Madaniyat va sanʼat muassasalarida vasiylik kengashlari toʻgʻrisidagi namunaviy nizomni tasdiqlash haqida
(resolution, 2022-04-05)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasida madaniyat va sanʼat sohasini innovatsion rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2018-yil 26-avgustdagi PQ-3920-son qaroriga muvofiq moliyalashtirishning budjetdan tashqari manbalarini jalb etish uchun qoʻshimcha shart-sharoitlar yaratish, madaniyat va sanʼat muassasalari faoliyati samaradorligini oshirish va ularga koʻmaklashish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Madaniyat va sanʼat muassasalarining vasiylik kengashlari toʻgʻrisidagi namunaviy nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi uch oy muddatda madaniyat va sanʼat muassasalari orasida vasiylik kengashlarini tashkil etish va ularning faoliyatini taʼminlash maqsadga muvofiqligi toʻgʻrisida axborot-tushuntirish ishlari olib borilishini taʼminlasin. 3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi madaniyat vaziri B.S. Sayfullayev zimmasiga va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Yoshlar siyosati, madaniyat, maʼnaviyat, ommaviy axborot vositalari, ijodiy va jamoat tashkilotlari masalalari kotibiyatiga yuklansin. 1. Ushbu Namunaviy nizom Oʻzbekiston Respublikasi madaniyat va sanʼat muassasalarida vasiylik Vasiylik kengashilarini tuzish va ularning faoliyatini tashkil etish tartibini belgilaydi. 2. Vasiylik kengashi — madaniyat va sanʼat muassasalarining vazifalari va muammolarini hal etishga jamoatchilikni jalb etish, budjetdan tashqari mablagʻlarni jalb etishda ularga koʻmaklashish, shuningdek, pulli xizmatlar koʻrsatilishini tashkil etish maqsadida madaniyat va sanʼat muassasalarida tashkil etiladigan jamoatchilik-maslahat organi. Madaniyat va sanʼat muassasasiga teatrlar, sirklar, filarmoniyalar, konsert tashkilotlari (professional ijodiy jamoalar, musiqa jamoalari, ansambllar va shu kabilar), madaniy-maʼrifiy muassasalar (madaniyat markazlari, muzeylar, badiiy galereyalar (koʻrgazmalar), koʻrgazma zallari, tarixiy madaniy qoʻriqxonalar, madaniyat va dam olish istirohat bogʻlari, klub muassasalari, saroylar va madaniyat uylari, madaniyat va sanʼat sohasidagi taʼlim muassasalari va shu kabilar, idoraviy mansubligidan qatʼi nazar moddiy madaniy meros obyektlari va arxitektura yodgorliklari kiradi. 3. Vasiylik kengashi oʻz faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, ushbu Nizomga, boshqa qonunchilik hujjatlariga hamda korporativ qoidaga muvofiq amalga oshiradi. 4. Vasiylik kengashi har bir madaniyat va sanʼat muassasasida yuridik shaxs tashkil etmasdan tuziladi va jamoatchilik asosida ish koʻradi. 5. Vasiylik kengashi madaniyat va sanʼat muassasasi rahbarining tegishli buyrugʻi asosida tashkil etiladi. 6. Vasiylik kengashi tarkibi madaniyat va sanʼat muassasasining rahbari tomonidan tasdiqlanadi. Vasiylik kengashi tarkibiga davlat tashkilotlari, nodavlat notijorat tashkilotlar, xoʻjalik yurituvchi subyektlar vakillari, shuningdek, madaniyat va sanʼat muassasasi faoliyatini takomillashtirish va rivojlantirishdan manfaatdor boʻlgan boshqa jismoniy shaxslar kirishi mumkin. 7. Quyidagilar Vasiylik kengashining asosiy vazifalari hisoblanadi: moddiy-texnika bazani mustahkamlash, shu jumladan, infratuzilmani yaxshilash, madaniyat va sanʼat muassasalari binolari va hududini obodonlashtirish; madaniyat va sanʼat muassasasi faoliyati sifati va samaradorligini oshirish; madaniyat va sanʼat muassasasi faoliyatini takomillashtirish boʻyicha dasturlarni moliyalashtirish va amalga oshirish; madaniyat va sanʼat muassasasi faoliyatini takomillashtirishga malakali mutaxassislarni jalb etish; madaniyat va sanʼat muassasasi faoliyatini rivojlantirishni taʼminlash uchun donorlarni jalb etish. 8. Yuklangan vazifalarni amalga oshirish maqsadida Vasiylik kengashi quyidagi huquqlarga ega: Vasiylik kengashi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash; oʻz nizomiga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisidagi takliflarni ishlab chiqish va belgilangan tartibda kiritish; madaniyat va sanʼat muassasasining va ish rejalari, tadbirlar rejalari, dasturlari va boshqa hujjatlarini muhokama qilishda ishtirok etish, ularni takomillashtirish yuzasidan takliflar kiritish; madaniyat va sanʼat muassasasi rahbariga madaniyat muassasasi faoliyatini takomillashtirish va uning xodimlarini moddiy ragʻbatlantirish toʻgʻrisida takliflar kiritish; Vasiylik kengashiga yuklangan vazifalarni bajarish uchun zarur boʻlgan axborotni belgilangan tartibda madaniyat va sanʼat muassasasidan olish; madaniyat va sanʼat muassasasi faoliyatini takomillashtirish va rivojlantirish boʻyicha takliflar bilan davlat organlariga murojaat qilish; Vasiylik kengashining moliyaviy rejasini tasdiqlash; Vasiylik kengashining mablagʻlarini taqsimlash tartibini belgilash; Vasiylik kengashi mablagʻlarini sarflashning moliyaviy rejasi ijrosi toʻgʻrisidagi hisobotlarni koʻrib chiqish; mablagʻlardan va boshqa jalb etilgan koʻmaklashish mablagʻlaridan maqsadli va samarali foydalanilishini tekshirish uchun moliyaviy nazoratning vakolatli organini tayinlash. Vasiylik kengashi qonunchilikka, ichki nizomga va madaniyat va sanʼat muassasasining nizomiga (ustaviga) muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin. 9. Vasiylik kengashi: ushbu nizomda belgilangan asosiy vazifalar bajarilishini taʼminlashga; mablagʻlardan va boshqa jalb etilgan koʻmaklashish mablagʻlaridan maqsadli foydalanilishini taʼminlashga majburdir. 10. Vasiylik kengashi oʻz faoliyatini Vasiylik kengashi vakolatiga tegishli masalalarni hal etishda uning barcha aʼzolarining ixtiyoriy ishtirok etishi va teng huquqliligi prinsiplari asosida amalga oshiradi. 11. Vasiylik kengashi, qoidaga koʻra, rais, raisning oʻrinbosari, Vasiylik kengashining kotibi va aʼzolari tarkibida shakllantiriladi. Vasiylik kengashining son tarkibi, agar uning nizomida oʻzgacha hol belgilanmagan boʻlsa, reglamentlashtirilmaydi. Vasiylik kengashi tarkibi va rahbariyatidagi oʻzgarishlar, qoidaga koʻra, bir yilda bir marta oʻtkaziladi. Madaniyat va sanʼat muassasasi rahbari Vasiylik kengashi aʼzosi boʻlishi mumkin emas. 12. Vasiylik kengashiga rais boshchilik qiladi. Raisning vakolatiga quyidagilar kiradi: Vasiylik kengashi majlisi kun tartibini belgilash va uni chaqirish; Vasiylik kengashi qarorlarini tasdiqlash va ular ijrosi nazorat qilinishini tashkil etish; Vasiylik kengashining yillik ish rejasini tasdiqlash, shuningdek, Vasiylik kengashiga uning ijrosi toʻgʻrisidagi hisobotni taqdim etish; Vasiylik kengashi aʼzolariga yuklangan vazifalar ijrosi boʻyicha ularning ishini muvofiqlashtirish; Vasiylik kengashini davlat organlari va boshqa tashkilotlarda ifodalash; Vasiylik kengashining samarali faoliyatini taʼminlash uchun boshqa vakolatlarni amalga oshirish. 13. Vasiylik kengashi raisi va uning oʻrinbosari birinchi tashkiliy majlisda saylanadilar. Vasiylik kengashi raisi va uning oʻrinbosari Vasiylik kengashi aʼzolaridan saylanadi. Vasiylik kengashi aʼzolari faoliyati muddatlari, Vasiylik kengashi raisi va uning oʻrinbosarini qayta saylash uning nizomida belgilanadi. Vasiylik kengashi oʻz vakolatlarini madaniyat va sanʼat muassasasi rahbariga berishga haqli emas. 14. Vasiylik kengashi raisi oʻrinbosarining vakolatlari Vasiylik kengashining qarori bilan belgilanadi. 15. Vasiylik kengashi aʼzolari: Vasiylik kengashi majlislarida koʻrib chiqiladigan masalalarni muhokama qilish va hal etishda ishtirok etish; madaniyat va sanʼat muassasalarini rivojlantirishning dolzarb masalalari boʻyicha Vasiylik kengashiga takliflar kiritish; Vasiylik kengashi tomonidan koʻrib chiqiladigan masalalar boʻyicha xulosalar taqdim etish huquqiga egadir; Vasiylik kengashi aʼzolari majlisda shaxsan, yoxud qonunchilikka muvofiq Vasiylik kengashi aʼzosi nomidan ish koʻrish vakolati berilgan oʻzining vakili orqali qatnashishi kerak. Vasiylik kengashi aʼzosi majlisda ishtirok etish imkoni boʻlmaganda majlis kun tartibi boʻyicha oʻz fikrini Vasiylik kengashiga yozma ravishda yuborish huquqiga ega. 16. Vasiylik kengashi oʻz ishini oʻzi tomonidan tasdiqlangan rejalar asosida quradi va oʻz majlislarini zaruratga koʻra, biroq yarim yilda kamida bir marta oʻtkazadi. Vasiylik kengashi raisi Vasiylik kengashi aʼzolarining yozma iltimosnomalari asosida navbatdan tashqari majlislar chaqirishi mumkin. Vasiylik kengashi aʼzolarining iltimosnomasida navbatdan tashqari majlisni oʻtkazishning sabablari va asoslari bayon qilinishi kerak. 17. Vasiylik kengashi majlisini Vasiylik kengashi raisi olib boradi, u boʻlmagan taqdirda — Vasiylik kengashi raisining oʻrinbosari olib boradi. Vasiylik kengashida uning aʼzolarining kamida uchdan ikki qismi hozir boʻlsa, u huquqiy vakolatli boʻladi. Majlisni oʻtkazish uchun kvorum yoki rais va uning oʻrinbosari boʻlmaganda Vasiylik kengashi majlisini oʻtkazishning yangi sanasi eʼlon qilinadi. 18. Vasiylik kengashi majlisida koʻrib chiqilayotgan masalalarning xususiyatiga bogʻliq ravishda davlat organlari va boshqa tashkilotlarning rahbarlari va mutaxassislari, madaniyat va sanʼat muassasalari xodimlari, alohida jismoniy shaxslar taklif etilishi mumkin. 19. Vasiylik kengashi kotibi: barcha zarur hujjatlar Vasiylik kengashi majlisiga oʻz vaqtida tayyorlanishini taʼminlaydi; majlisni oʻtkazish muddati va joyini Vasiylik kengashi raisi bilan kelishadi; kun tartibidagi masalalar boʻyicha Vasiylik kengashi majlislari oʻtkazilishini tashkil etadi; Vasiylik kengashi aʼzolarini va taklif etilgan shaxslarni majlis oʻtkaziladigan sana, kun tartibi loyihasi, vaqt va joy toʻgʻrisida xabardor qiladi; Vasiylik kengashi qarorlari ijrosi monitoringini olib boradi; Vasiylik kengashi bayonnomalarini rasmiylashtiradi va tasdiqlangan bayonnomalarni Vasiylik kengashi aʼzolariga va boshqa manfaatdor tashkilotlarga yuboradi; Vasiylik kengashi hujjatlari saqlanishini, shuningdek, Vasiylik kengashining faoliyati toʻgʻrisidagi axborot madaniyat va sanʼat muassasasining veb-saytida joylashtirilishini taʼminlaydi. Vasiylik kengashi kotibi Vasiylik kengashi aʼzosi hisoblanadi. 20. Vasiylik kengashining qarori majlisda ishtirok etayotgan Vasiylik kengashi aʼzolarining oddiy koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi. Ovozlar teng boʻlganda Vasiylik kengashi raisining ovozi hal qiluvchi ovoz hisoblanadi. Mablagʻlar tushumi va xarajatlarning yillik moliyaviy rejasini tasdiqlash, shuningdek, Vasiylik kengashi mablagʻlaridan foydalanish masalalari boʻyicha qaror majlisda hozir boʻlgan Vasiylik kengashi aʼzolarining uchdan ikki qismining ovozi bilan qabul qilinadi. 21. Vasiylik kengashi qarorlari Vasiylik kengashi majlisining bayonnomasi bilan rasmiylashtiriladi. Vasiylik kengashi majlisining bayonnomasi Vasiylik kengashi raisi tomonidan tasdiqlanadi va bir hafta muddatda Vasiylik kengashi aʼzolariga yuboriladi. Vasiylik kengashi majlisi bayonnomasi rasmiylashtirilgan sanadan boshlab oʻn ish kuni mobaynida Vasiylik kengashining kotibi madaniyat va sanʼat muassasasining veb-saytida bayonnomaning elektron versiyasi eʼlon qilinishini taʼminlaydi. 22. Vasiylik kengashi bayonnomasining asl nusxasi va unga materiallar madaniyat va sanʼat muassasasida saqlanadi. Madaniyat va sanʼat muassasasi rahbari Vasiylik kengashining bayonnomalari va boshqa hujjatlari saqlanishini taʼminlashda hamda Vasiylik kengashi majlisi toʻgʻrisidagi axborot madaniyat va sanʼat muassasasining veb-saytida joylashtirishda Vasiylik kengashi kotibiga koʻmaklashishi shart. 23. Vasiylik kengashi kotibi Vasiylik kengashi aʼzolari koʻmagida Vasiylik kengashi qarorlari bajarilishini muntazam ravishda oʻrganadi va koʻrib chiqadi, zarurat boʻlganda, Vasiylik kengashi raisiga tegishli takliflar kiritadi. 24. Vasiylik kengashi bir yilda kamida bir marta madaniyat va sanʼat muassasasi rahbarining qabul qilingan qarorlar ijrosi holati toʻgʻrisidagi hisobotini eshitadi. 25. Vasiylik kengashining ish tartibi Vasiylik kengashi tomonidan tasdiqlanadigan reglamentda belgilanadi. 26. Jalb etilgan mablagʻlardan va boshqa koʻmaklashish mablagʻlaridan Vasiylik kengashining vazifalari va funksiyalarini amalga oshirish uchun foydalaniladi. 27. Pul mablagʻlari shaklidagi jalb etilgan koʻmaklashish mablagʻlari madaniyat va sanʼat muassasasining budjetdan tashqari hisob raqamida jamlanadi, madaniyat va sanʼat muassasasining daromadlari va xarajatlari smetasiga kiritiladi hamda ushbu Nizomda va qonunchilikda belgilangan tartibda foydalaniladi. Tovarlar, ishlar/xizmatlarni bajarish, madaniyat va sanʼat muassasasi bilan yuridik va jismoniy shaxslar oʻrtasidagi shartnomalarda belgilangan shartnoma majburiyatlari bajarilishini huquqi hamda boshqa moddiy va nomoddiy boyliklar tarzidagi jalb etilgan koʻmaklashish mablagʻlaridan foydalanish tartibi va shartlari Vasiylik kengashi tomonidan belgilanadi. 28. Jalb etilgan mablagʻlar va boshqa koʻmaklashish mablagʻlari daromadlari va xarajatlari hajmlari kelgusi yilga Vasiylik kengashining majlisida tasdiqlangan daromadlar va xarajatlar moliyaviy rejasiga muvofiq madaniyat va sanʼat muassasasining daromadlari va xarajatlari smetasiga kiritiladi. Mablagʻlarning daromadlari va xarajatlari moliyaviy rejasiga madaniyat va sanʼat muassasasida Vasiylik kengashi faoliyati bilan bogʻliq joriy xarajatlar kiritiladi. 29. Jalb etilgan mablagʻlarning daromadlari va xarajatlari smetasi Vasiylik kengashining qarori bilan tasdiqlanadi. Zarurat boʻlganda jalb etilgan mablagʻlarning daromadlari va xarajatlari smetasiga qonunchilikda belgilangan tartibda oʻzgartirishlar kiritilishi mumkin. 30. Jalb etilgan mablagʻlar va boshqa koʻmaklashish mablagʻlarining buxgalteriya hisobi toʻgʻri yuritilishi, ularning zarur tarzda rasmiylashtirilishi va ulardan maqsadli foydalanish ustidan nazorat qilish uchun madaniyat va sanʼat muassasasining rahbari va bosh buxgalteri javob beradi. Joriy yilda foydalanilmagan pul mablagʻlari qoldigʻi olib qoʻyilmaydi va keyingi yilga oʻtadi. 31. Vasiylik kengashi jalb etilgan mablagʻlar va boshqa koʻmaklashish mablagʻlardan maqsadli va samarali foydalanishi ustidan moliyaviy nazoratni amalga oshiradi. Moliyaviy nazoratni amalga oshirish uchun Vasiylik kengashi Vasiylik kengashining moliyaviy taftishchisi yoki nazorat-taftish komissiyasi shaklida Vasiylik kengashining moliyaviy nazorati vakolatli organini tashkil etadi. Moliyaviy nazoratning vakolatli organini, Vasiylik kengashi nazorat-taftish komissiyasi raisi va aʼzolarini tayinlash tartibi, ularning vakolatlari muddatlari va taftishlarni oʻtkazish davriyligi Vasiylik kengashi tomonidan belgilanadi. Vasiylik kengashi moliyaviy nazoratni amalga oshirish uchun auditorlik tashkilotini jalb etishga haqlidir. 32. Vasiylik kengashining moliyaviy nazorati vakolatli organi: bir yilda kamida bir marta hisob-kitoblarning toʻgʻriligini tekshiradi, Vasiylik kengashining mablagʻlari va boshqa koʻmaklashish mablagʻlarining sarflangan xarajatlarini, shuningdek, ulardan moddiy va nomoddiy aktivlar tarzida foydalanish samaradorligini taftish qiladi, yillik hisobotlar va balans boʻyicha xulosa tayyorlaydi; moliyaviy hisobot toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga muvofiqlik va uni tuzish asoslanganligi yuzasidan kelgusi yilga daromadlar va xarajatlar moliyaviy rejasini koʻrib chiqadi; jalb etilgan mablagʻlar va boshqa koʻmaklashish mablagʻlaridan maqsadli va samarali foydalanilishi toʻgʻrisida Vasiylik kengashi oldida hisobot beradi. 33. Kelgusi yilga daromadlar va xarajatlarning moliyaviy rejasi Vasiylik kengashi moliyaviy nazoratining vakolatli organi tomonidan koʻrib chiqilganidan va maʼqullanganidan keyin Vasiylik kengashi tomonidan tasdiqlanadi. 34. Vasiylik kengashining moliya-xoʻjalik faoliyati bilan bogʻliq kelishmovchiliklar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi. 35. Vasiylik kengashi faoliyatini toʻxtatish Vasiylik kengashining qarori asosida amalga oshiriladi. Vasiylik kengashi faoliyati toʻxtatilgan taqdirda uning jalb etilgan mablagʻlar va boshqa koʻmaklashish mablagʻlarini boshqarish boʻyicha vakolatlari Vasiylik kengashining yangi tarkibi taynlanguniga qadar madaniyat va sanʼat muassasasi rahbariga beriladi. 36. Ushbu Nizom qoʻllanilishi munosabati bilan yuzaga keladigan nizolar belgilangan tartibda koʻrib chiqiladi. 37. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilikka muvofiq javob beradilar.