Provinciale overheidsopdrachten. Mechelen. Provinciaal groendomein Vrijbroek. Renovatie van de visvijver. Ontwerp. Goedkeuring.

PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN Vergadering van 28 april 2022 Verslag van de deputatie Bevoegd deputatielid: Mireille Colson Telefoon: 03 240 50 31 Agenda nr. 3/10 Provinciale overheidsopdrachten. Mechelen. Provinciaal groendomein Vrijbroek. Renovatie van de visvijver. Ontwerp. Goedkeuring. Besluit goedgekeurd in de raad van 28 april 2022 Bevoegdheid Artikel 43.§2.11° van het provinciedecreet. Juridische context Artikel 41, §1, 2° van de Wet van 17 juni 2016 inzake overheidsopdrachten. Feitelijke context en verantwoording Het departement Logistiek presenteert het ontwerp voor de renovatie van de visvijver bij provinciaal groendomein Vrijbroek te Mechelen, opgemaakt door nv Antea Belgium te Berchem. Dit ontwerp wordt aan uw raad voorgelegd ter goedkeuring. De grote parkvijver in het Vrijbroekpark is een sterke aantrekkingspool voor de bezoekers. Op het oorspronkelijk plan van het Vrijbroekpark opgemaakt door De Bosschere 1929 werd deze parkvijver reeds uitgetekend. In 1931 werd gestart met de handmatige uitgraving van deze vijver. Tussentijds werd deze vijver verschillende malen hersteld en werd het slib geruimd. Nu is een grondigere renovatie nodig waarbij we kiezen voor duurzaamheid en een meer ecologische kwaliteit van de vijver. Deze werken dringen zich op omdat de stabiliteit van enkele oevers continu verslechtert en de biologische waterkwaliteit zeer pover is. Tijdens warme zomerperiodes ontstaat er steevast blauwalg en is er ook geurhinder. Met de klimaatopwarming is waterberging en waterretentie meer en meer noodzakelijk. Het Vrijbroekpark is historisch gezien een kom van de Zenne en heeft dus een natuurlijke rol als waterbuffer te vervullen. Niet alleen in de vijver zelf zal maximaal water gebufferd worden, ook in de aanpalende weilanden wordt ingezet op waterbuffering via de ontwikkeling van wetlands. Het aangrenzende broekbos zal via stuwen op de Vrijbroekloop ook mee kunnen genieten van bijkomend water. Zo kunnen lange droge periodes overbrugd worden en wordt het Vrijbroekpark weer een heel stuk klimaatrobuuster. De natuurbeleving is in groendomeinen een belangrijke pijler, daarom wordt een rolstoeltoegankelijke vlonder geïntegreerd in het project en zullen er voor de vissers toegankelijke vlonders voorzien worden. Dit alles past ook binnen de visie van de Vlaamse overheid en dus wordt een gedeelte van het project gesubsidieerd voor een bedrag van 235.560 EUR. Met deze projectsubsidies natuur wil het Agentschap Natuur en Bos concrete initiatieven stimuleren die hoofdzakelijk een bijdrage leveren aan de Europese natuurdoelen waarbij toegankelijkheid ook een belangrijke factor is. Een groot gedeelte van het Vrijbroekpark is Europees beschermd gebied voor vleermuizen, kamsalamander en het kruipend moerasscherm. De werken die deel uitmaken van dit bestek, zoetwaterwetlands en ecologische oevers dragen dus duidelijk bij aan de biodiversiteit. We creëren zoetwater wetlands en zorgen voor een ecologische opwaardering van de parkvijver. In het bijzonder ondersteunen we de toename van Natura 2000 doelsoorten: kruipend moerasscherm, kamsalamander en een grote groep watergebonden vleermuizen. Naast een noodzakelijke slibruiming en herstelwerken op bestaande bruggen en oeverwanden, zullen we inzetten op de ecologische, recreationele en waterbufferende meerwaarden. - Ecologie: Zo komen er o.a. natuurlijke schuine oevers met inheemse planten, ondiepe zones waar in rietvelden het water gezuiverd wordt en drijvende planteneilanden. In de wetlands bouwen we een poelencomplex ten voordele van de biodiversiteit met in bijzondere doelsoorten zoals watergebonden vleermuizen, het kruipend moerasscherm en de kamsalamder. - Beleving: De noordelijke oever van de grote spiegelvijver blijft bewaard uit respect voor de historie van het park. Een lange vlonder langs de zichtas ten zuiden van de vijver zal zorgen voor een extra beleving van vele parkbezoekers die enerzijds aquatische fauna en flora van dichtbij kunnen bewonderen en anderzijds een spectaculair vergezicht overheen de waterpartij kunnen genieten. We bouwen ook acht visvlonders (waarvan twee integraal toegankelijk) die toelaten te vissen overheen de natuurlijke oevers. Het visbestand wordt aangepast van een intensief karper-brasem bestand naar een extensief voorn-baars-snoek visbestand. Recreatief vissen zal nog mogelijk zijn, niet langer op karper of brasem aan grote getalen maar wel in een zeer opgewaardeerd en biodivers kader. In de wetlands voorzien we een ondiepe zone waarop kan geschaatst worden bij vriesweer. - Waterbuffering: we bouwen een kantelstuw in de Vrijbroekloop, een verbinding tussen Vrijbroekloop en dep parkvijver en een schotbalkenconstructie op de afwatering van de wetlands. Deze regelbare structuren zullen ons toelaten water maximaal in de parkvijver en de wilgernis te bufferen en zo lang mogelijk bij te houden. Zo bevorderen we natte natuur en milderen we de effecten van een veranderend klimaat. De werken omvatten onder meer: - aanleg van acht houten vissteigers - aanleg van een houten vlonder - aanleg van schotbalkenstuwen en een kantelstuw - ruiming van slib - aanleg van een helofytenfilter met het verwerkt slib; ingezaaid en aangeplant met inheemse oever- en moerasvegetatie De deputatie stelt voor om voornoemd ontwerp goed te keuren en als wijze van gunnen van de werken de vereenvoudigde onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking vast te stellen. Het ontwerp is digitaal beschikbaar. 11.4 De inspanningen verhogen om het culturele en natuurlijke erfgoed van de wereld te beschermen en veilig te stellen 13.1 De veerkracht en het aanpassingsvermogen versterken van met klimaat in verband te brengen gevaren en natuurrampen in alle landen 15.5 Dringende en doortastende actie ondernemen om de aftakeling in te perken van natuurlijke leefgebieden, het verlies van biodiversiteit een halt toe te roepen en, tegen 2030, de met uitsterven bedreigde soorten te beschermen en hun uitsterven te voorkomen Procedurele vormvereisten De deputatie keurde dit verslag goed in zitting van 7 april 2022 . Financiële aspecten In de meerjarenplanning werd een krediet voorzien voor deze werken. De kostenraming van deze werken bedraagt 673.576,10 EUR + 141.450,98 EUR (21 % btw) = 815.027,08 EUR. Bij het Agentschap Natuur en Bos van de Vlaamse overheid wordt een subsidie aangevraagd van 235.560 EUR. BESLUIT: Enig artikel : De provincieraad hecht goedkeuring aan het ontwerp voor de renovatie van de visvijver bij het provinciaal groendomein Vrijbroek te Mechelen, opgemaakt door nv Antea Belgium te Berchem, en stelt als wijze van gunnen van deze werken de vereenvoudigde onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking vast.


Duurzame ontwikkelingsdoelen (SDG's):
Duurzame steden en gemeenschappen
Klimaatactie
Leven op het land

Subdoelen: