FUQAROLIK HOLATI DALOLATNOMALARINI YoZISh ORGANLARI TOʻGʻRISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASh HAQIDA
(order, 2018-08-13)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2011-yil 23-avgustdagi PQ-1602-son “Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq buyuraman: 1. Fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organlari toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur buyruq davlat roʻyxatidan oʻtkazilsin va Idoraviy meʼyoriy hujjatlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish boshqarmasi (B. Boliyev) Oʻzbekiston Respublikasi vazirliklari, davlat qoʻmitalari va idoralari normativ-huquqiy hujjatlarining davlat reyestriga tegishli yozuv kiritsin. 3. Qonun hujjatlarini turkumlash va huquqiy axborot boshqarmasi (S. Nuriyev) va Notariat, advokatura va FHDY organlari boshqarmasi (D. Yakubova) ushbu normativ-huquqiy hujjatni oʻn kun muddat ichida barcha manfaatdor shaxslarga yetkazilishi va “Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami” — “Sobraniye zakonodatelstva Respubliki Uzbekistan”da nashr etilishini taʼminlasin. 4. Mazkur buyruq davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan boshlab oʻn kun oʻtgandan keyin kuchga kiradi. 5. Mazkur buyruq ijrosini nazorat qilish vazirning birinchi oʻrinbosari E. Kanyazov zimmasiga yuklansin. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2011-yil 23-avgustdagi PQ-1602-son “Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organlari (keyingi oʻrinlarda FHDY organlari deb yuritiladi) faoliyatining tashkiliy asoslarini belgilab beradi. 1. FHDY organlari tizimini tuman va shahar FHDY boʻlimlari, Nikoh uylari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalari (keyingi oʻrinlarda adliya boshqarmalari deb yuritiladi) FHDY arxivlari tashkil qiladi. 2. FHDY organlarini tashkil qilish, qayta tashkil qilish va tugatish Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi (keyingi oʻrinlarda Adliya vazirligi deb yuritiladi) tomonidan amalga oshiriladi. FHDY organlari yuridik shaxs maqomiga ega boʻlmaydi. FHDY organlari faoliyatiga rahbarlik qilish va ularni nazorat qilish Adliya vazirligi va adliya boshqarmalari tomonidan amalga oshiriladi. 3. FHDY organlari oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, boshqa qonun hujjatlariga hamda ushbu Nizomga amal qiladi. 4. FHDY organi Oʻzbekiston Respublikasining Davlat gerbi tasviri tushirilgan va FHDY organi nomi yozilgan muhrga ega boʻladi. 5. FHDY organlarining faoliyati qonun ustuvorligi, fuqarolarning qonun bilan muhofaza qilinadigan huquq va manfaatlarini himoya qilish, fuqarolik holati dalolatnomalari qayd etilishini va ularga kiritilayotgan oʻzgartirish va qoʻshimchalarni sir tutish tamoyillariga asoslanadi. Fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etish munosabati bilan xodimga maʼlum boʻlib qolgan holatlar xizmat siri hisoblanib, ular, shu jumladan mehnat shartnomasi bekor qilingandan keyin ham oshkor etilishi yoki eʼlon qilinishi mumkin emas. 6. FHDY organlarining vazifasi fuqarolik holatlari dalolatnomalarini qayd etish yoʻli bilan fuqarolarga huquqiy xizmat koʻrsatishdir. 7. FHDY organlari ularga yuklatilgan vazifaga muvofiq quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi: fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlariga oʻzgartirish, tuzatish va qoʻshimchalar kiritish; fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlarining hisobini yuritish; fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlarini va boshqa hujjatlarni belgilangan muddatda saqlash; fuqarolarga (oʻzlariga nisbatan tuzilgan dalolatnoma yozuvlari boʻyicha) fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlari qayd qilinganligi haqida guvohnomalar, zarur hollarda takroriy guvohnomalar va maʼlumotnomalar berish; Adliya vazirligi, sud, huquqni muhofaza qiluvchi organlari, ish yurituvida mavjud boʻlgan ishlar munosabati bilan notariuslar, shuningdek FHDY organlari va Oʻzbekiston Respublikasi konsullik muassasalarining yozma soʻrovnomalariga koʻra dalolatnoma yozuvlaridan nusxalar yoki ulardan koʻchirmalar va maʼlumotnomalar berish; qatʼiy hisobda turuvchi gerbli guvohnoma blankalarini hisobga olish, saqlash, sarflash va bu haqda belgilangan muddatlarda hisobotlar topshirib borish; belgilangan shakllar boʻyicha statistik hisobotlarni yuritish va topshirib borish; fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlarining elektron maʼlumotlar bazasini yuritish; murojaatlarni belgilangan muddatlarda va tartibda koʻrib chiqish va hal etish; fuqarolarni qabul qilish; oila toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari, shuningdek fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlarini qayd qilish masalalari yuzasidan huquqiy targʻibot va tashviqot ishlarini olib borish. 8. FHDY boʻlimlari mazkur Nizomning 7-bandida nazarda tutilgan funksiyalardan tashqari: fuqarolik holati dalolatnomalari (tugʻilganlik, nikoh tuzish, nikohdan ajralish va oʻlim)ni qayd etadi, shuningdek otalikni belgilash, farzandlikka olish, familiya, ism va ota ismini oʻzgartirish harakatlarini amalga oshiradi; fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlarini tiklaydi va bekor qiladi; shaharcha, qishloq va ovul fuqarolar yigʻini raislari (oqsoqollari)ning oʻlimni qayd etishdagi ishini nazorat qilgan holda ularga amaliy yordam koʻrsatadi, gerbli guvohnomalarning talab darajada saqlanishi va sarflanishi choralarini koʻradi; fuqarolarning xohishiga koʻra nikohni va tugʻilganlikni tantanali ravishda qayd etadi. 9. Nikoh uylari mazkur Nizomning 7-bandida nazarda tutilgan funksiyalardan tashqari nikohni qayd etadi, shu jumladan tantanali ravishda. 10. Adliya boshqarmalari FHDY arxivlari mazkur Nizomning 7-bandida nazarda tutilgan funksiyalardan tashqari FHDY organlarining xabarnomalariga asosan dalolatnoma yozuvlarining ikkinchi nusxalariga tegishli oʻzgartirish va belgilar kiritadi hamda ularni bekor qiladi. Dalolatnoma yozuvining birinchi nusxasi mavjud boʻlmagan taqdirda, uning ikkinchi nusxasiga oʻzgartirish, tuzatish va qoʻshimchalar kiritadi. Oʻzbekiston Respublikasining konsullik muassasalarida qayd etilgan fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlarining birinchi nusxasi saqlanayotgan Toshkent shahar adliya boshqarmasi FHDY arxivi dalolatnoma yozuvlarga oʻzgartirish, tuzatish va qoʻshimchalar kiritadi. 11. FHDY organlari quyidagi huquqlarga ega: qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda fuqarolar va tashkilotlardan fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlarini qayd etish uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar va hujjatlarni talab qilib olish; FHDY sohasini takomillashtirish yuzasidan takliflar ishlab chiqish va adliya boshqarmalariga va Adliya vazirligiga kiritish; Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi bilan kelishgan holda tasdiqlanadigan FHDY organlari tomonidan jismoniy shaxslarga koʻrsatiladigan pulli xizmatlar roʻyxatlariga muvofiq fuqarolarga pulli xizmatlar koʻrsatish. 12. FHDY organlari qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa huquqlarga ham ega boʻladi. 13. FHDY organlari: fuqarolarga oʻz huquqlarini amalga oshirishda va qonuniy manfaatlarini himoya qilishda koʻmaklashishi, ularning huquq va majburiyatlarini tushuntirib berishi; fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd qilish vaqtida fuqarolar tomonidan qonunchilik buzilganligini aniqlagan taqdirda, zarur chora-tadbirlar koʻrilishi uchun tegishli tashkilotlarga yoki prokurorga bu haqda xabar qilishi; qonun hujjatlariga zid boʻlgan fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlarini qayd etishni rad qilishi; arxiv fondini yuritishi va saqlashi; Adliya vazirligi va adliya boshqarmalarining topshiriqlarini bajarish va ularga FHDY organlari faoliyatiga oid masalalar yuzasidan maʼlumotlar taqdim qilishi; FHDY organlarining faoliyati yuzasidan belgilangan tartibda hisobot berishi shart. 14. FHDY organlari zimmasiga qonun hujjatlariga muvofiq boshqa majburiyatlar ham yuklatilishi mumkin. 15. FHDY organi rahbari (tuman va shahar FHDY boʻlimi mudiri, Nikoh uyi mudiri, adliya boshqarmalari FHDY arxivi mudiri) lavozimiga quyidagi talablarga javob bergan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi tayinlanishi mumkin, mazkur Nizomning 18-bandida nazarda tutilgan holat bundan mustasno: yigirma besh yoshdan kichik boʻlmagan; oliy yuridik maʼlumotga ega boʻlgan; yuridik mutaxassislik boʻyicha kamida uch yillik, shu jumladan FHDY organida kamida ikki yillik ish stajiga ega boʻlgan. FHDY organi rahbarligiga nomzod boʻlgan shaxs qoida tariqasida FHDY organi rahbarligiga zaxirada turgan boʻlishi lozim. 16. Mazkur Nizomning 15-bandi toʻrtinchi va beshinchi xatboshisida nazarda tutilgan talablar Adliya vazirligi va adliya boshqarmalarida FHDY organlari faoliyatiga rahbarlik qilish bilan bogʻliq lavozimlarda ishlagan yoki ishlab kelayotgan xodimlarga nisbatan tatbiq etilmaydi. 17. FHDY organi rahbari adliya boshqarmalari rahbarlari tomonidan Adliya vazirligi bilan kelishilgan holda tayinlanadi va lavozimidan ozod etiladi. 18. FHDY organi rahbari lavozimiga qoʻyiladigan talabga javob beradigan nomzod topilmagan taqdirda, ushbu lavozimga adliya boshqarmasi rahbarining asoslantirilgan taqdimnomasiga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi bilan kelishgan holda yuridik mutaxassislik boʻyicha kamida oʻrta maxsus maʼlumotga va FHDY organida kamida ikki yillik ish stajiga ega boʻlgan shaxs tayinlanishi mumkin. 19. FHDY organi rahbari: FHDY organi faoliyatini tashkillashtiradi, rejalashtiradi, Adliya vazirligi, adliya boshqarmalarining topshiriqlarini belgilangan muddatlarda va sifatli ijro etilishini taʼminlaydi; qatʼiy hisobda turuvchi gerbli guvohnomalar blankalarining belgilangan tartibda hisobga olinishi, saqlanishi va sarflanishini taʼminlaydi; gerbli muhr va shtamplarning but saqlanishini taʼminlaydi; fuqarolarning qabulini tashkil qiladi; xizmat siri hisoblangan maʼlumotlarni FHDY organlari xodimlari tomonidan oshkor etilmasligi choralarini koʻradi; FHDY organlari xodimlari tomonidan mehnat va ijro intizomiga hamda ichki tartib qoidalarga rioya etilishini nazorat qiladi; FHDY organi xodimlarini ragʻbatlantirish yoki ularga intizomiy choralar koʻrish haqida adliya boshqarmalariga takliflar kiritadi; FHDY organi xodimlaridan oʻz xizmat vazifalarini bajarmaganligi yoki lozim darajada bajarmaganligi uchun belgilangan tartibda tushuntirish xatlari oladi; boʻsh (vakant) oʻrinlarni toʻldirish boʻyicha adliya boshqarmalariga takliflar kiritadi. 20. FHDY boʻlimi va Nikoh uyi mudirlari mazkur Nizomning 19-bandida nazarda tutilganlardan tashqari: nikohni qayd etishda uzrli sabablar boʻlganida arizachilarning iltimoslariga koʻra qonunda belgilangan bir oylik muddatni qisqartiradi yoki uzaytiradi; fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlarini qayd etish daftarlari va boshqa hujjatlarning yuritilishi va roʻyxatga olinishini nazorat qiladi; nikohni va tugʻilganlikni tantanali ravishda qayd etish uchun shart-sharoitlar yaratish choralarini koʻradi; fuqarolik holati dalolatnomalari oʻz vaqtida toʻgʻri va toʻliq toʻldirilishini taʼminlaydi. 21. FHDY organi rahbari FHDY organiga yuklatilgan vazifa, funksiyalar va majburiyatlarning bajarilishi uchun shaxsan javobgar hisoblanadi. 22. FHDY boʻlimi va Nikoh uyi mudirlari vaqtincha boʻlmagan hollarda (mehnat taʼtili, xizmat safari, betobligi) ularning vazifalarini bajarish tegishli mansab yoʻriqnomasiga muvofiq adliya boshqarmasi rahbarining buyrugʻi bilan 1-toifali inspektorlar yoki boshqa xodimlar zimmasiga yuklatiladi. Adliya boshqarmasi FHDY arxivi mudiri vaqtincha boʻlmagan hollarda (mehnat taʼtili, xizmat safari, betobligi) uning vazifasini bajarish tegishli mansab yoʻriqnomasiga muvofiq adliya boshqarmasi rahbarining buyrugʻi bilan arxivarius yoki boshqa xodim zimmasiga yuklatiladi. 23. FHDY organining 1-toifali inspektori lavozimiga oliy yuridik maʼlumotga va 2-toifali inspektori yoki arxivarius lavozimiga yuridik mutaxassislik boʻyicha, qoida tariqasida, oʻrta maxsus maʼlumotga ega boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari tayinlanadi. 24. FHDY organining 1-toifali inspektori lavozimiga oliy yuridik maʼlumotli nomzod topilmagan taqdirda, ushbu lavozimga adliya boshqarmasi rahbarining asoslantirilgan xulosasiga muvofiq yuridik mutaxassislik boʻyicha oʻrta maxsus maʼlumotga ega boʻlgan shaxs tayinlanishi mumkin. 25. Inspektorlar chiroyli dastxatga hamda kompyuterda ishlash malakasiga ega boʻlishi lozim. 26. 1 va 2-toifali inspektor va arxivariuslar bevosita adliya boshqarmalari rahbarlari tomonidan mazkur Nizomning 23 — 25-bandlarida koʻrsatilgan talablarga rioya qilgan holda tayinlanadi. 27. 1-toifali inspektor vaqtincha boʻlmagan hollarda (mehnat taʼtili, xizmat safari, betobligi) uning vazifasini 2-toifali inspektor bajaradi. 271. FHDY boʻlimi yoki Nikoh uyida 3 nafar va undan ortiq inspektor mavjud boʻlganda ish yurituvchi lavozimi joriy etiladi. 28. FHDY organlari xodimlari oʻzi, eri yoki xotini, oʻzining va uning qarindoshlari (ota-onalari, bolalari, nevaralari, bobolari, buvilari, tugʻishgan aka-ukalari va opa-singillari) toʻgʻrisida fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlarini qayd etishga yoki ularga tegishli oʻzgartirish, tuzatish va qoʻshimchalar kiritishga haqli emas. Bunda fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlari adliya boshqarmasining yozma koʻrsatmasiga asosan boshqa xodim tomonidan yoki boshqa FHDY organida qayd etiladi va bu haqda fuqarolik holati dalolatnoma yozuvining belgilar ustuniga tegishli izoh kiritiladi. 29. FHDY organi rahbarlari va inspektorlari ilmiy, ijodiy va pedagogik faoliyatdan tashqari tadbirkorlik va boshqa haq toʻlanadigan faoliyat bilan shugʻullanishga haqli emas. 30. FHDY organi rahbarlari zaxirasini shakllantirish va ularning malakasini oshirib borish Adliya vazirligi tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 31. FHDY organi xodimlarining vazifalari, huquq va majburiyatlari tegishli mansab yoʻriqnomalarida belgilab qoʻyiladi. FHDY organi xodimlarining mansab yoʻriqnomasi adliya boshqarmalarining rahbarlari tomonidan tasdiqlanadi. 32. FHDY organlarining xodimlari soni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan oʻrnatiladigan tartibga muvofiq belgilanadi. 33. FHDY organlari shtatlar jadvali belgilangan shtatlar soni va ish haqi fondi doirasida adliya boshqarmalari rahbarlari tomonidan tasdiqlanadi.