Roxíos.
Autor: Moisés. | Publicado: 2017-04-17T13:56:00+02:00


Roxíos é un lugar da parroquia de Bual que resulta
realmente acolledor. E máis acolledor se el tou anfitrión é Quique Roxíos, úa
desas persoas que traballan pola terra a pouco e a pouco, sen fer muito ruído
nin grandes aspaventos, con tranquilidade.



É boa cousa visitar Roxíos, pero mellor cousa se a
visita se dá por un feito que poderíamos considerar un fito histórico para a
reivindicación lingüística, cultural e territorial deste país asturiano de fala
galega. Ointe, sen grandes aspaventos nen feitos fundacionales, deuse un
acontecemento que, sinceiramente, creo que vai ser recordado na pequena
Historia da reivindicación lingüística del Eo-Navia. Un encontro en Roxíos
entre distintas persoas (del Eo-Navia e de fóra del Eo-Navia) interesada por
puxar por esta terra e por esta lingua. Cerca dúa treintena de persoas
interesadas en asistir, anque por distintas razois sólo puidemos ser úa
ventena, que non é, nin muito menos, un número despreciable. Persoas chegadas
dende distintas sensibilidades, con distintas traxectorias e distintas culturas
militantes, sentadas a úa mesa compartindo inquietudes.










A xornada comenzou tranquila, tomando úa caña nel Zángano. Despois
dimos úa voltía por Roxíos, visitamos el molín de Quique, falamos cadaquén das
súas cousas... Puiden falar con varias persoas un pouco sobre a historia da
nosa reivindicación lingüística a finales del século XX, naquelos anos 80-90
nos que a xente del Eo-Navia empezou a reivindicar un espacio para a súa
lingua. Despois, na mesa de debate falaríamos más en serio daquelo. Xantamos.
Xantamos de maravilla, e é algo que hai que agradecerlle a Quique a á súa
familia, a espléndida acollida que nos deron. Na xanta, obviamente, tamén
falamos. Eu puiden falar con xente interesante sobre atlantismo e celtismo e
sobre a Lusofonía e el marco interesante que supón para Asturias, non sólo para
el Eo-Navia, sinón para Asturias nel sou conxunto. Mesmo acabaron salindo ideas
de poder traer a Bual artistas portugueses que mesmo poderían atraer prensa
portuguesa... e poñer un pouco el Eo-Navia nel mapa lusófono.




E despois de xantar subimos al salón e xa, máis organizadamente
(Nedi Mallada dirixiu mui ben todo el debate, de forma que encamiñou sempre el
que falábamos a buscar puntos de encontro e úa análise positiva) falamos del
que nos preocupaba. Úa análise da situación que non por repetida foi menos
interesante. Saliron as principales preocupaciois, a perda da fala e da
transmisión xeracional, a non presencia da nosa lingua nas administraciois, na
RTPA, nas empresas... Mesmo a falta de traballo e el despoblamento (se non hai
xente, non pode haber falantes), a falta de proxectos culturales e económicos,
a necesidade dun selo de calidá asemellado al Euskolabel ou a Galicia Calidade,
a falta de previsión agropecuaria (problemas como el da avespa asiática ou a
polilla guatemalteca que están mermando el agro)... Pero tamén se falou del
potencial que a sociedade civil ten para traballar estos temas. Falouse de que
a propia sociedade civil pode impulsar cousas, que a propia sociedade civil
pode etiquetar en galego, que a propia sociedade civil pode organizarse.
Prantiouse tamén (aquí é onde sí houbo máis diversidade de posturas) el apertura
da nosa realidade a Galicia e, máis en particular, á Galicia máis inmediata.
Prantiouse tamén el galego como lingua de Asturias, non sólo del Eo-Navia
(falando da Xunta Xeral, da RTPA...).



Féxose un pequeno repaso á historia da reivindicación lingüística,
xente que vivíu en primeira persoa esa reivindicación nos 80-90 recordaron cómo
xente que vía que nel Estatuto de Autonomía se ignoraba el galego-asturiano e
el Principado levaba úas políticas lingüísticas caóticas, se organizaron e cómo
empezou a haber dalgúas diferencias, cómo el movemento se polarizou en dúas
normas e cómo finalmente a Lei de Uso del 98 incluíu el galego-asturiano na lei
asturiana. Había, e é importante, na sala usuarios das dúas normas. E se algo
importante tuvo, para min, este encontro, foi a máxima&nbsp;de&nbsp;«non repetir os errores dos
90», e con elo ter claro que aquí estamos todos luitando pola nosa terra e
a nosa lingua. Esa máxima, xunta a máxima de que non é obrigatorio que téñamos
todos úa mesma visión da lingua, nin us mesmos ámbitos de actuación, nin úas
mesmas análises, foron el que fixeron posible que, independentemente de que
esas análises fosen úas ou outras, non esistira ningún conato de confrontación
entre as persoas que alí estábamos.



Esta foi úa primeira toma de contacto despois de muitos,
demasiados, anos de silencio nel Eo-Navia. Non estaba na axenda, nin podería
estalo, alcanzar grandes acordos fundacionales (non era el propósito, pois
sería irreal), pero foi úa primeira toma de contacto importante, mui
importante. Sen aspaventos, con suavidade. É algo que se prantiou, para este
encontro e para el futuro,&nbsp;«necestiamos establecer as relaciois na
amabilidade», el futuro desta terra, da reivindicación da lingua, da
cultura, da economía, del territorio pasa, imprescindiblemente, pola
cordialidade. E quedou pendente que non fora un encontro para el recordo, senón
un encontro para el futuro, el primeiro encontro doutros muitos que han chegar,
enchendo de contido esta toma de contacto que foi profundamente frutífera para
poñernos cara e acercar posiciois.





Non podo estar máis contento. Este día ha quedar gravado na
Historia del Eo-Navia. Un Eo-Navia que boliga, que non morre, porque hai quen
puxe por él.