Rangli va qora metallar parchalari, chiqindilari bilan ishlash tartibini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2026-04-17)

Rangli va qora metallar parchalari, chiqindilari bilan ishlash tartibini takomillashtirish, respublika iqtisodiyoti sohalarining xoʻjalik faoliyati jarayonida va aholining hayot faoliyati davomida hosil boʻluvchi rangli va qora metallar parchalari, chiqindilarining ikkilamchi resurslaridan keyinchalik yuqori qoʻshimcha qiymat bilan mahsulot ishlab chiqarish uchun chuqur qayta ishlash jarayoniga jalb qilish yoʻli bilan ulardan oqilona foydalanishni taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi hududida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzmetkombinat” AJ boshqaruvi tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2017-yil 15-sentabrdagi PQ-3277-son qaroriga muvofiq — “Oʻzmetkombinat” AJ Oʻzbekiston Respublikasi hududida qora metall parchalari va chiqindilarini tayyorlash (xarid qilish) boʻyicha yagona vakolatli organ hisoblanishi maʼlumot uchun qabul qilinsin. 2. Quyidagilar: Rangli va qora metall parchalari, chiqindilari bilan ishlash tartibi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq; Jismoniy shaxslardan qabul qilishga ruxsat etilgan maishiy maqsaddagi rangli metall parchalari va chiqindilarining roʻyxati 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 3. “Oʻzikkilamchiranglimetall” AJ ikki oy muddatda Qoraqalpogʻiston Respublikasi va respublika viloyatlari shaharlari va tuman markazlarida ushbu qarorga 2-ilovada koʻrsatilgan rangli metallar parchalari va chiqindilarini jismoniy shaxslardan qabul qilish punktlarini tashkil qilsin. 4. Belgilansinki, 2019-yil 1-yanvardan boshlab tashkilotlarning, shaxsiy quyish va metall prokati ishlab chiqarishiga ega boʻlgan tashkilotlardan tashqari (toʻlovga qobiliyatsizlik va tugatish hollaridan tashqari), tashkilotlarning oʻz quyish va metall prokati ishlab chiqarishiga ega boʻlgan tashkilotlar bundan mustasno (toʻlovga qobiliyatsizlik va tugatish hollaridan tashqari), toʻlovga qobiliyatsizligi, tugatilishi, rekonstruksiya va modernizatsiya qilinishi tartibotlarini oʻtkazish davomida belgilangan tartibda hisobdan chiqariladigan tarkibida qora metallar boʻlgan tabiiy va maʼnaviy eskirgan asbob-uskunalar “Oʻzmetkombinat” AJga erkin (shartnomaviy) narxda topshirilishi kerak. 41. 2019-yil 1-iyundan boshlab elektrotexnika sanoati tashkilotlariga: mahsulot tannarxini kamaytirish maqsadida ishlab chiqarish faoliyati natijasida hosil boʻlgan rangli metall parchalari va chiqindilarini oʻz ishlab chiqarish quvvatlarida yoki tegishli rangli metallar ishlab chiqaruvchi ixtisoslashtirilgan tashkilotlarda mahsulotni qaytarish asosida qayta ishlagan holda ishlab chiqarishda foydalanishga ruxsat berilsin; rangli metall parchalari va chiqindilarini topshirish prognoz koʻrsatkichlari belgilanmaydi. 42. “Issiqliktaʼminoti” AJ huzuridagi issiqlik taʼminoti korxonalarining foydalanishidan chiqarilgan hamda tarkibida qora metall parchalari boʻlgan maʼnan va jismonan eskirgan issiqlik tarmoqlari, asbob-uskunalar va butlovchi qismlarini belgilangan tartibda birja savdolari orqali sotishga ruxsat beriladi. Bunda sotishdan tushadigan mablagʻlar toʻliq issiqlik taʼminoti korxonalarining mavjud kreditor qarzdorliklarini soʻndirishga va (yoki) issiqlik tizimlarini modernizatsiya qilish va mukammal taʼmirlash xarajatlariga yoʻnaltiriladi. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 3-ilovaga muvofiq ayrim qarorlari oʻz kuchini yoʻqotgan deb eʼtirof etilsin. 6. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — “Oʻzbekneftgaz” AJ boshqaruv raisi A.S. Sultanov, “Oʻzmetkombinat” AJ boshqaruvi raisi A.X. Xursanov va “Oʻzikkilamchiranglimetall” AJ bosh direktori F.R. Abdullayev zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Nizom rangli va qora metallar parchalari, chiqindilari bilan ishlash tartibini, asosiy tushunchalarni, tartibotlar va talablarni, shuningdek, ushbu sohadagi munosabatlarni tartibga solish xususiyatlarini belgilaydi hamda Oʻzbekiston Respublikasi hududida barcha davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, boshqa tashkilotlar va jismoniy shaxslar tomonidan bajarilishi majburiydir. 2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: metall parchalari — rangli va qora metallar parchalari, chiqindilari, tarkibida rangli yoki qora metallar va ularning qotishmalari mavjud boʻlgan yaroqsiz holga kelgan yoki oʻz isteʼmol xususiyatlarini yoʻqotgan mahsulotlar, tovarlar, rangli yoki qora metallar va ularning qotishmalaridan mahsulot ishlab chiqarishda hosil boʻlgan chiqindilar, shuningdek, koʻrsatilgan mahsulotlarni ishlab chiqarish jarayonida yuzaga kelgan toʻgʻrilab boʻlmas yaroqsiz mahsulot; tayyorlash — metall parchalarini sotib olish, saralash hamda kesish, maydalash va (zaruratga koʻra) presslash orqali oʻlchamga keltirish; parchalarni topshiruvchilar — tayyorlovchiga metall parchalarini topshirayotgan davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, tashkiliy-huquqiy shaklidan qatʼi nazar yuridik shaxslar, shuningdek, jismoniy shaxslar; tayyorlovchi — qora va rangli metall lomi hamda chiqindilarini xarid qilish, ularni tayyorlash (saralash hamda kesish, maydalash va (zaruratga koʻra) presslash orqali oʻlchamga keltirish) hamda qayta ishlovchi korxonalarga realizatsiya qilish uchun litsenziyaga ega tadbirkorlik subyekti; qayta ishlash va realizatsiya qilish — tayyorlangan (saralangan va oʻlchamga keltirilgan) qora va rangli metall lomi hamda chiqindilarini texnologik ishlov berish (qayta eritish, quyish, prokatlash yoki boshqa metallurgik qayta ishlash amaliyotlari) orqali yarim tayyor yoki tayyor metall mahsulotlar ishlab chiqarish va ularni realizatsiya qilish; qayta ishlovchi va realizatsiya qiluvchi — qora va rangli metall lomi hamda chiqindilarini qabul qilish (xarid qilish) hamda ularga texnologik ishlov berish (qayta eritish, quyish, prokatlash yoki boshqa qayta ishlash amaliyotlari) orqali yarim tayyor yoki tayyor mahsulot ishlab chiqarish va uni realizatsiya qilish uchun litsenziyaga ega tadbirkorlik subyekti. 3. Metall parchalari mulkdorlari — yuridik va jismoniy shaxslar qonunchilikda belgilangan vakolatlar doirasida ularga egalik qiladilar, foydalanadilar va tasarruf etadilar. 4. Kelgusi yil uchun respublika ichida metall parchalarining hosil boʻlishi va ulardan foydalanish parametrlari Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va sanoat vazirligi tomonidan tayyorlovchilar bilan birgalikda davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining takliflarini inobatga olgan holda ishlab chiqiladi. Kelgusi yil uchun takliflar har yili 1-oktabrgacha boʻlgan muddatda berilishi taʼminlanadi. 5. Rangli va qora metallarning parchalari, chiqindilari bilan muomala qilish ushbu Nizomga ilovaga muvofiq sxema boʻyicha amalga oshiriladi. 7. Qora va rangli metallarning parchalari va chiqindilari hosil boʻlishi va ulardan foydalanish prognozi har yili Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va sanoat vazirligi hayʼati tomonidan belgilangan tartibda tasdiqlanadi. 8. Parchalarni topshiruvchilarda hosil boʻladigan metall parchalari erkin (shartnomaviy) narxlarda ushbu Nizomda belgilangan tartibda tayyorlovchiga topshirilishi shart. Bunda oʻzining quyuv va metall prokati ishlab chiqarishlari boʻlgan tashkilotlar oʻzlariga tegishli metall parchalarini qayta ishlash huquqiga ega. 9. Parchalarni topshiruvchilar quyidagilarni taʼminlaydilar: metall parchalarini yigʻish, saqlash va tayyorlovchiga yetkazib berish; metall parchalarini tashish, qayta ishlash va qayta quyish uchun xavfsiz boʻlgan holatda yetkazib berish. Yetkazib beriladigan metall parchalari yonuvchan-portlovchan, kimyoviy va radioaktiv materiallardan zararsizlantirilgan boʻlishi lozim. 10. Tayyorlovchiga portlovchan, kimyoviy ifloslangan va radioaktiv metall parchalarini yetkazib berish taqiqlanadi. 11. Tayyorlovchi metall parchalari muntazam asosda hosil boʻladigan parchalarni topshiruvchilarga bepul asosda, metall parchalarini yigʻish va tayyorlovchiga yetkazib berunga qadar saqlash uchun konteynerlar, urnalar, qutilar va boshqa vositalarni vaqtincha foydalanishga berishga haqli. 12. Metall parchalarining miqdori (ogʻirligi) va tavsifi tayyorlovchi tomonidan metall parchalarini qabul qilish holati boʻyicha tuziladigan qabul qilish-topshirish dalolatnomalarida qayd qilinadi. 13. Metall parchalarining hisobi tayyorlovchining rahbari tomonidan tayinlangan shaxs tomonidan yuritiladi. 14. Tayyorlovchining maxsus qabul qilish shaxobchalari radiatsiya nazoratini oʻtkazish uchun zarur uskunalar bilan taʼminlanishi shart. Tayyorlovchi metall parchalari har bir turkumining radiatsiya nazoratidan va kimyoviy va portlash jihatidan xavfsizlik boʻyicha kirish nazoratidan oʻtkazilishini belgilangan tartibda taʼminlashga majbur. Nazorat tegishli tayyorgarlik va attestatsiyadan oʻtgan shaxslar tomonidan amalga oshiriladi. 15. Radioaktiv, kimyoviy ifloslangan va portlovchan metall parchalari aniqlangan hollarda tayyorlovchi zarur choralarni koʻrish uchun zudlik bilan tegishli xizmatlarga belgilangan tartibda xabar beradi. 16. Yuridik shaxslardan metall parchalarini qabul qilish tuzilgan shartnomalarga asosan tayyorlovchining maxsus qabul qilish shaxobchalarida, har bir turkum boʻyicha brutto ogʻirligi va transport vositasi, idishi va ifloslanganligi oʻrtasidagi farq sifatida aniqlanadigan netto ogʻirligi boʻyicha amalga oshiriladi. 17. Tayyorlovchi va parchalarni topshiruvchi oʻrtasida tuziladigan shartnomalarda metall parchalarini yetkazib berish hajmlari, turlari, muddatlari, toʻlov shartlari, taraflarning huquq va majburiyatlari, shuningdek, shartnomada nazarda tutilgan majburiyatlarni bajarmaganlik uchun javobgarligi koʻrsatiladi. Tayyorlovchi yuridik shaxslar bilan, ularga metall parchalarini yigʻish, saqlash va faqat tayyorlovchiga yetkazib berish huquqini bergan holda, metall parchalarini yetkazib berishga shartnomalar tuzish yoʻli bilan metall parchalarini tayyorlashga haqli. 18. Parchalarning har bir turkumiga tayyorlovchi tomonidan belgilangan shaklda qabul qilish-topshirish dalolatnomasi majburiy tartibda tuziladi. Dalolatnoma asosida parchalarni topshiruvchilar bilan oʻzaro hisob-kitoblar, shuningdek, olingan shartnomaviy majburiyatlarning bajarilishi monitoringi amalga oshiriladi. Qabul qilish-topshirish dalolatnomasi qatʼiy hisobot beriladigan hujjat boʻlib, har bir shunday dalolatnoma mufassal raqamlanadi, har bir varagʻi belgilangan tartibda raqamlangan va tikilgan qabul qilish-topshirish dalolatnomalari hisobga olish daftarida (keyingi oʻrinlarda hisobga olish daftari deb ataladi) qayd etiladi. 19. Tayyorlovchiga transport vositasida yetkazib beriladigan metall parchalari topshirish joyida miqdori va sifati boʻyicha qabul qilinadi, natijalari boʻyicha qabul qilish-topshirish dalolatnomasi rasmiylashtiriladi. Metall parchalarini qabul qilish-topshirish dalolatnomasi uch nusxada tuziladi, ularning ikkitasi tayyorlovchida qoladi, uchinchisi esa parchalarni topshiruvchiga beriladi. 20. Metall parchalari temir yoʻl transportida yetkazib berilganda har bir temir yoʻl vagoniga (konteynerga), vagon (konteyner) kelgan kunni hisobga olmagan holda vagon (konteyner) tayyorlovchiga kelgan paytdan boshlab ikki sutkadan koʻp boʻlmagan muddatda uch nusxada qabul qilish-topshirish dalolatnomasi tuziladi. 21. Basharti tayyorlovchida tushgan metall parchalarining sifati boʻyicha eʼtirozlar yuzaga kelsa, u ushbu metall parchalarini javobgarlik ostida saqlashga qabul qiladi va metall parchalarini qabul qilish boʻyicha kelishilgan qarorni qabul qilish uchun parchalarni topshiruvchini yoki uning vakilini chaqiradi. 22. Tayyorlovchining aholidan metall parchalari qabul qilinadigan maxsus shaxobchalarida hammaga koʻrinadigan joyda quyidagi axborot koʻrsatilgan eʼlon osilgan boʻlishi lozim: metall parchalarini qabul qilish shartlari va narxlari; jismoniy shaxslardan qabul qilinishi ruxsat etilgan metall parchalari turlari roʻyxati. 23. Metall parchalari ularning har bir turkumiga tayyorlovchi tomonidan belgilangan shaklda qabul qilish-topshirish dalolatnomasi majburiy tartibda tuzilgan holda qabul qilinadi. 24. Qabul qilish-topshirish dalolatnomasi ikki nusxada tuziladi (bittasi metall parchalarini topshirayotgan shaxsga beriladi, ikkinchisi tayyorlovchida qoladi). 25. Jismoniy shaxslar bilan oʻzaro hisob-kitoblar qabul qilish-topshirish dalolatnomasi asosida amalga oshiriladi. 26. Har marotaba metall parchalari qabul qilinganda hisobga olish daftariga quyidagi maʼlumotlar kiritiladi: a) qabul qilish-topshirish dalolatnomasining roʻyxat raqami; b) metall parchalarini qabul qilish sanasi; v) parcha va chiqindilarni topshirayotgan shaxs haqidagi maʼlumotlar; g) qabul qilingan metall parchalarining GOSTga muvofiq turi, rusumi va qisqacha tavsifi; d) metall parchalarining portlash xavfsizligi va radiatsiya nazoratlari maʼlumotlari, nazoratni amalga oshirgan shaxslarning imzosi ostida; e) qabul qilingan metall parchalarining ifloslanganligi foizi; j) qabul qilingan metall parchalarining ogʻirligi va qiymati; z) daftarga yozuv kiritgan shaxs haqidagi maʼlumotlar va imzosi. 27. Hisobga olish daftari va qabul qilish-topshirish dalolatnomalari metall parchalarining qabul qilinganligi toʻgʻrisida oxirgi yozuv kiritilgan sanadan boshlab kamida 5 yil mobaynida saqlanadi. 28. Qabul qilish-topshirish dalolatnomalarining oʻz vaqtida va toʻgʻri tuzilishi, hisobga olish daftariga kiritilganligi, ulardagi maʼlumotlarning aniqligi va haqqoniyligi uchun tayyorlovchining metall parchalarini qabul qilish uchun masʼul boʻlgan vakolatli shaxsi javob beradi. 29. Jismoniy shaxslardan rangli va qora metallarning elektr texnikasi (kuchlanish kabellari, elektr uzatish va aloqa tarmoqlarining havo liniyalari), sanoat (qirindi, shlak, katalizatorlar), harbiy ahamiyatga ega boʻlgan parcha va chiqindilarini, shuningdek, temir yoʻl, harakatdagi tarkiblar va aviatsiya transporti qismlarini sotib olish taqiqlanadi. 30. 16 yoshga toʻlmagan shaxslardan metall parchalarini qabul qilishga yoʻl qoʻyilmaydi. 14 yoshdan 16 yoshgacha jismoniy shaxslardan metall parchalarini qabul qilishga ularning qonuniy vakillarining ularning pasportiga oid maʼlumotlar va yashash manzillari koʻrsatilgan yozma roziligi mavjud boʻlganda yoʻl qoʻyiladi. 31. Qabul qilingan metall parchalari uchun toʻlov pul mablagʻlari bilan bozor asosida aniqlanadigan erkin (shartnomaviy) narxlar boʻyicha, yuridik shaxslar uchun — naqdsiz shaklda, jismoniy shaxslar uchun — naqd shaklda, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligiga muvofiq toʻlovning boshqa usullarida amalga oshiriladi. 32. Tayyorlovchilar metall parchalari muntazam asosda hosil boʻladigan parchalarni topshiruvchilarga metall parchalarini topshirishga fyuchers shartnomalar boʻyicha oldindan toʻlov yoʻli bilan belgilangan tartibda pul oʻtkazishga haqli. 33. Ushbu Nizom talablarini buzganlik, shu jumladan, metall parchalarini yoʻq qilganlik va buzganlik, axlatxonaga va parchalarni topshiruvchiga biriktirilmagan hududga tashlaganlik, noqonuniy sotganlik uchun parchalarni topshiruvchilar qonunchilikda belgilangan tartibda javobgarlikka tortiladilar. 34. Sanksiyalarning qoʻllanilishi metall parchalarini topshirishdan ozod etmaydi. 35. Metall parchalarining kelib chiqishi uchun parchalarni topshiruvchi javob beradi. 36. Qora metallar parchalari va chiqindilari hosil boʻlishi va ulardan foydalanish prognozining ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va sanoat vazirligi tomonidan amalga oshiriladi. 37. Davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlar metall parchalarining hosil boʻlishi va ishlatilishi prognozini belgilaydilar va har chorakda tegishli maʼlumotlarni Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasiga taqdim etadilar. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi olingan maʼlumotlar asosida har chorakda resurslar bazasini tahlil qiladi va metall parchalari aylanishining oraliq monitoringini amalga oshiradi, soʻngra tahliliy maʼlumotlarni respublika ichida metall parchalari hosil boʻlishi va ulardan foydalanish koʻrsatkichlarini shakllantirishda foydalanish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va sanoat vazirligiga taqdim etadi. 38. “Oʻzmetkombinat” AJ joylardagi tegishli maxsus qabul qilish shaxobchalari faoliyatini nazorat qiladi. 39. Rangli va qora metallar parchalari, chiqindilari bilan ishlash sohasida faoliyatni nazorat qilish qonunchilikda belgilangan tartibda: idoraviy mansub xoʻjalik subyektlari yuzasidan — davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari tomonidan; hududiy boʻysunishdagi xoʻjalik subyektlari yuzasidan — mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari tomonidan amalga oshiriladi. hududiy boʻysunishdagi xoʻjalik subyektlari yuzasidan — mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari tomonidan amalga oshiriladi. 40. Ushbu Nizom talablarini buzishda aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilikka muvofiq javob beradilar. BosqichlarTadbirlarSubyektlarBajarish muddatlari 1-bosqichRespublika boʻyicha qora va rangli metallar parchalari va chiqindilarining hosil boʻlishiva ulardan foydalanish prognozini shakllantirishIqtisodiyot va moliya vazirligi, Milliy statistika qoʻmitasi, tayyorlovchilarhar yili15-noyabrgacha 2-bosqichMetall parchalari va chiqindilarining hosil boʻlishi va ulardan foydalanish prognozini ishlab chiqishIqtisodiyot va sanoat vazirligi, tayyorlovchilar, davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarihar yili1-dekabrgacha 3-bosqichMetall parchalari hosil boʻlishi va ulardan foydalanish prognozini va har oylik jadvallarni tasdiqlashIqtisodiyot va sanoat vazirligi(hayʼatning qarori)har yili15-dekabrgacha 4-bosqichQora va rangli metallar parchalari va chiqindilarini erkin (shartnomaviy) narxlarda topshirish boʻyicha shartnomalar tuzishtayyorlovchilar, davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlariyil mobaynida 5-bosqichOʻzining metall parchalarini ishlatish (qayta ishlash)Oʻzining quyish va metall prokatini ishlab chiqarishlariga ega boʻlgan tashkilotlaryil mobaynida 6-bosqichMetall parchalarini qabul qilishtayyorlovchilaryil mobaynida 7-bosqichMetall parchalari uchun hisob-kitob qilishtayyorlovchilartuzilgan shartnoma shartlari boʻyicha 8-bosqichMetallar parchalari hosil boʻlishi, shu jumladan, fizik ishdan chiqqan va maʼnaviy eskirgan asbob-uskunalarni hisobdan chiqarishning rejalashtirilishi monitoringi olib borilishini tashkil etishIqtisodiyot va moliya vazirligi, Milliy statistika qoʻmitasi, tayyorlovchilaryil mobaynida 9-bosqichMetall parchalari hosil boʻlishi va ulardan foydalanish parametrlari ijrosi ustidan nazorat qilishIqtisodiyot va moliya vazirligi,Milliy statistika qoʻmitasihar oyda 1. Avtotransport akkumulyatorlari va avtotransport texnikasiga ehtiyot qismlar 2. Aluminiy bidon, flyaga, kanistrlar 3. Aluminiy qayiqlar 4. Aluminiy deraza va eshiklar 5. Changʻilar uchun aluminiy tayoqlar va qayishlar 6. Aluminiy spinning va gʻaltaklar (katushki) 7. Antennalar 8. Bareleflar 9. Batareykalar 10. Ichki yonuv dvigatellarning bloklari va dizelli dvigatellar 11. Bra 12. Soqol olish asboblari 13. Maishiy elektr ventilyatorlar 14. Vazalar 15. Vannalar 16. Ilgaklar 17. Avtomobil va traktor generatorlari, startyorlari 18. Tarozi toshlari 19. Gaz gorelkalari 20. Gotovalnyalar 21. Umumiy foydalanish maishiy asboblarining detallari 22. Gaz kolonkalarining detallari 23. Avtomobil, mototsikl, motoroller va velosipedlarning detallari va aksessuarlari 24. Changyutgichlarning detallari 25. Radioapparatura, televizor, magnitofonlarning detallari 26. Sovutgichlarning detallari 27. Bolalar oʻyinchoqlari 28. Chovlilar (durshlag) 29. Akvalangistlarning nafas olish aksessuarlari 30. Yondirgichlar 31. Qulflar 32. Qozonlar 33. Chilchiroqlar (kandelyabr) 34. Karnizlar 35. Kastrullar 36. Kerogaz 37. Kalitlar 38. Suv isitish kolonkalari 39. Berkitish va qadoqlash uchun qalpoqchalar, tyubiklar, zarqogʻoz (folga) 40. Uzuklar 41. Mebel xalqalari 42. Tarozilarning shayini (koromislo) 43. Ovqat pishiradigan qozonlar 44. Kofeyniklar (qahva soladigan idish) 45. Joʻmraklar (kran, ventil), aralashtirgichlar (smesiteli) 46. Karavot, stol va stullar 47. Krujka, koʻza, qumgʻonlar 48. Tomlar 49. Oshxona va ovqatlanish anjomlari va mebeli, mebel furniturasi 50. Lampalar (chiroqlar) 51. Jezdan yasalgan blesnalar 52. Chizgichlar 53. Qayiq motorlari 54. Qandillar 55. Manikyur aksessuarlari 56. Mebel bezaklari 57. Qahva tegirmoni 58. Metall galantereya 59. Bolalar va nogironligi boʻlgan shaxslar aravachalarining metall qismlari 60. Tovoqlar 61. Musiqa asboblari va cholgʻulari 62. Goʻsht qiymalagichlar 63. Kavsharlagichlar (payalnik) 64. Kavsharlash lampalari (chiroqlari) 65. Kuldonlar 66. Maishiy pechlar 67. Patnislar 68. Shamdonlar 69. Stakandonlar (podstakannik) 70. Avtomobil va traktor porshenlari 71. Eshik, deraza va pech anjomlari 72. Primuslar 73. Aluminiydan tayyorlangan eshik, deraza romlari, shuningdek, ularning chiqindilari 74. Qoʻlyuvgichlar 75. Samovarlar 76. Santexnika anjomlari 77. Gazlantirilgan suv uchun sifonlar 78. Haykalchalar 79. Sharikli ruchka va qalamlarning sterjen va uchlari 80. Hovonchalar 81. Togʻoralar 82. Fonuslar (fonarlar) 83. Non qoliplari 84. Elektr va maishiy texnika 1. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Qora va rangli metallar parchalari va chiqindilarini tayyorlash, saqlash, ehtiyotlash va topshirish tartibi toʻgʻrisida” 1999-yil 5-fevraldagi 49-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 1999-y., 2-son, 8-modda). 2. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Hukumat komissiyalarini tuzish masalalari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining ayrim qarorlariga oʻzgarishlar, qoʻshimchalar kiritish va oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish toʻgʻrisida” 2000-yil 19-sentabrdagi 359-son qaroriga 1-ilovaning 19-bandi.