Provinciale droogtestrategie en -actieplan. Goedkeuring.

PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN Vergadering van 24 juni 2021 Verslag van de deputatie Bevoegd deputatielid: Jan De Haes Telefoon: 03 240 52 60 Agenda nr. 3/15 Provinciale droogtestrategie en -actieplan. Goedkeuring. Bevoegdheid Toepassing van artikel 43, § 2, 11° van het provinciedecreet. Juridische context Het doel van de Europese Kaderrichtlijn Water van 22 december 2000 is de watervoorraden en de waterkwaliteit in Europa veilig te stellen en de gevolgen van overstromingen en perioden van droogte af te zwakken. De richtlijn verplicht de lidstaten duurzaam met water om te springen. Hiervoor moeten ze beheerplannen opstellen per stroomgebied. Het decreet van 18 juli 2003 betreffende het integraal waterbeleid, gecoördineerd op 15 juni 2018 (waterwetboek), vormt het juridisch kader voor het integraal waterbeleid in Vlaanderen. Het decreet vormt de Vlaamse vertaling van de Europese Kaderrichtlijn Water. Het decreet legt de doelstellingen en beginselen van integraal waterbeleid vast. De multifunctionaliteit van watersystemen wordt hierin sterk benadrukt. Volgende beginselen uit het decreet integraal waterbeleid zijn de basis waarop de voorliggende droogtestrategie is gebaseerd: - De (ecologische) toestand van watersystemen mag niet achteruitgaan - Het is beter schade te voorkomen dan ze te moeten herstellen - Ook als de gevolgen of schade nog niet gekend zijn, moet men maatregelen nemen die uitgaan van het ergste scenario - Alle watersystemen worden zo goed mogelijk beschermd, rekening houdend met hun multifunctionaliteit De provincie dient, als beheerder van de waterlopen van 2e categorie, rekening te houden met de beginselen van het decreet en staat mee in voor de verwezenlijking van de doelstellingen. Feitelijke context en verantwoording Aan uw raad wordt de provinciale droogtestrategie en –actieplan voorgelegd ter goedkeuring. Vlaanderen - en zeker ook de provincie Antwerpen - is al jaren een regio met een hoge waterstress. Door de hoge bevolkingsdichtheid , alsook intensieve industrie en landbouw is de watervraag hoog in verhouding tot het wateraan bod. Bovenop de bestaande water schaarste, zorgde de klimaatver andering in het afgelopen decennium er steeds vaker voor dat de provincie Antwerpen werd geconfronteerd met lange periodes van droogte (2017, 2018, 2019 en 2020). Dit leidde tot noodmaatregelen (onttrekkingsverboden onbevaarbare waterlopen, recreatieverbod door blauwalgen, rook- en vuurverbod in natuurgebieden en spilverbod leidingwater) om het waterverbruik te beperken en de risico’s voor het leefmilieu en de samenleving te beheersen. Klimaatmodellen geven aan dat de kans op lange droge periodes, afgewisseld met felle zomeronweders, nog verder zal toenemen. De provinciale droogtestrategie schetst de krachtlijnen waarmee het Provinciebestuur Antwerpen, vanuit haar eigen bevoegdheden en expertise, de impact van de droogteproblematiek op het leefmilieu en de samenleving wil beperken. Deze str ategie brengt verschillende pro vinciale diensten en entiteiten samen om een gezamenlijk beleid te voeren en nieuwe maatregelen op te starten of bestaande acties gerichter verder te zetten. Daarnaast wenst de Provincie Antwerpen zich hiermee ook te engageren voor de Blue Deal waarin de Vlaamse Regering aan alle betrokken actoren, waaronder (boven)lokale besturen en waterloopbeheerders, vraagt acties te ondernemen om de impact van de droogteproble matiek te beheersen. De provinciale droogtestrategie geeft mee invulling aan de doelstellingen die zijn bepaald in het bestuursakkoord en in het bijzonder aan volgende passage : Opstellen van een provinciale watervisie: zoveel mogelijk afstappen van diepe grondwa-terbemalingen en kijken naar nieuwe watervoorraden zoa ls effluent van de zuiveringsin stallaties, oppervlaktewater uit buffers, ... Er dient hierbi j een provinciale visie met aan dacht voor de lokale situatie opgesteld te worden, met name voor de landbouwsector als belangrijk waterverbruiker, om vraag en aanbod beter op elkaar af te stemmen. (bron: Bestuursakkoord provincie Antwerpen 2019 – 2024) De p rovinciale droogtestrategie is een beleidsdocument dat de p rovinciale droogtevisie en de krachtlijnen uitzet waarop het p rovinciale droogtebeleid zich de komende jaren zal toespitsen. Om tot een klimaatbestendig watersysteem te komen zal er prioritair werk gemaakt worden van volgende 8 krachtlijnen: 1. Infiltratie van hemelwater bevorderen 2. Valleigebieden beschermen 3. Vertraagde afvoer in waterlopen realiseren 4. Water ophouden in de haarvaten van het watersysteem 5. Circulair watergebruik 6. Voorbeeldfunctie als bovenlokaal bestuur 7. Ondersteuning lokale besturen 8. Sensibiliseren en ondersteunen landbouwsector in aanpak droogte Als bijlage bij deze droogtestrategie is een lijst met concrete acties opgenomen. Deze actielijst dient als een dynamische lijst te worden beschouwd en zal jaarlijks worden geëvalueerd . Wanneer acties zijn afgerond worden ze uit de lijst geschrapt. Het veranderende klimaat en evoluties in beleidskaders of politieke keuzes kunnen ervoor zorgen dat nieuwe acties worden opgenomen in de actielijst. D e jaarlijkse herwerking van de actielijst zal daarom telkens aan de d eputatie ter goedkeuring worden voorgelegd. De droogtestrategie omvat voornamelijk adaptieve maatregelen aan de k limaatverandering . De opmaak en uitvoering van de droogtestrategie is opgenomen als actie in het Provinciaal Klimaatplan 2030 (in opmaak), dat zowel klimaatmitigerende als -adaptatieve maatregelen omvat. De provinciale droogtestrategie en -actielijst is tot stand gekomen op initiatief van de dienst Integraal Waterbeleid, in nauwe samenwerking met de diensten Duurzaam Milieu- en Natuurbeleid, Omgevingsvergunningen, Ruimtelijke Planning, Omgevingsberoepen, Gebiedsgericht beleid, Landbouw, Economie, alsook de POM en he t departement Logistiek. De provinciale droogtestrategie – en actielijst is maximaal afgestemd op volgende bestaande of in opmaak zijnde provinciale beleidskaders: - Provinciaal Klimaatplan 2030 (in afronding) - Landbouwvisie 2020 – 2024 - Provinciaal Beleidsplan Ruimte Antwerpen (in opmaak) Bijdrage aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s). Met de p rovinciale droogtestrategie leveren we een bijdrage leveren aan verschillende duurzame ontwikkelingsdoelstellingen. Met de droogtestrategie zetten we vooral in op: 6.4 Tegen 2030 in aanzienlijke mate de efficiëntie van het watergebruik verhogen in alle sectoren en het duurzaam winnen en verschaffen van zoetwater garanderen om een antwoord te bieden op de waterschaarste en om het aantal mensen dat af te rekenen heeft met waterschaarste, aanzienlijk te verminderen 6.6 Tegen ‘2020’ de op water gebaseerde ecosystemen beschermen en herstellen, met inbegrip van bergen, bossen, moerassen, rivieren, grondwaterlagen en meren Procedurele vormvereisten De d eputatie keurde dit verslag goed in zitting van 3 juni 2021. Financiële aspecten Het droogteactieplan lijst de concrete acties op. Voor de meeste acties is er reeds budget voorzien in de reguliere werking van de diensten. Indien dit niet het geval is, dan wordt dit aangegeven in de kolom “budget”. Voor deze acties moet bijkomend budget voorzien worden. Het benodigd budget kan op dit moment nog niet voor al deze acties begroot worden. BESLUIT: Enig artikel : De provinciale droogtestrategie en –actieplan wordt goedgekeurd.


Duurzame ontwikkelingsdoelen (SDG's):
Schoon water en sanitair
Klimaatactie
Leven op het land

Subdoelen:
De veerkracht en het aanpassingsvermogen versterken van met klimaat in verband te brengen gevaren en natuurrampen in alle landen
Tegen 2020 het behoud, herstel en het duurzaam gebruik van terrestrische en inlandse zoetwaterecosystemen en hun diensten waarborgen, in het bijzonder bossen, moeraslanden, bergen en droge gebieden, in lijn met de verplichtingen van de internationale overeenkomsten