Paralimpiya sport turlarini yanada rivojlantirishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2026-04-28)

Paralimpiya sport turlarini yanada rivojlantirish, zamonaviy sport infratuzilmasini yaratish, shuningdek, milliy terma jamoalarimizning nufuzli sport musobaqalarida yuqori natijalarga erishishini taʼminlash maqsadida qaror qilaman: 1. Quyidagilar paralimpiya sport turlarini (parayengil atletika, paradzyudo, parataekvondo, parasuzish, parapauerlifting, paraoʻq otish) yanada rivojlantirishning asosiy maqsadlari va ustuvor vazifalari etib belgilansin: (a) nogironligi boʻlgan shaxslarning paralimpiya sport turlariga qiziqishini oshirish, ularning sport bilan shugʻullanishi uchun zarur shart-sharoitlarni yaratish; (b) terma jamoalar uchun sport zaxirasini yaratish, iqtidorli yosh sportchilarni aniqlash, tanlash va saralab olish (seleksiya)ning raqamlashtirilgan tizimini joriy qilish; (v) trenerlar, hakamlar va mutaxassislarni tayyorlash, ularning malakasini oshirish va qayta tayyorlash tizimini takomillashtirish; (g) paralimpiya sport turlari boʻyicha zamonaviy sport obyektlarini barpo etish, mavjudlarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash, ularni zamonaviy sport anjomlari va jihozlari bilan taʼminlash. 2. Paralimpiya sport turlari boʻyicha sportchilarni tayyorlashning quyidagi takomillashtirilgan tartibi joriy etilsin: (a) nogironligi boʻlgan shaxslarning imkoniyati va qiziqishiga qarab, ularning boshqa sogʻlom sport guruhlarida ham shugʻullanishi hamda oʻquv-mashgʻulot yigʻinlarida ishtirok etishiga sharoit yaratiladi; (b) haqiqiy talabdan kelib chiqib, har bir hududda ayrim davlat sport maktablari paralimpiya sport turlariga ixtisoslashtiriladi va ular uchun zarur shart-sharoit va infratuzilma yaratib beriladi; (v) paralimpiyachilarni tayyorlashda ularning nogironlik toifasini (klassifikatsiyasini) barvaqt aniqlash amaliyoti joriy etiladi; (g) ixtisoslashtirilgan davlat sport taʼlim muassasalarida paralimpiyachi oʻquvchi-sportchilarni tayyorlash Xalqaro paralimpiya qoʻmitasining klassifikatsiya kodeksi talablari asosida yoʻlga qoʻyiladi; (d) paralimpiya sport turlari boʻyicha terma jamoalarning puxta tayyorgarligini tashkil qilish uchun har bir sport turi boʻyicha alohida sport bazalari biriktiriladi. 3. 2026-yil 1-yanvardan boshlab paralimpiya sport turlari boʻyicha respublika terma jamoalarini shakllantirishning quyidagi yangi tartibi joriy etilsin: (a) paralimpiya sport turlari boʻyicha terma jamoalarni shakllantirishda sportchilarning tegishli sport musobaqalaridagi natijalari bilan birga sport normativlarini bajarishi natijasi ham inobatga olinadi; (b) sport terma jamoalari sport normativlariga muvofiq shakllantiriladigan paralimpiya sport turlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi chempionati yoki kubogi oʻtkazilishi majburiy hisoblanmaydi; (v) “ERP-sport” yagona elektron boshqaruv tizimida paralimpiya sport turlari bilan shugʻullanayotgan sportchilarning sport natijalari kiritib boriladi va ularning sport normativlarini bajarishi ustidan monitoring yuritish uchun zarur texnik imkoniyatlar yaratiladi; (g) “ERP-sport” yagona elektron boshqaruv tizimiga maʼlumotlarning oʻz vaqtida kiritilishi hamda haqqoniyligi uchun jismoniy tarbiya-sport tashkilotlari, alohida taʼlimga ehtiyojlari boʻlgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari va “Gʻamxoʻrlik” markazlarining trenerlari bilan birga rahbarlari ham shaxsan javobgar hisoblanadi. 4. Belgilansinki, paralimpiya sport turlarining ommaviyligini oshirish va sohaga ajratilayotgan Davlat budjeti mablagʻlaridan yanada samarali foydalanish maqsadida paralimpiya sport turlari boʻyicha respublika chempionati va kuboklarini olimpiya sport turlari boʻyicha oʻtkaziladigan musobaqalar doirasida tashkil etish va oʻtkazish amaliyoti yoʻlga qoʻyiladi. 5. Sport vazirligi, Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Milliy paralimpiya qoʻmitasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklarining Milliy paralimpiya qoʻmitasi huzurida yuridik shaxs maqomiga ega boʻlgan Paralimpiya terma jamoalari markazi (keyingi oʻrinlarda — Paralimpiya markazi)ni tashkil etish toʻgʻrisidagi taklifi maʼqullansin. 6. Belgilansinki: (a) Paralimpiya markazi Toshkent shahri Yashnobod tumanidagi Olimpiya shaharchasiga joylashtiriladi va paralimpiya sport turlari boʻyicha terma jamoalarni tayyorlashda Olimpiya shaharchasi obyektlaridan tekin foydalanadi; (b) Paralimpiya markazi faoliyati paralimpiya sport turlari boʻyicha iqtidorli sportchilarni saralash, terma jamoalarni shakllantirish va ularni puxta tayyorlashga yoʻnaltiriladi; (v) paralimpiya sport turlari boʻyicha barcha terma jamoalar trenerlari Paralimpiya markazi xodimlari hisoblanadi. Bunda trenerlar boshqaruv xodimlari tarkibiga kirmaydi; (g) Paralimpiya markazi trenerlarining, shuningdek, boshqaruv xodimlari tarkibiga kirmaydigan boshqa xodimlarning shtat birliklari qonunchilikka muvofiq ajratiladi; (d) Paralimpiya markazi davlat sport taʼlim muassasalaridagi paralimpiya sport turlari boʻyicha sport seksiyalari va trenerlar faoliyatiga umumiy uslubiy rahbarlik qiladi. 7. Belgilab qoʻyilsinki: (a) Paralimpiya markazi barcha yosh toifalari boʻyicha paralimpiya terma jamoalarining oʻquv-mashgʻulot yigʻinlarini oʻtkazish uchun sport bazalaridan biri hisoblanadi; (b) Paralimpiya markazi direktori lavozimiga koʻra Milliy paralimpiya qoʻmitasi raisi oʻrinbosari hisoblanadi; (v) Paralimpiya markazi boshqaruv xodimlarining umumiy cheklangan soni 17 nafar etib belgilanadi; (g) Paralimpiya markazi faoliyati, shuningdek, rahbar va xodimlar mehnatiga haq toʻlash hamda ularni moddiy ragʻbatlantirish Sport vazirligi tizimidagi oliy sport mahorati maktablarining rahbar va mutaxassislari uchun belgilangan tartibda amalga oshiriladi; (d) Paralimpiya markazi sportchilarini tayyorlash uchun jalb etiladigan yuqori mahorat va tajribaga ega boʻlgan, jumladan, paralimpiya sport turlari boʻyicha milliy terma jamoalar trenerlari bilan mehnat shartnomalari muayyan muddatga tuziladi va ular tayyorlagan sportchilar erishadigan natijalardan kelib chiqib, shartnoma muddati uzaytiriladi yoki bekor qilinadi. 8. Quyidagilar Paralimpiya markazi faoliyatini moliyalashtirish manbalari etib belgilansin: (a) Davlat budjeti mablagʻlari; (b) faoliyat ixtisosligi boʻyicha pulli xizmat koʻrsatish hamda boʻsh turgan mol-mulkni ijaraga berishdan olingan daromadlar; (v) jismoniy va yuridik shaxslarning homiylik mablagʻlari; (g) xalqaro tashkilotlarning grantlari; (d) qonunchilik hujjatlari bilan taqiqlanmagan boshqa manbalar. 9. Belgilansinki, barcha yosh toifalaridagi paralimpiya terma jamoalari oʻquv-mashgʻulot yigʻinlari hamda nufuzli xalqaro musobaqalarga tayyorgarligini uzluksiz tashkil etish hamda sport obyektlaridan samarali foydalanishni taʼminlash maqsadida: (a) Oʻzbekiston Respublikasining 2026-yilda ijtimoiy va ishlab chiqarish infratuzilmasini rivojlantirish dasturi doirasida iqtisod qilingan mablagʻlar hisobidan Olimpiya shaharchasi hududida paralimpiya terma jamoalari uchun yotoqxona, oshxona va maʼmuriy xonalarga ega boʻlgan Paralimpiya markazi binosi barpo etiladi; (b) paraoʻq otish sport turi boʻyicha terma jamoalarni tayyorlash uchun Paralimpiya markaziga Mudofaa vazirligi Oliy sport natijalarini rivojlantirish markazining Toshkent shahridagi oʻq otish sport inshootidan tekin foydalanish imkoniyati yaratiladi. 10. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari Milliy paralimpiya qoʻmitasi bilan birgalikda 2026-yil 1-martga qadar paralimpiya sport turlariga ixtisoslashtirilayotgan sport maktablarida ixtisoslashgan sport turlari boʻyicha zarur infratuzilmani yaratib bersin. 11. 2026-yil 1-yanvardan boshlab shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq: (a) barcha davlat sport maktablarida mavjud shtat birliklari doirasida paralimpiya sport turlari boʻyicha guruhlar tashkil etiladi; (b) Milliy paralimpiya qoʻmitasiga har yili Davlat budjetidan va homiylar tomonidan ajratiladigan mablagʻlar doirasida, zaruratga koʻra, Paralimpiya markaziga xorijiy sport mutaxassislari jalb etiladi; (v) jalb etiladigan xorijiy sport mutaxassislari zimmasiga ular bilan tuziladigan shartnomalarda terma jamoalarni tayyorlash bilan birga joylarda iqtidorli parasportchilarni seleksiya qilish hamda mahalliy mutaxassislarning nazariy va amaliy bilimlarini oshirishga koʻmaklashish kabi vazifalar yuklatiladi; (g) Jismoniy tarbiya va sport ilmiy tadqiqotlar instituti tomonidan parasportchilarning joriy jismoniy holati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni muntazam tahlil qilish va ularning imkoniyatlarini baholab borish tizimi yoʻlga qoʻyiladi; (d) Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universiteti huzurida adaptiv sport turlari boʻyicha oʻquv dasturlari va materiallari, jumladan, har bir sport turi boʻyicha mashgʻulotlarni olib borish tartibi va yuklamalarni belgilashga qaratilgan ilmiy-uslubiy taʼminlash boʻyicha alohida jamoatchilik asosidagi ilmiy kengash faoliyati yoʻlga qoʻyiladi; (j) paralimpiya sport turlari boʻyicha ilmiy izlanuvchilar amaliyotini Paralimpiya markazida olib borish tartibi joriy etiladi; (z) Davlat sport tibbiyoti ilmiy-amaliy markazi tuzilmasida mavjud shtat birliklari doirasida paralimpiya sport turlari boʻyicha terma jamoalar uchun tibbiyot va reabilitatsiya boʻlinmasi tashkil etiladi. 12. Quyidagilar: (a) Paralimpiya terma jamoalari markazining asosiy vazifalari 1-ilovaga muvofiq; (b) Paralimpiya terma jamoalari markaziga oʻtkaziladigan oliy sport mahorati maktablarining shtat birliklari 2-ilovaga muvofiq; (v) Paralimpiya sport turlarini yanada rivojlantirish va zamonaviy sport infratuzilmasini yaratish boʻyicha “yoʻl xaritasi” 3-ilovaga muvofiq; (g) Paralimpiya sport turlariga ixtisoslashtiriladigan sport maktablari roʻyxati 4-ilovaga muvofiq; (d) Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim hujjatlariga kiritilayotgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar 5-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 13. Iqtisodiyot va moliya vazirligi Paralimpiya markazi faoliyatini saqlash bilan bogʻliq xarajatlarning 2025-yilda Milliy paralimpiya qoʻmitasiga ajratilgan Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan qoplanishini, 2026-yildan boshlab esa Davlat budjeti parametrlarida nazarda tutilishini taʼminlasin. 14. Sport vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda uch oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin. 15. Mazkur qarorning ijrosini samarali tashkil qilishga masʼul va shaxsiy javobgar etib sport vaziri A.I. Ikramov, Milliy paralimpiya qoʻmitasi raisi M.M. Tashxodjayev hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari belgilansin. 16. Qaror ijrosini muhokama qilib borish, ijro uchun masʼul tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining sport boʻyicha vakili O.Q. Abduraxmanov zimmasiga yuklansin. 1. Paralimpiya sport turlari boʻyicha milliy terma jamoalar uchun sportchilar tayyorlash tizimini muvofiqlashtirish hamda bu boradagi ishlarni tizimlashtirish va natijadorlikni taʼminlash. 2. Paralimpiya sport turlari boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoalarini shakllantirish, sportchilarning tayyorgarligini, respublika va xalqaro musobaqalarda ishtirok etishini tashkil qilish. 3. Paralimpiya sport turlari boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoalari va ularning zaxiralari ishtirokida oʻquv-mashgʻulot yigʻinlari, respublika va mintaqaviy sport musobaqalarini tashkil etish va muntazam ravishda oʻtkazib borish. 4. Paralimpiya sport turlari boʻyicha sportchilar, trenerlar, hakamlar va boshqa mutaxassislarning kasbiy mahorati va malakasini oshirish. 5. Paralimpiya sport turlari boʻyicha ilgʻor xorij tajribasini oʻrganish va mamlakatimizda joriy etish boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqish. 6. Paralimpiya sport turlari boʻyicha Oʻzbekiston davlat sport akademiyasi bilan hamkorlikda oʻquv dasturlari va metodologiyani yangilash, sportchi va mutaxassislarning tayyorgarlik jarayoniga ilgʻor innovatsion texnologiyalarni joriy etish. 1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 24-yanvardagi “Oʻzbekiston Respublikasida jismoniy tarbiya va sportni yanada takomillashtirish va ommalashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-5924-son Farmonining 12-bandi “v” kichik bandi birinchi xatboshisidan “va sport taʼlim muassasalarining trenerlari” soʻzlari chiqarib tashlansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 4-fevraldagi “Qishki sport turlarini rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-4583-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekistonda qishki sport turlarini 2020 — 2023-yillarda rivojlantirish dasturining 1 va 4-pozitsiyalari chiqarib tashlansin. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 5-noyabrdagi “2024-yil Parij shahrida (Fransiya) boʻlib oʻtadigan XXXIII yozgi Olimpiya va XVII Paralimpiya oʻyinlariga Oʻzbekiston sportchilarini kompleks tayyorlash toʻgʻrisida”gi PQ-5281-son qarorining 12-bandi birinchi xatboshisidagi “Olimpiya va Paralimpiya oʻyinlariga” soʻzlari “2024-yil Parij shahrida (Fransiya) boʻlib oʻtadigan XXXIII yozgi Olimpiya va XVII Paralimpiya oʻyinlariga hamda keyingi oʻtkaziladigan Olimpiya va Paralimpiya oʻyinlariga” soʻzlari bilan almashtirilsin. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 1-iyuldagi “2026-yil Milan va Kortina-dʼAmpetsso shaharlarida (Italiya) boʻlib oʻtadigan XXV qishki Olimpiya va XIV Paralimpiya oʻyinlariga Oʻzbekiston sportchilarini kompleks tayyorlash toʻgʻrisida”gi PQ-303-son qarorida: (a) 4-band oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin; (b) 1-ilovaning 10 va 11-pozitsiyalari chiqarib tashlansin. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 8-maydagi “Maʼmuriy islohotlar doirasida Oʻzbekiston Respublikasi Milliy antidoping agentligi faoliyatini samarali tashkil qilish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-149-son qarorida: (a) 5-bandning “b” kichik bandidagi “oʻtkaziladigan musobaqalarda” soʻzlari “oʻtkaziladigan musobaqa va musobaqadan tashqari davrda” soʻzlari bilan almashtirilsin; (b) quyidagi mazmundagi 51-band bilan toʻldirilsin: “51. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq sportda antidoping qoidabuzarliklar yuzasidan qabul qilinadigan qarorlar (shu jumladan, Milliy antidoping agentligi huzuridagi komissiyalar qarorlari) boʻyicha nizolar Sport vazirligi huzuridagi Apellyatsiya boʻyicha komissiya tomonidan koʻrib chiqiladi. Apellyatsiya boʻyicha komissiyaning faoliyat yuritish tartibi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi”; (v) 1-ilovaning “a” kichik bandidagi “doping qoʻllanishining” soʻzlari “dopingning” soʻzi bilan almashtirilsin; (g) 2-ilova quyidagi tahrirda bayon etilsin: 6. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 20-martdagi PQ-137-son qarori bilan tasdiqlangan Ogʻir atletika sport turini 2024 — 2026-yillarda kengroq rivojlantirish dasturining 4-pozitsiyasi quyidagi tahrirda bayon etilsin: 7. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 8-noyabrdagi “Nogironligi boʻlgan shaxslarni sportga jalb etish orqali jismoniy reabilitatsiya qilish tizimini takomillashtirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-389-son qarorida: (a) 9-bandda: “b” kichik bandning birinchi xatboshisidagi “nogironligi boʻlgan bolalar, oʻsmirlar va yoshlarni” soʻzlari “nogironligi boʻlgan shaxslarni” soʻzlari bilan almashtirilsin; “g” kichik bandning birinchi xatboshisidagi “adaptiv sport turlari boʻyicha” soʻzlari “adaptiv sport turlari boʻyicha (paralimpiya sport turlari bundan mustasno)” soʻzlari bilan almashtirilsin; (b) 19-band quyidagi mazmundagi toʻrtinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “Bunda adaptiv sport turlari boʻyicha Oʻzbekiston chempionati va kubogi musobaqalarida hududiy terma jamoalar ishtirokini taʼminlash bilan bogʻliq xarajatlar Assotsiatsiyaga Davlat budjetidan ajratilgan mablagʻlar hamda qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan moliyalashtirilishi mumkin”. 8. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 4-dekabrdagi “Jamoaviy sport turlarini rivojlantirish va iqtidorli yoshlarni saralab olish tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-421-son qarorida: (a) 15-bandning oltinchi xatboshisidagi “2025-yil yakuniga qadar” soʻzlari “2026-yil 1-iyulga qadar” soʻzlari bilan almashtirilsin; (b) ilovaning 7-pozitsiyasi quyidagi tahrirda bayon etilsin: 9. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 18-dekabrdagi “Yoshlarning sport bilan muntazam shugʻullanishi uchun qoʻshimcha shart-sharoitlar yaratish toʻgʻrisida”gi PQ-443-son qarorining 9-bandi “v” kichik bandidagi “2025-yil yakuniga qadar” soʻzlari “2026-yil yakuniga qadar” soʻzlari bilan almashtirilsin. 10. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 8-iyuldagi “2028-yil Los-Anjeles shahrida (AQSH) boʻlib oʻtadigan XXXIV yozgi Olimpiya va XVIII Paralimpiya oʻyinlariga Oʻzbekiston sportchilarini kompleks tayyorlash toʻgʻrisida”gi PQ-221-son qarorida: (a) 12-bandning ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Belgilab qoʻyilsinki, Olimpiya va Paralimpiya oʻyinlariga maqsadli tayyorgarlik koʻrish doirasida ushbu toʻlovlar boʻyicha yuzaga kelishi mumkin boʻlgan jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻi va ijtimoiy soliq summasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda Sport vazirligi tomonidan belgilanadigan tartibda Davlat budjetidan qoplab beriladi”. (b) 1-ilovaning 12-pozitsiyasi “Amalga oshirish muddatlari” ustunidagi “2025-yil dekabr” soʻzlari “2026-yil dekabr” soʻzlari bilan almashtirilsin.