Samenwerkingsovereenkomst met de Koninklijke Maatschappij voor Dierkunde Antwerpen.

PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN Vergadering van 28 april 2022 Verslag van de deputatie Bevoegd deputatielid: Luk Lemmens Telefoon: 03 240 52 65 Agenda nr. 1/3 Samenwerkingsovereenkomst met de Koninklijke Maatschappij voor Dierkunde Antwerpen. Goedkeuring. Bevoegdheid Artikel 43 van het provinciedecreet van 9 december 2005 bepaalt de bevoegdheid van de provincieraad om samenwerkingsovereenkomsten goed te keuren. Juridische context De volgende wetgeving is relevant: -De wet van 14 november 1983 betreffende de controle op de toekenning en op de aanwending van sommige toelagen. -Het provinciaal reglement van 24 september 2020 betreffende de subsidiëring en het toestaan van reservevorming door subsidietrekkers. In het door de provincieraad op 9 december 2021 goedgekeurde meerjarenplan 2020-2025 van de provincie is voor 2022 een krediet van 1.175.000 EUR uitgetrokken voor “subsidies mondiaal beleid”. Dit krediet omvat alle subsidies met betrekking tot het mondiaal beleid. M.b.t.deze kredietlijn, m.b.t. “subsidies mondiaal beleid”, stemde de provincieraad tijdens de zitting van 27 januari 2022, al in met de volgende aanwending van het budget 2022: een subsidie van 294.000 EUR voor ‘Inzet voor klimaat wereldwijd: bosherstel (CO2-compensatie), bosbescherming en biodiversiteit’. Feitelijke context en verantwoording We stellen aan de provincieraad voor een samenwerking aan te gaan met de Koninklijke Maatschappij voor Dierkunde Antwerpen (hierna genoemd KMDA), voor het project ‘Het behoud van bonobo’s en overige diersoorten in het natuurreservaat van Lomako- Yokokala, via bosbescherming en begeleiding van de lokale gemeenschap’, in Democratische Republiek Congo. Op deze manier draagt de provincie Antwerpen bij aan een beter klimaat wereldwijd, meer bepaald via een focus op het behouden en stimuleren van een gezonde biodiversiteit en het realiseren van bosbescherming, gekoppeld aan de duurzame socio-economische ontwikkeling van de lokale bevolking. Deze samenwerking krijgt vorm in een convenant, afgesloten voor een termijn van 4 kalenderjaren, van 1 januari 2022 tot 31 december 2025. Inhoud van het project. Locatie: Het project vindt plaats in de Democratische Republiek Congo, meer bepaald in het natuurreservaat van Lomako-Yokokala (Evenaarsprovincie). Dit reservaat is een ongerept stuk primair woud dat nog zo goed als intact is, met een rijke fauna en flora. Binnen dit landschap is het primaire leefgebied van de bonobo gesitueerd, omringd door multifunctionele gebieden. Doelstellingen: In het natuurreservaat van Lomako-Yokokala is niet zozeer nood aan herbebossing of herstel van primaire natuur. De grote uitdaging in dit gebied bestaat er in deze zo goed als ongerepte natuur te bestendigen, te beschermen. Daarnaast is het natuurreservaat van Lomako-Yokokala een belangrijke leefomgeving voor de bonobo. De bonobo staat als ‘bedreigd’ op de Rode Lijst van de International Union for Conservation of Nature - IUCN (met een dalende populatietrend). De ‘Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora’ (CITES) benoemt de bonobo dan weer als een soort die met uitsterven wordt bedreigd. Inzet op de bescherming van de bonobo is dus essentieel. Bovendien, als de topsoorten, zoals de bonobo, die het meest veeleisend zijn inzake de kwaliteit en biodiversiteit van het leefmilieu het goed doen, dan betekent dit dat ook de andere dieren die in dit biotoop leven voldoende kwaliteit en draagkracht in hun omgeving vinden om te floreren. Dit geldt echter ook omgekeerd: als de kleinere aapsoorten het goed doen, is dit eveneens van toepassing voor de bonobo aangezien zij hetzelfde ecosysteem gebruiken. Verder wijst de sterkte van deze soorten ook op een gezonde leefomgeving & biodiversiteit en bijgevolg op een gezond & beschermd woud. Hiermee rekening houdend wordt gekozen voor volgende doelstellingen: het minstens stabiliseren en eventueel laten stijgen van de bonobopopulatie in het natuurreservaat Lomako-Yokokala, rekening houdend met de schatting dat er momenteel minstens 910 bonobo’s leven in dit reservaat de bescherming van 100.000 ha bos in 2022 en vanaf 2023 uitgebreid tot 362.500 ha bos in het natuurreservaat Lomako-Yokokala duurzame socio-economische ontwikkeling van de lokale bevolking in relatie met het natuurreservaat Lomako-Yokokala Rol van en voordelen voor de inheemse gemeenschappen: AZF (Antwerp ZOO Foundation, onderdeel van KMDA), ICCN (Institut Congolais pour la Conservation de la Nature, de beheerautoriteit voor de beschermde gebieden van de Democratische Republiek Congo) en de lokale gemeenschappen werken samen, in co-beheer, aan de toekomst van het natuurreservaat van Lomako-Yokokala, gericht op het combineren van economische ontwikkeling, het verbeteren van het welzijn van de lokale gemeenschappen, het veiligstellen van ecosysteemdiensten en een gezonde biodiversiteit. Hierbij wordt ook ingezet op het bevorderen van samenwerking met de overheid en particuliere sectoren. De lokale gemeenschap is actief betrokken bij de planning en uitvoering van de onderzoeksactiviteiten, monitoring en bescherming. De monitoring van de bonobo’s en andere grote dieren wordt uitgevoerd door de ‘bonobobewakers’, vertegenwoordigers van de lokale gemeenschappen. De wettelijke bescherming van het bos en de dieren wordt uitgevoerd door de ‘rangers’, waarvan de meesten eveneens tot de lokale gemeenschappen behoren. Bij de lokale gemeenschappen is immers een enorme kennis m.b.t. het plaatselijke ecosysteem en de soorten aanwezig. Bovendien heeft de opleiding en het inkomen dat de ‘bonobobewakers’ en de ‘rangers’ op deze wijze ontvangen een positief effect op henzelf, hun families en de gehele gemeenschap. Ook houdt dit project voordelen in voor de vrouwen afkomstig uit de lokale gemeenschappen. Les "Mamans des Bonobos" is een lokale vereniging opgericht en gerund door lokale vrouwen. AZF zal zich richten op capaciteitsversterking van deze vereniging m.b.t. klimaatslimme landbouw en duurzame boslandbouw & betreffende empowerment van deze vrouwen inzake duurzaam, innovatief ondernemerschap. Via deze vereniging zullen vrouwen in hun levensonderhoud ondersteund worden o.a. door middel van de creatie van duurzame bedrijven. Daarnaast wordt een groene corridor gecreëerd tussen het natuurreservaat van Lomako- Yokokala en Buende, zodat er op deze as een levend economisch landschap ontstaat. Wegens een gebrek aan wegen zijn er immers weinig economische activiteiten en zijn de lokale gemeenschappen bijna volledig afhankelijk van het gebruik van hun natuurlijke hulpbronnen, met name jagen, verzamelen en landbouw, belangrijke oorzaken van de vernietiging van de biodiversiteit en van de ontbossing. Via dit project wordt de komende jaren actief gewerkt aan de opening van de markttoegang voor de lokale economie en dit vooral door een herstel van de infrastructuur. Dit zal een revitalisering van de economie en het particulier ondernemerschap mogelijk maken, waarbij tegelijkertijd rekening wordt gehouden met de noodzaak aan vergroening van de economie en een grotere veerkracht tegen klimaatverandering. Het beoogde resultaat is een omgeving met een groene economie die bestand is tegen klimaatverandering en bijdraagt aan het vergroten van het menselijk welzijn, hand in hand met een toenemende biodiversiteit, een bloeiende bonobopopulatie en een beschermd bos. Volgende bijlagen worden toegevoegd aan dit besluit: Convenant provincie Antwerpen – Koninklijke Maatschappij voor Dierkunde Antwerpen (2022-2025) Projectdossier: KMDA_De Antwerp Zoo Foundation in Lomako DRC Tegen 2030 extreme armoede uitroeien voor alle mensen wereldwijd, die met minder dan $ 1,25 per dag moeten rondkomen Procedurele vormvereisten De deputatie keurde dit verslag goed in zitting van 7 april 2022. Financiële aspecten De provincieraad wordt gevraagd om in te stemmen met volgende aanwending van de kredieten: een subsidie van 158.850 EUR, voor 2022, voor de Koninklijke Maatschappij voor Dierkunde Antwerpen een jaarlijkse subsidie van 239.000 EUR, voor de periode van 1 januari 2023 tot 31 december 2025, in totaal 717.000 EUR, voor de Koninklijke Maatschappij voor Dierkunde Antwerpen De kredieten zijn bestemd voor het project ‘Het behoud van bonobo’s en overige diersoorten in het natuurreservaat van Lomako-Yokokala, via bosbescherming en begeleiding van de lokale gemeenschap’, in Democratische Republiek Congo. BESLUIT: Enig artikel : De principes en afspraken van de voorliggende samenwerkingsovereenkomst tussen de provincie Antwerpen en de Koninklijke Maatschappij voor Dierkunde Antwerpen worden goedgekeurd en de heer Luk Lemmens, eerste gedeputeerde, en de heer Maarten Puls, provinciegriffier, worden afgevaardigd om namens het provinciebestuur deze overeenkomst te ondertekenen.


Duurzame ontwikkelingsdoelen (SDG's):
Geen armoede
Klimaatactie
Leven op het land

Subdoelen:
13 Neem dringend actie om de klimaatverandering en haar impact te bestrijden
Dringende en doortastende actie ondernemen om de aftakeling in te perken van natuurlijke leefgebieden, het verlies van biodiversiteit een halt toe te roepen en, tegen 2020, de met uitsterven bedreigde soorten te beschermen en hun uitsterven te voorkomen