Provinciaal Klimaatplan 2030. Goedkeuring.

PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN Vergadering van 25 november 2021 Verslag van de deputatie Bevoegd deputatielid: Jan De Haes Telefoon: 03 240 52 60 Agenda nr. 3/1 Provinciaal Klimaatplan 2030. Goedkeuring. Besluit goedgekeurd in de raad van 25 november 2021 Bevoegdheid Art. 42 van het provinciedecreet van 9 december 2005. Feitelijke context en verantwoording Bestuurlijke context, hogere overheden: In de Overeenkomst van Parijs kwam men overeen om de stijging van de wereldwijde gemiddelde temperatuur ruim onder 2 °C te houden ten opzichte van het pre-industriële niveau en ernaar te blijven streven de stijging te beperken tot 1,5 °C. Europa heeft de ambitie om tegen 2050 het eerste klimaatneutrale continent te zijn met een netto nul-uitstoot van broeikasgassen, dat wil zeggen dat de opname en uitstoot van broeikasgassen weer in evenwicht is. De Europese Green Deal is het actieplan dat de Europese economie klimaatneutraal moet maken tegen 2050. In het Nationaal Klimaat & Energieplan wordt uiteengezet hoe de federale en gewestelijke overheden van België de uitstoot van broeikasgassen met 35% zullen reduceren tegen 2030 t.o.v. 2005 voor de sectoren die niet onderhevig zijn aan emissiehandel. De Vlaamse langetermijnstrategie streeft ernaar de broeikasgasemissies van de sectoren die niet zijn gedekt door het EU-ETS systeem te reduceren met 35% tegen 2030 en 85% tegen 2050 ten opzichte van 2005, met de ambitie om te evolueren naar volledige klimaatneutraliteit. Provincie Antwerpen: In zitting van 12 mei 2011 keurde de toenmalige deputatie het klimaatplan 2020 goed. Dit plan omvatte 3 doelstellingen: De provincie wordt een klimaatneutrale organisatie vanaf 2020. Minstens 20% van de gemeenten stapt mee in bovenstaande doelstelling. We voorzien campagne(s) waarmee inwoners hun eigen CO 2 -uitstoot verminderen. Het plan focuste bijna volledig op het verminderen van de broeikasgasuitstoot van de eigen organisatie. Voor het verminderen van de broeikasgasuitstoot op het grondgebied van de provincie Antwerpen werd echter geen concrete doelstelling vastgelegd. De volledige opvolging werd vanaf 2012 opgenomen in het ISO 14001 milieumanagementsysteem. Tweejaarlijks wordt er de uitstoot van onze eigen organisatie in kaart gebracht in een broeikasgasrapport. De eindrapportage werd goedgekeurd door deputatie op 1 juli 2021 met als resultaat: een duidelijke verbetering in de netto uitstoot van de provincie als organisatie (-68,50% in 2020, maar vertekend beeld door coronapandemie). vanaf 2020 is de provincie een klimaatneutrale organisatie door de resterende netto CO 2 - uitstoot te compenseren in samenwerking met BOS+. De provincie Antwerpen heeft eind 2014 het Europese convenant Mayors Adapt ondertekend. De provincie levert hiermee een bijdrage aan de algemene doelstelling van de EU-strategie voor aanpassing aan de klimaatverandering en aan het creëren van een klimaatbestendig Europa. In 2016 maakten we een klimaatadaptatieplan op. Daarin ontwikkelden we 7 adaptatiestrategieën, waarmee we ons in de provincie aanpassen aan het veranderend klimaat. Provincie Antwerpen is sinds 2017 territoriaal coördinator binnen het Burgemeestersconvenant. Hiermee engageren we ons om lokale overheden optimaal te ondersteunen om de klimaat- en energiedoelstellingen van de Europese Unie te behalen: 40% minder CO 2 -uitstoot tegen 2030 t.o.v. een zelfgekozen referentiejaar; het vergroten van de klimaatbestendigheid; iedereen de toegang garanderen tot betaalbare, duurzame en veilige energie. 68 van de 69 gemeenten hebben het burgemeestersconvenant ondertekend. Proces klimaatplan 2030: Het bestuursakkoord 2019-2024 stelt dat er in navolging van het klimaatplan 2020 een nieuw en ambitieus klimaatplan 2030 opgesteld moet worden met het oog op de objectieve vermindering van de broeikasgasuitstoot. Het Provinciaal Beleidsplan Ruimte Antwerpen moet daarbij de basis zijn voor het toekomstig klimaatbeleid. De eerste stap naar een ambitieuzer klimaatplan 2030 was om de focus van de eigen organisatie van het klimaatplan 2020 uit te breiden naar het grondgebied van de provincie Antwerpen met de doelstellingen van de Burgemeestersconvenant 2030 als leidraad. Op deze manier maximaliseert de provincie de ondersteuning naar haar prioritaire doelgroep, de lokale besturen. Gezien de uitgebreidere focus, nl. het grondgebied, is er gekozen om het klimaatplan multidisciplinair en beleidsdomeinoverschrijdend op te maken. Een multidisciplinair team, bestaande uit 2 schrijfteams, ad hoc experts en een stuurgroep, heeft het klimaatplan geschreven en vorm gegeven en volgt permanent de uitvoering van het actieplan en projectopportuniteiten op na goedkeuring. Op verschillende tijdstippen werd het klimaatplan inhoudelijk en procesmatig teruggekoppeld met het managementteam en de beleidsdeputatie. Volgende, reeds bestaande beleidsvisies werden dan ook maximaal geïntegreerd: • Provinciaal Klimaatadaptatieplan (15 december 2016); • Provinciaal Beleidsplan Ruimte Antwerpen in ontwerp; • Provinciale droogtestrategie (24 juni 2021); • Beleidsnota Wonen ‘Kwaliteit is onze bouwsteen’ (25 juni 2020); • Landbouwvisie ‘Samen werken aan land- en tuinbouw in de provincie Antwerpen’ (23 januari 2020); • SDG’s. Aanvullend op het schrijfteam en de stuurgroep werden 3 werkgroepen opgericht om het klimaatplan mee vorm te geven: Werkgroep financiën: in deze werkgroep zoeken we naar opportuniteiten om budget aan te werven in functie van projectontwikkeling. Werkgroep rond meetbaarheid: deze werkgroep volgt de indicatoren op en zal het klimaatplan 2030 in de toekomst integreren in het ISO opvolgsysteem. Werkgroep communicatie: parallel aan de opmaak van het klimaatplan werd ook een communicatiestrategie uitgewerkt om het klimaatplan succesvol te lanceren. Opbouw Provinciaal Klimaatplan 2030: Het Provinciaal Klimaatplan 2030 bestaat uit 4 documenten en 2 bijlagen: • Document: ‘Klimaatbeleidsplan 2030’, hierin lichten we toe binnen welke beleidscontext het klimaatplan tot stand is gekomen. We zetten de beleidsdoelstellingen van provincie Antwerpen uiteen. Het toont waar we naartoe willen aan de hand van 7 strategische en 34 operationele doelstellingen, respectievelijk ‘waar’ we naartoe willen op langere termijn 2050 en ‘wat’ we gaan doen op kortere termijn 2030. • SD1: Onze organisatie is klimaatneutraal én klimaatveilig. • SD2: Het klimaatbewustzijn groeit bij iederéén. • SD3: We versterken de open ruimte als klimaatbuffer. • SD4: Onze stads- en dorpskernen zijn klimaatneutraal én klimaatveilig. • SD5: Onze energie is maximaal lokaal en hernieuwbaar. • SD6: Onze mobiliteit is gezond met minder CO 2 -uitstoot. • SD7: Onze economie is klimaatneutraal en klimaatveilig georganiseerd. • Document ‘Klimaatactieplan 2030’, toont concreet waar we naartoe willen met het klimaat van morgen in onze provincie. In dit document vind je alle acties geordend per strategische doelstelling en beleidsinstrument. Het actieplan kan gezien worden als een ‘levend’ document waar acties aan kunnen toegevoegd worden bij nieuwe inzichten, opportuniteiten of innovatieve ontwikkelingen. Bijsturing is jaarlijks mogelijk via de opvolging in het ISO 14001 systeem, waarin jaarlijks gerapporteerd wordt door de verschillende diensten. • Document ‘Onderbouwende cijfers’, geeft weer waar we vandaag als provincie staan met de klimaattransitie aan de hand van 3 hoofdstukken. Het eerste hoofdstuk, de impactanalyse, geeft meer inzicht in de verschillende bronnen van emissies op ons grondgebied, wat hun impact is en hoe die impact evolueert. In de risico- en kwetsbaarheidsanalyse bekijken we vervolgens voor verschillende scenario’s waar de risico’s en gevoeligheden liggen voor het klimaat van morgen. In het laatste hoofdstuk kijken we naar de doelstellingen die Vlaanderen, België en Europa vooropstellen en hoe onze provincie zich daartoe verhoudt. Dit document dient ter onderbouwing van het klimaatbeleidsplan en – actieplan. • Document ‘Evaluatie huidige klimaatplannen’, omvat de evaluatie van het klimaatplan 2020 en het adaptatieplan met een stand van zaken van de realisaties tot nu. • Bijlage 1: Begrippenlijst • Bijlage 2: Klimaatactieplan_tabel, waarin alle acties met hun outputindicatoren en hun tijdspad overzichtelijk in kaart zijn gebracht. Hier kan je navigeren doorheen de strategische en operationele doelstellingen, de beleidsinstrumenten, de doelgroepen, de diensten die deze actie trekken, alsook het tijdspad. De lay-out van de documenten wordt later voorzien. Communicatie: Het provinciaal klimaatplan 2030 wordt in december gelanceerd onder de naam ‘Plan Vandaag, voor het veilige klimaat van morgen’. Deze slagzin maakt de kernboodschap direct duidelijk, nl. ‘Provincie Antwerpen bereidt zich voor op een leefbare en klimaatveilige toekomst.’ Van januari tot maart 2022 zullen alle acties ontsloten worden per strategische doelstelling om naast het plan ook de realisaties van de provincie en de ondersteuning naar de lokale besturen in de kijker te zetten. Procedurele vormvereisten De deputatie keurde dit verslag goed in zitting van 28 oktober 2021. BESLUIT: Enig artikel : Goedgekeurd wordt het voorgebrachte Provinciaal Klimaatplan 2030.


Duurzame ontwikkelingsdoelen (SDG's):
Klimaatactie

Subdoelen:
Maatregelen inzake klimaatverandering integreren in nationale beleidslijnen, strategieën en planning