Nieuw Programma Document PlattelandsOntwikkeling: PDPO IV: volgend en vernieuwd LEADER-programma ikv het  Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling. Goedkeuring.

PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN Vergadering van 27 oktober 2022 Verslag van de deputatie Bevoegd deputatielid: Kathleen Helsen Telefoon: 03 240 52 40 Agenda nr. 2/5 Nieuw Programma Document PlattelandsOntwikkeling: PDPO IV: volgend en vernieuwd LEADER-programma ikv het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling. Goedkeuring. Besluit goedgekeurd in de raad van 27 oktober 2022 Bevoegdheid Art. 2 van het provinciedecreet bepaalt dat de provincies zich op het intermediair beleidsniveau tussen het Vlaamse en het gemeentelijke niveau situeren. Art. 43, §2, 6° van het provinciedecreet bepaalt dat de provincieraad bevoegd is voor het goedkeuren van beheersovereenkomsten en samenwerkingsovereenkomsten. Juridische context Verordening EU 2021/2115 van het Europees Parlement en de Raad, die stelt dat minstens 5% van het budget voor het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid ingezet moet worden op LEADER Provincieraadsbesluit van 23 januari 2020 ter goedkeuring van de samenwerking met de vzw RURANT Feitelijke context en verantwoording De provincie Antwerpen voerde samen met de Vlaamse overheid en de Europese Unie al 3 opeenvolgende programmaperiodes (2000-2006, 2007-2013, 2014-2022) een gebiedsgericht plattelandsbeleid. Vanaf 2023 start de 4 e programmaperiode voor plattelandsontwikkeling, die zal lopen van 2023 tot 2027 (PDPOIV). De EU schetst hiervoor het brede kader in een verordening (EU) 2021/2115 van het Europees Parlement en de Raad, die stelt dat minstens 5% van het budget voor het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid ingezet moet worden op LEADER (Liaisons Entre Actions de Développement de l’Economie Rurale), een Europese methodiek voor bottom-up plattelandsontwikkeling. Deze periode vertaalt de Vlaamse overheid het geheel naar 1 Strategisch Plan, waarvoor goedkeuring van de EU en de Vlaamse Regering verwacht wordt eind 2022. In dit Strategisch Plan wordt enkel naar de provincies gekeken voor de gezamenlijke uitvoering van de LEADER-maatregel . Dit Strategisch Plan bepaalt voor LEADER: de afbakeningscriteria voor LEADER-gebieden de 3 Vlaamse thema’s waarrond gewerkt kan worden binnen LEADER: innovatie en duurzame lokale landbouwproductie en afzet en valorisatie van biomassaresten leefbare en levendige dorpen biodiversiteit en landschapskwaliteit LEADER bepaalt dat een Lokale Ontwikkelingsstrategie (LOS) wordt geschreven door een Lokale ActieGroep (LAG). De LOS schetst de plattelandsuitdagingen van het gebied en vormt het kader om projectoproepen te lanceren. Een LAG is een vertegenwoordiging van lokale actoren uit het LEADER-gebied. De LAG beslist zelf welke projecten aanspraak maken op cofinanciering. De projecten en de werking van de LAG worden gefinancierd door Europese, Vlaamse en provinciale middelen. De LAG en de LOS krijgen vorm op basis van Europese en Vlaamse richtlijnen (reglement opmaak LOS als bijlage) in een participatief traject op basis van een gebiedsanalyse en stakeholderanalyse. De exacte samenstelling van de LAG en de exacte inhoud van de LOS zijn dus pas gekend eind mei 2023. Provinciale kadernota Al sinds de eerste programmaperiode zorgen de provincies mee voor de coördinatie van de LEADER-gebieden in Vlaanderen. Binnen de provincie Antwerpen is intussen heel wat expertise rond deze bottom-up gebiedsgerichte plattelandswerking opgebouwd. Voor onze provincie zit de coördinatieopdracht bij RURANT vzw, waarmee de provincie Antwerpen een duurzame relatie heeft via een samenwerkingsovereenkomst (bijgevoegd). Gezien de provincie, net als de Vlaamse overheid en de EU, mee een deel van de financiële middelen voorziet, is het belangrijk dat ook de provincie mee het inhoudelijk luik bepaalt volgens het subsidiariteitsprincipe. Dit gebeurt aan de hand van een provinciale kadernota (bijgevoegd), die meer details bevat rond de volgende elementen: afbakening van de LEADER-gebieden op basis van een reeks criteria: Vlaamse voorwaarden, maximalisatie, bestuurlijke coherentie, plattelandskenmerken … ondersteuning van het proces om te komen tot een Lokale Ontwikkelingsstrategie per LEADER-gebied coördinatie van de LEADER-gebieden via RURANT vzw Op basis van deze provinciale kadernota worden tegen november 2022 per gebied SWOT-analyses op de 3 grote Vlaamse thema’s uitgevoerd, waarbij provinciale beleidsdocumenten maximaal worden meegenomen. De resultaten hiervan tonen we op een symposium in december 2022, waarop we alle stakeholders uitnodigen. Dit symposium is de start van een intensief participatietraject dat we in het voorjaar 2023 doorlopen om te komen tot een gedragen Lokale Ontwikkelingsstrategie (LOS) per gebied. Dit alles op basis van de richtlijnen, zoals opgenomen in het Vlaamse reglement ‘opmaak lokale ontwikkelingsstrategie’ (bijgevoegd). Vanaf einde 2023, na goedkeuring door het Vlaams Management Comité (zie verder), zal deze LOS de basis vormen om per gebied jaarlijks projectoproepen te lanceren. Per LOS is hiervoor ook provinciaal budget te voorzien. Die financiële middelen zijn voorzien in de meerjarenbegroting als nominatim subsidie aan de VLM. Samenwerkingsovereenkomsten provincie Antwerpen – Vlaams minister voor plattelandsbeleid - VLM Om voor LEADER de wederzijdse verantwoordelijkheden tussen de Vlaamse minister voor plattelandsbeleid, de VLM als beheersdienst en de provincie Antwerpen vast te leggen worden in de loop van de programmaperiode 2 samenwerkingsovereenkomsten afgesloten. Twee verschillende samenwerkingsovereenkomsten zijn nodig, gezien de rollen van alle partijen in het proces ‘opmaak LOS’ verschillen van deze in het proces ‘uitvoering LOS’: samenwerkingsovereenkomst inzake de uitvoering van de interventie ‘ opmaak Lokale Ontwikkelingsstrategie en erkenning LEADER-gebieden’ (bijgevoegd) samenwerkingsovereenkomst inzake de uitvoering van de interventie ‘ uitvoering Lokale Ontwikkelingsstrategie’ Enkel voor de eerst vermelde samenwerkingsovereenkomst wordt een mandaat gevraagd voor deputatie om deze te ondertekenen. De tweede samenwerkingsovereenkomst wordt in het najaar van 2023 voorgelegd aan de raad, samen met de LOS’en, door het VMC goedgekeurd . De samenwerkingsovereenkomst ‘opmaak Lokale Ontwikkelingsstrategie en erkenning LEADER-gebieden’ vermeldt de volgende taken voor de provincie: de opmaak van een provinciale kadernota communiceren van de oproep voor opmaak van een Lokale Ontwikkelingsstrategie en erkenning van LEADER-gebieden faciliteren en begeleiden van het overlegproces horende bij de opmaak van een Lokale Ontwikkelingsstrategie en een voorstel van Lokale Actie Groep om de erkenning als LEADER-gebied aan te vragen oprichten van een Technische Werkgroep, voor de advisering van de ingediende Lokale Ontwikkelingsstrategieën in onze provincie aan het Vlaams Management Comité voeren van het secretariaat van de Technische Werkgroep (administratieve organisatie en opvolging) De ingediende Lokale Ontwikkelingsstrategieën worden per provincie geadviseerd door een provinciale Technische Werkgroep. In het najaar 2023 legt de VLM deze LOS’en, samen met de adviezen van de provinciale Technische Werkgroepen, voor aan een Vlaams Management Comité. Dit VMC bestaat uit de minister bevoegd voor plattelandsbeleid, 9 vertegenwoordigers van de Vlaamse regering, de 5 gedeputeerden voor plattelandsbeleid of hun vertegenwoordiger en 5 vertegenwoordigers van de provincieraad. Vlaams Management Comité (VMC) Tijdens de vorige programmaperiode (PDPOIII) bestond een Provinciaal Management Comité, uit o.a. 5 vertegenwoordigers vanuit de provincieraad. Dit PMC houdt op te bestaan en wordt vervangen door het VMC, waarin 2 vertegenwoordigers vanuit elke provincie zetelen. De deputatie stelt voor om 1 afvaardiging en 1 plaatsvervangend lid vanuit de provincieraad voor het Vlaams Management Comité (VMC) aan te duiden en ook een plaatsvervanger voor de gedeputeerde voor plattelandsbeleid voor het VMC. Afvaardiging: de heer Eddy Verhaeven Plaatsvervangend lid: mevrouw Christ'l Cottenie Plaatsvervanger gedeputeerde: mevrouw Lili Stevens Na goedkeuring van de Lokale Ontwikkelingsstrategieën door het Vlaams Management Comité leggen we deze ter info voor aan de provincieraad, samen met de tweede samenwerkingsovereenkomst tussen de minister voor plattelandsbeleid, de VLM en de provincie, om de wederzijdse verantwoordelijkheden te bepalen voor de uitvoering van de Lokale Ontwikkelingsstrategieën, inclusief de financiering. Dit proces verloopt in alle 5 provincies volgens een soortgelijke timing. Procedurele vormvereisten De deputatie keurde dit verslag goed in zitting van 6 oktober 2022. Financiële aspecten Op de meerjarenbegroting is jaarlijks 662.054 EUR voorzien als nominatim subsidie aan VLM ter uitvoering van het gebiedsgerichte luik van het ProgrammaDocument voor Plattelandsontwikkeling. Deze middelen worden nu door de Vlaamse focus op LEADER, heel gericht ingezet op de meest rurale gebieden in onze provincie. Omdat ook het meer verstedelijkt platteland zijn specifieke plattelandsuitdagingen kent, werkte de dienst Platteland specifiek voor dit gebied een zuiver provinciaal subsidiereglement uit: ‘subsidies voor plattelandsontwikkeling in het verstedelijkt plattelandsgebied’. Eveneens in de provincieraadszitting van 27 oktober 2022 ligt ook dat reglement ter goedkeuring voor. BESLUIT: Artikel 1 : De provincieraad gaat akkoord met de provinciale kadernota PDPOIV LEADER, die de provinciale accenten legt voor LEADER in de provincie Antwerpen tijdens de vierde programmaperiode van het ProgrammaDocument voor PlattelandsOntwikkeling (PDPOIV 2023-2027) Artikel 2 : De provincieraad gaat akkoord met de samenwerkingsovereenkomst tussen de minister, bevoegd voor plattelandsbeleid, de Vlaamse Landmaatschappij (VLM) als beheersdienst, en de provincie Antwerpen, die de wederzijdse verantwoordelijkheden vastlegt voor de opmaak van de Lokale Ontwikkelingsstrategie en erkenning LEADER-gebieden, en geeft het mandaat aan de deputatie om deze te ondertekenen. Artikel 3 : De provincieraad duidt de heer Eddy Verhaeven aan als zijn vertegenwoordiger en mevrouw Christ'l Cottenie als plaatsvervanger in het Vlaams Management Comité. Artikel 4 : De provincieraad duidt mevrouw Lili Stevens aan als plaatsvervanger van de gedeputeerde voor plattelandsbeleid ter vertegenwoordiging van de provincie Antwerpen in het Vlaams Managementcomité. Bijlagen samenwerkingsovereenkomst RURANT ontwerp van provinciale kadernota reglement opmaak Lokaal Ontwikkelingsstrategie samenwerkingsovereenkomst opmaak LOS


Duurzame ontwikkelingsdoelen (SDG's):
Duurzame steden en gemeenschappen

Subdoelen:
Tegen 2030 inclusieve en duurzame stadsontwikkeling en capaciteit opbouwen voor participatieve, geïntegreerde en duurzame planning en beheer van menselijke nederzettingen in alle landen
Positieve economische, sociale en ecologische verbanden ondersteunen tussen stedelijke, voorstedelijke en landelijke gebieden door de nationale en regionale ontwikkelingsplanning te versterken