SOLIQ TOʻLOVChILARNING HISOBOTLARI VA BALANSLARINI QABUL QILIShNING
(other, 2005-08-08)

1. Ushbu Tartib Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksiga, “Davlat soliq xizmati toʻgʻrisida”gi, “Buxgalterlik hisobi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga, boshqa qonun va meʼyoriy hujjatlarga muvofiq ishlab chiqilgan hamda davlat soliq xizmati idoralari tomonidan soliq toʻlovchilarning hisobotlar, balanslar va hisob-kitoblarni topshirish, qabul qilinish tartibini boshqaradi. 2. Ushbu Tartibning amal qilishi xoʻjalik yuritishda yoki operativ tarzdagi boshqaruvida mol-mulkka ega boʻlgan va oʻz majburiyatlari boʻyicha ana shu mol-mulk bilan javob beradigan, shuningdek mustaqil balansga va hisob-kitob raqamiga ega boʻlgan hamma turdagi korxonalar va tashkilotlarga (shu jumladan, ularning alohida boʻlinmalari) tatbiq etiladi (bundan keyin soliq toʻlovchi). 3. Soliq toʻlovchi, Davlat soliq xizmati idoralaridan roʻyxatdan oʻtish vaqtida korxonada hisobot va balanslar, soliqlar boʻyicha hisob-kitoblarni topshirish huquqiga ega mansabdor shaxslari roʻyxatini taqdim etadi, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksiga muvofiq korxonaning moliyaviy-xoʻjalik faoliyati boʻyicha javobgar shaxsni soliq toʻlovchining huquqlari va vazifalari bilan imzo qoʻygan holda tanishtiradi. Soliq toʻlovchilar tomonidan soliq organlariga hisobotlarni toʻldiruvchi va ularni topshiruvchi javobgar shaxslar haqidagi pasport maʼlumotlarni taqdim etish lozim. 4. Soliq toʻlovchilarning mansabdor shaxslari hisobotni belgilangan muddatlarda yuridik shaxslarni soliqqa tortish boʻlimi huzuridagi soliq toʻlovchilarning hisobot va balanslarni qabul qilish sektoriga (bundan buyogʻi hisobotlar va balanslarni qabul qilish sektori), yoki bevosita buning uchun idoraning maxsus tashkil etilgan boʻlinmasiga 2 nusxada taqdim qiladilar. 5. Hisobotlarning yuqorida aytib oʻtilgan u yoki bu shaklini tuzish va taqdim etish muddatlari, tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan belgilanadi. Soliqlar boʻyicha hisob-kitoblarni taqdim qilish muddatlari va tartibi ularni hisoblash va budjetga toʻlash tartibi toʻgʻrisidagi amaldagi yoʻriqnomalar bilan belgilanadi. 6. Hisobotlarni qabul qilib olgan shaxs soliq toʻlovchining ilova xatining oʻngdan pastki burchagiga davlat soliq xizmati idorasining roʻyxatga olish shtampini qoʻyadi, kirish raqami va hujjatning kelib tushgan sanasini koʻrsatadi. Shundan keyin hisobotlarni taqdim etuvchiga ushbu Tartibning 1-ilovasiga muvofiq maʼlumotnoma beradi, unda hisobotlarni olish sanasi va soliq toʻlovchining rasmiy ravishda qabul qilingan hisobotning bir nusxasini yoki unga doir mulohazalarni olish uchun kelishi lozim boʻlgan sana koʻrsatiladi. 7. Hisobotlar va balanslarni qabul qilish sektorining xodimlari soliq toʻlovchilarning hisobotlarini olgach, ularning olinganligini ushbu Tartibdagi 2-ilovaga muvofiq tegishli roʻyxatga olish jurnalida qayd qiladilar. Shuni ham nazarda tutish kerakki, topshiriladigan hisobotlarni qayd qilish jurnali raqamlanishi, shnurlab oʻtilishi, muhr bilan tasdiqlanishi lozim. 8. Soliq toʻlovchilarning taqdim etgan hisobotlarni qabul qilishda, Davlat soliq xizmati vakolati doirasidan ortiqcha talab qoʻyish taqiqlanadi. 9. Hisobotlar va balanslarni qabul qilish sektori xodimlari quyidagilarning mavjudligini tekshiradilar: qonun bilan belgilangan va davlat soliq xizmati idoralariga taqdim etilishi zarur boʻlgan hisobotlar shakllarini; soliq toʻlovchi korxonaning hisobotlarini topshirish huquqiga ega mansabdor shaxslarining imzolarini va korxona muhrlarini; hisobotlarning barcha rekvizitlarini (bank hisobvaraqlari raqamlari, soliq toʻlovchining identifikatsiya raqamlari, yuridik manzil, sanalar va shu kabilarni) toʻldirishini; buxgalteriya hisobotlari shakllarida nazarda tutilgan barcha koʻrsatkichlarni toʻldirishini; korxonada tegishli aktivlar, passivlar, operatsiyalar mavjud boʻlmagan holda bu modda (qator, grafa) chizib qoʻyilganligini; soliqlar boʻyicha imtiyozlar mavjud boʻlgan taqdirda ularning miqdorini tegishli ravishda taqsimlanganligini; hisobot shakllarini va ularda koʻrsatilgan maʼlumotlarni shu soliq toʻlovchiga belgilangan soliq toʻlash tartibiga mos kelishini; soliqlarning muayyan turlaridan toʻgʻri yoki qisman ozod qilingan soliq toʻlovchilar boʻyicha soliq imtiyozlari miqdorini hisoblab chiqishni; haqiqatdagi faoliyati statistika organlari tomonidan berilgan faoliyat kodiga mos kelishini; boshqa masalalarni. 10. Hisobotga doir eʼtirozlar boʻlmagan taqdirda taalluqli kompyuter dasturi orqali hisobot kuniga hisoblangan soliq toʻlovlari summalari koʻrsatkichlari hisobvaraqlariga yozuvlarni oʻtkazish va budjet bilan oʻzaro hisob-kitoblarga koʻra operativ taqqoslanishni amalga oshirish uchun, soliqlar tushumini hisobga olish, tahlil qilish va soliq statistikasi boʻlimiga topshiriladi, shundan keyin budjet bilan hisob-kitoblar haqidagi maʼlumotlar koʻchirilib, soliq summalarining shaxsiy hisobvaraqlariga oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotni kompyuterdan qogʻozga chiqarib, belgilangan holda hisobotlar va balanslarni qabul qilish sektoriga topshiriladi. 11. Boqimandalar mavjud boʻlgan taqdirda soliqlar tushumini hisobga olish, tahlil qilish va soliq statistikasi boʻlimi boqimandalarni majburiy tarzda undirish boʻlimi bilan birgalikda 30 kun muddat ichida boqimandalarni uzish haqida talabnoma tayyorlaydi, uni imzo qoʻygan holda soliq toʻlovchiga hisobot uzil-kesil qabul qilingan vaqtda va soliq toʻlovchiga qabul qilingan hisobotning bir nusxasini berish vaqtida topshiriladi. 12. Shunday keyin hisobotlar va balanslarni qabul qilish sektorining xodimlari hisobot qabul qilingani haqida shtamp qoʻyib, qabul qilingan hisobotning bir nusxasini soliq toʻlovchiga qaytaradilar, shuningdek (boqimandalar mavjud boʻlgan taqdirda) boqimandani uzish zarurligi toʻgʻrisidagi talabnomani imzo qoʻydirib topshiradilar. 13. Taqdim etilgan hisobotlar va hisob-kitoblar belgilangan talablarga muvofiq kelmagan taqdirda qayta ishlash uchun soliq toʻlovchiga qaytariladi. 14. Shu bilan birga davlat soliq xizmati idoralari mazkur Tartibning 3-ilovasiga muvofiq “Hisobotga doir mulohazalar” tayyorlaydilar. 15. Mazkur mulohazalar tuzatilish va hisobotlar hamda balanslarni topshirish uchun belgilangan muddatdan kechiktirmay taqdim etilishi lozim. Bunday holda Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 135-moddasi 4-bandida nazarda tutilgan maʼmuriy va moliyaviy sanksiyalar soliq toʻlovchiga nisbatan qoʻllanmasligi lozim. 16. Bildirilgan mulohazalarni hisobga olgan holda qayta ishlab chiqilgan hisobot davlat soliq xizmati idorasiga yana taqdim etiladi va hisobotga bogʻliq shunday keyingi ishlar ushbu Tartibning 6-8-bandlariga muvofiq amalga oshiriladi. 17. Soliq toʻlovchilarning hisobotlariga ishlov berish kelib tushgan paytidan to hisobotning yoki mulohazalarning bir nusxasi soliq toʻlovchiga berilishi paytigacha ikki kundan oshmagan muddatda amalga oshirishi lozim. Agarda yuqorida aytilgan muddatning tugash vaqti dam olish (ishlanmaydigan) kuniga toʻgʻri kelib qolsa, shundan keyingi birinchi ish kuni muddatning tugash kuni hisoblanadi. Belgilangan muddatda hisobot topshirmaganligi uchun soliq toʻlovchilar moliyaviy va maʼmuriy javobgarlikka qonunda belgilangan tartibda tortiladi. 18. Soliq toʻlovchilarning qabul qilingan hisobotlari hisobotlar va balanslarni qabul qilish sektorlarida maxsus ajratilgan va yopiladigan yaroqli idora shkaflarida saqlanishi lozim. 19. Sektor va soliq idoraning boshqa boʻlinmalari masʼul xodimlari (hisobotlardan foydalanuvchilar), soliq toʻlovchilarning topshirgan hisobotlarini sektordan tashqarisiga olib chiqib ketish huquqiga ega emaslar. Soliq toʻlovchilarning hisobotlaridan maʼlumotlar olish zarurati tugʻilganda axborotdan foydalanuvchilar hisobotlar bilan bevosita sektorning oʻzida ishlash (maʼlumotlarni koʻchirib yozish, hisobot shakllaridan, soliq hisob-kitoblaridan nusxalar olish) huquqiga egadirlar. 20. Hisobotdan foydalanuvchiga soliq toʻlovchining buxgalterlik hisoboti yoki hisobotlarning ayrim shakllari zarur boʻlib qolgan taqdirda hisobotdan foydalanuvchi zarur hujjatlarning nusxalarini olishga haqlidir. Hisobotdan foydalanuvchilarni va ular tomonidan olingan ayrim hisobot shakllarini roʻyxatga olish uchun 4-ilovada koʻrsatilgan, raqamlangan, shnurlangan va muhr bilan tasdiqlangan hisobotlardan foydalanuvchilarni roʻyxatga olish jurnali yuritilishi zarur. 21. Hisobotlardan ichki va tashqi foydalanuvchilarga hisobotlar oʻrnatilgan tartibda faqatgina soliq organlarining boshliqlari va ularning oʻrinbosarlarini yozma ravishdagi koʻrsatmasiga asosan berilishi zarur. 22. Hisobotlar va balanslarni qabul qilish sektori xodimlari, shuningdek axborotdan foydalanuvchilar Oʻzbekiston Respublikasining “Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisida”gi kodeksiga va Oʻzbekiston Respublikasining “Davlat soliq xizmati toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq hisobotlarning saqlanishi va soliq toʻlovchining hisobotlari va balanslari maʼlumotlari sir saqlanishini taʼminlash uchun javobgardirlar. 23. Ushbu Tartibning 9-bandida koʻrsatilgan savollar boʻyicha olib borilgan tekshiruvning sifatsiz amalga oshirilgan hollarda, soliq toʻlovchidan hisobotlarni qabul qilgan sektor xodimlari qonunda belgilangan tartibda javobgardirlar. 24. Soliq toʻlovchi taqdim etiladigan hisobotning oʻz vaqtida topshirilishi va uning toʻgʻriligi uchun amaldagi qonunlarga muvofiq javobgar boʻladilar.