत शिष्टैर् अपि न निन्दितान्

प्रच्छन्नं वा तैः संयोज्य स्वयम् अ जानती भूत्वा ततो विदितेष्व् एवं धर्मस्थेषु निवेदयेत्

सख्या एव तु दास्या वा मोचित कन्या भावाम् उपगृहीत कामसूत्राम् आभ्यासिकेषु योगेषु प्रतिष्ठितां प्रतिष्ठिते वयसि सौभाग्ये च दुहितरम् अवसृजन्ति गणिका इति प्राप्य उपचाराः
गुरु भक्तिम् तथा कर्तुं समर्थो रोमहर्षणः

लक्ष्मी धृतिः स्मृतिः प्रज्ञा धरा दुर्गा शची तथा

पितरो मुनयः सर्वे कुबेर आद्याः च सु प्रभाः

स्वेषु स्वेषु च पक्षेषु प्रधानाः ते यथा द्विजाः

तस्मात् सर्वम् परित्यज्य स्थापयेत् लिङ्गम् अव्ययम्

एवम् उक्त्वा स्थितेषु एव तेषु सर्वेषु तत्र च

लिङ्ग स्थापन सत् मार्ग निहित सु आयत असिना

वायोः सोमस्य यक्षस्य कुबेरस्य अमित आत्मनः

उपेन्द्र अम्भोजगर्भ इन्द्र यम अम्बु धनद ईश्वराः

इति व्यासस्य विपुला गाथा भागीरथी तटे

दुर्गा शिवा प्रतिष्ठा च हैमवत्याः च शोभना

नैगम ईशः च भगवान् लोकपालाः ग्रहाः तथा

सर्वे नन्दि पुरोगाः च गणा गणपतिः प्रभुः

यत्नेन स्थापितं सर्वं पूजितं पूजयेत् यदि

ईशानस्य धरायाः च श्री प्रतिष्ठा अथ वा कथम्

जीवच्छ्राद्ध विधिः प्रोक्तः त्वया सूत महामते

वैशम्पायन तुल्यः ऽसि व्यास शिष्येषु भू तले

अलं मुनीनां प्रश्नो अयम् इति वाचा बभूव ह

एकः समो वा भिन्नो वा शिष्यः तस्य महा द्युतेः

स्कन्दस्य गण राजस्य नन्दिनः च विशेषतः

ब्रह्मा हरः च भगवन्त् विष्णुः देवी रमा धरा

तथा अन्ये च शिवं स्थाप्य लिङ्ग मूर्तिम् महेश्वरम्

मूर्खाणाम् अपि मोक्ष अर्थम् नः रोमहर्षण

अग्नेर् यस्य निरृतेर् वरुणस्य महा द्युतेः

ऋषय ऊचुः

कृष्णद्वैपायनस्य असि साक्षात् त्वम् अपरा तनुः

रुद्र आदित्य वसूनाम् च शक्र आदीनाम् च सुव्रत

ब्रह्म आदि स्थावर अन्तम् च सर्वं लिङ्गे प्रतिष्ठितम्

विष्णोः शक्रस्य देवस्य ब्रह्मनः च महात्मनः

तस्मात् सर्वम् परित्यज्य स्थापयेत् पूजयेत् च तत्

आशु ब्रह्माण्डम् उद्भिद्य निर्गच्छेत् अविशङ्कया

तस्मात् नः अखिलम् वक्तुम् अर्हसि सांप्रतम्

बभूव विस्मयो ऽतीव मुनीनां तस्य च अग्रतस्

प्रतिष्ठा लक्षणम् सर्वं विस्ताराद् वक्तुम् अर्हसि

सर्वं लिङ्ग मयम् लोकं सर्वं लिङ्गे प्रतिष्ठितम्

रुद्राः च वसवः स्कन्दो विशाखः शाख एव च
मा गाश् चिराय एकचरः प्रमादं वसन्न् अ सम्बाध शिवे ऽपि देशे

त्रिस् सप्त कृत्वस् जगतीपतीनां हन्ता गुरुर् यस्य स जामदग्न्यः

त्वया विपत्सु अपि अ विपत्ति रम्यम् आविष्कृतं प्रेम परं गुणेषु

उदार चेताः गिरम् इति उदाराम् द्वैपायनेन अभिदधे नरेन्द्रः

स क्षत्त्रियस् त्राण सहः सतां यस् तत् कार्मुकं कर्मसु यस्य शक्तिः

हृदयानि समाविवेश स क्षणम् उद्बाष्प दृशाम् तपोभृताम्

चिचीषतां जन्मवताम् अ लघुम् यशस् वतंसाम् उभयत्र भूतिम्

अभ्यर्हिता बन्धुषु तुल्य रूपा वृत्तिर् विशेषेण तपोधनानाम्

कुर्वन् प्रयाम क्षयम् आयतीनाम् अर्क _ अह्न इव अवशेषः

परिस्फुरत् लोल शिखा अग्र जिह्वम् जगन्त् जिघत्सन्तम् इव अन्त वह्निम्

तथा अपि कल्याण कराम् गिरं ते मां श्रोतुम् इच्छा मुखरीकरोति

करिष्यसे यत्र सु दुश्चराणि प्रसत्तये गोत्रभिदस् तपांसि

स व्रीड मन्दैः इव निष्क्रिय त्वात् न अत्यर्थम् अस्त्रैर् अवभासमानः

द्विषत् प्रताप अन्तरित उरु तेजाः शरद् घन आकीर्णः इव आदिः अह्नः

निरास्पदं प्रश्न कुतूहलि त्वम् अस्मे अधीनम् किमु निःस्पृहाणाम्

त्वां धूर् इयं योग्य तया अधिरूढा दीप्त्या दिन श्रीः इव तिग्मरश्मिम्

समान दुःखाः इव नस् त्वदीयाः सरूप ताम् पार्थ गुणा भजन्ते

करोति यो अशेष जन अतिरिक्ताम् सम्भावनाम् अर्थवतीं क्रियाभिः

तुल्या भवत् दर्शन संपद् एषा वृष्टेर् दिवो वीत बलाहकायाः

मनस् प्रसाद अञ्जलिना निकामं जग्राह पाथेयम् इव इन्द्रसूनुः

नवीकरिष्यति उपशुष्यत् आर्द्रः स त्वद् विना मे हृदयं निकारः

तान् भूरि धाम्नः चतुरः ऽपि दूरं विहाय यामान् इव वासरस्य

नियोजयिष्यन् विजय उदये तं तपस् समाधौ मुनिर् इत्य् उवाच

तं राज राज अनुचरः ऽस्य साक्षात् प्रदेशम् आदेशम् इव अधितस्थौ

आधि _ आ तपसां प्रसिद्धेर् अस्मद् विना मा भृशम् उन्मनीभूः

प्रत्यागतं त्वा अस्मि कृतार्थम् एव स्तन उपपीडम् परिरब्धु कामा

अविलङ्घ्य विकर्षणम् परैः प्रथित ज्या रव कर्म कार्मुकम्

यशस् क्षय क्षीण जल अर्णव आभः त्वम् अन्यम् आकारम् इव अभिपन्नः

प्रियम् इव कथयिष्यन्न् आलिलिङ्ग स्फुरन्तीं भुवम् अ निभृत वेला वीचि बाहुः पयोधिः

उदीरितां ताम् इति याज्ञसेन्या नवीकृत उद्ग्राहित विप्रकाराम्

बभार रम्यो ऽपि वपुः स भीषणं गतः क्रियां मन्त्र इव आभिचारिकाम्

यशसा इव तिरोदधन् मुहुर् महसा गोत्रभिद् आयुध क्षतीः

निरीक्ष्य संरम्भ निरस्त धैर्यम् राधेयम् आराधित जामदग्न्यम्

यस्मिन्न् अन् ऐश्वर्य कृत व्यलीकः पराभवं प्राप्त इव अन्तकः ऽपि

असंशय आलोचित कार्य नुन्नः प्रेम्णा समानीय विभज्यमानः

पार्थ आननम् वह्नि कणा अवदाता दीप्तिः स्फुरत् पद्मम् इव अभिपेदे

सुता न यूयं किमु तस्य राज्ञः सुयोधनं वा न गुणैर् अतीताः

श्रियं विकर्षत्य् अपहन्त्य् अघानि श्रेयः परिस्नौति तनोति कीर्तिम्

केशैः कदर्थीकृत वीर्य सारः कच्चित् स एव असि धनंजयस् त्वम्

संसत्सु जाते पुरुष अधिकारे न पूरणी तं समुपैति संख्या

तेजस्वि तायाः विजय एक वृत्तेः निघ्नन् प्रियं प्राणम् इव अभिमानम्

समुझित ज्ञाति वियोग खेदम् त्वद् संनिधौ उच्छ्वसति इव चेतः

पथश् च्युतायां समितौ रिपूणां धर्म्यां दधानेन धुरं चिराय

धैर्येण विश्वास्य तया महा ऋषेः तीव्राद् अराति प्रभवात् च मन्योः

तद् आशु कुर्वन् वचनं महा ऋषेः मनोरथान् नः सफलीकुरुष्व

महा त्व योगाय महा महिम्नाम् आराधनीं तां नृप देवतानाम्

प्रसेदिवांसं तम् उपाससाद वसन्न् इव अन्ते विनयेन जिष्णुः

येन अस्य तत्त्वेषु कृते ऽवभासे समुन्मिमील इव चिराय चक्षुः

आ संसृतेर् अस्मि जगत्सु जातस् त्वयि आगते यद् बहु मान पात्रम्

अनुजगुर् अथ दिव्यं दुन्दुभि ध्वानम् आशाः सुर कुसुम निपातैः व्योम्नि लक्ष्मीर् वितेने

प्रसाद लक्ष्मीम् दधतं समग्रां वपुस् प्रकर्षेण जन अतिगेन

शिलोच्चयं चारु शिला उच्चयम् तम् एष क्षणान् नेष्यति गुह्यकस् त्वाम्
लोकं विधात्रा विहितस्य गोप्तुं क्षत्रस्य मुष्णन् वसु जैत्रम् ओजः

निर्याय विद्या अथ दिन आदि रम्यात् बिम्बाद् इव अर्कस्य मुखान् महा ऋषेः

प्रियेषु यैः पार्थ विना उपपत्त्याः विचिन्त्यमानैः क्लमम् एति चेतः

अथ उष्ण भासा इव सुमेरु कुञ्जान् विहीयमानान् उदयाय तेन

एते दुरापं समवाप्य वीर्यम् उन्मीलितारः कपिकेतनेन

आक्षिप्यमाणं रिपुभिः प्रमादान् नागैर् इव आलून सटम् मृगेन्द्रम्

अगूढ भावा अपि विलोकने सा न लोचने मीलयितुं विषेहे

धैर्य अवसादेन हृत प्रसादा वन्य द्विपेन इव निदाघ सिन्धुः

दुःशासन अमर्ष रजस् विकीर्णैः एभिर् विना अर्थैः इव भाग्य नाथैः

वीर्यं च विद्वत्सु सुते मघोनः स तेषु न स्थानम् अवाप शोकः

कवचं च स रत्नम् उद्वहन् ज्वलित ज्योतीः इव अन्तरम् दिवः

मात्सर्य राग उपहत आत्मनाम् हि स्खलन्ति साधुष्व् अपि मानसानि

इति ब्रुवाणेन महा इन्द्र सूनुम् महा ऋषिणा तेन तिरोबभूवे

यया समासादित साधनेन सु दुश्चराम् आचरता तपस्याम्

इयाय सखौ इव सम्प्रसादं विश्वासयति आशु सतां हि योगः

निरुद्ध बाष्प उदय सन्नकण्ठम् उवाच कृच्छ्राद् इति राज पुत्री

प्रसह्य यो ऽस्मासु परैः प्रयुक्तः स्मर्तुं न शक्यः किम् उत अधिकर्तुम्

विधाय विध्वंसनम् आत्मनीनं शम एक वृत्तेः भवतश् छलेन

योगं च तं योग्यतमाय तस्मै तपस् प्रभावात् विततार सद्यः

हेतुं तद् अभ्यागमने परीप्सुः सुख उपविष्टम् मुनिम् आबभाषे

एक ओघ भूतम् तद् अ शर्म कृष्णां विभावरीं ध्वान्तम् इव प्रपेदे

आकारम् आशंसित भूरि लाभम् दधानम् अन्तःकरण अनुरूपम्

वितान भूतम् विततं पृथिव्यां यशः समूहन्न् इव दिश् विकीर्णम्

ततः शरद् चन्द्र कर अभिरामैः उत्सर्पिभिः प्रांशुम् इव अंशु जालैः

धर्म आत्मजः धर्म _ प्रसूतिम् एनस् _ श्रुतीनाम्

तथा अपि निघ्नं नृप तावकीनैः प्रह्वीकृतं मे हृदयं गुण ओघैः

जहातु न एनम् कथम् अर्थ सिद्धिः संशय्य कर्ण आदिषु तिष्ठते यः

तुषार लेखा आकुलित उत्पल आभे पर्यश्रुणी मङ्गल भङ्ग भीरुः

अतः प्रकर्षाय विधिर् विधेयः प्रकर्ष तन्त्रा हि रणे जय श्रीः

संदर्शनं लोकगुरोर् अमोघम् अमोघं ते आत्मयोनेः इव किं न धत्ते

प्रकाशित त्वद् मति शील साराः कृत उपकाराः इव विद्विषस् ते

मग्नां द्विषत् छद्मनि पङ्क भूते संभवानां भूतिम् इव उद्धरिष्यन्

वीत ओजसः संनिधि मात्र शेषाः भवत् कृताम् भूतिम् अपेक्षमाणाः

हि जय अन्तरायाः प्रमाथिनीनां विपदां पदानि

इत्य् उक्तवान् उक्ति विशेष रम्यम् मनः समाधाय जय उपपत्तौ

अ संस्तुतेषु प्रसभं भयेषु जायेत मृत्योर् अपि पक्षपातः

अगताव् अरि दृष्टि गोचरम् शित निस्त्रिंश युजा महा इषुधी

अनुद्धत आकार तया विविक्तां तन्वन्तम् अन्तःकरणस्य वृत्तिम्

तुल्याद् विभागाद् इव तद् मनोभिः दुःख अतिभारः ऽपि लघुः स मेने

अनेन योगेन विवृद्ध तेजाः निजां परस्मै पदवीम् अ यच्छन्

अकल अधिप भृत्य दर्शितम् शिवम् उर्वीधर वर्त्म सं प्रयान्

लभ्या धरित्री तव विक्रमेण ज्यायांश् च वीर्य अस्त्र बलैः विपक्षः

इत्य् उक्तवन्तं व्रज साधय इति प्रमाणयन् वाक्यम् अजातशत्रोः

वहन् द्वयीं यद्य् अफले अर्थ जाते करोत्य् अ संस्कार हताम् इव उक्तिम्

अन् आप्त पुण्य उपचरैः दुरापा फलस्य निर्धूत रजाः सवित्री

तव प्रयातस्य जयाय तेषां क्रियाद् अघानां मघवा विघातम्
त्रिस् उक्तायाम् उद्यच्छन्ते

अथ एनाम् अद्भिः अवोक्षति

अथ अध्वर्युः स्फ्येन चात्वालात् पुरीषम् उद्धन्ति

हृत्वा उत्तरवेद्याम् निवपति यत् ते अनाधृष्टम् नाम यज्ञियम् तेन त्वा आदधे इति

करणम् जपति

अथ चात्वाले बर्हिः निधाय तस्मिन् स्फ्येन प्रहरति विदेः अग्निः नभः नाम अग्ने अङ्गिरः यः अस्याम् पृथिव्याम् असि इति

आदत्ते आयुषा नाम्ना इहि इति

स्फ्येन संहन्ति ध्रुवा असि इति

तम् स खनति वा खानयति वा

हृत्वा उत्तरवेद्याम् निवपति यत् ते अनाधृष्टम् नाम यज्ञियम् तेन त्वा आदधे इति

परिकर्मिणे पञ्च गृहीतम् आज्यम् प्रयच्छति

अथ आग्नीध्रम् आह अग्नीध् एहि इमम् यूप अवटम् खन उपर संमितम् प्राक् पुरीषम् उद्वपतात् चतुर् अङ्गुलेन उपरम् अतिखनतात् इति

यत् आग्नीध्रः त्रिस् हरति अथ अध्वर्युः उत्तरवेद्यै पुरीषम् संप्रयौति सिंहीः असि महिषीः असि इति

ततस् त्रिस् आग्नीध्रः हरति

यावत् एव अत्र अध्वर्युः चेष्टति तावत् एष प्रतिप्रस्थाता अभ्यादधाति इध्मम् प्रणयनीयम्

उत्तरेण वेदिम् द्वयोः वा त्रिषु वा प्रक्रमेषु स्फ्येन उद्धत्य अवोक्ष्य शम्यया चात्वालम् परिमिमीते

उद्धतात् आग्नीध्रः त्रिस् हरति

इदम् एव प्रसिद्धम् पौरोडाशिकम्

द्वितीयम् प्रहरति विदेः अग्निः नभः नाम अग्ने अङ्गिरः यः द्वितीयस्याम् पृथिव्याम् असि इति

त्रिस् यजुषा तूष्णीम् चतुर्थम्

वित्तायनी मे असि इति पुरस्तात् उदीचीन कुम्बया अन्तरतः स्फ्येन आलिखति

यत् आग्नीध्रः त्रिस् हरति अथ याचति स्फ्यम् उद पात्रम् बर्हिः शम्याम् इति

तृतीयम् प्रहरति विदेः अग्निः नभः नाम अग्ने अङ्गिरः यः तृतीयस्याम् पृथिव्याम् असि इति

होतुः वशम् यन्ति

एतत् समादाय आह एहि यजमान इति

हृत्वा उत्तरवेद्याम् निवपति यत् ते अनाधृष्टम् नाम यज्ञियम् तेन त्वा आदधे इति

पूर्वम् परिग्राहम् परिगृह्णाति

धारयन्ति एतम् अग्निम्

अवतात् मा व्यथितम् इति उत्तरतस् प्राचीन कुम्बया अन्तरतः स्फ्येन आलिखति

आदाय अभिमन्त्रयते अभ्रिः असि नारिः असि इति

अथ अध्वर्युः इन्द्र घोषवतीभिः प्रोक्षणीभिः उत्तरवेदिम् प्रोक्षति

उत्तरेण वेदिम् प्रतिपद्यन्ते

उत्तरनाभिम् उत्साद्य अथ एनाम् प्रतिच्छाद्य अभ्रिम् आदत्ते देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे अश्विनोः बाहुभ्याम् पूष्णः हस्ताभ्याम् आददे इति

उप उपयमनीः कल्पयन्ति चात्वालात्

तया यूप अवटम् परिलिखति यथा अन्तर्वेदि अर्धम् स्यात् बहिर्वेदि अर्धम् परिलिखितम् रक्षः परिलिखिताः अरातयः इदम् अहम् रक्षसः ग्रीवाः अपिकृन्तामि यः अस्मान् द्वेष्टि यम् च वयम् द्विष्मः इदम् अस्य ग्रीवाः अपिकृन्तामि इति

तिक्तायनी मे असि इति दक्षिणतस् प्राचीन कुम्बया अन्तरतः स्फ्येन आलिखति

उद्धन्ति

अवतात् मा नाथितम् इति पश्चात् उदीचीन कुम्बया अन्तरतः स्फ्येन आलिखति

आत्मना इन्द्र घोषवतीः प्रोक्षणीः अध्वर्युः आदत्ते
यन् मौल्यं ब्राह्मणे प्रोक्तम् पादोनं क्षत्रिये स्मृतम्

प्रवालं लोहितं प्रोक्तं वैडूर्यं हरित पाण्डुरम्

पञ्चविंशति मौल्यम् च रत्न शास्त्रे ह्य् उदाहृतम्

हरि श्वेतम् तथा वंशे पीत श्वेतम् च शूकरे

पौण्ड्र आकरे च सौराष्ट्रे वज्रस्य उत्पत्ति भूमयः

यथा एव आत्मा तथा वज्रं तस्मान् मौल्यं समर्पयेत्

पञ्चाशद् भवति मौल्यं रत्न शास्त्रे ह्य् उदाहृतम्

क्षीयते च यथा मुक्ता तथा मौल्यं हि हीयते

क्षार अम्लैः लेपयेद् वज्रं घर्मे च परिशोधयेत्

सर्व रत्नेषु अमी पञ्च दोषाः साधारणा मताः

अर्बुद इन्द्रधनुः वारितरं पुंवज्रम् उच्यते

श्वेत वर्णः भवेद् विप्रः क्षत्रियश् च अर्क संनिभः

जीमूते शुचि रूपम् स्यात् करे पाटल भासुरम्

ख्यातम् तोय प्रभम् वृत्तं मौक्तिकं नवधा शुभम्

ब्रह्म क्षत्रिय विश् शूद्र स्व स्व वर्ण फल प्रदम्

स्वेदयेद् अग्निना वा अपि श्वेत वस्त्रेण वेष्टयेत्

कृत्रिमत्वं यथा वज्रे कथ्यते सूरिभिः क्वचित्

श्वेतो रक्तस् तथा पीतः कृष्णश् च कुलिशो भवेत्

दोषाः पञ्च परित्यज्या नाना दुःख फल प्रदाः

वर्तुलं किंचिद् उरु नपुंसकम्

वज्रम् च त्रिविधं प्रोक्तं नरो नरी नपुंसकम्

उत्तम अधम मध्यानाम् मौल्यं द्वादशकम्

राज्य सम्पद् सुतान् सौख्यं गज वाजि पुरःसरम्

गोमेदं पुष्यरागं च वैडूर्यं च प्रवालकम्

निर्दोषे यव मात्रे तु सर्वतः

सु वृत्तम् सु प्रभम् श्वेतं गुञ्जा मात्रम् च

गुर्विणीभिर् न धर्तव्यो युवतीभिर् अयम् मणिः

मणिर् मरकतश् च एव महारत्नानि पञ्चधा

कृत्रिमं याति वैवर्ण्यम् सहजं च अति दीप्यते

क्षेत्र तोय भवाः दोषा रत्नेषु न लगन्ति ते

रत्नानाम् उत्तमं वज्रं यो बिभर्ति नर उत्तमः

पिण्डतो द्विगुण स्थौल्यम् तौल्यं च एव यदा भवेत्

यावन् मूल्यम् सितस्य अत्र मुक्तारत्नस्य कीर्तितम्

सर्वत्र वर्धते मौल्यं गुण दोष स्वभावात्

गुञ्जानां चतुःषष्ट्या भारेण च मितं च तत्

स्त्री पुंनपुंसकम् वज्रं योज्यं पुंस् स्त्री नपुंसकैः

दूरात् तस्य प्रणश्यन्ति वज्रं यस्य गृहे भवेत्

मलिनं निष्प्रभं चित्रं भग्नम् तु मौक्तिकं त्यजेत्

जठरे वज्र संसर्गात् गर्भ आश्रवः भविष्यति

दोषा गुणाः सप्त कीर्तिता रत्न कोविदैः

वर्ण पिण्ड गुरु त्वानि तुटि वृद्धि क्रमेण तु

वज्रं च मौक्तिकं च एव माणिक्यं नीलम् एव च

ब्राह्मण आदि क्रमेण एव जाति भेदः तु कल्पितः

तुङ्गं वज्रं प्रशंसन्ति षट्कोणं लघु भास्करम्

प्राप्नोत्य् एव सजातिः स्याद् गृहे निर्दोष शङ्खजम्

मौक्तिके यदि संदेहः कृत्रिमे सहजे ऽपि वा

अर्धं च विकटम् ग्रन्थिकं मौक्तिकं त्यजेत्

कृत्रिमं भङ्गम् आयाति सहजं च अति दीप्यते

स छिद्रम् कर्कशं क्षौद्रं रक्त आभम् च स बिन्दुकम्

हस्ते मौक्तिकम् आदाय शालि तुष्येण मर्दयेत्

परीक्षा तत्र कर्तव्या रत्न शास्त्र विशारदैः

हरि श्वेतं लघु स्निग्धं रश्मिवन् निर्मलं महत्

शुक्त्युद्भवाश् च विज्ञेयाश् च अष्ट मौक्तिक जातयः

माहेन्द्रो यं मणिर् धार्यो धन धान्य समृद्धि दः

लिख्यन्ते च अत्र संभिद्य यथामौल्यं यथागुणम्

अकाल मृत्यु सर्प अग्नि शत्रु व्याधि भयानि च

चतुर्गुणं भवेन् मूल्यं त्रिगुणे त्व् अष्टमं यथा

रागस् त्रासश् च बिन्दुश् च रेखा च जल गर्भता

सामान्यम् वैश्य वर्णे च अधमं शूद्र जन्मनि

अ भेद्यम् च तथा अ दाह्यम् अ शोष्य अ क्लेद्यम् एव च

यथा च वर्धते मुक्ता तथा मौल्यं च वर्धते

अनेन एव क्रमेण एव हीयते च यथाक्रमम्

उत्तमं सर्व सत्त्वानाम् यथा शक्रस् तथा एव सः

उत्तमं ब्राह्मणे मौल्यं मध्यमं क्षत्रिये तथा

तद् रत्नं प्रोक्तं भुक्ति मुक्ति फल प्रदम्
एभ्य एव च कारणेभ्यः स्व दारान् रक्षेत्

पाक्षिक त्वात् प्रयोगाणाम् अपायानां च दर्शनात्

रात्रि कौमुदीषु च दीपिका सम्बाधे सुरङ्गया वा

आस्तरण प्रावरण वेष्टितस्य वा प्रवेश निर्हारौ

ततः प्रवेशने यतेत

क्षत्रिय संज्ञकैः अन्तःपुर रक्षिभिः एव अर्थम् साधयन्ति आभीरकाणाम्

अर्थेन रक्षिणम् उपगृह्य साहसिकाः संहताः प्रविशन्ति हैमवतानाम्

रक्षि पुरुष रूपः वा तद् अनुज्ञात वेलायाम् प्रविशेत्

प्रवेशनं भवेत् प्रायो यूनां निष्क्रमणं तथा

न च असत् भूतेन अर्थेन प्रवेशयितुं जनम् आवर्तयेयुर् दोषात्

परस्परस्य कार्याणि ज्ञात्वा च अन्तःपुर आलयाः

तथा प्रवेशिभिर् एव ज्ञाति सम्बन्धिभिः न अन्यैः उपयुज्यन्ते स्त्रैराजकानाम्

ततो ऽञ्जनेन सम भागेन पेषयेत्

स्वैर् एव पुत्रैर् अन्तःपुराणि काम चारैः जननी वर्जम् उपयुज्यन्ते वैदर्भकाणाम्

प्रत्युत्तरं तया दत्तं प्रपश्येत्

सुख प्रवेशिताम् अपसार भूमिम् विशाल ताम् वेश्मनः प्रमादं रक्षिणाम् अनित्य ताम् परिजनस्य वर्णयेयुः

तत्र राज कुल चारिन्यः एव लक्षण्यान् पुरुषान् अन्तःपुरं प्रवेशयन्ति न अति सु रक्ष त्वात् आपरान्तिकानाम्

नागरकः तु सु प्रापम् अपि अन्तःपुरम् अपाय भूयिष्ठ त्वात् न प्रविशेद् इति वात्स्यायनः

राज प्रणिधीन् च बुध्येत

राजानः च कृपा शीलाः विना अपि भाव योगात् आयोजित अपद्रव्याः यावदर्थम् एकया रात्र्या अपि गच्छन्ति

पुष्पदान् अनियोगान् नगर ब्राह्मणाः राज विदितम् अन्तःपुराणि गच्छन्ति

प्रवासे अवस्थानं विदेशे निवासः स्व वृत्ति उपघातः स्वैरि संसर्गः पत्युर् ईर्ष्यालु ता च इति स्त्रीणां विनाश कारणानि

स्त्री योगेन एव पुरुषाणाम् अपि अलब्ध वृत्तीनाम् वियोनिषु विजातिषु स्त्री प्रतिमासु केवल उपमर्दनात् च अभिप्राय निवृत्तिः व्याख्याता

पर वाक्य _ च गूढ आकाराभिः प्रमदाभिर् आत्म दारान् उपदध्यात् शौच अशौच परिज्ञान अर्थम् इति बाभ्रवीयाः

अद्रोहो धर्मः तम् अपि भयात् जह्यात् अतो धर्म भय उपधा शुद्धान् इति वात्स्यायनः

यत्र च अस्याः नियतं गमनम् इति विद्यात् तत्र प्रच्छन्नस्य प्राग् एव अवस्थानम्

तद् अलाभात् च शोकम् अन्तर् _ च दूती कल्पम् सकलम् आचरेत्

तत्र एतत् भवति

तेन प्रसङ्गेन व्यतिकरो भवति वङ्ग अङ्ग कलिङ्गकानाम्

इति अन्तःपुरिका वृत्तम्

काम उपधा शुद्धान् रक्षिणो ऽन्तःपुरे स्थापयेद् इति आचार्याः

धर्म अर्थयोः च वैलोम्यान् न आचरेत् पारदारिकम्

स अपसारम् तु प्रमद वन अवगाढम् विभक्त दीर्घ कक्ष्यम् अल्प प्रमत्त रक्षकम् प्रोषित अराजकम् कारणानि समीक्ष्य बहुश आहूयमानो अर्थ बुद्ध्या कक्ष्या प्रवेशम् च दृष्ट्वा ताभिर् एव विहित उपायः प्रविशेत्

दुष्टानां युवतिषु सिद्ध त्वात् न अकस्मात् अदुष्ट दूषणम् आचरेद् इति वात्स्यायनः

पट अन्तरितैः च एषाम् आलापः

तेषाम् उपावर्तने धात्रेयिकाः च अभ्यन्तर संसृष्टाः आयतिं दर्शयन्त्यः प्रयतेरन्

अनेन अभ्यक्त नयनः नष्ट छाया रूपः चरति

अभेद्य ताम् गतः सद्यो यथा इष्टम् फलम् अश्नुते

प्रजानां दूषणाय एव न विज्ञेयो ऽस्य संविधिः

दूत्याः तु असंचारे यत्र गृहीत आकारायाः प्रयोज्याया दर्शन योगः तत्र अवस्थानम्

अन्तर् चारिन्याम् च परिचारिकायां विदित अर्थायाम् सक्तम् आत्मानं रूपयेत्

अति गोष्ठी निरङ्कुश त्वम् भर्तुः स्वैर ता पुरुषैः सह अनियन्त्रण ता

धात्रेयिकां सखीं दासीं वा पुरुष वत् अलंकृत्य आकृति संयुक्तैः कन्द मूल फल अवयवैः अपद्रव्यैर् वा आत्म अभिप्रायाम् निर्वर्तयेयुः

एवं पर स्त्रियः प्रकुर्वीत

ब्राह्मणैर् मित्रैर् भृत्यैर् दास चेटैः च गौडानाम्

पुट अपुट योगैः वा नष्ट छाया रूपः

व्यत्यासे वेश्मनां च एव रक्षिणां च विपर्यये

दीर्घ काल उदयाम् यात्रां प्रोषिते च अपि राजनि

यस्यां तु प्रीतिर् वासक वा तत्र अभिप्रायात् प्रवर्तन्त इति प्राच्य उपचाराः

बहिस् च रक्षिभिर् अन्यद् एव कारणम् अपदिश्य संसृज्येत
तत्र अयम् प्रयोगः नकुल हृदयम् चोरक तुम्बी फलानि सर्प अक्षीणि च अन्तर्धूमेन पचेत्

तद् एतद् दार गुप्ति अर्थम् आरब्धं श्रेयसे नृणाम्

तस्मिन्न् अपि तु रक्षिषु परिचारिका व्यपदेशः

न अन्तःपुराणाम् रक्षण योगात् पुरुष संदर्शनम् विद्यते पतेः च एक त्वात् अनेक साधारण त्वात् च अतृप्तिः

एक कार्याः ततस् कुर्युः शेषाणाम् अपि भेदनम्

तस्मात् तानि प्रयोगत एव परस्परं रञ्जयेयुः

संदृश्य शास्त्रतो योगान् पारदारिक लक्षितान्
यावतीर् एव देवतास् तास् सर्वा वीर्यैर् आत्मानम् अनुसमारम्भयते

चिकित्सत यो नो वीर्यावत्तमस् तम् अनुसमारभामहा इति

इन्द्रियम् एव तेन आत्मन् अदधत

अथ एतान् अभिभविष्याम इति

अंहसा वै ते गृहीता आसन्

एतान्य् एव सर्वाणि भवति य एवं विद्वान् एतया यजते

तेन विजयते

महानाम्नीस् तेन व्यजयत

एतानि वै सर्वाणि इन्द्रः ऽभवन् न उद्

बल्बजा इध्मे च बर्हिषि च अपिभवन्ति

सेना वा इन्द्राणी

तास् तं सर्वा वीर्यैर् अनुसमारभन्त

एषां लोकानां संतत्यै

सो ऽब्रवीत्

तन् न एकेन आप्नोत् न द्वितीयेन

ब्रह्मणा एव एनाम् वित्त्यै संश्यति

ततो वै सो ऽभवत्

ऐन्द्रं चरुं निर्वपेद् राजन्याय बुभूषते

अंहस एव तेन अमुच्यन्त

अन् उद्दाहाय

शान्त्यै

शक्वरी याज्या

समृद्ध्यै

अब्रुवन्

अंहसा वा एष गृहीतो यो भ्रातृव्यवान्

त्वाम् अनुसमारभामहा इति

मृधा वै ते ऽभिषण्णा आसन् ये श्रेयोभिर् असुरैर् अस्पर्धन्त

देवाश् च वा असुराश् च संयत्ता आसन्

भवत्य् एव

चरुर् भवति

रेवत्य् अनुवाक्या

मृध एव तेन अपहते

यद् इन्द्राय अंहः मुचे

यत् सा विन्देत ततो दक्षिणा

उत्तर उत्तरो ज्यायान् भवति

वज्रश् शक्वरी

ता मे प्रीणीत

प्रति प्रज्ञात्यै

शक्नो वा एते जाताः

न्यायेन एव एनाम् अभिनयति

प्रजापतिर् वा इन्द्राय वज्रं प्रत्यमुञ्चत्

अब्रवीत्

इयम् अंहः मुच् इयम् इन्द्रियावती इति

यद् इन्द्राय इन्द्रियवते

प्रजापतिर् वै देवेभ्यो भागधेयानि व्यादिशत्

एतया यजेत भ्रातृव्यवान् यो बहु भ्रातृव्यः स्यात्

एषा वा इन्द्रस्य परिवृक्ती जाया

सो ऽबिभेत्

भूत्यै

तासां प्रथमाम् अनूच्य मध्यमया यजति

वज्रो मे अ शान्तः ग्रीवा अपिधक्ष्यति इति

यत् त्रयस्त्रिंशत् कपालानि भवन्ति

भवत्य् एव

उत्तमाम् एव विजितिं भ्रातृव्येण विजयते य एवं विद्वान् एतया यजते

भवत्य् एव

यद् इन्द्राय इन्द्रियवते

त्रय इमे लोकाः

यद् इन्द्राय विमृधाय

स उत्तमां विजितिम् असुरैर् व्यजयत

यद् इन्द्राय अंहः मुचे

अंहस एव तेन मुच्यते

तद् एनम् अति अति एव अरिच्यत

समृद्ध्यै

तत् तृतीयेन आप्त्वा अवारुन्द्ध

त्वं वै नो वीर्यावत्तमो ऽसि

मयि इदम् अस्त्व् इति

मृधा वा एषो ऽभिषण्णो यश् श्रेयसा भ्रातृव्येण स्पर्धते

तद् इन्द्रो ऽब्रवीत्

वज्रम् एव संदधाति

शान्त्यै

त्रीन् पुरोडाशान् निर्वपेद् बुभूषन्

मृध एव तेन अपाघ्नत

न्यायेन एव एनाम् अभिनयति

उत्तर उत्तरो ह्य् एषां लोकाणां ज्यायान्

ते ऽसुरा भूयांसो अ जित मनसः आसन्

गोष्व् एव एनाम् अधिनयति

मध्यमाम् अनूच्य उत्तमया यजति

ते देवा अब्रुवन्

उत्तमाम् अनूच्य पुनः प्रथमया यजति

इन्द्राय राज्ञे प्रथमम् अथ इन्द्राय स्वराजे अथ इन्द्राय अधिराजाय

शक्नो वा एते जाताः

त इन्द्राय विमृधाय एकादश कपालम् निरवपन्न् इन्द्राय अंहः मुचे एकादश कपालम् इन्द्राय इन्द्रियवते एकादश कपालम्

इन्द्राण्यै चरुं निर्वपेत् सेनायाम् उत्थितायां राज्ञो गृहे

सा एषा विजितिर् नाम इष्टिः

बल्बजा इध्मे च बर्हिषि च अपिभवन्ति