Ekspert kengashi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(resolution, 2024-08-19)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2012-yil 24-iyuldagi PF-4456-son “Oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlar tayyorlash va attestatsiyadan oʻtkazish tizimini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida”gi Farmoniga (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2012-y., 30-son, 346-modda) va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2012-yil 28-dekabrdagi 365-son “Oliy oʻquv yurtidan keyingi taʼlim hamda oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlarni attestatsiyadan oʻtkazish tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2013-y., 1-son, 5-modda) muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasi Rayosati qaror qiladi: 1. Ekspert kengashi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Quyidagilar oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin: Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasi Rayosatining 1996-yil 25-yanvardagi 34/2-son qarori bilan tasdiqlangan Ekspert kengashi toʻgʻrisida nizom (roʻyxat raqami 263, 1996-yil 10-iyul); Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasi Rayosatining 2003-yil 17-iyuldagi 96/6-son “Ekspert kengashi toʻgʻrisida nizomga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi qarori (roʻyxat raqami 263-1, 2003-yil 12-avgust) (Oʻzbekiston Respublikasi vazirliklari, davlat qoʻmitalari va idoralarining meʼyoriy hujjatlari axborotnomasi, 2003-y., 15-son); Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasi Rayosatining 2009-yil 24-dekabrdagi 160/14-son “Ekspert kengashi toʻgʻrisidagi nizomga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi qarori (roʻyxat raqami 263-2, 2010-yil 20-yanvar) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2010-y., 3-4-son, 22-modda). 3. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 16-fevraldagi PF-4958-son “Oliy oʻquv yurtidan keyingi taʼlim tizimini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida”gi Farmoni hamda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2012-yil 28-dekabrdagi 365-son “Oliy taʼlimdan keyingi taʼlim hamda oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlarni attestatsiyadan oʻtkazish tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi va 2017-yil 22-maydagi 304-son “Oliy taʼlimdan keyingi taʼlim tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarorlariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasining (bundan buyon matnda OAK deb yuritiladi) ekspert kengashi faoliyatini tartibga soladi. 1. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi: ekspertiza — hujjatlarning mohiyati va amalga oshirilgan attestatsiya tadbirlarining oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlar tayyorlash hamda ularni attestatsiyadan oʻtkazish sohasidagi qonunchilik hujjatlari talablariga muvofiqligi yuzasidan xulosa berish; ilmiy ekspertiza — dissertatsiya va nashr qilingan ishlar ilmiy natijalarining yangiligi, nazariy va amaliy ahamiyatini baholash, oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlar tayyorlash hamda ularni attestatsiyadan oʻtkazish sohasidagi qonunchilik hujjatlari talablariga muvofiqligi yuzasidan xulosa berish. 2. Ekspert kengashi oʻz faoliyatida tegishli qonunchilik hujjatlari talablariga amal qiladi. 3. OAK rahbariyati ekspert kengashi faoliyatini nazorat qilib boradi va uning faoliyat olib borishi uchun zarur shart-sharoitlar yaratib berishga masʼuldir. 4. Quyidagilar ekspert kengashining asosiy vazifalari hisoblanadi: tashkilotlarning oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlarni tayyorlash hamda ularni attestatsiyadan oʻtkazish sohasidagi takliflarini koʻrib chiqish hamda ularga baho berish; fan va texnikaning eng yangi yoʻnalishlari hamda xalqaro tajribani hisobga olgan holda oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlar ixtisosliklari roʻyxatini takomillashtirishga oid takliflarni tayyorlash va koʻrib chiqish; ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengashlarning va ilmiy unvonlar beruvchi kengashlarning ilmiy darajalar va ilmiy unvonlar berish ishlarini nazorat qilish; ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengashlar tuzish boʻyicha takliflarni koʻrib chiqish; dissertatsiyalarning ilmiy saviyasini, ularning ilmiy va amaliy ahamiyatini baholash mezonlarini ishlab chiqish; ilmiy daraja va ilmiy unvon talabgorlariga qoʻyiladigan talablarning yagonaligini taʼminlash; dissertatsiyalarni yuqori darajada ekspertizadan oʻtkazilishini taʼminlash; dissertatsiya natijalarini tahlil qilish hamda ularning fan va texnikani rivojlantirish, iqtisodiyot tarmoqlarini modernizatsiya qilish va mamlakatning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishi yoʻnalishlariga mosligiga baho berish. 5. Ekspert kengashi oʻziga yuklatilgan vazifalarni bajarish uchun quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi: ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengashlarning eng maqbul (optimal) tarmogʻini shakllantirishda ishtirok etadi; ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengashlarni tuzish va qayta tasdiqlashga oid hujjatlarni koʻrib chiqadi hamda ularni tuzish (qayta tasdiqlash)ning maqsadga muvofiq yoki muvofiq emasligi toʻgʻrisida xulosalar beradi; ilmiy darajalar va ilmiy unvonlar beruvchi kengashlarning ish tajribasini tahlil qiladi va umumlashtiradi; ilmiy darajalar va ilmiy unvonlar berish boʻyicha murojaatnomalarni koʻrib chiqadi va OAK Rayosati majlisida koʻrib chiqish uchun tegishli tavsiyalar tayyorlaydi; nostrifikatsiya qilish boʻyicha murojaatnomalarni koʻrib chiqadi va OAK Rayosati majlisida koʻrib chiqish uchun tegishli tavsiyalar tayyorlaydi; ilmiy darajalar va ilmiy unvonlardan mahrum etish va ularni tiklash masalalarini koʻrib chiqadi va OAK Rayosati majlisida koʻrib chiqish uchun tegishli tavsiyalar tayyorlaydi; ilmiy darajalar va ilmiy unvonlar beruvchi kengashlarning qarorlari yuzasidan berilgan apellyatsiyalarni koʻrib chiqadi va OAK Rayosati majlisida koʻrib chiqish uchun tegishli tavsiyalar tayyorlaydi; himoya qilingan dissertatsiyalarning ilmiy va amaliy natijalarini tahlil qiladi va ular yuzasidan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi, vazirliklar, idoralar va Fanlar akademiyasiga tegishli materiallar tayyorlaydi; oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlar ixtisosliklari roʻyxatini takomillashtirishga, yangi ixtisosliklar pasportlari va malakaviy imtihonlar dasturlarini tayyorlashga oid takliflarni koʻrib chiqishda qatnashadi; fuqarolar va tashkilotlarning murojaatlarini, jumladan apellyatsiyalarni koʻrib chiqishda ishtirok etadi; OAK Rayosatiga ilmiy darajalar va ilmiy unvonlar beruvchi u yoki bu kengash faoliyatini davom ettirishi maqsadga muvofiqligiga yoxud kengash rahbariyatini oʻzgartirishga doir tavsiyalar tayyorlaydi; OAK rahbariyati topshirigʻiga asosan tayanch doktorantura, doktorantura va mustaqil tadqiqotchilik institutlari tomonidan oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlar tayyorlash sifatining monitoringini oʻtkazishda ishtirok etadi; oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlarni attestatsiyadan oʻtkazishga aloqador boshqa masalalarni koʻrib chiqadi. 6. Ekspert kengashi quyidagi huquqlarga ega: ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengashlarga qoʻshimcha xulosa olish uchun dissertatsiyalarni yuborish; yetarlicha asoslanmagan xulosani qayta ishlash uchun ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengashga qaytarish; ilmiy daraja talabgorlarini, dissertatsiya himoyasi yoki uning jamoaviy taqrizi oʻtkazilgan ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengash rahbarini, rasmiy opponentlarni, ilmiy rahbarlarni (konsultantlarni), shuningdek yetakchi tashkilot vakillarini oʻz majlislariga taklif qilish; oʻz majlislarida ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengashlar va ilmiy unvonlar beruvchi kengash rahbarlarining hisobotlarini eshitish; oʻz vakillarini ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengashlar majlislariga yuborish; zarur hollarda dissertatsiya boʻyicha rasmiy opponentlarni tavsiya etish; ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengashlar faoliyatini tekshirishda OAK nomidan ishtirok etish. 7. Ekspert kengashi mazkur Nizom hamda boshqa qonunchilik hujjatlari bilan zimmasiga yuklatilgan vazifalar va funksiyalarning bajarilishi uchun javob beradi. 8. Ekspert kengashi turli fan sohalari va iqtisodiyot tarmoqlarining yetakchi mutaxassis-olimlaridan iborat tarkibda tuziladi. Ekspert kengashining raisi va aʼzolari OAK Rayosati tomonidan ilmiy va taʼlim tashkilotlari, vazirliklar, idoralar va Fanlar akademiyasida faoliyat yuritayotgan shaxslar orasidan OAK rahbariyati tavsiyasiga asosan tasdiqlanadi. 9. Ekspert kengashi tarkibiga kamida 5 yillik ilmiy va pedagogik ish tajribasiga ega boʻlgan hamda ilmiy daraja olgan mutaxassis tayyorlagan fan doktorlari kiritiladi. Fan nomzodi yoxud falsafa doktori (Doctor of Philosophy) yoki unga tenglashtirilgan boshqa ilmiy darajaga ega mutaxassisning ekspert kengashining ilmiy kotibi etib tayinlanishiga istisno tariqasida yoʻl qoʻyiladi. Ekspert kengashi kamida 9 nafar va koʻpi bilan 21 nafar mutaxassis-olimlardan iborat tarkibda shakllantiriladi. 10. Ekspert kengashi tarkibi faoliyati davomida tarkibining uchdan bir qismini yangilash sharti bilan OAK Rayosati tomonidan uch yil muddatga tasdiqlanadi. Kechiktirib boʻlmaydigan hollarda, ekspert kengashi tarkibiga OAK raisining buyrugʻiga asosan qisman oʻzgartirish kiritilishi mumkin, ushbu oʻzgartirish OAK Rayosatining navbatdagi majlisiga tasdiqlash uchun kiritilishi lozim. Ekspert kengashi tarkibida surunkasiga ikki muddatdan ortiq ishlash mumkin emas. Ekspert kengashi tarkibidan chiqqan aʼzolar ekspert kengashi tarkibiga bir yil oʻtgandan keyin qayta kiritilishi mumkin. Zimmasiga yuklatilgan vazifalarni sifatli bajarayotgan ekspert kengashi raisi, rais oʻrinbosari (oʻrinbosarlari) va ilmiy kotibi oʻz vazifasini keyingi muddatda OAK Rayosatining qarori asosida davom ettirishi mumkin. 11. Bir tashkilot xodimlari bir vaqtning oʻzida bitta ekspert kengashining raisi, oʻrinbosari va ilmiy kotibi, shuningdek ekspert kengashi aʼzolari ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengash aʼzosi boʻlishi mumkin emas. Ekspert kengashining aʼzosi majlislarda faol ishtirok etmaganda, ekspertiza (ilmiy ekspertiza) jarayoni, shu jumladan dissertatsiya ekspertizasiga oid maʼlumotlarni oshkor qilganda, u OAK Rayosati tomonidan ekspert kengashi tarkibidan chiqariladi. 12. Ekspert kengashi ishiga ekspert sifatida tahliliy ishlarni olib borish hamda dissertatsiya va attestatsiya ishlarini koʻrib chiqishda ishtirok etish uchun tegishli fan sohalari boʻyicha fan doktorlari jalb qilinishi mumkin. 13. OAK Rayosati aʼzolari ekspert kengashi ishida ishtirok etishlari mumkin emas. 14. Ekspert kengashi majlislari ekspert kengashi raisi rahbarligida oʻtkaziladi. Ekspert kengashi raisi turli sabablarga koʻra ekspert kengash majlisida ishtirok etaolmagan taqdirda, uning vazifasini rais oʻrinbosari yoki OAK rahbariyati tomonidan tayinlangan ekspert kengashi aʼzolaridan biri bajaradi. Ekspert kengashi majlislari uning ishida ekspert kengashi aʼzolarining kamida uchdan ikki qismi ishtirok etganda vakolatli hisoblanadi. 15. Ekspert kengashining qarorlari (tavsiyalari, xulosalari) ochiq ovoz berish yoʻli bilan qabul qilinadi. Zarur hollarda, ekspert kengashining qarorlari xolisligini taʼminlash maqsadida yoki ekspert kengashi aʼzolarining koʻpchiligi taklifiga koʻra yopiq ovoz berish oʻtkazilishi mumkin. Ekspert kengashi qarori majlisda ishtirok etgan va ovoz berish huquqiga ega boʻlgan kengash aʼzolarining kamida uchdan ikki qismi tomonidan yoqlab ovoz berilganda, qabul qilingan hisoblanadi. 16. Ekspert kengashi qarorlari tavsiyaviy xarakterga ega boʻlib, ekspert kengashi tomonidan mustaqil ravishda qabul qilinadi hamda OAK Rayosati tasdiqlagan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. 17. Ekspert kengashining majlisi mazkur Nizom talablariga rioya etmagan holda oʻtkazilgan va ekspert kengashi tomonidan asossiz qaror qabul qilingan taqdirda, OAK rahbariyati dissertatsiyani mustaqil yopiq ekspertizaga berib, mustaqil yopiq ekspertiza natijasi asosida ekspert kengashiga masalani takroran koʻrib chiqishni taklif etishga haqli. 18. OAK Rayosati yoki rahbariyatining topshirigʻiga asosan, zarur hollarda, ekspert kengashlarining qoʻshma majlisi tashkil qilinishi mumkin. 19. Ekspert kengashi boʻyicha OAK masʼul xodimi ekspert kengashi majlislarida ishtirok etish huquqiga ega boʻlib, ekspert kengashi ilmiy kotibi bilan birgalikda attestatsiya ishlari va dissertatsiyalarning toʻla-toʻkis saqlanishi va oʻz vaqtida koʻrib chiqilishi uchun masʼuldir. Ekspert kengashi yigʻilishlarida OAK rahbariyati ishtirok etishi mumkin. 20. Boshqa ekspert kengashlari aʼzolari va mutaxassis-olimlar ham kengash majlisida ekspert kengashi qaroriga muvofiq ishtirok etishlari mumkin. Ekspert kengashiga taklif qilingan mutaxassislar ekspert kengashida maslahat ovozi bilan ishtirok etadi. 21. Ekspert kengashi majlisida tegishli dissertatsiya boʻyicha rasmiy opponent, ilmiy konsultant va yetakchi tashkilot taqrizini imzolagan ekspert kengashi aʼzolari ishtirok etish huquqiga ega emas. 22. Ekspert kengashi qarori (tavsiyasi, xulosasi) va majlisi bayonnomasi raislik qiluvchi va ekspert kengashi ilmiy kotibi tomonidan imzolanadi hamda besh kun ichida ekspert kengashi boʻyicha OAK masʼul xodimiga topshiriladi. 23. Ekspert kengashi tomonidan fan doktori (Doctor of Science) ilmiy darajasini va professor ilmiy unvonini berish boʻyicha murojaatlar 2 oy ichida, falsafa doktori (Doctor of Philosophy) ilmiy darajasini hamda dotsent va katta ilmiy xodim ilmiy unvonlarini berish boʻyicha murojaatlar 1,5 oy ichida koʻrib chiqiladi. 24. Ekspert kengashi aʼzolari oʻzlari tayyorlagan xulosalarning belgilangan muddatda taqdim etilishi hamda ekspert kengashi majlisida koʻrilgan masalalar yuzasidan qabul qilingan qarorlarning (tavsiyalarning, xulosalarning) asosliligi va xolisligi uchun masʼuldir. 25. Dissertatsiya va attestatsiya ishlari yuzasidan ekspert kengashi qarorlari OAK Rayosati majlisida Bosh ilmiy kotib va ekspert kengashi raisi yoki oʻrinbosari tomonidan taqdim etiladi. 26. Iyul-avgust oylari ekspert kengashi tomonidan attestatsiya ishlarini koʻrib chiqish muddatlarini hisoblashda inobatga olinmaydi. 27. Ekspert kengashi oʻtgan yildagi faoliyati toʻgʻrisidagi hisobotni har yili 10-yanvardan kechiktirmay OAKga taqdim etadi. 28. Ekspert kengashiga ilmiy daraja yoki ilmiy unvondan mahrum etish yoki ularni tiklash masalasini koʻrib chiqish uchun asos boʻladigan materiallar kelib tushgan taqdirda, materiallar ekspert kengashi tomonidan tuzilgan kamida besh nafar aʼzodan iborat komissiyaga oʻrganish uchun topshiriladi. Komissiya tomonidan oʻrganish natijalari boʻyicha xulosa chiqariladi va mazkur xulosa tegishli materiallar bilan birga, ekspert kengashi majlisida koʻrib chiqish uchun topshiriladi. Komissiya xulosasi ekspert kengashi tomonidan bir oy ichida koʻrib chiqiladi. 29. Ekspert kengashi majlisi ilmiy daraja yoki ilmiy unvondan mahrum etish yoki ularni tiklash masalasi qoʻyilgan shaxs ishtirokida oʻtkaziladi. Shaxs bu haqda majlis oʻtkazilishidan kamida besh kun oldin ogohlantirilishi shart. Agar shaxs majlisga uzrsiz sabablarga koʻra kelmasa yoki majlisga kelishdan bosh tortsa, ekspert kengashi tomonidan uning ishtirokisiz majlis oʻtkazish toʻgʻrisida qaror qabul qilinadi. Mazkur shaxs uzrli sabablarga koʻra majlisga kelaolmasligi haqida oldindan xabar qilganda, kengash majlisi boshqa kunga qoldiriladi. 30. Ekspert kengashi tomonidan ilmiy daraja yoki ilmiy unvondan mahrum etish yoki uni tiklash yuzasidan yashirin ovoz berish oʻtkaziladi. Ekspert kengashi xulosasi majlisda ishtirok etgan va ovoz berish huquqiga ega boʻlgan ekspert kengashi aʼzolarining kamida uchdan ikki qismi tomonidan yoqlab ovoz berilganda, qabul qilingan hisoblanadi. 31. Ekspert kengashi quyidagi xulosalardan birini qabul qiladi: ilmiy daraja yoki ilmiy unvondan mahrum etish yoki ularni tiklash toʻgʻrisida; ilmiy daraja yoki ilmiy unvondan mahrum etmaslik yoki ularni tiklamaslik toʻgʻrisida. Bunda ekspert kengashi tomonidan tegishli masala boʻyicha asoslar aks ettirilgan xulosa tayyorlanadi. Ekspert kengashining xulosasi koʻrib chiqish va mazkur masala yuzasidan yakuniy qaror qabul qilish uchun OAK Rayosati majlisining kun tartibiga kiritiladi hamda OAK Rayosati tomonidan tegishli qaror qabul qilinadi. 32. Ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengashlar yoki ilmiy unvonlar beruvchi kengash qarori yoxud OAK Rayosati qarori yuzasidan berilgan apellyatsiya ekspert kengashi tomonidan OAK Tartib-qoida komissiyasi topshirigʻiga asosan koʻrib chiqiladi. 33. Ekspert kengashi apellyatsiyani koʻrib chiqish uchun zarur boʻlgan materiallar va hujjatlarni apellyatsiya bergan shaxslardan va tegishli kengashlardan soʻrab olish hamda ulardan foydalanish huquqiga ega. 34. Apellyatsiya ekspert kengashi majlisida koʻrib chiqilayotganda, unda manfaatdor shaxslar, jumladan apellyatsiya bergan shaxs, uning ilmiy rahbari (konsultanti) va dissertatsiya boʻyicha rasmiy opponentlar hamda majlis raisi taklif etgan mutaxassis-olimlar ishtirok etishlari mumkin. Apellyatsiya bergan shaxs va boshqa manfaatdor shaxslar majlis oʻtkaziladigan joy, sana va vaqt haqida majlis boʻladigan kundan kamida besh kun oldin xabardor etilishi lozim. 35. Apellyatsiyani koʻrib chiqish natijalari boʻyicha xulosa yopiq ovoz berish yoʻli bilan qabul qilinadi. Ekspert kengashining xulosasi uning majlisda ishtirok etgan va ovoz berish huquqiga ega boʻlgan aʼzolarning kamida uchdan ikki qismi tomonidan yoqlab ovoz berilgan taqdirda, qabul qilingan hisoblanadi. Ekspert kengashining xulosasi koʻrib chiqish va apellyatsiya boʻyicha yakuniy qaror qabul qilish uchun OAK Rayosati majlisining kun tartibiga kiritiladi hamda OAK Rayosati tomonidan tegishli qaror qabul qilinadi. 36. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Xalq taʼlimi vazirligi, Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi, Tashqi ishlar vazirligi, Fanlar akademiyasi, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Fan va texnologiyalarni rivojlantirishni muvofiqlashtirish qoʻmitasi bilan kelishilgan.