Erkende niet-confessionele levensbeschouwelijke gemeenschappen. Antwerpen. Provinciale Instelling voor Morele Dienstverlening. Begrotingswijziging Nr. 2 van 2022. Negatief advies

PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN Vergadering van 14 december 2022 Verslag van de deputatie Bevoegd deputatielid: Luk Lemmens Telefoon: 03 240 52 65 Agenda nr. 1/1 Erkende niet-confessionele levensbeschouwelijke gemeenschappen. Antwerpen. Provinciale Instelling voor Morele Dienstverlening. Begrotingswijziging Nr. 2 van 2022. Negatief advies. Goedkeuring. Besluit goedgekeurd in de raad van 14 december 2022 Bevoegdheid Krachtens art. 33 van de organieke wet van 21 juni 2002 betreffende de Centrale Raad der niet-confessionele levensbeschouwelijke gemeenschappen van België (CVR), de afgevaardigden en de instellingen belast met het beheer van de materiële belangen van de erkende niet-confessionele levensbeschouwelijke gemeenschappen, is de provincieraad bevoegd om advies te geven inzake de begroting. Juridische context De organieke wet van 21 juni 2002 betreffende de Centrale Raad der niet-confessionele levensbeschouwelijke gemeenschappen van België (CVR), de afgevaardigden en de instellingen belast met het beheer van de materiële belangen van de erkende niet-confessionele levensbeschouwelijke gemeenschappen legt aan de provincies verplichtingen op tot de financiering van de uitgaven van de erkende Provinciale Instellingen voor niet-confessionele morele dienstverlening. De provinciewet van 30 april 1836 verplicht in artikel 69 de provincie om in haar budget kredieten in te schrijven voor de uitgaven met betrekking tot de instellingen voor niet-confessionele morele dienstverlening, zoals vermeld in artikel 27 van voormelde organieke wet van 21 juni 2002. Luidens art. 30 van de organieke wet van 21 juni 2002 betreffende de Centrale Raad der niet-confessionele levensbeschouwelijke gemeenschappen van België (CVR), de afgevaardigden en de instellingen belast met het beheer van de materiële belangen van de erkende niet-confessionele levensbeschouwelijke gemeenschappen, worden de begroting en de rekening overeenkomstig de door de Koning, na advies van de Centrale Vrijzinnige Raad, vast te stellen modellen opgemaakt. Luidens art. 10 van het Koninklijk besluit van 17 februari 2004 houdende het algemeen reglement van de boekhouding van de instellingen belast met het beheer van de materiële en financiële belangen van de erkende niet-confessionele levensbeschouwelijke gemeenschappen en erkende centra voor morele dienstverlening, is het begrotingsresultaat van de vorige boekjaren dat op de begroting wordt ingeschreven, het resultaat van de begroting van het voorgaande boekjaar en van de wijzigingen daarin. Dit wordt uitgevoerd bij wege van begrotingswijzigingen. Luidens artikel 10 van het koninklijk besluit van 17 februari 2004 houdende het algemeen reglement van de boekhouding van de instellingen belast met het beheer van de materiële en financiële belangen van de erkende centra voor morele dienstverlening, dient de Raad van Bestuur, wanneer de rekening van het voorbije jaar werd afgesloten, de boni op te nemen in begrotingswijziging. Feitelijke context en verantwoording In vergadering van 25 november 2021 heeft de provincieraad de begroting 2022 van de Provinciale Instelling voor Morele Dienstverlening (PIMD) te Antwerpen negatief geadviseerd. In vergadering van 25 april 2022 heeft de raad van bestuur van de Provinciale Instelling voor Morele Dienstverlening (PIMD) te Antwerpen de rekening voor het dienstjaar 2021 goedgekeurd. Het dossier is op 13 mei 2022 ingekomen op het provinciebestuur van Antwerpen. In vergadering van 25 april 2022 heeft de raad van bestuur van de Provinciale Instelling voor Morele Dienstverlening (PIMD) te Antwerpen tevens de begrotingswijziging Nr. 1 voor het dienstjaar 2022 goedgekeurd. Het dossier is eveneens op 13 mei 2022 ingekomen op het provinciebestuur van Antwerpen. De rekening 2021 werd door de deputatie in zitting van 23 juni 2022 onontvankelijk verklaard, aangezien de reële inkomsten en uitgaven van 2021 werden vergeleken met bedragen voorzien in de toen nog niet definitief goedgekeurde begrotingswijziging nr. 2 van 2021, hetgeen ook door de PIMD Antwerpen zelf werd gemeld in het begeleidend schrijven. In dezelfde zitting werd beslist om in afwachting van een definitieve beslissing over de begrotingswijzigingen nrs. 1 en 2 van 2021, de begroting voor 2022, en het te geven advies over de jaarrekening 2021 van de Provinciale Instelling voor Morele Dienstverlening te Antwerpen, de begrotingswijziging Nr. 1 van 2022 nog niet te adviseren. Bij besluit van de Minister van Justitie van 12 juli 2022 werd de begroting voor het dienstjaar 2022 van de Provinciale Instelling voor Morele Dienstverlening te Antwerpen goedgekeurd met: Begroting 2022 ONTVANGSTEN UITGAVEN SALDI Gewone dienst 1.120.620,00 1.120.620,00 0,00 Buitengewone dienst 31.790,00 31.790,00 0,00 In zitting van 15 september 2022 werd de rekening van 2021 van de Provinciale Instelling voor Morele Dienstverlening negatief geadviseerd door de deputatie en werden bepaalde uitgaven verworpen. Luidens artikel 10 van het voormelde koninklijk besluit van 17 februari 2004 dient de Raad van Bestuur, wanneer de rekening van het voorbije jaar werd afgesloten, de boni van 2021 op te nemen in de begrotingswijziging Nr. 1 van 2022. De boni van 2021, zoals voorgesteld in de ingediende rekening over 2021, bedragen respectievelijk: Voor de gewone dienst: 223.533,07 EUR Voor de buitengewone dienst: 36.814,63 EUR Deze boni werden correct verwerkt in de voorliggende begrotingswijziging Nr.1 van 2022. De uitgaven blijven ongewijzigd t.o.v. de originele begroting voor 2022. Er is derhalve een overschot op de gewone dienst van 223.533,07 EUR. Ook voor de buitengewone dienst worden er geen extra uitgaven voorzien, met derhalve een overschot van 36.814,63 EUR. In de originele begroting 2022 werden de ontvangsten en uitgaven origineel geraamd als volgt: ONTVANGSTEN UITGAVEN SALDI gewone dienst 1.120.620,00 1.120.620,00 0,00 buitengewone dienst 31.790,00 31.790,00 0,00 totaal 1.152.410,00 1.152.410,00 0,00 De totale provinciesubsidie 2022 werd origineel geraamd op 1.151.410,00 EUR, waarvan 1.119.620,00 EUR op de gewone begroting en 31.790,00 EUR op de buitengewone begroting. Na aanpassing van de cijfers van deze goedgekeurde originele begroting aan de niet goedgekeurde rekeningcijfers van 2021, kan de begroting 2022 na de eerste wijziging als volgt worden samengevat: ONTVANGSTEN UITGAVEN SALDI gewone dienst 1.344.153,07 1.120.620,00 223.533,07 buitengewone dienst 68.604,63 31.790,00 36.814,63 totaal 1.412.757,70 1.152.410,00 260.347,70 Het betreft hier aldus enkel de wettelijk en reglementair voorziene overdracht. Aangezien de deputatie diverse uitgaven heeft verworpen en de rekening 2021 negatief heeft geadviseerd, is het rekeningresultaat voor 2021 derhalve nog niet definitief en kunnen de thans voorliggende resultaten van de rekening 2021 dan ook niet in een begrotingswijziging worden opgenomen. Derhalve heeft de provincieraad de begrotingswijziging nr. 1 van 2022 dan ook negatief geadviseerd in zitting van 27 oktober 2022. In vergadering van 24 oktober 2022 heeft de raad van bestuur van de Provinciale Instelling voor Morele Dienstverlening (PIMD) te Antwerpen de begrotingswijziging Nr. 2 voor het dienstjaar 2022 goedgekeurd. Het dossier is op 26 oktober 2022 ingekomen op het provinciebestuur van Antwerpen. De begroting 2022 kan na de tweede wijziging als volgt worden samengevat: ONTVANGSTEN UITGAVEN SALDI gewone dienst 1.344.153,07 1.344.153,07 0,00 buitengewone dienst 68.604,63 68.604,63 0,00 totaal 1.412.757,70 1.412.757,70 0,00 Niet kan worden ingezien waarom het saldo van de uitgaven die waren gepland in 2021 en die niet werden uitgevoerd, tot op de cent na in deze begrotingswijziging nr. 2 van 2022 wordt overgenomen. De wet schrijft enkel voor dat de boni van de laatst goedgekeurde rekening in de begrotingswijziging worden opgenomen, niet dat deze opnieuw worden aangewend. Een ernstig en voorzichtig financieel beleid houdt steeds opnieuw een gedegen afweging in van de kosten –die in grote mate op de maatschappij worden afgewenteld- en de doelstellingen die worden nagestreefd, en dit conform het zuinigheids- en proportionaliteitsbeginsel. De verplichting tot financiering vanwege de provincie is geen vrijgeleide. Er wordt vastgesteld dat de ingediende documenten onvoldoende transparant zijn om het verschil te kunnen maken tussen enerzijds verplichte uitgaven en anderzijds facultatieve uitgaven. Enkel de verplichte uitgaven, i.e. de uitgaven die rechtstreeks verbonden zijn aan de wettelijke taakstelling van de PIMD, kunnen doorgerekend worden aan de provincie. Alle andere uitgaven dienen door eigen inkomsten van de PIMD gefinancierd te worden. De door te rekenen uitgaven dienen eveneens in de lijn te liggen met wat wordt betoelaagd voor de eredienstinstellingen die vallen onder het decreet van 7 mei 2004 betreffende de materiële organisatie en werking van de erkende erediensten , en dit conform de artikelen 11, 19, 21 en 181 van de gecoördineerde grondwet en artikel 9 van Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens . Ook de wetgever zelf heeft in de memorie van toelichting bij artikel 26 van de wet van 21 juni 2002 betreffende de Centrale Raad der niet-confessionele levensbeschouwelijke gemeenschappen van België, de afgevaardigden en de instellingen belast met het beheer van de materiële en financiële belangen van de erkende niet-confessionele levensbeschouwelijke gemeenschappen , gesteld dat de verplichte tussenkomst van de provincie wordt ingevoegd naar analogie met het artikel 92, 1° van het (thans opgeheven) keizerlijk decreet van 30 december 1809 op de kerkfabrieken, wat inhoudt dat de provincie enkel verplicht is -wat betreft de gewone uitgaven- tussen te komen bij een tekort op de gewone uitgaven, zijnde de kosten voor het onderhoud en de versiering van de gebouwen alsook de kosten voor de uitoefening van de niet-confessionele morele dienstverlening. Het gaat hierbij dan voornamelijk om materiële voorzieningen om de dienstverlening mogelijk te maken. De provincie is daarentegen niet verplicht om tegemoet te komen zo het tekort van de instelling aan facultatieve uitgaven te wijten is. Deze analogie wordt thans in ruime mate niet bereikt. In deze is het alweer exemplarisch dat onder de rubriek ‘230/61529 Andere communicatiekosten’ na begrotingswijziging een bedrag van 640.204,00 EUR wordt voorzien zonder enige vorm van detaillering, wetende dat dit bedrag ook wordt gebruikt voor het financieren van facultatieve uitgaven zoals ondersteuning van diverse activiteiten van vrijzinnige vzw’s, enz. zoals blijkt uit de rekeningen van de PIMD. Dit bedrag houdt een stijging in van 177.000 EUR t.o.v. de originele begroting. Tevens wordt alweer vastgesteld dat de eigen inkomsten van de PIMD quasi onbestaande zijn of niet in de begroting worden opgenomen, deels door de toepassing van ‘schuldvergelijking’ wat indruist tegen het universaliteitsbeginsel, en meer bepaald het compensatieverbod, deels door oneigenlijk gebruik van een vzw-structuur voor bepaalde centra voor morele dienstverlening waardoor enkel de tegemoetkoming in de tekorten van deze vzw’s in de begroting van de PIMD worden opgenomen. Inkomsten die door de centra voor morele dienstverlening (die onmogelijk de structuur van een vzw kunnen aannemen) worden gegenereerd, dienen echter in de geconsolideerde begroting van het PIMD te worden opgenomen. De wijze waarop men de morele dienstverlening organiseert is een interne aangelegenheid van de niet confessionele levensbeschouwelijke gemeenschap, en de overheid mag zich niet inmengen in de uitoefening van de vrijheden die beschermd worden door het verdrag van de rechten van de mens, waaronder dus de godsdienstvrijheid. De overheid is echter niet gehouden om alle kosten te dragen doch enkel deze om een normale beleving en ontwikkeling van de vrijheden mogelijk te maken. Zowel de decreetgever (voor de erediensten) als de wetgever (voor de niet-confessionele levensbeschouwing) hebben dit kader vastgesteld. Het is aan de PIMD om aan te tonen welke uitgaven verplicht zijn, en welke anderzijds facultatief zijn. Niet valt in te zien of te rechtvaardigen -noch juridisch noch feitelijk- dat alle kosten die door de PIMD worden gedragen, vallen onder verplichte uitgaven. Het staat de PIMD vrij om ook facultatieve uitgaven te doen en het komt de provincie enkel toe om 1° uitgaven te schrappen indien deze manifest onwettig zijn, of 2° uitgaven weigeren te betalen indien deze overdreven zijn. Voorafgaand overleg is derhalve noodzakelijk, wat bij de opmaak van deze begrotingswijziging alweer niet is gebeurd. Bij gebrek aan duidelijkheid omtrent het al dan niet verplichte karakter van diverse uitgaven, is het voor de provincie derhalve onmogelijk vast te stellen 1° tot welke financiële tussenkomst de provincie wettelijk gehouden is en 2° om vrij te bepalen welke vrijwillige tussenkomst in de facultatieve uitgaven in voorkomend geval kan overwogen worden. Aangezien aldus niet kan worden vastgesteld welke uitgaven verplicht zijn en dus kunnen doorgerekend worden aan de provincie indien de inkomsten ontoereikend zijn, kan ook niet beoordeeld worden of het in de begrotingswijziging voorziene subsidiebedrag vanwege de provincie correct en verplicht is. Derhalve dient ook deze begrotingswijziging dan ook negatief te worden geadviseerd. De provincies Antwerpen en Limburg hebben op 14 oktober 2022 gezamenlijk middels het door hen aangestelde advocatenkantoor nogmaals een verzoek gericht aan de heer Minister van Justitie om een duidelijk juridisch kader te ontwikkelen omtrent de verplichte en facultatieve uitgaven van de Provinciale Instellingen voor niet-confessionele Morele Dienstverlening onder de vorm van een KB of een verordenende Omzendbrief. XXX Procedurele vormvereisten In de federale regelgeving zijn er geen (voorafgaande) overlegvergaderingen voorzien noch de verplichte indiening van financiële meerjarenplannen voor zes jaren, maar enkel de jaarlijks in te dienen begrotingen en begrotingswijzigingen. In zijn besluit van 8 mei 2017 heeft de minister van Justitie echter aangegeven dat zulks voorafgaand overleg noodzakelijk is, zelfs zonder dat ervoor een wettelijk kader hoeft te bestaan. Noch over de rekening 2021, noch over de daaraan gekoppelde begrotingswijziging nr. 1 van 2022, noch over voorliggende begrotingswijziging nr. 2 van 2022 werd voorafgaand overleg gepleegd. De provinciale overheid (de provincieraad) heeft een adviserende bevoegdheid met betrekking tot de door de PIMD ingezonden begroting(swijziging). Zij kan voorstellen om bepaalde uitgavenkredieten te schrappen, te wijzigen of aan te passen (verminderen). Vervolgens stelt de Centrale Vrijzinnige Raad (CVR) de uitgaven betreffende de organisatie en de werking van de morele dienstverlening definitief vast, keurt de begroting goed en zendt ze naar de Minister van Justitie. De CVR kan dus de door uw raad geschrapte of verminderde uitgavenkredieten opnieuw volledig en verhoogd in de begroting van de PIMD opnemen en goedkeuren. De begroting wordt onderworpen aan de (pro forma) goedkeuring van de Minister van Justitie, die behoudens materiële vergissing, de artikelen betreffende de uitgaven houdende de organisatie en de werking van de morele dienstverlening niet kan wijzigen. Deze begrotingswijziging bevat alle noodzakelijke stukken (voor zover van toepassing) zoals voorzien in het Koninklijk Besluit van 17 februari 2004 houdende het algemeen reglement van de boekhouding van de instellingen belast met het beheer van de materiële en financiële belangen van de erkende niet-confessionele levensbeschouwelijke gemeenschappen en erkende centra voor morele dienstverlening, doch ook enkel deze. Het financiële gedeelte van deze begrotingswijziging werd opgemaakt volgens het model van het Koninklijk Besluit van 1 maart 2004 tot vaststelling van de modellen van de begroting en de rekeningen van de instellingen belast met het beheer van de materiële en financiële belangen van de erkende niet-confessionele levensbeschouwelijke gemeenschappen en erkende centra voor morele dienstverlening. De deputatie keurde dit verslag goed in zitting van 17 november 2022. Financiële aspecten BBC : Actieplan: Interne werking DREM 2020-2025 - Actie: SREM Erediensten. Een budget ten belope van 1.151.410,00 EUR ten voordele van het PIMD werd reeds voorzien in het provinciale meerjarenplan 2020-2025, op boekhoudsleutel 2022/64902000/0791 - Niet-nominatieve subsidies/Niet-confessionele levensbeschouwe ­ lijke gemeenschappen (subsidie Provinciale Instelling voor Morele Dienstverlening (W)), ramingsnummer MJP001466, van het budget 2022. BESLUIT: Artikel 1 : Kennis wordt genomen van de begrotingswijziging Nr. 2 van 2022 van de Provinciale Instelling voor Morele Dienstverlening te Antwerpen, met als resultaat : ONTVANGSTEN UITGAVEN SALDI gewone dienst 1.344.153,07 1.344.153,07 0,00 buitengewone dienst 68.604,63 68.604,63 0,00 totaal 1.412.757,70 1.412.757,70 0,00 Artikel 2 : Vastgesteld wordt dat de rekening 2021 van de Provinciale Instelling voor Morele Dienstverlening te Antwerpen door de deputatie negatief werd geadviseerd en dat bepaalde uitgaven werden verworpen, waardoor het rekeningresultaat in de ingediende rekening nog onzeker en niet definitief is. Artikel 3 : De weigering om de in de originele begroting voor 2022 en in de begrotingswijziging nr. 1 van 2022 voorziene subsidies ten voordele van de Provinciale Instelling voor Morele Dienstverlening te Antwerpen, en geraamd op 1.119.620,00 EUR op de gewone begroting en 31.790,00 EUR op de buitengewone begroting, blijft onverkort behouden. Artikel 4 : De begrotingswijziging Nr. 2 van 2022 van de Provinciale Instelling voor Morele Dienstverlening te Antwerpen wordt on gunstig geadviseerd.


Duurzame ontwikkelingsdoelen (SDG's):
Ongelijkheid verminderen: dring ongelijkheid in en tussen landen terug

Subdoelen:
Tegen 2030 de sociale, economische en politieke inclusie van iedereen mogelijk maken en bevorderen, ongeacht leeftijd, geslacht, handicap, ras, etniciteit, herkomst, godsdienst of economische of andere status.