Erkende niet-confessionele levensbeschouwelijke gemeenschappen. Antwerpen. Provinciale Instelling voor Morele Dienstverlening. Begrotingswijziging Nr. 2 van 2021. Negatief advies. Goedkeuring.

PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN Vergadering van 15 december 2021 Verslag van de deputatie Bevoegd deputatielid: Luk Lemmens Telefoon: 03 240 52 65 Agenda nr. 1/4 Erkende niet-confessionele levensbeschouwelijke gemeenschappen. Antwerpen. Provinciale Instelling voor Morele Dienstverlening. Begrotingswijziging Nr. 2 van 2021. Negatief advies. Goedkeuring. Besluit goedgekeurd in de raad van 15 december 2021 Bevoegdheid Krachtens art. 33 van de organieke wet van 21 juni 2002 betreffende de Centrale Raad der niet-confessionele levensbeschouwelijke gemeenschappen van België (CVR), de afgevaardigden en de instellingen belast met het beheer van de materiële belangen van de erkende niet-confessionele levensbeschouwelijke gemeenschappen, is de provincieraad bevoegd om advies te geven inzake de begroting. Juridische context De organieke wet van 21 juni 2002 betreffende de Centrale Raad der niet-confessionele levensbeschouwelijke gemeenschappen van België (CVR), de afgevaardigden en de instellingen belast met het beheer van de materiële belangen van de erkende niet-confessionele levensbeschouwelijke gemeenschappen legt aan de provincies verplichtingen op tot de financiering van de uitgaven van de erkende Provinciale Instellingen voor niet-confessionele morele dienstverlening. De provinciewet van 30 april 1836 verplicht in artikel 69 de provincie om in haar budget kredieten in te schrijven voor de uitgaven met betrekking tot de instellingen voor niet-confessionele morele dienstverlening, zoals vermeld in artikel 27 van voormelde organieke wet van 21 juni 2002. Luidens art. 30 van de organieke wet van 21 juni 2002 betreffende de Centrale Raad der niet-confessionele levensbeschouwelijke gemeenschappen van België (CVR), de afgevaardigden en de instellingen belast met het beheer van de materiële belangen van de erkende niet-confessionele levensbeschouwelijke gemeenschappen, worden de begroting en de rekening overeenkomstig de door de Koning, na advies van de Centrale Vrijzinnige Raad, vast te stellen modellen opgemaakt. Luidens art. 10 van het Koninklijk besluit van 17 februari 2004 houdende het algemeen reglement van de boekhouding van de instellingen belast met het beheer van de materiële en financiële belangen van de erkende niet-confessionele levensbeschouwelijke gemeenschappen en erkende centra voor morele dienstverlening, is het begrotingsresultaat van de vorige boekjaren dat op de begroting wordt ingeschreven, het resultaat van de begroting van het voorgaande boekjaar en van de wijzigingen daarin. Dit wordt uitgevoerd bij wege van begrotingswijzigingen. Luidens artikel 10 van het koninklijk besluit van 17 februari 2004 houdende het algemeen reglement van de boekhouding van de instellingen belast met het beheer van de materiële en financiële belangen van de erkende centra voor morele dienstverlening, dient de Raad van Bestuur, wanneer de rekening van het voorbije jaar werd afgesloten, de boni op te nemen in begrotingswijziging. Feitelijke context en verantwoording In vergadering van 15 maart 2021 heeft de raad van bestuur van de Provinciale Instelling voor Morele Dienstverlening (PIMD) te Antwerpen de rekening voor het dienstjaar 2020 goedgekeurd. Het dossier is op 01 juni 2021 ingekomen op het provinciebestuur van Antwerpen. In vergadering van 15 maart 2021 heeft de raad van bestuur van de Provinciale Instelling voor Morele Dienstverlening (PIMD) te Antwerpen tevens de begrotingswijziging Nr. 1 voor het dienstjaar 2021 goedgekeurd. Het dossier is eveneens op 01 juni 2021 ingekomen op het provinciebestuur van Antwerpen. De rekening 2020 werd door de deputatie in zitting van 24 juni 2021 gunstig geadviseerd zonder boekhoudkundig-technische opmerkingen. De Centrale Vrijzinnige Raad gaf eveneens gunstig advies op 25 augustus 2021 en de minister van Justitie keurde deze rekening goed op 14 oktober 2021. In dezelfde zitting werd het punt inzake de begrotingswijziging Nr. 1 van 2021 verdaagd. Hierop besliste de beleidscommissie Erediensten in de schoot van de VVP om een juridisch analyse op te stellen inzake de financiële verplichtingen vanwege de provincie t.o.v. de Provinciale Instellingen voor Morele Dienstverlening. Het eindrapport, opgesteld door de Ambtelijke Commissie en goedgekeurd door de Beleidscommissie werd aan de raad van bestuur van de VVP voorgelegd op 20 september 2021 en op 18 oktober 2021. Luidens artikel 10 van het voormelde koninklijk besluit van 17 februari 2004 dient de Raad van Bestuur, wanneer de rekening van het voorbije jaar werd afgesloten, de boni van 2020 op te nemen in de begrotingswijziging Nr. 1 van 2021. De Raad van Bestuur heeft tegelijk een aantal kredietwijzigingen op de gewone en op de buitengewone begroting verricht. De boni van 2020, zoals vastgesteld in de rekening over 2020, bedragen respectievelijk: Voor de gewone dienst: 192.761,42 EUR Voor de buitengewone dienst: 37.484,93 EUR Deze boni werden correct verwerkt in de voorliggende begrotingswijziging Nr.1 van 2021. De Raad van Bestuur heeft tegelijk een aantal kredietaanpassingen op de gewone en op de buitengewone begroting verricht, waarbij het saldo voor zowel de gewone als de buitengewone begroting 0,00 EUR blijft en de tegemoetkoming vanwege de provincie niet wijzigt. In de begroting 2021 werden de ontvangsten en uitgaven origineel geraamd als volgt: ONTVANGSTEN UITGAVEN SALDO gewone dienst 1.120.620,00 1.120.620,00 0,00 buitengewone dienst 31.790,00 31.790,00 0,00 totaal 1.152.410,00 1.152.410,00 0,00 De totale provinciesubsidie 2021 werd origineel geraamd op 1.151.410,00 EUR, waarvan 1.119.620,00 EUR op de gewone begroting en 31.790,00 EUR op de buitengewone begroting. Uw raad heeft deze begroting voor 2021 gunstig geadviseerd in zitting van 26 november 2020. Na aanpassing van de cijfers van deze originele begroting aan o.a. de rekeningcijfers van 2020, kan de begroting 2021 na de eerste wijziging als volgt worden samengevat: ONTVANGSTEN UITGAVEN SALDO gewone dienst 1.313.381,42 1.313.381,42 0,00 buitengewone dienst 69.274,93 69.274,93 0,00 totaal 1.382.656,35 1.382.656,35 0,00 De totale provinciesubsidie 2021 bleef na de eerste wijziging ongewijzigd. In vergadering van 4 oktober 2021 heeft de raad van bestuur van de Provinciale Instelling voor Morele Dienstverlening (PIMD) te Antwerpen de begrotingswijziging Nr. 2 voor het dienstjaar 2021 goedgekeurd. Het dossier is op 21 oktober 2021 ingekomen op het provinciebestuur van Antwerpen. De begroting 2021 kan na deze tweede wijziging op identieke wijze als na de eerste begrotingswijziging worden samengevat: ONTVANGSTEN UITGAVEN SALDO gewone dienst 1.313.381,42 1.313.381,42 0,00 buitengewone dienst 69.274,93 69.274,93 0,00 totaal 1.382.656,35 1.382.656,35 0,00 De totale provinciesubsidie 2021 blijft ook na de tweede wijziging ongewijzigd. Inhoudelijk bevat deze tweede begrotingswijziging voornamelijk het schrappen van diverse inrichtings-, beheers-, administratie- en personeelskosten. De daardoor gecreëerde budgettaire ruimte wordt aangewend voor ondersteuning van initiatieven. In concreto gaat het om het herbestemmen van 95.500,00 EUR. Een ernstig en voorzichtig financieel beleid houdt steeds opnieuw een gedegen afweging in van de kosten –die in grote mate op de maatschappij worden afgewenteld- en de doelstellingen die worden nagestreefd, en dit conform het zuinigheids- en proportionaliteitsbeginsel. De verplichting tot financiering vanwege de provincie is geen vrijgeleide. Er wordt vastgesteld dat de ingediende documenten opnieuw onvoldoende transparant zijn om het verschil te kunnen maken tussen enerzijds verplichte uitgaven en anderzijds facultatieve uitgaven. Enkel de verplichte uitgaven, i.e. de uitgaven die rechtstreeks verbonden zijn aan de wettelijke taakstelling van de PIMD, kunnen doorgerekend worden aan de provincie. Alle andere uitgaven dienen door eigen inkomsten van de PIMD gefinancierd te worden. De door te rekenen uitgaven dienen eveneens in de lijn te liggen met wat wordt betoelaagd voor de eredienstinstellingen die vallen onder het decreet van 7 mei 2004 betreffende de materiële organisatie en werking van de erkende erediensten , en dit conform de artikelen 11, 19, 21 en 181 van de gecoördineerde grondwet en artikel 9 van Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens . Ook de wetgever zelf heeft in de memorie van toelichting bij artikel 26 van de wet van 21 juni 2002 betreffende de Centrale Raad der niet-confessionele levensbeschouwelijke gemeenschappen van België, de afgevaardigden en de instellingen belast met het beheer van de materiële en financiële belangen van de erkende niet-confessionele levensbeschouwelijke gemeenschappen , gesteld dat de verplichte tussenkomst van de provincie wordt ingevoegd naar analogie met het artikel 92, 1° van het (thans opgeheven) keizerlijk decreet van 30 december 1809 op de kerkfabrieken, wat inhoudt dat de provincie enkel verplicht is -wat betreft de gewone uitgaven- tussen te komen bij een tekort op de gewone uitgaven, zijnde de kosten voor het onderhoud en de versiering van de gebouwen alsook de kosten voor de uitoefening van de niet-confessionele morele dienstverlening. Het gaat hierbij dan voornamelijk om materiële voorzieningen om de dienstverlening mogelijk te maken. De provincie is daarentegen niet verplicht om tegemoet te komen zo het tekort van de instelling aan facultatieve uitgaven te wijten is. Deze analogie wordt thans in ruime mate niet bereikt. Er wordt vastgesteld dat het bedrag onder de rubriek ‘230/61529 Andere communicatiekosten’ na de tweede begrotingswijziging verder oploopt tot 692.602,07 EUR (i.e. 52,73% van de totale uitgaven op de gewone dienst of 61,86% van de provinciale toelage voor de gewone uitgaven) zonder enige vorm van detaillering, wetende dat dit bedrag ook wordt gebruikt voor het financieren van facultatieve uitgaven zoals ondersteuning van diverse activiteiten van vrijzinnige vzw’s, enz. zoals blijkt uit de rekeningen van de PIMD. Tevens wordt opnieuw vastgesteld dat de eigen inkomsten van de PIMD quasi onbestaande zijn of niet in de begroting worden opgenomen, deels door de toepassing van ‘schuldvergelijking’ wat indruist tegen het universaliteitsbeginsel, en meer bepaald het compensatieverbod, deels door oneigenlijk gebruik van een vzw-structuur voor bepaalde centra voor morele dienstverlening waardoor enkel de tegemoetkoming in de tekorten van deze vzw’s in de begroting van de PIMD worden opgenomen. Inkomsten die door de centra voor morele dienstverlening (die onmogelijk de structuur van een vzw kunnen aannemen) worden gegenereerd, dienen echter in de geconsolideerde begroting van het PIMD te worden opgenomen. De wijze waarop men de morele dienstverlening organiseert is een interne aangelegenheid van de niet confessionele levensbeschouwelijke gemeenschap, en de overheid mag zich niet inmengen in de uitoefening van de vrijheden die beschermd worden door het verdrag van de rechten van de mens, waaronder dus de godsdienstvrijheid. De overheid is echter niet gehouden om alle kosten te dragen doch enkel deze om een normale beleving en ontwikkeling van de vrijheden mogelijk te maken. Zowel de decreetgever (voor de erediensten) als de wetgever (voor de niet-confessionele levensbeschouwing) hebben dit kader vastgesteld. Het is aan de PIMD om aan te tonen welke uitgaven verplicht zijn, en welke anderzijds facultatief zijn. Niet valt in te zien of te rechtvaardigen -noch juridisch noch feitelijk- dat alle kosten die door de PIMD worden gedragen, vallen onder verplichte uitgaven. Het staat de PIMD vrij om ook facultatieve uitgaven te doen en het komt de provincie enkel toe om 1° uitgaven te schrappen indien deze manifest onwettig zijn, of 2° uitgaven weigeren te betalen indien deze overdreven zijn. Voorafgaand overleg is derhalve noodzakelijk, wat bij de opmaak van deze begrotingswijziging alweer niet is gebeurd. Bij gebrek aan duidelijkheid omtrent het al dan niet verplichte karakter van diverse uitgaven, is het voor de provincie derhalve onmogelijk vast te stellen 1° tot welke financiële tussenkomst de provincie wettelijk gehouden is en 2° om vrij te bepalen welke vrijwillige tussenkomst in de facultatieve uitgaven in voorkomend geval kan overwogen worden. Met mails van 31 augustus 2021 en 13 september 2021 werd -naar aanleiding van de eerste begrotingswijziging- de PIMD gevraagd naar meer transparantie en om een onderscheid tussen verplichte en facultatieve uitgaven te maken, alsook deze eerstgenoemde uitgaven in die zin te motiveren. Tevens werd gevraagd om ook de onderliggende begrotingen van de CMD’s erin op te nemen. De PIMD werd verzocht om deze gegevens uiterlijk 14 oktober over te maken. In zijn antwoord van 3 oktober meldt de boekhouder van het PIMD dat 1° dat de nodige transparantie in de werking is voorzien, conform de wetgeving betreffende de georganiseerde vrijzinnigheid in België van 21 juni 2002 en de aanvullende Koninklijke en Ministeriële besluiten, 2° dat de gevraagde bijkomende inlichtingen inzake de verplichte en facultatieve uitgaven een inbreuk op het principe van de wetgeving betreffende de georganiseerde vrijzinnigheid van 21 juni 2002 inhouden, en 3° dat de documenten opgesteld werden overeenkomstig de door de Koning vastgestelde modellen én het Algemeen Reglement van de boekhouding. De bepaling van de respectievelijke begrotingen van de, door de Koning, erkende Centra voor Morele Dienstverlening, komt toe aan de autonome Raad van Bestuur van de Provinciale instelling voor Morele dienstverlening. Deze drie punten werden echter weerlegd waarbij werd opgemerkt dat ten eerste de nodige transparantie wordt gevraagd in de begroting aangezien er een zekere nood is om op voorhand voldoende informatie te hebben om de hoegrootheid van de verplichte tussenkomst vanwege de provincie te kunnen vaststellen. Op dit moment is dit enkel post factum bij de controle van de grootboeken bij de rekening. Ten tweede werd voor wat betreft het verschil tussen verplichte en facultatieve kosten verwezen naar de memorie van toelichting bij artikel 27 sub b) van de reeds aangehaalde wet van 21 juni 2002 en –voor wat het derde punt betreft- naar het begrotingsprincipe van de universaliteit, wat een verbod op compensatie (schuldvergelijking) inhoudt. De vraag naar detaillering en motivering van de verplichte uitgaven werd derhalve bevestigd. Op basis van deze antwoorden heeft het PIMD het dossier doorgezonden naar de Centrale Vrijzinnige Raad voor verder advies. Er wordt vastgesteld dat op datum van 14 oktober de gevraagde gegevens niet bezorgd werden. Hierop werd de raad voorgesteld om de begrotingswijziging Nr. 1 van 2021 negatief te adviseren. Naar aanleiding van deze tweede begrotingswijziging werden deze vragen bij e-mail van 22 oktober herhaald; ook hierop kwam geen antwoord binnen de gestelde termijn. Aangezien aldus niet kan worden vastgesteld welke uitgaven verplicht zijn en dus kunnen doorgerekend worden aan de provincie indien de inkomsten ontoereikend zijn, kan ook niet beoordeeld worden of het in de begrotingswijziging voorziene subsidiebedrag vanwege de provincie (1.119.620,00 EUR voor de gewone dienst en 31.790,00 EUR voor de buitengewone dienst) correct en verplicht is. Derhalve dient ook deze tweede begrotingswijziging negatief te worden geadviseerd. Procedurele vormvereisten In de federale regelgeving zijn er geen (voorafgaande) overlegvergaderingen voorzien noch de verplichte indiening van financiële meerjarenplannen voor zes jaren, maar enkel de jaarlijks in te dienen begrotingen en begrotingswijzigingen. In zijn besluit van 8 mei 2017 heeft de minister van Justitie echter aangegeven dat zulks voorafgaand overleg noodzakelijk is, zelfs zonder dat ervoor een wettelijk kader hoeft te bestaan. De provinciale overheid (de provincieraad) heeft slechts een adviserende bevoegdheid met betrekking tot de door de PIMD ingezonden begroting. Zij kan enkel voorstellen om bepaalde uitgavenkredieten te schrappen, te wijzigen of aan te passen (verminderen). Vervolgens stelt de Centrale Vrijzinnige Raad (CVR) de uitgaven betreffende de organisatie en de werking van de morele dienstverlening definitief vast, keurt de begroting goed en zendt ze naar de Minister van Justitie. De CVR kan dus de door uw raad geschrapte of verminderde uitgavenkredieten opnieuw volledig en verhoogd in de begroting van de PIMD opnemen en goedkeuren. De begroting wordt onderworpen aan de (pro forma) goedkeuring van de Minister van Justitie, die behoudens materiële vergissing, de artikelen betreffende de uitgaven houdende de organisatie en de werking van de morele dienstverlening niet kan wijzigen. Deze begrotingswijziging bevat alle noodzakelijke stukken (voor zover van toepassing) zoals voorzien in het Koninklijk Besluit van 17 februari 2004 houdende het algemeen reglement van de boekhouding van de instellingen belast met het beheer van de materiële en financiële belangen van de erkende niet-confessionele levensbeschouwelijke gemeenschappen en erkende centra voor morele dienstverlening, doch ook enkel deze. Het financiële gedeelte van de begrotingswijziging werd opgemaakt volgens het model van het Koninklijk Besluit van 1 maart 2004 tot vaststelling van de modellen van de begroting en de rekeningen van de instellingen belast met het beheer van de materiële en financiële belangen van de erkende niet-confessionele levensbeschouwelijke gemeenschappen en erkende centra voor morele dienstverlening. De deputatie keurde dit verslag goed in zitting van 18 november 2021. Financiële aspecten BBC : Actieplan: Interne werking DREM 2020-2025 - Actie: DEG Interne werking. Een budget ten belope van 1.151.410,00 EUR ten voordele van het PIMD werd reeds voorzien in het provinciale meerjarenplan 2020-2025, op boekhoudsleutel 2021/64902000/0791 - Niet-nominatieve subsidies/Niet-confessionele levensbeschouwe ­ lijke gemeenschappen (subsidie Provinciale Instelling voor Morele Dienstverlening (W)), ramingsnummer MJP000037, van het budget 2021. BESLUIT: Artikel 1 : Kennis wordt genomen van de begrotingswijziging Nr. 2 van 2021 van de Provinciale Instelling voor Morele Dienstverlening te Antwerpen, met als resultaat: ONTVANGSTEN UITGAVEN SALDO gewone dienst 1.313.381,42 1.313.381,42 0,00 buitengewone dienst 69.274,93 69.274,93 0,00 totaal 1.382.656,35 1.382.656,35 0,00 waarbij de totale provinciesubsidie voor 2021, zoals origineel geraamd op 1.151.410,00 EUR, waarvan 1.119.620,00 EUR op de gewone begroting en 31.790,00 EUR op de buitengewone begroting, ongewijzigd is gebleven. Artikel 2 : Vastgesteld wordt dat er onvoldoende gegevens ter beschikking zijn om de wettelijk verplichte tussenkomst vanwege de provincie correct te kunnen vaststellen. Artikel 3 : De in de begrotingswijziging nr. 2 van 2021 van de Provinciale Instelling voor Morele Dienstverlening te Antwerpen voorziene subsidies, geraamd op 1.119.620,00 EUR op de gewone begroting en 31.790,00 EUR op de buitengewone begroting, worden niet goedgekeurd. Artikel 4 : De begrotingswijziging Nr. 2 van 2021 van de Provinciale Instelling voor Morele Dienstverlening te Antwerpen wordt on gunstig geadviseerd.


Duurzame ontwikkelingsdoelen (SDG's):
Ongelijkheid verminderen: dring ongelijkheid in en tussen landen terug

Subdoelen:
Tegen 2030 de sociale, economische en politieke inclusie van iedereen mogelijk maken en bevorderen, ongeacht leeftijd, geslacht, handicap, ras, etniciteit, herkomst, godsdienst of economische of andere status.