Onlayn nazorat-kassa mashinalari va virtual kassa tizimi qoʻllanilishini taʼminlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2026-01-23)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Savdo va xizmat koʻrsatish sohasidagi hisob-kitoblar tizimiga zamonaviy axborot texnologiyalarini joriy qilish hamda ushbu sohada jamoatchilik nazoratini kuchaytirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2019-yil 6-sentabrdagi PF-5813-son Farmoni ijrosini taʼminlash hamda tadbirkorlik subyektlarining fiskal modulga ega boʻlgan onlayn nazorat-kassa mashinalari va virtual kassa tizimidan foydalanishini joriy etish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Quyidagilar: Vazirlar Mahkamasining “Toshkent shahrida onlayn nazorat-kassa mashinalarini qoʻllash boʻyicha tajriba loyihasini amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2019-yil 21-fevraldagi 150-son qarorining ijrosi yuzasidan Toshkent shahrida onlayn nazorat-kassa mashinalari va virtual kassani qoʻllash boʻyicha tajriba oʻtkazilganligi; Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 6-sentabrdagi PF-5813-son Farmoni bilan Naqd pul tushumiga ega boʻlgan tadbirkorlik subyektlarini onlayn nazorat-kassa mashinalari yoki virtual kassadan foydalanishga bosqichma-bosqich oʻtkazish grafigi (keyingi oʻrinlarda grafik deb ataladi) tasdiqlanganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin. 2. Quyidagilar: Aholi bilan pulli hisob-kitoblarni amalga oshirishda onlayn nazorat-kassa mashinalari va virtual kassa tizimini qoʻllash tartibi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq; Aholi bilan pulli hisob-kitoblarni amalga oshirishda elektron toʻlov tizimi orqali elektron fiskal chek taqdim qilish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 1a-ilovaga muvofiq; Oʻzbekiston Respublikasi hududida qoʻllanilishi ruxsat etilgan onlayn nazorat-kassa mashinalari, virtual kassa va fiskal modulga qoʻyiladigan texnik talablar 2-ilovaga muvofiq; Onlayn nazorat-kassa mashinalari, virtual kassa va fiskal modulga texnik xizmat koʻrsatish markazlarining davlat reyestrini yuritish hamda ularga qoʻyiladigan alohida talablar 3-ilovaga muvofiq; Oʻzbekiston Respublikasi hududida qoʻllanilishi ruxsat etilgan onlayn nazorat-kassa mashinalari va virtual kassalarning davlat reyestrini yuritish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 4-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 3. Naqd pul tushumiga ega boʻlgan tadbirkorlik subyektlari aholidan naqd pullarni qabul qilishda grafikda belgilangan muddatga qadar onlayn nazorat-kassa mashinalari yoki virtual kassadan foydalanishga ixtiyoriy, belgilangan muddat tugaganidan keyin majburiy ravishda oʻtadilar. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Savdo va xizmat koʻrsatish sohasidagi hisob-kitoblar tizimiga zamonaviy axborot texnologiyalarini joriy qilish hamda ushbu sohada jamoatchilik nazoratini kuchaytirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2019-yil 6-sentabrdagi PF-5813-son Farmonining 4-bandi, ikkinchi xatboshida nazarda tutilgan hollar shuningdek, savdo avtomatlari orqali tovarlarni sotish va (yoki) xizmatlarni koʻrsatish bundan mustasno. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 5-ilovaga muvofiq ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin. 5. Vazirlar Mahkamasining “Toshkent shahrida onlayn nazorat-kassa mashinalarini qoʻllash boʻyicha tajriba loyihasini amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2019-yil 21-fevraldagi 150-son qarori oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi: tadbirkorlik subyektlari tomonidan ushbu qaror bilan tasdiqlangan talablarga (nizomlarga) rioya etilishi ustidan nazorat oʻrnatsin; manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni ikki oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin. Oʻzbekiston Respublikasi Savdo-sanoat palatasi bilan birgalikda tadbirkorlik subyektlari oʻrtasida, shuningdek, ommaviy axborot vositalarida keng tushuntirish va targʻibot ishlari oʻtkazilishini taʼminlasin. 7. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — moliya vaziri J.A. Qoʻchqorov va Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi raisi B.A. Musayev zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Nizom aholi bilan pulli hisob-kitoblarni amalga oshiradigan barcha yuridik shaxslar, yakka tartibdagi va oilaviy tadbirkorlar (keyingi oʻrinlarda tadbirkorlik subyektlari deb ataladi) tomonidan fiskal modulga ega boʻlgan onlayn nazorat-kassa mashinalari va virtual kassalarni hamda elektron toʻlov tizimlarini qoʻllash tartibini belgilaydi. 2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: onlayn nazorat-kassa mashinalari (keyingi oʻrinlarda onlayn-NKM deb ataladi) — fiskal modulga bogʻlanish imkoniyatiga ega boʻlgan, fiskal hujjatlarni hosil qiluvchi, fiskal hujjatlarni fiskal maʼlumotlar operatoriga real vaqt rejimida uzatishni taʼminlovchi va qogʻozga chop etuvchi yoki ularni elektron shaklda yuborish funksiyasiga ega boʻlgan elektron hisoblash mashinalari, boshqa qurilmalar va ularning komplekslari; Mahsulotlar (tovar va xizmatlar) elektron milliy katalogining tovarlar va xizmatlarning identifikatsiya kodi — bu mahsulot yoki xizmatlarning maʼlum bir turiga tayyorlangan belgilar (raqamlar) toʻplam koʻrinishdagi identifikatsiya kodi; virtual kassa — fiskal modulga bogʻlanish imkoniyatiga ega boʻlgan, fiskal hujjatlarni hosil qiluvchi va hosil qilingan fiskal hujjatlarni fiskal maʼlumotlar operatoriga real vaqt rejimida uzatishni taʼminlovchi, cheklarni qogʻozga chop etish yoki ularni elektron shaklda yuborish funksiyasiga ega boʻlgan dasturiy mahsulot va ularning komplekslari; fiskal maʼlumotlar operatori (keyingi oʻrinlarda operator deb ataladi) — onlayn rejimida fiskal maʼlumotlarni mustaqil va doimiy ravishda qabul qilish, qayta ishlash va saqlash ishlarini bajaruvchi Soliq qoʻmitasi huzuridagi “Yangi texnologiyalar” ilmiy-axborot markazi DUK; fiskal modul — operator tomonidan ishlab chiqilgan, maxsus himoyalangan dasturiy taʼminotga ega boʻlgan, oʻzi ulangan qurilmaning hisoblash quvvati va dasturiy mahsulotini ishlatmagan holda fiskal maʼlumotlarning qonun hujjatlarida belgilangan tartibda milliy standartlar asosida kriptografik himoyasini taʼminlovchi fiskal xotira vazifasini bajaruvchi ixtisoslashtirilgan fizik qurilma; fiskal maʼlumotlar — hisob-kitoblar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, hisob-kitoblarni amalga oshiruvchi tadbirkorlik subyekti toʻgʻrisida maʼlumot, hisob-kitobda foydalaniladigan onlayn-NKM, virtual kassalar, Marketpleys yoki operator tomonidan yaratilgan boshqa maʼlumotlar; fiskal belgi — fiskal maʼlumotlarni milliy standartlar asosida kriptografik oʻzgartirilishi natijasida fiskal modul yoki elektron raqamli imzo orqali hosil qilinuvchi takrorlanmas belgilar toʻplami; fiskal modul reyestri — soliq xizmati organlarida roʻyxatdan oʻtgan fiskal modul toʻgʻrisidagi maʼlumotlar toʻplami; foydalanuvchi — sotilgan tovarlar (bajarilgan ishlar va koʻrsatilgan xizmatlar) uchun aholi bilan pulli hisob kitoblarni amalga oshirishda onlayn-NKM va (yoki) virtual kassadan yoki Marketpleysdan foydalanadigan tadbirkorlik subyekti; kassa cheki (keyingi oʻrinlarda chek deb ataladi) — foydalanuvchi va xaridor (mijoz) oʻrtasida sotilgan tovarlar (bajarilgan ishlar va koʻrsatilgan xizmatlar) uchun hisob-kitoblarni amalga oshirishdagi onlayn-NKM yoki virtual kassada amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq shakllantirilgan va elektron shaklda yoki qogʻozda chop etilgan, hisob-kitoblar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan, uni amalga oshirish faktini tasdiqlovchi birlamchi hisob hujjati; hisob-kitob — sotilgan tovarlar (bajarilgan ishlar va koʻrsatilgan xizmatlar) uchun naqd pul va (yoki) elektron toʻlov vositalaridan foydalangan holda mablagʻlarni qabul qilish yoki toʻlash haqidagi maʼlumot; Z-hisobot — fiskal modulning operativ xotirasidagi cheklarning asosiy fiskal maʼlumotlarini boʻshatib, ularni oʻchmas xotiraga joylashtirgan holda shakllanadigan hisobot shakli. Bunda Z-hisobotning ochilish va yopilish vaqtlari qayd etiladi; zavod raqami — onlayn-NKM va fiskal modullar ishlab chiqaruvchilari tomonidan belgilangan takrorlanmas belgilar toʻplami; onlayn-NKM va virtual kassalar reyestri — qonun hujjatlarida belgilangan tartibda Davlat reyestriga kiritilgan, doimiy ravishda yangilab boriladigan onlayn-NKM modellari va virtual kassa dasturiy mahsulotlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar toʻplami; texnik xizmat koʻrsatish markazi — (keyingi oʻrinlarda TXKM deb ataladi) — onlayn-NKM va (yoki) virtual kassalarga uzluksiz servis xizmati koʻrsatuvchi, qonun hujjatlarida belgilangan tartibda Davlat reyestriga kiritilgan yuridik shaxslar; maxsus axborot tizimi — fiskal maʼlumotlar operatori tomonidan onlayn-NKM, virtual kassalar, fiskal modullar va TXKMni roʻyxatga olish va ularning hisobini yuritish uchun ishlab chiqilgan maxsus dasturiy taʼminot; tovar kodi — mahsulotlar (tovar va xizmatlar) yagona elektron milliy katalogi asosida yuritiladigan takrorlanmaydigan raqami; sheriklik asosidagi hamkor — TXKM sifatida roʻyxatdan oʻtmasdan, TXKM bilan sheriklik asosida shartnomaga muvofiq, TXKM filiali sifatida faoliyat yurituvchi yuridik shaxs; elektron tijorat — Axborot tizimlaridan foydalangan holda amalga oshiriladigan, tovarlarni sotish, ishlarni bajarish va xizmatlar koʻrsatishga doir tadbirkorlik faoliyati; virtual fiskal modul — operator tomonidan yaratiladigan unikal raqam va unga biriktirilgan elektron raqamli imzo ochiq kalit sertifikati. 3. Oʻzbekiston Respublikasi hududida faqat belgilangan tartibda Davlat reyestriga kiritilgan onlayn-NKM va virtual kassalar yoki Marketpleysdan foydalanishga ruxsat etiladi. Bunda onlayn-NKM, virtual kassa, Marketpleys tushunchalari soliq toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarida “nazorat-kassa texnikasi” nomi bilan qoʻllaniladi. Davlat reyestriga kiritilmagan, kassa cheklarida mahsulotlar (tovarlar va xizmatlar) yagona elektron milliy katalogi identifikatsiyalash kodlari aks ettirilmaydigan, shuningdek, shtrix-kodlar va raqamli markirovka belgilarini erkin oʻqish hamda aniqlash qurilmalarini ulash imkoniyatiga ega boʻlmagan onlayn-NKM va virtual kassa yoki Marketpleyslardan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 6-sentabrdagi PF-5813-son Farmoni bilan tasdiqlangan grafikda koʻrsatilgan muddatlar tugagandan keyin savdo (xizmat koʻrsatish) shahobchasida onlayn-NKM va (yoki) virtual kassa bilan bir vaqtda boshqa turdagi (ikkilamchi) fiskal maʼlumotlar hisobini yuritish tizimlaridan foydalanish taqiqlanadi. Farmonning 4-bandi ikkinchi xatboshida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno. Chakana savdo va umumiy ovqatlanish xizmatlarini koʻrsatuvchi tadbirkorlik subyektlari tomonidan foydalanilayotgan avtomatlashtirilgan hisobga olish oʻlchov vositalarini (axborot tizimlari, dasturiy mahsulotlari) majburiy ravishda soliq organlarining axborot tizimlari bilan integratsiya qilinishi va Davlat reyestriga kiritishi lozim. Bunda, oʻz avtomatlashtirilgan hisob yuritish komplekslarini virtual kassa sifatida Davlat reyestriga kiritishda (kiritgandan keyin) tadbirkorlik subyektlari va texnik xizmat koʻrsatish markazlari tomonidan roʻyxatga olingan virtual kassa sonidan kelib chiqib, vakolatli organning depozit hisob-raqamiga zaxira summasini qoʻyish talabi tatbiq etilmaydi. Xarid chekini toʻliq miqdorda shakllantirilishi hamda belgilangan tartibda xaridorga taqdim etilishi uchun masʼuliyat tadbirkorlik subyektlari zimmasiga yuklatiladi. 5. Soliq qoʻmitasi tomonidan ishlab chiqilgan virtual kassa dasturiy mahsulotining asos qismi (bazasi) tadbirkorlik subyektlariga bepul beriladi. Unda mahsulotlarni kirim qilish, kassa chekini shakllantirish, fiskal modul bilan integratsiya qilish, cheklarni onlayn rejimda operatorga yuborish, Z-hisobotni shakllantirish, foydalanuvchilarni boshqarish, offlayn rejimida ishlash, tovarlar nomenklaturasini yuritish, umumiy hisobotlarni shakllantirish imkoniyatlari mavjud boʻladi. 6. Onlayn-NKM yoki virtual kassadan foydalanishga oʻtgan tadbirkorlik subyektlari tomonidan toʻlov terminali orqali qabul qilingan toʻlovlar uchun xaridorlarga toʻlov terminali cheki bilan birga, shuningdek, joylarda xarid qilingan mahsulot va xizmatlarga elektron toʻlov tizimlari orqali amalga oshirilgan toʻlovlar uchun xaridorlarga onlayn-NKM yoki virtual kassaning fiskal cheki berilishi shart. Davlat reyestriga kiritilgan onlayn-NKM va virtual kassalar bank kartalaridan toʻlovlarni qabul qilish tizimlariga majburiy ulanishi, shuningdek, majburiy ravishda 2D skaner qurilmasi qoʻllanishi shart. Ishlab chiqarilgan sanasi va yaroqlilik muddati koʻrsatilishi shartligi qonunchilikda nazarda tutilgan mahsulotlarning ishlab chiqarilgan sanasi va yaroqlilik muddati koʻrsatilmagan yoki yaroqlilik muddati oʻtgan holda realizatsiya qilinishi Oʻzbekiston Respublikasining “Isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq cheklanadi. Bunda ishlab chiqarilgan sanasi va yaroqlilik muddati koʻrsatilmagan yoki yaroqlilik muddati oʻtgan markirovkalangan tovarlarni sotishga urinish paytida 2D skaner qurilmasining onlayn-NKM yoki virtual kassaga yuboriladigan signali asosida xarid cheklarining chop etilishi cheklab qoʻyiladi. 7. Sotilgan tovarlar (ishlar, xizmatlar) uchun xaridorlarga beriladigan onlayn-NKM , virtual kassa cheklari, maxsus oq qogʻozda yozuvlar qora rangda boʻlishi, shuningdek, chek qogʻozining kengligi 55 millimetrdan va harflar (belgilar) balandligi 2 millimetrdan kam boʻlmasligi lozim. Onlayn-NKM va virtual kassa yoki Marketpleys orqali shakllantiriladigan cheklarida quyidagi maʼlumotlar boʻlishi shart: bank kartasi turi (korporativ, shaxsiy yoki ijtimoiy); chekning tartib raqami; onlayn-NKMning zavod raqami yoki virtual kassaning seriya raqami; tadbirkorlik subyektining nomi; soliq toʻlovchining indentifikatsiya raqami (STIR)/ jismoniy shaxsning shaxsiy indentifikatsiya raqami (JSHSHIR); pulli hisob-kitoblar amalga oshiriladigan manzil (xaridorga yetkazib berish xizmati amalga oshirilgan taqdirda yetkazib beruvchi tadbirkorlik subyektining yuridik manzili); Komitent (vositachi) STIRi/(JSHSHIRi); ijtimoiy karta raqami (birinchi va oxirgi toʻrtta raqam); tranzaksiyaning unikal raqami; tovar/xizmat nomi; markirovka qilinadigan tovarlar uchun markirovka belgisi; mahsulotlar (tovar va xizmatlar) yagona elektron milliy katalogi boʻyicha oʻlchov birligi. mahsulotlarning (tovar va xizmatlarning) shtrix kodi; oʻlchov birligi; tovar/xizmat miqdori; tovar/xizmat narxi (qiymati); tovar/xizmatning qoʻshilgan qiymat soligʻi stavkasi; tovar/xizmatning qoʻshilgan qiymat soligʻi summasi; toʻlov shakli: naqd, plastik karta yoki aralash; toʻlovning jami summasi; xarid uchun toʻlovning qoʻshilgan qiymat soligʻi jami summasi; toʻlov sanasi va vaqti; toʻlov turi (sotuv, qaytarish, boʻnak, boʻlib toʻlash, kredit). Bunda toʻlovning boʻnak, boʻlib toʻlash, kredit turlari boʻyicha shakllantirilgan cheklarda QR-kod va fiskal belgi mavjud boʻlmaydi; Operatorga yuboriladigan chekdagi tovarlar va xizmatlar kodlari (ular mavjud boʻlgan hollarda) xalqaro “GS1” yoki boshqa global tizimlar, shuningdek vakolatli organ tomonidan shakllantirilgan tovarlar va xizmatlar kodlari asosida yuritiladigan raqamlar bilan bir xil boʻlishi lozim; “Boʻlib toʻlash” va “Boʻnak” sifatida shakllantirilgan kassa cheklarida QR-kod va fiskal belgi aks ettirilmaydi; fiskal modulning takrorlanmaydigan raqami; fiskal belgi; berilgan kassa chekining haqiqiyligini tekshirish uchun kamida 30x30 millimetr oʻlchamdagi QR-kod. Operatorga yuboriladigan chekdagi tovarlar va xizmatlar kodlari (ular mavjud boʻlgan hollarda) xalqaro “GS1” yoki boshqa global tizimlar asosida yuritiladigan raqamlar bilan bir xil boʻlishi hamda tovarlar va xizmatlarning identifikatsiya kodlari operatorga yuborilishi lozim; Chekda qoʻshimcha ravishda boshqa rekvizitlar ham koʻrsatilishi mumkin. 8. Tadbirkorlik subyektlari Davlat reyestriga kiritilgan onlayn-NKM va (yoki) virtual kassalarni mustaqil sotib olishi hamda TXKMlarni ixtiyoriy tanlash huquqiga ega. 9. Onlayn-NKM va (yoki) virtual kassaga kafolatli uzluksiz texnik xizmat koʻrsatish TXKM bilan tadbirkorlik subyekti oʻrtasida tuzilgan shartnoma asosida amalga oshiriladi. TXKMga toʻlovlar faqat koʻrsatilgan xizmatlar uchun shartnomada nazarda tutilgan shart va miqdorda amalga oshiriladi. Bunda, shartnoma shartlari tadbirkorlik subyekti tomonidan bajarilmaganda ham unga koʻrsatiladigan xizmatlarning toʻxtatib qoʻyilishiga yoʻl qoʻyilmaydi va shartnomaga oid nizoli holatlar sud tartibida hal etiladi. TXKM tomonidan tadbirkorlik subyektlarining talablari boʻyicha faqat koʻrsatilgan xizmatlar uchun toʻlov undirilishi lozim. 10. TXKM tomonidan fiskal modul oʻrnatilgan va ishchi holatga keltirilgan onlayn-NKM yoki virtual kassa murojaat tushgan kundan boshlab bir ish kuni ichida tadbirkorlik subyektiga taqdim etiladi. 11. TXKM tomonidan onlayn-NKM yoki virtual kassa nosozligi davrida yoʻqotilgan yoki oʻgʻirlangan hollarda tadbirkorlik subyektining savdo yoki xizmat koʻrsatish shahobchasiga bir kun ichida zaxiradagi onlayn-NKM yoki virtual kassasi oʻrnatib beriladi. 12. Tadbirkorlik subyekti tugatilgan, shuningdek, fiskal modul yaroqsiz holatga kelgan, amal qilish muddati tugagan, xotirasi maʼlumotlar bilan toʻlgan, yoxud fiskal modul oʻrnatilgan onlayn-NKM yoki virtual kassa roʻyxatdan chiqarilgan hollarda, ushbu fiskal modullar tadbirkorlik subyekti tomonidan TXKMga taqdim qilinadi. TXKM yaroqsiz holatga kelgan, amal qilish muddati tugagan, xotirasi maʼlumotlar bilan toʻlgan fiskal modullar holatining muvofiqligini tekshirib, amal qilish muddati tugagan, xotirasi maʼlumotlar bilan toʻlgan yoki roʻyxatdan chiqarilgan onlayn-NKM va virtual kassadagi chek maʼlumotlarini operatorning maʼlumotlar bazasiga yuborilmay qolgan qismini yuborishi shart. Roʻyxatdan chiqarilgan onlayn-NKM va virtual kassaning fiskal modulini qayta ishlatish yoki operator maʼlumotlar bazasiga yuborilgan maʼlumotlar muvofiqligi tekshirilishi uchun fiskal modul tadbirkorlik subyektiga qaytariladi. 13. Onlayn-NKM yoki virtual kassa yoʻqotilgan yoki oʻgʻirlangan hollarda tadbirkorlik subyekti tomonidan bir ish kunidan kechikmay TXKM xabardor qilinadi. 14. Davlat soliq xizmati organlarida tadbirkorlik subyektlari tomonidan foydalanilayotgan onlayn-NKM va virtual kassa toʻgʻrisidagi maʼlumotlar shakllantiriladi. 15. Maxsus axborot tizimidagi shaxsiy kabinetlarga foydalanuvchining elektron raqamli imzo kaliti orqali kiriladi. TXKM, uning filiallari yoki sheriklik asosidagi hamkorlari maxsus axborot tizimidan yoki TXKMning maxsus axborot tizimiga bogʻlangan dasturiy mahsulotidan oʻzlarining shaxsiy elektron raqamli imzo kaliti orqali foydalanadilar. 16. Tadbirkorlik subyektlari tomonidan aholi bilan pulli hisob-kitoblarni amalga oshirishni boshlashdan oldin onlayn-NKM yoki virtual kassani davlat soliq xizmati organlaridan roʻyxatdan oʻtkazish uchun Davlat reyestriga kiritilgan TXKM yoki uning hududiy filiallariga 1-ilovada keltirilgan shaklga muvofiq elektron yoki yozma ravishda ariza bilan murojaat qilinadi. Koʻchma savdo faoliyatini amalga oshiruvchi tadbirkorlik subyektlari tomonidan onlayn-NKM yoki virtual kassalar oʻzlari roʻyxatdan oʻtgan joy boʻyicha tuman (shahar) davlat soliq inspeksiyalaridan ushbu nizom talablari asosida roʻyxatdan oʻtkaziladi. Agar, tadbirkorlik subyektiga tegishli turgʻun savdo shoxobchasi faoliyati toʻxtatilib, shoxobchada oʻrnatilgan onlayn-NKM yoki virtual kassani koʻchma savdo obyektlarida qoʻllash zarurati yuzaga kelgan hollarda tadbirkorlik subyekti bu haqida faoliyatini boshlashidan oldin roʻyxatdan oʻtgan joy boʻyicha davlat soliq inspeksiyalarini koʻchma savdoni amalga oshirish joyi va muddatini koʻrsatgan holda xabardor qiladi. Arizaga quyidagi hujjatlar ilova qilinadi: turgʻun shahobcha (koʻchma savdo obyekti) mavjudligini tasdiqlaydigan hujjatlarning nusxalari (bino-inshootning yoki uning qismining ijara shartnomasi yoki kadastr hujjatlari); onlayn-NKM va (yoki) virtual kassaga texnik xizmat koʻrsatish va uni taʼmirlashga TXKM bilan tuzilgan shartnomaning nusxasi; turgʻun savdo (xizmat koʻrsatish) shahobchasi (koʻchma savdo obyekti) manzilining xaritadagi koordinatasi. Maʼlumotlar bazasida mavjud axborotlar avtomatik tarzda, mavjud boʻlmagan axborotlar tadbirkorlik subyektlari hujjatlarining nusxalari (bino-inshootning yoki uning bir qismining ijara shartnomasi yoki kadastr hujjatlari) asosida shakllantiriladi. 17. Tadbirkorlik subyektidan ushbu Nizomda nazarda tutilmagan hujjatlarni talab etishga yoʻl qoʻyilmaydi. 18. TXKM tomonidan tadbirkorlik subyekti taqdim etgan maʼlumotlar oʻrganib chiqiladi va hujjatlar qabul qilingan vaqtdan boshlab 4 ish soati ichida maxsus axborot tizimida qayd etiladi. Ariza, maxsus axborot tizimida qayd etilgan vaqtdan boshlab davlat soliq xizmati organi xodimi tomonidan sakkiz ish soati ichida koʻrib chiqiladi va mazkur Nizomning 21-bandi ikkinchi — toʻrtinchi xatboshilarida koʻrsatilgan holatlar aniqlanmagan taqdirda qabul qilinadi. Bunda, onlayn-NKM yoki virtual kassa davlat soliq xizmati organlarida roʻyxatga olinganligi toʻgʻrisidagi 2-ilovaga muvofiq maʼlumotlar tadbirkorlik subyektining shaxsiy kabinetiga yuboriladi. 19. Tadbirkorlik subyektlari taqdim etgan maʼlumotlarda nomutanosibliklar aniqlanganda davlat soliq xizmati organlari tomonidan joyiga chiqqan holda bir ish kunida oʻrganib chiqiladi. 20. Onlayn-NKM va (yoki) virtual kassa roʻyxatdan oʻtkazilganligi uchun toʻlov undirilmaydi. 21. Onlayn-NKM yoki virtual kassani davlat roʻyxatidan oʻtkazish quyidagi hollarda rad etiladi: onlayn-NKM yoki virtual kassani roʻyxatdan oʻtkazish uchun zarur boʻlgan hujjatlar tadbirkorlik subyekti tomonidan toʻliq taqdim etilmaganda; tadbirkorlik subyektlari taqdim etgan maʼlumotlarda nomutanosibliklar aniqlanib, ular tasdiqlanganda; Davlat reyestriga kiritilmagan onlayn-NKM yoki virtual kassa maʼlumotlari koʻrsatilganda. Boshqa asoslarga koʻra onlayn-NKM yoki virtual kassani roʻyxatdan oʻtkazish rad etilishiga yoʻl qoʻyilmaydi. 22. Onlayn-NKM yoki virtual kassani roʻyxatdan oʻtkazish rad etilgan taqdirda, davlat soliq xizmati organlari tomonidan bir ish kunidan kechiktirilmasdan rad etishning aniq sabablari koʻrsatilgan holda elektron tarzda TXKMga hamda tadbirkorlik subyektining shaxsiy kabinetiga xabarnoma yuboriladi. 23. Onlayn-NKM yoki virtual kassani roʻyxatdan oʻtkazish rad etilgan hollarda tadbirkorlik subyekti kamchiliklarni bartaraf etgan holda, takroran roʻyxatdan oʻtkazish uchun murojaat etishga haqli. 24. Tadbirkorlik subyekti davlat soliq xizmati organlarining onlayn-NKM yoki virtual kassani roʻyxatdan oʻtkazishni rad etish toʻgʻrisidagi xabarnomasi, shuningdek, davlat soliq xizmati organlarining mansabdor shaxsi xatti-harakatlari (harakatsizligi) ustidan belgilangan tartibda shikoyat qilish huquqiga ega. 25. Onlayn-NKM va (yoki) virtual kassa roʻyxatga qoʻyilgan turgʻun shahobcha manzili oʻzgargan hollarda tadbirkorlik subyekti tomonidan uch ish kunida onlayn-NKM yoki virtual kassani roʻyxatdan oʻtkazish maʼlumotlariga tegishli oʻzgarishlarni kiritish uchun TXKMga bevosita tashrif buyurgan holda yoki elektron tarzda yangi manzil boʻyicha turgʻun shahobcha mavjudligini tasdiqlaydigan hujjatlar nusxalari bilan birga ariza taqdim qilinadi. Shuningdek, TXKMga tadbirkorlik subyektining faoliyati toʻxtatilgan, fiskal modul yaroqsiz holatga kelgan, amal qilish muddati tugagan, xotirasi maʼlumotlar bilan toʻlgan, onlayn-NKM yoki virtual kassa almashtirilishi zarur boʻlgan yoki boshqa koʻzda tutilmagan hollarda shu mazmundagi arizalar taqdim qilinadi. 26. Tadbirkorlik subyekti tugatilgan, onlayn-NKM yoki virtual kassa tadbirkorlik subyektida foydalanishdan voz kechilgan hollarda, tadbirkorlik subyekti (uning vakili) tomonidan TXKMga bevosita tashrif buyurgan holda, ushbu Nizomga 3-ilovaga muvofiq ariza bilan murojaat qilinadi. Tadbirkorlik subyektini topish imkoni mavjud boʻlmagan taqdirda (roʻyxatdan oʻtgan joyida, yashash manzilida mavjud boʻlmasa va boshqa hollarda), soliq organi maʼlumoti asosida roʻyxatdan chiqarilishi mumkin. Bunda roʻyxatdan chiqarilgan onlayn-NKM yoki virtual kassa toʻgʻrisidagi maʼlumotlar soliq organi tomonidan 24 soat ichida axborot tizimi orqali TXKMga yuboriladi. 27. TXKM tomonidan olingan maʼlumotlar asosida bir ish kunida onlayn-NKM yoki virtual kassani davlat soliq xizmati organidan roʻyxatdan chiqarish uchun tegishli maʼlumotlar maxsus axborot tizimida qayd etiladi. 28. Davlat soliq xizmati organining mansabdor shaxsi tomonidan olingan maʼlumotlarning toʻgʻriligi va ishonchliligi davlat soliq xizmati organlarida mavjud maʼlumotlar asosida, zarur hollarda esa joyiga chiqqan holda bir ish kunida oʻrganib chiqiladi va natijasi boʻyicha onlayn-NKM yoki virtual kassa toʻgʻrisidagi elektron maʼlumotlar bazasiga tegishli maʼlumotlar kiritiladi. 29. Onlayn-NKM yoki virtual kassa har kuni ish boshlanishidan oldin tadbirkorlik subyektining masʼul shaxsi tomonidan umumiy texnik holati, sozligi hamda sana va vaqt aniq koʻrsatilishi yuzasidan tekshiriladi. 30. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 6-sentabrdagi PF-5813-son Farmoni bilan tasdiqlangan grafikda koʻrsatilgan muddatlar tugagandan keyin, aholi bilan pulli hisob-kitob qiluvchi tadbirkorlik subyektlari tomonidan xaridorlarga pul mablagʻlari qabul qilinganligini tasdiqlovchi onlayn-NKM yoki virtual kassa chekini majburiy tartibda berilishi lozim. 31. Onlayn-NKM yoki virtual kassani qoʻllash jarayonida maʼlumotlarni operatorga real vaqt rejimida yetkazib berishning texnik imkoniyati mavjud boʻlmagan taqdirda, shu jumladan, Internet tarmogʻidagi vaqtincha uzilishlar boʻlganda xaridorlarga (mijozlarga) amalga oshirilgan xarid uchun cheklar offlayn rejimida berilishi mumkin. Bunda birinchi offlayn rejimda shakllangan chekni 48 soat ichida operatorga uzatilishi taʼminlanishi zarur. 32. Onlayn-NKM yoki virtual kassadan foydalanish jarayonida nosozlik yuzaga kelgan hollarda, shuningdek, faoliyatini vaqtincha toʻxtatganda tadbirkorlik subyekti bu haqda TXKMning sall-markaziga qoʻngʻiroq qilishi yoki bevosita tashrif buyurishi yoxud soliq toʻlovchining shaxsiy kabineti orqali xabardor qilishi shart. TXKM maʼlumotlar tushgan vaqtdan boshlab bir soat ichida tadbirkorlik subyektiga qarashli turgʻun savdo (xizmat koʻrsatish) shahobchasi joylashgan manzil boʻyicha davlat soliq xizmati organini maxsus axborot tizimi orqali xabardor qiladi. 33. TXKM zaxiradagi onlayn-NKM va (yoki) virtual kassani oʻrnatgunga qadar tadbirkorlik subyekti xaridorlar bilan pullik hisob-kitoblarni, davlat soliq xizmati organlarida roʻyxatdan oʻtkazilgan, ushbu Nizomga 4-ilovaga muvofiq maxsus kvitansiya daftari asosida amalga oshiradi. Onlayn-NKM va (yoki) virtual kassa TXKM tomonidan sozlangandan yoki zaxiradagi oʻrnatilgandan soʻng tadbirkorlik subyekti bir ish kuni ichida maxsus kvitansiya daftari asosida amalga oshirilgan savdolar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni onlayn-NKM yoki virtual kassa tizimiga kiritishi lozim. 34. Onlayn-NKM yoki virtual kassa, shuningdek, Internet aloqasi doimiy ishchi holatda boʻlishi uchun javobgarlik shaxsan tadbirkorlik subyektiga yuklanadi (Internet provayderi yoki mobil aloqa operatori ish faoliyatida yuzaga keladigan ayrim texnik muammoli holatlar bundan mustasno). 35. Pul mablagʻlarini qaytarish zarur boʻlgan hollarda sotuvchi xaridor tomonidan taqdim etilgan kassa cheki yoxud ushbu tovarga haq toʻlanganligini tasdiqlaydigan chekka tenglashtirilgan hujjat asosida xaridorga pul mablagʻlarini qaytarib berishi shart. 36. Xaridordan qaytarilgan tovarni qabul qilib olish uchun yukxati rasmiylashtiriladi. Yukxati ikki nusxada tuziladi, ulardan biri tovar hisobotiga tikib qoʻyiladi, ikkinchi nusxasi xaridorga topshiriladi va qaytarilgan tovar uchun pul summasini olishga asos hisoblanadi. Qaytarilgan summa uchun pul mablagʻlarini qaytarish toʻgʻrisida dalolatnoma rasmiylashtiriladi. Dalolatnoma bir nusxada tuziladi, masʼul shaxslar tomonidan imzolanadi va tadbirkorlik subyektining rahbari tomonidan tasdiqlanadi. Xaridor tomonidan taqdim etilgan kassa cheklari qogʻoz varagʻiga yopishtiriladi va dalolatnoma bilan birgalikda buxgalteriyaga topshiriladi. 37. Pul mablagʻlarini qaytarish xaridorning familiyasi, ismi, otasining ismi koʻrsatilgan holda, uning yozma arizasi asosida bir bank kunidan ortiq boʻlmagan vaqt mobaynida hisob-kitob raqamidan zarur pul mablagʻlarini olish yoʻli bilan xoʻjalik yurituvchi subyekt kassasidan amalga oshiriladi. Tadbirkorlik subyekti kassasidan pulni qaytarish uchun xaridorning familiyasi, ismi, otasining ismi majburiy tartibda koʻrsatilgan holda xarajat kassa orderi tuziladi. 38. Tovarlar toʻliq yoki qisman qaytarilganda tovarlarni sotishdan olingan daromadga xaridorlarga qaytarilgan pul summasida tuzatish kiritiladi. Tovarlarni sotishdan olingan daromadga tuzatish kiritish pul mablagʻlari qaytarilgan soliq davrida amalga oshiriladi. Bunda foydalanuvchi tomonidan qaytarish kassa chek shakllantiriladi. 381. Ilgari amalga oshirilgan hisob-kitoblarga oʻzgartirishlar kiritish zarur boʻlgan hollarda, foydalanuvchi tomonidan fiskal chekka tuzatish kiritiladi. Tuzatuvchi kassa cheki foydalanuvchi tomonidan ilgari onlayn-NKMdan foydalanmasdan hisob-kitob qilgan hollarda, onlayn-NKMdan foydalanish majburiyatining bajarilishini taʼminlash maqsadida yoki onlayn-NKMdan ushbu Nizom talablari buzilgan holda foydalanilganda shakllantiriladi. Fiskal chekka mahsulotlar (tovarlar va xizmatlar) yagona elektron milliy katalogi identifikatsiya kodlari, mahsulotning (tovar, xizmat) oʻlchov birligi, soni va summasi va qoʻshilgan qiymat soligʻi summasi boʻyicha tafovut aniqlangan oydagi qoʻshilgan qiymat soligʻi yoki aylanmadan olinadigan soliqlar boʻyicha soliq toʻlovchilar uchun tegishincha soliq hisobotlarini taqdim etish muddatlarigacha tuzatish kiritilishi mumkin, Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 257-moddasida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno. 39. Tovarlar sotiladigan (ishlar bajariladigan va xizmatlar koʻrsatiladigan) joylarda aholi bilan onlayn-NKM yoki virtual kassa orqali hisob-kitobni amalga oshirishda pul mablagʻlarining toʻliq hisobga olinishini nazorat qilish qonun hujjatlariga muvofiq davlat soliq xizmati organlari tomonidan amalga oshiriladi. 40. Onlayn-NKM yoki virtual kassa qoʻllanishini nazorat qilish quyidagi usullar bilan amalga oshirilishi mumkin: nazorat tartibida xarid qilish; onlayn-NKM yoki virtual kassaning oldin shakllantirilgan cheklarini davlat soliq xizmati organlariga yuborilgan fiskal maʼlumotlar bilan solishtirish; onlayn-NKM yoki virtual kassaning holatini texnik talablarga muvofiqligi yuzasidan ekspertizadan oʻtkazish. 41. Davlat soliq xizmati organlari amalga oshiriladigan tekshirishlar davrida TXKM mutaxassislarini onlayn-NKM yoki virtual kassa boʻyicha texnik ekspertlar (maslahatchilar) sifatida qonun hujjatlariga muvofiq jalb etish huquqiga ega. 42. Texnik talablarga muvofiq boʻlmagan, shu jumladan xizmat koʻrsatishning dasturiy mahsuloti buzilgan holda onlayn-NKM yoki virtual kassadan foydalanilganligi toʻgʻrisida shubha/belgi mavjud boʻlgan taqdirda davlat soliq xizmati organining mansabdor shaxslari tomonidan joyiga borgan holda ushbu Nizomga 5-ilovaga muvofiq shakl boʻyicha bayonnoma tuziladi, ayni bir vaqtning oʻzida onlayn-NKM yoki virtual kassa dasturiy mahsuloti oʻrnatilgan qurilma va fiskal modul oʻrganish va ekspertizadan oʻtkazish uchun vaqtincha olib qoʻyiladi. Bunda, onlayn-NKM yoki virtual kassa chekidagi fiskal maʼlumot va vakolatli organga yuborilgan fiskal maʼlumot oʻrtasidagi tafovut shubha/belgi sifatida tushuniladi. 43. Onlayn-NKM yoki virtual kassa dasturiy mahsuloti oʻrnatilgan qurilma va fiskal modul vaqtincha olib qoʻyilgan tadbirkorlik subyektiga davlat soliq xizmati organlari tomonidan ekspert xulosasi olingunga va masala mazmunan koʻrib chiqilgunga qadar tegishli TXKM tomonidan roʻyxatdan oʻtkazilgan boshqa zaxiradagi onlayn-NKM yoki virtual kassa va fiskal modul bir kun ichida beriladi. 44. Davlat soliq xizmati organlari tomonidan olib qoʻyilgan onlayn-NKM yoki virtual kassa dasturiy mahsuloti oʻrnatilgan qurilma va fiskal modul texnik ekspertizani amalga oshirish uchun ushbu onlayn-NKM yoki virtual kassa dasturiy mahsulotiga texnik xizmat koʻrsatmaydigan mustaqil TXKMga beriladi. Ekspertiza jarayonida onlayn-NKM yoki virtual kassa dasturiy mahsuloti oʻrnatilgan qurilma va fiskal modulning nosozligi aniqlangan taqdirda ekspertiza uchun xizmat haqi tadbirkorlik subyekti tomonidan, aks holda vakolatli organning soliq organlarini rivojlantirish fondi tomonidan qoplanadi. 45. Onlayn-NKM yoki virtual kassa dasturiy mahsuloti oʻrnatilgan qurilma va fiskal modul olingan kundan boshlab oʻn ish kunidan ortiq boʻlmagan muddatda ekspertizadan oʻtkazilishi shart. Ekspertiza qonun hujjatlarida belgilangan tartibda oʻtkaziladi. 46. Ekspertiza natijasiga koʻra onlayn-NKM yoki virtual kassaning xizmat koʻrsatuvchi dasturi buzilmaganligi aniqlangan taqdirda onlayn-NKM yoki virtual kassa dasturiy mahsuloti oʻrnatilgan qurilma va fiskal modul tadbirkorlik subyektiga qaytariladi. 47. Operator maxsus texnika vositalari bilan jixozlangan, milliy kriptografik algoritmlar bazasi asosida axborot xavfsizligini taʼminlashning kriptografik usullaridan foydalangan holda, real vaqt rejimida axborot-telekommunikatsiya tarmogʻi orqali onlayn-NKM va virtual kassalarga biriktirilgan fiskal modullardan keladigan maʼlumotlarni uzluksiz ravishda qabul qiladi, qayta ishlaydi va saqlaydi, shuningdek, vakolatli organning maʼlumotlar bazasini shakllantiradi. 48. Operatorning vazifalari va majburiyatlari quyidagilardan iborat: fiskal maʼlumotlar xavfsizligini taʼminlash; fiskal maʼlumotlarni qabul qilingan vaqtdan boshlab besh yil muddatda saqlash; fiskal maʼlumotlarni qabul qilib olish jarayonida ularni oʻzgartirish, bloklash yoki yuq qilish imkoniyatini cheklash; fiskal maʼlumotlar bazasining zaxira nusxalari yuritilishini taʼminlash; fiskal modul foydalanuvchilarining shaxsiy maʼlumotlarini himoya qilish; oʻziga tegishli maʼlumotlarni koʻrsatgan holda Internetda oʻzining oʻz maxsus axborot tizimini ishlab chiqish va muntazam ishlashini taʼminlash; onlayn-NKM va virtual kassa cheklarining haqqoniyligini QR-kod orqali tekshirish imkoninini beradigan axborot tizimlari va mobil ilovalarni ishlab chiqish; fiskal modul va onlayn-NKM va (yoki) virtual kassa dasturiy mahsuloti oʻrtasida maʼlumotlarni almashish talablarini va shakllarini ishlab chiqish; fiskal modulni texnik jihatdan mos keladigan onlayn-NKM va virtual kassalarning dasturiy tizimi bilan integratsiyalashtirishga koʻmaklashish; sotilgan mahsulotlar (bajarilgan ishlar va koʻrsatilgan xizmatlar) toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni viloyat, shahar va tumanlar boʻyicha tahlil qilish, shuningdek, soliq toʻlashdan boʻyin tovlash ehtimoli boʻlgan holatlarni aniqlaydigan avtomatlashtirilgan tahlil tizimlarini ishlab chiqish; davlat reyestriga kiritilgan TXKMlarning hududiy filiallarini va sheriklik asosida hamkorlarini roʻyxatga kiritish; TXKMlarning elektron shaklda yuborilgan arizasiga muvofiq malakali mutaxassis sertifikatiga ega boʻlgan xodimlarni roʻyxatga olish va ularga operatorning maxsus axborot tizimida ishlashi uchun ruxsat berish; TXKMlar tomonidan ushbu qarorga 2-ilovaga asosan tasdiqlangan texnik talablarda nazarda tutilgan texnik va funksional tavsiflarga koʻra hamda tegishli shartnoma asosida taqdim qilingan fiskal modullarga uning xarajatlarini qoplab berish sharti bilan maxsus dasturiy taʼminot (applet) bilan jihozlab va maxsus axborot tizimida ularning hisobini yuritish. Bunda operator maxsus dasturiy taʼminot (applet) bilan jihozlangan fiskal modullarni TXKMga tasdiqlovchi hujjatlarga asosan, lekin Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi huzuridagi “Loyihalar va import kontraktlarni kompleks ekspertiza qilish markazi” DUK xulosasida koʻrsatilgan narxdan oshmagan miqdorda fiskal modullarning qiymatini qoplashi lozim; onlayn-NKM yoki virtual kassa dasturiy mahsulotining texnik va funksional tavsiflariga muvofiqligi yuzasidan vakolatli organga xulosa taqdim etish. 49. TXKMlar va ularning hududiy filiallarini yoki sheriklik asosidagi hamkorlarni roʻyxati maxsus axborot tizimida yuritiladi. 50. Operator vakolatli organning qaroriga asosan TXKMning, uning filiallari yoki sheriklik asosidagi hamkorlar mutaxassis xodimlarini maxsus axborot tizimiga kirish imkoniyatini bekor qilishi mumkin. 51. Fiskal modullar TXKMning arizasi asosida operator tomonidan beriladi. 52. Operator tomonidan maxsus axborot tizimida fiskal modullar, TXKMlar va ularning filiallari, mutaxassis xodimlari, onlayn NKM va virtual kassalar reyestri yuritiladi. 53. Operator vakolatli organ bilan birgalikda turgʻun savdo va hizmat koʻrsatish shahobchalarida onlayn-NKM va (yoki) virtual kassani toʻgʻri ishlashi yuzasidan oʻrganish hamda lozim hollarda oʻrganish uchun ekspert tashkilotlarni jalb qilish huquqiga ega. 54. Operator vakolatli organ bilan birgalikda TXKMga yuklangan vazifalar toʻlik bajarilishini nazorat qilib boradi. TXKMga yuklangan talablar bajarilmagan taqdirda, operator markazga nisbatan qonun hujjatlarida belgilangan choralarni koʻrish boʻyicha vakolatli organga taklif kiritadi hamda vakolatli organ uni davlat reyestridan chiqarish choralarini koʻradi. 55. Tadbirkorlik subyektlarini fiskal modul yoki virtual fiskal modul bilan taʼminlash va operator tomonidan koʻrsatiladigan xizmatlar uchun tadbirkorlik subyektlari tomonidan yilda bir marta bazaviy hisoblash miqdorining bir baravari miqdorida operatorga toʻlov amalga oshiriladi. Bunda operator tomonidan koʻrsatiladigan xizmatlar uchun toʻlovlar tadbirkorlik subyektlari tomonidan naqd pulda va naqd pulsiz koʻrinishda amalga oshirilishi mumkin. Toʻlovlarni belgilangan muddatda toʻlab berilmaslik holatlari tadbirkorlik subyektiga koʻrsatiladigan xizmatlarni toʻxtatib qoʻyishga asos boʻla olmaydi. 56. Vakolatli organ operator tomonidan ushbu tartib talablariga rioya qilinishi yuzasidan nazorat oʻrnatadi. 57. Operator belgilangan tartibda fiskal maʼlumotlarni vakolatli organga yubormagan taqdirda yoki xato maʼlumotlar yuborilganda, shuningdek, tartibda koʻrsatilgan muddatlarda operatorga yuborilgan ariza va murojaatlarga javob bermaganda amaldagi konun hujjatlariga muvofiq javob beradi. 58. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar. 1. Ushbu Nizom aholi bilan Marketpleys orqali amalga oshirilgan pulli hisob kitoblar uchun xaridorlarga elektron fiskal chek taqdim qilish tartibini belgilaydi. 2. Ushbu Nizom talablari quyidagilarga tatbiq etiladi: Marketpleys, shu jumladan toʻlov tashkilotlar orqali aholi bilan pulli hisob-kitoblarni amalga oshirilganda xaridorlarga elektron fiskal chek taqdim qilish; tadbirkorlik subyektlari tomonidan xaridorlarga joylarda xarid qilingan mahsulot va xizmatlar uchun Marketpleys, shu jumladan toʻlov tashkilotlar orqali amalga oshirilgan toʻlovlar uchun onlayn-NKM yoki virtual kassa cheklarini taqdim qilish; joylarda amalga oshirilgan toʻlovlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni operatorga yuborish. 3. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi: fiskal maʼlumotlar — hisob-kitoblar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, hisob-kitoblarni amalga oshiruvchi tadbirkorlik subyekti toʻgʻrisida maʼlumot, hisob-kitobda foydalaniladigan Marketpleys orqali yaratilgan boshqa maʼlumotlar; virtual fiskal modul — operator tomonidan yaratiladigan unikal raqam va unga biriktirilgan elektron raqamli imzo ochiq kalit sertifikati; Vakolatli organ — Oʻzbekiston Respublikasi Soliq qoʻmitasi; dasturlarni dasturlash interfeysi (Application Programming Interface) (keyingi oʻrinlarda — API) — bir dasturiy tizimning boshqa dasturiy tizim bilan oʻzaro aloqada ishlash usullarining tavsifi; Marketpleys — operator tizimiga bogʻlanish imkoniyatiga ega boʻlgan, operatorga taqdim qilgan chek maʼlumotlari asosida onlayn rejimda fiskal belgilarni qabul qiluvchi, cheklarni elektron shaklda xaridorlarga yuborish funksiyasiga ega boʻlgan texnika vositalaridan, axborot texnologiyalaridan va axborot tizimlari xizmatlaridan foydalangan holda elektron toʻlov hujjatlari vositasida naqd yoki naqd pulsiz hisob-kitoblarni amalga oshirish tizimi; Marketpleys reyestri — qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda Davlat reyestriga kiritilgan Marketpleyslar roʻyxati. Marketpleys foydalanuvchisi — tovarlar (bajarilgan ishlar va koʻrsatilgan xizmatlar) uchun aholi bilan pulli hisob kitoblarni amalga oshirishda fiskal maʼlumotlarni Marketpleys serveri orqali operatorga yuboruvchi tadbirkorlik subyekti. 4. Fiskal chek maʼlumotlarni operatorga yuborilishi Marketpleysning virtual fiskal moduli bilan tasdiqlash orqali amalga oshiriladi. 5. Operatorga yuboriladigan maʼlumotlarning toʻgʻriligi va ishonchliligi boʻyicha Marketpleys javobgar hisoblanadi. 6. Marketpleyslar tartib raqam bilan elektron fiskal chek maʼlumotlarini operatorga yuboradi. 7. Operator tomonidan chek maʼlumotlariga fiskal belgi yaratib, QR-kod bilan Marketpleyslarga qaytariladi. 8. Marketpleys orqali xarid cheki elektron shaklda taqdim etilganda, operatordan olingan elektron fiskal chekning havolasini xaridor koʻrsatgan abonent raqamiga yoki elektron pochta manziliga, yoxud xaridorning shaxsiy kabinetiga yuborishini taʼminlaydi. 9. Marketpleys orqali realizatsiya qilingan tovar (xizmat) uchun chek qogʻoz shaklda taqdim etilgan taqdirda, qogʻoz chek ushbu qarorning 1-ilova 7-bandi talablariga mos ravishda shakllanishi lozim. 10. Marketpleyslar xaridorlarga elektron fiskal chek taqdim qilish uchun operatorning maxsus axborot tizimi bilan integratsiya qiladi. 11. Marketpleyslar: fiskal chek maʼlumotlarni shakllantirish, yuborish, qabul qilish va saqlash imkoniyatini beradigan axborot tizimiga; call-markaziga ega boʻlishi lozim. 12. Marketpleyslar oʻzining maʼlumotlar bazasida shakllantirilgan fiskal chek maʼlumotlarni kamida 5 yil davomida saqlanishini va foydalanuvchilarning shaxsiy maʼlumotlari himoya qilinishi ularning konfidensialligini taʼminlashi shart, qonunchilik hujjatlarida belgilangan holatlar bundan mustasno. 121. Belgilangan tartibda Davlat reyestriga kiritilgan elektron tijorat platformalari qonunchilik hujjatlari bilan talab etiladigan zarur maʼlumotlardan API orqali foydalanishi mumkin. 122. Elektron tijorat platformalar soliq organi axborot tizimlaridagi API dan foydalanishga ruxsat olish uchun vakolatli organga shaxsiy kabineti orqali murojaat qiladi. 123. Vakolatli organ oʻn ish kuni mobaynida quyidagi talablar bir vaqtning oʻzida bajarilganligini tekshiradi va API dan foydalanishga ruxsat beradi: b) Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi Personallashtirish agentligi tomonidan taqdim etiladigan Shaxsga doir maʼlumotlar bazasini Shaxsga doir maʼlumotlar bazalarining davlat reyestrida roʻyxatdan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi guvohnomasi mavjudligi; v) tizimga murojaat qiladigan IP-manzil hamda maʼlumotlarni qayta ishlaydigan texnik vositalarning jisman Oʻzbekiston Respublikasi hududida joylashganligi; d) elektron tijorat platformalar tomonidan API dan foydalanishga ruxsat olish uchun soʻralayotgan maʼlumotlarning, elektron fiskal cheklarda boʻlishi zarur boʻlgan maʼlumotlarga muvofiqligi. Yuqoridagi talablarga muvofiq boʻlmagan holatlarda vakolatli organ API orqali foydalanishni rad etadi hamda bu haqda murojaatchiga xabar yuboradi. 124. Elektron tijorat platformalarning API orqali yuboriladigan texnik soʻrovlari soni sekundiga 1 tadan oshmasligi shart. 125. Vakolatli organ API dan foydalanuvchi elektron tijorat platformalarning reyestrini yuritadi. 126. Elektron tijorat platformalar oʻzining maʼlumotlar bazasida shaxsga doir maʼlumotlarning va soliq sirini tashkil etuvchi maʼlumotlarning konfidensialligini taʼminlashi shart. 127.Elektron tijorat platformalar soliq organi axborot tizimlaridan olingan shaxsga doir maʼlumotlarni va soliq sirini tashkil etuvchi maʼlumotlarni uchinchi shaxslarga oshkor etmasligi va tarqatmasligi shart. 13. Marketpleyslarni Davlat reyestriga kiritilishi uchun vakolatli organga ilovaga muvofiq belgilangan shaklda Marketpleyslar tomonidan ariza bilan murojaat qilinadi. 14. Vakolatli organ tomonidan ariza beruvchiga Marketpleyslarga Davlat reyestriga kiritish toʻgʻrisidagi qaror nusxasi yoki uni rad etish sababi koʻrsatilgan javob xati hujjatlar taqdim etilgan kundan boshlab oʻn besh ish kunida elektron yoki yozma tarzda murojaatchiga taqdim etiladi. 15. Davlat reyestriga kiritish rad etilganda, ariza beruvchi kamchiliklarni bartaraf etib, vakolatli organga takroran murojaat qilishi mumkin. 16. Marketpleyslarni quyidagi hollarda Davlat reyestridan chiqariladi: Marketpleys tugatilganda, bankrot deb eʼtirof etilganda; uning faoliyatiga nisbatan qonunchilik hujjatlari talablari oʻzgarganda; vakolatli organga qilgan murojaatiga muvofiq. 17. Qonunchilikda belgilangan talablar bajarilmagan taqdirda vakolatli organ tomonidan Davlat reyestriga kiritilgan Marketpleysni yozma ogohlantirilgan holda operator tarmogʻidan vaqtinchalik yoki butunlay uzishi va Davlat reyestridan chiqarishi mumkin. 18. Marketpleysni Davlat reyestridan chiqarish vakolatli organning qarori asosida amalga oshiriladi. 19. Marketpleys orqali aholi bilan pulli hisob kitoblarni amalga oshiruvchi tadbirkorlik subyektlari qonunchilikda belgilangan tartibda Marketpleys bilan oʻzaro shartnoma tuzadi. 20. Marketpleys oʻzaro shartnoma taqdim qilgan tadbirkorlik subyekti maʼlumotlarini operatorning maxsus axborot tizimida qayd etadi. 21. Yuborilgan arizaning maʼlumotlarni notoʻgʻri yoki belgilangan tartibda toʻldirilmagan boʻlsa Davlat soliq xizmati organlari xodimi tomonidan rad qilinadi. Marketpleys kamchiliklarni bartaraf qilib 2-bandga muvofiq qayta ariza yuborishi mumkin. 22. Vakolatli organ va operator ushbu Nizom talablariga rioya etilishi yuzasidan qonunchilik hujjatlariga muvofiq nazoratni amalga oshiradilar. 23. Ushbu Nizom talablarini buzgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar. 1. Mazkur texnik talablar maʼlumotlarni davlat soliq xizmati organlariga fiskal modul va uning dasturiy mahsulotlaridan (versiyalaridan) foydalangan holda uzatishni taʼminlaydigan onlayn nazorat kassa mashinalari (keyingi oʻrinlarda onlayn-NKM deb ataladi), virtual kassa va fiskal modulning asosiy texnik hamda funksional xususiyatlarini aks ettiradi, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi hududida qoʻllanishi ruxsat etilgan onlayn-NKM va virtual kassaning Davlat reyestriga kiritiladigan texnik talablarga muvofiqligi yuzasidan doimiy tatbiq etiladi. 2. Onlayn-NKM va virtual kassa dasturiy taʼminoti orqali shakllantiriladigan fiskal maʼlumotlarning elektron tuzilmasi, ularni fiskal maʼlumotlar operatori (keyingi oʻrinlarda operator deb ataladi)ga yuborish tartibi, texnik xizmat koʻrsatish markazi (keyingi oʻrinlarda TXKM deb ataladi) bilan elektron axborot almashish formatlari operator tomonidan ishlab chiqiladi va maxsus axborot tizimiga joylashtirib boriladi. 3. Onlayn-NKMga quyiladigan texnik talablar quyidagilardan iborat: zavod raqami va zavod raqami koʻrsatilgan korpusga ega boʻlishi; fiskal modulsiz onlayn-NKM dasturiy mahsulotdan foydalanish imkoni cheklanganligi; foydalanuvchi va xaridor (mijoz) oʻrtasida sotilgan tovarlar (bajarilgan ishlar va koʻrsatilgan xizmatlar) uchun hisob-kitoblarni amalga oshirishdagi onlayn-NKM yoki virtual kassada amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq shakllantirilgan va elektron shaklda yoki qogʻozda chop etilgan, hisob-kitoblar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan, uni amalga oshirish faktini tasdiqlovchi birlamchi hisob hujjati (keyingi oʻrinlarda chek deb ataladi) qogʻozi boʻlmagan holda chekni shakllantirish uchun buyruq berish imkonini avtomatik tarzda cheklash; onlayn-NKMdan ruxsat etilmagan hollarda foydalanishga harakat qilinganda yoki maʼlumotlar bazasiga tashqi dasturlar orqali oʻzgartirish kiritilganda avtomatik tarzda bloklash tizimiga oʻtish; fiskal modul nosoz holatga kelganda yoki uning xotirasi toʻlganda avtomatik bloklash tizimiga oʻtish; real vaqt rejimida avtomatlashtirilgan kuzatish tizimi (GPS) bilan jihozlangan boʻlishi, chek maʼlumotlari bilan joylashgan joyi boʻyicha geolakatsiya (uzunlik va kenglik) maʼlumotlarini operatorga yuborish; shtrix kod oʻqish qurilmasini qoʻllab-quvvatlash; cheklarni chop etish qurilmasi korpus ichida boʻlishi; elektron toʻlov tizimlariga majburiy ulanishi; shtrix-kodlar va raqamli markirovka kodlarini toʻgʻri oʻqishni va aniqlashni taʼminlovchi maxsus qurilmalarga (2D-skanerlar, maʼlumotlarni yigʻuvchi terminallar yoki boshqa turdagi maxsus qurilmalar) ega boʻlishi; Mahsulotlar (tovar va xizmatlar) yagona elektron milliy katalogi boʻyicha identifikatsiyalash kodlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni real vaqt rejimida qurilma xotirasiga yuklash imkoniyati; bank kartalari orqali toʻlovlarni qabul qilish imkoniyati; raqamli markirovkalangan mahsulotlarni raqamli identifikatsiyalash vositasining markirovkalash kodlari toʻgʻri oʻqilishini va aniqlanishini taʼminlashi maqsadida ISO/IEC 15415 “Axborot texnologiyalar. Avtomatik identifikatsiyalash va maʼlumotlarni yigʻish texnologiyalari. Chop etish sifatini baholash uchun shtrix kodi ramzlarini test spetsifikatsiyasi. Ikki oʻlchamli ramzlar” (ISO/IEC 15415:2011 “Information technology — Automatic identification and data capture techniques — Bar code print quality test specification — Two-dimensional symbols”) standartiga muvofiq maxsus uskunalar, yaʼni maʼlumotlarni yigʻish terminallari, lazer skanerlari yoki boshqa shtrix kod oʻqish qurilmasiga ega boʻlishi; raqamli markirovkalangan mahsulotlar realizatsiya qilinganda, ushbu mahsulotning markirovka kodini majburiy aks ettirish talabini eʼlon qilish, shuningdek, markirovka kodi aks ettirilmagan taqdirda, chekni shakllantirish imkoniyatini cheklash mexanizmiga ega boʻlishi; kassa chekida ikkita bir xil markirovka kodlarni (dublikatlarni) aks ettirish imkoniyatini cheklash mexanizmiga ega boʻlishi; sotilgan tovarlar (bajarilgan ishlar va koʻrsatilgan xizmatlar) nomi, oʻlchov birligi, miqdori toʻgʻri aks ettirilishini taʼminlash; fiskal modul korpusning ichida joylashtirilishi; 48 soat offlayn rejimida ishlagandan soʻng avtomatik bloklash tizimiga oʻtish; 6 ta belgidan kam boʻlmagan dasturiy parolga yoki bundan yuqori darajadagi himoya tizimiga ega boʻlish; mobil aloqa operatorining internet tarmogʻiga 2G va undan yuqori standartlar asosida, shuningdek, SDMA va Wi-Fi standartlari orqali aloqa tarmogʻiga bogʻlanish imkoniyatining mavjudligi; sertifikatlash organlari tomonidan berilgan muvofiqlik sertifikatlarining mavjudligi; dasturiy mahsulotning mualliflik huquqini tasdiqlovchi hujjatning mavjudligi (agar u xorijiy mamlakatdan olingan boʻlsa uning manbai koʻrsatiladi); foydalanish boʻyicha qoʻllanmaga (davlat tili va boshqa tillarda) ega boʻlish; chop etilgan cheklardagi sonlar, harflar va ramzlar aniq koʻrinishda boʻlishi va bir xil maʼnoda oʻqilishi; Oʻzbekiston Respublikasi hududida foydalanish jarayonida vaqt va sanani internet orqali UTC+05:00 vaqt zonasiga avtomatik moslashtirishni taʼminlashi yoki vaqt va sanani operator serveridan olish imkoniyatining mavjudligi; fiskal maʼlumotlar bevosita fiskal modul orqali toʻgʻridan-toʻgʻri faqat operatorga uzatilishi taʼminlanishi; bitta fiskal moduldan bir vaqtda faqat bitta onlayn-NKM uchun foydalanish taʼminlanishi; chek qogʻozida aks etadigan maʼlumotlar ustun ravishda davlat tilida boʻlishi taʼminlanishi; fiskal maʼlumotlarni shakllantirishda ularga qasddan oʻzgartirish kiritilishidan himoyalanganlik; Onlayn-NKM fiskal maʼlumotlar almashishda qoʻyiladigan talablarga ziyon yetkazmaydigan boshqa qulayliklarga ham ega boʻlishi mumkin. Onlayn-NKMga oʻrnatilgan dasturiy mahsulotga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilishi mumkin. Fiskal maʼlumotlar, shuningdek, ularni operatorga yuborishda oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilgan taqdirda operator va kiberxavfsizlik markazidan qayta xulosa olinishi shart. 4. Texnik talablar barcha turdagi onlayn-NKM uchun tatbiq etiladi. 5. Onlayn-NKMdan quyidagi hollarda foydalanishga ruxsat etilmaydi: uning modeli Davlat reyestriga kiritilmagan boʻlsa; chekda majburiy talablardan biri yoki bir nechtasi mavjud boʻlmasa; onlayn-NKMga qoʻyilgan talablardan biri yoki bir nechtasi bajarilmasa; TXKM bilan kafolatli va uzluksiz xizmat koʻrsatish boʻyicha shartnoma tuzilmaganda; tadbirkorlik subyektining maʼlumotlari oʻzgarganda. 6. Virtual kassalarga qoʻyiladigan texnik talablar quyidagilardan iborat: dasturiy mahsulot versiya raqami, seriya yoki litsenziya raqamiga ega boʻlishi; fiskal modulsiz virtual kassa dasturiy mahsulotidan foydalanish imkoni cheklanganligi; virtual kassadan ruxsat etilmagan hollarda foydalanishga harakat qilinganda yoki maʼlumotlar bazasiga tashqi dasturlar orqali oʻzgartirish kiritilganda avtomatik tarzda bloklash tizimiga oʻtish; fiskal modul nosoz holatga kelganda yoki uning xotirasi toʻlganda avtomatik bloklash tizimiga oʻtish; 48 soat offlayn rejimida ishlagandan soʻng avtomatik bloklash tizimiga oʻtish; shtrix kod oʻqish qurilmasini qoʻllab-quvvatlash; shtrix-kodlar va raqamli markirovka kodlarini toʻgʻri oʻqishni va aniqlashni taʼminlovchi maxsus qurilmalarga (2D-skanerlar, maʼlumotlarni yigʻuvchi terminallar yoki boshqa turdagi maxsus qurilmalar) ega boʻlishi; Mahsulotlar (tovar va xizmatlar) yagona elektron milliy katalogi boʻyicha identifikatsiyalash kodlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni real vaqt rejimida qurilma xotirasiga yuklash imkoniyati; bank kartalari orqali toʻlovlarni qabul qilish imkoniyati; Raqamli markirovkalangan mahsulotlarni raqamli identifikatsiyalash vositasining markirovkalash kodlari toʻgʻri oʻqilishini va aniqlanishini taʼminlashi maqsadida, ISO/IEC 15415 “Axborot texnologiyalar. Avtomatik identifikatsiyalash va maʼlumotlarni yigʻish texnologiyalari. Chop etish sifatini baholash uchun shtrix kodi ramzlarini test spetsifikatsiyasi. Ikki oʻlchamli ramzlar” (ISO/IEC 15415:2011 “Information technology — Automatic identification and data capture techniques — Bar code print quality test specification — Two-dimensional symbols”) standartiga muvofiq maxsus uskunalar, yaʼni maʼlumotlarning yigʻish terminallari, lazer skanerlari yoki boshqa shtrix kod oʻqish qurilmasiga ega boʻlishi; raqamli markirovkalangan mahsulotlar realizatsiya qilinganda, ushbu mahsulotning markirovka kodini majburiy aks ettirish talabini eʼlon qilish, shuningdek, markirovka kodi aks ettirilmagan taqdirda, chekni shakllantirish imkoniyatini cheklash mexanizmiga ega boʻlishi; kassa chekida ikkita bir xil markirovka kodlarni (dublikatlarni) aks ettirish imkoniyatini cheklash mexanizmiga ega boʻlishi; sotilgan tovarlar (bajarilgan ishlar va koʻrsatilgan xizmatlar) nomi, oʻlchov birligi, miqdori toʻgʻri aks ettirilishini taʼminlash; 6 ta belgidan kam boʻlmagan dasturiy parolga yoki bundan yuqori darajadagi himoya tizimiga ega boʻlish; sertifikatlash organlari tomonidan berilgan muvofiqlik sertifikatlarining mavjudligi; dasturiy mahsulotning mualliflik huquqini tasdiqlovchi hujjatning mavjudligi (agar u xorijiy mamlakatdan olingan boʻlsa uning manbai koʻrsatiladi); foydalanish boʻyicha qoʻllanmaga (davlat tilida va boshqa tillarda) ega boʻlishi; chop etilgan cheklardagi sonlar, harflar va ramzlar aniq koʻrinishda boʻlishi va bir xil maʼnoda oʻqilishi; Oʻzbekiston Respublikasi hududida foydalanish jarayonida vaqt va sanani internet orqali UTC+05:00 vaqt zonasiga avtomatik moslashtirishni taʼminlashi yoki vaqt va sanani operator serveridan olish imkoniyatining mavjudligi; fiskal maʼlumotlarni bevosita fiskal modul orqali toʻgʻridan-toʻgʻri faqat operatorga uzatilishini taʼminlanishi; bitta fiskal moduldan bir vaqtda faqat bitta virtual kassa uchun foydalanishi taʼminlanishi; chekda aks etadigan maʼlumotlar ustun ravishda davlat tilida boʻlishi taʼminlanishi; Virtual kassa fiskal maʼlumotlar almashishda qoʻyiladigan talablarga ziyon yetkazmaydigan boshqa qulayliklarga ega boʻlishi mumkin. Virtual kassaga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilishi mumkin. Fiskal maʼlumotlar, shuningdek, ularni operatorga yuborishda oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilgan taqdirda operator va kiberxavfsizlik markazidan qayta xulosa olinishi shart. Tovarlarni sotish, ishlarni bajarish va xizmatlarni koʻrsatishni elektron tijorat orqali amalga oshiruvchi tadbirkorlik subyektlari fiskal maʼlumotlarni operatorga uzatishni Soliq qoʻmitasi tomonidan ishlab chiqilgan virtual kassa dasturiy mahsuloti orqali amalga oshirishi mumkin. 7. Texnik talablar barcha turdagi virtual kassalar uchun tatbiq etiladi. 8. Virtual kassadan quyidagi hollarda foydalanishga ruxsat etilmaydi: uning versiyasi (modeli) Davlat reyestriga kiritilmagan boʻlsa; chekda majburiy talablardan biri yoki bir nechtasi mavjud boʻlmasa; TXKM bilan kafolatli va uzluksiz xizmat koʻrsatish boʻyicha shartnoma tuzilmagan boʻlsa; tadbirkorlik subyektining maʼlumotlari oʻzgarganda. 9. Fiskal modul sifatida smart-karta yoki USB-kaliti koʻrinishidagi qurilmalardan foydalanish mumkin. 10. Fiskal modul xavfsizlik kontrolleri bilan taʼminlangan boʻlishi lozim. Shu jumladan, fiskal modul T=0 va T=1 aloqa protokollarini, UZDST1092-2009 yoxud ECDSA-256 hamda 3DES, AES, RSA, SNA-1, SNA-224, SNA-256, ECC over GF(p) va Random number generation kriptografik algoritmlarni shifrlash funksiyalarini amalga oshirish imkoniyati boʻlishi, shuningdek Java Card 2.2.2 yoki Java Card 3.0.3, Global Platform 2.1.1 va undan yuqori standartlarga javob berishi lozim. Bundan tashqari, fiskal modul kriptografik algoritmlarni ishlash tezligi 600 millisekunddan oshmasligi, fiskal modulning appletini ishlash tezligi 2 soniyadan oshmasligi, fiskal maʼlumotlar saqlanishi uchun ajratilgan xotira hajmi 100 kilobaytdan va fiskal modulning operativ xotirasi 8 kilobaytdan kam boʻlmasligi hamda operator tomonidan qoʻshimcha belgilangan texnik va funksional tavsiflari asosida boʻlishi kerak. 11. Onlayn-NKM yoki virtual kassa dasturiy taʼminotining elektron murojaati asosida fiskal modul xotirasida chekni roʻyxatga oladi; Fiskal modul xotirasida “Z-hisobot”larni shakllantiradi va saqlaydi; Onlayn-NKM va (yoki) virtual kassa orqali shakllangan maʼlumotlarni, jumladan, umumiy chek summasi, naqd yoki bank plastik kartadan toʻlov summasi, QQS summasi, operatsiya turi (sotish yoki qaytarish) maʼlumotlarini fiskal modulga yuboradi. Maʼlumotlar fiskal modulga muvaffaqiyatli oʻtgan taqdirda: fiskal modul takrorlanmas raqamini; elektron raqamli imzo yordamida imzolangan va shifrlangan chek maʼlumotlarini qaytaradi. Shifrlangan chek maʼlumotlari operator tomonidan qabul qilinib, tasdiqlash maʼlumoti fiskal modulga tushganidan soʻng ushbu shifrlangan chek maʼlumotlari fiskal modul xotirasidan oʻchiriladi. 12. Fiskal modulni ishga tushirishda ushbu ilovaning 5-bobidagi amallarni bajarishni taʼminlovchi ixtisoslashtirilgan dasturiy taʼminot (applet) oʻrnatilgan boʻlishi shart. 13. Fiskal modulni birinchi marta ishga tushirish jarayonida quyidagilar amalga oshiriladi: elektron raqamli imzo kalitlari yaratiladi; ochiq kalit operatorga uzatiladi. 14. TXKMlarini fiskal modul va ixtisoslashtirilgan dasturiy taʼminot (applet) bilan taʼminlash operator tomonidan amalga oshiriladi. 15. Tadbirkorlik subyektlari oʻziga biriktirilgan fiskal modulga ziyon yetkazmaslik choralarini koʻrishi shart. 16. Soliqlarni yashirish maqsadida onlayn-NKM va virtual kassa dasturiy mahsulotiga, shuningdek, fiskal modulga qasddan oʻzgartirish kiritganlik uchun qonun hujjatlarida belgilangan tartibda jazo choralari qoʻllaniladi. 17. Ushbu texnik talablarni buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar. 1. Ushbu talablar onlayn nazorat-kassa mashinasi (keyingi oʻrinlarda onlayn-NKM deb ataladi) qurilmalari va virtual kassa dasturiy mahsulotlariga texnik xizmat koʻrsatish, taʼmirlash faoliyati bilan shugʻullanuvchi, ixtisoslashgan, zamonaviy texnologik uskunalar bilan jihozlangan yuridik shaxslar — texnik xizmat koʻrsatish markazlarini (keyingi oʻrinlarda TXKM deb ataladi) roʻyxatga olish, roʻyxatdan chiqarish va ularning Davlat reyestrini yuritish tartibini hamda ushbu markazlarga qoʻyiladigan alohida talablarni belgilaydi. 2. TXKMlarning Davlat reyestriga kiritish Oʻzbekiston Respublikasi Soliq qoʻmitasi (keyingi oʻrinlarda vakolatli organ deb ataladi) tomonidan amalga oshiriladi va uning rasmiy saytida eʼlon qilib boriladi. 3. Davlat reyestriga kiritilgan TXKM respublikaning istalgan hududida malakali mutaxassislar, yetarli shart-sharoitlar va asbob-uskunalarga ega boʻlgan filiallarini ochishi yoki sheriklik asosida ishlashi mumkin. Bunda, TXKMga qarashli har bir filial alohida roʻyxatga kiritiladi. Shuningdek, onlayn-NKM va (yoki) virtual kassaga xizmat koʻrsatishga talab boʻlgan hududlarda hamda onlayn-NKM yoki virtual kassalar soni oʻttiztadan koʻp boʻlgan tumanlarda TXKM, uning filiali yoki sheriklik asosida hamkorlari ushbu hududda onlayn-NKM va virtual kassalarga texnik xizmat koʻrsatish shahobchalarini ochishlari shart. TXKMlarning hududiy filiallari yoki sheriklik asosidagi hamkorlarini (keyingi oʻrinlarda hududiy filial deb ataladi) roʻyxatga kiritish fiskal maʼlumotlar operatori (keyingi oʻrinlarda operator deb ataladi) tomonidan amalga oshiriladi. 4. TXKMlarni Davlat reyestriga kiritish va ularning hududiy filiallarini roʻyxatga kiritish uchun toʻlov undirilmaydi. 5. Belgilangan tartibda Davlat reyestriga kiritilmagan holda onlayn-NKM va (yoki) virtual kassa dasturiy mahsulotlariga texnik xizmat koʻrsatish faoliyati bilan shugʻullangan yuridik shaxslarga nisbatan amaldagi qonun hujjatlarida belgilangan tartibda jazo choralari qoʻllaniladi. 6. TXKM: tadbirkorlik subyektlarida oʻrnatilgan onlayn-NKM qurilmalari va virtual kassalarni majburiy tartibda bir yilda bir marta texnik va dasturiy koʻrikdan oʻtkazish va oʻrganish natijalarini uch ish kunida maxsus axborot tizimida qayd etadi, shuningdek, soliq toʻlovchining shaxsiy kabinetiga xabarnoma yuborishga; matritsali shtrixli kodni (QR-kod) skanerlash yoki cheklarning fiskal belgisini kiritish orqali soliq organlarining maxsus mobil ilovasida roʻyxatdan oʻtkazilishi mumkin boʻlgan onlayn-NKM va virtual kassa cheklarining sifatli chop etilishini; soliq organlariga tegishli soʻrovlar yuborish yoʻli bilan kuniga kamida bir marta mahsulot (tovarlar va xizmatlar)ning elektron milliy katalogi tovarlarning (xizmatlarning) identifikatsiya kodlari reyestrini ularning maʼlumotlar bazalarida yangilab borishini taʼminlashga majbur. 7. TXKM oʻz faoliyatini amalga oshirish uchun u tomonidan xizmat koʻrsatiladigan hamda vakolatli organda roʻyxatga olingan onlayn-NKMlar va virtual kassalarning jami soni: mingtagacha boʻlganda Oʻzbekiston Respublikasida belgilangan bazaviy hisoblash miqdorining yuz baravari miqdorida; mingtadan besh mingtagacha boʻlganda Oʻzbekiston Respublikasida belgilangan bazaviy hisoblash miqdorining ikki yuz baravari miqdorida; besh mingtadan oʻn mingtagacha boʻlganda Oʻzbekiston Respublikasida belgilangan bazaviy hisoblash miqdorining besh yuz baravari miqdorida; oʻn mingtadan koʻp boʻlganda Oʻzbekiston Respublikasida belgilangan bazaviy hisoblash miqdorining bir ming baravari miqdorida mablagʻlarni vakolatli organning maxsus hisob raqamiga zaxiraga qoʻyishi lozim. Zaxira summasi bank yoki sugʻurta tashkilotlari kafolat xati asosida olti oy ichida shakllantirilishi mumkin. Zaxira summasi bank kafolat xati asosida tadbirkorlik subyektining oʻz ehtiyojida ham qoldirilishi mumkin. Banklar va ularning mijozlari oʻrtasidagi munosabatlar qonunchilikda belgilangan tartibda shartnomalar asosida amalga oshiriladi. 8. Maxsus hisob raqamiga zaxiraga qoʻyilgan hamda bank kafolat xati asosida tadbirkorlik subyektining oʻz ehtiyojida qoldirilgan mablagʻlar TXKM, uning hududiy filiallari yoki sheriklik asosida hamkorlari tomonidan oʻzi xizmat koʻrsatayotgan onlayn-NKM va (yoki) virtual kassa dasturiy mahsulotining funksional xususiyatlariga ishlab chiqaruvchi yoki uning vakolatli vakilining ruxsatisiz oʻzgartirish kiritish yoki boshqacha tarzda onlayn-NKM yoki virtual kassani qoʻllash tartibi buzilishi natijasida operatorga, tadbirkorlik subyektiga yoki soliqlar notoʻgʻri hisoblanishi natijasida davlat budjetiga yetkazilgan zararlarni qoplash uchun ishlatiladi. Yetkazilgan zararlar ekspertiza xulosasi asosida aniqlanadi. Yetkazilgan zararlar belgilangan tartibda sud orqali undiriladi. Zaxira summasi bank kafolat xati asosida tadbirkorlik subyektining oʻz ehtiyojida qoldirilgan taqdirda, TXKM tomonidan yetkazilgan zarar summasi kafolat bergan bankdan undiriladi. 9. TXKM tomonidan zaxiraga qoʻyilgan mablagʻlar summasi 7-bandda koʻrsatilgan miqdordan kamaygan taqdirda uning yetmayotgan qismini, vakolatli organning xabarnomasi olingan kundan eʼtiboran oʻn ish kunida vakolatli organning maxsus hisob raqamiga tushishi taʼminlanishi zarur. Shuningdek, tadbirkorlik subyekti bank kafolat xatini muddatidan oʻn kun oldin yangilashi yoki maxsus hisob raqamiga belgilangan miqdorda pul mablagʻlarini shakllantirishi lozim. TXKM Davlat reyestridan chiqarilgan, tadbirkorlik subyekti tugatilgan yoki belgilangan zaxira summasi uchun bank tomonidan kafolat xati taqdim qilingan taqdirda (8-bandga muvofiq qarzdorligi mavjud boʻlmaganda), zaxiraga qoʻyilgan pul mablagʻlari TXKMning hisob raqamiga qaytariladi. Bunda TXKM tomonidan zaxira pulining qaytarilishi boʻyicha vakolatli organga ariza taqdim qiladi. Arizaga quyidagi hujjatlar ilova qilinadi: Davlat reyestridan chiqarilganligi, tadbirkorlik subyekti tugatilganligi toʻgʻrisidagi hujjat yoki belgilangan zaxira summasi uchun bank tomonidan berilgan kafolat xati; Operator va TXKM oʻrtasidagi shartnomaga muvofiq yuklatilgan vazifalar toʻliq bajarilganligi toʻgʻrisidagi operatorning xulosasi. Vakolatli organ olingan maʼlumotlarni besh ish kun ichida oʻrganib chiqib, ariza va ilova qilingan hujjatlar toʻliq va ishonchli boʻlgan taqdirda, TXKMning zaxiradagi pul mablagʻlarini uning hisob raqamiga qaytaradi. Ariza yoki ilova qilingan hujjatlar toʻliq boʻlmagan taqdirda, asoslantirilgan kamchiliklar ariza beruvchiga taqdim qilinadi. Ariza beruvchi kamchiliklarni bartaraf qilgan holda takroran murojaat qilishi mumkin. 10. TXKM tadbirkorlik subyektlari bilan oʻzaro munosabatlarni qonun hujjatlarida belgilangan tartibda shartnoma asosida amalga oshiradi. 11. TXKM operator bilan oʻzaro munosabatlarini qonun hujjatlarida belgilangan tartibda shartnoma asosida amalga oshiradi. 12. TXKM davlat soliq xizmati organlari binolarida joylashtirilishiga yoʻl qoʻyilmaydi. Soliq qoʻmitasi huzuridagi “Soliq servis” davlat unitar korxonasi bundan mustasno. 13. TXKM onlayn-NKM va (yoki) virtual kassani roʻyxatga olish va davlat reyestriga kiritishdan oldin uning texnik holatini koʻrikdan oʻtkazishi va zarur dasturiy mahsulot bilan taʼminlanganligini tekshirishi lozim. 14. TXKM oʻziga tegishli rasmiy saytga va maxsus axborot tizimiga bogʻlangan dasturiy mahsulotga ega boʻlishi lozim. Rasmiy saytda quyidagilar koʻrsatiladi: vakolatli organ tomonidan texnik xizmat koʻrsatish huquqi berilgan onlayn-NKM va virtual kassa turlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; onlayn-NKM, virtual kassa modellari (versiyalari) boʻyicha sotuv narxlari; onlayn-NKM va virtual kassadan foydalanish boʻyicha yoʻriqnoma, qoʻllanmalar, foto va video materiallar; xizmat koʻrsatish turlari; xizmat koʻrsatish narxlari (prays-listlar); onlayn yordamchi xizmati; TXKMning filiallari toʻgʻrisidagi batafsil maʼlumotlar (manzili, joylashgan joyi, koʻrsatiladigan xizmat turlari va boshqalar); telefon orqali tezkor bogʻlanish (sall-markaz) raqamlari. 15. TXKM va uning hududiy filiallari onlayn-NKM va (yoki) virtual kassalarni taʼmirlash va ularga texnik xizmat koʻrsatish uchun quyidagilarga ega boʻlishi lozim: tezkor xizmat koʻrsatish uchun kerakli moddiy-texnik baza va asbob-uskunalarga; Onlayn-NKM modellarini, virtual kassalarni taʼmirlash yoki almashtirish uchun kafolatli xizmat koʻrsatish boʻyicha shartnoma tuzilgan onlayn-NKM va virtual kassalar soniga nisbatan kamida besh foiz miqdordagi tayyor onlayn-NKM va virtual kassaning qurilmalariga. 16. TXKM tomonidan oʻzi xizmat koʻrsatayotgan onlayn-NKM va (yoki) virtual kassa dasturiy mahsulotining funksional xususiyatlariga ishlab chiqaruvchi yoki uning vakolatli vakilining ruxsatisiz oʻzgartirish kiritilishi taqiqlanadi. 17. TXKM tomonidan oʻz mijozlariga, onlayn-NKM va virtual kassadan toʻgʻri foydalanish boʻyicha tegishli koʻrsatma va maslahatlar berib boriladi. 181. TXKM bir oy mobaynida ishlatilmagan fiskal modullar sonining ishlatilayotgan fiskal modullar soniga nisbatan oʻttiz foiz miqdoridan koʻp boʻlgan qismini operatorga qaytaradi. Bunda TXKMlar tomonidan mustaqil ravishda xarid qilingan fiskal modullar bundan mustasno. Shuningdek, operatorning maxsus axborot tizimida TXKMlarga taqdim qilingan va ular tomonidan foydalanuvchilarga berilgan (ishlatilayotgan) fiskal modullar hisobi onlayn tarzda yuritiladi. 19. TXKM faoliyati bilan shugʻullanish istagini bildirgan yuridik shaxslar Davlat reyestriga kiritilishi uchun vakolatli organga ilovaga muvofiq belgilangan shaklda ariza bilan murojaat qiladi. Arizaga quyidagi hujjatlar ilova qilinadi: Oʻzbekiston Respublikasida belgilangan bazaviy hisoblash miqdorining yuz baravari miqdoridagi mablagʻ vakolatli organning maxsus hisob raqamida zaxira qilinganligi haqidagi maʼlumot yoki zaxira summasi olti oy ichida shakllantirilishi toʻgʻrisida bank yoki sugʻurta tashkilotlarining kafolat xati yoxud yetkazilgan zararlarni qoplash uchun bank tomonidan berilgan kafolat xati (virtual kassaga texnik xizmat koʻrsatish markazi bundan mustasno); onlayn-NKM va (yoki) virtual kassani ishlab chiqaruvchi yohud uning vakolatli vakili bilan tuzilgan shartnoma nusxasi; faoliyat yuritish joyi boʻyicha koʻchmas mulkka yoki undan foydalanishga boʻlgan huquqini tasdiqlovchi hujjat(lar); “call-markaz”ga ega ekanligi toʻgʻrisidagi maʼlumot; onlayn-NKM qurilmasi va (yoki) virtual kassa dasturiy mahsulotiga kafolatli xizmat koʻrsatish boʻyicha ishlab chiqaruvchi yoki uning vakolatli vakili tomonidan berilgan malaka sertifikatiga ega boʻlgan mutaxassis(lar) toʻgʻrisidagi maʼlumotlar. 20. TXKM faoliyati bilan shugʻullanish istagini bildirgan yuridik shaxslar taqdim etgan maʼlumotlarda nomutanosibliklar aniqlanganda davlat soliq xizmati organlari joyiga chiqqan holda hujjatlarning ishonchliligi va qonunchilikka muvofiqligi yuzasidan bir ish kunida oʻrganib chiqishga haqli. 21. Koʻrib chiqish natijalari boʻyicha vakolatli organ TXKMni Davlat reyestriga kiritish yoki Davlat reyestriga kiritishni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. 22. Vakolatli organ quyidagi xollarda TXKMni Davlat reyestriga kiritishni rad etadi: hujjatlar toʻliq taqdim etilmaganda yoki ular belgilangan tartibda rasmiylashtirilmaganda; taqdim etilgan hujjatlarda nomutanosibliklar aniqlanib, ular tasdiqlanganda. 23. Vakolatli organ tomonidan ariza beruvchiga TXKMni Davlat reyestriga kiritish toʻgʻrisidagi qaror nusxasi yoki uni rad etish sababi koʻrsatilgan javob xati hujjatlar taqdim etilgan kundan boshlab oʻn besh ish kunida elektron yoki yozma tarzda taqdim etiladi. 24. Davlat reyestriga kiritish rad etilganda, ariza beruvchi kamchiliklarni bartaraf etib, vakolatli organga takroran murojaat qilishi mumkin. 25. TXKM quyidagi hollarda Davlat reyestridan chiqariladi: tugatilganda, bankrot deb eʼtirof etilganda; uning faoliyatiga nisbatan qonun hujjatlari talablari oʻzgarganda; u tomonidan oʻzi xizmat koʻrsatayotgan onlayn-NKM yoki virtual kassaning funksional xususiyatlariga ishlab chiqaruvchi yoki uning vakolatli vakilini ruxsatisiz oʻzgartirish kiritilganligi aniqlanganda; vakolatli organga qilgan murojaatiga muvofiq; TXKM va (yoki) uning filiali tomonidan ushbu tartib talablarining ikki va undan ortiq marotaba buzilganligi aniqlanganda. aholiga matritsali shtrixli kod (QR-kod) yoki fiskal xususiyatni kiritish orqali cheklarning fiskal belgisini skanerlash orqali soliq organlarining maxsus mobil ilovasida roʻyxatdan oʻtkazilmaydigan onlayn-NKM va virtual kassa cheklari berilganda; mahsulotlar (tovarlar va xizmatlar) elektron milliy katalogining tovarlar (xizmatlar) identifikatsiya kodlari reyestri ularning maʼlumotlar bazalarida yangilanmaganligi yoki xizmat koʻrsatilayotgan mijozlar tomonidan kassa cheklarida notoʻgʻri aks ettirilganligi holatlari aniqlanganda. 26. TXKMni Davlat reyestridan chiqarish vakolatli organning qarori asosida amalga oshiriladi. 27. TXKMni Davlat reyestridan chiqarish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilingan kundan boshlab uch kun muddatda vakolatli organ tomonidan TXKMga bu haqda xabarnoma yuboriladi. Shuningdek, uch kun muddatda Davlat reyestridan chiqarilgan TXKM, uning filiali yoki sheriklik asosidagi hamkor tomonidan xizmat koʻrsatilayotgan tadbirkorlik subyektlarining shaxsiy kabinetiga operator tomonidan bu haqda xabarnoma yuboriladi. 28. Davlat reyestridan chiqarilgan TXKM xabarnomani olgan kuni bu haqda oʻz saytida eʼlon qilishi shart. 29. TXKM Davlat reyestridan chiqarilgandan keyin besh kun muddatda oʻzida mavjud barcha fiskal modullarni operatorga qaytarishi shart. 30. TXKM hududiy filialni roʻyxatga kiritish uchun operatorga hududiy filialni roʻyxatga kiritish toʻgʻrisidagi murojaatnoma hamda hududiy filialda onlayn-NKM qurilmasi va (yoki) virtual kassaga kafolatli xizmat koʻrsatish boʻyicha malaka sertifikatiga ega boʻlgan mutaxassis(lar) borligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni elektron shaklda taqdim qiladi. 31. Hududiy filial roʻyxatga kiritilganda maxsus axborot tizimidan foydalanish uchun ruxsat beriladi. 32. Operator hujjatlar toʻliq taqdim etilmaganda yoki hujjatlarda notoʻgʻri maʼlumotlar koʻrsatilganda hududiy filialni roʻyxatga kiritishni rad etishi mumkin. 33. Operator tomonidan ariza beruvchiga hududiy filialni roʻyxatga kiritganlik yoki kiritishni rad etganlik toʻgʻrisidagi javob xati hujjatlar taqdim etilgan kundan boshlab yetti ish kunida elektron tarzda taqdim etiladi. 34. Hududiy filialni roʻyxatga kiritish rad etilgan taqdirda, kamchiliklarni bartaraf etgan holda operatorga takroran murojaat qilinishi mumkin. 35. TXKMning hududiy filiali quyidagi hollarda roʻyxatdan chiqariladi: TXKMning arizasiga asosan; TXKM vakolatli organ tomonidan davlat reyestridan chiqarilgan taqdirda. 36. TXKMning hududiy filiali roʻyxatdan chiqarilgan kundan boshlab uch kun muddatda operator tomonidan TXKMga va uning hududiy filialiga bu haqda elektron tarzda xabarnoma yuboriladi. 37. TXKMning hududiy filiali roʻyxatdan chiqarilganda, maxsus axborot tizimidan foydalanish huquqi ham bekor qilinadi. 38. TXKMning hududiy filiali roʻyxatdan chiqarilgan kundan boshlab uch kun muddatda hududiy filial xizmat koʻrsatayotgan tadbirkorlik subyektlarining shaxsiy kabinetiga operator tomonidan bu haqda xabarnoma yuboriladi. 39. Fiskal modullar yoʻqotilganligini qayd etish TXKM tomonidan rasmiylashtiriladi. 391. TXKM va (yoki) uning filiali tomonidan ushbu tartib talablarining buzilganligi aniqlangan taqdirda, vakolatli organ tomonidan ushbu holatlarni oʻn kun ichida bartaraf etish haqida TXKMga ogohlantirish xati yuboriladi. 392. Ushbu tartib talablarining buzilishi boʻyicha aniqlangan holatlar TXKM va (yoki) uning filiali tomonidan vakolatli organning ogohlantirish xati yuborilgan sanadan boshlab oʻn kun ichida bartaraf etilmaganda ularning faoliyati vakolatli organ qarori asosida toʻxtatib turiladi. 393. Ushbu tartib talablarining buzilishi boʻyicha aniqlangan holatlar TXKM va (yoki) uning filiali tomonidan bartaraf etilgan hamda yetkazilgan zarar toʻliq qoplanganidan soʻng ularning faoliyati vakolatli organ qarori asosida qayta tiklanadi. 41. Vakolatli organ TXKM tomonidan ushbu tartib talablariga rioya qilinishi yuzasidan nazorat oʻrnatadi. 43. Ushbu tartib talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar. 1. Mazkur nizom Oʻzbekiston Respublikasi hududida qoʻllanishi ruxsat etilgan onlayn nazorat-kassa mashinalari va virtual kassalarning Davlat reyestrini (keyingi oʻrinlarda Davlat reyestri deb ataladi) yuritish tartibini belgilaydi. 2. Davlat reyestri Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi va “Oʻzeltexsanoat” uyushmasi bilan kelishgan holda Oʻzbekiston Respublikasi Soliq qoʻmitasi (keyingi oʻrinlarda vakolatli organ deb ataladi) tomonidan shakllantiriladi va ushbu Nizomga 1-ilovaga muvofiq shakl boʻyicha yuritiladi. 3. Davlat reyestri Oʻzbekiston Respublikasi hududida qoʻllanishi ruxsat etilgan onlayn nazorat-kassa mashinalari (keyingi oʻrinlarda onlayn-NKM deb ataladi) va virtual kassa dasturiy mahsulotlari (jumladan, ularning modellari va versiyalari) toʻgʻrisidagi toʻliq maʼlumotlardan iborat boʻladi. 4. Davlat reyestri quyidagi maʼlumotlar asosida onlayn-NKM va virtual kassa dasturiy mahsuloti boʻyicha shakllantiriladi: ishlab chiqaruvchi va (yoki) uning vakolatli vakili toʻgʻrisidagi maʼlumotlar (tashkilotning nomi, STIR, yuridik manzili, telefon raqami va shu kabilar); onlayn-NKM modeli uning versiyasi, virtual kassa dasturiy mahsuloti versiyasi; fiskal maʼlumotlarni vakolatli organ bazasiga uzatish imkoniyati yaratilganligi boʻyicha operatorning ijobiy xulosasi; Ushbu qarorga “Oʻzbekiston Respublikasi hududida qoʻllanilishi ruxsat etilgan onlayn nazorat-kassa mashinalari, virtual kassa va fiskal modulga qoʻyiladigan texnik talablar” toʻgʻrisidagi 2-ilovaga asosan tasdiqlangan texnik talablarga muvofiqligi. 5. Vakolatli organning qaroriga koʻra Davlat reyestriga onlayn-NKM va (yoki) virtual kassa toʻgʻrisidagi boshqa maʼlumotlar ham kiritilishi mumkin. 6. Vakolatli organ tomonidan onlayn-NKM yoki virtual kassani Davlat reyestriga kiritish toʻgʻrisidagi qarorni qabul qilishda quyidagilar hisobga olinadi: taqdim etilgan onlayn-NKM yoki virtual kassaning texnik hujjatlarga muvofiqligi; onlayn-NKM yoki virtual kassaning texnik va funksional tavsiflarini operatorning xulosasidagi tavsiyalari; onlayn-NKM yoki virtual kassani davlat tilidagi va boshqa tillardagi foydalanuvchi yoʻriqnomasining mavjudligi; onlayn-NKM yoki virtual kassa funksional tavsiflarining yagona texnik talablarga muvofiqligi; onlayn-NKM yoki virtual kassaning aniq tipiga Oʻzbekiston Respublikasi hududida texnik xizmat koʻrsatish imkoniyatlari mavjudligi. 7. Onlayn-NKM va (yoki) virtual kassani ishlab chiqaruvchi yuridik shaxslar (agar chet el korxonasi boʻlsa uning vakolatli vakili) onlayn-NKM yoki virtual kassani Davlat reyestriga kiritish tashabbuskori boʻlishi mumkin. 8. Vakolatli organda roʻyxatga olingan onlayn-NKM soni: mingtagacha boʻlganda Oʻzbekiston Respublikasida belgilangan bazaviy hisoblash miqdorining yuz baravari miqdorida; mingtadan besh mingtagacha boʻlganda Oʻzbekiston Respublikasida belgilangan bazaviy hisoblash miqdorining besh yuz baravari miqdorida; besh mingtadan koʻp boʻlganda Oʻzbekiston Respublikasida belgilangan bazaviy hisoblash miqdorining bir ming baravari miqdorida mablagʻlarni vakolatli organning maxsus hisob raqamiga zaxiraga qoʻyishi lozim. Zaxira summasi bank yoki sugʻurta tashkilotlari kafolat xati asosida olti oy ichida shakllantirilishi mumkin. Zaxira summasi bank kafolat xati asosida tadbirkorlik subyektining oʻz ehtiyojida ham qoldirilishi mumkin. Banklar va ularning mijozlari oʻrtasidagi munosabatlar qonunchilikda belgilangan tartibda shartnomalar asosida amalga oshiriladi. 9. Maxsus hisob raqamiga zaxiraga qoʻyilgan hamda bank kafolat xati asosida tadbirkorlik subyektining oʻz ehtiyojida qoldirilgan mablagʻlar soliqlar notoʻgʻri hisoblanishi natijasida davlat budjetiga, operatorga va tadbirkorlik subyektlariga yetkazilgan zararlarni qoplash uchun ishlatiladi. Yetkazilgan zararlar hamda tadbirkorlik subyektlari va operatorga yuborilgan cheklar oʻrtasidagi nomutanosibliklar ekspertiza xulosasi asosida aniqlanadi. Yetkazilgan zararlar belgilangan tartibda sud orqali undiriladi. Zaxira summasi bank kafolat xati asosida tadbirkorlik subyektining oʻz ehtiyojida qoldirilgan taqdirda yetkazilgan zarar summasi kafolat bergan bankdan undiriladi. 10. Onlayn-NKM davlat reyestriga kiritgan tijorat tashkiloti zaxiraga qoʻyilgan mablagʻlar summasi ushbu nizomning 8-bandida koʻrsatilgan miqdordan kamaygan taqdirda, uning yetmayotgan qismi vakolatli organning xabarnomasini olgan kundan eʼtiboran oʻn ish kunida vakolatli organning maxsus hisobvaragʻiga tushishini taʼminlaydi. Onlayn-NKM Davlat reyestridan chiqarilganda, Davlat reyestriga kiritish uchun ariza bergan tadbirkorlik subyekti tugatilganda yoki belgilangan zaxira summasi uchun bank tomonidan kafolat xati taqdim qilingan taqdirda (9-bandga muvofiq qarzdorligi mavjud boʻlmaganda), zaxiraga qoʻyilgan pul mablagʻlari Davlat reyestriga kiritish uchun ariza bergan tadbirkorlik subyektining hisob raqamiga qaytariladi. Bunda Davlat reyestriga kiritish uchun ariza bergan tadbirkorlik subyekti zaxira pulining qaytarilishi boʻyicha vakolatli organga ariza taqdim qiladi. Arizaga quyidagi hujjatlar ilova qilinadi: Davlat reyestridan chiqarilganligi, Davlat reyestriga kiritish uchun ariza bergan tadbirkorlik subyekti tugatilganligi toʻgʻrisidagi hujjat yoki belgilangan zaxira summasi uchun bank tomonidan berilgan kafolat xati; TXKMlar va ishlab chiqaruvchi yoki uning vakolatli vakili oʻrtasidagi shartnomaga muvofiq yuklatilgan vazifalar toʻliq bajarilganligi toʻgʻrisidagi TXKMlarning xulosalari. Vakolatli organ olingan maʼlumotlarni besh ish kun ichida oʻrganib chiqib, ariza va ilova qilingan hujjatlar toʻliq va ishonchli boʻlgan taqdirda, Davlat reyestriga kiritish uchun ariza bergan tadbirkorlik subyektining zaxiradagi pul mablagʻlarini uning hisob raqamiga qaytaradi. Ariza yoki ilova qilingan hujjatlar toʻliq boʻlmagan taqdirda, asoslangan kamchiliklarni ariza beruvchiga taqdim qiladi. Ariza beruvchi kamchiliklarni bartaraf qilgan holda takroran murojaat qilishi mumkin. 11. Onlayn-NKM yoki virtual kassani Davlat reyestriga kiritish uchun yuridik shaxs 2-ilovaga muvofiq ariza bilan vakolatli organga murojaat qiladi. Arizaga quyidagilar ilova qilinadi: Oʻzbekiston Respublikasida belgilangan bazaviy hisoblash miqdorining ikki yuz baravari miqdoridagi mablagʻ vakolatli organning maxsus hisob raqamiga zaxiraga qoʻyilganligi haqidagi maʼlumot yoki zaxira summasi olti oy ichida shakllantirilishi mumkinligi toʻgʻrisida bank yoki sugʻurta tashkilotlarining kafolat xati yoxud yetkazilgan zararlarni qoplash uchun bank tomonidan berilgan kafolat xati (virtual kassa bundan mustasno); onlayn-NKM yoki virtual kassa dasturiy mahsulotining texnik va funksional tavsiflariga muvofiqligi yuzasidan operatorning xulosasi; shakllantirilgan kassa cheklari namunalari; onlayn-NKM yoki virtual kassaning etalon namunasi; onlayn-NKM yoki virtual kassaning texnik va funksional tavsiflari batafsil koʻrsatilgan texnik pasport (yoki unga tenglashtirilgan hujjat) hamda kafolat majburiyatlari; foydalanish hujjatlari (foydalanuvchi uchun qoʻllanma, oʻrnatish boʻyicha qoʻllanma va soliq inspektori yoʻriqnomasi); ariza beruvchining ehtiyot qismlar bilan taʼminlash toʻgʻrisidagi kafolat xati; virtual kassa yoki onlayn-NKM dasturiy mahsulotining mualliflik huquqini tasdiqlovchi hujjat (patent). Bunda hujjat boshqa davlatdan olingan boʻlsa uning manbasi koʻrsatiladi; virtual kassa yoki onlayn-NKM dasturiy mahsulotiga “Kiberxavfsizlik markazi” DUK tomonidan berilgan ekspertiza xulosasi. onlayn-NKMga sertifikatlashtirish organi tomonidan berilgan muvofiqlik sertifikati. Bunda “Kiberxavfsizlik markazi” davlat unitar korxonasi tomonidan ekspertiza xulosasi ariza kelib tushgan kundan boshlab 15 ish kunidan kechiktirmasdan taqdim etiladi. 12. Operator onlayn-NKM yoki virtual kassani operator bilan toʻgʻri integratsiya qilingani yoki toʻliq integratsiya qilinmagani toʻgʻrisidagi xulosani oʻn ish kunida ariza beruvchiga taqdim etadi. 121. Onlayn-NKM yoki virtual kassani Davlat reyestriga kiritish toʻgʻrisidagi ariza va unga tegishli hujjatlar vakolatli organ tomonidan Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi va “Oʻzeltexsanoat” uyushmasiga yuborilgan sanadan eʼtiboran besh ish kunida ushbu tashkilotlar Davlat reyestriga kiritish yoki kiritishni rad etish haqidagi xulosani vakolatli organga taqdim etadi. 13. Vakolatli organ onlayn-NKM yoki virtual kassani Davlat reyestriga kiritish toʻgʻrisidagi hujjatlarning ishonchliligi va ularning qonunchilikka muvofiqligi yuzasidan tekshirishga haqli. 14. Vakolatli organ onlayn-NKM yoki virtual kassani Davlat reyestriga kiritish yohud Davlat reyestriga kiritishni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. 15. Vakolatli organ quyidagi xollarda onlayn-NKM yoki virtual kassani Davlat reyestriga kiritishni rad etadi: hujjatlar toʻliq taqdim etilmaganda yoki belgilangan tartibda rasmiylashtirilmaganda; taqdim etilgan hujjatlarda nomutanosibliklar aniqlanib, ular tasdiqlanganda. 16. Vakolatli organ tomonidan ariza beruvchiga onlayn-NKM yoki virtual kassani Davlat reyestriga kiritish toʻgʻrisidagi qaror nusxasi yoki Davlat reyestriga kiritishni rad etish sababi koʻrsatilgan javob xati ariza taqdim etilgan kundan boshlab yigirma ish kunida elektron yoki yozma tarzda taqdim etiladi. 17. Onlayn-NKM yoki virtual kassani Davlat reyestriga kiritish rad etilgan taqdirda, ariza beruvchi kamchiliklarni bartaraf etgan holda vakolatli organga takroran murojaat qilishi mumkin. 18. Onlayn-NKM yoki virtual kassani Davlat reyestridan chiqarish vakolatli organning qarori asosida amalga oshiriladi. 19. Onlayn-NKM yoki virtual kassa quyidagi hollarda Davlat reyestridan chiqariladi: onlayn-NKM yoki virtual kassaga nisbatan qonun hujjatlari talablari oʻzgarganda; onlayn-NKM yoki virtual kassani ishlab chiqarish toʻxtatilganda va (yoki) ichki bozorda bir yil mobaynida ehtiyot qismlar mavjud boʻlmaganda; onlayn-NKM yoki virtual kassadan foydalanish jarayonida fiskal maʼlumotlarni hosil qilishda, qogʻozga chop etishda yoki fiskal maʼlumotlarni operatorga real vaqt rejimida uzatishda qasddan qilingan noqonuniy harakatlar vakolatli organ tomonidan aniqlanganda; onlayn-NKM yoki virtual kassani Davlat reyestriga kiritgan ariza beruvchining vakolatli organga murojaatiga muvofiq; onlayn-NKM yoki virtual kassa yoxud Marketpleys texnik talablarga muvofiq boʻlmagan holatda qoʻllanilganda va ushbu holatlar vakolatli organ tomonidan ogohlantirilgandan keyin ham bartaraf etilmaganda. 20. Onlayn-NKM yoki virtual kassani Davlat reyestridan chiqarishda quyidagi holatlar hisobga olinadi: onlayn-NKM yoki virtual kassaning vakolatli organda roʻyxatdan oʻtkazilgan, tadbirkorlik subyektlari tomonidan foydalanilayotgan qurilmalari yoki dasturiy mahsulotlari soni; onlayn-NKM yoki virtual kassani almashtirish uchun zarur boʻlgan muddat. 201. Mazkur Nizomning 19-bandi ikkinchi — toʻrtinchi va oltinchi xatboshilarida belgilangan asoslardan biri yoki bir nechtasi mavjud boʻlganda, onlayn-NKM yoki virtual kassa yoxud Marketpleys ishlab chiqaruvchi yuridik shaxsga (agar chet el korxonasi boʻlsa uning vakolatli vakiliga) vakolatli organ tomonidan ushbu holatlarni oʻn kun ichida bartaraf etish haqida ogohlantirish xati yuboriladi. 202. Vakolatli organning ogohlantirish xati yuborilgan sanadan boshlab oʻn kun ichida unda koʻrsatilgan holatlar bartaraf etilmaganda, onlayn-NKM yoki virtual kassa yoxud Marketpleysni Davlat reyestridan chiqarish toʻgʻrisida vakolatli organning qarori qabul qilinadi. 21. Onlayn-NKM yoki virtual kassani Davlat reyestridan chiqarish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilingan kundan boshlab uch kun muddatda vakolatli organ tomonidan bu haqda onlayn-NKM yoki virtual kassani Davlat reyestriga kiritgan ariza beruvchiga xabarnoma yuboriladi. Shuningdek, uch kun muddatda Davlat reyestridan chiqarilgan onlayn-NKM yoki virtual kassadan foydalanayotgan tadbirkorlik subyektlarining shaxsiy kabinetiga operator tomonidan bu haqda xabarnoma yuboriladi. 22. Onlayn-NKM yoki virtual kassa Davlat reyestridan chiqarilgan kundan boshlab oʻn besh kun muddatda tadbirkorlik subyektlari onlayn-NKM yoki virtual kassani almashtirishlari lozim. Ushbu bandda koʻrsatilgan muddatdan keyin Davlat reyestridan chiqarilgan onlayn-NKM yoki virtual kassadan foydalanayotgan tadbirkorlik subyektlariga nisbatan qonun hujjatlariga muvofiq javobgarlik choralari qoʻllaniladi. 23. Ushbu Nizom talablari buzilishiga aybdor boʻlgan shaxslar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar. Oʻzbekiston Respublikasi hududida qoʻllanishi ruxsat etilgan onlayn-NKM va virtual kassalarning DAVLAT REYESTRI T/r Onlayn-NKM yoki virtual kassaning nomi Onlayn-NKMni ishlab chiqaruvchi yoki virtual kassani yaratuvchi Onlayn-NKMning seriya raqamlari yoki virtual kassa dasturiy mahsulotining xesh summasi Onlayn-NKM va virtual kassaning muvofiqlik sertifikati nusxasi, virtual kassa dasturiy mahsulotni roʻyxatga olish guvohnomasi (patent) Soliq qoʻmitasi qarori Izoh Fiskal maʼlumotlar operatorining ijobiy xulosasidan koʻchirma Onlayn-NKMni yoki virtual kassani Davlat reyestriga kiritish toʻgʻrisidagi qarordan koʻchirma Davlat reyestridan chiqarish toʻgʻrisidagi qarordan koʻchirma 1. 2. 3. 4. 5. 1. Vazirlar Mahkamasining “Respublikada savdo tushumi inkassatsiya qilishini va nazorat-kassa mashinalaridan foydalanishni tubdan yaxshilash chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 1997-yil 11-dekabrdagi 548-son qarorining (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 1997-y., 11-12-son, 39-modda) 1-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “1. Belgilansinki, naqd pul tushumiga ega boʻlgan barcha xoʻjalik yurituvchi subyektlar naqd pul tushumini banklarga topshiradilar. Bunda, bazaviy hisoblash miqdorining 20 baravaridan ortiq miqdorda kunlik oʻrtacha naqd pul tushumiga ega boʻlgan xoʻjalik yurituvchi subyektlar naqd pul tushumini bank kassalariga har kuni inkassatsiya xizmati orqali yoki mustaqil ravishda topshiradilar. Koʻrsatilgan hajmdan kam boʻlgan kunlik oʻrtacha naqd pul tushumiga ega boʻlgan yoki onlayn nazorat-kassa mashinalaridan (yoxud virtual kassadan) foydalanishga oʻtgan xoʻjalik yurituvchi subyektlar naqd pul tushumini bank kassalariga inkassatsiya xizmatlari orqali oʻzlari belgilaydigan davrlarda yoki mustaqil ravishda topshirish huquqiga ega.”. 3. Vazirlar Mahkamasining “Naqd pul muomalasini mustahkamlash va tijorat banklarining masʼuliyatini oshirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2001-yil 22-iyundagi 264-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2001-y., 6-son, 31-modda) 3-bandining ikkinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “belgilangan savdo qoidalari buzilgan, nazorat-kassa mashinalaridan, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda esa onlayn nazorat-kassa mashinalari yoki virtual kassadan foydalanilmagan, toʻlovlarni plastik kartochkalar boʻyicha qabul qilish terminallari bilan jihozlash va toʻlovni plastik kartochkalardan foydalangan holda qabul qilishga doir belgilangan talablar buzilgan, shuningdek, naqd pul mablagʻlari bank kassalariga qonunchilikda belgilangan tartibda topshirilmagan hollarda shaharlar va tumanlar hokimliklari soliq organlarining taqdimnomasiga koʻra chakana savdo uchun berilgan ruxsatnomalarning amal qilishini oʻn ish kunidan ortiq boʻlmagan muddatga toʻxtatib qoʻyadi yoxud oʻn ish kunidan ortiq muddatga toʻxtatib qoʻyish yoki ruxsatnomalarni bekor qilish toʻgʻrisida sudga murojaat qiladi”. 4. Vazirlar Mahkamasining “Pul mablagʻlarining bankdan tashqari muomalasini yanada qisqartirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2002-yil 5-avgustdagi 280-son qarorida (“Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2002-y., 8-son, 46-modda): a) 2-bandning birinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “Davlat soliq xizmati organlarining mansabdor shaxslariga Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil bilan kelishgan holda ulgurji va chakana savdoda, umumiy ovqatlanish va pulli xizmatlar koʻrsatish sohasida savdo va naqd tushumni topshirish qoidalariga rioya qilinishini rejadan tashqari tezkor tekshirishlarni amalga oshirish huquqi berilsin”. b) 8-banddagi “nazorat-kassa mashinalari mavjudligiga va naqd pul mablagʻlari inkassatsiya qilinishiga (banklarga topshirilishiga)” soʻzlari “nazorat-kassa mashinalari, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda esa onlayn nazorat-kassa mashinalari yoki virtual kassa mavjudligiga va naqd pul mablagʻlari qonunchilikda belgilangan tartibda inkassatsiya qilinishiga (banklarga topshirilishiga)” soʻzlari bilan almashtirilsin. 6. Vazirlar Mahkamasining 2002-yil 26-noyabrdagi 407-son qarori bilan tasdiqlangan Ulgurji va chakana savdo faoliyatini amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomning (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2002-y., 11-son, 71-modda) 19-bandi beshinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “Chakana savdo korxonalari (yakka tartibdagi tadbirkorlar)ga tovarlarni aholiga va xoʻjalik yurituvchi subyektlarga naqd pulda nazorat-kassa mashinalaridan, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda esa onlayn nazorat-kassa mashinalari yoki virtual kassadan foydalangan holda va hisob-kitoblarning naqd pulsiz shaklida, shu jumladan, plastik kartochkalardan toʻlovlarni qabul qilish boʻyicha hisob-kitob terminallaridan foydalangan holda sotishga ruxsat beriladi”. 7. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasida chakana savdo qoidalarini hamda Oʻzbekiston Respublikasida umumiy ovqatlanish mahsulotlarini (xizmatlarini) ishlab chiqarish va sotish qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida” 2003-yil 13-fevraldagi 75-son qarorida (Oʻzbekiston Respublikasi QHT, 2003-y., 3-son, 27-modda): a) 1-ilovada: 21-bandning birinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “21. Tovarlar uchun xaridorlar bilan naqd pulli hisob-kitoblar nazorat-kassa mashinalari, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda esa onlayn nazorat-kassa mashinalari yoki virtual kassalar qoʻllanilgan holda amalga oshiriladi, Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno. Savdo obyekti rahbari sotuvchi-xodimni nazorat-kassa mashinalarida (virtual kassada) ishlash qoidalari bilan tanishtirishi shart”; 57-band va 1876-bandining birinchi xatboshidagi “fiskal xotiraga ega boʻlgan nazorat-kassa mashinalaridan” soʻzlari “fiskal xotiraga ega boʻlgan nazorat-kassa mashinalaridan, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda esa onlayn nazorat-kassa mashinalari yoki virtual kassalardan” soʻzlari bilan almashtirilsin; 58-bandning beshinchi xatboshi va 189-bandning oʻn ikkinchi xatboshidagi “nazorat-kassa mashinalarini” soʻzlari “nazorat-kassa mashinalarini, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda esa onlayn nazorat-kassa mashinalari yoki virtual kassalarni” soʻzlari bilan almashtirilsin; 103-bandning birinchi xatboshi va 118-bandning uchinchi xatboshidagi “nazorat-kassa mashinalari” soʻzlari “nazorat-kassa mashinalari, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda esa onlayn nazorat-kassa mashinalari yoki virtual kassalar” soʻzlari bilan almashtirilsin; b) 2-ilovada: 13-band quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “13. Isteʼmolchilar bilan naqd pulli hisob-kitoblar nazorat-kassa mashinalarini, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda esa onlayn nazorat-kassa mashinalari yoki virtual kassalarni qoʻllagan holda amalga oshiriladi, Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno. Umumiy ovqatlanish obyekti rahbari xodimni nazorat-kassa mashinalarini (virtual kassalarni) ishlatish qoidalari bilan tanishtirishi shart”; 14-bandning uchinchi xatboshidagi “nazorat-kassa mashinalari” soʻzlari “nazorat-kassa mashinalari, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda esa onlayn nazorat-kassa mashinalari yoki virtual kassalar” soʻzlari bilan almashtirilsin; 25-bandning toʻqqizinchi xatboshidagi “nazorat-kassa mashinalarini” soʻzlari “nazorat-kassa mashinalarini, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda esa onlayn nazorat-kassa mashinalari yoki virtual kassalarni” soʻzlari bilan almashtirilsin. 9. Vazirlar Mahkamasining “Bozorlar va savdo komplekslari faoliyatini tartibga solishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2012-yil 28-avgustdagi 253-son qarorida (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2012-y., 35-son, 403-modda): a) 1-ilovada: 20-band quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “20. Bozor hududida savdoni amalga oshirishda fiskal xotirali nazorat-kassa mashinalarini, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda esa onlayn nazorat-kassa mashinalarini yoki virtual kassalarni va bank plastik kartochkalaridan toʻlovlarni qabul qilish boʻyicha toʻlov terminallarini qoʻllash qonun hujjatlari bilan tartibga solinadi. Bir martalik yigʻimlar, ijara toʻlovlari va avtomatlashtirilgan hisobga olishning bank tizimi orqali koʻrsatiladigan xizmatlar uchun beriladigan cheklar nazorat-kassa mashinalari yoki bank plastik kartochkalaridan toʻlovlarni qabul qilib olish boʻyicha toʻlov terminallarining cheklariga tenglashtiriladi. Aholi bilan pulli hisob-kitoblarni amalga oshiruvchi xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan qoʻllaniladigan nazorat-kassa mashinalari, virtual kassalar yagona texnik talablarga muvofiq boʻlishi kerak va belgilangan tartibda majburiy sertifikatsiyalanishi zarur. Sertifikatga ega boʻlmagan yoki belgilangan yagona texnik talablarga javob bermaydigan nazorat-kassa mashinalaridan yoki virtual kassalardan foydalangan holda chek berish aybdor shaxslarni qonun hujjatlariga muvofiq javobgarlikka tortish uchun asos hisoblanadi”; 25-bandning oʻn ikkinchi xatboshi, 41-bandning uchinchi xatboshi va 42-bandning birinchi xatboshi, 43-band, 52-bandning birinchi xatboshidagi “fiskal xotirali nazorat-kassa mashinalari” soʻzlari “fiskal xotirali nazorat-kassa mashinalari, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda esa onlayn nazorat-kassa mashinalari yoki virtual kassalar” soʻzlari bilan almashtirilsin; 26-bandning oltinchi xatboshidagi “har kuni” soʻzlari “belgilangan tartibda” soʻzlari bilan almashtirilsin; 42-bandga quyidagi mazmundagi beshinchi xatboshi qoʻshilsin: “Onlayn nazorat-kassa mashinasi yoki virtual kassadan foydalanishga oʻtgan bozorlar tomonidan sotuvchilarga taqdim qilingan chekda bozorning nomi, bozorning soliq toʻlovchi identifikatsiya raqami (STIR), chek berilgan vaqt va sana, toʻlovning nomi (bir martalik yigʻim toʻlovi), toʻlov summasi, oʻrin raqami, sotiladigan tovarning nomi, shuningdek, QR-kod va fiskal belgi majburiy tartibda aks ettiriladi. Ushbu maʼlumotlar aks ettirilmagan cheklar haqiqiy hisoblanmaydi”; 48-bandning uchinchi va toʻrtinchi xatboshilari, 68-bandning oltinchi xatboshidagi “fiskal xotirali nazorat-kassa mashinalarini” soʻzlari “fiskal xotirali nazorat-kassa mashinalarini, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda esa onlayn nazorat-kassa mashinalarini yoki virtual kassalarni” soʻzlari bilan almashtirilsin; b) 2-ilovada: 17-band quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “17. Savdo komplekslari hududidagi turgʻun savdo shahobchalarida savdoni amalga oshirishda fiskal xotirali nazorat-kassa mashinalarini, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda esa onlayn nazorat-kassa mashinalarini yoki virtual kassalarni va toʻlovlarni bank plastik kartochkalaridan qabul qilish boʻyicha toʻlov terminallarini qoʻllash tartibi majburiy hisoblanadi. Aholi bilan pulli hisob-kitoblarni amalga oshiruvchi xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan qoʻllaniladigan nazorat-kassa mashinalari, virtual kassalar yagona texnik talablarga muvofiq boʻlishi va belgilangan tartibda majburiy sertifikatlanishi kerak. Sertifikatga ega boʻlmagan yoki belgilangan yagona texnik talablarga javob bermaydigan nazorat-kassa mashinalaridan yoki virtual kassalardan foydalangan holda chek berish aybdor shaxslarni qonun hujjatlariga muvofiq javobgarlikka tortish uchun asos hisoblanadi”; 21-bandning toʻrtinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “naqd tushumni qonun hujjatlarida belgilangan tartibda bankka inkassatsiya qilish (topshirish)”; 23-bandning oltinchi xatboshidagi “fiskal xotirali nazorat-kassa mashinalarini” soʻzlari “fiskal xotirali nazorat-kassa mashinalarini, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda esa onlayn nazorat-kassa mashinalarini yoki virtual kassalarni” soʻzlari bilan almashtirilsin; 35-bandning toʻrtinchi xatboshi, 36-banddagi “fiskal xotirali nazorat-kassa mashinalari” soʻzlari “fiskal xotirali nazorat-kassa mashinalari, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda esa onlayn nazorat-kassa mashinalari yoki virtual kassalar” soʻzlari bilan almashtirilsin; 43-bandning birinchi xatboshidagi “fiskal xotirali nazorat-kassa mashinalaridan” soʻzlari “fiskal xotirali nazorat-kassa mashinalaridan, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda esa onlayn nazorat-kassa mashinalari yoki virtual kassalardan” soʻzlari bilan almashtirilsin. 10. Vazirlar Mahkamasining 2013-yil 31-iyuldagi 213-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2013-y., 7-son, 48-modda) bilan tasdiqlangan Avtomototransport vositalarini doimiy va vaqtincha saqlash joylarini tashkil etish va ulardan foydalanish tartibi toʻgʻrisidagi nizomning 15-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “15. Avtomototransport vositalarini saqlash xizmatlari koʻrsatuvchi yuridik shaxslar fiskal xotiraga ega boʻlgan nazorat-kassa mashinasiga, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda esa onlayn nazorat-kassa mashinalari yoki virtual kassaga va plastik kartochkalardan toʻlovlarni qabul qilish boʻyicha hisob-kitob terminaliga ega boʻlishlari kerak”. 12. Vazirlar Mahkamasining 2016-yil 2-iyundagi 185-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2016-y., 23-son, 266-modda) bilan tasdiqlangan Elektron tijoratni amalga oshirish qoidalarining 48-bandi birinchi va ikkinchi xatboshilari quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “48. Elektron tijoratda toʻlovlar quyidagi usullarda amalga oshiriladi: naqd pul bilan — nazorat-kassa mashinasidan, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda esa onlayn nazorat-kassa mashinalari yoki virtual kassadan foydalanish orqali naqd pul mablagʻlari qabul qilingani toʻgʻrisida nazorat-kassa mashinasi yoki virtual kassa cheki yoxud boshqa tasdiqlovchi hujjatni majburan taqdim etish, shuningdek, belgilangan tartibda inkassatsiya qoidalariga rioya etgan holda, olingan pullarni xizmat koʻrsatuvchi bankka topshirishni taʼminlash”. 14. Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 17-apreldagi 320-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi toʻgʻrisidagi nizomda: a) 11-band “d” kichik bandining ikkinchi xatboshidagi “nazorat-kassa mashinalarini” soʻzlari “nazorat-kassa mashinalarini, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda esa onlayn nazorat-kassa mashinalari yoki virtual kassalarni” soʻzlari bilan, toʻrtinchi xatboshidagi “nazorat-kassa mashinalarining” soʻzlari “nazorat-kassa mashinalarining, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda esa onlayn nazorat-kassa mashinalari yoki virtual kassalarning” soʻzlari bilan, “inkassatsiya qilinishi” soʻzlari “inkassatsiya qilinishi (banklarga topshirilishi)” soʻzlari bilan almashtirilsin; b) 14-bandda: 12-kichik banddagi “nazorat-kassa mashinalaridan” soʻzlari “nazorat-kassa mashinalaridan, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda esa onlayn nazorat-kassa mashinalari yoki virtual kassalardan” soʻzlari bilan, “inkassatsiya qilish” soʻzlari “inkassatsiya qilish (banklarga topshirish)” soʻzlari bilan almashtirilsin; 13-kichik band quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “13) soliq nazoratini amalga oshirishda qonun hujjatlarida belgilangan tartibda fiskal xotirali nazorat-kassa mashinasida, onlayn nazorat-kassa mashinalari yoki virtual kassalarda saqlanayotgan maʼlumotlardan foydalanish”; 34-kichik banddagi “nazorat-kassa mashinalaridan” soʻzlari “nazorat-kassa mashinalaridan, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda esa onlayn nazorat-kassa mashinalari yoki virtual kassalardan” soʻzlari bilan, “inkassatsiya qilish” soʻzlari “inkassatsiya qilish (banklarga topshirish)” soʻzlari bilan almashtirilsin.