tanuj437/sanskrit-pos-tagged-corpus huggingface dataset:
यः सौ

अपचितश् च

अ तः उपधायाः

न इट् व शि कृति

क्षुब्ध स्वान्त ध्वान्त लग्न म्लिष्ट विरिब्ध फाण्ट बाढानि मन्थ मनः तमः सक्त अविस्पष्ट स्वर अनायास भृशेषु

रुषि अम त्वर सम् घुष आ स्वनाम्

तदोः सः सौ अन् अन्त्ययोः

विभाषा भाव आदि कर्मणोः

कु ति होः

कृ सृ भृ वृ स्तु द्रु स्रु श्रुवः लिटि

न इटि

यो अ चि

ति इष सह लुभ रुष रिषः

क् इति च

घुषिर् अ विशब्दने

ह लि लोपः

सिचि च परस्मैपदेषु

क्लिशः क्त्वा निष्ठयोः

त्व मौ एकवचने

जराया जरस् अन्यतरस्याम्

रायो ह लि

स्वरति सूति सूयति धूञ् ऊ त् इतः वा

द्वितीयायां च

ṛ तः च संयोग आदेः

जॄ व्रश्च्योः क्त्वि

इण् निष्ठायाम्

बभूथ आततन्थ जगृभ्म ववर्थ इति निगमे

वसति क्षुधोः इट्

लिङः स लोपः अन् अन्त्यस्य

निरः कुषः

युष्मद् अस्मदोः अन् आदेशे

अ चि र ṛ तः

तद्धितेष्व् अ चाम् आदेः

ति तु त्र त थ सि सु सर क सेषु च

पूङश् च

किमः कः

श्वि इ त् इतः निष्ठायाम्

दश् च

ह् म् य् अन्त क्षण श्वस जागृ णि श्वि ए त् इताम्

वद व्रज ह ल् अन्तस्य अ चः

प्रथमायाश् च द्विवचने भाषायाम्

अपरिह्वृताश् च

क्व अति

अञ्जेः सिचि

इदमो मः

लिङ् सिचोः आत्मनेपदेषु

कृच्छ्र गहनयोः कषः

अ चः ञ् ṇ इति

न लिङि

अष्टन आ विभक्तौ

तुभ्य मह्यौ ङयि

रध् आदिभ्यः च

शेषे लोपः

आने मुक्

विभाषा गम हन विद विशाम्

मृजेर् वृद्धिः

ग्रहो अ लिटि दीर्घः

एक अ चः उपदेशे अन् उदात्तात्

अदस औ सु लोपः च

दृढः स्थूल बलयोः

आ तः ṅ इतः

धृषि शसी वैयात्ये

वा दान्त शान्त पूर्ण दस्त स्पष्ट छन्न ज्ञप्ताः

इट् सनि वा

प्रभौ परिवृढः

किरश् च पञ्चभ्यः

ṛ त् हनोः स्ये

लुभो विमोहने

सिचि वृद्धिः परस्मैपदेषु

अभेश् च आविदूर्ये

अर्देः सम् नि विभ्यः

से अ सिचि कृत चृत छृद तृद नृतः

अञ्चेः पूजायाम्

म पर्यन्तस्य

उपदेशे ऽत्वतः

आ त् इतः च

ग्रसित स्कभित स्तभित उत्तभित चत्त विकस्त विशस्तृ शंस्तृ शास्तृ तरुतृ तरूतृ वरुतृ वरूतृ वरुत्रीः उज्ज्वलिति क्षरिति क्षमिति वमिति अमिति इति च

त्यद् आदीनाम् अः

तव ममौ ङसि

आर्धधातुकस्य इट् व ल् आदेः

युव आवौ द्विवचने

इड् अत्ति अर्ति व्ययतीनाम्

उ त् इतः वा

वस्व् एक अ च् आ त् घसाम्

ईशः से

इदो ऽय् पुंसि

यूय वयौ जसि
यस्या उपस्थ उर्व् अन्तरिक्षं सा नः शर्म त्रि वरूथम् नि यच्छात्

विश्वे देवा अदितिः पञ्च जना अदितिर् जातम् अदितिर् जनित्वम्

तुवि क्षत्राम् अ जरन्तीम् उरूचीं सु शर्माणम् अदितिं सु प्रणीतिम्

दैवीं नावं सु अरित्राम् अनागसो अ स्रवन्तीम् आ रुहेमा स्वस्तये

वाजस्य नु प्रसवे मातरं महीम् अदितिं नाम वचसा करामहे

सु त्रामाणम् पृथिवीं द्याम् अनेहसं सु शर्माणम् अदितिं सु प्रणीतिम्

महीम् ऊ षु मातरं सुव्रतानाम् ऋतस्य पत्नीम् अवसे हवामहे

अदितिर् द्यौर् अदितिर् अन्तरिक्षम् अदितिर् माता स पिता स पुत्रः
घृत ह्रदाः मधु कूलाः सुरा उदकाः क्षीरेण पूर्णा उदकेन दध्ना

ब्रह्मा अस्य शीर्षम्

एताः त्वा धाराः उप यन्तु सर्वाः स्वर्गे लोके मधुमत् पिन्वमानाः

आस्ते यमे

सम् गन्धर्वैः मदते सोम्येभिः

रथी ह भूत्वा रथ यानः ईयते

छन्दांसि पक्षौ

बृहत् अस्य पृष्ठम्

पक्षी ह भूत्वा अति दिवः सम् एति

उप त्वा तिष्ठन्तु पुष्करिणीः समन्ताः

इमम् ओदनं नि दधे ब्राह्मणेषु विष्टारिणं लोक जितम् स्वर् गम्

वामदेव्यम् उदरम् ओदनस्य

मुखम् अस्य सत्यम्

न एषाम् शिश्नम् प्र दहति जातवेदाः

विष्टारिणम् ओदनम् ये पचन्ति न एनान् यमः परि मुष्णाति रेतः

एतास् त्वा धारा उप यन्तु सर्वाः स्वर्गे लोके मधुमत् पिन्वमाना उप त्वा तिष्ठन्तु पुष्करिणीः समन्ताः

उप याति देवान्

विष्टारिणम् पक्त्वा दिवम् आ विवेश

एतास् त्वा धारा उप यन्तु सर्वाः स्वर्गे लोके मधुमत् पिन्वमाना उप त्वा तिष्ठन्तु पुष्करिणीः समन्ताः

चतुरः कुम्भांश् चतुर्धा ददामि क्षीरेण पूर्णां उदकेन दध्ना

विष्टारिणम् ओदनम् ये पचन्ति न एनान् अवर्तिः सचते कदाचन
अथ उष्णिह् ककुभौ

त एतत् साम अपश्यन्

तयोश् चतुष्पदः पशून् उपादधाद् गां च अश्वम् च अजाम् च अविम् च

हन्ति द्विषन्तं भ्रातृव्यं य एवं वेद

स उष्णिह् ककुभोः तिष्ठन् सभ पौष्कले बाहू कृत्वा प्राहरत्

ते एनम् उदयच्छताम्

यत् समदधुस् तद् व् एव संहितस्य संहित त्वम्

तेन एतत् समदधुः

ते देवा एतद् व्यवेक्ष्य विदुः अवच्छिन्नम् इव वा इदं माध्यंदिनात् सवनात् तृतीयसवनम् इति

ते एनं न उदयच्छताम्
सा तत्र प्रायश्चित्तिः

आहुतिम् वा आहवनीये जुहुयात् अग्नये वैश्वानराय स्वाहा इति

तत् आहुः यः आहिताग्निः यदि प्रातर् अस्नातः अग्निहोत्रम् जुहुयात् का तत्र प्रायश्चित्तिः इति

तस्य याज्या अनुवाक्ये हिरण्य केशः रजसः विसारे आ ते सुपर्णाः अमिनन्त एवैः इति

तस्य याज्या अनुवाक्ये अग्निः होता नि असीदत् यजीयान् साध्वीम् अकः देव वीतिम् नः अद्य इति

आहुतिम् वा आहवनीये जुहुयात् अग्नये वरुणाय स्वाहा इति

तत् आहुः यः आहिताग्निः यदि सूतकान्नम् प्राश्नीयात् का तत्र प्रायश्चित्तिः इति

सः अग्नये सुरभिमते अष्टाकपालम् पुरोﾱआशम् निर्वपेत्

सा तत्र प्रायश्चित्तिः

सः अग्नये मरुत्वते त्रयोदश कपालम् पुरोﾱआशम् निर्वपेत्

सः अग्नये वरुणाय अष्टाकपालम् पुरोﾱआशम् निर्वपेत्

तस्य याज्या अनुवाक्ये त्वम् नः अग्ने वरुणस्य विद्वान् स त्वम् नः अग्ने अवमः भव ऊति इति

सा तत्र प्रायश्चित्तिः

सः अश्विभ्याम् द्वि कपालम् पुरोﾱआशम् निर्वपेत्

सः अग्नये तन्तुमते अष्टाकपालम् पुरोﾱआशम् निर्वपेत्

तत् आहुः यः आहिताग्निः यदि हिरण्यम् नश्येत् का तत्र प्रायश्चित्तिः इति

तत् आहुः यः आहिताग्निः यस्य भार्या गौः वा यमौ जनयेत् का तत्र प्रायश्चित्तिः इति

तस्मात् अपत्नीकः अपि अग्निहोत्रम् आहरेत्

सा तत्र प्रायश्चित्तिः

कः अनद्धापुरुषः इति

आहुतिम् वा आहवनीये जुहुयात् अग्नये मरुत्वते स्वाहा इति

तत् आहुः अपत्नीकः अपि अग्निहोत्रम् आहरेत् न आहरेत् इति

आहुतिम् वा आहवनीये जुहुयात् अग्नये हिरण्यवते स्वाहा इति

आहुतिम् वा आहवनीये जुहुयात् अग्नये तन्तुमते स्वाहा इति

तत् एषा अभि यज्ञ गाथा गीयते यजेत् सौत्रामण्याम् अपत्नीकः अपि असोमपः माता पितृभ्याम् अनृण अर्थात् यज इति वचनात् श्रुतिः इति

सः अग्नये हिरण्यवते अष्टाकपालम् पुरोﾱआशम् निर्वपेत्

तत् आहुः यः आहिताग्निः जीवे मृतशब्दम् श्रुत्वा का तत्र प्रायश्चित्तिः इति

सः अग्नये पवित्रवते अष्टाकपालम् पुरोﾱआशम् निर्वपेत्

न देवान् न पितॄन् न मनुष्यान् इति

तस्य याज्या अनुवाक्ये तन्तुम् तन्वन् रजसः भानुम् अनु इहि अक्षानहः नह्यतन उत सोम्याः इति

तत् आहुः यः आहिताग्निः यदि कपालम् नश्येत् का तत्र प्रायश्चित्तिः इति

तस्य याज्या अनुवाक्ये वैश्वानरः अजीजनत् पृष्टः दिवि पृष्टः अग्निः पृथिव्याम् इति

तस्य याज्या अनुवाक्ये मरुतः यस्य हि क्षये अराः इव इद् अचरमाः अहा इव इति

तत् आहुः यः आहिताग्निः यदि पवित्रम् नश्येत् का तत्र प्रायश्चित्तिः इति

आहुतिम् वा आहवनीये जुहुयात् अश्विभ्याम् स्वाहा इति
एक रात्र उपवासः च कृच्छ्रं सान्तपनं स्मृतम्

अथ सांतपनम्

एतद् एव त्रिर् अभ्यस्तं महासांतपनं स्मृतम्

गो मूत्रम् गोमयं क्षीरं दधि सर्पिः कुश उदकम्
उत उ अस्य् अबन्धु कृत् उत उ असि नु जामि कृत्

प्रत्यङ् हि संबभूविथ प्रतीचीन फलः त्वम्

उत त्राता असि पाकस्य अथो हन्ता असि रक्षसः

इन्द्रस् ते वीरुधां पत उग्र ओज्मानम् आ दधत्

अग्रम् एष्य् ओषधीनां ज्योतिषा इव अभिदीपयन्

असद् भूम्याः सम् अभवत् तद् याम् एति महद् व्यचः

ब्राह्मणेन पर्युक्ता असि कण्वेन नार्षदेन

शतेन मा परि पाहि सहस्रेण अभि रक्षा मा

यद् अदो देवा असुरांस् त्वया अग्रे निरकुर्वत

उत उ कृत्या कृतः प्रजां नदम् इव आ छिन्द्धि वार्षिकम्

तद् वै ततो विधूपायत् प्रत्यक् कर्तारम् ऋच्छतु

सेना इव एषि त्विषीमती न तत्र भयम् अस्ति यत्र प्राप्नोष्य् ओषधे
तस्मिन् एतस्मिन् अग्नौ देवाः सोमम् राजानम् जुह्वति

तस्य वायुः एव समिध् अभ्रम् धूमः विद्युत् अर्चिः अशनिः अङ्गाराः ह्रादुनयः विस्फुलिङ्गाः

तस्याः आहुत्याः वर्षम् सम्भवति

पर्जन्यः वाव गौतम अग्निः
निद्रा विनोदित नितान्त रति क्लमानाम् आयामि मङ्गल निनाद विबोधितानाम्

संनिकृष्ट रतिभिः सुर दारैः भूषितैर् अपि विभूषणम् ईषे

दंष्ट्रया कनक टङ्क पिशङ्गया मण्डलं भुव इव आदिवराहः

द्यां निरुन्धद् अति नील घन आभम् ध्वान्तम् उद्यत करेण पुरस्तात्

मुक्त मूल लघुः उझित पूर्वः पश्चिमे नभसि सम्भृत सान्द्रः

भर्तृषु उपसखि निक्षिपतीनाम् आत्मनो मधु मद उद्यमितानाम्

प्रेरितः शशधरेण कर ओघः संहतान्य् अपि नुनोद तमांसि

कामिनाम् इति वचः पुनर् उक्तम् प्रीतये नव नव त्वम् इयाय

रात्रि राग मलिनानि विकासं पङ्कजानि रहयन्ति विहाय

कान्त वेश्म बहु संदिशतीभिर् यातम् एव रतये रमणीभिः

औषस आतप भयात् अपलीनं वासर छवि विराम पटीयः

उझती शुचम् इव आशु तमिस्राम् अन्तिकं व्रजति तारक राजे

गतवति नख लेखा लक्ष्य ताम् अङ्गरागे स मद दयित पीत आताम्र बिम्ब अधराणाम्

हेम कुम्भः इव पूर्व पयोधेः उन्ममज्ज शनकैस् तुहिनांशुः

अस्त शैल गहनम् नु विवस्वान् आविवेश जलधिं नु महीं नु

उद्गत इन्दुम् अ विभिन्न तमिस्राम् पश्यति स्म रजनीम् अ वितृप्तः

सेहिरे न किरणा हिमरश्मेर् दुःखिते मनसि सर्वम् अ सह्यम्

आदृता नख पदैः परिरम्भाश् चुम्बितानि घन दन्त निपातैः

योषितां विदधती गुण पक्षे निर्ममार्ज मदिरा वचनीयम्

योषितः सुहृद् इव स्म रुणद्धि प्राणनाथम् अभि बाष्प निपातः

क्षीरसिन्धुर् इव मन्दर भिन्नः काननान्य् अ विरल उच्च तरूणि

जज्ञिरे बहु मताः प्रमदानाम् ओष्ठ यावक _ मधुवाराः

ओष्ठ पल्लव विदंश रुचीनाम् हृद्य ताम् उपययौ रमणानाम्

तद् प्रिय अर्थम् इव यातुम् अथ अस्तम् भानुमान् उप पयोधि ललम्बे

स्पष्ट तारकम् इयाय नभः श्रीर् वस्तुम् इच्छति निरापदि सर्वः

ईहितं रति रस आहित भावम् वीत लक्ष्यम् अपि कामिषु रेजे

मण्डलीकृत पृथु स्तन भारम् सस्वजे दयितया हृदयेशः

अन्योन्य रक्त _ अथ बिभ्रतीनां चेतस् भुवः हरिसख अप्सरसाम् निदेशम्

श्लिष्यतः प्रिय वध्वः उपकण्ठं तारकास् तत करस्य हिमांशोः

आनय एनम् अनुनीय कथं वा विप्रियाणि जनयन्न् अनुनेयः

हर्म्येषु माल्य मदिरा परिभोग गन्धान् आविश्चकार रजनी परिवृत्ति वायुः

यच्छति प्रतिमुखं दयितायै वाचम् अन्तिक गते ऽपि शकुन्तौ

योषिताम् इति कथासु समेतैः कामिभिर् बहु रसा धृतिर् ऊहे

मध्यम उपल निभे लसत् अंशौ एकतश् च्युतिम् उपेयुषि भानौ

मानिनी जन विलोचन पातान् उष्ण बाष्प कलुषान् प्रतिगृह्णन्

आसवः प्रतिपदं प्रमदानां न एक रूप रस ताम् इव भेजे

ह्री विमोह विरहात् उपलेभे पाटवं नु हृदयं नु वधूभिः

वीक्ष्य रन्तु _ सुर नारीः आत्त चित्र परिधान विभूषाः

क्षिप्यमाणम् असित इतर _ शम्भुना इव करि चर्म चकासे

अन्तिक अन्तिक गत इन्दु विसृष्टे जिह्म ताम् जहति दीधिति जाले

भर्तृभिः प्रणय सम्भ्रम दत्ताम् वारुणीम् अति रसाम् रसयित्वा

पातुम् आहित रतीनि अभिलेषुस् तर्षयन्त्य् अ पुनर् उक्त रसाणि

व्यंशुक स्फुट मुखाम् अति जिह्माम् व्रीडया नव वध्वम् इव लोकः

ह्रीतय अ गलित नीवि निरस्यन्न् अन्तरीयम् अवलम्बित काञ्चि

वाससां शिथिल ताम् उपनाभि ह्री निरासम् अ पदे कुपितानि

पाणिपल्लव विधूननम् अन्तः सीत्कृतानि नयन अर्ध निमेषाः

क्षीब ताम् इव गतः क्षितिम् एष्यंल् लोहितं वपुर् उवाह पतङ्गः

तत् तथा हि दयित आनन दत्तम् व्यानशे मधु रस अतिशयेन

इच्छतां सह वधूभिर् अभेदं यामिनी विरहिनाम् विहगानाम्

धार्ष्ट्य लङ्घित यथोचित भूमौ निर्दयं विलुलित अलक माल्ये

प्राप्यते गुणवता अपि गुणानां व्यक्तम् आश्रय वशेन विशेषः

मा गमन् मद विमूढ धीः नः प्रोज्झ्य रन्तुम् इति शङ्कित नाथाः

रामासु भावि विरह आकुलितासु यूनां तद् पूर्व ताम् इव समादधिरे रतानि

निर्जिगाय मुखम् इन्दुम् अखण्डं खण्ड पत्त्र तिलक आकृति कान्त्या

संनिपत्य शनकैर् इव निम्नाद् अन्धकारम् उदवाप समानि

आमोद वासित चल अधर पल्लवेषु निद्रा कषायित विपाटल लोचनेषु
द्वारि चक्षुर् अधिपाणि कपोलौ त्वयि कुतः कलहो ऽस्याः

इत्य् अनेक उपदेश इव स्म स्वाद्यते युवतिभिर् मधुवारः

किं गतेन न हि युक्तम् उपैतुं कः प्रिये सुभग मानिनि मानः

आपुर् एव मिथुनानि वियोगं लङ्घ्यते न खलु काल नियोगः

स आदरम् ददृशिरे वनिताभिः सौध जाल पतिताः रवि भासः

मन्द मन्दम् उदितः प्रययौ खं भीत भीतः इव शीतमयूखः

सर्व गा अपि ददृशे वनितानां दर्पणेष्व् इव मुखेषु मद श्रीः

उद्वमन्न् अभिरराज समन्ताद् अङ्गराग इव लोहित रागः

चित्त निर्वृति विधायि विविक्तं मन्मथो मधु मदः शशि भासः

स स्मितानि वदनानि वधूनां स उत्पलानि च मधूनि युवानः

आहिते नु मधुना मधुर त्वे चेष्टितस्य गमिते नु विकासम्

कान्त वक्षसि बभूव पतन्त्या मण्डनं लुलित मण्डन ता एव

योषितः पुलक रोधि दधत्या घर्मवारि नव संगम जन्म

व्यामृष्ट पत्त्र तिलकेषु विलासिनीनां शोभां बबन्ध वदनेषु मद अवशेषः

आबभौ नव इव उद्धत रागः कामिनीष्व् अवसरः कुसुमेषोः

आदुधाव परिलीन विहंगाः यामिनी मरुत् अपां वन राजीः

मानिनीम् अभिमुख आहित चित्ताम् शंसति स्म घन रोमविभेदः

योषितो न मदिरां भृशम् ईषुः प्रेम पश्यति भयान्य् अ पदे ऽपि

कान्त दूत्यः इव कुङ्कुम ताम्राः साय मण्डलम् अभि त्वरयन्त्यः

संगमश् च दयितैः स्म नयन्ति प्रेम काम् अपि भुवं प्रमदानाम्

साचि लोचन युगम् नमयन्ती रुन्धती दयित वक्षसि पातम्

संगतासु दयितैर् उपलेभे कामिनीषु मदनो नु मदो नु

आससाद विरहय्य धरित्रीं चक्रवाक हृदयानि अभितापः

सुभ्रुवो जनयति स्म विभूषां संगताव् उपरराम च लज्जा

चूर्ण मुष्टिः इव लम्भित कान्तिः वासवस्य दिशम् अंशु समूहः

मानिनीभिर् अपहस्तित धैर्यः सादयन्न् इव मदो ऽवललम्बे

शङ्किताय कृत बाष्प निपाताम् ईर्ष्यया विमुखितां दयिताय

लेखया विमल विद्रुम भासा संततं तिमिरम् इन्दुर् उदासे

रुन्धती नयन वाक्य विकासम् सा आदितस् भय करा परिरम्भे

लोल दृष्टि वदनं दयितायाश् चुम्बति प्रियतमे रभसेन

वश्य ताम् मधु मदः दयितानाम् आत्म वर्ग हितम् इच्छति सर्वः

न प्रसादम् उचितं न उद्धृतम् तिमिरम् अद्रि वनेभ्यः

मानिनी जने उपाहित संधौ संदधे धनुषि न इषुम् अनङ्गः

आशु कान्तम् योषितः पुलक रुद्ध कपोलम्

दीपयन्न् अथ नभः किरण ओघैः कुङ्कुम अरुण पयोधर गौरः

आययाव् अ हरित् अश्व विपाण्डुः तुल्य ताम् दिन मुखेन दिन अन्तः

स्वादितः स्वयम् अथ एधित मानम् लम्भितः प्रियतमैः सह पीतः

एक ताम् इव गतस्य विवेकः कस्यचिन् न महतो ऽप्य् उपलेभे

भास्वता निदधिरे भुवनानाम् आत्मनि इव पतितेन विशेषाः

न स्रजो रुरुचिरे रमणीभ्यश् चन्दनानि विरहे मदिरा वा

व्रीडया सह विनीवि नितम्बाद् अंशुकं शिथिल ताम् उपपदे

यद् विभुः शशि मयूख सखः सन्न् आददे विजयि चापम् अनङ्गः

फुल्ल लोचन विनील सरोजैः अङ्गना आस्य चषकैः मधुवारः

व्रीडितस्य ललितं युवतीनां क्षीब ता बहु गुणैः अनुजह्रे

वैबोधिक ध्वनि विभावित पश्चिम अर्धा सा संहृता इव परिवृत्तिम् इयाय रात्रिः

सद्मनां विरचन आहित शोभैः आगत प्रिय कथैः अपि दूत्यम्

वारुणी पर गुण आत्म गुणानाम् व्यत्ययं विनिमयं नु वितेने

नीयते स्म नतिम् उझित हर्षम् पङ्कजं मुखम् इव अम्बुरुहिण्या

अंशु पाणिभिः अतीव पिपासुः पद्म जम् मधु भृशं रसयित्वा

मन्मथेन परिलुप्त मतीनाम् प्रायशः स्खलितम् अप्य् उपकारि

दिश् प्रसाद गुण मण्डनम् ऊहे रश्मि हास विशदम् मुखम् ऐन्द्री

कान्त संगम पराजित मन्यौ वारुणी रसन शान्त विवादे

शार ताम् गमितया शशि पादैः छायया विटपिनां प्रतिपेदे

क्षीण यावक रसः ऽप्य् अति पानैः कान्त दन्त पद सम्भृत शोभः

कुप्यता आशु भवता आनत चित्ताः कोपितांश् च यूनः

आययाव् अतितराम् इव वध्वाः सान्द्र ताम् अधर पल्लव रागः

विरह विधुरम् इष्टा सत् सखी वङ्गनानाम् हृदयम् अवललम्बे रात्रि सम्भोग लक्ष्मी

सौकुमार्य गुण सम्भृत कीर्तिः वाम एव सुरतेष्व् अपि कामः

गम्य ताम् उपगते नयनानां लोहितायति सहस्रमरीचौ
कारयत्य् अ निभृता गुण दोषे वारुणी खलु रहस्य विभेदम्

यामिनी वनितया तत चिह्नः स उत्पलः रजत कुम्भः इव इन्दुः

सामि मज्जति रवौ न विरेजे खिन्न जिह्मः इव रश्मि समूहः

आकुलश् चल पतत्रि कुलानाम् आरवैर् अन् उदित औषस रागः

योषिद् उद्धत मनोभव रागा मानवत्य् अपि ययौ दयित अङ्कम्

योषितां रहसि गद्गद वाचाम् अस्त्र ताम् उपययुर् मदनस्य

बद्ध कोप विकृतीः अपि रामाश् चारु ता अभिमत ताम् उपनिन्ये

व्रीडया विफलया वनितानां न स्थितं न विगतं हृदयेषु

ओजसा अपि खलु नूनम् अनूनं न असहायम् उपयाति जय श्रीः

आददे मृदु विलोक पलाशैः उत्पलैश् चषक वीचिषु कम्पः

प्राञ्जलाव् अपि जने नत मूर्धनि प्रेम तद् प्रवण चेतसि हित्वा

मानिनी रति विधौ कुसुमेषुर् मत्त मत्तः इव विभ्रमम् आप
सूक्तस्य पारम् गत्वा प्रयच्छति

सकृत् जुहोति

आशयति

उपनीतम् वाचयति

पुरस्तात् अग्नेः कल्माषम् दण्डम् निहत्य पश्चात् अग्नेः कृष्णाजिने धानाः अनुमन्त्रयते

प्रथम प्रवदस्य मातुः उपस्थे तालूनि संपातान् आनयति

प्रातर् अग्निम् गिरौ अरगराटेषु दिवस्पृथिव्याः इति संहाय मुखम् विमार्ष्टि

उपाध्यायाय भैक्षम् प्रयच्छति

दण्ड धाना अजिनम् ददाति

त्वम् नः मेधे द्यौः च मे इति भक्षयति

उपसीदन् जपति

तिल मिश्राः हुत्वा प्राश्नाति

धानाः सर्पिः मिश्राः सर्व हुताः

औदुम्बर पलाश कर्कन्धूनाम् आदधाति

शुक सारि कृशानाम् जिह्वाः बध्नाति

अहम् रुद्रेभिः इति शुक्ल पुष्प हरित पुष्पे किंस्त्य नाभि पिप्पल्यौ जातरूप शकलेन प्राक् स्तन ग्रहात् प्राशयति

सुप्तस्य कर्णम् अनुमन्त्रयते

भक्षयति
सिद्ध मन्त्रः ऽन्यथा न अस्ति द्रष्टा सिद्धि आदयः पुनः

तेन अघोरेण देवेन निष्फलो निग्रहः कृतः

उत्पाद्य पुत्रं गणपं च अन्धकम् चारु विक्रमम्

अष्ट हस्तः च वर दः नीलकण्ठो दिश् अम्बरः

निग्रहः कथितः तेन शिव वक्त्रेण शूलिना

सम्पूज्य लक्ष पुष्पेण सितेन विधि पूर्वकम्

अघृणेन एव कर्तव्यो हि अघृणेन एव कारयेत्

परिस्तीर्य विलोमेन पूर्ववत् शूल संभृतः

सिद्ध मन्त्रः स्वयं कुर्यात् प्रेत स्थाने विशेषतः

तस्य प्रसादाद् दैत्य इन्द्रः हिरण्याक्षः प्रतापवान्

आततायिनम् उद्दिश्य कर्तव्यं नृप सत्तमैः

सर्व आभरण सम्पन्नम् प्रेत भस्म अवगुण्ठितम्

जपेत् अष्टोत्तरशतम् मन्त्रं च अघोरम् उत्तमम्

संवत्सर सहस्र अन्ते वराहेण च सूदितः

स्त्रीणाम् अपि विशेषेण गवाम् अपि न कारयेत्

शत्रुं राज्ञः समालिख्य गमने समवस्थिते

ध्यात्वा घोरम् अघोर ईशम् द्वात्रिंश अक्षर संयुतम्

नकुलस्य च दन्तानि वराहस्य विशेषतः

कृष्ण पक्षे चतुर्दश्यां समारभ्य यथाक्रमम्

महामुद्रा समायुक्तः सर्व कर्माणि कारयेत्

एतत् रहस्यम् कथितं न देयं यस्य कस्यचित्

पुरा भृगुसुतेन उक्तः हिरण्याक्षाय सुव्रताः

कुर्यात् विधिम् इमम् धीमान् आत्मनो ऽर्थं नृपस्य वा

अधोमुख ऊर्ध्व पादम् तु सर्व कुण्डेषु यत्नतः

कौबेर्यां विधिवत् कृत्वा होमकुण्डानि शास्त्रतः

भूतैः प्रेतैः पिशाचैः च डाकिनीभिः च राक्षसैः

भू तले दर्पण प्रख्ये वितान उपरि शोभिते

दंष्ट्र कराल वदनः रौद्र दृष्टिः भयंकरः

चतुर् तोरण संयुक्ते दर्भ माला समावृते

कुण्डस्य अधस् खनेत् शत्रुम् ब्राह्मणः क्रोध मूर्छितः

रक्त वस्त्र समम् मिश्रैः हेम द्रव्यैः विशेषतः

मायूर अस्त्रेण नाभ्यां तु ज्वलनं दीपयेत् ततस्

अधर्म युद्धे सम्प्राप्ते कुर्यात् विधिम् अनुत्तमम्

वेद अध्ययन सम्पन्ने राष्ट्रे वृद्धि प्रकाशके

मन्त्रेण अनेन च आदाय नृ कपाले नखं तथा

रराज लोके देवेन वराहेण निषूदितः

नीलाञ्जन अद्रि संकाशम् सिंह चर्म उत्तरीयकम्

तेन दैत्येन सा देवी धरा नीता रसातलम्

कृत अपराधिनाम् तं तु वक्तुम् अर्हसि सुव्रत

सर्व नाश करम् ध्यात्वा सर्व कर्माणि कारयेत्

चीर छटाम् राज धूलिम् गृह सम्मार्जनस्य वा

शूल अष्टकम् न्यसेद् विद्वान् पूर्व आदि ईशानक अन्तकम्

षट्त्रिंशत् उक्त मात्राभिः प्राणायामेन सुव्रताः

स्त्री बाधाम् बाल बाधाम् च गवाम् अपि विशेषतः

कालाग्नि कोटि संकाशम् स्व देहम् अपि भावयेत्

हुं फट्कार महा शब्द शब्दित अखिल दिङ्मुखः

सोमे वा परिविष्टे तु मन्त्रेण अनेन सुव्रताः

एवं कृते नृप इन्द्रस्य शत्रवः कुल जैः सह

दंष्ट्राणि साधयित्वा तु मन्त्रेण अनेन सुव्रताः

वृश्चिक आभरणम् देवं नील नीरद निस्वनम्

केशं नृणां तथा अङ्गारम् तुषं कञ्चुकम् एव च

विभीतकेन वै कृत्वा द्वादश अङ्गुल मानात्

दश अंशम् विधिना हुत्वा तिलेन द्विजसत्तमाः

स्थान नाशः भवेत् तस्य शत्रोः नाशः च जायते

कृत मात्रे न संदेहो निग्रहः सम्प्रजायते

अष्टोत्तरसहस्रं तु होमयेत् अनुपूर्वशस्

विष सर्पस्य दन्तानि वृष दन्तानि यानि तु

दक्षिणेन तु पादेन मूर्ध्नि संताडयेत् स्वयम्

त्रि शिखम् च त्रिशूलं च चतुर्विंशत् शिखा अग्रतस्

त्वया न विदितं न अस्ति लौकिकं वैदिकं तथा

निग्रहो अघोर शिष्येण शुक्रेण अक्षय तेजसा

ध्यायेत् एवम् अघोर ईशम् घोर घोरतरम् शिवम्

सिद्ध मन्त्रः चिता अग्नौ वा प्रेत स्थाने यथाविधि

बाणं डमरुकं खड्गम् अष्ट आयुधम् अनुक्रमात्

अतीव दुर्जये प्राप्ते बले सर्वे निषूदिते

तस्मात् स्व राष्ट्र गोप्तारम् नृपतिं पालयेत् सदा

गवां च एव क्रमेण एव व्याघ्र दन्त नखानि च

अष्टमी अन्तम् तथा अङ्गार मण्डल स्थान वर्जितः

शत्रोर् अष्टम राशौ वा परिविष्टे दिवाकरे

ब्राह्मणेभ्यो न कर्तव्यं स्व राष्ट्र ईशस्य वा पुनः

ऋषय ऊचुः

इति श्री लिङ्ग महापुराणे उत्तर भागे पञ्चाशत्तमो ऽध्यायः

अघोर विग्रहम् कृत्वा संकलीकृत विग्रहः
तद् कपालम् नखं क्षेत्रे गृहे वा नगरे ऽपि वा

संवृतं गज चर्मेण च सर्प भूषण भूषितम्

श्रौतं स्मार्तं महाभाग रोमहर्षण सुव्रत

लक्ष मात्रम् पुमान् जप्त्वा अघोरं घोर रूपिणम्

त्रिनेत्रं नागपाशेन सु बद्ध मुकुटम् स्वयम्

सूत उवाच

प्रेत स्थाने ऽपि वा राष्ट्रे मृत वस्त्रेण वेष्टयेत्

तत्र अग्निम् स्थापयेत् तूष्णीम् ब्रह्मचर्य परायणः

हस्त यन्त्र उद्भवैः तैलैः सह होमं तु कारयेत्

श्मशान अङ्गारम् आनीय तुषेण सह दाहयेत्
यत् प्रत्याहन्ति विषम् एव तत् प्रत्याहन्ति

तत् यस्मै एवम् विदुषे अलाबुना अभिषिञ्चेत् प्रत्याहन्यात्

सा गन्धर्व अप्सरसः आगच्छत्

सा समितौ न्यक्रामत्

सा संवत्सरे समभवत्

सा असुरान् आगच्छत्

ताम् उपाह्वयन्त ऊर्जे एहि स्वधे एहि सूनृते एहि इरावति एहि इति

ताम् कृषिम् च सस्यम् च अधोक्

सा उदक्रामत्

तस्याः इन्द्रः वत्सः आसीत् चमसः पात्रम्

सा देवान् आगच्छत्

ताम् द्विमूर्ध आर्त्व्यः अधोक्

तस्याः कुबेरः वैश्रवणः वत्सः आसीत् आम पात्रम् पात्रम्

ताम् असुराः उपाह्वयन्त माये एहि इति

सा देवान् आगच्छत्

उप अस्य गृहे हरन्ति यः एवम् वेद

यज्ञायज्ञियम् च वामदेव्यम् च द्वौ

उपजीवनीयः भवति यः एवम् वेद

ताम् अन्तकः मार्त्यवः अधोक्

यज्ञ ऋतः दक्षिणीयः वासतेयः भवति यः एवम् वेद

सा उदक्रामत्

सा मनुष्यान् आगच्छत्

सा उदक्रामत्

गृहमेधी गृहपतिः भवति यः एवम् वेद

ब्रह्मवर्चसी उपजीवनीयः भवति यः एवम् वेद

सा मनुष्यान् आगच्छत्

सा उदक्रामत्

तस्याः सोमः राजा वत्सः आसीत् छन्दः पात्रम्

सा पितॄन् आगच्छत्

तस्याः जातायाः सर्वम् अबिभेत् इयम् एव इदम् भविष्यति इति

सा उदक्रामत्

तत् ब्रह्म च तपः च सप्त ऋषयः उपजीवन्ति

सा मासि समभवत्

तत् विषम् सर्पाः उपजीवन्ति

ताम् तिरोधाम् इतरजनाः उपजीवन्ति

ताम् इतरजनाः उपाह्वयन्त तिरोधे एहि इति

उपजीवनीयः भवति यः एवम् वेद

ताम् बृहस्पतिः आङ्गिरसः अधोक्

सा आमन्त्रणे न्यक्रामत्

यन्ति अस्य सभाम् सभ्यः भवति यः एवम् वेद

सा उदक्रामत्

बृहत् च रथंतरम् च द्वौ स्तनौ आस्ताम्

ताम् स्वधाम् पितरः उपजीवन्ति

सा उदक्रामत्

ताम् ऊर्जाम् देवाः उपजीवन्ति

कृष्ट राधिः उपजीवनीयः भवति यः एवम् वेद

तस्मात् पितृभ्यः मासि उपमास्यम् ददति

ताम् धृतराष्ट्रः ऐरावतः अधोक्

सा अर्ध मासे समभवत्

ताम् वनस्पतयः अघ्नत

ताम् पितरः अघ्नत

सा सद्यस् समभवत्

सा उदक्रामत्

ताम् वसुरुचिः सौर्यवर्चसः अधोक्

तस्मात् मनुष्येभ्यः उभयद्युस् उपहरन्ति

ते स्वधाम् कृषिम् च सस्यम् च मनुष्याः उपजीवन्ति

प्र देव यानम् पन्थाम् जानाति यः एवम् वेद

यन्ति अस्य समितिम् सामित्यः भवति यः एवम् वेद

सा उदक्रामत्

सा उदक्रामत्

सा वनस्पतीन् आगच्छत्

ताम् सप्त ऋषयः उपाह्वयन्त ब्रह्मण्वति एहि इति

सा गार्हपत्ये न्यक्रामत्

ताम् गन्धर्व अप्सरसः उपाह्वयन्त पुण्य गन्धे एहि इति

तस्याः इन्द्रः वत्सः आसीत् गायत्री अभिधानी अभ्रम् ऊधर्

ताम् पृथी वैन्यः अधोक्

न च प्रत्याहन्यात् मनसा त्वा प्रत्याहन्मि इति प्रत्याहन्यात्

उपजीवनीयः भवति यः एवम् वेद

ताम् देवाः उपाह्वयन्त ऊर्जे एहि इति

ताम् देवः सविता अधोक्

सा उदक्रामत्

विषम् एव अस्य अप्रियम् भ्रातृव्यम् अनुविषिच्यते यः एवम् वेद

पुण्य गन्धिः उपजीवनीयः भवति यः एवम् वेद

सा उदक्रामत्

सा सर्पान् आगच्छत्

यन्ति अस्य आमन्त्रणम् आमन्त्रणीयः भवति यः एवम् वेद

सा सभायाम् न्यक्रामत्

विराज् वै इदम् अग्रे आसीत्

स इतरजनान् आगच्छत्

प्र पितृयाणम् पन्थाम् जानाति यः एवम् वेद

ताम् देवाः अघ्नत

ओषधीः एव रथंतरेण देवाः अदुह्रन् व्यचः बृहता अपः वामदेव्येन यज्ञम् यज्ञायज्ञियेन

तम् पुण्यम् गन्धम् गन्धर्व अप्सरसः उपजीवन्ति

सा उदक्रामत्

सा अन्तरिक्षे चतुर्धा विक्रान्ता तिष्ठत्

ओषधीः एव अस्मै रथंतरम् दुहे व्यचः बृहत् अपः वामदेव्यम् यज्ञम् यज्ञायज्ञियम् यः एवम् वेद

ताम् देव मनुष्याः अब्रुवन् इयम् एव तत् वेद यत् उभये उपजीवेम इमाम् उपह्वयामहै इति

तस्याः तक्षकः वैशालेयः वत्सः आसीत् अलाबु पात्रम् पात्रम्

ताम् मनुष्याः अघ्नत

सा सप्त ऋषीन् आगच्छत्

सा उदक्रामत्
न हि स्प्रष्टुः स्पृष्टेर् विपरिलोपो विद्यते अ विनाशि त्वात्

अथ ये शतं गन्धर्व लोके आनन्दाः स एकः कर्म देवानाम् आनन्दो ये कर्मणा देव त्वम् अभिसंपद्यन्ते

अत्र अयम् पुरुषः स्वयम् ज्योतिः भवति

स ईयते ऽमृतो यत्रकामं हिरण्मयः पुरुष एक हंसः

जनकं ह वैदेहं याज्ञवल्क्यो जगाम

तद् यथा अनः सु समाहितम् उत्सर्जं यायाद् एवम् एव अयम् शारीर आत्मा प्राज्ञेन आत्मना अन्वारूढः उत्सर्जं याति

अथ यथा आक्रमः ऽयं पर लोक स्थाने भवति तम् आक्रमम् आक्रम्य उभयान् पाप्मन आनन्दांश् च पश्यति

तस्मिन् संध्ये स्थाने तिष्ठन् उभे स्थाने पश्यति इदम् च पर लोक स्थानम् च

अत्र स्तेनो अ स्तेनः भवति भ्रूण हा अ भ्रूण हा चाण्डालो अ चण्डालः पौल्कसो अ पौल्कसः श्रमणो अ श्रमणः तापसो अ तापसः

सो ऽहं भगवते सहस्रं ददामि

कतम आत्मा इति यो ऽयं विज्ञान मयः प्राणेषु हृद्य् अन्तर् ज्योतिः पुरुषः स समानः सन्न् उभौ लोकाव् अनुसंचरति ध्यायति इव लेलायति इव

तद् यथा आम्रम् वा उदुम्बरम् वा पिप्पलं वा बन्धनात् प्रमुच्यते

न तु तद् द्वितीयम् अस्ति ततो ऽन्यद् विभक्तं यद् वदेत्

सो ऽहं भगवते सहस्रं ददामि

याज्ञवल्क्य किंज्योतिर् अयं पुरुष इति

स उत्क्रामन् म्रियमाणः पाप्मनो विजहाति

एवम् एव एतत् याज्ञवल्क्य

अथ ये शतं पितॄणां जित लोकानाम् आनन्दाः स एको गन्धर्व लोके आनन्दः

यद् वै तन् न मनुते मन्वानो वै तन् न मनुते

आत्मना एव अयम् ज्योतिषा आस्ते पल्ययते कर्म कुरुते विपल्येति इति

एवम् एव एतत् याज्ञवल्क्य

सलिल एको द्रष्टा अद्वैतः भवति

न हि विज्ञातुर् विज्ञातेर् विपरिलोपो विद्यते अ विनाशि त्वात्

तद् एते श्लोका भवन्ति

अथ आनन्दान् मुदः प्रमुदः सृजते

तं ह अस्मै ददौ

आदित्य ज्योतीः सम्राड् इति ह उवाच

अत ऊर्ध्वं विमोक्षाय एव ब्रूहि इति

अथ रथान् रथ योगान् पथः सृजते

स वा एष एतस्मिन् स्वप्ने रत्वा चरित्वा दृष्ट्वा एव पुण्यं च पापं च पुनः प्रतिन्यायं प्रतियोन्य् आद्रवति बुद्ध अन्ताय एव

न तत्र रथा न रथ योगाः न पन्थानो भवन्ति

अन् अन्वागतम् पुण्येन अन् अन्वागतम् पापेन

न तु तद् द्वितीयम् अस्ति ततो ऽन्यद् विभक्तं यत् स्पृशेत्

सो ऽहं भगवते सहस्रं ददामि

यद् वै तन् न पश्यति पश्यन् वै तन् न पश्यति

यद् वै तन् न रसयति रसयन् वै तन् न रसयति

एषा अस्य परमा संपत्

तद् यथा राजानं प्रयियासन्तम् उग्राः प्रत्येनसः सूत ग्रामण्यः ऽभिसमायन्ति

सम् एनेन वदिष्य इति

संध्यं तृतीयं स्वप्न स्थानम्

स ह काम प्रश्नम् एव वव्रे

अग्निर् एव अस्य ज्योतिर् भवति इति

एतस्य एव आनन्दस्य अन्यानि भूतानि मात्राम् उपजीवन्ति

एष ब्रह्म लोकः सम्राट्

न हि मन्तुर् मतेर् विपरिलोपो विद्यते अ विनाशि त्वात्

स वा एष एतस्मिन् बुद्ध अन्ते रत्वा चरित्वा दृष्ट्वा एव पुण्यं च पापं च पुनः प्रतिन्यायं प्रतियोन्य् आद्रवति स्वप्न अन्ताय एव

न हि रसयितू रसयतेर् विपरिलोपो विद्यते अ विनाशि त्वात्

यत्र एतत् ऊर्ध्व उच्छ्वासी भवति

इति ह एनम् अनुशशास याज्ञवल्क्यः

न हि द्रष्टुर् दृष्टेर् विपरिलोपो विद्यते अ विनाशि त्वात्

अस्तमित आदित्ये याज्ञवल्क्य किंज्योतिर् एव अयम् पुरुष इति

स हि स्वप्नो भूत्वा इमम् लोकम् अतिक्रामति मृत्यो रूपाणि

न हि श्रोतुः श्रुतेर् विपरिलोपो विद्यते अ विनाशि त्वात्

न तु तद् द्वितीयम् अस्ति ततो ऽन्यद् विभक्तं यत् पश्येत्

अस्तमित आदित्ये याज्ञवल्क्य चन्द्रमस्य् अस्तमिते शान्ते ऽग्नौ किंज्योतिर् एव अयम् पुरुष इति

अस्तमित आदित्ये याज्ञवल्क्य चन्द्रमस्य् अस्तमिते किंज्योतिर् एव अयम् पुरुष इति

एष ब्रह्म लोकः सम्राट्

एवम् एव अयम् पुरुष एभ्यो ऽङ्गेभ्यः सम्प्रमुच्य पुनः प्रतिन्यायं प्रतियोन्य् आद्रवति प्राणाय एव