DINIY TAShKILOTLAR USTAVLARINI ROʻYXATGA OLISh HAQIDAGI ARIZALARNI KOʻRIB ChIQISh QOIDALARINI, ROʻYXATGA OLINGANLIK UChUN YIGʻIMLARNI OLISh TARTIBINIVA ULARNING MIqDORLARINI TASDIQLASh TOʻGʻRISIDA
(resolution, 1998-06-20)

Oʻzbekiston Respublikasining “Vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar toʻgʻrisida”gi Qonunining kuchga kiritilishi munosabati bilan Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Diniy tashkilotlarning ustavlari (nizomlari)ni roʻyxatga olish toʻgʻrisidagi arizalarni koʻrib chiqishning ilova qilinayotgan Qoidalari tasdiqlansin. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga ushbu Qoidalarning qoʻllanish tartibi toʻgʻrisida tushuntirish berishga ruxsat etilsin. 2. Belgilab qoʻyilsinki, Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi organlarida diniy tashkilotlar ustavlari (nizomlari)ning roʻyxatga olinganligi uchun quyidagi miqdorlarda yigʻimlar olinadi: faoliyati Oʻzbekistonning butun hududiga yoxud respublikaning — ikki yoki undan koʻp viloyatlari hududiga taalluqli boʻlgan diniy tashkilotlar — eng kam ish haqining yigirma baravari miqdorida; faoliyati bir viloyat, ikki yoki undan koʻp nohiyalar, shaharlar hududiga taalluqli boʻlgan diniy tashkilotlar — eng kam ish haqining oʻn baravari miqdorida; faoliyati bir nohiya, shahar, ikki yoki undan koʻp qishloq va posyolkalar hududiga taalluqli boʻlgan diniy tashkilotlar — eng kam ish haqining besh baravari miqdorida; faoliyati bir qishloq, posyolka hududiga taalluqli boʻlgan diniy tashkilotlar — eng kam ish haqining ikki baravari miqdorida. 3. Diniy tashkilotlar ustavlari (nizomlari)ning roʻyxatga olinganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma dublikati berilganligi uchun belgilangan yigʻim miqdorining 10 foizi miqdorida yigʻim olinadi. 4. Diniy tashkilotlar ustavlari (nizomlari)ga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritilganligi uchun roʻyxatga olish yigʻimlarini olish ustavlarni roʻyxatga olishda toʻlangan yigʻim summasining 50 foizi miqdorida amalga oshiriladi. 5. Diniy tashkilotlarning ustavlari (nizomlari)ni roʻyxatga olganlik va ularga keyinchalik oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritganlik uchun ushbu qarorga muvofiq olinadigan summa roʻyxatga olgan joyning tegishli budjetiga oʻtkaziladi, bu summaning 20 foizi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi organlari hisobiga yoziladi. 1. Diniy tashkilotlar (amaldagi qonunchilik asosida yangi tashkil boʻlganlari ham, ilgari tashkil etilganlari ham) ularning ustavlari roʻyxatga olingandan keyin qonuniy yuridik shaxs huquqiga ega boʻladilar. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi faoliyati Oʻzbekiston hududiga yoxud respublikaning ikki yoki undan koʻp viloyatlari hududiga taalluqli boʻlgan diniy tashkilotlarning ustav (nizom)larini roʻyxatga oladi. Faoliyati bir viloyat, bir yoki ikki va undan koʻp nohiyalar, shaharlar, qishloqlar, posyolkalar hududiga taalluqli boʻlgan diniy tashkilotlarning ustav (nizom)lari xalq deputatlari viloyat, Toshkent shahar Kengashlari ijroiya qoʻmitalarining adliya boshqarmalari tomonidan roʻyxatga olinadi. 2. Diniy tashkilotning ustavi (nizomi)ni roʻyxatga olish uchun uni oʻz tashabbusi yoki boshqa diniy tashkilotlar tashabbusi bilan tuzgan, kamida 10 kishidan iborat balogʻat yoshiga yetgan fuqarolar tegishli adliya organiga ariza topshiradilar (1-forma). Arizaga quyidagilar ilova qilinadi: diniy tashkilotning ustavi (nizomi) va taʼsis yigʻilishi (konferensiya, syezd) bayonining ikkita nusxasi; diniy tashkilotni tuzish tashabbuskorlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; fuqarolarga nisbatan ularning familiyasi, ismi, otasining ismi, tugʻilgan kuni, oyi, yili, istiqomat joyi; diniy tashkilot uchun — uning nomi va manzilgohi koʻrsatiladi. Adliya organlari diniy tashkilotni tuzish tashabbuskorlari toʻgʻrisidagi maʼlumotning toʻgʻriligini tekshirish huquqiga egadirlar; pul toʻlovchining kredit muassasasiga pul oʻtkazganligi toʻgʻrisidagi bank tomonidan belgi qoʻyilgan toʻlov qogʻozi yoki bankning roʻyxatga olish yigʻimi uchun pul qabul qilib olinganligini tasdiqlovchi boshqa hujjati. 3. Oʻzbekiston Respublikasining “Vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar toʻgʻrisida”gi Qonuni kuchga kirgunga qadar tashkil topgan diniy tashkilotlarning ustavlari (nizomlari)ni roʻyxatga olish uchun diniy tashkilotni tuzish tashabbuskorlari toʻgʻrisidagi maʼlumotdan tashqari, ushbu Qoidalarning 2-bandida koʻrsatilgan hujjatlar taqdim qilinadi. 4. Diniy tashkilotning ustavi (nizomi)da quyidagilar koʻrsatilgan boʻlishi lozim: diniy tashkilotning nomi, joylashgan oʻrni va faoliyat koʻrsatadigan hududi; ushbu diniy tashkilotning maqsadi, vazifalari va faoliyatining asosiy shakllari; diniy tashkilotni tuzish tartibi, tuzilishi va boshqaruvi; mintaqaviy yoki markazlashgan diniy boshqarmaga mansubligi haqidagi maʼlumot; mablagʻning shakllanish manbalari, ham diniy tashkilot ichidagi, ham uning ustavi (nizomi)da oʻzaro aloqalar bogʻlash nazarda tutilgan boshqa tashkilotlar bilan mulkiy munosabatlari; ustav (nizom)ga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish tartibi. 5. Barcha zarur hujjatlar taqdim qilinganda adliya organi bir oy muddat ichida diniy tashkilotni roʻyxatga olish yoki roʻyxatga olishni rad etish haqidagi masalani hal etishga majbur. Roʻyxatga olinayotgan diniy tashkilotning mansubligi haqida mintaqaviy yoki markazlashgan diniy boshqarmaning yozma tasdigʻi boʻlmagan taqdirda adliya organi tegishli idora yoki jamiyatga xulosa uchun murojaat qiladi. Bunday hollarda roʻyxatga olish muddati uch oygacha uzaytirilishi mumkin. 6. Diniy tashkilotni roʻyxatga olish toʻgʻrisidagi ariza mutaxassis tomonidan koʻrib chiqiladi va u xulosa tayyorlaydi. Roʻyxatga olish toʻgʻrisidagi ariza adliya kollegial organi tomonidan koʻrib chiqiladi. 7. Ariza koʻrib chiqilgach, uning natijalari boʻyicha quyidagi qarorlardan biri qabul qilinadi: ustav (nizom)ni roʻyxatga olish toʻgʻrisida; ustav (nizom)ni roʻyxatga olishni rad etish haqida; arizani koʻrib chiqmay qoldirish toʻgʻrisida. Ustav (nizom)ni roʻyxatga olish toʻgʻrisida qaror qabul qilmagan taqdirda diniy tashkilotning ustavi (nizomi) roʻyxatga olinganligi haqida guvohnomada beriladi (2-forma). Diniy tashkilotning ustavi (nizomi) roʻyxatga olinganligi haqidagi guvohnoma adliya organining rahbari tomonidan imzolanib va muhr bilan tasdiqlanib, diniy tashkilotning javobgar vakiliga tilxat orqali beriladi. Ustav (nizom)ni roʻyxatga olishini rad etish haqida qaror qabul qilingan taqdirda bu haqda rad etishga asos boʻlgan sabablar koʻrsatilib, arizachiga yozma ravishda xabar qilinadi. Bu qaror yuzasidan fuqarolik sudlov ishlari tartibida sudga shikoyat qilinishi mumkin. Diniy tashkilotni roʻyxatga olish yoxud roʻyxatga olishni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan taqdirda taqdim etilgan hujjatlarning bir nusxasi adliya organida qoladi. Agar ustavni roʻyxatga olish toʻgʻrisidagi ariza qonun va ushbu qoidalar bilan belgilangan talablar buzilgan holda berilgan boʻlsa, adliya organi arizani koʻrib chiqmay qoldiradi va arizachiga belgilangan muddatda mavjud kamchiliklarni bartaraf qilishni taklif etadi (bu davrda ustavni roʻyxatga olish uchun belgilangan bir oylik muddatning oʻtishi toʻxtatiladi). Adliya organi tomonidan koʻrsatilgan kamchiliklar belgilangan muddat ichida bartaraf qilinmasa, ariza unga ilova qilingan hujjatlar bilan birgalikda arizachiga qaytariladi. Bu arizachining adliya organiga ushbu masala yuzasidan zarur talablarga rioya qilgan holda qayta murojaat qilishiga toʻsqinlik qilmaydi. 8. Ustav (nizom)ga kiritilgan oʻzgartish va qoʻshimchalar Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi yoki uning joylardagi organlari tomonidan diniy tashkilotlarning ustavlari (nizomlari)ni roʻyxatga olish uchun qonun bilan belgilangan tartibda va muddatlarda koʻrib chiqiladi. 9. Ustav (nizom)ning roʻyxatga olinganligi haqidagi maʼlumot roʻyxatga olishni amalga oshirgan adliya organining roʻyxatiga kiritiladi. Belgilangan namuna boʻyicha toʻlgʻazilgan roʻyxatga olish varaqasi ikki nusxada Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar ijroqoʻmlari va Toshkent shahar ijroqoʻmining adliya boshqarmalari tomonidan bir hafta muddat ichida Adliya vazirligining diniy tashkilotlar haqidagi maʼlumotlar bankiga kiritish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga yuboriladi. Diniy tashkilotning faoliyati uni tuzgan umumiy yigʻilish, syezd, konferensiya qaroriga yoxud ustavni roʻyxatga oluvchi organning qaroriga binoan tugatilganda, ushbu organ bu haqda diniy tashkilotlar haqidagi maʼlumotlar bankiga oʻzgartish kiritish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga xabar beradi.