Turizm sohasida kadrlar tayyorlash tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2026-05-01)

Mamlakatimizda turizm sohasida xalqaro standartlarga mos uzluksiz taʼlim tizimini yanada takomillashtirish, mehnat bozorining zamonaviy talablariga muvofiq yuqori malakali raqobatbardosh kadrlarni tayyorlash tizimini yoʻlga qoʻyish, fan, taʼlim va ishlab chiqarish integratsiyasini taʼminlash, shuningdek, xizmatlar sifatini jahon talablariga toʻliq mos keladigan darajaga olib chiqish maqsadida: 1. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga koʻra: a) 2024/2025 oʻquv yilidan boshlab Oʻzbekiston Respublikasidagi davlat oliy taʼlim muassasalarida turizm va mehmonxona xoʻjaligi sohalarida kadrlar tayyorlash tizimi uch yillik oliy taʼlim dasturlari asosida yoʻlga qoʻyiladi va oʻquv jarayoni “blok-modul” tizimiga asoslangan dual taʼlim shaklida tashkil etiladi. Bunda, oʻquv jarayonlarining nazariy va amaliy mashgʻulotlar ulushini: birinchi bosqichda — 80 foiz nazariy va 20 foiz amaliy; ikkinchi bosqichda — 50 foiz nazariy va 50 foiz amaliy; uchinchi bosqichda — 30 foiz nazariy va 70 foiz amaliy boʻlishi nazarda tutiladi; b) 2024-yil 1-avgustdan boshlab: turizm sohasida kadrlar tayyorlovchi oliy taʼlim muassasalarida taʼlim jarayonini amaliyot bilan birga olib borish maqsadida ularning hududlarida budjetdan tashqari mablagʻlar hisobidan yuridik shaxs maqomiga ega boʻlmagan amaliyot bazalarini (turoperator, turagent, gid-tarjimon, mehmonxona va turizm transporti xizmatlarini koʻrsatish obyektlari (keyingi oʻrinlarda — xizmatlar koʻrsatish obyektlari) belgilangan tartibda tashkil etishga ruxsat beriladi; 2027-yil 1-yanvarga qadar turizm sohasida kadrlar tayyorlovchi oliy taʼlim muassasalarining amaliyot bazalarida koʻrsatilgan xizmatlar uchun foyda soligʻi ushbu soliq boʻyicha belgilangan soliq stavkalariga nisbatan 50 foizga kamaytirilgan stavkada toʻlanadi. Bunda, ushbu soliq imtiyozini qoʻllash natijasida boʻshaydigan mablagʻlar tashkil etilayotgan xizmatlar koʻrsatish obyektlarining moddiy-texnika bazasini rivojlantirishga yoʻnaltiriladi. 2. 2024-2025-yillarda turizm sohasida kadrlar tayyorlash tizimini takomillashtirish hamda oliy taʼlim muassasalari tomonidan hududlarda turizmni rivojlantirishga koʻmaklashish boʻyicha chora-tadbirlar rejasi 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 5. Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi: a) Turizm qoʻmitasi bilan birgalikda 2024/2025 oʻquv yiliga qadar: turizm va mehmonxona xoʻjaligi sohalari boʻyicha oliy taʼlim dasturlarini jahon reytingida birinchi 100 talikka kiruvchi nufuzli oliy taʼlim muassasalarining taʼlim dasturlari asosida qayta koʻrib chiqib, “Oliy taʼlim yoʻnalishlari va mutaxassisliklari klassifikatori”da ushbu taʼlim yoʻnalishlarini kengaytirish hamda unga pazandachilik sohasida kadrlar tayyorlashga oid yangi taʼlim yoʻnalishini kiritish bilan bogʻliq oʻzgartirishlar kiritsin; turizm va mehmonxona xoʻjaligi sohalariga oid oliy taʼlim yoʻnalishlarining dual taʼlim shakli boʻyicha Taʼlimning xalqaro standart tasniflagichi darajalari bilan uygʻunlashgan yangi malaka talablari hamda taʼlim dasturlarini ishlab chiqsin; b) 2024-yil 1-avgustdan boshlab oliy taʼlim muassasalarida turizm va mehmonxona xoʻjaligi sohalarida kadrlarga boʻlgan buyurtmalarni shakllantirishda yoʻnalishlarga oid amaliyot bazalari mavjudligini qatʼiy nazoratga olsin; v) ikki oy muddatda turistlarga xizmat koʻrsatuvchi gid-tarjimonlar sonini oshirish maqsadida 2-ilovaga muvofiq oliy taʼlim muassasalari huzurida shartnoma asosida arab, yapon, xitoy, hind, ispan, italyan, koreys, urdu, indonez va malay tillarida xizmat koʻrsatuvchi gid-tarjimonlarni tayyorlash boʻyicha qoʻshimcha kurslarni tashkil etsin. 6. Belgilansinki: 2024-yil 1-oktabrdan boshlab mazkur qarorga 2-ilovada koʻrsatilgan oliy taʼlim muassasalarida arab, yapon, xitoy, hind, ispan, italyan, koreys, urdu, indonez va malay tillarida xizmat koʻrsatuvchi gid-tarjimonlarni tayyorlash kurslarini tashkil etish xarajatlarining 30 foizi oliy taʼlim muassasalarining soʻroviga koʻra Turizmni qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi hisobidan uch yil davomida qoplab beriladi; Akademiyaga 2025/2026 oʻquv yilidan boshlab talabalarni qabul qilish kvotalari oliy taʼlim muassasalariga oʻqishga qabul qilishning davlat buyurtmasi va qoʻshimcha qabul parametrlaridan kelib chiqib belgilanadi. Akademiya Samarqand shahar, Boburmirzo koʻchasi, 3a-uy manzilidagi Universitetga qarashli binoga bepul joylashtirilsin. 7. Turizm qoʻmitasi: bir oy muddatda turizm, servis, mehmonxona xoʻjaligi va gid (gid-tarjimon) tayyorlash sohasidagi taʼlim yoʻnalishlari boʻyicha pedagoglar uchun oʻrta va qisqa muddatli oʻquv kurslarini tashkil etish maqsadida Universitet huzuridagi Restavratorlarni qayta oʻqitish va malakasini oshirish markazi negizida yuridik shaxs maqomiga ega boʻlgan Turizm sohasida kadrlarni qayta tayyorlash va malaka oshirish markazini tashkil qilsin; Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi hamda Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan birgalikda ikki oy muddatda Universitet huzuridagi “Ipak yoʻli” muzeyi, “Ipak yoʻli” art-rezidensiyasi, “Ipak yoʻli” sanʼat galereyasining (keyingi oʻrinlarda — muassasalar) shtat normativlarini ishlab chiqsin va tasdiqlasin. 8. Belgilab qoʻyilsinki: a) muassasalar xodimlari mehnatiga haq toʻlashda Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 19-iyundagi “Davlat madaniyat muassasalari va davlat arxivlari xodimlari mehnatiga haq toʻlash va ularni moddiy ragʻbatlantirishning takomillashtirilgan tizimini tasdiqlash haqida”gi 458-son qaroriga muvofiq tegishli muassasalar uchun belgilangan shart-sharoitlar tatbiq etiladi; b) muassasalarni moliyalashtirish: 2024-yilda Oʻzbekiston Respublikasining respublika budjetidan birinchi darajali budjet mablagʻlarini taqsimlovchi sifatida Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiga ajratilgan mablagʻlar doirasida amalga oshiriladi; 2025-yildan boshlab budjet qonunchiligi talablariga muvofiq taqdim etilgan budjet soʻrovnomalariga asosan Davlat budjeti parametrlarida nazarda tutiladi. 9. Mazkur qarorning ijrosini samarali tashkil qilishga masʼul va shaxsiy javobgar etib ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri A.A. Abduxakimov belgilansin. Qaror ijrosini muhokama qilib borish, ijro uchun masʼul tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin. T/rChora-tadbirlar nomiIjro muddatiMoliyalashtirish manbaiMasʼul ijrochilarI. Turizm sohasida kadrlar tayyorlash tizimini takomillashtirish yoʻnalishida1.“Ipak yoʻli” turizm va madaniy meros xalqaro universiteti hamda Turizmni rivojlantirish ilmiy-tadqiqot institutida turizm bilan bogʻliq maʼlumotlarni tahlil qilish va bu orqali sohani rivojlantirish boʻyicha marketing qarorlarini qabul qilishga koʻmaklashuvchi “Smart Tourism Data System” laboratoriyasini tashkil etish.Bunda: Xitoydagi mavjud tajribani oʻrganish;laboratoriyada respublikadagi turizm obyektlariga tashrif buyuruvchilar boʻyicha statistik maʼlumotlarni aniq vaqt rejimida olish imkoniyatini beruvchi platformani ishga tushirish;laboratoriyalarni zaruriy texnika vositalari bilan taʼminlash choralarini koʻrish.2024-2025-yillar davomidaTurizmni qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi mablagʻlari,“Ipak yoʻli” turizm va madaniy meros xalqaro universitetining budjetdan tashqari mablagʻlariEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi,Madaniy meros agentligi,Raqamli texnologiyalar vazirligi2.Xalqaro turizm akademiyasi faoliyatini yoʻlga qoʻyishni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish. Bunda: Akademiyani “Ipak yoʻli” turizm va madaniy meros xalqaro universitetining yuridik shaxs maqomiga ega boʻlgan tarkibiy boʻlinmasi sifatida belgilash;Akademiya xodimlarining mehnatiga haq toʻlash hamda moddiy ragʻbatlantirish darajasini “Ipak yoʻli” turizm va madaniy meros xalqaro universiteti xodimlariga tenglashtirish;“Ipak yoʻli” turizm va madaniy meros xalqaro universiteti Vasiylik kengashiga zaruratga koʻra, Akademiyaning tuzilmasiga faoliyat yoʻnalishidan kelib chiqib, xodimlarning belgilangan cheklangan soni va mehnatga haq toʻlash fondi doirasida oʻzgartirishlar kiritish, xalqaro tajribani oʻrgangan holda qoʻshimcha lavozimlar joriy etish huquqini berish nazarda tutiladi.2024-yil noyabr-Turizm qoʻmitasi,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Iqtisodiyot va moliya vazirligiII. Turizm sohasiga oid yangi ishlanmalarni yaratish yoʻnalishida3.Qoraqalpoq tarixi, madaniyati va tabiiy muhitiga taalluqli artefaktlar, sanʼat asarlari asosida Tuproqqalʼa etno-muzeyini tashkil etish grant loyihasini amalga oshirish.2024-yil oktabrOliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan ilmiy-tadqiqot loyihalari boʻyicha oʻtkaziladigan tanlov natijalariga asosan ajratiladigan grantlarToshkent davlat iqtisodiyot universiteti,Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi4.Lokal atributlar asosida Rishton, Chust, Yangiqoʻrgʻon va Boysun tumanlarining ekoturizm salohiyatini oshirish grant loyihasini amalga oshirish.2024-yil dekabrToshkent davlat sharqshunoslik universiteti,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Turizm qoʻmitasi5.Nogironligi boʻlgan shaxslar uchun inklyuziv turizm infratuzilmasining interfaol xaritasi va “InclUZ” mobil ilovasini yaratish grant loyihasini amalga oshirish.2025-yil sentabrOliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan ilmiy-tadqiqot loyihalari boʻyicha oʻtkaziladigan tanlov natijalariga asosan ajratiladigan grantlarBuxoro davlat universiteti,Turizm qoʻmitasi,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi6.Qoraqalpogʻiston Respublikasi turizm sohasini hududiy rivojlanishini baholashning kompleks indikatorlarini ishlab chiqish (Taxtakoʻpir, Xoʻjayli, Ellikqalʼa tumanlarida) grant loyihasini amalga oshirish.2025-yil sentabrToshkent davlat iqtisodiyot universiteti,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Turizm qoʻmitasi7.Tarixiy obyektlar va tabiiy maskanlar uygʻunligi asosida Forish tumani turistik salohiyatini oshirish grant loyihasini amalga oshirish.2025-yil sentabrOliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan ilmiy-tadqiqot loyihalari boʻyicha oʻtkaziladigan tanlov natijalariga asosan ajratiladigan grantlarOʻzbekiston Milliy universiteti,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Turizm qoʻmitasi8.Kitob tumanidagi “Kitob geologiya milliy tabiat bogʻi”da turistik-glemping infratuzilmasini yaratish grant loyihasini amalga oshirish.2025-yil sentabrToshkent davlat transport universiteti,Turizm qoʻmitasi,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi9.Qoraqalpoq milliy hunarmandchiligiga oid smart platformani yaratish grant loyihasini amalga oshirish.2025-yil noyabrOliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan ilmiy-tadqiqot loyihalari boʻyicha oʻtkaziladigan tanlov natijalariga asosan ajratiladigan grantlarToshkent davlat iqtisodiyot universiteti,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Turizm qoʻmitasi10.Xiva va Bogʻot tumanlarining turistik resurslarini innovatsion yondashuv asosida qoʻshilgan qiymat zanjirini yaratish grant loyihasini amalga oshirish.2025-yil sentabrUrganch davlat universiteti,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Turizm qoʻmitasi11.Boʻstonliq, Ohangaron, Parkent va Angren tumani hududlarida turizm sohasini kompleks rivojlantirish orqali yoshlar bandligini taʼminlash konsepsiyasini ishlab chiqish grant loyihasini amalga oshirish.2025-yil sentabrOliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan ilmiy-tadqiqot loyihalari boʻyicha oʻtkaziladigan tanlov natijalariga asosan ajratiladigan grantlarToshkent shahridagi Singapur menejmentni rivojlantirish instituti,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Turizm qoʻmitasi12.Oʻzbekiston Respublikasi turizm obyektlarining katalogini raqamlashtirishning turizm rivojlanishiga taʼsirini tadqiq etish grant loyihasini amalga oshirish.2025-yil iyul“Ipak yoʻli” turizm va madaniy meros xalqaro universiteti,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Turizm qoʻmitasi13.Inklyuziv turizmni tashkil etishning metodik asoslarini ishlab chiqish (Navoiy viloyatining Xatirchi, Nurota va Qiziltepa tumanlari misolida) grant loyihasini amalga oshirish.2025-yil sentabrOliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan ilmiy-tadqiqot loyihalari boʻyicha oʻtkaziladigan tanlov natijalariga asosan ajratiladigan grantlarSamarqand iqtisodiyot va servis instituti,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Turizm qoʻmitasi14.Buxoro ziyoratgohlarining elektron 3D modelini yaratish grant loyihasini amalga oshirish.2025-yil sentabrOʻzbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Turizm qoʻmitasi15.Janubiy orol boʻyi hududlarida qoraqalpoq milliy taomlari asosida gastroturizmni rivojlantirish mexanizmlarini ishlab chiqish grant loyihasini amalga oshirish.2025-yil mayOliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan ilmiy-tadqiqot loyihalari boʻyicha oʻtkaziladigan tanlov natijalariga asosan ajratiladigan grantlarQoraqalpoq davlat universiteti,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Turizm qoʻmitasi16.Buxoroga tashrif (Visit to Bukhara) elektron onlayn platforma va mobil ilovani ishlab chiqish grant loyihasini amalga oshirish.2025-yil avgustBuxoro davlat universiteti,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Turizm qoʻmitasiIII. Hududlarda turizmni rivojlantirishga koʻmaklashish yoʻnalishida17.Yozgi taʼtil davrida oliy taʼlim muassasalarning boʻsh turgan yotoqxonalaridan arzon mehmonxonalar (xostel) sifatida foydalanish tizimini yoʻlga qoʻyish. Bunda: tashrif buyuruvchi mehmonlar “E-mehmon” elektron platformasi orqali roʻyxatdan oʻtishini taʼminlash;mehmonxonalar (xostellar)da koʻrsatilgan xizmatlar orqali olingan mablagʻlarni amaliyot bazalarining moddiy-texnika bazalarini rivojlantirish uchun sarflash.2025 iyundan boshlab doimiy ravishdaOliy taʼlim muassasalarining budjetdan tashqari mablagʻlariOliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Tizimida oliy taʼlim muassasalari mavjud vazirlik va idoralar18.Chust, Yangiqoʻrgʻon, Rishton va Boysun tumanlarining turistik salohiyati boʻyicha sharq tillarida (yapon, xitoy, koreys, arab, fors, dariy, pushtu, hind, urdu, malay, indonez, turk tillari) qisqa video kontentlar tayyorlash va ijtimoiy tarmoqlar, xususan Youtube platformasiga joylab borish.2024-2025-yillar davomidaMahalliy budjet va universitetning budjetdan tashqari mablagʻlariToshkent davlat sharqshunoslik universiteti,Chust, Yangiqoʻrgʻon, Rishton va Boysun tumanlari hokimliklari19.Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 26-apreldagi “Respublikaning turizm salohiyatini jadal rivojlantirish hamda mahalliy va xorijiy turistlar sonini yanada oshirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-135-son qaroriga muvofiq turizm salohiyati yuqori boʻlgan tumanlarga biriktirilgan oliy taʼlim muassasalari tomonidan hududlardagi turistik obyektlarni “Google Maps” va boshqa platformalarga joylashtirish. Shuningdek, barcha turistik obyektlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni (rasmlar va koordinatlari bilan) wikipedia ochiq ensiklopediyasiga oʻzbek, rus va ingliz tillarida joylashtirish choralarini koʻrish.2024-2025-yillar davomidaOliy taʼlim muassasalarining budjetdan tashqari mablagʻlariOliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi,Turizm qoʻmitasi20.Hududiy hokimliklar bilan birgalikda hududlarga tumanlarning turistik imkoniyatlari, tarixi va etnik xususiyatlaridan kelib chiqib, tumanlarning turistik mahsulotlari dizaynini hamda turistik shiorlarini yaratish yuzasidan ilmiy asoslangan takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritish.2024-yil oktabr-Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari,Turizm qoʻmitasi21.Turizm sohasining subyektlari bilan hamkorlikda mehmonxona va yirik turizm komplekslari uchun boshqaruvchilarga boʻlgan talabni oʻrganib, har yili kamida 20 ta oʻrta boʻgʻin menejerlarining xorijdagi turizm va servis komplekslarida malaka oshirishini taʼminlash.2024-yil avgustdan boshlab,har yiliIlm-fanni moliyalashtirish va innovatsiyalarni qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi mablagʻlariQoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi22.Turizm sohasidagi kollej va texnikumlarda turizm, umumiy ovqatlanish va mehmonxona xoʻjaligi yoʻnalishlarida ming nafar oʻquvchini davlat granti asosida dual taʼlimga jalb qilish.2024/2025 oʻquv yilidan boshlabDavlat budjeti mablagʻlariTurizm qoʻmitasi,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi23.BMT turizmning “Ipak yoʻlida turizm” tematik ofisi uchun ajratilgan Samarqand shahri, Bobur Mirzo koʻchasi, 3-uy manzilidagi binoni Turizm qoʻmitasi huzuridagi “Ipak yoʻli ofisi” UKdan Turizm qoʻmitasi huzuridagi “Ipak yoʻli” turizm va madaniy meros xalqaro universitetiga operativ boshqaruv huquqi asosida bepul oʻtkazish.2024-yil sentabr-Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi,Davlat aktivlarini boshqarish agentligi,Kadastr agentligi25.Turizm sohasida kadrlar tayyorlovchi oliy taʼlim muassasalarining amaliyot bazalarini Qoʻqon universitetida tashkil etilgan turizm amaliyot bazasi andozasi asosida tashkil etish choralarini koʻrish.2025-yil davomidaOliy taʼlim muassasalarining budjetdan tashqari mablagʻlariOliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi,viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari,Turizm qoʻmitasi26.Turoperatorlik faoliyati uchun litsenziya talablari va shartlariga turoperatorlar tomonidan oliy taʼlim muassasalari bitiruvchilarini ishga qabul qilish tartibini belgilovchi qoʻshimchalar kiritish.2024-yil dekabr-Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi,Turizm qoʻmitasi27.Xorijiy tillarga ixtisoslashtirilgan maktablar faoliyatini yoʻlga qoʻyish boʻyicha takliflar ishlab chiqish. Bunda:xorijiy tillariga ixtisoslashtirilgan maktablari uchun maqbullashtirilgan oʻquv dasturlarini ishlab chiqish;ingliz, xitoy, arab, yapon va boshqa xorijiy tillarni chuqurlashtirilgan holda oʻqitilishiga hamda zamonaviy usullarda oʻrgatilishiga alohida eʼtibor qaratish nazarda tutiladi.2024-yil noyabrAjratilgan mablagʻlar doirasidaMaktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi,Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimligi28.“Ipak yoʻli” turizm va madaniy meros xalqaro universiteti tarkibidagi Toshkent turizm va servis kolleji negizida Toshkent ekoturizm texnikumini tashkil etish boʻyicha normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish.2024-yil dekabr-Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi