tanuj437/sanskrit-pos-tagged-corpus huggingface dataset:
पिचण्ड कुक्षिः जठर उदरम् तुन्दं स्तनौ कुचौ

द्वौ तिले तिलपेजश् च तिलपिञ्जश् च निष्फले

शङ्खिनी चोरपुष्पी स्यात् केशिनी अथ वितुन्नकः

प्रजावती भ्रातृ जाया मातुलानी तु मातुली

स्त्री रुज् रुजा च उपताप रोग व्याधि गदा आमयाः

ऊर्ध्व विस्तृत दोस् पाणि नृ माने पौरुषं त्रिषु

सु राज्ञि देशे राजन्वान् स्यात् ततस् ऽन्यत्र राजवान्

संव्यानम् उत्तरीयम् च चोलः कूर्पासको ऽस्त्रियाम्

पिच्छिला पूरणी मोचा स्थिरायुः शाल्मलिर् द्वयोः

कुरुविन्दो मेघनामा मुस्ता मुस्तकम् अस्त्र्याम्

विस्फारो धनुषः स्वानः पट अहात् अम्बरौ समौ

भित्तिः स्त्री कुड्यम् एडूकम् यत् अन्तर् न्यस्त कीकसम्

नियमो व्रतम् अस्त्री तत् च उपवास आदि पुण्यकम्

करञ्ज भेदाः षड्ग्रन्थो मर्कटी अङ्गारवल्लरी

आपूपिकः कान्दविको भक्ष्यकार इमे त्रिषु

हरेणु रेणुकौ च अस्मिन् कोरदूषस् तु कोद्रवः

स्त्री पुमांसौ मिथुनं द्वन्द्वं युग्मं तु युगलं युगम्

कटको ऽस्त्री नितम्बो ऽद्रेः स्नुः प्रस्थः सानुः अस्त्र्याम्

एतस्य एव कलिङ्ग इन्द्रयव भद्रयवम् फले

अनुकर्षी दारु अधस् स्थम् प्रासङ्गो ना युगात् युगः

रसज्ञा रसना जिह्वा प्रान्तौ ओष्ठस्य सृक्किणी

सुषवी कारवी पृथ्वी पृथुः कालोपकुञ्चिका

प्रपौण्डरीकं पौण्डर्यम् अथ तुन्नः कुबेरकः

आरग्वधे राजवृक्ष शम्पाक चतुरङ्गुलाः

सुन्दरी रमणी रामा कोपना सा एव भामिनी

दन्तकाः तु बहिस् तिर्यक् प्रदेशान् निर्गताः गिरेः

सान्दृष्टिकं फलं सद्यः उदर्कः फलम् उत्तरम्

बुक्का अग्रमांसम् हृदयं हृद् मेदः तु वपा वसा

गह्वरं गण्डशैलाः तु च्युताः स्थूल उपलाः गिरेः

त्रिगुणाकृतं तृतीयाकृतं त्रिहल्यं त्रिसीत्यम् अपि तस्मिन्

कर्करेटुः करेटुः स्यात् कृकण क्रकरौ समौ

प्राचीनावीतम् अन्यस्मिन् निवीतम् कण्ठ लम्बितम्

समीरणो मरुवकः प्रस्थपुष्पः फणिज्जकः

दक्षिणाग्निः गार्हपत्य आहवनीयौ त्रयो ऽग्नयः

तोरणो ऽस्त्री बहिर्द्वारम् पुर द्वारम् तु गोपुरम्

धान्यं व्रीहिः स्तम्बकरिः स्तम्बो गुच्छस् तृण आदेः

अजमोदा तु उग्रगन्धा ब्रह्मदर्भा यवानिका

गन्धिनी गजभक्ष्या तु सुवहा सुरभी रसा

मनुष्या मानुषा मर्त्या मनुजा मानवा नराः

तोक्मस् तु तत्र हरिते कलायस् तु सतीनकः

आर्द्रकं शृङ्गवेरं स्यात् अथ छत्त्रा वितुन्नकम्

उषणा पिप्पली शौण्डी कोला अथ करिपिप्पली

फलको ऽस्त्री फलं चर्म संग्राहो मुष्टिः अस्य यः

सुषवी च अथ कुलकं पटोलस् तिक्तकः पटुः

वंशिक अगुरु राजार्ह लोह कृमिज जोङ्गकम्

निर्वापणं विशसनं मारणं प्रतिघातनम्

शुक्ला हैमवती वैद्यमातृ सिंह्यौ तु वाशिका

श्रीवासो वृकधूपो ऽपि श्रीवेष्ट सरलद्रवौ

असौ पुष्परथः चक्रयानम् न समराय यत्

जनयित्री प्रसूः माता जननी भगिनी स्वसा

अ भ्रेष अ न्याय कल्पाः तु देशरूपं समञ्जसम्

उपत्यका अद्रेः आसन्ना भूमिः ऊर्ध्वम् अधित्यका

साले तु सर्ज कार्श्य अश्वकर्णकाः सस्यसंवरः

अभिघाति पर अराति प्रत्यर्थि परिपन्थिनः

पत्त्रोर्णं धौत कौशेयम् बहु मूल्यम् महाधनम्

गणिका यूथिका अम्बष्ठा सा पीता हेमपुष्पिका

प्रच्छर्दिका वमिः च स्त्री पुमान् तु वमथुः समाः

मर्कटो वानरः कीशो वनौका अथ भल्लुके

आरामः स्यात् उपवनम् कृत्रिमं वनम् एव यत्

कपोतपालिकायां तु विटङ्कं पुंनपुंसकम्

द्विड् विपक्ष आहित अमित्र दस्यु शात्रव शत्रवः

अति पथी सु पथी च सत् पथः च अर्चिते ऽध्वनि

मठश् छात्त्र आदि निलयः गञ्जा तु मदिरागृहम्

विकल अङ्गः तु अपोगण्डः खर्वो ह्रस्वः च वामनः

कूष्माण्डकः तु कर्कारुः उर्वारुः कर्कटी स्त्रियौ

स्यात् ब्रह्म भूयम् ब्रह्म त्वम् ब्रह्म सायुज्यम् इति अपि

अन्दुको निगडो ऽस्त्री स्यात् अङ्कुशः ऽस्त्री सृणिः स्त्रियाम्

अस्त्री शाकं हरितकं शिग्रुः अस्य तु नाडिका

दिवान्धः कौशिको घूको दिवाभीतो निशाटनः

श्यालाः स्युः भ्रातरः पत्न्याः स्वामिनो देवृ देवरौ

चषालो यूप कटकः कुम्बा सु गहना वृतिः
वातप्रमीर् वातमृगः कोकः तु ईहामृगः वृकः

जतुका अजिनपत्त्रा स्यात् परोष्णी तैलपायिका

समुदायः स्त्रियः संयत् समिति आजि समित् युधः

एलापर्णी तु सुवहा रास्ना युक्तरसा च सा

बलिनो ये सहस्रेण साहस्राः ते सहस्रिणः

हस्ति अश्व रथ पादातम् सेना अङ्गम् स्यात् चतुष्टयम्

पारावताङ्घ्रिः कटभी पण्या ज्योतिष्मती लता

भटा योधाः च योद्धारः सेनारक्षाः तु सैनिकाः

स्थानीयं निगमो अन्यत् तु यत् मूलनगरात् पुरम्

संशप्तकाः तु समयात् संग्रामात् अनिवर्तिनः

घण्टापथः संसरणं तत् पुरस्य उपनिष्करम्

विश्राणनं वितरणं स्पर्शनं प्रतिपादनम्

वाजि वाह अर्व गन्धर्व हय सैन्धव सप्तयः

तिनिशे स्यन्दनो नेमी रथद्रुः अतिमुक्तकः

आश्वत्थ वैणव प्लाक्ष नैयग्रोध ऐङ्गुदम् फले

पुष्पे जाती प्रभृतयः स्व लिङ्गाः व्रीहयः फले

पाटलिः पाटला अमोघा काचस्थाली फलेरुहा

समाः स्नुषा जनी वध्वः चिरिण्टी तु सुवासिनी

तैलपर्णिक गोशीर्षे हरिचन्दनम् अस्त्र्याम्

स्थायुको ऽधिकृतो ग्रामे गोपो ग्रामेषु भूरिषु

औपवस्तं तु उपवासः विवेकः पृथक् आत्म ता

मातुः मातामह आदि एवम् सपिण्डाः तु सनाभयः

हर्म्य आदि धनिनां वासः प्रासादो देव भूभुजाम्

स एव च चिरञ्जीवी च एकदृष्टिः च मौकुलिः

तोत्रं वेणुकम् आलानम् बन्ध स्तम्भे ऽथ शृङ्खले

पाणौ चपेट प्रतल प्रहस्ताः विस्तृत अङ्गुलौ

कृष्णा उपकुल्या वैदेही मागधी चपला कणा

अनामयं स्यात् आरोग्यम् चिकित्सा रुज् प्रतिक्रिया

सहस्रवीर्या भार्गव्यौ रुहा अनन्ता अथ सा सिता

कर्पूर अगुरु कस्तूरी कक्कोलैः यक्षकर्दमः

स्यात् आसारः प्रसरणं प्रचक्रं चलित अर्थकम्

वन्दा वृक्षादनी वृक्षरुहा जीवन्तिका इति अपि

अस्त्री कमण्डलुः कुण्डी व्रतिनाम् आसनम् बृसी

वालुकं च अथ पालङ्क्यां मुकुन्दः कुन्द कुन्दुरू

पलाशे किंशुकः पर्णो वातपोतो ऽथ वेतसे

समूरः च इति हरिणा अमी अजिनयोनयः

हारो मुक्ता आवलिः देवच्छन्दो ऽसौ शत यष्टिका

आहुः दुहित्रीम् सर्वे ऽपत्यं तोकं तयोः समे

वाच्य लिङ्गाः प्रमीत उपसंपन्न प्रोक्षिताः हते

भृङ्गारी झीरुका चीरी झिल्लिका च समा इमाः

पोतः पाको ऽर्भको डिम्भः पृथुकः शावकः शिशुः

उपाकृतः पशुः असौ यो ऽभिमन्त्र्य क्रतौ हतः

उपवीतं ब्रह्मसूत्रं प्रोद्धृते दक्षिणे करे

पेशी कोशो द्विहीने ऽण्डं कुलायो नीडम् अस्त्र्याम्

भिस्सटा दग्धिका सर्व रस अग्रे मण्डम् अस्त्र्याम्

तिन्दुकः स्फूर्जकः कालस्कन्धः च शितिसारके

सिते ऽर्जको ऽत्र पाठी तु चित्रको वह्निसंज्ञकः

अदृष्टं वह्नि तोय आदि दृष्टं स्व पर चक्र जम्

प्रकीर्यः पूतिकरजः पूतिकः कलिमारकः

प्रडीन उड्डीन संडीनानि एताः खग गति क्रियाः

प्रवासनं परासनं निषूदनं निहिंसनम्

चक्रवर्ती सार्वभौमो नृपो ऽन्यो मण्डलेश्वरः

स्यात् संदेश हरः दूतो दूत्यं तद् भाव कर्मणी

दूरदर्शी दीर्घदर्शी श्रोत्रिय छान्दसौ समौ

कदली कन्दली चीनः चमूरु प्रियकौ अपि

कानीनः कन्यका जातः सुतो ऽथ सुभगा सुतः

दूष्या कक्ष्या वरत्रा स्यात् कल्पना सज्जना समे

कक्ष पटी च कौपीनं शाटी च स्त्री इति लक्ष्यतः

जीवन्तिका सोमवल्ली विशल्या मधुपर्णिः अपि

राजहंसाः तु ते चञ्चु चरणैः लोहितैः सिताः

सहा कुमारी तरणिः अम्लानः तु महासहा

भार्या जाया अथ पुंस् भूम्नि दाराः स्यात् तु कुटुम्बिनी

ययुः अश्वः ऽश्वमेधीयो जवनः तु जव अधिकः

मध्ये अङ्गुष्ठ अङ्गुल्योः पित्र्यं मूले तु अङ्गुष्ठस्य ब्राह्मम्

अहमहमिका तु सा स्यात् परस्परं यो भवति अहंकारः

क्षौमं दुकूलं स्यात् द्वे तु निवीतं प्रावृतं त्रिषु

द्वौ परिव्याध विदुलौ नादेयी च अम्बुवेतसे

स्यात् एडे बधिरः कुब्जे गडुलः कुकरे कुणिः

आमुक्तः प्रतिमुक्तः च पिनद्धः च अपिनद्ध वत्

दात्रं लवित्रम् आबन्धः योत्रं योक्त्रम् अथो फलम्

गव्यूतिः स्त्री क्रोश युगम् नल्वः किष्कु चतुर् शतम्

लता प्रतानिनी वीरुध् गुल्मिनी उलपः इति अपि

मद उत्कटः मदकलः कलभः करि शावकः
मत्स्यपित्ता कृष्णभेदी चक्राङ्गी शकुलादनी

भेदो दण्डः साम दानम् इति उपायचतुष्टयम्

वस्त्रम् आच्छादनम् वासः चैलम् वसनम् अंशुकम्

भ्रात्रीयो भ्रातृ जः भ्रातृ भगिन्यौ भ्रातरौ उभौ

व्यूहः तु बल विन्यासः भेदा दण्ड आदयः युधि

स बलैः तैः चतुर्भद्रम् जन्याः स्निग्धाः वरस्य ये

उत्तमर्ण अधमर्णौ द्वौ प्रयोक्तृ ग्राहकौ क्रमात्

क्लीबे सारसनं च अथ पुंस् कटौ शृङ्खलं त्रिषु

प्रान्तरं दूर शून्यः ऽध्वा कान्तारं वर्त्म दुर्गमम्

आयुर् जीवित कालः ना जीवातुर् जीवन औषधम्

कुणिः कच्छः कान्तलको नन्दिवृक्षो ऽथ राक्षसी

भौरिकः कनक अध्यक्षः रूप्य अध्यक्षः तु नैष्किकः

पुच्छो ऽस्त्री लूम लाङ्गूले वालहस्तः च वालधिः

विपुला गह्वरी धात्री गौरिला कुम्भिनी क्षमा

स्यात् मध्यमा दृष्ट रजाः तरुणी युवतिः समे

संधिः ना विग्रहो यानम् आसनम् द्वैधम् आश्रयः

अवीरा निष्पतिसुता विश्वस्ता विधवे समे

सर्ववेदाः स येन इष्टः यागः सर्व स्व दक्षिणः

फुल्लः च एते विकसिते स्युर् अवन्ध्य आदयः त्रिषु

पारम्पर्य उपदेशे स्यात् ऐतिह्यम् इति ह अव्ययम्

फलम् उद्वेगम् एते च हिन्ताल सहिताः त्रयः

परिवेत्ता अनुजः अन् ऊढे ज्येष्ठे दार परिग्रहात्

_ तु शल्यः तद् लोम्नि शलली शललं शलम्

आहोपुरुषिका दर्प आद्या स्यात् सम्भावना आत्मनि

शूरो वीरः च विक्रान्तो जेता जिष्णुः च जित्वरः

वृश्चिकः शूककीटः स्यात् अलि द्रुणौ तु वृश्चिके

जुङ्गो ब्राह्मी तु मत्स्याक्षी वयःस्था सोमवल्लरी

तूण उपासङ्ग तूणीर निषङ्गाः इषुधिः द्वयोः

मूर्छा तु कश्मलं मोहो अपि अवमर्दः तु पीडनम्

प्रादेश ताल गोकर्णाः तर्जनी आदि युते तते

राजा राट् पार्थिव क्ष्माभृत् नृप भूप महीक्षितः

पाणिः निकुब्जः प्रसृतिः तौ युतौ अञ्जलिः पुमान्

प्रवयाः स्थविरो वृद्धो जीनो जीर्णो जरन् अपि

अध्वनीनो ऽध्वगो ऽध्वन्यः पान्थः पथिक इति अपि

प्रालम्बम् ऋजु लम्बि स्यात् कण्ठात् वैकक्षिकम् तु तत्

अश्वत्थे ऽथ कपित्थे स्युर् दधित्थ ग्राहि मन्मथाः

तित्तिरिः कुक्कुभो लावो जीवंजीवः च कोरकः

तद् वृन्दे कैशिकं कैश्यम् अलकाः चूर्णकुन्तलाः

प्लक्षो जटी पर्कटी स्यान् न्यग्रोधो _ वटः

निष्कुहः कोटरं वा ना वल्लरिर् मञ्जरिः स्त्रियौ

प्रत्यासारो व्यूह पार्ष्णिः सैन्य पृष्ठे प्रतिग्रहः

द्रष्टरि व्यवहाराणां प्राड्विवाक अक्षदर्शकौ

भेद उपजापौ उपधा धर्म आद्यैः यत् परीक्षणम्

पारिभद्रे निम्बतरुर् मन्दारः पारिजातकः

हार भेदाः यष्टि भेदात् गुच्छ गुच्छार्ध गोस्तनाः

स्युः क्लिन्न अक्षे चुल्ल चिल्ल पिल्लाः क्लिन्ने ऽक्ष्णि च अपि अमी

इत्यादयो मृगेन्द्र आद्याः गो आद्याः पशु जातयः

युद्धम् आयोधनम् जन्यं प्रघनं प्रविदारणम्

इक्ष्वाकुः कटुतुम्बी स्यात् तुम्बी _ उभे समे

तनूरुहं रोम लोम तद् वृद्धौ श्मश्रु पुंस् मुखे

परिकर्म अङ्ग संस्कारः स्यात् मार्ष्टिः मार्जना मृजा

शयनं मञ्च पर्यङ्क पल्यङ्काः खट्वया समाः

पुंसि भूम्नि असवः प्राणाश् च एवम् जीवो ऽसुधारणम्

काष्ठीला मुद्गपर्णी तु काकमुद्गा सहा इति अपि

धरा धरित्री धरणिः क्षोणिः ज्या काश्यपी क्षितिः

व्रज्या अटाट्या पर्यटनं चर्या तु ईर्यापथे स्थितिः

प्रच्छन्नम् अन्तर्द्वारम् स्यात् पक्षद्वारं तु पक्षकम्

ईषा लाङ्गल दण्डः स्यात् सीता लाङ्गलपद्धतिः

ध्वाङ्क्ष आत्मघोष परभृत् बलिभुज् वायसाः अपि

ताली शिवा तामलकी इति च

मौद्गीन कौद्रवीण आदि शेष धान्य उद्भव क्षमम्

केका वाणी मयूरस्य समौ चन्द्रक मेचकौ

गोष्ठं गोस्थानकं तत् तु गौष्ठीनं भूत पूर्वकम्

खरणाः स्यात् खरणसः विग्रः तु गत नासिकः

वरारोहा मत्तकाशिनी उत्तमा वरवर्णिनी

कूर्चम् अस्त्री भ्रुवोः मध्यम् तारका अक्षिणस् कनीनिका

पाशः पक्षः च हस्तः च कलाप अर्थाः कचात् परे

चार्वाक लौकायतिकौ सत्कार्ये सांख्य कापिलौ

श्मशानं स्यात् पितृवनं कुणपः शवम् अस्त्र्याम्
रथिनः स्यन्दन आरोहाः अश्व आरोहाः तु सादिनः

ननान्दा तु स्वसा पत्युर् नप्त्री पौत्री सुतात्मजा

प्रासः तु कुन्तः कोणः तु स्त्रियः पालि अस्र कोटयः

मकरन्दः पुष्प रसः परागः सुमनस् रजः

लोहपृष्ठः तु कङ्कः स्यात् अथ चाषः किकीदिविः

पर्यन्त भूः परिसरः सेतुः आलौ स्त्रियां पुमान्

वरूथिनी बलं सैन्यं चक्रं च अनीकम् अस्त्रियाम्

गर्भागारं वासगृहम् अरिष्टम् सूतिकागृहम्

विप्रः च ब्राह्मणो ऽसौ षट्कर्मा याग आदिभिः वृतः

गृहाः पुंसि च भूम्नि एव निकाय्य निलय आलयाः

विदारी आद्याः तु मूले ऽपि पुष्पे क्लीबे ऽपि पाटला

अहेरुः अथ पीतद्रु कालीयक हरिद्रवः

सोमवल्को अपि अथ व्याघ्रपुच्छ गन्धर्वहस्तकौ

पीतद्रुः सरलः पूतिकाष्ठं च अथ द्रुमोत्पलः

निरीषं कुटकं फालः कृषको लाङ्गलं हलम्

कृष्णवृन्ता कुबेराक्षी श्यामा तु महिलाह्वया

प्रमदा मानिनी कान्ता ललना च नितम्बिनी

पत्ति अङ्गैः त्रिगुणैः सर्वैः क्रमात् आख्याः यथोत्तरम्

पैतृष्वसेयः स्यात् पैतृष्वस्रीयः च पितृष्वसुः

कपाटम् अररम् तुल्ये तद् विष्कम्भः ऽर्गलं न ना

शष्पं बालतृणम् घासो यवसं तृणम् अर्जुनम्

सत्यानृतं वणिग्भावः स्यात् ऋणम् पर्युदञ्चनम्

संपत्तिः श्रीः च लक्ष्मीः च विपत्त्यां विपद् आपदौ

अर्धहारो माणवक एकावली एक यष्टिका

ऐरावतो नागरङ्गो नादेयी भूमिजम्बुका

अपक्रमो ऽपयानं च रणे भंगः पराजयः

षड्गुणाः शक्तयः तिस्रः प्रभाव उत्साह मन्त्र जाः

मासर आचाम निस्रावाः मण्डे भक्त समुद्भवे

पुरोग अग्रेसर प्रष्ठ अग्रतःसर पुरःसराः

वराहः सूकरो घृष्टिः कोलः पोत्री किरिः किटिः

प्रफुल्ल उत्फुल्ल सम्फुल्ल व्याकोश विकच स्फुटाः

पञ्चशाखः शयः पाणिः तर्जनी स्यात् प्रदेशिनी

कुचन्दनं च अथ जातिकोश जातीफले समे

त्रिषु उपावृत्त लुठितौ परावृत्ते मुहुर् भुवि

स्यात् गुच्छकः तु स्तबकः कुड्मलो मुकुलो ऽस्त्रियाम्

ज्योत्स्नी पटोलिका जाली नादेयी भूमिजम्बुका

काकोदुम्बरिका फल्गुः _ जघनेफला

अर्शोघ्नः शूरणः कन्दो गण्डीरः तु समष्ठिला

अपाङ्गौ नेत्रयोः अन्तौ कटाक्षो अपाङ्ग दर्शने

गालवः शाबरो लोध्रस् तिरीटस् तिल्व मार्जनौ

आवापकः पारिहार्यः कटको वलयो ऽस्त्रियाम्

पृषत्क बाण विशिखाः अजिह्मग खग आशुगाः

प्रचोदनी कुली क्षुद्रा दुःस्पर्शा राष्ट्रिका इति अपि

परम्पराकम् शमनं प्रोक्षणं च वध अर्थकम्

कायो देहः क्लीब _ स्त्रियां मूर्तिः तनुः तनूः

शुद्धान्तः च अवरोधः च स्यात् अट्टः क्षौमम् अस्त्र्याम्

तद् पत्त्री कारवी पृथ्वी बाष्पिका कबरी पृथुः

त्रिषु द्वैप आदयः रथ्या रथकड्या रथ व्रजे

कपिला भस्मगर्भा सा शिरीषः तु कपीतनः

कूटो ऽस्त्री शिखरं शृङ्गं प्रपातः तु अतटः भृगुः

सैरेयकः तु झिण्टी स्यात् तस्मिन् कुरबकः ऽरुणे

व्रणो अस्त्र्याम् ईर्मम् अरुः क्लीबे नाडीव्रणः पुमान्

अक्षोट कन्दरालौ द्वाव् अङ्कोटे तु निकोचकः

ऊर्जस्वलः स्यात् ऊर्जस्वी य ऊर्जः अतिशय अन्वितः

पृषदाज्यं स दधि आज्ये परमान्नं तु पायसम्

व्याघ्राटः स्यात् भरद्वाजः खञ्जरीटः तु खञ्जनः

घोटके वीति तुरग तुरंग अश्व तुरंगमाः

सुधरणा सुधारा स्त्री सुस्थितिः सु दशा उन्नतिः

हव्य कव्ये दैव पित्र्ये अन्ने पात्रं स्रुव आदिकम्

सिद्धार्थस् तु एष धवलो गोधूमः सुमनः समौ

धन्वी धनुष्मान् धानुष्कः निषङ्गी अस्त्री धनुर्धरः

स तु द्विजो ऽग्रेदिधिषूः सा एव यस्य कुटुम्बिनी

स्तोम ओघ निकर त्रात वार संघात संचयाः

गाङ्गेरुकी नागबला झषा ह्रस्वगवेधुका

पौरोगवस् तद् अध्यक्षः सूप काराः तु बल्लवाः

आजीवो जीविका वार्ता वृत्तिर् वर्तन जीवने

व्याधि भेदाः विद्रधिः स्त्री ज्वर मेह भगंदराः

स्त्री योषित् अबला योषा नारी सीमन्तिनी वधूः

शास्ति यः च आज्ञया राज्ञः स सम्राज् अथ राजकम्

कबरी केश वेशः ऽथ धम्मिल्लः संयताः कचाः

मूर्वा देवी मधुरसा मोरटा तेजनी स्रवा

गृह आसक्ताः पक्षि मृगाः छेकाः ते गृह्यकाः च ते
स्यात् उरस्वान् उरसिलः रथिको रथिरो रथी

वेणी गरागरी देवताडो जीमूत इति अपि

यौतक आदि तु यत् देयम् सुदायो हरणं च तत्

स्यात् त्रिषु आप्रपदीनम् तत् प्राप्नोत्य् प्रपदं हि यत्

बाहुमूले उभे कक्षौ पार्श्वम् अस्त्री तयोः अधस्

सर्वंसहा वसुमती वसुधा ऊर्वी वसुंधरा

ओतुः बिडालः मार्जारो वृषदंशक आखुभुक्

शिरस् अस्थिनि करोटिः स्त्री पार्श्व अस्थिनि तु पर्शुका

अन्तरीय उपसंव्यान परिधानानि अधस् अंशुके

समुद्रान्ता वधूः कोटिवर्षा लङ्कोपिका इति अपि

शक्तिः पराक्रमः प्राणो विक्रमः तु अति शक्ति ता

तिलकः क्षुरकः श्रीमन्त् समौ पिचुल झावुकौ

विश्वा विषा प्रतिविषा अतिविषा उपविषा अरुणा

अनाहतं निष्प्रवाणि तन्त्रकं च नव अम्बरे

अटवी अरण्यम् विपिनं गहनं काननं वनम्

निर्वासनं संज्ञपनं निर्ग्रन्थनम् अपासनम्

मातुलानी तु भङ्गायां व्रीहि भेदः तु अणुः पुमान्

मीमांसको जैमिनीये वेदान्ती ब्रह्म वादिनि

गोत्रा कुः पृथिवी पृथ्वी क्ष्मा अवनिः मेदिनी मही

विप्रश्निका तु ईक्षणिका दैव ज्ञा अथ रजस्वला

द्विगुणाकृते तु सर्वं पूर्वं शम्बाकृतम् अपि इह

नमस्कारी गण्डकारी समङ्गा खदिरा इति अपि

ग्रन्थिपर्णं शुकं बर्हं पुष्पं स्थौणेय कुक्कुरे

ऋषयः सत्यवचसः स्नातकः तु आप्लुतः व्रती

नीली काला क्लीतकिका ग्रामीणा मधुपर्णिका

वैशेषिके स्यात् औलूक्यः सौगतः शून्यवादिनि

क्षिप्ते मुखं निःसरणं संनिवेशो निकर्षणम्

उन्मत्त उन्मादवति श्लेष्मलः श्लेष्मणः कफी

स्याद् यावकस् तु कुल्माषश् चणको हरिमन्थकः

उदासीनः परतरः पार्ष्णिग्राहः तु पृष्ठतः

स्त्रियां तु संहतिः वृन्दम् निकुरम्बं कदम्बकम्

अवग्रहो ललाटं स्यात् ईषिका तु अक्षिकूटकम्

प्रत्यन्तो म्लेच्छ देशः स्यान् मध्यदेशस् तु मध्यमः

प्लव गोपुर गोनर्द कैवर्तीमुस्तकानि च

तत् स्यात् उद्गमनीयम् यत् धौतयोः वस्त्रयोः युगम्

आस्थानी क्लीबम् आस्थानम् स्त्री नपुंसकयोः सदः

पिण्डीतको मरुवकः श्वसनः करहाटकः

प्रादेशनं निर्वपणम् अपवर्जनम् अंहतिः

माल्यं माला स्रजौ मूर्ध्नि केश मध्ये तु गर्भकः

सेनायां समवेता ये सैन्याः ते सैनिकाः च ते

पीता कुरण्टको झिण्टी तस्मिन् सहचरी द्वयोः

विष्वक्सेना गन्धफली कारम्भा प्रियकः च सा

सुतो मातृष्वसुश् च एवम् वैमात्रेयो विमातृ जः

काम गामी अनुकामीनः हि अत्यन्तीनः तथा भृशम्

पताका वैजयन्ती स्यात् केतनम् ध्वजम् अस्त्र्याम्

जघन्य जे स्युः कनिष्ठ यवीयस् अवरज अनुजाः

पुरीषं गूथ वर्चस्कम् अस्त्री विष्ठा विशौ स्त्रियौ

आलिः सखी वयस्या अथ पतिवत्नी स भर्तृका

वासः कुटी द्वयोः शाला सभा संजवनं त्व् इदम्

अ पथी त्व् अपथं तुल्ये शृङ्गाटक चतुष्पथे

चिरबिल्वो नक्तमालः करजः च करञ्जके

धीमान् सूरिः कृती कृष्टिः लब्धवर्णः विचक्षणः

निगालः तु गल उद्देशः वृन्दे तु अश्वीयम् आश्ववत्

लुलायो महिषो वाहद्विषत् कासर सैरिभाः

अन्वाहार्यं मासिके ऽंशो ऽष्टमो ऽह्नः कुतपो ऽस्त्रियाम्

स्यान् नदीमातृको देवमातृकः च यथाक्रमम्

स्व जाते तु औरस उरस्यौ तातः तु जनकः पिता

उत्तमाङ्गं शिरः शीर्षं मूर्धा ना मस्तको ऽस्त्रियाम्

आभीरी तु महाशूद्री जाति पुंस् योगयोः समा

अवटीटो अवनाटः च अवभ्रटः नतनासिके

मन्त्र व्याख्या कृत् आचार्यः आदेष्टा तु अध्वरे व्रती

यः स्थण्डिले व्रत वशात् शेते स्थण्डिलशायी असौ

पिठरः स्थाली उखा कुण्डं कलशस् तु त्रिषु द्वयोः

कर्चूरो ऽपि पलाशो ऽथ कारवेल्लः कठिल्लकः

मृगे कुरङ्ग वातायु हरिण अजिनयोनयः

वृक्ष आदीनाम् फलं सस्यं वृन्तं प्रसव बन्धनम्

क्लीबे घ्राणं गन्धवहा घोणा नासा च नासिका

लब्ध अनुज्ञः समावृत्तः सुत्वा तु अभिषवे कृते

वृन्द भेदाः समैः वर्गः संघ सार्थौ तु जन्तुभिः

शाक क्षेत्र आदिके शाकशाकतं शाकशाकिनम्

रुधिरे असृज् लोहित अस्र रक्त क्षतज शोणितम्
नमो हव्याय कव्याय हव्यवाहाय वै नमः

नमो गुण्याय गुह्याय अगम्य गमनाय च

घण्टा प्रियः ध्वजी छत्त्री पिनाकी ध्वजिनी पतिः

पिशिताय पिशङ्गाय पीताय च निषङ्गिणे

वैद्युत अशनि मेघानाम् गर्जित प्रभवे नमः

विरूपाक्षाय लिङ्गाय पिङ्गलाय महा ओजसे

नमः अस्तु इष्टाय पूर्ताय अग्निष्टोम द्विजाय च

ध्यायते जृम्भते च एव रुदते द्रवते नमः

मन्त्राणां प्रभवे तुभ्यं मन्त्र अधिपतये नमः

सर्व भूतात्म भूताय सर्व ईश अतिशयाय च

नमः च इन्द्रिय पत्त्राणाम् लेलिहानाय स्रग्विणे

वाच् वृषाय नमः ते पुराण वृषभाय च

नमो बुद्धाय शुद्धाय विस्तृताय मताय च

लेलिहाय कृतान्ताय तिग्म आयुध धराय च

धर्मवृक्षाय धर्माय स्थितीनां प्रभवे नमः

सिद्ध संघ अनुगीताय महाभागाय वै नमः

वृष्टि घ्नाय नमः च एव नमः सौम्य ईक्षणाय च

नाम्भिः छान्दसैः च एव इदं स्तोत्रम् उदीरयत्

नमः कमल हस्ताय दिश् वासाय कपर्दिने

नमः पशूनां पतये गोवृष इन्द्र ध्वजाय च

गरुड उरग सर्पाणाम् पक्षिणां पतये नमः

प्रमोदाय संमोदाय यति वेद्याय ते नमः

ब्रह्मचारि च अगाधः च ब्रह्मण्यः शिष्ट पूजितः

जपेत् वा अपि विनिर्मुक्तो ब्रह्म लोकम् स गच्छति

नमो ज्येष्ठाय श्रेष्ठाय पूर्वाय प्रथमाय च

नमः ते हि मद् आदीनाम् भूतानां प्रभवे नमः

नमः क्षेत्र अधिपतये बीजिने शूलिने नमः

अंभसां पतये च एव ओजसां पतये नमः

हयशीर्षा पयस् धाता विधाता भूतभावनः

दैत्य दानव संघानाम् रक्षसां पतये नमः

बोद्धव्यो बोधिता नेता दुर्धर्षो दुष्प्रकम्पनः

चित्राय चित्र वेषाय चित्र वर्णाय मेधसे

मन्यवे गीत शीलाय मुनिभिर् गायते नमः

कीर्तितं तव माहात्म्यम् अपारस्य महात्मनः

महा उदधीनाम् प्रभवे द्वीपानां प्रभवे नमः

दिशो दश भुजाः ते केयूर अङ्गद भूषिताः

य इदं कीर्तयेत् भक्त्या ब्रह्म नारायण स्तवम्

अनामयाय सर्वाय महाकालाय वै नमः

पुरेशयो गुहा वासी खेचरो रजनीचरः

रक्षस् घ्नाय विष घ्नाय शितिकण्ठ ऊर्ध्व मन्यवे

सदस्याय नमः च एव दक्षिण अवभृथाय च

ब्रह्मानम् अग्रतस् कृत्वा ततः स गरुडध्वजः

कण्ठः ते शोभते श्रीमान् हेम सूत्र विभूषितः

नमो मुक्त अट्टहासाय क्ष्वेडित आस्फोटिताय च

चतुर्विधस्य सर्गस्य प्रभवे अनन्त चक्षुषे

योगाश् च त्वां ध्यायिनो नित्य सिद्धम् ज्ञात्वा योगान् संत्यजन्ते पुनर् तान्

मृगव्याधाय दक्षाय दक्ष यज्ञ अन्तकाय च

दैत्यानाम् अन्तक ईशाय दैत्य आक्रन्द कराय च

पितॄणां पतये च एव पशूनां पतये नमः

श्मशान रति नित्याय नमो अस्तु उल्मुक धारिणे

सुवर्चसे च वीर्याय शूराय हि अजिताय च

तपस् निधिः गुह गुरुः नन्दनः नन्द वर्धनः

नमो नदीनां प्रभवे नदानां प्रभवे नमः

महौषधीनां प्रभवे वृक्षाणां प्रभवे नमः

अग्निः सदा अर्णव अम्भः त्वम् पिबन् अपि न तृप्यसे

नमः सिद्धाय मेध्याय इष्टाय इज्या परस्मै च

मध्ये ऽन्तरिक्षं विस्तीर्णं तारा गण विभूषितम्

नमो भूताय भव्याय महते च अभयाय च

नमः स्थैर्याय वपुषे तेजसा अनुव्रताय च

नमो भूताय सत्याय सत्य असत्याय वै नमः

सुवर्चसे च वीर्याय शूराय हि अजिताय च

नमो ऽकृत्याय कृत्याय मुण्डाय कीकटाय च

नमो रसानां प्रभवे रत्नानां प्रभवे नमः

नर नारी शरीराय देव्याः प्रिय कराय च

वाम प्रियाय वामाय चूडामणि धराय च

पुरस्तात् बृंहते च एव विभ्रान्ताय कृताय च

अश्वमेध अयुतम् कृत्वा यत् फलम् तत् अवाप्नुयात्

अप्रमेयाय गोप्त्रे च दीप्ताय अनिर्गुणाय च

अघ स्मरः ऽनघः शूरो देव राजः अरि मर्दनः

दुर्गमाय महेशाय क्रोधाय कपिलाय च

नमो ऽस्तु नृत्य शीलाय उपनृत्य प्रियाय च

नम उन्मत्त देहाय किङ्किणीकाय वै नमः

वराहाय अप्रमेयाय ऋक्षाय विरजाय च

रङ्गे कराल वक्त्राय नाग इन्द्र वदनाय च

प्रभवे च अपरार्धस्य परार्ध प्रभवे नमः

नमः पुराण प्रभवे सर्गाणां प्रभवे नमः

लोक धात्री तु इयम् भूमिः पादौ सत् जन सेवितौ

स्वातेः पथ इव आभाति श्रीमान् हारः ते उरसि
त्वां प्रसाद्य पुरा अस्माभिः द्विषन्तो निहता युधि

नमो वै पद्म वर्णाय मृत्यु घ्नाय च मृत्यवे

सूत उवाच

काम दाय वरिष्ठाय काम अङ्ग दहनाय च

सर्वेषां सिद्धि योगानाम् अधिष्ठानम् ते उदरम्

औष्ण्यम् अग्नौ तथा शैत्यम् अप्सु शब्दो ऽम्बरे तथा

सर्व गुह्य पिशाचानाम् गुह्य अधिपतये नमः

दंष्ट्र करालम् दुर्धर्षम् अन् औपम्यम् मुखं तथा

सु वीराय सु घोराय अ क्षोभ्य क्षोभणाय च

नमो बन्धाय मोक्षाय स्वर्गाय नरकाय च

नमो रूपाय गन्धाय शाश्वताय अ क्षताय च

सांख्याः प्रकृतेः परमं त्वां विदित्वा क्षीण ध्यानाः त्वा अमृत्युम् विशन्ति

सिकत्याय प्रवाह्याय स्थिताय प्रसृताय च

प्रहीण शोकैः विविधैः भूतैः परिवृताय च

सुमेढ्राय अर्च्य मेढ्राय दण्डिने रूक्ष रेतसे

बल अबल समूहाय अ क्षोभ्य क्षोभणाय च

पुर घ्नाय सुशस्त्राय धन्विने ऽथ परश्वधे

विश्वाय विश्वरूपाय विश्वतः शिरसे नमः

अक्षर अन्तर निष्पन्दात् गुणान् एतान् विदुः बुधाः

देवानाम् अक्षयः कोशस् त्वया यज्ञः प्रकल्पितः

वेदानां प्रभवे च एव स्मृतीनां प्रभवे नमः

ऋतूनां प्रभवे तुभ्यं संख्यायाः प्रभवे नमः

अहोरात्र अर्ध मासानाम् मासानां प्रभवे नमः

नमः क्षान्ताय दान्ताय वज्र संहननाय च

गह्वराय घट ईशाय व्योम चीर अम्बराय च

अतीताय भविष्याय वर्तमानाय वै नमः

नमो ध्रुव निबद्धानाम् ऋषीणाम् प्रभवे नमः

कवची पट्टिशी खड्गी धनुस् हस्तः परश्वधी

वर दाय वरेण्याय पुरुषाय महात्मने

नमः ते सविशेषाय निर्विशेषाय वै नमः

नमः अस्तु लक्ष्मीपतये श्रीपाय क्षितिपाय च

नमो गौराय श्यामाय कद्रवे लोहिताय च

भवान् ईशः अनादिमान् त्वम् च सर्व लोकानाम् त्वं ब्रह्म कर्ता आदि सर्गः

दीप्त शृङ्ग एक शृङ्गाय वृषभाय ककुद्मिने

ये च अपि अन्ये त्वां प्रसन्ना विशुद्धाः स्व कर्मभिः ते दिव्य भोगाः भवन्ति

वल्गते क्रीडते च एव लम्ब उदर शरीरिणे

कटकटाय तिग्माय अप्रियाय प्रियाय च

दीप्तिः सूर्ये वपुः चन्द्रे स्थैर्यं शैले ऽनिले बलम्

नमः सुराणां पतये गणानां पतये नमः

कीर्तयेत् वा सतां मध्ये स याति ब्रह्मनः अन्तिकम्

अधरे महते च एव नमः सस्तुपताय च

अप्रमाणाय सर्वाय अव्ययाय अमराय च

मन्वन्तराणां प्रभवे योगस्य प्रभवे नमः

जरा सिद्धैः नमः ते अयसे वर दाय च

नमः क्षेम्याय वृद्धाय वत्सलाय नमः नमः

विद्यानां प्रभवे च एव विद्या अधिपतये नमः

नमः ते भगवते सुव्रत अनन्त तेजसे

नमो विश्वस्य प्रभवे ब्रह्म अधिपतये नमः

अणवे महते च एव नमः सर्वगताय च

अतीतैश् च भविष्यैश् च वर्तमानैः तथा एव च

अप्रसंख्येय तत्त्वस्य यथा विद्मः स्व शक्त्याः

बृहत् रथः भीम कर्मा बृहत् कीर्तिः धनञ्जयः

नमः ते प्राण पालाय मुण्ड माला धराय च

नमः पुष्टि प्रदानाय सुशीलाय सुशीलिने

हिम घ्नाय च तीक्ष्णाय आर्द्र चर्म धराय च

गोकर्णाय च गोप्त्रे च शङ्कुकर्णाय वै नमः

श्राद्धे वा दैविके कार्ये यज्ञे वा अवभृथ अन्तिके

पद्म माला कृत उष्णीषम् शिरो द्यौः शोभते ऽधिकम्

नर्दते कूर्दते च एव नमः प्रमुदित आत्मने

नम पूज्याय उपजीव्याय वै नमः

नमो विकृत वेषाय क्रूराय अमर्षणाय च

प्रभवे च परार्धस्य परस्य प्रभवे नमः

सूत उवाच

नमो मान्याय पूज्याय सद्योजाताय वै नमः

सर्वतः पाणि पादाय रुद्राय अप्रतिमाय च

प्रजापतीनां पतये सिद्धीनां पतये नमः

महा संध्या अभ्र वर्णाय चारु दीप्ताय दीक्षिणे

क्षणानां प्रभवे च एव लवानां प्रभवे नमः

नमः तोकाय तनवे गुणैर् अ प्रमिताय च

चेकितानाय तुष्टाय नमः ते निहिताय च

अतीताय भविष्याय वर्तमानाय ते नमः

पाप आचारः ऽपि यो मर्त्यः शृणुयात् शिव संनिधौ

नमो धूम्राय श्वेताय कृष्णाय लोहिताय च