मृग अनुसारी सु चिरात् सः धन्वी क्लमम् आययौ

व्याधि दग्धाः विपद्यन्ते नरा वैद्य शतैः वृताः

धनेन वर्धने तृष्णा लावणेन इव वारिणा

गोमायुः अथ तत् श्रुत्वा बभाषे विनय आनतः

प्रख्यापयेत् न संसत्सु स्व उत्कर्षम् पर निन्दया

न हि शान्तनवं भीष्मं त्रिपुरारि पराक्रमम्

स दृष्ट्वा पक्षिणां मूर्ध्नि निर्वृत्तान् शावकान् शनैस्

धान्यं पयस् अन्नम् विवृतं

यस्य यज्ञे सुरपतिः सोमं पीत्वा मुदं ययौ

असंप्राप्तेषु अनुद्वेगम् विधत्ते निश्चल स्थितिः

तेषु तेषु च कालेषु देशेषु च यथाविधि

प्रस्खलेत् भूमिपालानाम् विना दण्ड अवलम्बनम्

तं खड्गं लेभिरे भूपा मनु प्रभृतयः क्रमात्

विचिन्वन् हृतम् अश्वेन बदर्याश्रमम् आययौ

सुरापैः च ईर्यते पापं पीत्वा अग्नि सदृशाम् सुराम्

इति उक्ते मुनिभिः पश्चात् तान् उवाच शुनःसखः

न शील कारणम् जातिः न आश्रमः पुण्य कारणम्

उचितेषु च कार्येषु वृद्ध अमात्यान् अकल्पयत्

अवदत् वेद वचन प्रामाण्यम् न इष्यते त्वया

अहो नु हिंसा दुर्वृत्तैः धर्माय परिकल्पिता

च्यवनात् नारदेन एतत् तस्मात् जम्भल _

निवात दीप निष्कम्प मानसः शान्त धीः समः

राजा क्षिपति अगाधे अस्मिन् प्रजाः भय महा वटे

व्यवसायेन बुद्ध्या च निश्चयेन च देहिनः

सकृत् आस्वाद्य गो क्षीरम् याचिता जननी मया

क्षयं काल कृतम् वीक्ष्य मा च शोके मनः कृथाः

परैः विदारिते सैन्ये हते भृत्य जने पुरः

तथा इति वादिनः तस्य व्याघ्रस्य अमात्य ताम् ययौ

भवन्ति किल कालेन निम्नानि उच्छ्रायवन्ति च

निरस्तो भार्गवेण इति कर्णः प्राप्य सुयोधनम्

अ सक्तः सक्त वत् भाति छन्नो व्यवहितैः अपि

समुद्रेण इति पृष्टासु नदीषु प्राह जाह्नवी

राग द्वेष मद ग्रस्ताः पुनर् आयान्ति यान्ति च

प्रमादिनं सह अनीकम् कोश दुर्ग बल उचितम्

उभययोः अन्तरे तिष्ठन् दीर्घसूत्रः विनश्यति

तुष्टाव प्रयतो ध्यात्वा विष्णुं जिष्णुं जगत् द्विषाम्

मेषेषु पित्त भेदम् च हिक्का श्वासम् शुकेषु च

उक्त्वा इति शक्रं याते ऽस्मिन् अपरो निरगात् ततस्

न हि काल कटाक्षेण लक्षितं रक्षितुं क्षमाः

स आदरम् पुण्डरीकाक्षो दृशा निर्वापयन् इव

तम् आसाद्य नभस् श्यामम् व्याप्तं कौस्तुभ कान्तिभिः

नियत अवधयः सर्वा निरयः सम्प्रचक्षते

विचित्र मायया विष्णोः मोहिताः किल जन्तवः

संहृतात् क्रोध दहनात् कन्या कमल लोचना

संसार सार वैचित्र्यम् गणयन् बहु बाधकम्

आचार गति संलापम् पौरुषं स्त्री बिभर्ति च

न हि सन्तः प्रशंसन्ति तपः स्त्रीणाम् अतस् परम्

स पदं ब्रह्महत्यायाः स्वयम्भुः इति अभाषत

दग्धं वनं महत् पश्चात् तेन एव आप्यायितम् दृशा

शम्पाको नामवान् विप्रः पुरा धीमान् अभाषत

येषां नरक पाक उग्र पर्यन्ते विषमा स्थितिः

वक्तारं सर्व धर्माणाम् सिद्धसिन्धु सुतम् नृपः

न भेतव्यं त्वया चित्त राष्ट्रे मे न अस्ति विप्लवः

पाण्डुरो दुर्बलः च अहम् केन एतत् कथ्यताम् इति

इति उक्ते मुनिना दाशाः तूर्णम् गत्वा महीभुजे

ततो विषण्णं नहुषं शाप भीतम् अधोमुखम्

मुक्तः च भेद वक्ता च इति अहो राज्ञ् न राजसे

निरस्य प्राण मानम् च विश्व अहंकारम् आश्रयेत्

जिघ्रन् तम् मूषिक आमोदम् अर्ध उन्मीलित लोचनम्

कालेन तस्य पुत्रो ऽपि पुनर् तैः एव संगरे

नूनम् अक्षयम् आत्मानम् मोहात् सर्वः ऽभिमन्यते

इति उक्त्वा विपुलं चक्रे दुष्करं विविधं तपः

इति उच्यमानः राज्ञा अपि दण्डम् एव पुनः पुनः

ब्रह्मानम् अविशत् साक्षात् प्रादेश पुरुष आकृति

दृष्ट्वा जगति जन्तूनां काले काले भव अभवम्

विहित आचार हीनानाम् निरयो निलयो ऽक्षयः

अवाप्य विविधैः यज्ञैः यजस्व बहु दक्षिणैः

श्रुति स्मृति सत् आचारे कारणं राज वृत्तयः

तत् श्रुत्वा करुणा अम्भोधिः भगवान् भूत भावनः

यथा लिखितम् एव आयुः क्षण रात्रिम् दिवं ततः

उषित्वा सृञ्जय गृहे परितोषम् उपागतः

अवापं विपुलां पूजां पाद्यम् अर्घ्यम् तथा आसनम्

अथवा यान्ति चेतांसि महतां सह भूतिभिः