OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI HISOB PALATASI TOMONIDAN ANIQLANGAN DAVLATNING IQTISODIY MANFAATLARIGA YETKAZILGAN ZARAR SUMMALARINI DAVLAT BUDJETI DAROMADIGA YOʻNALTIRISh TARTIBI TOʻGʻRISIDA NIZOMNI TASDIQLASh HAQIDA
(resolution, 2020-01-01)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2006-yil 7-sentabrdagi PQ-460-son “Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasi faoliyatini takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi qarorining 6-bandini ijro qilish maqsadida qaror qilamiz: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasi tomonidan aniqlangan davlatning iqtisodiy manfaatlariga yetkazilgan zarar summalarini Davlat budjeti daromadiga yoʻnaltirish tartibi toʻgʻrisida nizom tasdiqlansin. 2. Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilganidan soʻng oʻn kundan keyin kuchga kiradi. 3. Ushbu qarorning ijrosi yuzasidan nazoratni oʻz zimmamizda qoldiramiz. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Xoʻjalik yurituvchi subyektlar faoliyatini davlat tomonidan nazorat qilish toʻgʻrisida”gi Qonuniga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2005-yil 14-iyundagi PF-3619-son “Tadbirkorlik subyektlarini huquqiy himoya qilish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoniga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2005-yil 24-iyundagi PF-3622-son “Tadbirkorlik subyektlarining xoʻjalik sohasidagi huquqbuzarliklari uchun moliyaviy javobgarligini erkinlashtirish toʻgʻrisida”gi Farmoniga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 10-avgustdagi PF-5147-son “Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasi faoliyatini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoniga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2006-yil 7-sentabrdagi PQ-460-son “Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasi faoliyatini takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasi (bundan buyon matnda Hisob palatasi deb yuritiladi), davlat boshqaruv organlari (bundan buyon matnda davlat organlari deb yuritiladi) tomonidan ularga berilgan vakolatlarga muvofiq aniqlangan davlatning iqtisodiy manfaatlariga yetkazilgan zarar summalarini Davlat budjeti daromadiga yoʻnaltirish tartibini belgilaydi. 1. Mazkur Nizomda qoʻllanadigan asosiy tushunchalar: tekshirish obyekti — belgilangan tartibda Hisob palatasining Nazorat ishlari dasturiga kiritilgan budjet tashkilotlari, shuningdek boshqa yuridik shaxslar, shu jumladan ularning filiallari va vakolatxonalari; Hisob palatasining nazorat tadbiri — Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti, davlat maqsadli jamgʻarmalari hamda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi, Prezidenti va Vazirlar Mahkamasining qarorlariga asosan tashkil etilgan boshqa jamgʻarmalarga (bundan buyon matnda davlat maqsadli jamgʻarmalari hamda boshqa jamgʻarmalar deb yuritiladi) tushumlarni toʻliqligi, maqsadli va samarali shakllanishi va ijro etilishini, shuningdek davlat mablagʻlari sarflanishi ustidan nazoratni amalga oshirish maqsadida tekshirish obyektlarining buxgalteriya, moliyaviy va boshqa hujjatlarini tekshirish; tekshirishning yigʻma dalolatnomasi — Hisob palatasi inspektorlari tomonidan tuziladigan nazorat tadbiri natijalarini umumlashtiradigan hujjat turi; Hisob palatasining koʻrsatmasi — Hisob palatasining ijro etish majburiy boʻlgan qarori turi, u nazorat tadbiri davomida aniqlangan qonun hujjatlarini buzishlarni bartaraf etish tadbirlari roʻyxatini oʻz ichiga olib, tekshirish obyektiga va/yoki uning tegishli yuqori davlat hokimiyati va boshqaruvi organiga, shuningdek qonun hujjatlariga binoan Hisob palatasining tekshirishlari davomida aniqlanadigan zararni undirishni amalga oshirish vakolati yuklatilgan davlat organlariga yuboriladi. 3. Hisob palatasi oʻz zimmasiga yuklangan vazifalarni qonuniylik, xolislik, mustaqillik va oshkoralik tamoyillari asosida amalga oshiradi. 4. Hisob palatasi oʻz faoliyatini, Hisob palatasi vakolatiga kiruvchi masalalar yuzasidan amaliy tizimli nazoratni taʼminlash zaruriyatidan kelib chiqqan holda shakllantiriladigan yillik nazorat ishlari dasturi asosida tashkil etadi. 6. Hisob palatasining tekshirishlari Hisob palatasining raisi, u boʻlmagan taqdirda Hisob palatasi raisining birinchi oʻrinbosari yoki oʻrinbosari tomonidan imzolanadigan Hisob palatasining farmoyishiga muvofiq amalga oshiriladi. 7. Nazorat tadbiri oʻtkazilayotganda Hisob palatasi tomonidan Moliya vazirligi, Davlat soliq qoʻmitasi hamda boshqa vazirliklar va idoralarning mutaxassislari jalb etilishi mumkin. 8. Nazorat tadbirlarining yillik dasturlari asosida tekshirishlarni amalga oshirayotganda Hisob palatasi vazirlik va idoralarning masʼul xodimlarini, shuningdek malakali mustaqil ekspertlarni jalb etgan holda huquqbuzarliklarning turi va xususiyatini, huquqbuzarliklarning sabablarini aniqlaydi hamda ularni bir tizimga soladi. 9. Quyidagilar Hisob palatasining tekshirishlari davomida aniqlanadigan, davlatning iqtisodiy manfaatlariga yetkazilgan zarar summalari boʻlib hisoblanadi: toʻlanishi kerak boʻlgan, amalda Davlat budjeti va davlat maqsadli jamgʻarmalari hamda boshqa jamgʻarmalarga toʻlanmagan soliqlar va majburiy toʻlovlar; kiritilishi lozim boʻlgan, lekin Davlat budjetiga kiritilmagan bojxona toʻlovlari summalari; narx va tariflarning davlat tomonidan tartibga solinishi boʻyicha qonun hujjatlarini buzish natijasida olingan noqonuniy daromadlar; budjetdan ajratilgan mablagʻlar yoki davlat maqsadli jamgʻarmalari hamda boshqa jamgʻarmalarning maqsadli mablagʻlari koʻrinishida ajratilgan noqonuniy sarflangan mablagʻlar; Oʻzbekiston Respublikasining manfaatlariga zarar yetkazgan holda davlat mulki va mablagʻlari doirasida tuzilgan bitimlar natijasida olingan summalar; davlatning iqtisodiy manfaatlariga yetkazilgan boshqa turdagi zararlar. 10. Hisob palatasining tekshirishlari natijalari boʻyicha tekshirishning yigʻma dalolatnomasi tuziladi, unda tasdiqlangan dasturga koʻra hujjatlar bilan tasdiqlangan dalillar ketma-ket tizimlashtirilgan holda bayon etilgan boʻlishi lozim. 11. Tekshirishning yigʻma dalolatnomasida davlatning iqtisodiy manfaatlariga yetkazilgan zarar summalari aks ettirilib, birlamchi buxgalteriya hujjatlariga va koʻrsatilgan dalillarning mavjudligini tasdiqlaydigan boshqa dalillarga havola qilgan holda huquqbuzarliklar turi, ularni sodir etish usuli va holatlari aniq bayon etiladi. 12. Hisob palatasining tekshirish yigʻma dalolatnomasi Hisob palatasi inspektorlar guruhining rahbari va guruh aʼzolari tomonidan imzolanadi hamda tanishish va imzolash uchun tekshirish obyektining rahbari va bosh buxgalteriga taqdim etiladi. 13. Oʻtkazilgan tekshirish natijalariga qoʻshilmagan taqdirda tekshirish obyektining rahbari va bosh buxgalteri mulohazalarini qayd etgan holda tekshirishning yigʻma dalolatnomasini imzolaydi. Tekshirish obyektining yigʻma dalolatnomaga doir mulohazalari imzolangan tekshirish dalolatnomasi olingan kundan boshlab oʻn kun mobaynida taqdim etilishi kerak. 14. Yigʻma dalolatnoma boʻyicha tekshirish obyektidan olingan mulohazalarga javoban tekshiruvchi shaxslar tomonidan besh kun ichida tekshirish obyektining eʼtiroz bildirgan vajlari asosliligi xususida xulosa tuziladi. 15. Tekshirish obyekti tomonidan bildirilgan mulohazalarni qoʻshimcha koʻrib chiqish uchun Hisob palatasi vakolatli organlarning malakali mutaxassislarini jalb etishi va ulardan tegishli xulosani talab qilishi mumkin. 16. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining topshiriqlari boʻyicha tekshirishlarni amalga oshirish chogʻida Hisob palatasi tomonidan tekshirish natijalari boʻyicha tahliliy maʼlumotlar tayyorlanib, ularda aniqlangan dalillar va davlatning iqtisodiy manfaatlariga yetkazilgan zarar summalari koʻrsatiladi, mazkur maʼlumotlar tekshirishni tayinlagan organga taqdim etiladi. 17. Hisob palatasi yigʻma dalolatnoma imzolangan kundan boshlab yigirma kun mobaynida tekshirish obyekti va/yoki uning tegishli davlat hokimiyati va boshqaruvidagi yuqori organiga koʻrsatma yuboradi, u nazorat tadbiri davomida aniqlangan qonunbuzarliklarni bartaraf etish boʻyicha aniq harakatlar va tadbirlar roʻyxatini oʻz ichiga oladi. 18. Hisob palatasi tekshirishlarining jinoyat tarkibi alomatlarini oʻz ichiga olgan materiallari tekshirish obyektlari mansabdor shaxslarining harakatlariga huquqiy baho berilishi uchun huquqni muhofaza qilish organlariga topshiriladi. 19. Quyidagilar davlatning iqtisodiy manfaatlariga yetkazilgan zarar summasini undiruvchi davlat organlari hisoblanadi: Moliya vazirligi — budjetdan ajratilgan yoki davlat maqsadli jamgʻarmalari hamda boshqa jamgʻarmalarning maqsadli mablagʻlari noqonuniy sarflangan mablagʻlari undirilishini taʼminlash qismi boʻyicha; Davlat soliq qoʻmitasi — davlat budjeti va davlat maqsadli jamgʻarmalari hamda boshqa jamgʻarmalarga toʻlanishi lozim boʻlgan soliqlar va majburiy toʻlovlar undirilishini taʼminlash qismi boʻyicha; davlat maqsadli jamgʻarmalari hamda boshqa jamgʻarmalarning ijrochi direksiyalari — ajratilgan davlat maqsadli jamgʻarmalari hamda boshqa jamgʻarmalarning noqonuniy sarflangan mablagʻlari undirilishini taʼminlash qismi boʻyicha; qonun hujjatlari bilan Hisob palatasining tekshirishlari davomida aniqlanadigan zararni undirish vakolat doirasiga kiritilgan boshqa davlat organlari. 20. Davlat organlari Hisob palatasining koʻrsatmasini olib va tekshirish materiallarini oʻrganib, oʻn kun muddat ichida davlatning iqtisodiy manfaatlariga yetkazilgan zarar summasini undirish toʻgʻrisida tegishli qaror qabul qiladilar va bu haqda Hisob palatasini yozma ravishda xabardor qiladilar. 21. Davlatning iqtisodiy manfaatlariga yetkazilgan zarar summasi: tekshirish obyektlari tomonidan ixtiyoriy ravishda yoki sud tartibida qoplanadi; budjet mablagʻlari yoki davlat maqsadli jamgʻarmalari hamda boshqa jamgʻarmalar mablagʻlarining maqsadga muvofiq sarflanmaganligi aniqlangan taqdirda belgilangan tartibda undiriladi. 22. Undirish: moliyalashtirishni qisqartirish va aniqlangan zarar summasi miqdorida tekshirish obyektlarining xarajatlar smetasiga oʻzgartishlar kiritish; maqsadsiz foydalanilgan summalarni Davlat budjetining daromad qismiga olib qoʻyish; qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa choralarni qoʻllagan holda amalga oshiriladi. 23. Hisob palatasi materiallari boʻyicha aniqlangan yetkazilgan zararning ixtiyoriy tartibda qoplangan, belgilangan tartibda yoki sudning hal qiluv qarori boʻyicha undirilgan summalari tegishli budjet yoki davlat maqsadli jamgʻarmalari hamda boshqa jamgʻarmalarning shaxsiy gʻazna hisobvaraqlariga yoki hisobraqamlariga qayd etiladi hamda budjet tizimi budjetlari daromadlar tasnifiga muvofiq hisobga olinadi. 24. Hisob palatasining oʻtkazilgan nazorat tadbirlari natijalari boʻyicha aniqlangan mablagʻlarni oʻtkazish uchun Moliya vazirligi budjet tizimi budjetlari daromadlar tasnifida tegishli kodlar ochadi. 25. Davlat organlari har oyda, hisobot oyidan keyingi oyning 5 sanasiga qadar Hisob palatasini qabul qilingan choralarning natijalari toʻgʻrisida zarar summasini undirish haqidagi tasdiqlovchi hujjatlarni ilova qilgan holda xabardor qiladi. 26. Davlat organlari yoʻllagan koʻrsatmalar Hisob palatasi tekshirishlarining materiallari bilan aniqlangan iqtisodiy zarar summasini undirish boʻyicha koʻrilgan choralar ustidan nazoratni amalga oshirish maqsadida har chorakda, hisobot choragidan keyingi oyning 5 sanasiga qadar ilovadagi shakl boʻyicha koʻrib chiqish natijalarini oʻzaro solishtirish amalga oshiriladi. 27. Mazkur Nizomning 19-bandida koʻrsatilgan tekshirish obyektlari va davlat organlari mansabdor shaxslarining aybiga koʻra Hisob palatasi koʻrsatmalari oʻz vaqtida va toʻliq bajarilishi taʼminlanmaganda, ularga nisbatan maʼmuriy jazo choralari qoʻllanadi, jinoyat tarkibi alomatlari mavjud boʻlgan hollarda tegishli materiallar koʻrsatilgan mansabdor shaxslarni tegishli javobgarlikka tortish masalasini koʻrib chiqish uchun Oʻzbekiston Respublikasining Bosh prokuraturasiga taqdim qilinadi. T/r Tekshirish obyektining nomi Material mazmuni, aniqlangan qonun hujjatlari buzilishining mohiyati va davlatga yetkazilgan zarar summasi (mln soʻm) Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasi tomonidan materiallarni davlat organiga yoʻllash sanasi Materiallarning davlat organiga kelib tushish sanasi Tekshirish materiallari boʻyicha qaror qabul qilish sanasi Tekshirish materiallarini koʻrib chiqish natijalari Qoplan-gan zarar summasi(mln. soʻm) Undirilmagan zarar summasi(mln soʻm) Izoh