Tabiiy gazga qoʻshimcha foyda soligʻini hisoblab chiqarish va budjetga toʻlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(resolution, 2020-02-28)

Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksi, Oʻzbekiston Respublikasi “Davlat soliq xizmati toʻgʻrisida”gi Qonunining 7-moddasi, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2008-yil 29-dekabrdagi “Oʻzbekiston Respublikasining 2009-yilgi asosiy makroiqtisodiy koʻrsatkichlari prognozi va Davlat budjeti parametrlari toʻgʻrisida”gi PQ-1024-son qaroriga (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2008-y., 52-son, 515-modda) muvofiq qaror qilamiz: 1. Ilova qilinayotgan Tabiiy gazga qoʻshimcha foyda soligʻini hisoblab chiqarish va budjetga toʻlash tartibi toʻgʻrisidagi nizom tasdiqlansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Davlat soliq qoʻmitasining 2008-yil 21-fevraldagi 15 va 2008-11-son bilan tasdiqlangan “Tabiiy gazga qoʻshimcha foyda soligʻini hisoblab chiqarish va budjetga toʻlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi qarori (2008-yil 5-mart, roʻyxat raqami 1776 — Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2008-y., 10-11-son, 67-modda) oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin. 3. Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatiga olingan kundan boshlab oʻn kun oʻtgach kuchga kiradi. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksiga, “Davlat soliq xizmati toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 7-moddasiga, “Oʻzbekiston Respublikasining 2009-yilgi asosiy makroiqtisodiy koʻrsatkichlari va Davlat budjeti parametrlari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2009-yil 29-dekabrdagi PQ-1024-son qaroriga (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2008-y., 52-son, 515-modda) muvofiq tabiiy gazga qoʻshimcha foyda soligʻini hisoblab chiqarish va budjetga toʻlash tartibini belgilaydi. 1. Mazkur Nizom mahsulot taqsimotiga oid bitim boʻyicha tabiiy gazni realizatsiya hajmlariga tatbiq etilmaydi. 2. Ushbu Nizomda quyidagi tushunchalar qoʻllaniladi: tabiiy gazni eksportga realizatsiya qilishdan olingan sof tushum — qoʻshilgan qiymat soligʻi, aksiz soligʻi va Oʻzbekiston Respublikasi tiklanish va taraqqiyot jamgʻarmasiga yoʻnaltirilgan mablagʻlar chegirilib tashlangan holda eksportga tabiiy gazning realizatsiya qilishdan olingan tushum; Oʻzbekiston Respublikasi tiklanish va taraqqiyot jamgʻarmasiga yoʻnaltirilgan mablagʻlar — qoʻshilgan qiymat soligʻi va aksiz soligʻi chegirilib tashlangan xoldagi tabiiy gazni eksportga realizatsiya qilishdan olingan tushumning “qirqish bahosidan” oshgan qismi; hisob-kitob bahosi va “qirqish bahosi” — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Oʻzbekiston Respublikasining asosiy makroiqtisodiy koʻrsatkichlari prognozi va Davlat budjeti parametrlari toʻgʻrisidagi qarori bilan har yili kelgusi yil uchun tasdiqlanadigan tabiiy gazning baholar darajasi; qoʻshimcha foyda — tabiiy gazni eksportga realizatsiya qilishdan olingan sof tushum bilan hisob-kitob bahosi oʻrtasidagi ijobiy farq; sof qoʻshimcha foyda — qoʻshimcha foyda qismiga toʻgʻri keladigan, yer qaʼridan foydalanganlik uchun soliq chegirib tashlangan, hisobot davridagi qoʻshimcha foyda summasidir. 3. Yuridik shaxslardan olinadigan foyda soligʻini hisoblab chiqishda sof qoʻshimcha foyda summasi soliq solinadigan bazaga qoʻshilmaydi. 4. Qonun hujjatlariga muvofiq soliq solish obyekti paydo boʻladigan, mulkchilik shaklidan qatʼi nazar, tabiiy gazni eksportga realizatsiya qiluvchi yuridik shaxslar qoʻshimcha foyda soligʻini toʻlovchilar boʻladi. 5. Qoʻshimcha foyda soligʻi boʻyicha soliq solinadigan obyekt hisobot davrida har bir kontrakt boʻyicha aniqlanadigan soliq toʻlovchining qoʻshimcha foydasi hisoblanadi. 6. Soliq solinadigan baza hisobot davrida har bir kontrakt boʻyicha sof qoʻshimcha foyda hisoblanadi. 7. Qoʻshimcha foyda soligʻi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori bilan belgilangan stavka boʻyicha toʻlanadi. 8. Soliq davri — bir oy. 9. Hisobot davri oydir. 10. Qoʻshimcha foyda soligʻi summasi soliq solinadigan bazaning miqdoridan va belgilangan stavkalardan kelib chiqqan holda hisoblanadi. 11. Qoʻshimcha foyda soligʻi respublika budjetiga milliy valyuta — soʻmda oʻtkaziladi. 12. Qoʻshimcha foyda soligʻining hisob-kitobi davlat soliq xizmati organlariga hisobot davridan keyingi oyning 25-sanasigacha ilovaga binoan shaklda taqdim etiladi. 13. Soliq toʻlovchilar qoʻshimcha foyda soligʻini hisobot davrida mahsulotni realizatsiya qilishning haqiqiy hajmlaridan kelib chiqqan holda, hisob-kitobni taqdim etish muddatidan kechiktirmay toʻlaydilar. 14. Soliq toʻlovchining ixtiyorida qoladigan mablagʻ soliq solinadigan baza va qoʻshimcha foyda soligʻi oʻrtasidagi farq sifatida hisoblab chiqariladi. 15. Soliq toʻlovchi tasarrufida qoladigan mablagʻlar qoʻshimcha foyda soligʻini toʻlash uchun belgilangan muddatlarda tabiiy gaz uchun maxsus ochiladigan investitsiya hisob raqamiga toʻliq hajmda oʻtkaziladi. Mazkur investitsiya hisob raqamidan mablagʻlar faqatgina Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va sanoat vazirligi va Moliya vazirligi bilan kelishilgan holda, realizatsiya qilish uchun belgilangan tartibda maʼqullangan investitsiya loyihalarini moliyalashtirishga, investitsiya loyihalarini realizatsiya qilish, shuningdek asosiy ishlab chiqarishni modernizatsiyalash va texnik qayta jihozlash uchun jalb qilingan kreditlarga xizmat koʻrsatishga sarf qilinadi. 16. Mablagʻlar soliq toʻlovchining xizmat koʻrsatuvchi bankdagi maxsus hisob raqamiga oʻtkazilmaganda yoki maxsus hisob raqamda jamlangan mablagʻlar maqsadsiz sarflanganda ushbu mablagʻlar qonun hujjatlarida belgilangan moliyaviy jarimalar qoʻllangan holda toʻliqligicha davlat budjetiga oʻtkaziladi. 17. Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobi milliy standarti (21-son BHMS) “Xoʻjalik yurituvchi subyektlarning moliya-xoʻjalik faoliyati buxgalteriya hisobi hisobotlar rejasi va uni qoʻllash boʻyicha yoʻriqnoma”ga muvofiq (2002-yil 23-oktabr, roʻyxat raqami 1181 — Meʼyoriy hujjatlar axborotnomasi, 2002-yil 20-son; 2003-yil, 21-22-son) qoʻshimcha foyda soligʻini hisoblash bilan bogʻliq operatsiyalar va qoʻshimcha foyda soligʻini toʻlagandan keyin soliq toʻlovchi tasarrufida keyinchalik maqsadli foydalanish uchun qoladigan mablagʻlar buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi: a) qoʻshimcha foyda soligʻini hisoblashda: soliqlar va yigʻimlarni toʻlash uchun foydaning ishlatilishini hisobga oluvchi (9800) hisobvaraqning qoʻshimcha ochiladigan 9811 “Qoʻshimcha foyda soligʻi boʻyicha xarajatlari” hisobvaraqning debetida; 6410 “Budjetga toʻlovlar boʻyicha qarz (turlari boʻyicha)” hisobvaraqning krediti; b) soliq summasini budjetga oʻtkazishda: 6410 “Budjetga toʻlovlar boʻyicha qarz (turlari boʻyicha)” hisobvaraqning debeti; pul mablagʻlarini hisobga oluvchi hisobvaraqning krediti; v) soliq toʻlovchi tasarrufida qoladigan mablagʻlar keyinchalik maqsadli foydalanishda: soliqlar va yigʻimlarni toʻlash uchun foydaning ishlatilishini hisobga oluvchi (9800) hisobvaraqning qoʻshimcha ochiladigan 9830 “Qoʻshimcha foydadan maqsadli moliyalashtirishga ajratmalar boʻyicha xarajatlar” hisobvaraqning debeti; 8890 “Boshqa maqsadli tushumlar” hisobvaragʻining krediti; g) soliq toʻlovchi tasarrufida qoladigan mablagʻlarni maxsus hisobvaraqqa oʻtkazishda: bankdagi maxsus hisobvaraqlardagi pul mablagʻlarini hisobga oluvchi hisobvaraqning debeti (5500); pul mablagʻlarini hisobga oluvchi hisobvaraq krediti. 18. Qoʻshimcha foyda soligʻini va soliq toʻlovchi tasarrufida keyinchalik maqsadli foydalanish uchun qoladigan mablagʻlarni buxgalteriya hisobida aks ettirish uchun qoʻshimcha foyda soligʻi boʻyicha hisob-kitob asos boʻladi. 19. Moliyaviy natijalar toʻgʻrisidagi hisobot (2-son shakl)da 9811 “Qoʻshimcha foyda soligʻi boʻyicha xarajatlari” hisobvaragʻida hisobga olingan, hisobot davri boshidan hisoblangan qoʻshimcha foyda soligʻi summasi qoʻshimcha ochiladigan “Qoʻshimcha foyda soligʻi” 251-satrda, 9830 “Qoʻshimcha foydadan maqsadli moliyalashtirishga ajratmalar boʻyicha xarajatlar” hisobvaragʻida hisobga olingan, hisobot davri boshidan hisoblangan soliq toʻlovchi tasarrufida keyinchalik maqsadli foydalanish uchun qoladigan mablagʻlar summasi esa qoʻshimcha ochiladigan “Qoʻshimcha foydadan maqsadli moliyalashtirishga ajratmalar” 252-satrda koʻrsatiladi. 20. Oʻzbekiston Respublikasi tiklanish va taraqqiyot jamgʻarmasiga hisoblanadigan va oʻtkaziladigan mablagʻlar bilan bogʻliq operatsiyalar buxgalteriya hisobida quyidagi tarzda aks ettiriladi: a) tabiiy gazni realizatsiya qilish bahosining (qoʻshilgan qiymat soligʻi va aksiz soligʻi chegirilib tashlangan holdagi) tabiiy gaz uchun “qirqish bahosi”dan oshishi hisobiga yuzaga kelgan summalar Oʻzbekiston Respublikasi tiklanish va taraqqiyot jamgʻarmasiga hisoblanganda: 4010 “Xaridorlar va buyurtmachilardan olinadigan schyotlar” hisobvaragʻining debeti; sugʻurta va maqsadli davlat jamgʻarmalariga toʻlovlar boʻyicha qarzni hisobga oluvchi hisobvaraqda (6500) qoʻshimcha ochiladigan “Oʻzbekiston Respublikasi tiklanish va taraqqiyot jamgʻarmasiga toʻlovlar” hisobvaragʻining krediti; b) tabiiy gazni realizatsiya qilish bahosining (qoʻshilgan qiymat soligʻi va aksiz soligʻi chegirilib tashlangan holdagi) tabiiy gaz uchun “qirqish bahosi”dan oshishi hisobiga yuzaga kelgan summalar Oʻzbekiston Respublikasi tiklanish va taraqqiyot jamgʻarmasiga oʻtkazilganda: sugʻurta va maqsadli davlat jamgʻarmalariga toʻlovlar boʻyicha qarzni hisobga oluvchi hisobvaraqda (6500) qoʻshimcha ochiladigan “Oʻzbekiston Respublikasi tiklanish va taraqqiyot jamgʻarmasiga toʻlovlar” hisobvaragʻining debeti; pul mablagʻlari hisobini yurituvchi hisobvaraqning krediti 21. Soliq toʻlovchilar qoʻshimcha foyda soligʻining toʻgʻri hisoblab chiqarilishi va toʻlanishi, shuningdek soliq toʻlovchining xizmat koʻrsatuvchi bankdagi maxsus hisob raqamiga mablagʻlarni oʻtkazilishi va maxsus hisob raqamdagi mablagʻlarni maqsadli ishlatilishi uchun Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq javobgar boʻladilar. 22. Qoʻshimcha foyda soligʻining toʻgʻri hisoblab chiqarilishi va toʻlanishi ustidan nazorat Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasining Davlat soliq xizmati organlari tomonidan amalga oshiriladi.