Isteʼmol va texnik etil spirti, alkogol va tamaki mahsulotlari muomalasini tartibga solish sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlarni tasdiqlash toʻgʻrisida
(resolution, 2025-05-01)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Alkogol va tamaki mahsulotlarini ishlab chiqarish va ularning aylanmasini tartibga solish sohasidagi boshqaruv tizimini takomillashtirish toʻgʻrisida” 2020-yil 23-iyuldagi PF-6033-son Farmoni hamda “Oʻzbekiston Respublikasi Alkogol va tamaki bozorini tartibga solish hamda vinochilikni rivojlantirish agentligi faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisida” 2020-yil 23-iyuldagi PQ-4787-son qaroriga muvofiq Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Quyidagilar: isteʼmol va texnik etil spirti hamda alkogol mahsulotlarini ishlab chiqarishda oʻlchov uskunalarini hamda hisobga olish axborot tizimiga axborot uzatuvchi boshqa qayd etish vositalarini oʻrnatishni nazarda tutuvchi Isteʼmol va texnik etil spirti, alkogol mahsulotlarini ishlab chiqarishda oʻlchov uskunalarini hamda hajmini avtomatlashtirilgan oʻlchash va hisobga olish vositalari bilan jihozlash tartibi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq; chakana savdo hamda umumiy ovqatlanish korxonalarida alkogol va tamaki mahsulotlarining nazorat xaridini amalga oshirish, ularning namunalarini sinov laboratoriyalarida ekspertizadan oʻtkazish va mazkur xarajatlarni moliyalashtirishni nazarda tutuvchi Alkogol va tamaki mahsulotlarining nazorat xaridini amalga oshirish hamda ularni ekspertiza (test)dan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Alkogol va tamaki bozorini tartibga solish hamda vinochilikni rivojlantirish agentligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni ikki oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin. 3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining agrar va oziq-ovqat sohalarini rivojlantirish masalalari boʻyicha oʻrinbosari Sh.M. Gʻaniyev zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Nizom isteʼmol va texnik etil spirti (keyingi oʻrinlarda — etil spirti) hamda alkogol mahsulotlarini ishlab chiqarishda oʻlchov uskunalarini va hisobga olish axborot tizimiga axborot uzatuvchi boshqa hisobga olish va qayd etish vositalarini oʻrnatish tartibini belgilaydi. Etil spirti va alkogol mahsuloti yetkazilishi toʻxtaganda, oʻlchov vositasi toʻxtashi, shuningdek, asosiy uskunadan uzluksiz ravishda mahsulot yuborilib, oʻlchov vositasi ishlamay qolganda ish jarayoni boshqa oʻlchov vositasiga oʻtkazilishi kerak. 2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: distillyatlar — alkogol mahsulotlari ishlab chiqarishda bijgʻitilgan suslo yoki ishlov berilgan vino xom ashyosi (vinomaterial)ni, tarkibida etil spirti mavjud achitqili yoki quyqali choʻkmalarni, uzumni ezish natijasida chiqadigan massa va boshqa tarkibida spirt saqlovchi mahsulotlar xom ashyolarini oddiy va/yoki fraksion distillash va/yoki rektifikatlash yoʻli bilan olingan vinochilik mahsuloti (vino, uzum, meva-rezavor, konyak, kalvados va viski distillyatlari); dozator — suyuq va sochiluvchan moddalar massasi yoki hajmini avtomatik tarzda oʻlchaydigan (dozalaydigan) qurilma; oʻlchov vositalari (elektron hisoblagichlar) — oʻlchovlar uchun foydalaniladigan va normalangan metrologik xususiyatga ega boʻlgan texnika vositasi; epruvetka — quyish boʻlimiga oʻtkazishdan oldin oʻtayotgan suyuqlikning tarkibidagi etil spirtining hajmiy ulushini aniqlovchi yarim shisha holatidagi uskuna; etil spirti bosh fraksiyasi (keyingi oʻrinlarda — Efir aldegidli fraksiya yoki EAF) — tarkibida uchuvchan qoʻshimchalar konsentratsiyasi yuqori boʻlgan, etil spirtining hajmiy ulushi (quvvati) 92,0 foizdan kam boʻlmagan, tayyor achitmani bragorektifikatlash yoki ozuqaviy xom ashyodan olingan xom etil spirtini rektifikatsiyalash natijasida ajratib olinadigan va ozuqaviy xom ashyodan rektifikatlangan etil spirti ishlab chiqarish jarayonining qoʻshimcha mahsuloti boʻlgan suv-spirt eritmasi. 3. Etil spirti (vino, uzum, meva-rezavor, konyak, kalvados, viski distillyatlari va spirtlari bundan mustasno) ishlab chiqaradigan tashkilotlarda tayyor mahsulot hajmini, haroratini va tayyor mahsulotdagi zichlikni oʻlchash vositalari quyidagi joylarga oʻrnatiladi: etil spirtini quyish boʻlimi (spirt qabul qilish boʻlimi)ga oʻtkazishda epruvetkadan (chiroq) keyin va tayyor mahsulotlar omboriga (spirt saqlash omboriga) topshirishdan oldin; etil spirtini isteʼmolchilarga temir yoʻl, avtomobil yoki boshqa transport vositalarida yuklab joʻnatishda, shuningdek, etil spirtini tashkilotning alohida boʻlinmasiga yuborishda spirt yigʻish boʻlimida oʻlchash moslamasidan keyin etil spirtini isteʼmol idishiga quyishdan (joʻnatishdan) oldin. 4. EAF ishlab chiqaradigan tashkilotlarda tayyor mahsulot hajmini, haroratini va tayyor mahsulotdagi zichlikni oʻlchash vositalari quyidagi joylarga oʻrnatiladi: EAFni spirt qabul qilish boʻlimiga va tayyor mahsulotlar omboriga (spirtni saqlash omboriga) topshirishdan oldin muzlatgichdan keyin; EAFni isteʼmolchilarga temir yoʻl yoki boshqa transport vositalarida yuklab joʻnatishda, spirt topshirish boʻlimida EAFni temir yoʻl va transport idishiga yuklashdan oldin oʻlchash moslamasidan keyin; EAFni tashkilotning alohida boʻlinmasiga yuborishda EAF yigʻish boʻlimida oʻlchash moslamasidan keyin EAFni idishga quyishdan (joʻnatishdan) oldin. 5. Alkogol mahsulotlari (tabiiy vino, meva va rezavor-mevalardan tayyorlangan vino, koʻpiklanadigan (shampan), gazlangan vino, isteʼmol etil spirti qoʻshilmagan vino ichimliklari, pivo va pivo ichimliklaridan tashqari) ishlab chiqaradigan tashkilotlarda isteʼmol idishiga quyiladigan tayyor mahsulot hajmini, haroratini va tayyor mahsulotdagi zichlikni oʻlchash vositalari quyidagi joylarga oʻrnatiladi: xom ashyo sifatida ishlatiladigan isteʼmol etil spirti va alkogol mahsulotlari xarid qilinganda qabul boʻlimiga ushbu mahsulotlar ombor (spirt saqlash ombori, vino saqlash ombori)ga topshirilishdan oldin; (avtomatik) quyish uskunasi, dozator va ularning jamlanma qurilmasiga; alkogol mahsulotlari ishlab chiqaruvchi tashkilotlarda isteʼmol idishlariga quyilgan mahsulotlarni hisobga olishni taʼminlaydigan oʻlchash vositalarini qadoqlash (avtomat) mashinalari, qopqoqlash, yorliq yopishtirish mashinalaridan keyin isteʼmol idishiga quyilgan mahsulotni omborga topshirishdan oldin oʻrnatiladi. 6. Alkogol mahsulotlari (tabiiy vino, meva va rezavor-mevalardan tayyorlangan vino, koʻpiklanadigan (shampan), gazlangan vino, isteʼmol etil spirti qoʻshilmagan vino ichimliklar, pivo va pivo mahsulotlaridan tashqari) ishlab chiqaradigan tashkilotlarda isteʼmol idishiga quyilmaydigan tayyor mahsulot hajmini, haroratini va tayyor mahsulotdagi zichlikni oʻlchash vositalari quyidagi joylarga oʻrnatiladi: xom ashyo sifatida ishlatiladigan isteʼmol etil spirti va alkogol mahsulotlari xarid qilinganda ushbu mahsulotlar ombor (spirt saqlash ombori, vino saqlash ombori)ga topshirishdan oldin qabul boʻlimiga; oxirgi texnologik jarayondan keyin isteʼmol idishiga quyilmagan alkogol mahsulotlarini omborga topshirishdan oldin; isteʼmol idishiga quyilmagan alkogol mahsulotlari isteʼmolchi (xaridor)ga yetkazib beriladigan boʻlsa, shuningdek, isteʼmol idishiga quyilmagan alkogol mahsulotlari tashkilotning tashkiliy tuzilmasiga alkogol mahsulotlari ishlab chiqarishda oʻz ehtiyojlari uchun ishlatiladigan boʻlsa, joʻnatish boʻlimiga joʻnatishdan oldin oʻlchov vositasidan keyin. 7. Tabiiy vino, meva va rezavor-mevadan tayyorlangan vino, koʻpiklanadigan (shampan) vino, gazlangan vino, isteʼmol etil spirti qoʻshilmagan vino ichimliklari ishlab chiqaruvchi tashkilotlar xom ashyo sifatida foydalaniladigan vino mahsulotlarini xarid qilgan (shu tashkilotning alohida boʻlinmasidan qabul qilgan) taqdirda, mahsulot hajmini oʻlchashni taʼminlovchi oʻlchash vositalari qabul qilish boʻlimiga ombor (vino saqlash ombori)ga topshirishdan oldin oʻrnatiladi. Tashkilotlarda ushbu bandda koʻrsatilgan isteʼmol idishlariga quyilgan mahsulotlarni hisobga olishni taʼminlaydigan oʻlchash vositalari qadoqlash (quyish (avtomat) mashinalari, jamlanma qurilmasi, dozator va h.k.)dan keyin isteʼmol idishiga quyilgan mahsulotni omborga topshirishdan oldin oʻrnatiladi. 8. Vino mahsulotlari ishlab chiqaruvchi tashkilotlarda vino distillyati, vino spirti, uzum distillyati yoki rektifikatlangan uzum spirti xom ashyo sifatida ishlatish uchun xarid qilganda, ushbu tayyor mahsulotning hajmini, haroratini va tayyor mahsulotdagi zichligini oʻlchashni taʼminlovchi oʻlchash vositalari qabul qilish boʻlimiga ombor (spirt saqlash ombori)ga topshirishdan oldin oʻrnatiladi. Ushbu bandda koʻrsatilgan tayyor mahsulot hajmini oʻlchash vositalari tashkilotlardagi quyidagi joylarga oʻrnatiladi: vino mahsulotlari xom ashyo sifatida ishlatish uchun xarid qilganda yoki shu tashkilotning alohida boʻlinmasidan qabul qilinganda qabul qilish boʻlimiga ombor (vino saqlash ombori)ga topshirishdan oldin; vino mahsulotlari yetkazib berilganda yoki ushbu tashkilotning alohida boʻlinmasiga uzatilganda joʻnatish boʻlimiga isteʼmolchi (xaridor)ning transport idishiga quyish (ortish)dan oldin; 9. Distillyatlar (shu jumladan, vino, uzum, meva-rezavor, konyak, kalvados, viski, shuningdek, vino va uzum spirtlari) ishlab chiqaruvchi tashkilotlarda ushbu tayyor mahsulotning hajmini, haroratini va tayyor mahsulotdagi zichligini oʻlchashni taʼminlovchi oʻlchash vositalari quyidagi joylarga oʻrnatiladi: haydash qurilma (uskuna)laridan keyin saqlash uchun omborga oʻtkazishdan oldin; isteʼmolchi (xaridor)ga distillyatlar (shu jumladan, vino, uzum, meva-rezavor, konyak, kalvados, viski, shuningdek, vino va uzum spirtlari) yetkazib berilganda (ushbu tashkilotning alohida tuzilmasiga joʻnatilganda) transport idishiga quyish (yuklab joʻnatish)dan oldin. Xom ashyo sifatida ishlatiladigan vino materiallari xarid qilinganda yoki tashkilotning alohida tuzilmasidan qabul qilinganda ushbu bandda koʻrsatilgan tashkilotlarda tayyor mahsulot hajmini oʻlchash vositalari qabul boʻlimiga mahsulotlar omborga oʻtkazishdan oldin oʻrnatiladi. 10. Isteʼmol idishiga quyiladigan quvvatli vino mahsulotlari ishlab chiqaruvchi tashkilotlarda vino va uzum distillyati, vino va uzum spirti, rektifikatlangan uzum spirti, boshqa meva-rezavorlar distillyati xom ashyo sifatida ishlatish uchun xarid qilinganda, ushbu tayyor mahsulotning hajmini, haroratini va tayyor mahsulotdagi zichligini oʻlchashni taʼminlovchi oʻlchash vositalari qabul qilish boʻlimiga ombor (spirt va vino saqlash ombori)dan oldin oʻrnatiladi. Quvvatli vino mahsulotlari ishlab chiqarishda tayyor mahsulot hajmini oʻlchash vositalari tashkilotlarda quyidagi joylarga oʻrnatiladi: vino mahsulotlari xom ashyo sifatida ishlatish uchun xarid qilinganda (ushbu tashkilotning alohida boʻlinmasidan qabul qilinganda) qabul qilish boʻlimiga ombor (vino saqlash ombori)ga topshirishdan oldin; sarf qilinadigan (bosimli) idishdan keyin qadoqlash (avtomat) mashinalari (quyish (avtomat) mashinalari, jamlanma qurilmasi, dozator va h.k.)dan oldin. Ushbu bandda koʻrsatilgan tashkilotlarda isteʼmol idishiga quyilgan mahsulot hisobini taʼminlaydigan oʻlchov vositalari quyish liniyasiga qadoqlash (quyish) uskunasi va qopqoqlash uskunasi jamlangan mashina (avtomat)dan keyin oʻrnatiladi. 11. Isteʼmol idishiga quyiladigan pivo va pivo mahsulotlari ishlab chiqaruvchi tashkilotlarda ushbu turdagi tayyor mahsulotlar hajmini oʻlchov vositalarini sarf qilinadigan (bosimli) idishdan keyin qadoqlash (avtomat) mashinalari (quyish (avtomat) mashinalari, jamlanma qurilmasi, dozator va h.k.)dan oldin oʻrnatiladi. Ushbu bandda koʻrsatilgan tashkilotlarda isteʼmol idishiga quyilgan mahsulot hisobini taʼminlaydigan oʻlchov vositalarini quyish liniyasida qadoqlash (quyish) uskunasi va qopqoqlash uskunasi jamlangan mashina (avtomat)dan keyin oʻrnatiladi. 12. Oʻlchov vositalari bilan jihozlash ushbu qaror talablariga asosan, shuningdek, ularga texnik xizmat koʻrsatish uskunalarning texnik hujjatlari talablariga muvofiq amalga oshiriladi. Uskunalarni qiyoslov koʻrigidan oʻtkazish qonunchilik hujjatlariga muvofiq har ikki yilda bir marta amalga oshiriladi. 13. Asosiy texnologik uskunalarni oʻlchov vositalari bilan jihozlash joylari tashkilot tomonidan asosiy texnologik uskunalarni oʻlchash vositalari bilan jihozlash sxemasi (keyingi oʻrinlarda — jihozlash sxemasi)da koʻrsatiladi. 14. Oʻlchov vositalari oʻrnatilgan spirt omborlari, vino omborlari, alkogol mahsulotlarini quyish liniyalari va boshqa ishlab chiqarish binolari uchun jihozlash sxemasi har bir obyekt boʻyicha alohida-alohida ikki nusxada tuziladi. Jihozlash sxemasi tashkilot rahbari tomonidan imzolanadi va tashkilot muhri bilan tasdiqlanadi. 15. Asosiy texnologik uskunalar oʻlchov vositalari bilan jihozlangandan soʻng, asosiy texnologik uskunalar tashkilotning joylashgan joyida yoki uning tashkiliy tuzilmasi joylashgan joyda tashkilotning vakolatli vakili ishtirokida Alkogol va tamaki bozorini tartibga solish inspeksiyasining (keyingi oʻrinlarda — Inspeksiya) vakolatli xodimi tomonidan muhrlanadi (plombalanadi) hamda dalolatnoma tuziladi. Inspeksiyaning vakolatli xodimi tomonidan plombalash (plombani yechish) toʻgʻrisidagi dalolatnoma raqami va tuzilgan sanasini koʻrsatgan holda jihozlash sxemasiga tegishli yozuv kiritiladi. Plombalash (plombani yechish) toʻgʻrisidagi dalolatnoma jihozlash sxemasining ajralmas qismi hisoblanib, unda oʻrnatilgan plombalar va (yoki) gologramma stikerlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, plomba koʻrinishi tavsifi va (yoki) plombalashda (muhrlashda) ishlatiladigan muhrlar (gologramma stikerlar) raqamlari, shuningdek, ularning joylashgan joylari koʻrsatiladi. Plombalash (plombani yechish) dalolatnomasi oʻlchash vositalarini plombalash (plombani yechish) paytida hozir boʻlgan tashkilotning vakolatli shaxsi, shuningdek, Inspeksiya vakili tomonidan imzolanadi. 16. Ushbu Nizomning 12 — 14-bandlari talablariga muvofiq tuzilgan jihozlash sxemasining bir nusxasi tashkilotda qoldiriladi, ikkinchi nusxasi esa Inspeksiyada saqlanadi. 17. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javob beradilar. 1. Ushbu Nizom chakana savdo hamda umumiy ovqatlanish korxonalarida alkogol va tamaki mahsulotlarining nazorat xaridini amalga oshirish, ularning vakolatli organlar bilan texnik reglamentlar talablariga muvofiqligini aniqlash maqsadida ekspertizadan oʻtkazish, shuningdek, mazkur xarajatlarni Alkogol va tamaki bozorini tartibga solish inspeksiyasining (keyingi oʻrinlarda — Inspeksiya) budjetdan tashqari jamgʻarmasi hisobidan qoplash tartibini belgilaydi. 2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi: nazorat xaridi — chakana savdo shoxobchalarida va umumiy ovqatlanish korxonalarida isteʼmolchilarga sotiladigan alkogol va tamaki mahsulotlarining noqonuniy aylanmasini aniqlash hamda texnik reglamentlar talablariga muvofiqligini nazorat qilish orqali “yashirin iqtisodiyot”ning va sifatsiz mahsulotlarining vujudga kelish omillarini aniqlash maqsadida oʻtkaziladigan tadbirlar majmui; testdan oʻtkazish — mahsulotning texnik reglamentlar talablariga muvofiqligini oʻrganish maqsadida laboratoriya sharoitida tahlil qilish va tahlil natijalarini baholash usuli; ekspertiza — texnik reglamentlar talablariga muvofiq mahsulotning xavfsizligiga qoʻyiladigan majburiy talablarning toʻgʻriligini baholash va tahlil qilish boʻyicha tashkiliy-huquqiy ishlar majmui. 3. Nazorat xaridi va keyinchalik ekspertizadan (testdan) oʻtkazish tadbirkorlik subyektlarining moliyaviy-xoʻjalik faoliyatiga aralashmagan holda ushbu Nizomga muvofiq Inspeksiya vakillari tomonidan alkogol va tamaki mahsulotlarini sotib olish va akkreditatsiyadan oʻtgan sinov laboratoriyalarida ekspertizadan (testdan) oʻtkazish orqali ilovadagi sxemaga asosan amalga oshiriladi. 4. Nazorat xaridi uchun quyidagilardan biri asos boʻlishi mumkin: Inspeksiya boshligʻi tomonidan tasdiqlanadigan hamda Inspeksiyaning rasmiy veb-saytiga joylashtiriladigan nazorat xaridini amalga oshirish rejasi; vakolatli organlar, shu jumladan huquqni muhofaza qiluvchi organlardan kelib tushgan maʼlumot, ommaviy axborot vositalari, Internet jahon axborot tarmogʻi manbalari va ijtimoiy tarmoqlarda eʼlon qilingan xabarlar; qonunda belgilangan tartibda jismoniy va yuridik shaxslardan kelib tushadigan murojaatlar; Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi, Vazirlar Mahkamasi topshiriqlari. 5. Nazorat xaridini amalga oshirish rejasi Inspeksiya tomonidan har yili shakllantiriladi va Inspeksiya boshligʻi tomonidan tasdiqlanadi hamda ushbu rejaga Inspeksiya tomonidan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilishi mumkin. 6. Nazorat xaridini oʻtkazish rejasida quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi: nazorat xaridini oʻtkazish davri (yil, oy); tadbirni oʻtkazish joyi (viloyat, shahar, tuman); nazorat xaridini oʻtkazish davomida amal qilinishi baholab boriladigan majburiy talablar; nazorat xaridi oʻtkaziladigan mahsulotlar nomlari. 7. Nazorat xaridi va mahsulotlarni ekspertizadan (testdan) oʻtkazish Inspeksiya tomonidan qonuniylik, oshkoralik, xolislik, adolatlilik, tenglik va shaffoflik prinsiplariga asoslangan holda amalga oshiriladi. 8. Nazorat xaridini amalga oshirish toʻgʻrisida tadbir oʻtkazilishidan bir kun avval Inspeksiya boshligʻi tomonidan buyruq qabul qilinadi. 9. Buyruq quyidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olishi kerak: Inspeksiyaning vakolatli xodimi yoki xodimlarining familiyasi, ismi, otasining ismi va lavozimi; nazorat xaridi oʻtkazilayotgan yuridik shaxs nomi yoki yakka tartibdagi tadbirkorning familiyasi, ismi, otasining ismi, shuningdek nazorat xaridi bevosita oʻtkazilayotgan joyning pochta manzili; nazorat xaridi oʻtkazilayotgan yuridik shaxs yoki yakka tartibdagi tadbirkorning soliq toʻlovchi identifikatsiya raqami, shuningdek, litsenziya va/yoki faoliyatni yuritish uchun berilgan boshqa hujjatlarning sanasi va raqami; nazorat xaridini oʻtkazishda baholanadigan majburiy talablar; nazorat xaridini amalga oshirish uchun asos; nazorat xaridi davomida olinadigan mahsulotlar nomi, ularning soni, sotib olish va toʻlovni amalga oshirish toʻgʻrisidagi maʼlumot; nazorat xaridini amalga oshirish muddatlari (yil, oy, kun); nazorat xaridi davomida foto va videotasvirlarning zarurligi toʻgʻrisida maʼlumot; alkogol mahsuloti boʻyicha nazorat xaridini amalga oshirish uchun zarur boʻlgan boshqa maʼlumotlar. 10. Nazorat xaridi uni oʻtkazish toʻgʻrisidagi buyruqda koʻrsatilgan Inspeksiya masʼul xodimlari tomonidan amalga oshiriladi. 11. Nazorat xaridi faqatgina kassa cheki va/yoki belgilangan shakldagi boshqa hujjat rasmiylashtirilganda amalga oshirilgan hisoblanadi. 12. Nazorat xaridi yakunlangandan soʻng nazorat xaridini oʻtkazishga masʼul boʻlgan Inspeksiya xodimi yuridik shaxs vakiliga yoki yakka tartibdagi tadbirkorga yoxud uning vakiliga nazorat xaridi oʻtkazilganligi toʻgʻrisida maʼlum qiladi, xizmat guvohnomasini koʻrsatadi va nazorat xaridini oʻtkazish toʻgʻrisidagi buyruq nusxasini taqdim qiladi. Yuridik shaxs vakili yoki yakka tartibdagi tadbirkor yoxud uning vakili nazorat xaridini oʻtkazish toʻgʻrisidagi buyruq bilan tanishib chiqqanligi va nusxasini olganligi toʻgʻrisida nazorat xaridini oʻtkazish toʻgʻrisidagi dalolatnomada tegishli qaydni amalga oshiradi. Yuridik shaxs vakili yoki yakka tartibdagi tadbirkor yoxud uning vakili nazorat xaridi oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi buyruq bilan tanishib chiqishdan va/yoki nusxasini olishdan bosh tortgan hollarda bu haqida dalolatnomaga tegishli maʼlumotlar kiritiladi. 13. Yuridik shaxs yoki yakka tartibdagi tadbirkor tomonidan nazorat xaridi yakunlangunga qadar mahsulotdagi yoki chakana savdoni amalga oshirishdagi kamchiliklarni bartaraf etishga yoʻl qoʻyilmaydi. 14. Dalolatnomaning namunaviy shakli Inspeksiya tomonidan tasdiqlanadi. Dalolatnomada quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi: dalolatnomani tuzish sanasi, vaqti va joyi; nazorat xaridini oʻtkazishda qatnashgan davlat organi nomi (agar boʻlsa); nazorat xaridini oʻtkazish toʻgʻrisidagi buyruqning sanasi va raqami; nazorat xaridini oʻtkazgan mansabdor shaxs yoki shaxslar familiyasi, ismi, otasining ismi va lavozimi; yuridik shaxs nomi yoki yakka tartibdagi tadbirkor familiyasi, ismi, sharifi, yuridik shaxs joylashgan, yakka tartibdagi tadbirkor faoliyatini amalga oshiruvchi joy va (yoki) nazorat xaridi bevosita oʻtkazilgan yakka tartibdagi tadbirkor amaldagi faoliyat koʻrsatish manzili; nazorat xaridi davomida olingan mahsulotlar (mahsulot turi, yaroqlilik muddati, qadoq hajmi va namunalar soni), ularni sotib olish va toʻlovni amalga oshirish toʻgʻrisidagi maʼlumot; majburiy talablarning buzilishi bilan bogʻliq aniqlangan holatlar yoki ularning mavjud emasligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; yuridik shaxs vakili yoki yakka tartibdagi tadbirkor yoxud uning vakili tomonidan nazorat xaridini oʻtkazish toʻgʻrisidagi buyruq bilan tanishib chiqqanligi va nusxasini olganligi yoki nazorat xaridini oʻtkazish toʻgʻrisidagi buyruq bilan tanishib chiqish hamda nusxasini olishdan bosh tortganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; nazorat xaridini oʻtkazishda qatnashgan xolislar (qatnashgan hollarda) yoki foto va video yozuvlardan foydalanilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; nazorat xaridini oʻtkazish toʻgʻrisidagi buyruqda nazarda tutilgan boshqa maʼlumotlar; nazorat xaridini oʻtkazgan masʼul xodim (xodimlar) imzosi hamda nazorat xaridi oʻtkazishda qatnashgan xolislar imzolari (qatnashgan hollarda); yuridik shaxs vakili yoki yakka tartibdagi tadbirkor yoxud uning vakilining imzosi uchun joy yoki imzo qoʻyishdan bosh tortganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; ekspertizadan (testdan) oʻtkazish zarurligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar. 15. Dalolatnoma yuridik shaxs vakili yoki yakka tartibdagi tadbirkor yoxud uning vakiliga imzolash uchun xolislar ishtirokida taqdim etiladi. Xolis ishtirokchi sifatida manfaatdor boʻlmagan, biri-biri va nazorat xaridi ishtirokchilari bilan qarindoshligi, qoʻl ostida yoki nazoratida boʻlmagan istalgan voyaga yetgan layoqatli jismoniy shaxs taklif etilishi mumkin. Xolislar soni ikki kishidan kam boʻlishi mumkin emas. Yuridik shaxs vakili yoki yakka tartibdagi tadbirkor yoxud uning vakili tomonidan dalolatnomani imzolashdan bosh tortish holatlarida dalolatnomaga imzo qoʻyishdan bosh tortilganligi toʻgʻrisida maʼlumot kiritiladi. Dalolatnoma nusxasi nazorat xaridi oʻtkazilgan yuridik shaxs vakili yoki yakka tartibdagi tadbirkor yoxud uning vakiliga hujjat tuzilishi bilan beriladi. 16. Nazorat xaridi davomida olingan mahsulotlarni ekspertizadan oʻtkazish uchun yuborishda dalolatnomaga ushbu mahsulotlarning belgi qoʻyilgan roʻyxati keltirilgan tegishli yozuv kiritiladi. Mahsulotlarni ekspertizadan oʻtkazish uchun yuborish (transportda) va saqlash texnik tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga asosan, mahsulotlarni tashish va saqlash talablariga muvofiq amalga oshiriladi. 17. Dalolatnomaga mahsulotlar sotib olinganligini tasdiqlovchi hujjatlar, kassa va mahsulot cheklari ilova qilinadi. 18. Nazorat xaridini oʻtkazishda Inspeksiya masʼul xodimi: mahsulotni buyruqda keltirilgan nomi va soniga koʻra mustaqil ravishda tanlaydi; nazorat xaridini amalga oshirish bilan bogʻliq hujjatlarni imzolaydi hamda mahsulot sotib olish uchun zarur boʻlgan boshqa harakatlarni amalga oshiradi; isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq, tadbirkorlik subyektining moliya-xoʻjalik faoliyatiga aralashmagan holda, taqdim etilishi lozim boʻlgan tovar toʻgʻrisidagi hujjatlarni va maʼlumotlarni talab qiladi; zaruriy hollarda, foto va videotasvirga olish vositalaridan foydalanadi. 19. Nazorat xaridida olingan alkogol va tamaki mahsulotlarini ekspertizadan oʻtkazish — joyida, testdan oʻtkazish — akkreditatsiyadan oʻtgan sinov laboratoriyalarida amalga oshiriladi. 20. Mahsulotlarni ekspertizadan oʻtkazish faqatgina mahsulotlarni testdan oʻtkazish uchun tanlab olish maqsadida Inspeksiya masʼul xodim (xodimlar)i tomonidan amalga oshiriladi. Bunda quyidagi talablarga rioya etilganligi ekspertizadan oʻtkaziladi: savdo shahobchasida mahsulotlarni saqlash sharoitlari; alkogol va tamaki mahsulotlari markirovkasini texnik reglamentlar talablariga muvofiqligi; ishlab chiqaruvchi tomonidan oʻrnatilgan yaroqlilik muddatiga amal qilinishi. 21. Yaroqlilik muddati oʻtgan mahsulotlarni sinov laboratoriyalarida testdan oʻtkazishga yoʻl qoʻyilmaydi. Ular chakana savdo va umumiy ovqatlanish korxonalarida aniqlangan hollarda yuridik shaxs yoki yakka tartibdagi tadbirkorga nisbatan qonunchilik hujjatlarida koʻrsatilgan choralar qoʻllaniladi. 22. Nazorat xaridi davomida testdan oʻtkazish uchun sotib olingan mahsulotlar chakana savdo va umumiy ovqatlanish korxonalari tomonidan belgilangan shartlarda, ularga zarar yetmaydigan tarzda yuklanishi va saqlanishi lozim. 23. Mahsulotlarni testdan oʻtkazish zarurati tugʻilganda, ular sinov laboratoriyalariga nazorat xaridi yakunlanadigan kundan kechiktirmasdan yetkazilishi lozim. 24. Mahsulotlarni testdan oʻtkazish Inspeksiya tomonidan milliy akkreditatsiya tizimida akkreditatsiya qilingan davlat va nodavlat sinov laboratoriyalarida shartnoma asosida amalga oshiriladi. 25. Nazorat xaridi davomida olingan mahsulot namunalari Inspeksiya masʼul xodimi tomonidan ilova qilingan hujjat bilan savdo nomlari olib tashlangan va toʻliq berkitilgan, biroq isteʼmol qadogʻi saqlangan holda nazorat xaridini oʻtkazish toʻgʻrisidagi buyruq bilan normativ hujjatlarda belgilangan miqdorda sinov laboratoriyalariga yuboriladi. 26. Ilova qilingan hujjatda quyidagilar koʻrsatiladi: ilova qilingan hujjat raqami va sanasi; mahsulot namunalarini yetkazuvchi masʼul shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi, lavozimi va imzosi; mahsulot namunalarini testdan oʻtkazish uchun qabul qiladigan sinov laboratoriyasi masʼul xodimining familiyasi, ismi, otasining ismi, lavozimi va imzosi; nazorat xaridini oʻtkazish dalolatnomasining raqami va sanasi; mahsulot nomi, ishlab chiqarish sanasi, mahsulot oʻrami hajmi, namunalar soni; mahsulot namunalarini yetkazishda saqlash shartlariga amal qilinganligi toʻgʻrisidagi belgilar. 27. Mahsulot namunalarini testdan oʻtkazish ushbu mahsulotlarga nisbatan belgilangan texnik tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga muvofiq, shartnomada koʻrsatilgan muddatlarda amalga oshiriladi. 28. Ekspertiza (test) natijalari Inspeksiya tomonidan sinov bayonnomalari rasmiylashtirilgan vaqtdan uch ish kunidan oshmagan muddatda yuridik shaxs yoki yakka tartibdagi tadbirkorga pochta yoki elektron pochta orqali yuboriladi. 29. Ekspertiza (test) natijalari Inspeksiya rasmiy veb-saytida doimiy ravishda joylashtirilib boriladi. 30. Ekspertiza (test) natijalari boʻyicha savdo qoidalariga, mahsulot texnik reglamentlar talabiga muvofiq boʻlmagan holatlar aniqlanganda, Inspeksiya tomonidan tegishli hujjatlar vakolatli organlarga taqdim etiladi hamda ular tomonidan aybdor shaxslarga nisbatan qonunchilik hujjatlariga muvofiq choralar qoʻllaniladi. 31. Nazorat xaridi bilan bogʻliq ishlarni hamda mahsulotlarni testdan oʻtkazish boʻyicha ishlarni moliyalashtirish Inspeksiyaning budjetdan tashqari jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi. 32. Inspeksiya rahbarining nazorat xaridini amalga oshirish toʻgʻrisidagi buyrugʻi bilan tasdiqlangan xodimlarga nazorat xaridi xarajatlari uni tasdiqlovchi hujjatlarga asosan Inspeksiyaning budjetdan tashqari jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan toʻliq qoplab beriladi. Bunda, nazorat xaridi oʻtkazilishi uchun masʼul xodimning soʻroviga va taxminiy hisob-kitoblari asosida oʻziga tegishli boʻlgan bank plastik kartasiga oldindan boʻnak (avans) toʻlanishi mumkin hamda nazorat xaridi yakunlangandan soʻng uch ish kunidan kechiktirmasdan barcha asoslovchi hujjatlar ilova qilingan hisobotda ushbu boʻnak (avans) hisobga olinadi. Mazkur xarajatlar Inspeksiyaning xarajatlar smetasida alohida xarajatlar tasnifida rejalashtiriladi. Nazorat xaridi naqd pul vositasida amalga oshirilganda xaridning amalga oshirilganligini tasdiqlovchi hujjatlar (kassa cheki va b.) xaridni amalga oshirish boʻyicha hujjatlar yigʻma jildiga ilova qilinadi. 33. Inspeksiyaning masʼul xodimi nazorat xaridi boʻyicha amalga oshirilgan nazorat xaridlarining qonunchilikka muvofiq oʻtkazilishi boʻyicha javobgar hisoblanadi. 34. Nazorat xaridining natijalari, uni amalga oshirish davomida toʻplangan foto va videomateriallar shaxsiy maʼlumotlar hamda tijorat siriga oid qonunchilik talablariga rioya etilgan holda Inspeksiya rasmiy veb-saytida joylashtirilishi hamda OAVda eʼlon qilinishi mumkin. 35. Nazorat xaridini amalga oshirishda yuridik shaxslar yoki yakka tartibdagi tadbirkorlarning moliyaviy-xoʻjalik faoliyatiga aralashish hamda tekshiruvlar oʻtkazish qatʼiyan taqiqlanadi. 36. Ushbu Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javob beradilar. 37. Inspeksiyaga yuklatilgan vazifa va funksiyalarning bajarilishiga toʻsqinlik qilgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar. 38. Sotuvchi (ishlab chiqaruvchi, ijrochi) nazorat xaridini oʻtkazish va mahsulotlar ekspertizasi (testdan oʻtkazish) natijalari ustidan belgilangan tartibda sudga shikoyat qilish huquqiga ega. BosqichlarSubyektlarTadbirlarMuddatlar 1-bosqichAlkogol va tamaki bozorini tartibga solish inspeksiyasi1. Nazorat xaridini oʻtkazish rejasini shakllantiradi va tasdiqlaydi. 2. Nazorat xaridini oʻtkazish rejasini rasmiy veb-saytga joylashtiradi.Har yiliyanvar oyida 2-bosqichAlkogol va tamaki bozorini tartibga solish inspeksiyasi boshligʻi1. Tasdiqlangan rejaga koʻra, shuningdek, vakolatli organlardan kelib tushgan maʼlumot, OAV, Internet jahon axborot tarmogʻi manbalari va ijtimoiy tarmoqlarda eʼlon qilingan xabarlar asosida buyruq qabul qiladi.2. Nazorat xaridi tadbirlarini oʻtkazish yuzasidan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakilni xabardor qiladi.Tadbir oʻtkazilishidan 1 kun avval 3-bosqichAlkogol va tamaki bozorini tartibga solish inspeksiyasi masʼul xodimi1. Buyruqda koʻrsatilgan xoʻjalik yurituvchi subyektdan (joyiga chiqqan holda) tegishli mahsulotni sotib oladi.2. Belgilangan tartibda xarid qilingan namunalarni sinov laboratoriyasiga yuboradi.Buyruqda koʻrsatilgan sanadaNazorat xaridi oʻtkazilgan sanada 4-bosqichAkkreditatsiya qilingan davlat va nodavlat laboratoriyalarMahsulot namunalarini testdan oʻtkazadi va sinov bayonnomalarini Agentlikka yuboradi.Texnik hujjatlar va shartnomada belgilangan muddatda 5-bosqichAlkogol va tamaki bozorini tartibga solish inspeksiyasi1. Ekspertiza (test) natijalarini yuridik shaxs yoki yakka tartibdagi tadbirkorga pochta yoki elektron pochta orqali yuboradi.2. Ekspertiza natijasida texnik reglamentlar talabiga muvofiq boʻlmagan holatlar aniqlanganda, tegishli hujjatlarni vakolatli organlarga yuboradi.Test natijalari olingan kundan boshlab 3 ish kuni ichida 6-bosqichAlkogol va tamaki bozorini tartibga solish inspeksiyasiNazorat xaridining natijalari, toʻplangan foto va videomateriallarni qonunchilik talablariga rioya etgan holda rasmiy veb-saytiga joylashtiradi hamda OAVda eʼlon qiladi.Nazorat xaridi natijalari boʻyicha