Interpellatie betreffende de toekenning van omgevingsvergunningen bij bouwprojecten, en betreffende de waterbeheersing in de bebouwde woonkernen, ingediend door Erik De Quick (Vlaams Belang).

PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN Vergadering van 24 juni 2021 Interpellatie Agenda nr. 6/1 Interpellatie betreffende de toekenning van omgevingsvergunningen bij bouwprojecten, en betreffende de waterbeheersing in de bebouwde woonkernen, ingediend door Erik De Quick (Vlaams Belang). De recente stortregens van vrijdagavond 4 juni, rond 17.30 u zorgden in de provincie Antwerpen, maar vooral in de Kempen voor grote wateroverlast. Grote delen van Turnh out, Retie, Balen en Herentals stonden blank. Meestal was de wateroverlast te wijten aan het feit dat het debiet van de riolen te klein was om het water tijdig af te kunnen voeren, waardoor regenwater via afvoerputjes naar de riolen, kelders, huizen binnenliep en straten onder water zette. U kon hierover een uitgebreid verslag lezen in de Gazet van Antwerpen dd zaterdag 5 en zondag 6 juni. Binnenkort krijgen we bij de aanhoudende warmte vermoedelijk alweer signalen van een tekort aan grondwater met bijhorende droogteproblematiek. Kortom er loopt heel wat mank in de waterbeheersing van onze provincie, die een deel is van de oude provincie Brabant, wat eigenlijk moerassig gebied betekent, zoals de gedeputeerde Jan De Haes vorig jaar bij de begrotingsbesprekingen verduidelijkte. Vroeger konden we met de nodige humor met de vinger wijzen naar wijlen weerman Armand Pien, die zogezegd het weer kon maken… Maar nu weten we wel beter. Er zijn verschillende oorzaken voor de overlast. • De hoofdreden is vooral te zoeken in de stadsinbreidingen waarbij grote oppervlakten met waterondoordringbaar beton en asfalt worden bedekt en de ermee gepaard gaande verdwijning van de vele groene ruimten in steden en gemeenten. De Vlaamse gemeenschap dringt aan op stadsinbreiding, wat inhoudt dat de open ruimten in de steden en gemeenten zoveel mogelijk dienen benut te worden voor bebouwing; • Een andere reden is te vinden in het verdwijnen van volwassen bomen en beplanting en het dichtleggen van kleine beekjes en historische afwateringen waardoor de waterhuishouding in de grond danig wordt verstoord. • Een derde reden is natuurlijk dat de groei van de bewoning niet consequent wordt gevolgd door een groei van de afvoerkanalen. De gevolgen hiervan zijn niet te overzien. Niet enkel wordt het risico op wateroverlast sterk verhoogd, maar ook het grondwaterpeil daalt hierdoor noemenswaardig, met alle mogelijke gevolgen van dien op mens en milieu, denken we maar aan het dreigende drinkwatertekort. Nochtans is de deputatie al lang op de hoogte van deze problematiek. Ik verwijs hiervoor ook naar mijn schriftelijke vragen van 31 december 2018 betreffende het gebruik van waterdoorlatende grondbedekking en van 29 januari 2019 betreffende de omgevingsvergunning, waarin ik deze problemen reeds aankaartte. Ook bij de bespreking rond de nota ruimte van het provinciaal beleidsplan ruimte Antwerpen in de verenigde raadsommissie van 31 maart 2019 stelde ik de vraag wat er moest gebeuren met de groene ruimten in steden en gemeenten. Gedeputeerde Lemmens verzekerde mij toen dat rekening zou worden gehouden met de groene ruimten en dat er op een slimme manier zou worden omgegaan met de verdichting… We zien het resultaat….. In de landelijke gebieden van onze provincie kunnen we trouwens een evolutie in de goede zin vaststellen, maar in de stedelijke gebieden of gebieden met verdichte woonkernen is het probleem totaal niet onder controle. Het probleem is niet nieuw en verschillende professoren en instellingen wezen reeds langer op de prangende noodzaak om de wa terbeheersing ernstig te nemen. Ik verwijs naar een vraaggesprek verschenen in De tijd 26 mei 2020 waarbij Marijke Huysmans, professor grondwaterhydrologie aan de VUB en hydroloog Patrick Willems van de KU Leuven hun mening geven. Marijke Huysmans verklaart: En als het regent kan Vlaanderen het water moeilijk vasthouden. De ruimtelijke wanorde heeft ertoe geleid dat onze bodem minder in staat is water te absorberen. ‘We zijn de kampioen van de verharding, met veel beton en asfalt’, zegt Huysmans. ‘Daardoor kan de regen niet in de bodem infiltreren, maar verdwijnt hij in de riool naar de zee. Jarenlang lag de focus op het vermijden van overstromingen. Rivieren werden rechtgetrokken en riolen moesten het water snel wegvoeren. Ook veel akkers werden gedraineerd met grachten om het water snel af te kunnen voeren. Maar in tijden van droogte hebben we net het tegenovergestelde nodig en moeten we water zo veel mogelijk vasthouden.’ Zij komt tot het besluit dat : De belangrijkste ingreep zou een stop zijn op het verharden van grond, of zelfs beton weghalen. Maar zo’n Vlaamse betonstop ligt politiek heel gevoelig en raakt maar niet van de grond. ‘Misschien is het meer haalbaar om in te zetten op het opvangen en hergebruiken van regenwater’. ‘Infiltratieputten en grachten kunnen het water in de ondergrond houden en verhinderen dat het wegstroomt….. Als we water vasthouden, is het probleem op te lossen.’ Ook professor Will ems ziet tal van oplossingen: Parkings en pleinen zonder beton, voldoende groene zones die water vasthouden en slimme sturingskleppen om het water in de grachten te houden. ‘Ongeveer 60 procent van het water stroomt ieder jaar weg naar de zee’, besluit de professor. ‘Als we dat percentage kunnen terugbrengen naar 50 of 40 procent, is het waterprobleem opgelost. Daarvoor zijn dan wel massale inspanningen nodig.’ De deputatie heeft via de omgevingsvergunning het middel bij uitstek in handen om de waterbeheersing in goede banen te leiden en een aantal maatregelen in functie van een betere waterbeheersing door te voeren. Kortom de deputatie heeft hier een verpletterende verantwoordelijkheid en speelt bijgevolg een uiterst belangrijke rol in de hele problematiek rond waterbeheersing van zowel oppervlaktewater als grondwater. Daarom graag antwoord op volgende vragen: Is de deputatie zich voldoende bewust van het belang en de noodzaak om dringend werk te maken van een degelijke waterbeheersing , vooral in de verstedelijkte gebieden.? Een aantal zaken worden wel opgenomen in de omgevingsvergunning, maar ik stel vast dat de uitvoering niet altijd overeenstemt met de planning en dat bijvoorbeeld de groendaken niet de waterbufferende werking hebben die wordt beoogd, dat de wadi’s onvoldoende opvangcapaciteit hebben bij stortregens en dat bestaande afvoerbeekjes (grachten en sloten en ondergrondse afwateringen) worden dichtgelegd. Heeft de deputatie in uitvoering van het Milieuhandhavingsdecreet opdracht gegeven aan de provinciale toezichthouders om een streng toezicht te houden op de onbevaarbare waterlopen van 2e en 3e categorie? Heeft de deputatie al aangedrongen bij de Vlaamse overheid tot aanpassing van de normeringen m et b etrekking t ot waterbeheersing in de reglementering die dient gevolgd te worden bij de aanvraag van een omgevingsvergunning? In hoeverre houdt de deputatie bij het verlenen van de omgevingsvergunning rekening met het belang van de groene binnengebieden en het behoud van kleine sloten en/of al of niet ondergrondse afwateringen (meestal dichtgeslibde historische sloten en afwateringen) ? In hoeverre heeft de deputatie overtredingen vastgesteld en werd opgetreden bij wantoestanden?  Wanneer spreekt de deputatie van “wantoestanden”? In de omgevingsanalyse van het departement leefmilieu, Beleidsmaterie Integraal Waterbeleid wordt in de rubriek “ruimte voor water” gezegd: “Ook via de watertoets en adviezen in het kader van de omgevingsvergunningen en planningsinstrumenten wordt getracht ruimte voor water te vrijwaren en/of te creëren” . Gelet op de recente overstromingen, denk de deputatie dat deze betrachting voldoende is geweest? Hoe wil de deputat i e deze betrachting in verstedelijkte gebiede n verwezenlijken? In hoeverre houdt de deputatie, in uitvoering van het milieuhandhavingsdecreet, toezicht op de efficiënte aanleg van groendaken en waterdoorlatende bodembedekkingen bij bouwprojecten? Welke maatregelen heeft de deputatie genomen om in een stedelijke context aan te sturen op ontharding van de oppervlakten en in het beogen van een zo groot mogelijke provinciale betonstop? Hoe rijmt de deputatie de betrachting tot ontharding van de ruimten, met het standpunt van de Vlaamse Gemeenschap inzake stadsinbreiding? Is de deputatie van plan om strenger toe te zien op de naleving van maatregelen in functie van een betere waterbeheersing. Zal de deputatie in overleg gaan met de gemeenten om deze problematieken aan te kaarten en op te lossen? Is de deputatie van plan om haar verantwoordelijkheid te nemen en schadeloosstellingen te voorzien?


Duurzame ontwikkelingsdoelen (SDG's):

Subdoelen: