QIMMATli QOGʻOZLAR BLANKALARINI IShLAB ChIQARIShNI LITSENZIYALASh TOʻGʻRISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASh HAQIDA
(resolution, 2022-03-01)

“Faoliyatning ayrim turlarini litsenziyalash toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 5-moddasiga muvofiq Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Qimmatli qogʻozlar blankalarini ishlab chiqarishni litsenziyalash toʻgʻrisidagi Nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki va Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi bir oy muddatda amaldagi idoraviy normativ hujjatlarni ushbu qaror talablariga muvofiqlashtirsinlar. 3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining raisi F.M. Mullajonov zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Nizom qimmatli qogʻozlar blankalarini ishlab chiqarishni litsenziyalash tartibini belgilaydi. 2. Qimmatli qogʻozlar blankalarini ishlab chiqarishni litsenziyalash Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki (keyingi oʻrinlarda litsenziyalovchi organ deb yuritiladi) tomonidan amalga oshiriladi. 3. Yuridik shaxslar — matbaa korxonalari yoki matbaa ishlab chiqarishiga ega boʻlgan korxonalar litsenziya talabgorlari boʻlishi mumkin. 4. Qimmatli qogʻozlar blankalarini ishlab chiqarish huquqiga litsenziya 5 yil muddatga beriladi. 5. Quyidagilar qimmatli qogʻozlar blankalarini ishlab chiqarishni amalga oshirishning litsenziya talablari va shartlari hisoblanadi: litsenziat tomonidan qimmatli qogʻozlar blankalari ishlab chiqarish boʻyicha qonun hujjatlariga majburiy rioya etish; shuningdek quyidagilarning mavjud boʻlishi: qimmatli qogʻozlar blankalari ishlab chiqarishning tugallangan sikli; qimmatli qogʻozlar blankalari tayyorlash, shu jumladan namunalar tayyorlash, bosish shakllari, ularga tartib raqami qoʻyish va ishlov berishning maxsus texnologik jarayoni; qimmatli qogʻozlar blankalarini qalbakilashtirishdan yuqori darajada himoyalanganligini amalga oshirish imkoniyatini taʼminlovchi maxsus asbob-uskunalar va texnologiyalar; litsenziyalanayotgan faoliyat turini amalga oshirish uchun foydalaniladigan xonalar (ishlab chiqarish xonalari, omborlar, yordamchi xonalar va boshqalarning) mulk huquqi bilan yoki boshqa qonuniy asosda litsenziya talabgorida mavjud boʻlishi; matbaa asbob-uskunalarida ishlash boʻyicha maxsus bilim va tajribaga ega boʻlgan kamida ikkita mutaxassisning boʻlishi; qimmatli qogʻozlar blankalarining hisobga olinishi va saqlanishini taʼminlash boʻyicha asosiy talablarga, shuningdek litsenziya talabgoriga qoʻyiladigan rejim talablariga muvofiq boʻlgan hisobga olish va saqlash tizimi (1 va 2-ilovalar); qimmatli qogʻozlar blankalarining texnik parametrlariga qoʻyiladigan talablarning bajarilishini taʼminlovchi shart-sharoitlar (3-ilova). 6. Litsenziya talabgori litsenziya olish uchun litsenziyalovchi organga quyidagi hujjatlarni taqdim etadi: litsenziya berish toʻgʻrisidagi ariza, unda quyidagilar koʻrsatiladi: yuridik shaxsning nomi va tashkiliy-huquqiy shakli, uning joylashgan joyi (pochta manzili), bank muassasasining nomi va bankdagi hisob raqami, yuridik shaxs amalga oshirishni moʻljallayotgan faoliyatning litsenziyalanadigan turi; yuridik shaxsning davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning nusxasi; litsenziya talabgori arizasining litsenziyalovchi organ tomonidan koʻrib chiqilganligi uchun litsenziya talabgori tomonidan yigʻim toʻlanganligini tasdiqlovchi hujjat; litsenziya talabgorida maxsus kasbiy tayyorgarlikka ega boʻlgan xodimlarning mavjudligini tasdiqlovchi hujjatlar nusxalari; litsenziyalanayotgan faoliyat amalga oshiriladigan asbob-uskunalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; litsenziya talabgorining ishlab chiqarish xonalarida boyliklarning saqlanishi rejimi holati toʻgʻrisida ichki ishlar hududiy organlarining xulosasi. Litsenziya talabgoridan ushbu Nizomda nazarda tutilmagan hujjatlarning taqdim etilishini talab qilishga yoʻl qoʻyilmaydi. Litsenziyalovchi organ litsenziya berish uchun boshqa vakolatli organlarda mavjud boʻlgan zarur hujjatlar va axborotlarni belgilangan tartibda oʻzaro axborot hamkorligi yoʻli bilan, shu jumladan elektron tarzda mustaqil ravishda oladi, ushbu bandda nazarda tutilgan hujjatlar va axborotlar bundan mustasno. 7. Litsenziya talabgorining arizasini litsenziyalovchi organ tomonidan koʻrib chiqish uchun qonun hujjatlarida belgilangan bazaviy hisoblash miqdorining bir baravari miqdorida yigʻim undiriladi. Litsenziya berish va litsenziyaning amal qilish muddatini uzaytirish uchun “Davlat boji toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunida belgilangan miqdorda davlat boji undiriladi. 8. Litsenziyalovchi organ tegishli xulosalarni tayyorlash uchun zarurat boʻlganda shartnomaviy asosda ekspertlarni jalb etishga haqlidir. 9. Litsenziyalovchi organ litsenziya berish yoki litsenziya berishni rad etish toʻgʻrisida litsenziya talabgorining barcha zarur hujjatlar bilan birgalikdagi arizasi olingan kundan boshlab oʻttiz kundan oshmaydigan muddatda qaror qabul qiladi. Litsenziyalovchi organ litsenziya talabgorini qabul qilingan qaror toʻgʻrisida mazkur organ tomonidan tegishli qaror qabul qilingandan keyin uch kun mobaynida yozma ravishda xabardor qilishga majbur. Litsenziyalar litsenziya talabgori davlat boji toʻlanganini tasdiqlovchi hujjatni taqdim etgandan va u litsenziya bitimini imzolagandan keyin beriladi. 10. Litsenziya bitimida quyidagilar boʻlishi kerak: bitimni imzolagan shaxslarning familiyasi, ismi, otasining ismi, lavozimi; tomonlarning rekvizitlari; amalga oshirilishi uchun litsenziya berilayotgan faoliyat turining nomi; litsenziya talabgoriga qoʻyiladigan litsenziya talablari va shartlari; litsenziyaning amal qilish muddati; tomonlarning litsenziya bitimi talablari va shartlarini buzganlik uchun javobgarligi; litsenziya talabgorining litsenziya bitimi talablari va shartlarini bajarishini litsenziyalovchi organ tomonidan nazorat qilish tartibi. Litsenziya bitimi ikki nusxada — litsenziat va litsenziyalovchi organ uchun bittadan nusxada tuziladi. 101. Litsenziya berishni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan taqdirda rad etish toʻgʻrisidagi bildirishnoma litsenziya talabgoriga rad etishning aniq sabablari va litsenziya talabgori koʻrsatib oʻtilgan sabablarni bartaraf etib hujjatlarni qayta koʻrib chiqish uchun taqdim etishi mumkin boʻlgan muddat koʻrsatilgan holda yuboriladi (topshiriladi). Litsenziya berishni rad etish toʻgʻrisidagi bildirishnomada koʻrsatilgan muddat kamchiliklarni bartaraf etish uchun zarur boʻlgan vaqtga mutanosib boʻlishi kerak. 102. Litsenziya talabgorining arizasini qayta koʻrib chiqishda ilgari litsenziya berishni rad etish toʻgʻrisidagi bildirishnomada koʻrsatilmagan yangi asoslar boʻyicha litsenziya berishni rad etishga yoʻl qoʻyilmaydi. Litsenziya berishni rad etish toʻgʻrisidagi bildirishnomada koʻrsatilgan muddat oʻtgandan keyin berilgan ariza yangidan berilgan ariza hisoblanadi. 11. Litsenziyaning amal qilish muddati tugagach u litsenziatning arizasiga koʻra uzaytirilishi mumkin. Litsenziyaning amal qilish muddatini uzaytirish toʻgʻrisidagi ariza litsenziyalovchi organga litsenziyaning amal qilish muddati tugagungacha ikki oydan kechikmay berilishi kerak. Litsenziyaning amal qilish muddatini uzaytirish litsenziya berish uchun nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi. 12. Litsenziatlar tomonidan litsenziya talablari va shartlariga rioya etilishini nazorat qilish litsenziyalovchi organ tomonidan qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi. Litsenziyaning amal qilishini toʻxtatib turish va toʻxtatish, shuningdek uni bekor qilish “Faoliyatning ayrim turlarini litsenziyalash toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunida belgilangan hollarda va tartibda amalga oshiriladi. 13. Litsenziyalovchi organ qimmatli qogʻozlar blankalari ishlab chiqarishga litsenziyalar reyestrini qonun hujjatlarida belgilangan tartibda yuritadi. Litsenziyalar reyestrida quyidagilar koʻrsatilgan boʻlishi kerak: litsenziatlar toʻgʻrisidagi asosiy maʼlumotlar; litsenziyalarning berilgan sanasi va tartib raqami; litsenziyalarning amal qilish muddati; litsenziyalarni qayta rasmiylashtirish, ularning amal qilish muddatini uzaytirish, toʻxtatib turish va tiklashning asoslari va sanasi; litsenziyalarning amal qilishini toʻxtatish asoslari va sanasi; litsenziyalarni bekor qilish asoslari va sanasi. Litsenziyalarning reyestrlarida mavjud boʻlgan maʼlumotlar litsenziyalovchi organning veb-saytiga joylashtiriladi va tanishib chiqish uchun ochiq boʻladi. 1. Matbaa korxonalarida qimmatli qogʻozlar blankalarining saqlanishini taʼminlash maqsadida qogʻozlar, yarim tayyor mahsulotlar, matbaa va shakl buyumlarini tayyorlash, qabul qilish, saqlash, ishlov berish, topshirish, berish, transportda tashishning yagona tartibi amalga oshiriladi. 2. Qimmatli qogʻozlar blankalari qogʻozlari, yarim tayyor mahsulotlari, qimmatli qogʻozlarning tayyor matbaa va shaklli buyumlarini tezkorlik bilan hisobga olishning tashkil etilishi, ishlab chiqarishning barcha uchastkalarida va ularni saqlash joylarida ushbu hisobga olish ishlari uchun bosh buxgalter javob beradi. 3. Buxgalteriya sexlarda, omborxonalarda, saqlash joylarida tayyorlanayotgan buyumlarning toʻgʻri va oʻz vaqtida hisobga olib borilishini har kuni nazorat qilib boradi. 4. Qimmatli qogʻozlar blankalari qogʻozlari, yarim tayyor mahsulotlari, tayyor matbaa va shaklli buyumlari hisobga olib boriladigan barcha daftarlar, kartochkalar raqamlanadi, ip oʻtkazib bogʻlanadi, plombalanadi, bosh buxgalter (uning oʻrinbosari) tomonidan imzolanadi va maxsus daftarda roʻyxatdan oʻtkazilgandan keyin tilxat bilan beriladi. 5. Qogʻozlar, yarim tayyor mahsulotlar va tayyor mahsulotni ishlab chiqarishga berish hamda ishlab chiqarilgandan keyin qabul qilib olish faqat bajaruvchining nazorati ostida bittadan qayta sanab amalga oshiriladi va hisobga olish daftarida tilxat boʻyicha rasmiylashtiriladi. 6. Qimmatli qogʻozlar blankalari qogʻozlari, yarim tayyor mahsulotlari, buyumlarini mahsulotning saqlanishi uchun javobgar boʻlgan bajaruvchining almashinishi bilan bogʻliq holda sex ichida bitta operatsiyadan ikkinchi operatsiyaga (yoki sexdan sexga) berish faqat tegishli omborchilar orqali rasmiylashtiriladi. 7. Qimmatli qogʻozlar blankalari buyumlarini tayyorlash, qabul qilib olish, saqlash va berish bilan bogʻliq boʻlgan moddiy javobgar shaxslar amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq moddiy javobgarlik toʻgʻrisida majburiy shartnoma tuzgan holda litsenziat rahbarining buyrugʻi bilan tayinlanadi. 8. Yarim tayyor mahsulotlar va buyumlar saqlash uchun maxsus jihozlangan omborxonalarda, saqlash joylarida, stellajlarda ularning oʻgʻirlanishdan, yoʻqotishdan va yaroqsizlanishdan toʻliq saqlanishini taʼminlaydigan sharoitlarga rioya etilgan holda saqlanishi kerak. Shu bilan birga, qimmatli qogʻozlar blankalarining yarim tayyor mahsulotlari va buyumlarini stellajlarda saqlash yopiq konteynerlarda yoki yopiq setkalarda va ushbu qogʻozlarning oʻgʻirlanishiga yoʻl qoʻymaydigan boshqa usullarda amalga oshiriladi. Qimmatli qogʻozlar blankalarining boshqa buyumlar bilan birgalikda bir-biridan toʻsilmagan bitta omborxonada, shkafda saqlanishi taqiqlanadi. 9. Qimmatli qogʻozlar blankalari qogʻozlari, chala tayyor mahsulotlari va buyumlari tushlik tanaffuslar vaqtida hamda ish smenasi tugagach sanagan holda, omborchining. Hisoblash daftaridagi tilxati boʻyicha omborxonaga saqlash uchun topshiriladi. Tushlik tanaffuslar vaqtida qimmatli qogʻozlar blankalari qogʻozlari, yarim tayyor mahsulotlari va buyumlarini ish joylarida qoldirishga faqat: jamoaning moddiy javobgarligi toʻgʻrisidagi shartnomasini imzolagan brigada xodimlaridan birortasi qimmatli qogʻozlar blankalarini kuzatib turish uchun ish joyida qolgan; bajaruvchilar aynan bir vaqtda chiqib ketadigan va keyinchalik bir aynan vaqtda kirib keladigan sharoitda buyumlar mahkam berkitilgan uchastkalarda qoldirilganda, bunda uchastka qulflanadigan va plombalanadigan hollarda yoʻl qoʻyiladi. 10. Qimmatli qogʻozlar blankalari buyumlarining kamayib qolganligi aniqlanganda dalolatnoma tuziladi, u tegishli chora-tadbirlar koʻrish uchun litsenziat rahbariga beriladi va yetishmayotgan buyumlarni qidirib topish chora-tadbirlari koʻriladi. 11. Litsenziat bajarilgan har qaysi buyurtmadan bittadan arxiv nusxasi qoldirishi kerak, unga “toʻlangan” yozuvli shtamp qoʻyishi va uni maxfiy hujjat sifatida saqlashi lozim. Har bir arxiv nusxasiga inventar tartib raqami beriladi. Arxiv nusxasini saqlash muddati: depozit sertifikatlar uchun – 4 yil, veksellar uchun – 3 yil, aksiya va obligatsiyalar uchun – 50 yil, davlat majburiyatlari uchun – ularni toʻlash muddatigacha. Litsenziat – tayyorlovchining faoliyati toʻxtatilgan taqdirda arxiv nusxasi dalolatnoma boʻyicha buyurtmachiga (emitentga) beriladi. 1. Tashkilotlarning ishlab chiqarish binolariga va xoʻjalik hovlilari hududiga kirish qoʻriqlash posti orqali, ruxsatnomalar boʻyicha yoki tashkilot rahbariyatining ruxsati bilan amalga oshiriladi. 2. Ishlayotgan yoki asbob-uskunalar, nusxa koʻpaytirish texnikasi, shriftlar, matritsalar mavjud boʻlgan qurilayotgan matbaa tashkilotlari hududi oʻraladi va qoʻriqlanadi. Matbaa tashkilotlarining, nusxa koʻpaytirish uchastkalarining binolari qoʻriqlash-yongʻindan saqlash boʻyicha ogohlantirish vositalari bilan jihozlanadi, ularning deraza va eshiklariga (qoʻriqlash), shiplariga (yongʻindan saqlash) datchiklar signallar qoʻriqlash postiga yoki ichki ishlar organlarining markazlashtirilgan qoʻriqlash pultiga yetadigan qilib oʻrnatiladi. 3. Birinchi qavatdagi derazalarga ichkaridan ochiladigan, tabaqali (surilma) panjaralar oʻrnatiladi. Yongʻindan saqlash narvonlari, soyavonlar yoki tutash binolar tomlari mavjud boʻlganda panjaralar ular yaqinidagi derazalarga oʻrnatiladi (deraza panjaralari diametri kamida 12 mm boʻlgan poʻlat simlardan yasaladi, ular koʻpi bilan 150x150 mm katakli qilib har qaysi bostirmaga mahkamlanadi. 4. Alohida hollarda “shaklli” panjaralar tayyorlashga yoʻl qoʻyiladi, lekin bu holda ular ishlab chiqarish binolariga kirishga mutlaqo imkon bermaydigan boʻlishi kerak. 5. Matbaa tashkilotlarining kirish eshiklari, shuningdek harf terish, bosma sexlari eshiklari (kamida 40 mm qalinlikdagi) bir xil taxtalardan yasalgan, mustahkam va ishonchli tambalar (kamida ikkita ichki qulflar) yoki shifrli qulflar oʻrnatilgan, ikki tomoni chetlari eshiklar yoniga qayirib qoʻyilgan ruxlangan, asbestli tunukalar bilan qoplangan boʻlishi kerak. Eshiklarga begona kishilarning kirishini taqiqlovchi trafaretlar oʻrnatiladi. 6. Harf terish, bosma sexlari (uchastkalari), shuningdek nashr qilishga (koʻpaytirishga) buyurtmalar qabul qilish va tayyor materiallarni berish boʻyicha ish joylari olovga chidamliligi 2-darajadan past boʻlmagan, boshqa yordamchi va xizmat binolaridan toʻsilgan, yongʻindan saqlash devorlari va ularga kirishga yoʻl qoʻymaydigan bostirmalar bilan boʻlingan binolarda joylashtirilishi kerak. 7. Ish tugagach binolar qulflanadi, plombalanadi (muhrlanadi), ularning kalitlari esa maxsus daftarda sana va vaqt koʻrsatilgan holda imzo qoʻydirilib qoʻriqlash uchun masʼul boʻlgan shaxsga beriladi. Kalitlarni berishda vaqt koʻrsatiladi, ularni oluvchi oʻz familiyasini yozib imzo qoʻyadi. 8. Matbaa tashkiloti maʼmuriyatining va tahririyatning, tahririyat-nashriyot boʻlimining binolari ishlab chiqarish va omborxona binolaridan ajratilgan boʻlishi kerak. 9. Maʼmuriyatga, tahririyatga va tahririyat-nashriyot boʻlimiga keluvchilarning ishlab chiqarish va omborxona binolari orqali oʻtishiga yoʻl qoʻyilmaydi. 10. Shakllar yasash, harf terish, shriftlar quyish va bosma sexlari (uchastkalari) ishlab chiqarish binolarida sex (uchastka) boshligʻi yoki tashkilot rahbari tayinlagan masʼul shaxs boʻlmagan vaqtda ayrim xodimlarning ishlashiga yoʻl qoʻyilmaydi. 11. Yangi ochilgan va ishlayotgan matbaa tashkilotlari hududida uy-joylarni va ushbu ishlab chiqarishga taalluqli boʻlmagan har xil xizmatlarni joylashtirishga, shuningdek matbaa tashkiloti hududida tashkilot rahbarining maxsus ruxsatisiz boshqa tashkilotlar transport vositalarining yurishiga ruxsat etilmaydi. 12. Matbaa asbob-uskunalari oʻrnatilgan ishlab chiqarish xonalarini supurish-sidirish ishlari ish vaqtida, u erda ishlovchining ishtirokida amalga oshiriladi. Tashkilot buyurtmachiga bajarilgan buyurtma bilan birga qimmatli qogʻoz blankasining (namunaviy nusxaga muvofiq) texnik parametrlari yozilgan hujjatni berishga majbur, unda quyidagi maʼlumotlar boʻladi: a) dizaynning toʻliq tavsifi; b) badiiy bezash elementlarini poligrafik bajarish usullari; v) qalbakilashtirishdan grafik himoya qilish elementlari; g) qalbakilashtirishdan kimyoviy himoya qilish elementlari; d) haqiqiyligini nazorat qilish usullari va bunday nazoratni texnik jihatdan amalga oshirish; e) qogʻozning toʻliq tavsifi (tola boʻyicha tarkibi, qalinligi, bir kvadrat metrining ogʻirligi, qogʻozning mexanik jihatdan pishiqligini belgilovchi ikki marta buklangan joylari soni, uzilish uzunligi, yaltiroq tolalar mavjudligi, konfyetti mavjudligi). Qimmatli qogʻoz blankasining texnik parametrlari yozilgan hujjat ikki nusxada toʻldiriladi, ulardan bittasi mahsulotni qabul qilish — berish dalolatnomasi boʻyicha buyurtmachiga beriladi. Ikkinchi nusxasi qimmatli qogʻoz blankasining arxiv nusxasi bilan birga litsenziat-tayyorlovchida saqlanadi.