Ishga joylashtirishga muhtoj aholi sonini aniqlash, shu jumladan, uy xoʻjaliklarini mehnat bilan bandlik masalalari boʻyicha oʻrganishlar oʻtkazish, shuningdek, mehnat resurslari, bandlik va aholini ishga joylashtirish balansini shakllantirish metodikasini takomillashtirish toʻgʻrisida
(resolution, 2025-11-10)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2017-yil 24-maydagi PQ-3001-son qarorini bajarish yuzasidan, shuningdek, mehnat resurslari, bandlik va aholini ishga joylashtirishni har tomonlama tahlil qilish, sifatli va xolisona baholash, ayniqsa mehnat bozoriga ilk bor kirib keluvchi mehnatga layoqatli yoshlar, aholi bandligini taʼminlash dasturi samaradorligini oshirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Quyidagilar tasdiqlansin va 2018-yilning 1-yanvaridan boshlab amaliyotga joriy etilsin: Oʻzbekiston Respublikasining mehnat resurslari, bandlik va aholini ishga joylashtirish balansining shakli 1-ilovaga muvofiq; Oʻzbekiston Respublikasining mehnat resurslari, bandlik va aholini ishga joylashtirish balansini ishlab chiqish uchun maʼlumotlarni shakllantirish sxemasi 2-ilovaga muvofiq; Oʻzbekiston Respublikasining mehnat resurslari, bandlik va aholini ishga joylashtirishning hisobot va prognoz balansini ishlab chiqishni tashkil etish sxemasi 3-ilovaga muvofiq; Oʻzbekiston Respublikasining mehnat resurslari, bandlik va aholini ishga joylashtirish balansini ishlab chiqish hamda ishga joylashtirishga muhtoj, mehnat bilan band boʻlmagan aholini hisoblash metodikasi 4-ilovaga muvofiq. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi va Milliy statistika qoʻmitasi bilan birgalikda har yili: 1-iyulgacha boʻlgan muddatda — Oʻzbekiston Respublikasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri boʻyicha mehnat resurslari, bandlik va aholini ishga joylashtirishning hisobot balansi ishlab chiqilishini; 1-sentabrgacha boʻlgan muddatda — Oʻzbekiston Respublikasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri boʻyicha mehnat resurslari, bandlik va aholini ishga joylashtirishning keyingi kalendar yil uchun prognoz balansini ishlab chiqsin va tasdiqlash uchun Vazirlar Mahkamasiga kiritilishini taʼminlasin. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Milliy statistika qoʻmitasi mehnat resurslari, bandlik va aholini ishga joylashtirishni prognoz balansini Vazirlar Mahkamasiga tasdiqlash uchun kiritishda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari, vazirliklar, idoralar va xoʻjalik boshqaruvi organlariga quyidagi aniq topshiriqlarni nazarda tutsinlar: kasb-hunar kollejlari, akademik litseylar va umumtaʼlim maktablari va oliy taʼlim muassasalari bitiruvchilarini ishga joylashtirish; mehnat resurslari, bandlik va aholini ishga joylashtirish balansining prognoz parametrlariga muvofiq taʼlim muassasalarida kadrlarni kasbga tayyorlash yoʻnalishlarini takomillashtirish va ularga tuzatishlar kiritish. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Iqtisodiyot vazirligi manfaatdor vazirliklar va idoralar, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari bilan birgalikda bir oy muddatda mehnat resurslari, bandlik va aholini ishga joylashtirish hisobot va prognoz balanslarining ijrosi monitoringi, tahlili, baholanishi tizimini ishlab chiqsin va tasdiqlasin. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Iqtisodiyot vazirligi, Davlat statistika qoʻmitasi: bir oy muddatda — 2 va 3-ilovalarga muvofiq taqdim etiladigan maʼlumot shakllarini ishlab chiqib, belgilangan tartibda tasdiqlab, mutasaddi vazirliklar va idoralarga yuborsinlar; 2018-yilning 1-fevraligacha boʻlgan muddatda — Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda, 2018-yildan boshlab mehnat resurslari, bandlik va aholini ishga joylashtirish balansini ishlab chiqish va amalga oshirish boʻyicha yagona idoralararo kompyuterlashtirilgan axborot tizimini joriy etish, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat vazirligining anketa materiallarini qayta ishlash boʻyicha maxsus kompyuter dasturini yangilash boʻyicha takliflar kiritsinlar. 6. Vazirliklar, idoralar va xoʻjalik boshqaruvi organlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari: Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda Milliy statistika qoʻmitasiga 2 va 3-ilovalardagi sxemalar va tasdiqlangan shakllar asosida maʼlumotlar oʻz vaqtida taqdim etishni; aholi bandligini taʼminlash, birinchi navbatda, mehnat bozoriga ilk bor kirib keluvchi mehnatga layoqatli yoshlarni ishga joylashtirish hududiy va tarmoq dasturlari koʻrsatkichlarini shakllantirishda mehnat resurslari, bandlik va aholini ishga joylashtirishning prognoz balansida nazarda tutilgan parametrlar hisobga olinishini taʼminlasinlar. 7. Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari manfaatdor vazirliklar, idoralar va xoʻjalik boshqaruvi organlari bilan birgalikda Mehnat resurslari, bandlik va aholini ishga joylashtirishning prognoz balansiga muvofiq holda ishlab chiqilgan aholi bandligini taʼminlash dasturi loyihasini har yili 1-oktabrgacha boʻlgan muddatda Vazirlar Mahkamasiga kiritsinlar. 8. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 5-ilovaga muvofiq ayrim qarorlari oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 9. Vazirliklar va idoralar oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni ushbu qarorga muvofiqlashtirsinlar. 10. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — Moliya vaziri J.A. Qoʻchqorov hamda Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vaziri A.A. Xaitov zimmasiga yuklansin. Koʻrsatkichlar nomi Qator raqami Hisoblash algoritmi Hisobot balansi Bahosi (joriy yil) Prognoz (kelasi yil) Doimiy aholi soni 01 shu jumladan: mehnatga layoqatli aholi 02 Mehnat resurslari soni 03 04-qator + 05-qator shu jumladan: mehnatga layoqatli yoshdagi mehnatga layoqatli aholi 04 ishlovchi pensionerlar va oʻsmirlar 05 Iqtisodiy faol aholi, jami 06 07-qator + 29-qator + 33-qator a) Iqtisodiyot tarmoqlarida bandlar soni, jami 07 08 — 28-qatorlar yigʻindisi ulardan: Qishloq, oʻrmon va baliq xoʻjaligi 08 Kon qazish va karyerlarni tayyorlash 09 Qayta ishlash sanoati 10 Elektr, gaz taʼminoti, bugʻ va havoni tozalash 11 Suv taʼminoti va kanalizatsiya 12 Qurilish 13 Ulgurji va chakana savdo, avtomobillarni taʼmirlash 14 Tashish va saqlash 15 Uy-joy va oziq-ovqat xizmatlari 16 Axborot va aloqa 17 Moliya va sugʻurta 18 Koʻchmas mulk bilan ishlar 19 Kasbiy, ilmiy va texnik faoliyat 20 Yordamchi xizmatlarni boshqarish va taʼminlash 21 Davlat boshqaruvi va mudofaa 22 Taʼlim 23 Sogʻliqni saqlash va ijtimoiy taʼminot 24 Sanʼat, madaniyat va dam olish 25 Xizmat koʻrsatishning boshqa turlari 26 Oʻz ehtiyojlarini taʼminlash uchun ishchilarni yollovchi uy xoʻjaliklari faoliyati 27 Ekstremal tashkilotlarning faoliyati 28 b) Sektorlar boʻyicha bandlar, jami 29 30-qator + 31-qator + 32-qator ulardan: rasmiy sektorda 30 norasmiy sektorda 31 chel elda ishlash uchun ketganlar 32 Ishga joylashtirilgan muhtoj shaxslar (ishsizlar) soni 33 Mehnat resurslari bilan bogʻliq iqtisodiy nofaol aholi soni 34 35-qator + 36-qator + 37-qator ulardan: ishlab chiqarishdan ajralgan holda oʻquvchilar 35 tugʻruq taʼtilidagi yoki 3 yoshgacha bolalarini parvarishlovchi ayollar 36 ixtiyoriy ishsizlar (ishlashni xohlamaydigan, ishga joylashishga imkoniyati yoʻqlar) 37 Ishchi kuchiga qoʻshimcha taklif (ishga joylashtirishga ehtiyoj), jami 38 39-qator + 40-qator + 44-qator + 45-qator + 46-qator + 47-qator shu jumladan: hisobot davri boshidagi ishga joylashtirishga muhtoj shaxslar 39 mehnat bozoriga ilk bor kirib keluvchi taʼlim muassasalari bitiruvchilari 40 41-qator + 42-qator + 43-qator ulardan: akademik litsey va umumtaʼlim maktablari bitiruvchilari 41 kasb-hunar kollejlari bitiruvchilari 42 oliy taʼlim muassasalari bitiruvchilari 43 tarkibiy oʻzgarishlar natijasida ishdan ozod etilgan shaxslar 44 muddatli harbiy xizmatdan boʻshatilgan shaxslar 45 jazoni ijro etish muassasalaridan ozod etilgan mehnatga layoqatli shaxslar 46 chet eldan qaytgan mehnat migrantlari 47 Ishchi kuchiga qoʻshimcha talab (ish oʻrinlari taklifi), jami 48 49 — 52-qatorlar yigʻindisi shu jumladan: hisobot davri boshidagi boʻsh (vakant) ish oʻrinlari 49 yangi ish oʻrinlari tashkil etish 50 tabiiy sabablar bilan boʻshaydigan ish oʻrinlari (pensiya, oʻlim, migratsiya) 51 ish bilan taʼminlash (uy-joy qurilishi, obodonlashtirish, infratuzilma obyektlari, qishloq xoʻjaligidagi mavsumiy va vaqtinchalik ishlar va boshqalar) 52 tashkiliy ravishda chet elga ishga yuborish 53 BALANS (ishchi kuchiga qoʻshimcha talab va taklif farqi (+/-)) 54 38-qator — 48-qator Maʼlumot uchun: Alohida toifalar boʻyicha ish bilan bandlik darajasi, % 55 shu jumladan: mehnat bozoriga ilk bor kirib keluvchi taʼlim muassasalari bitiruvchilari 56 muddatli harbiy xizmatdan boʻshatilgan shaxslar 57 jazoni ijro etish muassasalaridan ozod etilgan mehnatga layoqatli shaxslar 58 boshqalar 59 T/rMaʼlumotlar mazmuniMaʼlumotlarni taqdim etuvchi vazirliklar va idoralarMaʼlumotni taqdim etish muddatiQayerga taqdim etiladiI. Mehnat resurslari, bandlik va aholini ishga joylashtirish hisobot balansini ishlab chiqish1.Asosiy yosh toifalari boʻyicha doimiy aholi soni.Yillik yuridik shaxslardagi yollanma ishchilarning oʻrtacha soni.Milliy statistika qoʻmitasi1-iyulga qadarKambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi2.Ishlab chiqarishdan ajralgan holda oʻquvchilar va talabalar.Bola tarbiyasi bilan band ishlamaydigan ayollar.Milliy statistika qoʻmitasi1-iyulga qadarKambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi3.Mehnatga layoqatli yoshdan katta ishlovchi shaxslar soni.Yoshga doir imtiyozli pensiya oluvchi pensionerlar soni.Hisobot davrida pensiya tayinlangan shaxslar soni. 1 va 2-guruh nogironlar soni.Milliy statistika qoʻmitasi1-iyulga qadarKambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi4.Yuridik shaxs tashkil etmasdan tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanuvchi fuqarolar soni (davlat roʻyxatidan oʻtganlar). Oʻzini oʻzi band qilgan shaxslarning oʻrtacha yillik soniDavlat soliq qoʻmitasi1-aprelga qadarKambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi,Milliy statistika qoʻmitasi5.Dehqon xoʻjaliklaridagi bandlarning yillik oʻrtacha soni.Iqtisodiyotning norasmiy sektoridagi yillik oʻrtacha bandlarning soni.Chet elda mehnat faoliyatini amalga oshirayotgan shaxslarning yillik oʻrtacha soni.Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi1-mayga qadarMilliy statistika qoʻmitasi6.Uy bekalari va ixtiyoriy ravishda ishlashni xohlamaydiganlar, shuningdek, koʻchar va koʻchmas mulkdan daromad oluvchilarning yillik oʻrtacha soni.Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi1-mayga qadarMilliy statistika qoʻmitasi7.Ishga joylashtirishga muhtoj band boʻlmagan aholi.Ishsiz sifatida rasmiy roʻyxatdan oʻtganlar.Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi1-mayga qadarMilliy statistika qoʻmitasi8.Ishga joylashtirilgan muddatli harbiy xizmatdan boʻshatilgan va jazoni ijro etish muassasalaridan ozod etilgan shaxslar haqida maʼlumot.Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi1-iyunga qadarIqtisodiyot vazirligi9.Taʼlim muassasalari bitiruvchilarini ishga joylashtirish haqida maʼlumot.Taʼlim muassasalari bitiruvchilaridan oʻqishni davom ettirayotganlari haqida maʼlumot.Xalq taʼlimi vazirligi,Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi1-iyunga qadarKambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi,Iqtisodiyot vazirligi,Milliy statistika qoʻmitasi10.Tashkil etilgan ish oʻrinlari haqida tuman(shahar)lar va yoʻnalishlar (tarmoq) boʻyicha maʼlumot.Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari1-iyunga qadarKambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi,Iqtisodiyot vazirligi11.Oʻzbekiston Respublikasining mehnat resurslari hisobot balansi.Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi,Iqtisodiyot vazirligi,Milliy statistika qoʻmitasi1-iyulga qadarVazirlar MahkamasiII. Mehnat resurslari, bandlik va aholini ishga joylashtirish prognoz balansini ishlab chiqish12.Oxirgi 5 yillik dinamikasi:asosiy yosh toifalari boʻyicha doimiy aholi soni;yuridik va jismoniy shaxslardagi yollanma ishchilarning yillik oʻrtacha soni;yangi tashkil etilgan va faoliyati tugatilgan korxonalardagi ishlovchilar soni;yangi tashkil etilgan va faoliyati tugatilgan korxonalardagi ish oʻrinlari soni (fermer xoʻjaliklarisiz).Milliy statistika qoʻmitasi1-iyulga qadarIqtisodiyot vazirligi,Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi13.Davlat, tarmoq, hududiy, investitsiya va boshqa dasturlarga muvofiq ishlab chiqilgan va belgilangan tartibda tasdiqlangan yangi ish oʻrinlari haqidagi prognoz koʻrsatkichlar.Vazirliklar, idoralar, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari1-aprelga qadarIqtisodiyot vazirligi,Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi14.Mehnatga layoqatli yoshdagi taʼlim oluvchilar soni haqida taʼlim muassasalari boʻyicha maʼlumot.Kasb-hunar taʼlimi yoʻnalishlari bitiruvchilari soni haqida taʼlim muassasalari boʻyicha maʼlumot.Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi1-aprelga qadarIqtisodiyot vazirligi,Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi15.Yoshga doir va nogironlik pensiyasiga chiquvchi shaxslar soni haqida maʼlumot.Ishlovchi pensionerlar soni haqida maʼlumot.Ishlovchi imtiyozli pensionerlar soni haqida maʼlumot.Budjetdan tashqari pensiya jamgʻarmasi1-aprelga qadarIqtisodiyot vazirligi,Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi16.Fermer xoʻjaliklari va ajratilgan yer uchastkalari soni haqida maʼlumot.Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi, Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qoʻmitasi1-aprelga qadarIqtisodiyot vazirligi,Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi17.Davlat ijtimoiy sugʻurta badalini toʻlovchi shaxslar soni haqida maʼlumot.Davlat soliq qoʻmitasi1-aprelga qadarIqtisodiyot vazirligi,Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi18.Koʻrsatilgan davrda bankrotlik va xoʻjalik yurituvchi subyektlarni qayta tashkil etish natijasida boʻshab qoladigan ishchilar soni haqida maʼlumot.Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasi1-aprelga qadarIqtisodiyot vazirligi,Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi19.Mamlakatdan ketgan va mamlakatga qaytib kelgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari soni haqida maʼlumot.Davlat bojxona qoʻmitasi,Ichki ishlar vazirligi1-aprelga qadarIqtisodiyot vazirligi,Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi20.Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik subyektlari dinamikasi, ushbu subyektlarda iqtisodiyot sohalari boʻyicha bandlarning oʻrtacha soni (5 yillik dinamikasi).Milliy statistika qoʻmitasi1-iyunga qadarIqtisodiyot vazirligi,Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi21.Tarmoqlar, iqtisodiyot sohalari va hududlar boʻyicha mahsulot va xizmatlarning haqiqiy hajmi indekslariIqtisodiyot vazirligi1-iyunga qadarKambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi22.Tuman va shaharlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning asosiy prognoz koʻrsatkichlari.Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari1-mayga qadarKambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Iqtisodiyot vazirligi23.Ishga joylashtirishga muhtoj band boʻlmagan aholining hisoblangan soni.Ish qidiruvchi sifatida mehnat organlarida roʻyxatda turgan fuqarolar soni.Iqtisodiyotning norasmiy sektorida band aholining hisoblangan soni.Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi1-mayga qadarIqtisodiyot vazirligi,Milliy statistika qoʻmitasi24.Mehnat organlari yoʻllanmasi boʻyicha ishga joylashtirilgan aholi soni.Mehnat organlariga taqdim etilgan boʻsh ish oʻrinlari soni.Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi1-mayga qadarIqtisodiyot vazirligi25.Keyingi yil uchun mehnat resurslari, bandlik va aholini ishga joylashtirish prognoz balansini ishlab chiqish va tasdiqlash uchun kiritish.Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Iqtisodiyot vazirligi,Milliy statistika qoʻmitasi1-sentabrga qadarVazirlar Mahkamasi BosqichlarTadbirlarMuddatlarIjrosi uchun masʼullarI. Maʼlumotlar bazasini shakllantirish tadbirlariI bosqichTaqdim etiladigan idoraviy maʼlumotlar shakllarini ishlab chiqish, tahrir qilish va tasdiqlash hamda vazirliklar va idoralar, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyat, shahar va tumanlar hokimliklariga yoʻllash.har yili1-martga qadarKambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Milliy statistika qoʻmitasiII bosqichMazkur qarorning 4-ilovasi bilan tasdiqlangan metodikaga muvofiq bandlik va mehnat bozorini chuqur oʻrganish natijalari asosida koʻrsatkchilarni shakllantirish.har yili1-martga qadarKambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligiIII bosqichKambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Milliy statistika qoʻmitasi va Iqtisodiyot va moliya vazirligiga tasdiqlangan shakllarga muvofiq maʼlumotlarni kiritish.har yili1-iyunga qadarVazirliklar, idoralar, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklariII. Hisobot balansini ishlab chiqish tadbirlariIV bosqichOʻzbekiston Respublikasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyat, shahar va tumanlarning mehnat resurslari, bandlik va aholini ishga joylashtirish hisobot balansini mazkur qarorning 1-ilovasiga muvofiq tasdiqlangan shaklga asosan ishlab chiqish.har yili1-iyulga qadarKambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Milliy statistika qoʻmitasiIII. Prognoz balansini ishlab chiqish tadbirlariV bosqichTaqdim etilgan maʼlumotlarning tahlili asosida Oʻzbekiston Respublikasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyat, shahar va tumanlarning mehnat resurslari, bandlik va aholini ishga joylashtirish prognoz balansini mazkur qarorning 1-ilovasidagi shaklga muvofiq keyingi yil uchun ishlab chiqish.har yili20-avgustga qadarIqtisodiyot va moliya vazirligi, Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Milliy statistika qoʻmitasiVI bosqichOʻzbekiston Respublikasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyat, shahar va tumanlarning mehnat resurslari, bandlik va aholini ishga joylashtirish prognoz balansini tasdiqlash uchun Vazirlar Mahkamasiga kiritish.har yili1-sentabrga qadarIqtisodiyot va moliya vazirligi, Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligiVII bosqichMehnat resurslari, bandlik va aholini ishga joylashtirish prognoz balansining tasdiqlangan parametrlariga muvofiq mazkur qarorning 1-ilovasidagi shaklga muvofiq tuman (shahar)lar boʻyicha keyingi yil uchun prognoz balansini ishlab chiqish va tasdiqlash.har yili1-oktabrga qadarQoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklariIV. Mehnat resurslari, bandlik va aholini ishga joylashtirishning hisobot va prognoz balansini amalda qoʻllashVIII bosqichMehnat resurslari, bandlik va aholini ishga joylashtirish prognoz balansi koʻrsatkichlariga muvofiq holda tuman(shahar)lar va tarmoqlar boʻyicha prognoz davri uchun aholi bandligi dasturi parametrlarini shakllantirish.har yili1-oktabrga qadarQoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, vazirliklar, idoralar, xoʻjalik birlashmalariIX bosqichPrognoz davri uchun aholi bandligi dasturi loyihasini ishlab chiqish va Vazirlar Mahkamasiga kiritish.har yili1-oktabrga qadarKambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, vazirliklar va idoralarX bosqichHududlar va tarmoqlarning aholi bandligini taʼminlash dasturi, mehnat resurslari, bandlik va aholini ishga joylashtirish prognoz balansi koʻrsatkichlariga muvofiq aholini, birinchi navbatda, mehnatga layoqatli yoshdagi va mehnat bozoriga ilk bor kirib keluvchi yoshlar bandligini taʼminlash.har yili, har oyda –bandlik holati tahliliQoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyat, shahar va tumanlar hokimliklari, vazirliklar va idoralar, xoʻjalik birlashmalari, korxona va tashkilotlar 1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasining mehnat resurslari, bandlik va aholini ishga joylashtirish balansini ishlab chiqish hamda ishga joylashtirishga muhtoj, band boʻlmagan aholini hisoblash, metodikasi (keyingi oʻrinlarda Metodika deb ataladi) ishga joylashtirishga muhtoj, mehnat bilan band boʻlmagan aholi sonini hududlar boʻyicha hisoblab chiqish, aholi bandligi boʻyicha oʻrganish va mehnat resurslari, bandlik va aholini ishga joylashtirish balansini ishlab chiqish tartibini belgilaydi, shuningdek, mazkur metodika xalqaro standartlarga muvofiq shakllanadigan statistik metodologiya hisoblanib, mehnat resurslari, bandlik va aholini ishga joylashtirish balansini shakllantirish va hisoblab chiqish, hamda har bir navbatdagi kalendar yilga band aholi sonini baholash uchun qoʻllanadi. 2. Ishga joylashtirishga muhtoj, band boʻlmagan aholi soni va mehnat resurslari balansini hisoblab chiqishda idoraviy statistik maʼlumotlar va bandlik masalalari boʻyicha oʻrganishlar natijalaridan foydalaniladi. 3 . Ushbu Metodikada quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: ishga joylashtirishga muhtoj mehnat bilan band boʻlmagan aholi (ishsizlar) — qonunchilikka muvofiq rasman ishsiz sifatida roʻyxatdan oʻtkazilgan shaxslar, shuningdek, haq toʻlanadigan ishga yoki daromad keltiruvchi mashgʻulotga ega boʻlmagan, mustaqil ravishda ish izlovchi va bunday ish taklif etilsa, ishga joylashishga tayyor boʻlgan mehnatga layoqatli yoshdagi vaqtincha mehnat bilan band boʻlmagan shaxslar; rasmiy ravishda roʻyxatga olingan ishsizlar — 16 yoshdan pensiya bilan taʼminlanish huquqini olish yoshigacha boʻlgan, mehnat organlarida ish qidiruvchi, ishlashga, kasb boʻyicha tayyorgarlikdan va qayta tayyorgarlikdan oʻtishga, malaka oshirishga tayyor shaxs sifatida roʻyxatga olingan shaxslar; mehnat bilan band boʻlgan fuqarolar: a) yollanib ishlayotganlar, shu jumladan ishlarni toʻliq boʻlmagan ish vaqti mobaynida yoki uyda ish haqi olib bajarayotgan, shuningdek, haq toʻlanadigan boshqa ishga, shu jumladan vaqtinchalik ishga ega boʻlgan fuqarolar; b) kasallik, taʼtil, qayta tayyorgarlik, malaka oshirish, ishlab chiqarishning toʻxtab turishi tufayli, shuningdek, qonunchilikka muvofiq vaqtinchalik ishda boʻlmagan xodim uchun ish joyi saqlanib qoladigan boshqa holatlarda ish joyida vaqtinchalik boʻlmagan fuqarolar; v) haq toʻlanadigan lavozimga saylangan yoki tayinlangan fuqarolar; g) oʻzini mustaqil ravishda ish bilan taʼminlovchi fuqarolar, jumladan, tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanuvchilar, oʻzini oʻzi band qilgan shaxslar, hunarmandlar, dehqon xoʻjaliklari, ishlab chiqarish kooperativlari aʼzolari, fermerlar va qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa faoliyat turlari bilan shugʻullanuvchilar; d) Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida, jumladan, Ichki ishlar vazirligi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Davlat xavfsizlik xizmati qoʻshinlarida xizmatni, shuningdek, muqobil xizmatni oʻtayotgan fuqarolar. e) nodavlat notijorat tashkilotlarida, shu jumladan, oʻz faoliyatini qonunchilikka muvofiq amalga oshirayotgan diniy tashkilotlarda ishlovchilar; iqtisodiy faol aholi — mehnat bilan band boʻlgan fuqarolar va ishsizlar; iqtisodiy faol boʻlmagan aholi — mehnat bilan band deb hisoblanmaydigan shaxslar, shu jumladan: ishlab chiqarishdan ajralgan holda taʼlim olayotgan oʻquvchilar va talabalar; uy bekalari va bolalarni parvarish qilish bilan band boʻlgan ishlamayotgan ayollar; ixtiyoriy ravishda mehnat bilan band boʻlmagan shaxslar; mehnat resurslari — mehnatga layoqatli yoshdagi mehnatga layoqatli aholi hamda mehnatga layoqatli yoshdan kichik va katta yoshdagi mehnat bilan band boʻlgan shaxslar; mehnatga layoqatli yoshdagi mehnatga layoqatli aholi — ishlamayotgan birinchi va ikkinchi guruh nogironligi boʻlgan shaxslardan va yoshiga koʻra imtiyozli shartlarda pensiya oluvchi shaxslardan tashqari, mehnatga layoqatli yoshdagi shaxslar (16 yoshdan 60 yoshgacha boʻlgan erkaklar va 16 yoshdan 55 yoshgacha boʻlgan xotin-qizlar); mehnat resurslari balansi — mehnat resurslari soni va tarkibi mavjudligini hamda ularni mehnat bilan band boʻlgan fuqarolar, ishsizlar va iqtisodiy faol boʻlmagan aholi boʻyicha taqsimlanishini aks ettiruvchi koʻrsatkichlar tizimi. 4. Ishga joylashtirishga muhtoj, mehnat bilan band boʻlmagan shaxslar (ishsizlar) soni mehnat resurslari sonidan mehnat bilan bandlar sonini va iqtisodiy faol boʻlmaganlar sonini chiqarib tashlagan holda quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi: U — ishga joylashtirishga muhtoj, mehnat bilan band boʻlmagan shaxslar (ishsizlar); LR — mehnat resurslari; E — mehnat bilan band boʻlgan fuqarolar; EIP — iqtisodiy faol boʻlmagan aholi. 5. Mehnat resurslari soni mehnatga layoqatli yoshdagi aholi soni va mehnatga layoqatli yoshdan kichik va katta yoshdagi ishlovchilar soni yigʻindisi sifatida quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi: LR — mehnat resurslari; WAPM — mehnatga layoqatli yoshdagi mehnatga layoqatli aholi; WTP — ishlayotgan oʻsmirlar va pensionerlar. 6. WAPM soni mehnatga layoqatli yoshdagi aholi (16 yoshdan 60 yoshgacha boʻlgan erkaklar va 16 yoshdan 55 yoshgacha boʻlgan xotin-qizlar) sonidan mehnatga layoqatli yoshdagi I va II guruh nogironligi boʻlgan shaxslar, shuningdek, imtiyozli shartlarda pensiya olayotgan mehnatga layoqatli yoshdagi shaxslar sonini chiqarib tashlash yoʻli bilan aniqlanadi: Mp (16 — 59) — 16 yoshdan 60 yoshgacha boʻlgan erkaklar; Wp (16 — 54) — 16 yoshdan 55 yoshgacha boʻlgan xotin-qizlar; Ip — mehnatga layoqatli yoshdagi I va II guruh nogironligi boʻlgan shaxslar; PP — imtiyozli shartlarda pensiya olayotgan mehnatga layoqatli yoshdagi pensionerlar. Axborot manbai: Mp (16 — 59), Wp (16 — 54) — statistika organlarining maʼlumotlari; Ip — budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi maʼlumotlari; PP — budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi maʼlumotlari. WTP — statistika organlari va budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi maʼlumotlari. 7. Mehnat bilan bandlar soni quyidagi formula boʻyicha hisoblab chiqiladi: Eos — iqtisodiyotning rasmiy sektorida mehnat bilan bandlar; EIs — iqtisodiyotning norasmiy sektorida mehnat bilan bandlar; LM — migrant mehnatchilar — chet ellarda mehnat faoliyatini amalga oshirayotgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari, chet ellardagi Oʻzbekiston Respublikasi vakolatxonalarida ishlovchilardan tashqari. Axborot manbai: Eos — statistika organlari maʼlumotlari; EIs — Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligining bandlik masalalari boʻyicha oʻrganishlar maʼlumotlari; LM — ichki ishlar, bojxona organlarining hamda mehnat organlari tomonidan bandlik masalalari boʻyicha oʻtkaziladigan oʻrganishlarning maʼlumotlari. 8. Iqtisodiyotning rasmiy sektorida mehnat bilan band boʻlganlar soni davlat statistika hisoboti, davlat ijtimoiy sugʻurta badali toʻlovchilarning davlat soliq hisobi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi maʼlumotlari boʻyicha aniqlanadi. 9. Iqtisodiyotning rasmiy sektorida mehnat bilan band boʻlganlar jumlasiga quyidagilar kiradi: davlat ijtimoiy sugʻurta badali toʻlovi boʻyicha korxona, muassasa va tashkilotlarning soliq hisobotlarida qayd etilgan shaxslar; harbiy xizmatchilar, ichki ishlar organlari xodimlari hamda qonunchilikka muvofiq davlat ijtimoiy sugʻurta badali toʻlovidan ozod etilgan tashkilotlar xodimlari; yakka tartibdagi tadbirkorlar, dehqon xoʻjaligi aʼzolari, oʻzini oʻzi band qilgan shaxslar, qoramol oʻstirish bilan band boʻlgan va shaxsiy yordamchi xoʻjaliklarda ishlab chiqarilgan chorvachilik mahsulotlarini sotish bilan band boʻlganlar, hamda davlat ijtimoiy sugʻurta badali toʻlovini majburiy yoki ixtiyoriy ravishda amalga oshirayotgan shaxsiy yordamchi xoʻjaliklarda boshqa turdagi qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtirish bilan band boʻlganlar. 10. Iqtisodiyotning norasmiy sektorida mehnat bilan band boʻlganlar jumlasiga soliq organlarida hisobga turmagan quyidagi shaxslar kiradi: davlat ijtimoiy sugʻurta badali toʻlamasdan haqiqatda dehqon xoʻjaliklarida mehnat faoliyatini amalga oshirayotgan dehqon xoʻjaliklari aʼzolari; uyda pulli xizmatlar koʻrsatish boʻyicha mehnat munosabatlarini rasmiylashtirmagan tadbirkorlarda (enagalar, uy xizmatchilari, uy oshpazlari, avtomobil haydovchilar, qorovullar va boshqalar) yollanib ishlash bilan mustaqil band boʻlgan shaxslar; tadbirkorlarga yollanib ishlovchi shaxslar, shu jumladan ularning oila aʼzolari hamda davlat ijtimoiy sugʻurta badali toʻlovisiz va mehnat munosabatlari rasmiylashtirilmagan jismoniy shaxslar (quruvchilar, yuk tashuvchilar, farroshlar, ishchilar va boshqalar). 11. Iqtisodiyotning norasmiy sektorida bandlik mezonlariga quyidagilar kiradi: haftasiga kamida ikki soat iqtisodiyotning norasmiy sektorida haq toʻlanadigan har qanday faoliyat turi bilan bandlik; bandlik muntazamligi — iqtisodiyotning norasmiy sektoridagi bandlikdan tushgan har haftalik daromadning mavjudligi; 10 sotix yer maydonida shaxsiy yordamchi xoʻjaligini yuritish uchun foydalaniladigan uy xoʻjaligi boshqaruvidagi yer maydonining mavjudligi. 12. Iqtisodiyotning norasmiy sektorida mehnat bilan band boʻlganlar soni mazkur metodikaning ilovasiga muvofiq bir yilda toʻrt marotaba mehnat organlari tomonidan oʻtkaziladigan bandlik masalalari boʻyicha tanlab oʻrganishlar (keyingi oʻrinlarda oʻrganish deb ataladi) asosida aniqlanadi. 13. Oʻrganish maʼlumotlari asosida iqtisodiyotning norasmiy sektorida mehnat bilan band aholi sonini aniqlash uchun: a) iqtisodiyotning norasmiy sektorida mazkur metodikaning ilovasiga muvofiq faoliyatning tegishli turlari bilan shugʻullanuvchi shaxslar sonining mehnatga layoqatli yoshdagi soʻrab chiqilganlarning umumiy sonidagi salmogʻi quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi: RDIi — iqtisodiyotning norasmiy sektorida faoliyatning tegishli turi bilan shugʻullanuvchi soʻrab chiqilganlar salmogʻi; NIi — iqtisodiyotning norasmiy sektorida faoliyatning tegishli turi bilan shugʻullanuvchi soʻrab chiqilganlar soni; NI — mehnatga layoqatli yoshdagi soʻralganlar soni, hammasi; b) olingan salmoq koʻrsatkichi boʻyicha iqtisodiyotning norasmiy sektorida faoliyatning tegishli turi bilan shugʻullanuvchi aholi sonining hisobi quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi: EIsi — iqtisodiyotning norasmiy sektorida iqtisodiy faoliyatning tegishli turi bilan shugʻullanuvchilar soni; WAP — mehnatga layoqatli yoshdagi mehnatga layoqatli aholi soni. v) iqtisodiyotning norasmiy sektorida mehnat bilan bandlarning umumiy sonini aniqlash uchun iqtisodiy faoliyatning har bir turi boʻyicha iqtisodiyotning norasmiy sektorida ish bilan bandlar soni toʻgʻrisidagi maʼlumotlar jamlanadi: EIs — iqtisodiyotning norasmiy sektorida mehnat bilan bandlar soni, hammasi. 14. Mehnat resurslarini hisoblab chiqishda mehnat faoliyatini amalga oshirish uchun chet elga ketgan shaxslar soni hisobga olinadi. Ularning soni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Mehnat faoliyatini amalga oshirish uchun chet ellarga ketayotgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarini hisobga olishni takomillashtirish toʻgʻrisida” 2007-yil 15-maydagi 97-son qarori bilan tasdiqlangan Sxema boʻyicha, quyidagilarni oʻz ichiga oluvchi integratsiyalashgan axborotlar moduli asosida aniqlanadi: a) chet elga ketganlarning soni va maqsadi toʻgʻrisida bojxona deklaratsiyasining takomillashtirilgan shakli asosidagi har choraklik statistika hisoboti maʼlumotlari; b) aholi hisobini yuritish boʻyicha ichki ishlar organlari maʼlumotlari; v) mehnat faoliyatini chet elda amalga oshirish uchun fuqarolarga Tashqi mehnat migratsiyasi agentligi tomonidan berilgan ruxsatnomalar maʼlumotlari; g) chet eldagi konsullik muassasalaridan olingan maʼlumotlar; d) uy xoʻjaliklarini mehnat bilan bandlik masalalari boʻyicha oʻrganishlar. 15. Iqtisodiy faol aholi soni quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi: EP = U + E, bunda: EP — iqtisodiy faol aholi. 16. Iqtisodiy faol boʻlmagan aholi quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi: EIP — iqtisodiy faol boʻlmagan aholi; PS — ishlab chiqarishdan ajralgan holda oʻqiyotgan oʻquvchilar va talabalar; IW — bolalarni parvarish qilayotgan ishlamaydigan ayollar; VUP — uy bekalari va mustaqil ravishda ish bilan band boʻlmagan shaxslar, shuningdek, koʻchar va koʻchmas mulkdan daromad oladigan ishlamaydigan shaxslar; Axborot manbalari: PS — statistika organlarining maʼlumotlari; IW — statistika organlarining hisoblangan maʼlumotlari; VUP — mehnat organlari tomonidan mehnat bilan bandlik masalalari boʻyicha oʻrganishlar maʼlumotlari. 17. Mustaqil ravishda ish qidirayotganlar soni ishga joylashtirishga ehtiyoj sezadigan aholining hisoblangan sonidan hisobot davri oxiridagi holati boʻyicha tuman (shahar) kambagʻallikni qisqartirish va bandlikka koʻmaklashish boʻlimlarida rasman ishsizlar sifatida roʻyxatdan oʻtkazilgan shaxslar sonini chiqarib tashlash yoʻli bilan quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi: US — ish bilan band boʻlmaganlar, mustaqil ravishda ish qidirayotganlar; U — ishga joylashtirishga muhtoj mehnat bilan band boʻlmagan aholi (ishsizlar); UO — ishga joylashtirishga muhtoj boʻlganlarni aniqlash paytida rasman roʻyxatdan oʻtkazilgan ishsizlar. 18. Tuman (shahar) Kambagʻallikni qisqartirish va bandlikka koʻmaklashish boʻlimlari maʼlumotlari rasman roʻyxatdan oʻtkazilgan ishsizlar boʻyicha axborot olish manbai hisoblanadi. 19. Aholining ish bilan bandligini oʻrganish tanlab olingan uy xoʻjaliklari aʼzolaridan soʻrovnoma oʻtkazish yoʻli bilan mazkur metodikaning ilovasiga muvofiq amalga oshiriladi. 20. Uy xoʻjaliklari boʻyicha soʻrovnoma oʻtkazish tuman (shahar) kambagʻallikni qisqartirish va bandlikka koʻmaklashish boʻlimlari xodimlari tomonidan hamda zarurat boʻlgan holatlarda Bandlikka koʻmaklashish davlat jamgʻarmasi mablagʻlari hisobiga toʻlov shartnoma asosida Kambagʻallik va mehnat bozori tadqiqotlari instituti va boshqa tashkilotlarning maxsus tayyorlangan mutaxassislarini jalb etgan holda amalga oshiriladi. 21. Uy xoʻjaliklari boʻyicha soʻrovnoma oʻtkazish Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi bilan kelishilgan holda tasdiqlanadigan maxsus anketa soʻrovnomasi orqali amalga oshiriladi. 22. Uy xoʻjaliklari boʻyicha soʻrovnoma oʻtkazishning sifati uchun javobgarlik uy xoʻjaliklari boʻyicha soʻrovni oʻtkazgan xodimga yuklanadi. 23. Soʻrovnoma oʻtkazish, maʼlumotlarni qayta ishlash va tahlil qilish Qoraqalpogʻiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahri kambagʻallikni qisqartirish va bandlik boshqarmalari tomonidan quyidagi muddatlarda amalga oshiriladi. uy xoʻjaliklari boʻyicha anketa soʻrovnomasi oʻtkazish — bir yilda toʻrt marotaba (har chorakda); maʼlumotlar bazasini shakllantirish — hisobot choragining oxirgi oyidan keyingi anketa soʻrovnomasi oʻtkazish oyining 1-kunigacha; anketa soʻrovnomasi natijalarini qayta ishlash va tahlil qilish — hisobot choragining oxirgi oyidan keyingi anketa soʻrovnomasi oʻtkazish oyining oxirigacha; oʻrganish natijalari boʻyicha tahliliy maʼlumotnoma va jadvallarni tayyorlash — hisobot davridan keyingi oyning 3-kunigacha. 24. Mazkur metodikaga muvofiq ishlab chiqilgan maʼlumotlar va hisob-kitoblar asosida mehnat resurslari, aholi bandligi va ishga joylashtirish baholash (hisob-kitob), hisobot va prognoz balanslari tomonidan ishlab chiqiladi. 25. Baholash (hisob-kitob) balansi Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi bilan birgalikda har chorakda shakllantiriladi. 26. Baholash (hisob-kitob) balansi asosida aholi bandligini taʼminlash, zarur holatlarda ish oʻrinlari tashkil etish parametrlariga tuzatishlar boʻyicha aniq chora-tadbirlar ishlab chiqiladi. 27. Mehnat resurslarining hisobot balansi Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi bilan birgalikda har yili ishlab chiqiladi. 28. Mehnat resurslarining prognoz balansi Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi tomonidan Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi bilan birgalikda kelgusi davrga (maqsadga qarab — 1, 5, 10 va hokazo yilgacha) ishlab chiqiladi. 29. Mehnat resurslarining prognoz balansi ishlab chiqishda quyidagilar hisobga olinadi: mehnat resurslari sonini va iqtisodiy faol boʻlmagan aholi turli toifalarini (oʻquvchilar, 3 yoshgacha boʻlgan bola parvarishi boʻyicha taʼtilda boʻlgan ayollar va boshqalar) shakllantiradigan kelgusidagi demografik jarayonlar dinamikasi; ishga joylashtirishga muhtoj boʻlgan mehnat bilan band boʻlmagan aholining (ishsizlarning) amaldagi va kutilayotgan soni; ishlayotganlar sonining belgilangan parametrlari, ish bilan bandlikning oʻsishi va investitsiya dasturlari, tarmoqlar va hududlarni rivojlantirish dasturlarini amalga oshirishning moʻljallangan natijalari munosabati bilan ish bilan bandlikning oʻsishi va uning tarkibiy oʻzgarishi; kasb-hunar kollejlari, akademik litseylar va oliy taʼlim muassasalari bitiruvchilarini ishga joylashtirish; mehnat resurslari, aholi bandligi va ishga joylashtirish balansining prognoz koʻrsatkichlariga muvofiq taʼlim muassasalarida kadrlarni kasbga tayyorlash yoʻnalishlarini qayta ixtisoslashtirishni takomillashtirish. 30. Mehnat resurslarining prognoz balansidan hududlarning demografik xususiyatlarini hisobga olgan holda yangi ish oʻrinlari tashkil etishga ehtiyojlarni va kelgusida hududiy aholini bandligi dasturlari parametrlarini aniqlashda mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan foydalaniladi. 1. Ushbu Tartib band boʻlmagan aholi sonini hisoblash uchun maʼlumotlar bazasini shakllantirish hamda iqtisodiyotning norasmiy sektorida band boʻlgan fuqarolar sonini aniqlash maqsadida Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida bandlik masalalari boʻyicha uy xoʻjaliklarini tanlab oʻrganishlarni (keyingi oʻrinlarda oʻrganish deb ataladi) tashkil etish va oʻtkazish mexanizmini belgilaydi. Oʻrganishni oʻtkazish tartibi Xalqaro mehnat tashkiloti (XMT) tavsiyalariga asoslanadi. Oʻrganish asosida mehnat resurslarining baholash (hisob-kitob), hisobot va prognoz balanslari hamda iqtisodiyotning norasmiy sektorida band boʻlgan fuqarolarning sifat tarkibi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar shakllantiriladi. 2. Ushbu Tartibda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: uy xoʻjaligi — oʻz daromadlarini butunlay yoki qisman birlashtirish umumiy xoʻjalik yurituvchi birga yashaydigan shaxslar yigʻindisi. Bunda uy xoʻjaligi aʼzolarining yaqin qarindoshlik aloqalari mavjudligi talab etilmaydi. anketa — uy xoʻjaliklarining bandlik masalalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni olish uchun aniq belgilangan savollar roʻyxatini oʻz ichiga olgan, belgilangan tartibda tasdiqlangan hujjat; intervyuyer — oʻrganish jarayonida tanlashga tushgan uy xoʻjaliklarining aʼzolaridan soʻrov (intervyu) oʻtkazadigan hududiy mehnat organlari xodimi; uy xoʻjaligi boshligʻi — uy xoʻjaligi aʼzolari xohishi boʻyicha tanlanadi. Bunda, uy xoʻjaligi boshligʻi eng yoshi katta aʼzosi yoki xoʻjalik yurituvchi yoxud uy xoʻjaligiga eng koʻp daromad keltiruvchi aʼzosi boʻlishi mumkin; respondent — intervyu savollariga javob beradigan oʻrganilayotgan uy xoʻjaligi aʼzosi. Respondent uy xoʻjaligining boshligʻi yoki boshqa eng koʻp maʼlumotga ega aʼzosi boʻlishi mumkin. 3. Oʻrganish har chorakda (mart, iyun, sentabr, dekabrda) oʻtkaziladi. 4. Oʻrganish jarayonida uy xoʻjaliklari kuzatuv birliklari hisoblanadi. Uy xoʻjaliklarining 15 yoshdan oshgan aʼzolari kuzatuv obyektlari hisoblanadi. 5. Har bir uy xoʻjaligida oʻrganish jarayonida mazkur manzilda doimiy istiqomat qiluvchi, jumladan, soʻrov oʻtkazilayotgan paytda doimiy yashash manzilidan tashqariga vaqtinchalik chiqqan, Qurolli Kuchlar safida xizmat qilayotgan, tibbiyot muassasalarida davolanayotgan, turizm safarlarida sayohat qilayotgan, boshqa shaharda taʼlim olayotgan, Oʻzbekiston Respublikasi hududida va uning tashqarisida daromad olish maqsadida mehnat faoliyatini amalga oshirayotgan shaxslar hisobga olinadi. 6. Uy xoʻjaliklari tarkibida sud qaroriga muvofiq jazoni ijro etish muassasalarida jazoni oʻtayotgan shaxslar hisobga kiritilmaydi. 7. Oʻrganish maxsus tanlash orqali tanlangan uy xoʻjaligi aʼzolaridan soʻrov oʻtkazish yoʻli bilan amalga oshiriladi. 8. Uy xoʻjaliklari boʻyicha soʻrov oʻtkazish har chorak soʻnggi oyining ikkinchi oʻn kunligida tuman (shahar) Kambagʻallikni qisqartirish va bandlikka koʻmaklashish boʻlimlari xodimlari tomonidan har chorakda oʻtkaziladi. 9. Soʻrov oʻtkaziladigan uy xoʻjaliklarini saralash har bir tuman (shahar) boʻyicha maʼlumotlarning namunaviyligini taʼminlaydigan har bir tuman (shahar) boʻyicha proporsional tanlashda 0,3% dan kam boʻlmagan qamrab olish orqali amalga oshiriladi. 10. Oʻrganish natijalari namunaviy boʻlishi lozim: Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri miqyosida — har birida aniqligi 95 foizgacha; kuzatuv obyektlari boʻyicha — tanlashning jami yigʻindisi boʻyicha aniqligi 90 foizgacha; aholi punkti turlari (shahar, qishloq va boshqalar) boʻyicha — aniqligi 90 foizgacha. 11. Uy xoʻjaliklarini tanlash ikki bosqichda amalga oshiriladi, birinchi bosqichda har chorakda aholi punktlari saralab olinadi, ushbu jarayon har uch oyda, bir yilda toʻrt marotaba takrorlanadi. Aholi punktlarini saralab olish ehtimoli undagi mavjud uy xoʻjaliklari (yoki aholi) soniga bogʻliq. 12. Saralashning birinchi bosqichidan oldin olis va borish qiyin boʻlgan hududlarda joylashgan aholi punktlari roʻyxatdan chiqarib tashlanadi. Roʻyxatdan chiqarishga sabab ushbu hududda istiqomat qiluvchi aholining respublika umumiy aholisi sonidagi salmogʻi hisoblanadi. 13. Uy xoʻjaliklarini saralash tanlashning ikkinchi bosqichida amalga oshiriladi. Mehnat organlarining hududiy boshqarmalari belgilangan tartibda barcha uy xoʻjaliklari roʻyxatini (manzil, uy xoʻjaligi boshligʻining ismi va familiyasi) saralab olingan aholi punktlari boʻyicha elektron tarzda shakllantiradi. Ushbu roʻyxat asosida Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi uy xoʻjaliklarini saralashning ikkinchi bosqichini amalga oshiradi hamda kelgusi uch oydagi oʻrganishda foydalaniladigan uy xoʻjaliklari roʻyxatini shakllantiradi. 14. Har bir oʻrganish oʻtkazilganda tanlanganlarning uchdan bir qismi yangilanadi: har bir ketma-ket oʻrganishda oʻrganilgan uy xoʻjaliklarining uchdan ikki qismi saqlanadi, uchdan bir qismi esa yangilanadi. 15. Oʻrganishni metodologik taʼminlash Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi tomonidan amalga oshiriladi. 16. Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi quyidagilarni ishlab chiqadi: anketa; Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri boʻyicha uy xoʻjaliklarini tanlash; intervyuyerlar uchun koʻrsatma materiallar; maʼlumotlar bazasini shakllantirish va kompyuterda qayta ishlash texnologiyasi. 17. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahri kambagʻallikni qisqartirish va bandlik boshqarmalari: anketalarni zarur miqdorda koʻpaytirishni taʼminlaydi; saralab olingan uy xoʻjaliklarining joylashuvidan kelib chiqib har bir intervyuyerlar uchun hisob-kitob uchastkalarini shakllantiradi; har besh intervyuyerlar bitta supervayzer asosida har bir tumanda (shahar) supervayzerlarni tayinlaydi; intervyuyerlar ishining tanlash asosida tekshirilishini taʼminlaydi; oʻrganish natijalarining kompyuterga kiritilishini taʼminlaydi. 18. Tuman (shahar) Kambagʻallikni qisqartirish va bandlikka koʻmaklashish boʻlimlari: intervyuyerlarning familiyasi boʻyicha roʻyxatini shakllantiradi; oʻrganiladigan uy xoʻjaliklarining pochta manzili koʻrsatilgan intervyuyerlar marshrut varagʻini shakllantiradi; intervyuyerlarni tayyorlaydi va ularni zarur anketalar bilan taʼminlaydi; oʻtkaziladigan oʻrganishlar toʻgʻrisida aholiga maʼlumot berishni taʼminlaydi; oʻrganishlarni oʻtkazishda oʻz-oʻzini boshqarish organlari bilan oʻzaro hamkorlik qiladi; toʻldirilgan anketalarni birlamchi nazorat qiladi va kodlashtiradi. 19. Oʻrganish anketasi quyidagilarni oʻz ichiga oladi: Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vaziri tomonidan tasdiqlangan davlat va rus tillaridagi (zarur holatlarda qoraqalpoq tilida) savol va javob variantlari mavjud anketa; oʻrganiladigan uy xoʻjaliklarining pochta manzili koʻrsatilgan intervyuyerlar marshrut varagʻi; uy xoʻjaliklariga tashrif kartochkasi; alohida savollar anketasini kodlashtirish boʻyicha qoʻllanma; boshqa zarur koʻrsatma va metodik materiallar. 20. Intervyuyerlar sifatida uy xoʻjaliklaridan soʻrovnoma oʻtkazish uchun quyidagilar jalb etiladi: fuqarolarning oʻz-oʻzini boshqarish organlari hududlariga biriktirilgan tuman (shahar) kambagʻallikni qisqartirish va bandlikka koʻmaklashish boʻlimlari xodimlari; zarurat boʻlganda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahri kambagʻallikni qisqartirish va bandlik boshqarmalari hamda tuman (shahar) kambagʻallikni qisqartirish va bandlikka koʻmaklashish boʻlimlarining boshqa xodimlari. 21. Uy xoʻjaliklariga tashrif buyurganda intervyuyer quyidagilarga amal qilishi kerak: ozoda kiyingan boʻlishi; ismi, familiyasi va ish joyi koʻrsatilgan beydjigi boʻlishi; soʻrovnoma oʻtkazish uchun barcha zarur boʻlgan anjomlarning (toʻliq anketa toʻplami, ruchka va h.k.) mavjudligi; respondentlar bilan xushmuomalali va sabrli boʻlishi; oʻrganish natijasida olingan maʼlumotlarning maxfiyligini taʼminlashi. 22. Soʻrovnoma intervyuyerning marshrut varaqasida qayd etilgan uy xoʻjalikalarida bevosita boʻlish yoʻli bilan amalga oshiriladi. 23. Axborotlar toʻplami faqat intervyuyerlar tomonidan maʼlumotlarni anketaga kiritish yoʻli bilan shakllantiriladi. 24. Barcha kuzatuv birliklari boʻyicha anketa savollariga javoblar uy xoʻjaligi boshqa aʼzolarining bandligini aniqlashda oʻzini vakolatli hisoblaydigan 18 yoshdan kichik boʻlmagan uy xoʻjaligi aʼzosidan olinadi. 25. Intervyuyerlar uy xoʻjaliklariga tashrif buyurganda quyidagilarni amalga oshiradi: tashrif varaqasini toʻldiradi; anketaga muvofiq yoshi belgilangan shaxslar bilan soʻrovlar oʻtkazadi hamda respondentlarning javoblarini anketa blankalarida qayd etadi; javoblarning birlamchi mantiqiy nazoratini (turli savollarga javoblardagi aniq qarama-qarshiliklarni aniqlashni) amalga oshiradi; tashriflar davomida toʻldirilgan anketa va kartochkalarni har ikki kunda bir marotaba Kambagʻallikni qisqartirish va bandlikka koʻmaklashish boʻlimi boshligʻiga topshiradi. 26. Kambagʻallikni qisqartirish va bandlikka koʻmaklashish boʻlimi boshligʻi oʻrinbosari: intervyuyerlar guruhi ishlarini boshqaradi va ular uchun belgilangan ish hajmining bajarilishini nazorat qiladi; intervyuyerlardan anketalarni qabul qiladi va toʻldirilgan anketalarning toʻliqligi va sifatini nazorat qiladi; tashriflarni tanlab nazorat qiladi; toʻldirilgan anketalar uchun koʻchirish dalolatnomasi tuzadi va imzolab tuman (shahar) Kambagʻallikni qisqartirish va bandlikka koʻmaklashish boʻlimi boshligʻiga yoki uning vakolatli vakiliga topshiradi. 27. Soʻrovnoma oʻtkazish jarayonida zarurat boʻlgan respondentlarga anketaning alohida savollari boʻyicha tushuntirishlar beradi. Bunda tushuntirishlar asoslangan boʻlishi shart. 28. Oʻrganish natijalarini qayta ishlash anketada aks ettirilgan shaxsiy maʼlumotlardan ruxsatsiz foydalanishni taqiqlovchi shartlar boʻyicha amalga oshirilishi shart. 29. Oʻrganish natijalarini qayta ishlash anketa soʻrovlariga olingan shaxsiy maʼlumotlarning anonimligini taʼminlash shartlarida amalga oshiriladi. 30. Anketa soʻrovnoma maʼlumotlari Qoraqalpogʻiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahri kambagʻallikni qisqartirish va bandlik boshqarmalari xodimlari tomonidan maxsus kompyuter dasturiga quyidagilarni taʼminlagan holda kiritiladi: xatosiz kiritish va kiritilgan maʼlumotlarni nazorat qilish; maʼlumotlarning axborot bazasini shakllantirish; Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligiga maʼlumotlar bazasini taqdim etish; jadval, grafik va diagrammalarni shakllantirish. 31. Axborot tizimidagi maʼlumotlar uy xoʻjaligining har bir aʼzosi boʻyicha zarur demografik va bandlik maqomi koʻrsatkichlarini oʻzida aks ettirgan maʼlumotlar hisoblanadi. 32. Oʻrganish natijalari boʻyicha axborot-tahliliy ishlar hududlar boʻyicha tahliliy hisobot va tezkor balanslarni shakllantirish yoʻli bilan Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi tomonidan amalga oshiriladi. 33. Oʻrganish natijalaridan faqat xizmat maqsadlarida foydalaniladi. 34. Tashrif davomida toʻldirilgan anketa va kartochka blankalari Qoraqalpogʻiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahri kambagʻallikni qisqartirish va bandlik boshqarmalarida besh yil mobaynida saqlanadi va ushbu muddat tugagach belgilangan tartibda yoʻq qilinadi. 35. Oʻrganishlar oʻtkazish ishlarini umumiy muvofiqlashtirish Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi tomonidan amalga oshiriladi. 36. Oʻrganishlar oʻtkazish mobaynida olinadigan maʼlumotlarning toʻgʻriligi va sifatliligini taʼminlash maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi xodimlari tomonidan uy xoʻjaliklariga tashrif buyurgan holda tekshiruvlar amalga oshiriladi, bunda har chorakda oʻrganish oʻtkazilgan uy xoʻjaliklarining qariyb 5 foizi tekshiriladi. 37. Joylarda oʻrganishlar oʻtkazishni muvofiqlashtirish Qoraqalpogʻiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahri kambagʻallikni qisqartirish va bandlik boshqarmalari tomonidan amalga oshiriladi. 38. Tuman (shahar) hududlarida oʻrganishlarni tashkil etish va oʻtkazish uchun shaxsiy javobgarlik tuman (shahar) Kambagʻallikni qisqartirish va bandlikka koʻmaklashish boʻlimlari boshliqlariga yuklanadi. 1. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Ishga joylashtirishga muhtoj mehnat bilan band boʻlmagan aholini hisobga olish metodikasini takomillashtirish toʻgʻrisida” 2007-yil 24-maydagi 106-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2007-y., 5-son, 32-modda). 2. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish, shuningdek baʼzilarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash toʻgʻrisida” 2010-yil 24-martdagi 52-son qarori 1-ilovasining 37-bandi (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2010-y., 3-son, 12-modda). 3. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida (Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Aholining hojatmand qatlamlarini ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash hamda tibbiy-ijtimoiy yordam koʻrsatish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2016-yil 22-fevraldagi PF-4782-son Farmoni hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat vazirligi faoliyatini tashkil etishni takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2016-yil 24-fevraldagi PQ-2498-son qarori)” 2017-yil 13-martdagi 130-son qarori 1-ilovasining 20-bandi (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2017-y., 3-son, 28-modda). 4. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida (Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Bandlik sohasida davlat siyosatini yanada takomillashtirish va mehnat organlari faoliyati samaradorligini tubdan oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2017-yil 24-maydagi PF-5052-son Farmoni, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2017-yil 24-maydagi PQ-3001-son qarori)” 2017-yil 8-sentabrdagi 703-son qarori ilovasining 17-bandi (Oʻzbekiston Respublikasi QHT, 2017-y., 37-son, 990-modda).