Probatsiya toʻgʻrisida
(law, 2024-08-07)

1. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi probatsiyani amalga oshirish sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.

2. Probatsiya toʻgʻrisidagi qonunchilik
Probatsiya toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir. Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining probatsiya toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.

3. Asosiy tushunchalar
Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: probatsiya — muayyan huquqdan mahrum qilish, majburiy jamoat ishlari, axloq tuzatish ishlari, ozodlikni cheklash tarzidagi jazolarning ijro etilishini taʼminlashga, mahkumlarga ijtimoiy-huquqiy va tarbiyaviy taʼsir koʻrsatishga, shuningdek huquqbuzarliklarning oldini olish hamda ularga barham berishga, huquqbuzarliklarning sodir etilish sabablarini va ularga imkon beradigan shart-sharoitlarni aniqlashga, bartaraf etishga qaratilgan chora-tadbirlar majmui; probatsiyaga oid axborot tizimi — manfaatdor davlat organlari oʻrtasida probatsiyani amalga oshirish sohasidagi axborotni toʻplash, saqlash, izlash, unga ishlov berish hamda undan foydalanish imkonini beradigan, tashkiliy jihatdan tartibga solingan jami axborot resurslari, axborot texnologiyalari va aloqa vositalari; probatsiya nazorati — muayyan huquqdan mahrum qilish, majburiy jamoat ishlari, axloq tuzatish ishlari, ozodlikni cheklash tarzidagi jazoga hukm qilingan shaxslarning, shartli hukm qilingan shaxslarning va jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilingan shaxslarning xulq-atvori ustidan nazoratni amalga oshirishga, ularda qonunga itoatkorlik xulq-atvorini hamda jamiyatda yurish-turish qoidalariga hurmat bilan munosabatda boʻlishni shakllantirishga, sud tomonidan belgilangan taqiqlarga (cheklovlarga) va majburiyatlarga rioya etilishini taʼminlashga, shuningdek ularni ijtimoiy reabilitatsiya qilishga qaratilgan faoliyat; probatsiya nazoratidagi shaxs — muayyan huquqdan mahrum qilish, majburiy jamoat ishlari, axloq tuzatish ishlari yoki ozodlikni cheklash tarzidagi jazoga hukm qilingan, shartli hukm qilingan, jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilingan hamda probatsiya hisobiga qoʻyilgan shaxs; elektron kuzatuv vositasi (elektron braslet) — ozodlikni cheklash tarzidagi jazoga hukm qilingan shaxsni masofadan turib nazorat qilishga moʻljallangan, qoʻlga yoki oyoqqa taqiladigan elektron qurilma.

4. Ushbu Qonunning asosiy prinsiplari
Ushbu Qonunning asosiy prinsiplari quyidagilardan iborat: qonuniylik; insonparvarlik; fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini hurmat qilish; tabaqalashtirish va individual yondashish; oshkoralik.

5. Qonuniylik prinsipi
Probatsiya nazoratini amalga oshirish chogʻida Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi, ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlari talablariga ogʻishmay rioya etish hamda ularni bajarish shart.

6. Insonparvarlik prinsipi
Probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan qiynoqqa solish hamda boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki shaʼni va qadr-qimmatini kamsituvchi muomala hamda jazo turlari qoʻllanilishiga yoʻl qoʻyilmaydi. Probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan intizomiy jazo yoki huquqiy taʼsir choralari qoʻllanilishi azob-uqubat yetkazilishiga yoxud inson shaʼni va qadr-qimmati kamsitilishiga sabab boʻlmasligi kerak.

7. Fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini hurmat qilish prinsipi
Probatsiya nazorati fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga rioya etish, shuningdek ushbu huquqlar, erkinliklar va qonuniy manfaatlarni hurmat qilish asosida amalga oshiriladi. Probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan taqiqlar (cheklovlar) hamda majburiyatlar belgilanishi boshqa shaxslarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini cheklashi, ularga nisbatan taqiqlar (cheklovlar) va majburiyatlar belgilanishiga asos boʻlib xizmat qilishi mumkin emas.

8. Tabaqalashtirish va individual yondashish prinsipi
Probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan belgilanadigan taqiqlar (cheklovlar) va majburiyatlar ularning yoshi, jinsi, sogʻligʻining holati, xulq-atvori, ijtimoiy moslashtirish dasturlaridagi ishtiroki hamda ushbu shaxslar sodir etgan jinoyatlarning ijtimoiy xavflilik darajasi va xususiyati, ilgari jinoyatlar sodir etganligi uchun javobgarlikka tortilganligi faktlari mavjudligi, shuningdek yetkazilgan moddiy zararning oʻrni qoplanganligi va maʼnaviy ziyon kompensatsiya qilinganligi hisobga olingan holda tabaqalashtiriladi. Probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan ijtimoiy moslashtirish choralari ularning xulq-atvorini ijtimoiy-psixologik baholash natijalari asosida yakka tartibda qoʻllaniladi.

9. Oshkoralik prinsipi
Probatsiya sohasidagi faoliyat toʻgʻrisidagi axborot ommaviy axborot vositalarida, Internet jahon axborot tarmogʻida, shu jumladan Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining rasmiy veb-saytida eʼlon qilinadi, bundan oshkor etilishi qonun bilan cheklangan axborot mustasno.

10. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining probatsiyani amalga oshirish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi: probatsiyani amalga oshirish sohasida yagona davlat siyosati roʻyobga chiqarilishini taʼminlaydi; probatsiyani amalga oshirish sohasidagi davlat dasturlarining ishlab chiqilishi, tasdiqlanishi va roʻyobga chiqarilishini taʼminlaydi; oʻz vakolatlari doirasida probatsiyani amalga oshirish sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlarni ishlab chiqadi va qabul qiladi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

11. Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining probatsiyani amalga oshirish sohasidagi vakolatlari
Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari: probatsiyani amalga oshirish sohasidagi davlat dasturlarining roʻyobga chiqarilishini taʼminlaydi; probatsiya nazoratidagi shaxslarni ijtimoiy moslashtirishga va ishga joylashtirishga koʻmaklashadi; probatsiya nazoratidagi shaxslarga tarbiyaviy taʼsir koʻrsatishni va ularning xulqi-atvorini nazorat qilishni amalga oshirish boʻyicha faoliyatga fuqarolik jamiyati institutlarini jalb etishga koʻmaklashadi; jazoni ijro etish muassasalaridan ozod qilingan va probatsiya hisobiga qoʻyilgan shaxslarga bir yoʻla toʻlanadigan moddiy yordam berilishini taʼminlaydi; probatsiya nazoratidagi shaxslar majburiy jamoat ishlari tarzidagi jazoni oʻtashi mumkin boʻlgan joylarning (obyektlarning) roʻyxatini unda ishlarning turlarini va tarkibini koʻrsatgan holda, tuman va shahar ichki ishlar boshqarmalari (boʻlimlari) jamoat xavfsizligi xizmatlarining probatsiya boʻlinmalariga (guruhlariga) (bundan buyon matnda tuman (shahar) probatsiya boʻlinmalari deb yuritiladi) kelishish uchun har chorakda taqdim etadi; probatsiya nazoratidagi shaxslar tomonidan majburiy jamoat ishlari tarzidagi jazoni oʻtash uchun zarur boʻlgan shart-sharoitlar yaratilishini taʼminlaydi; tuman (shahar) probatsiya boʻlinmalarining probatsiya nazoratidagi shaxslarni uy-joy bilan taʼminlash toʻgʻrisidagi taqdimnomalarini koʻrib chiqadi. Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

12. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Jamoat xavfsizligi departamenti probatsiya xizmatining probatsiyani amalga oshirish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Jamoat xavfsizligi departamentining probatsiya xizmati (bundan buyon matnda probatsiya xizmati deb yuritiladi) probatsiyani amalga oshirish sohasidagi vakolatli organdir. Probatsiya xizmati: probatsiyani amalga oshirish sohasidagi davlat dasturlarining roʻyobga chiqarilishini taʼminlaydi; probatsiyani amalga oshirish sohasidagi qonunchilikni takomillashtirishga doir takliflar kiritadi; muayyan huquqdan mahrum qilish, majburiy jamoat ishlari, axloq tuzatish ishlari va ozodlikni cheklash tarzidagi jazolarning ijro etilishini taʼminlaydi; probatsiyaga oid axborot tizimining ishlashini, shuningdek unga probatsiya nazoratidagi shaxslar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar kiritilishini taʼminlaydi; probatsiya nazoratidagi shaxslarning ish yoki oʻqish joyidan jazoning ijro etilishi bilan bogʻliq axborotni yoki boshqa zarur hujjatlarni soʻrab oladi; probatsiyani amalga oshirish sohasidagi faoliyat bilan bogʻliq masalalar yuzasidan davlat organlariga va boshqa tashkilotlarga soʻrovlar yuboradi; probatsiya nazoratidagi shaxslarning sud tomonidan belgilangan taqiqlarga (cheklovlarga) va majburiyatlarga rioya etishi ustidan tekshirishlar oʻtkazish orqali nazoratni amalga oshiradi; probatsiya nazoratidagi shaxslarni ijtimoiy moslashtirish dasturlari ishlab chiqilishini, shuningdek ushbu shaxslarni ijtimoiy moslashtirishga doir tadbirlarning amalga oshirilishini taʼminlaydi; probatsiya nazoratidagi shaxslar tomonidan takroran huquqbuzarlik sodir etilishi xavfini aniqlaydi va ushbu shaxslarning huquqbuzarliklar sodir etishiga yoʻl qoʻyilmasligiga qaratilgan profilaktika tadbirlarini amalga oshiradi; probatsiya nazoratidagi shaxslarning majburiy va profilaktik tibbiy koʻrikdan oʻtkazilishini taʼminlaydi; probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan ragʻbatlantirish, intizomiy jazo choralarini, shuningdek huquqiy taʼsir choralarini qoʻllaydi; probatsiyani amalga oshirishga koʻmaklashgan davlat organlarining, muassasalarining va tashkilotlarining xodimlarini, shuningdek fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarini, nodavlat notijorat tashkilotlarini hamda fuqarolarni oʻz vakolati doirasida ragʻbatlantirish choralarini koʻradi. Probatsiya xizmati qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

13. Probatsiya nazoratini amalga oshirishga koʻmaklashuvchi subyektlar
Probatsiya nazoratini amalga oshirishga koʻmaklashuvchi subyektlar jumlasiga quyidagilar kiradi: mehnat organlari; davlat sogʻliqni saqlash tizimini boshqarish organlari va sogʻliqni saqlash muassasalari; Oʻzbekiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi hamda uning hududiy boʻlinmalari; taʼlim sohasidagi respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va taʼlim tashkilotlari; Oʻzbekiston Respublikasi Yoshlar ishlari agentligi va uning hududiy boʻlinmalari.

14. Mehnat organlarining probatsiyani amalga oshirish sohasidagi vakolatlari
Mehnat organlari: probatsiyani amalga oshirish sohasidagi davlat dasturlarini roʻyobga chiqarishda ishtirok etadi; ishga joylashishda koʻmak olish uchun murojaat etgan probatsiya nazoratidagi shaxslarni ishga joylashtirish yuzasidan choralar koʻradi; ish qidirayotgan yoki ishsiz deb eʼtirof etilgan probatsiya nazoratidagi shaxslarni kasbga tayyorlashga, qayta tayyorlashga hamda ularning malakasini oshirishga qaratilgan tadbirlarni amalga oshiradi; probatsiya nazoratida turgan va ishsiz deb eʼtirof etilgan shaxslarga kasbga tayyorlash, qayta tayyorlash hamda malaka oshirish davrida qonunchilikda belgilangan tartibda stipendiya toʻlaydi. Mehnat organlari qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

15. Davlat sogʻliqni saqlash tizimini boshqarish organlarining va sogʻliqni saqlash muassasalarining probatsiyani amalga oshirish sohasidagi vakolatlari
Davlat sogʻliqni saqlash tizimini boshqarish organlari va sogʻliqni saqlash muassasalari: probatsiyani amalga oshirish sohasidagi davlat dasturlarini roʻyobga chiqarishda ishtirok etadi; tuman (shahar) probatsiya boʻlinmalarining yoʻllanmalari asosida probatsiya nazoratidagi shaxslarning tibbiy koʻriklarini oʻtkazadi, davlat tomonidan kafolatlangan hajm doirasida birlamchi tibbiy-sanitariya yordamini koʻrsatadi; probatsiya nazoratidagi shaxslarni psixoaktiv moddalar taʼsiridan mastlik holatini aniqlash uchun tibbiy tekshiruvdan oʻtkazadi; sudning qonuniy kuchga kirgan qarori asosida oʻziga nisbatan sogʻliqni saqlash muassasalarida majburiy davolanish tayinlangan probatsiya nazoratidagi shaxslarni davolash, profilaktika va dispanser kuzatuviga olish hamda tibbiy-ijtimoiy jihatdan reabilitatsiya qilishga doir faoliyatni amalga oshiradi; narkologik kasalliklarga chalingan probatsiya nazoratidagi shaxslarni ijtimoiy moslashtirishga doir tadbirlarni amalga oshirishda ishtirok etadi; probatsiya nazoratidagi shaxslar oʻrtasida sogʻlom turmush tarziga doir tushuntirish ishlarini va targʻibotni amalga oshiradi. Davlat sogʻliqni saqlash tizimini boshqarish organlari va sogʻliqni saqlash muassasalari qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

16. Oʻzbekiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qoʻmitasining hamda uning hududiy boʻlinmalarining probatsiyani amalga oshirish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi hamda uning hududiy boʻlinmalari: probatsiyani amalga oshirish sohasidagi davlat dasturlarini roʻyobga chiqarishda ishtirok etadi; probatsiya nazoratidagi xotin-qizlarni ijtimoiy moslashtirish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirishda ishtirok etadi; probatsiya nazoratidagi xotin-qizlarni ishga joylashtirishga, kichik biznesga, xususiy tadbirkorlik va hunarmandchilikka jalb etishga koʻmaklashadi; xotin-qizlar oʻrtasida maʼmuriy huquqbuzarliklar va jinoyatlar sodir etilishining oldini olish boʻyicha profilaktika tadbirlarini oʻtkazishda ishtirok etadi; probatsiya nazoratidagi xotin-qizlar orasida sogʻlom turmush tarzini targʻib qiladi hamda ularni jismoniy tarbiya va sportga jalb etadi. Oʻzbekiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi hamda uning hududiy boʻlinmalari qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

17. Taʼlim sohasidagi respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining va taʼlim tashkilotlarining probatsiyani amalga oshirish sohasidagi vakolatlari
Taʼlim sohasidagi respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va taʼlim tashkilotlari: probatsiyani amalga oshirish sohasidagi davlat dasturlarini roʻyobga chiqarishda ishtirok etadi; probatsiya nazoratidagi oʻquvchilarda qonunga itoatkorlik xulq-atvorini shakllantirishga, ularga axloq va sogʻlom turmush tarzi asoslarini singdirishga qaratilgan tadbirlarni taʼlim sohasidagi respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va taʼlim tashkilotlarining ish amaliyotiga joriy etadi; tuman (shahar) probatsiya boʻlinmalarining soʻroviga koʻra probatsiya nazoratidagi taʼlim oluvchilarga pedagogik kengash yoki oliy taʼlim tashkiloti kengashi majlisining bayoni asosida murabbiy biriktiradi; tarbiya koloniyasidan ozod etilgan voyaga yetmaganlarni taʼlim olishga jalb etish choralarini koʻradi; probatsiya nazoratidagi oʻquvchilarni sport, texnika toʻgaraklariga va boshqa toʻgaraklarga jalb etish choralarini koʻradi. Taʼlim sohasidagi respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va taʼlim tashkilotlari qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

18. Oʻzbekiston Respublikasi Yoshlar ishlari agentligining va uning hududiy boʻlinmalarining probatsiyani amalga oshirish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Yoshlar ishlari agentligi va uning hududiy boʻlinmalari: probatsiyani amalga oshirish sohasidagi davlat dasturlarini roʻyobga chiqarishda ishtirok etadi; probatsiya nazoratidagi yoshlarni ijtimoiy moslashtirish boʻyicha tadbirlarni amalga oshirishda ishtirok etadi; probatsiya nazoratidagi yoshlarni ishga joylashtirishga, yoshlarni kichik biznesga, xususiy tadbirkorlik va hunarmandchilikka jalb etishga koʻmaklashadi; probatsiya nazoratidagi yoshlarni madaniyat va sanʼat sohasidagi tadbirlarga, jismoniy tarbiya va sport bilan shugʻullanishga jalb etadi. Oʻzbekiston Respublikasi Yoshlar ishlari agentligi va uning hududiy boʻlinmalari qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

19. Probatsiya nazoratida ishtirok etuvchi subyektlar
Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolar probatsiya nazoratida ixtiyoriy ravishda, probatsiya xizmatining roziligi bilan ishtirok etishi mumkin.

20. Fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining va fuqarolarning probatsiya nazoratida ishtirok etishi
Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari: tuman (shahar) probatsiya boʻlinmalarining soʻrovlariga koʻra hayotiy tajribaga va aholi oʻrtasida obroʻ-eʼtiborga ega boʻlgan, probatsiya nazoratidagi shaxslarning xulq-atvoriga ijobiy taʼsir koʻrsata oladigan fuqarolarni aniqlaydi hamda mazkur fuqarolarning roziligi bilan ularni fuqarolar yigʻini bayoni asosida probatsiya nazoratidagi shaxslarga jamoat tarbiyachisi etib biriktiradi; tuman (shahar) aholi bandligiga koʻmaklashish markazlari bilan hamkorlikda boʻsh ish oʻrinlari yarmarkalarini tashkil etish, probatsiya nazoratida turgan va ishga joylashishga muhtoj boʻlgan shaxslarni oʻzini oʻzi band qilgan shaxs sifatida faoliyatni amalga oshirishga, haq toʻlanadigan jamoat ishlariga, shuningdek kasb-hunarga oʻqitish va tadbirkorlikka jalb etish choralarini koʻradi; oʻtkaziladigan madaniy va sport tadbirlarida probatsiya nazoratidagi yoshlarning faol ishtirok etishiga koʻmaklashadi. Fuqarolar probatsiya nazoratida oʻz imkoniyatlaridan kelib chiqqan holda, ixtiyoriy ravishda ishtirok etadi.

21. Nodavlat notijorat tashkilotlarining probatsiya nazoratida ishtirok etishi
Nodavlat notijorat tashkilotlari: probatsiya nazoratidagi shaxslarni ijtimoiy moslashtirishda ixtiyoriy ravishda ishtirok etadi; kam taʼminlangan, farzandlarini toʻliqsiz oilada tarbiyalayotgan, uy-joy sharoitlarini yaxshilashga muhtoj boʻlgan, ogʻir ijtimoiy ahvolda qolgan probatsiya nazoratidagi shaxslarga oʻz faoliyatining yoʻnalishlaridan kelib chiqqan holda ijtimoiy, huquqiy va boshqa yordam koʻrsatadi.

22. Probatsiya xizmatining tizimi
Probatsiya xizmatining tizimiga quyidagilar kiradi: Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Jamoat xavfsizligi departamenti probatsiya xizmatining markaziy apparati; Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi, Toshkent shahar va Toshkent viloyati ichki ishlar bosh boshqarmalari, viloyatlar ichki ishlar boshqarmalari jamoat xavfsizligi xizmatining probatsiya boshqarmalari (boʻlimlari); tuman (shahar) probatsiya boʻlinmalari.

23. Probatsiya xizmatining huquqlari
Probatsiya xizmati quyidagi huquqlarga ega: probatsiya nazoratidagi shaxslardan probatsiya toʻgʻrisidagi qonunchilikka rioya etishni, gʻayrihuquqiy xatti-harakatlarni tugatishni talab qilish; probatsiya nazoratidagi shaxslarning shaxsini tasdiqlaydigan hujjatlarning tekshiruvini amalga oshirish; ozodlikni cheklash tarzidagi jazoga hukm qilingan, oʻziga nisbatan muayyan buyumlarga ega boʻlishga yoki ularni saqlashga doir sud tomonidan taqiq (cheklov) belgilangan shaxslarni ushbu taqiqqa (cheklovga) rioya etilayotganligini tekshirish maqsadida shaxsiy koʻrikdan oʻtkazish, ularning ashyolarini, qoʻl yukini, bagajini koʻzdan kechirish; sud tomonidan oʻziga nisbatan muayyan vaqtda yashash joyida boʻlish majburiyati belgilangan, shuningdek oʻziga nisbatan tuman (shahar) probatsiya boʻlinmasining roziligisiz yashash joyini oʻzgartirishga, tegishli maʼmuriy hudud doirasidan tashqariga chiqishga doir taqiqlar (cheklovlar) belgilangan probatsiya nazoratidagi shaxslarning mazkur taqiqlarga (cheklovlarga) va majburiyatlarga rioya etishi ustidan nazoratni amalga oshirish maqsadida probatsiya nazoratidagi shaxslarning yashash joyini ushbu Qonunda belgilangan tartibda tekshirishni amalga oshirish; tegishli davlat organlarini va tashkilotlarini, shuningdek fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarini, nodavlat notijorat tashkilotlarini hamda fuqarolarni probatsiya nazoratidagi shaxslarni ijtimoiy moslashtirishga doir faoliyatga jalb etish; probatsiya toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilishlarini, shuningdek ularning sabablarini va sodir etilishiga imkon bergan shart-sharoitlarni bartaraf etish haqida davlat organlariga, boshqa tashkilotlarga yoki mansabdor shaxslarga bajarilishi shart boʻlgan taqdimnomalarni oʻz vakolatlari doirasida kiritish; probatsiya nazoratidagi shaxslarning mastlik holatini sertifikatlashtirilgan maxsus texnik vosita yordamida yoki tuman (shahar) davolash-profilaktika muassasalarida masʼul xodimlar yordamida aniqlash; probatsiya nazoratidagi shaxslarning xulq-atvoriga ijobiy taʼsir koʻrsatish maqsadida ushbu shaxslarga jamoat tarbiyachilarini (yashash joyi boʻyicha) yoki murabbiylarni (oʻqish yoki ish joyi boʻyicha) biriktirishga doir chora-tadbirlarni koʻrish; axloq tuzatish ishlari tarzidagi jazoni oʻtayotgan probatsiya nazoratidagi shaxslarning ish joyidan ish haqi, ishlagan kunlari, ish haqidan ushlab qolishlarning miqdorlari toʻgʻrisidagi hisob-kitob maʼlumotnomalarini olish. Probatsiya xizmati qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

24. Probatsiya xizmatining majburiyatlari
Probatsiya xizmati: sudning probatsiya nazoratini amalga oshirish bilan bogʻliq masalalarga taalluqli soʻroviga binoan tegishli axborotni taqdim etishi; probatsiya nazoratidagi shaxslarga ularning xulq-atvori ustidan nazoratning amalga oshirilish tartibini, sud tomonidan belgilangan taqiqlarga (cheklovlarga) va majburiyatlarga rioya etilishi shartlarini, shuningdek mazkur taqiqlarni (cheklovlarni) buzgan yoki ushbu majburiyatlarni bajarmagan taqdirda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan huquqiy oqibatlarni tushuntirishi; probatsiya nazoratidagi shaxslarning sud tomonidan belgilangan taqiqlarga (cheklovlarga) va majburiyatlarga rioya etishini tekshirishi; probatsiya nazoratidagi shaxslarni ijtimoiy moslashtirish ishlarini ularning elektron ijtimoiy-psixologik qiyofasini tuzgan holda ijtimoiy moslashtirish dasturlari asosida amalga oshirishi; probatsiya nazoratidagi shaxslarning hisobini probatsiyaga oid axborot tizimiga maʼlumotlarni kiritish orqali yuritishi; oʻziga nisbatan jinoyat ishi yopiq sud majlislarida koʻrilgan probatsiya nazoratidagi shaxslarning shaxsiy yigʻmajildlarini belgilangan tartibda yuritishi; probatsiya nazoratidagi shaxslarning genom boʻyicha davlat roʻyxatiga olish toʻgʻrisidagi qonunchilikda belgilangan tartibda genom boʻyicha davlat roʻyxatiga olinishini taʼminlashi; probatsiya nazoratidagi shaxslarning sud tomonidan belgilangan taqiqlarga (cheklovlarga) va majburiyatlarga rioya etishi ustidan nazoratni amalga oshirish maqsadida mazkur shaxslarning uylariga (kvartiralariga) kirilgan barcha hollar toʻgʻrisida yigirma toʻrt soat ichida prokurorni yozma yoki elektron shaklda xabardor qilishi; probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan sudga jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilish haqida, jazoning oʻtalmagan qismini yengilroq jazo bilan almashtirish toʻgʻrisida yoxud kasallik yoki mehnat qobiliyatini yoʻqotganlik tufayli jazodan ozod qilish haqida taqdimnomalar kiritishi; probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan sud tomonidan belgilangan taqiqlarni (cheklovlarni) va majburiyatlarni toʻliq yoki qisman bekor qilish haqida, shuningdek qoʻshimcha taqiqlar (cheklovlar) va majburiyatlar belgilash toʻgʻrisida sudga taqdimnomalar kiritishi; shartli hukmni bekor qilish yoki jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilishni bekor qilish haqida yoxud jazoning oʻtalmagan muddatini ogʻirroq jazo turiga almashtirish toʻgʻrisida sudga taqdimnomalar kiritishi; jazoni oʻtab boʻlgan shaxsga ozod qilinganligi toʻgʻrisida maʼlumotnoma taqdim etishi shart. Probatsiya xizmatining zimmasida qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.

25. Probatsiya xizmatini kadrlar bilan toʻldirish
Probatsiya xizmatini kadrlar bilan toʻldirish ichki ishlar organlari toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladi. Probatsiya xizmatining ofitserlar tarkibidagi lavozimlari ichki ishlar organlaridagi xizmatga qabul qilishga doir talablar asosida oliy yuridik yoki pedagogik maʼlumotga ega boʻlgan shaxslar yoxud mutaxassis-psixologlar hisobidan toʻldiriladi.

26. Probatsiya xizmatining faoliyati ustidan nazorat qilish
Tegishli davlat organlari va tashkilotlar probatsiya xizmatining faoliyati ustidan nazoratni qonunchilikda belgilangan hollarda hamda tartibda amalga oshiradi. Probatsiya xizmatining faoliyatida qonunlarning aniq hamda bir xil ijro etilishi ustidan nazorat Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori va unga boʻysunuvchi prokurorlar tomonidan oʻz vakolatlari doirasida amalga oshiriladi.

27. Probatsiya nazoratidagi shaxslarning huquqlari
Probatsiya nazoratidagi shaxslar quyidagi huquqlarga ega: belgilangan taqiqlar (cheklovlar) va majburiyatlar haqida, jazoni oʻtash tartibi, probatsiya nazoratining shartlari hamda oʻz huquq va majburiyatlari toʻgʻrisida axborot olish; arizalar, takliflar va shikoyatlar bilan murojaat qilish; probatsiya xizmati xodimlarining harakatlari (harakatsizligi) ustidan qonunchilikda belgilangan tartibda shikoyat qilish; sogʻligʻini saqlash, shu jumladan tibbiy xulosaga koʻra ambulatoriya-poliklinika va statsionar sharoitlarda tibbiy yordam olish; yordamning va maslahatlarning turlari toʻgʻrisidagi axborotni soʻrash hamda olish; mehnat toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq xavfsiz mehnat sharoitiga ega boʻlish, dam olish, taʼtilga chiqish, shuningdek mehnatiga haq olish; ijtimoiy taʼminot olish, shu jumladan qonunchilikka muvofiq pensiya olish; oʻziga nisbatan probatsiya xizmati xodimlarining xushmuomalada boʻlishi; zarur hollarda, tarjimon xizmatidan foydalanish; probatsiya toʻgʻrisidagi qonunchilikda nazarda tutilgan yordamni olish. Probatsiya nazoratidagi shaxslar qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

28. Probatsiya nazoratidagi shaxslarning majburiyatlari
Probatsiya nazoratidagi shaxslar: sud tomonidan belgilangan taqiqlarga (cheklovlarga) va majburiyatlarga, jazoni oʻtash shartlari hamda tartibiga rioya etishi; probatsiya xizmati xodimlarining qonuniy talablarini bajarishi; ijtimoiy moslashtirish dasturida va tarbiyaviy tadbirlarda ishtirok etishi; majburiy va profilaktik tibbiy koʻrikdan oʻtishi, shuningdek mastlik va tan jarohati yetkazilganligi holatini aniqlash uchun tibbiy tekshiruvdan yoki ekspertizadan oʻtishi; elektron kuzatuv vositasini (elektron brasletni) yechmasligi va uning but saqlanishini taʼminlashi shart. Probatsiya nazoratidagi shaxslarning zimmasida qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.

29. Probatsiya nazoratidagi shaxslar belgilangan taqiqlarni (cheklovlarni) va majburiyatlarni bajarmaganligining huquqiy oqibatlari
Probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan sud tomonidan belgilangan taqiqlarga (cheklovlarga) va majburiyatlarga, shuningdek jazoni oʻtash tartibiga rioya etmaganlik uchun, ularning harakatlarida huquqbuzarlik alomatlari mavjud boʻlmagan hollarda, ushbu Qonunda belgilangan tartibda intizomiy jazo yoki huquqiy taʼsir choralari qoʻllanilishi mumkin. Probatsiya nazoratidagi shaxs probatsiya xizmatining chaqiruviga binoan uzrli sabablarsiz kelmagan hollarda, u probatsiya xizmatining soʻroviga koʻra ichki ishlar organlarining huquqbuzarliklar profilaktikasi boʻlinmasi tomonidan majburiy keltirilishi mumkin.

30. Shaxsni probatsiya hisobiga qoʻyish asoslari
Shaxsni probatsiya hisobiga qoʻyish uchun sudning qonuniy kuchga kirgan hukmi, ajrimi yoki qarori, shuningdek amnistiya akti yoxud afv etish asos boʻladi.

31. Shaxsni probatsiya hisobiga qoʻyish tartibi
Shaxsni probatsiya hisobiga qoʻyish mazkur shaxsning yashash joyidagi tuman (shahar) probatsiya boʻlinmasining xodimi tomonidan probatsiyaga oid axborot tizimiga ushbu shaxsning shaxsga doir maʼlumotlarini hamda sudning hukmi, ajrimi yoki qarori toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni kiritish orqali amalga oshiriladi. Probatsiyaga oid axborot tizimiga kiritilayotgan maʼlumotlar probatsiya xizmati xodimining elektron raqamli imzosi bilan tasdiqlanadi. Shaxsni probatsiya hisobiga qoʻyish chogʻida sudning hukmi, ajrimi yoki qarori ushbu shaxsga tanishtirilganligi faktini tasdiqlash uchun barmoqlar izlarini tanib olish tizimidan foydalaniladi. Shaxsni probatsiya hisobiga qoʻyish chogʻida mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlariga hamda probatsiya nazoratini amalga oshirishga koʻmaklashuvchi subyektlarga ular tomonidan tegishli choralar koʻrish uchun xabarnomalar yuboriladi.

32. Muayyan huquqdan mahrum qilish, majburiy jamoat ishlari, axloq tuzatish ishlari va ozodlikni cheklash tarzidagi jazolarni ijro etish tartibi
Muayyan huquqdan mahrum qilish, majburiy jamoat ishlari, axloq tuzatish ishlari va ozodlikni cheklash tarzidagi jazolarni ijro etish Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat-ijroiya kodeksida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

33. Probatsiya nazoratidagi shaxsga nisbatan elektron kuzatuv vositasini (elektron brasletni) qoʻllash
Elektron kuzatuv vositasi (elektron braslet) ozodlikni cheklash tarzidagi jazoni oʻtash tartibi talablarini bajarmayotganligi toʻgʻrisida rasmiy ravishda ogohlantirilgan yoki ozodlikni cheklash tarzidagi jazoni oʻtash davrida jamoat tartibini buzish bilan bogʻliq huquqbuzarliklar uchun maʼmuriy javobgarlikka tortilgan probatsiya nazoratidagi shaxsga nisbatan tuman (shahar) probatsiya boʻlinmasi boshligʻining qarori asosida qoʻllaniladi. Elektron kuzatuv vositasi (elektron braslet) oʻn sakkiz yoshga toʻlmagan shaxslarga, homilador ayollarga, uch yoshga toʻlmagan bolalari bor ayollarga, birinchi va ikkinchi guruh nogironligi boʻlgan shaxslarga, tibbiy koʻrsatmalarga koʻra elektron kuzatuv vositasini (elektron brasletni) taqish tavsiya etilmaydigan boshqa shaxslarga qoʻllanilishi mumkin emas. Elektron kuzatuv vositasi (elektron braslet) probatsiya nazoratida turgan shaxsdan u probatsiya hisobidan chiqarilayotgan vaqtda yechiladi. Probatsiya nazoratidagi shaxs jazoni oʻtash tartibiga rioya etgan va jamoat tartibini buzishga yoʻl qoʻymagan taqdirda elektron kuzatuv vositasi (elektron braslet) qoʻllanilgan kundan eʼtiboran uch oy oʻtgach yechiladi. Elektron kuzatuv vositasini (elektron brasletni) qoʻllash tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.

34. Sud tomonidan belgilangan taqiqlarga (cheklovlarga) va majburiyatlarga rioya etilishi ustidan probatsiya nazoratini amalga oshirish
Probatsiya hisobiga qoʻyilgan shaxsga sud tomonidan belgilangan taqiqlarga (cheklovlarga) va majburiyatlarga rioya etish tartibi tushuntiriladi. Sud tomonidan belgilangan taqiqlarga (cheklovlarga) va majburiyatlarga rioya etilishi ustidan probatsiya nazorati tekshiruvlar oʻtkazish vositasida amalga oshiriladi. Sud tomonidan belgilangan taqiqlarning (cheklovlarning) va majburiyatlarning xususiyatidan kelib chiqib, tekshiruvlar tuman (shahar) probatsiya boʻlinmalari tomonidan ichki ishlar organlarining boshqa boʻlinmalari bilan birgalikda, shuningdek vakolatli organlarning mutaxassislarini hamda jamoat tarbiyachilarini jalb etgan holda amalga oshirilishi mumkin.

35. Tuman (shahar) probatsiya boʻlinmasining roziligisiz yashash joyini, ish va (yoki) oʻqish joyini oʻzgartirish, tegishli maʼmuriy hudud doirasidan tashqariga chiqish yuzasidan sud belgilagan taqiqlarga (cheklovlarga) probatsiya nazoratidagi shaxs tomonidan rioya etilishi ustidan nazorat qilishning oʻziga xos xususiyatlari
Tuman (shahar) probatsiya boʻlinmasining roziligisiz yashash joyini, ish va (yoki) oʻqish joyini oʻzgartirish, tegishli maʼmuriy hudud doirasidan tashqariga chiqish yuzasidan sud belgilagan taqiqlarga (cheklovlarga) probatsiya nazoratidagi shaxs tomonidan rioya etilishi ustidan nazoratni tuman (shahar) probatsiya boʻlinmalari ichki ishlar organlarining huquqbuzarliklar profilaktikasi boʻlinmalari bilan hamkorlikda tekshiruvlar oʻtkazish orqali amalga oshiradi. Tuman (shahar) probatsiya boʻlinmasining roziligisiz ish va (yoki) oʻqish joyini oʻzgartirish yuzasidan sud belgilagan taqiqqa (cheklovga) probatsiya nazoratidagi shaxs tomonidan rioya etilishi ustidan nazorat unga nisbatan ruhiy taʼsirni kamaytirish maqsadida murabbiylardan yoki jamoat tarbiyachilaridan axborot olish orqali amalga oshiriladi, bundan tekshiruv oʻtkazish zarurati yuzaga kelgan hollar mustasno.

36. Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqariga chiqish yuzasidan sud belgilagan taqiqqa (cheklovga) probatsiya nazoratidagi shaxs tomonidan rioya etilishi ustidan nazorat qilishning oʻziga xos xususiyatlari
Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqariga chiqish yuzasidan sud belgilagan taqiqning (cheklovning) ijrosi probatsiya nazoratidagi shaxs probatsiya hisobiga qoʻyilgan kundan eʼtiboran probatsiyaga oid axborot tizimi orqali taʼminlanadi. Probatsiya nazoratidagi shaxsga nisbatan Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqariga chiqish yuzasidan taqiq (cheklov) belgilangan taqdirda, ushbu taqiqning (cheklovning) amal qilish muddati tugaguniga qadar mazkur fuqaroga Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosining xorijga chiqish uchun biometrik pasportini rasmiylashtirish boʻyicha davlat xizmati koʻrsatilishi rad etiladi. Agar probatsiya nazoratidagi shaxsga ilgari Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosining xorijga chiqish uchun biometrik pasporti berilgan boʻlsa, ushbu biometrik pasport tuman (shahar) probatsiya boʻlinmalari tomonidan olib qoʻyilishi lozim. Probatsiya nazoratidagi shaxsga nisbatan Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqariga chiqish yuzasidan taqiq (cheklov) belgilash toʻgʻrisidagi yoki Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqariga chiqish yuzasidan taqiqni (cheklovni) olib tashlash haqidagi axborot almashinuvi probatsiyaga oid axborot tizimi orqali amalga oshiriladi. Probatsiya nazoratidagi shaxs jazoni toʻliq oʻtab boʻlganidan keyin mazkur shaxs toʻgʻrisidagi maʼlumotlar Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqariga chiqish yuzasidan taqiqni (cheklovni) olib tashlash uchun probatsiyaga oid axborot tizimiga kiritiladi. Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqariga chiqish yuzasidan taqiqni (cheklovni) olib tashlash vaqtida probatsiya nazoratidagi shaxsga undan ilgari olib qoʻyilgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosining xorijga chiqish uchun biometrik pasporti qaytarib beriladi.

37. Muayyan shaxslar bilan aloqalar oʻrnatish yuzasidan sud belgilagan taqiqqa (cheklovga) probatsiya nazoratidagi shaxs tomonidan rioya etilishi ustidan nazorat qilishning oʻziga xos xususiyatlari
Muayyan shaxslar bilan aloqalar oʻrnatish yuzasidan sud belgilagan taqiqqa (cheklovga) probatsiya nazoratidagi shaxs tomonidan rioya etilishi ustidan nazorat: jamoat tarbiyachisi tomonidan taqdim etilgan maʼlumotlarni tekshirish; probatsiya nazoratidagi shaxsning yashash, ish va (yoki) oʻqish joyini kuzatib borish; ichki ishlar organlari huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyat-qidiruv boʻlinmalarining birgalikda ishlashi orqali amalga oshiriladi.

38. Muayyan huquqdan mahrum qilish bilan bogʻliq boʻlgan sud belgilagan taqiqqa (cheklovga) probatsiya nazoratidagi shaxs tomonidan rioya etilishi ustidan nazorat qilishning oʻziga xos xususiyatlari
Muayyan huquqdan mahrum qilish bilan bogʻliq boʻlgan sud belgilagan taqiqqa (cheklovga) probatsiya nazoratidagi shaxs tomonidan rioya etilishi ustidan nazorat sud qarorini tegishli vakolatli organlarga va shaxsning ish joyidagi maʼmuriyatga yuborish hamda ushbu sud qarorining ijrosi ustidan nazorat qilish orqali amalga oshiriladi.

39. Transport vositasini boshqarish yuzasidan sud belgilagan taqiqqa (cheklovga) probatsiya nazoratidagi shaxs tomonidan rioya etilishi ustidan nazorat qilishning oʻziga xos xususiyatlari
Transport vositasini boshqarish yuzasidan sud belgilagan taqiqqa (cheklovga) probatsiya nazoratidagi shaxs tomonidan rioya etilishi ustidan nazorat transport vositasini boshqarish huquqidan mahrum etilganlikni nazarda tutuvchi sud hukmini ichki ishlar organlarining yoʻl harakati xavfsizligi xizmati boʻlinmalariga yuborish orqali amalga oshiriladi. Transport vositalarini boshqarish huquqidan mahrum etilgan probatsiya nazoratidagi shaxslar transport vositalarini boshqarganlik uchun maʼmuriy javobgarlikka tortilgan taqdirda, ichki ishlar organlarining yoʻl harakati xavfsizligi xizmati boʻlinmalari tuman (shahar) probatsiya boʻlinmalariga bu haqda axborot yuboradi.

40. Aloqa vositalaridan, shuningdek Internet jahon axborot tarmogʻidan foydalanish yuzasidan sud belgilagan taqiqqa (cheklovga) probatsiya nazoratidagi shaxs tomonidan rioya etilishi ustidan nazorat qilishning oʻziga xos xususiyatlari
Aloqa vositalaridan, shuningdek Internet jahon axborot tarmogʻidan foydalanish yuzasidan sud belgilagan taqiqqa (cheklovga) probatsiya nazoratidagi shaxs tomonidan rioya etilishi ustidan nazorat mazkur taqiqqa (cheklovga) rioya etilishi toʻgʻrisida ushbu shaxs bilan profilaktik suhbatlar yoki tekshiruvlar oʻtkazish yoʻli bilan amalga oshiriladi. Aloqa vositalaridan, shuningdek Internet jahon axborot tarmogʻidan foydalanish yuzasidan sud belgilagan taqiqqa (cheklovga) probatsiya nazoratidagi shaxs tomonidan rioya etilishini tekshirish mutaxassislarni jalb etgan holda, maxsus texnik vositalar yordamida amalga oshiriladi. Alohida hollarda, aloqa vositalaridan, shuningdek Internet jahon axborot tarmogʻidan foydalanish yuzasidan sud belgilagan taqiqqa (cheklovga) probatsiya nazoratidagi shaxs tomonidan rioya etilishi tuman (shahar) probatsiya boʻlinmasi xodimining soʻroviga koʻra tezkor-qidiruv tadbirlari doirasida tekshirilishi mumkin.

41. Alkogolli ichimliklarni isteʼmol qilish yuzasidan sud belgilagan taqiqqa (cheklovga) probatsiya nazoratidagi shaxs tomonidan rioya etilishi ustidan nazorat qilishning oʻziga xos xususiyatlari
Alkogolli ichimliklarni isteʼmol qilish yuzasidan sud belgilagan taqiqqa (cheklovga) probatsiya nazoratidagi shaxs tomonidan rioya etilishi ustidan nazoratni tuman (shahar) probatsiya boʻlinmalari ichki ishlar organlarining huquqbuzarliklar profilaktikasi boʻlinmalari bilan hamkorlikda amalga oshiradi. Probatsiya nazoratidagi shaxsning psixoaktiv moddalar taʼsiridan mastlik holatida ekanligini aniqlash uchun tekshiruv oʻtkazishga quyidagilar asos boʻladi: ogʻiz boʻshligʻidan alkogol hidi kelishi; bir holatda toʻgʻri tura olmaslik (chayqalib turish); nutqning buzilganligi; qoʻl barmoqlarining titrashi; yuz terisi rangining sezilarli tarzda oʻzgarganligi. Tekshiruv oʻtkazish uchun asoslardan biri aniqlangan taqdirda, tekshiruv toʻrt soat ichida oʻtkazilishi kerak. Probatsiya nazoratidagi shaxsning alkogolli ichimliklar taʼsiridan mastlik holatida ekanligini aniqlash uchun tekshiruv havoga chiqarilgan etanol bugʻlarini aniqlaydigan va tekshiruv natijalarini qogʻozda aks ettiradigan sertifikatlangan maxsus texnika vositasi yordamida oʻtkaziladi. Tekshiruv oʻtkazish oldidan probatsiya nazoratidagi shaxs sertifikatlangan maxsus texnika vositasining texnik xususiyatlarini va ishlash tartibini tasdiqlovchi hujjatlar bilan tanishtiriladi. Sertifikatlangan maxsus texnika vositasi yordamida tekshiruv kamida ikki nafar xolisning hozirligida tuman (shahar) probatsiya boʻlinmasi xodimi tomonidan amalga oshiriladi. Probatsiya nazoratidagi shaxs tomonidan nafas orqali chiqariladigan havodagi etanol bugʻlari konsentratsiyasi koʻrsatkichi 0,135 milligramm yoki undan yuqori boʻlgan hollarda, probatsiya xizmati xodimi probatsiya nazoratidagi shaxsga nisbatan uning alkogolli ichimliklar isteʼmol qilganligi fakti yuzasidan dalolatnoma rasmiylashtiradi hamda dalolatnomaga sertifikatlangan maxsus texnika vositasidan foydalangan holda oʻtkazilgan tekshiruv natijalari toʻgʻrisidagi chop etilgan maʼlumotlarni ilova qiladi. Probatsiya nazoratidagi shaxs sertifikatlangan maxsus texnika vositasi yordamida tekshiruvdan oʻtishdan boʻyin tovlagan hollarda yoki unda sertifikatlangan maxsus texnika vositasidan foydalangan holda oʻtkazilgan tekshiruv natijalariga nisbatan eʼtirozlar mavjud boʻlgan taqdirda, shuningdek sertifikatlangan maxsus texnika vositasidan foydalangan holda tekshiruv oʻtkazish chogʻida alkogoldan mastlik holati tasdiqlanmagan taqdirda, probatsiya xizmati xodimi probatsiya nazoratidagi shaxsning psixoaktiv moddalar taʼsiridan mastlik holatini aniqlash uchun uni tuman (shahar) davolash-profilaktika muassasasiga tibbiy tekshiruv oʻtkazilishi uchun olib boradi. Tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish natijalariga koʻra probatsiya nazoratidagi shaxsning psixoaktiv moddalar taʼsiridan mastlik holatida ekanligi tasdiqlangan taqdirda, probatsiya xizmati xodimi tomonidan tekshiruv oʻtkazish sabablari toʻgʻrisida dalolatnoma tuziladi. Tekshiruv oʻtkazish sabablari toʻgʻrisidagi dalolatnoma va tuman (shahar) davolash-profilaktika muassasasining tibbiy xulosasi tekshiruv oʻtkazilgan paytdan eʼtiboran ikki soat ichida ichki ishlar organlarining hududiy huquqbuzarliklar profilaktikasi boʻlinmasiga yuboriladi. Tibbiy tekshiruvdan oʻtgan probatsiya nazoratidagi shaxsga uning talabiga koʻra, tibbiy tekshiruv natijalari toʻgʻrisidagi hujjatning koʻchirma nusxasi berilishi kerak.

42. Yashash joyi, ish va (yoki) oʻqish joyi oʻzgarganligi toʻgʻrisida xabardor qilish yuzasidan sud belgilagan majburiyatning probatsiya nazoratidagi shaxs tomonidan bajarilishi ustidan nazorat qilishning oʻziga xos xususiyatlari
Sud yashash joyi, ish va (yoki) oʻqish joyi oʻzgarganligi toʻgʻrisida shartli hukm qilingan shaxslarning xulq-atvori ustidan nazoratni amalga oshiruvchi organlarni xabardor qilish majburiyatini belgilagan probatsiya nazoratidagi shaxsning yashash joyi, ish va (yoki) oʻqish joyi oʻzgargan taqdirda, ushbu shaxs yashash joyi, ish va (yoki) oʻqish joyi oʻzgarganligi haqida uch ish kuni ichida tuman (shahar) probatsiya boʻlinmalarini xabardor qilishi shart.

43. Yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash yuzasidan sud belgilagan majburiyatning probatsiya nazoratidagi shaxs tomonidan bajarilishi ustidan nazorat qilishning oʻziga xos xususiyatlari
Yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash yuzasidan sud belgilagan majburiyatning probatsiya nazoratidagi shaxs tomonidan bajarilishi ustidan nazorat tuman (shahar) probatsiya boʻlinmalarining Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Majburiy ijro byurosining hududiy boʻlinmasi bilan axborot almashishi vositasida amalga oshiriladi. Probatsiya nazoratidagi shaxs muayyan daromad manbaiga ega boʻlmagan taqdirda, mehnat organlari koʻmagida uning bandligini taʼminlash choralari koʻriladi.

44. Ishga yoki oʻqishga joylashish yuzasidan sud belgilagan majburiyatning probatsiya nazoratidagi shaxs tomonidan bajarilishi ustidan nazorat qilishning oʻziga xos xususiyatlari
Sud tomonidan oʻziga nisbatan ishga yoki oʻqishga joylashish yuzasidan majburiyat belgilangan probatsiya nazoratidagi shaxsni ishga yoki oʻqishga joylashtirish maqsadida tuman (shahar) probatsiya boʻlinmasi xodimi mazkur shaxsni ishga yoki oʻqishga joylashtirishga koʻmaklashish haqida mehnat organlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Yoshlar ishlari agentligiga, Oila va xotin-qizlar qoʻmitasiga yoki taʼlim sohasidagi respublika ijro etuvchi hokimiyat organlariga hamda taʼlim tashkilotlariga taklif yuboradi. Probatsiya nazoratidagi shaxs probatsiya hisobiga qoʻyilgan paytdan eʼtiboran bir oy ichida ishga yoki oʻqishga joylashishi shart. Probatsiya nazoratidagi shaxsning bir oy ichida ishga yoki oʻqishga joylashmaganligi ushbu Qonunning 65-moddasiga muvofiq unga nisbatan huquqiy taʼsir choralari qoʻllanilishiga sabab boʻladi, bundan probatsiya nazoratidagi shaxs ishsiz deb eʼtirof etilgan hollar mustasno.

45. Narkologik yoki tanosil kasalligidan davolanish kursini oʻtash yuzasidan sud belgilagan majburiyatning probatsiya nazoratidagi shaxs tomonidan bajarilishi ustidan nazorat qilishning oʻziga xos xususiyatlari
Sud tomonidan zimmasiga narkologik yoki tanosil kasalligidan davolanish kursini oʻtash yuzasidan majburiyat yuklatilgan probatsiya nazoratidagi shaxs ichki ishlar organlarining huquqbuzarliklar profilaktikasi boʻlinmasi tomonidan tegishincha narkologiya muassasasining majburiy davolash boʻlimiga yoki majburiy davolash uchun moʻljallangan narkologiya shifoxonasiga yoxud teri-tanosil kasalliklari dispanseriga davolanish kursini oʻtash uchun joylashtiriladi.

46. Probatsiya nazoratidagi shaxslarni ijtimoiy moslashtirish
Probatsiya nazoratidagi shaxslarga ijtimoiy, huquqiy, tibbiy, psixologik yordam koʻrsatish, ularning taʼlim olishiga, kasb-hunar oʻrganishiga va ishga joylashishiga koʻmaklashish vositasida jamiyatning toʻla huquqli aʼzosiga aylanishiga qaratilgan faoliyat ijtimoiy moslashtirishdir. Probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan ijtimoiy moslashtirish dasturi asosida ijtimoiy moslashtirish choralari qoʻllaniladi.

47. Probatsiya nazoratidagi shaxsning ijtimoiy-psixologik qiyofasi
Shaxs probatsiya hisobiga qoʻyilgan kundan eʼtiboran oʻn ish kuni ichida tuman (shahar) probatsiya boʻlinmasi xodimi va mutaxassis-psixolog tomonidan probatsiya nazoratidagi shaxsning oʻziga xos alohida belgilarini, ruhiy xususiyatlarini hamda xulq-atvorini baholash natijalari asosida uning individual ijtimoiy-psixologik qiyofasi tuziladi. Probatsiya nazoratidagi shaxsning ijtimoiy-psixologik qiyofasida shaxsga doir maʼlumotlar, shu jumladan shaxsga doir maxsus maʼlumotlar aks ettiriladi. Probatsiya nazoratidagi shaxs mutaxassis-psixolog tomonidan har uch oyda bir marta suhbatdan oʻtkazilib, suhbat natijalariga koʻra probatsiya nazoratidagi shaxsning ijtimoiy-psixologik qiyofasiga tegishli oʻzgartirishlar kiritiladi. Probatsiya nazoratidagi shaxsning ijtimoiy-psixologik qiyofasidagi maʼlumotlarning haqqoniyligi uchun tuman (shahar) probatsiya boʻlinmasi xodimi va mutaxassis-psixolog shaxsan javobgar boʻladi.

48. Probatsiya nazoratidagi shaxsni ijtimoiy moslashtirish dasturi
Probatsiya nazoratidagi shaxsni ijtimoiy moslashtirish dasturi tuman (shahar) probatsiya boʻlinmasi xodimi tomonidan mutaxassis-psixolog bilan hamkorlikda, shaxsning ijtimoiy-psixologik qiyofasi asosida ishlab chiqiladi. Probatsiya nazoratidagi shaxsni ijtimoiy moslashtirish dasturida probatsiya nazoratidagi shaxsga nisbatan qoʻllaniladigan ijtimoiy moslashtirish choralari, ularni amalga oshirish mexanizmlari, bajarish muddatlari va masʼul ijrochilar koʻrsatiladi. Probatsiya nazoratidagi shaxsni ijtimoiy moslashtirish dasturi probatsiyaga oid axborot tizimiga kiritilgan paytdan eʼtiboran tasdiqlangan hisoblanadi. Probatsiya nazoratidagi shaxsni ijtimoiy moslashtirish dasturidan koʻchirma ushbu shaxs probatsiya hisobiga qoʻyilgan kundan eʼtiboran oʻn besh ish kuni ichida tuman (shahar) probatsiya boʻlinmasi xodimi tomonidan masʼul ijrochilar eʼtiboriga yetkaziladi va bajarish uchun yuboriladi. Probatsiya nazoratidagi shaxsni ijtimoiy moslashtirish dasturiga ijtimoiy moslashtirish choralarining bajarilishi, ularning natijalari toʻgʻrisidagi axborot kiritiladi, shuningdek shaxsning ijtimoiy-psixologik qiyofasidagi ijobiy yoki salbiy oʻzgarishlar haqida mutaxassis-psixolog tomonidan kiritiladigan maʼlumotlar hisobga olingan holda, ijtimoiy moslashtirish dasturiga ijtimoiy moslashtirish choralariga qoʻshimchalar, oʻzgartirishlar kiritish yoki ularni qisman bekor qilish zarurligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar kiritiladi. Probatsiya nazoratidagi shaxsni ijtimoiy moslashtirish dasturidagi ijtimoiy moslashtirish choralarining toʻgʻri belgilanganligi uchun tuman (shahar) probatsiya boʻlinmasining xodimi shaxsan javobgar boʻladi. Probatsiya nazoratidagi shaxsni ijtimoiy moslashtirish dasturidagi tadbirlar uzrli sabablarsiz belgilangan muddatlarda bajarilmaganligi faktlari boʻyicha xizmat tekshiruvi oʻtkaziladi va ularni bartaraf etish choralari koʻriladi.

49. Probatsiya nazoratidagi shaxslarga tarbiyaviy taʼsir koʻrsatish
Probatsiya nazoratidagi shaxslarga tarbiyaviy taʼsir koʻrsatish ularda qonunga itoatkorlik xulq-atvorini va jamiyatda yurish-turish qoidalariga hurmat bilan munosabatda boʻlishni shakllantirish, shuningdek ularni vatanparvarlik, milliy va umuminsoniy qadriyatlarni hurmat qilish ruhida tarbiyalash maqsadida amalga oshiriladi. Probatsiya nazoratidagi shaxslarga ularning oʻziga xos individual xususiyatlari va ular sodir etgan huquqbuzarliklar hisobga olingan holda ijtimoiy moslashtirish dasturlarida nazarda tutilgan tarbiyaviy taʼsir koʻrsatish choralari qoʻllaniladi. Tarbiya jarayonini amalga oshirish chogʻida bosma nashrlardan, radio, televideniye, kinofilmlardan, axborot-kutubxona resurslaridan va tarbiyaviy taʼsir koʻrsatishning boshqa vositalaridan foydalaniladi. Probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan jamoatchilik taʼsirini kuchaytirish maqsadida tarbiyaviy taʼsir koʻrsatish bilan bogʻliq faoliyatga mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, jamoat tarbiyachilari va oila aʼzolari jalb etilishi mumkin.

50. Probatsiya nazoratidagi shaxslarning xulq-atvorini baholash mezonlari
Probatsiya nazoratidagi shaxslarning xulq-atvori ushbu moddaning ikkinchi qismida belgilangan mezonlar asosida har uch oyda tuman (shahar) probatsiya boʻlinmasi xodimi tomonidan baholanadi, baholash natijalari esa mutaxassis-psixolog tomonidan ularning ijtimoiy-psixologik qiyofalarida aks ettiriladi. Probatsiya nazoratidagi shaxslarning xulq-atvori ularga nisbatan ragʻbatlantirish choralari, intizomiy jazo chorasi va huquqiy taʼsir choralari qoʻllanilganligi, shuningdek ularning ijtimoiy moslashtirish dasturlaridagi ishtiroki mezonlariga koʻra baholanadi. Probatsiya xizmati xodimi probatsiya nazoratidagi shaxslarning xulq-atvorini baholash asosida ularni quyidagi toifalar boʻyicha tasniflaydi: 1) probatsiya nazoratidagi neytral xulq-atvorli shaxs; 2) probatsiya nazoratidagi ijobiy xulq-atvorli shaxs; 3) probatsiya nazoratidagi salbiy xulq-atvorli shaxs. Ragʻbatlantirish va intizomiy jazo choralari qoʻllanilmagan, shuningdek oʻziga nisbatan ilgari qoʻllanilgan intizomiy jazo chorasining amal qilish muddati tugagan shaxslar probatsiya nazoratidagi neytral xulq-atvorli shaxslar deb topiladi. Kamida bir marta ragʻbatlantirilgan, amaldagi intizomiy jazoga ega boʻlmagan, tarbiyaviy faoliyatda va ijtimoiy moslashtirish dasturlarida vijdonan ishtirok etayotgan shaxslar probatsiya nazoratidagi ijobiy xulq-atvorli shaxslar deb topiladi. Olib tashlanmagan va bekor qilinmagan intizomiy jazoga ega boʻlgan yoki tarbiyaviy tadbirlarda hamda ijtimoiy moslashtirish dasturlarida uzrli sabablarsiz ishtirok etmayotgan shaxslar probatsiya nazoratidagi salbiy xulq-atvorli shaxslar deb topiladi. Probatsiya nazoratidagi shaxslarning xulq-atvorini baholash natijalari probatsiya xizmati xodimining qarori bilan rasmiylashtiriladi. Qarorning koʻchirma nusxasi qaror chiqarilgan paytdan eʼtiboran uch ish kuni ichida probatsiya nazoratidagi shaxsga taqdim etiladi.

51. Probatsiya xizmatining ichki ishlar organlarining huquqbuzarliklar profilaktikasi boʻlinmalari bilan hamkorligi
Probatsiya nazoratidagi shaxslarning takroran huquqbuzarlik sodir etishi xavfi aniqlangan taqdirda va huquqbuzarliklar sodir etilishining oldini olish maqsadida tuman (shahar) probatsiya boʻlinmasi ichki ishlar organlarining huquqbuzarliklar profilaktikasi boʻlinmalari bilan birgalikda quyidagi profilaktika tadbirlarini amalga oshiradi: probatsiya nazoratidagi shaxslar bilan suhbatlar oʻtkazish; probatsiya nazoratidagi shaxslarning gʻayriijtimoiy xulq-atvorini jamoat tarbiyachilarining imkoniyatlaridan foydalanish yordamida oʻzgartirish choralarini koʻrish; probatsiya nazoratidagi shaxslar tomonidan huquqbuzarliklar sodir etilishining sabablarini va ularga imkon berayotgan shart-sharoitlarni oʻrganish, shuningdek ularni bartaraf etishga qaratilgan aniq takliflar va tavsiyalarni ishlab chiqish, tegishli tashkilotlarga taqdimnomalar kiritish. Tuman (shahar) probatsiya boʻlinmasi xodimi ichki ishlar organlari huquqbuzarliklar profilaktikasi boʻlinmalarining profilaktik hisobida turgan va ularning maʼmuriy nazoratidagi shaxslarni oʻrganish hamda ijtimoiy moslashtirish ishlarida profilaktika inspektorlariga amaliy-uslubiy jihatdan koʻmaklashadi.

52. Probatsiya nazoratidagi shaxslarga ijtimoiy va huquqiy yordam koʻrsatish
Ijtimoiy va huquqiy yordamga muhtoj boʻlgan probatsiya nazoratidagi shaxslarga probatsiya xizmati xodimlari tomonidan oʻz vakolatlari doirasida yordam koʻrsatiladi. Tuman (shahar) probatsiya boʻlinmalarining vakolatlariga kirmaydigan ijtimoiy va huquqiy masalalar boʻyicha probatsiya nazoratidagi shaxslarga tuman (shahar) probatsiya boʻlinmalarining yoʻllanmalari asosida davlat organlari tomonidan ijtimoiy va huquqiy yordam koʻrsatiladi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar hokimliklari huzuridagi ozodlikdan mahrum etish joylaridan ozod qilingan shaxslarni reabilitatsiya qilish va ijtimoiy moslashtirish markazlarining taqdimnomasi asosida tuman (shahar) hokimligi yashash joyiga ega boʻlmagan probatsiya nazoratidagi shaxslarni uy-joy bilan taʼminlash masalasini belgilangan tartibda hal etishda koʻmaklashadi.

53. Probatsiya nazoratidagi shaxslarga tibbiy va psixologik yordam koʻrsatish, shuningdek ularni davolash
Tuman (shahar) probatsiya boʻlinmalarining yoʻllanmalari asosida davlat sogʻliqni saqlash muassasalari: tibbiy yordamga muhtoj boʻlgan probatsiya nazoratidagi shaxslarga tibbiy yordam koʻrsatadi; probatsiya nazoratidagi shaxslarning narkologik, tanosil kasalliklaridan yoki sil kasalligidan davolanishini tashkil etadi. Psixologik yordamga muhtoj boʻlgan probatsiya nazoratidagi shaxslarga probatsiya xizmatining mutaxassis-psixologlari psixologik yordam koʻrsatadi.

54. Probatsiya nazoratidagi shaxslarning oʻqishiga (taʼlim olishiga) koʻmaklashish
Tuman (shahar) probatsiya boʻlinmasi xodimining soʻroviga asosan Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligining hududiy boʻlinmalari umumiy oʻrta maʼlumotga ega boʻlmagan, oʻn sakkiz yoshga toʻlmagan probatsiya nazoratidagi shaxslarning taʼlim olishini mazkur shaxslarning yashash joyida joylashgan davlat umumiy oʻrta taʼlim muassasalarida tashkil etadi. Tuman (shahar) probatsiya boʻlinmalari oʻn sakkiz yoshdan oshgan, umumiy oʻrta taʼlim toʻgʻrisidagi hujjatlarga ega boʻlmagan probatsiya nazoratidagi shaxslarga eksternat tartibida yakuniy attestatsiyadan oʻtishida koʻmaklashadi.

55. Probatsiya nazoratidagi shaxslarning kasb-hunar oʻrganishiga koʻmaklashish
Tuman (shahar) probatsiya boʻlinmalarining yoʻllanmalariga koʻra mehnat organlari, Oʻzbekiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi hamda uning hududiy boʻlinmalari kasb-hunarga ega boʻlmagan probatsiya nazoratidagi shaxslarning kasb-hunar oʻrganishiga doir tadbirlarni amalga oshiradi.

56. Probatsiya nazoratidagi shaxslarni ishga joylashtirishga koʻmaklashish
Tuman (shahar) probatsiya boʻlinmalarining yoʻllanmalariga koʻra mehnat organlari, Oʻzbekiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi hamda uning hududiy boʻlinmalari, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Yoshlar ishlari agentligi va uning hududiy boʻlinmalari probatsiya nazoratidagi shaxslarni ishga joylashtirishga koʻmaklashish, shu jumladan ularni haq toʻlanadigan jamoat ishlariga, qishloq xoʻjaligidagi mavsumiy ishlarga yuborish choralarini koʻradi.

57. Probatsiya nazoratidagi voyaga yetmagan shaxslar bilan ish olib borishning oʻziga xos xususiyatlari
Probatsiya nazoratidagi voyaga yetmagan shaxslarni ijtimoiy moslashtirish dasturlarini ishlab chiqish chogʻida ular bilan yakka yoki jamoaviy tartibda suhbatlar oʻtkazilganda va ushbu shaxslarga nisbatan ijtimoiy moslashtirish choralari qoʻllanilganda ularning yoshi, oʻziga xos individual xususiyatlari hisobga olingan holda, voyaga yetmagan shaxslar oila aʼzolarining yoki qonuniy vakillarining ijtimoiy moslashtirishda ishtirok etishi uchun shart-sharoitlar yaratiladi. Voyaga yetmagan shaxsga ijtimoiy-huquqiy yordam koʻrsatish bilan bogʻliq tadbirlarga ushbu shaxsning oʻziga xos individual xususiyatlaridan kelib chiqqan holda pedagog, psixolog, vasiylik va homiylik organi vakillari jalb etilishi mumkin. Tuman (shahar) probatsiya boʻlinmasining xodimi tomonidan vasiylik va homiylik organi vakillari bilan birgalikda probatsiya nazoratidagi voyaga yetmagan shaxsning yashash sharoitlari har chorakda oʻrganilib, bu haqda dalolatnoma tuziladi.

58. Probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan ragʻbatlantirish choralarining qoʻllanilishi uchun asoslar
Probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan ragʻbatlantirish choralari qoʻllanilishi uchun quyidagilar asos boʻladi: qonunga rioya etish va ijtimoiy-foydali xulq-atvorda boʻlish; sud tomonidan belgilangan taqiqlarga (cheklovlarga) va majburiyatlarga rioya etish; ijtimoiy moslashtirish dasturlari asosida oʻtkazilayotgan tadbirlarda, shuningdek tarbiyaviy tadbirlarda muntazam ravishda ishtirok etish; probatsiya nazoratidagi boshqa shaxslarga “usta-shogird” prinsipi boʻyicha kasb-hunar oʻrgatish; huquqbuzarliklarning oldini olishga, ularni aniqlashga, fosh etishga koʻmaklashish.

59. Probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan qoʻllaniladigan ragʻbatlantirish choralari
Probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan quyidagi ragʻbatlantirish choralari qoʻllaniladi: tashakkurnoma eʼlon qilish; yorliq bilan taqdirlash; ilgari qoʻllanilgan intizomiy jazo chorasini muddatidan oldin olib tashlash; sud tomonidan belgilangan taqiqlarni (cheklovlarni) va majburiyatlarni toʻliq yoki qisman bekor qilish toʻgʻrisida taqdimnoma kiritish.

60. Probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan ragʻbatlantirish choralarining qoʻllanilish tartibi
Probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan ragʻbatlantirish choralari qoʻllanilishi toʻgʻrisidagi masala tuman (shahar) probatsiya boʻlinmasi tomonidan har yili kamida ikki marta, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining Mehnat kodeksida belgilangan ishlanmaydigan bayram kunlari munosabati bilan koʻrib chiqiladi. Probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan ragʻbatlantirish choralari tuman (shahar) ichki ishlar boshqarmasi (boʻlimi) boshligʻining qaroriga asosan qoʻllaniladi.

61. Probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan intizomiy jazo chorasining qoʻllanilishi uchun asoslar
Probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan intizomiy jazo chorasi qoʻllanilishi uchun quyidagilar asos boʻladi: sud tomonidan belgilangan taqiqlarga (cheklovlarga) yoki majburiyatlarga rioya etilmaganligi; probatsiya xizmati xodimining qonuniy talablari bajarilmaganligi. Probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan ogohlantirish tarzidagi intizomiy jazo chorasi qoʻllaniladi.

62. Probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan ogohlantirish tarzidagi intizomiy jazo chorasining qoʻllanilish tartibi
Probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan ogohlantirish tarzidagi intizomiy jazo chorasi ushbu Qonun talablariga rioya etilgan holda, tuman (shahar) ichki ishlar boshqarmasi (boʻlimi) boshligʻining qarori asosida qoʻllaniladi. Probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan intizomiy jazo chorasi qoʻllanilishi toʻgʻrisidagi qaror ularning shaxsiy yigʻmajildi materiallariga qoʻshib qoʻyiladi. Bir vaqtning oʻzida sodir etilgan bir nechta qoidabuzarlik uchun bitta intizomiy jazo chorasi qoʻllaniladi. Probatsiya nazoratidagi shaxsga nisbatan intizomiy jazo chorasi bevosita sud tomonidan belgilangan taqiqlar (cheklovlar) va majburiyatlar buzilganligi aniqlanganidan keyin, biroq mazkur qoidabuzarlik aniqlangan kundan eʼtiboran bir oydan kechiktirmay qoʻllaniladi. Intizomiy jazo chorasi qoʻllanilishi toʻgʻrisidagi qaror oʻziga nisbatan ushbu qaror chiqarilgan shaxsga imzo qoʻydirib eʼlon qilinadi. Probatsiya nazoratidagi shaxs tuman (shahar) ichki ishlar boshqarmasi (boʻlimi) boshligʻining intizomiy jazo chorasi qoʻllanilishi toʻgʻrisidagi qarori bilan tanishtiriladi. Probatsiya nazoratidagi shaxs intizomiy jazo chorasining qoʻllanilishi toʻgʻrisidagi qaror bilan tanishishni va unga imzo chekishni rad etgan taqdirda dalolatnoma tuziladi.

63. Intizomiy jazo chorasi ustidan shikoyat qilish
Probatsiya nazoratidagi shaxs oʻziga nisbatan qoʻllanilgan intizomiy jazo chorasi ustidan yuqori turuvchi mansabdor shaxsga, prokurorga yoki sudga shikoyat qilishga haqli. Intizomiy jazo chorasi ustidan shikoyat qilish uning ijrosini toʻxtatib turmaydi. Yuqori turuvchi mansabdor shaxs, prokuror yoki sud intizomiy jazo chorasini bekor qilishga vakolatlidir.

64. Intizomiy jazo chorasining amal qilish muddati
Ogohlantirish tarzidagi intizomiy jazo chorasi qoʻllanilgan kundan eʼtiboran bir yil davomida amal qiladi. Agar ushbu muddat ichida probatsiya nazoratidagi shaxsga nisbatan yangi intizomiy jazo chorasi qoʻllanilmasa, u intizomiy jazoga tortilmagan deb hisoblanadi.

65. Probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan huquqiy taʼsir choralarining qoʻllanilishi uchun asoslar
Probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan huquqiy taʼsir choralari qoʻllanilishi uchun quyidagilar asos boʻladi: sud tomonidan tayinlangan jazoni oʻtashdan qasddan boʻyin tovlaganlik; shartli hukm qilingan probatsiya nazoratidagi shaxsga nisbatan sinov muddati davomida jamoat tartibini yoki mehnat intizomini buzganligi uchun maʼmuriy yoki intizomiy jazo choralari qoʻllanilganligi; ogohlantirish tarzidagi intizomiy jazo chorasi qoʻllanilganidan keyin bir yil ichida sud tomonidan belgilangan taqiqlarga (cheklovlarga) va majburiyatlarga rioya etmaganlik yoki jazoni oʻtash tartibini buzganlik. Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan asoslardan biri aniqlanganda tuman (shahar) probatsiya boʻlinmasi tomonidan probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan quyidagi huquqiy taʼsir choralari qoʻllaniladi: qoʻshimcha taqiqlar (cheklovlar) va majburiyatlar belgilash toʻgʻrisida sudga taqdimnoma kiritish; shartli hukmni bekor qilish va hukm asosida tayinlangan jazoni ijro etish toʻgʻrisida sudga taqdimnoma kiritish; jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilinganlikni bekor qilish toʻgʻrisida sudga taqdimnoma kiritish; majburiy jamoat ishlarining oʻtalmagan muddatini ozodlikni cheklash yoki ozodlikdan mahrum qilish tarzidagi jazo bilan almashtirish toʻgʻrisida sudga taqdimnoma kiritish; axloq tuzatish ishlarining oʻtalmagan muddatini xuddi shu muddatga ozodlikni cheklash yoki ozodlikdan mahrum qilish tarzidagi jazo bilan almashtirish toʻgʻrisida sudga taqdimnoma kiritish; ozodlikni cheklash tarzidagi jazoning oʻtalmagan muddatini boshqa turdagi jazo bilan almashtirish toʻgʻrisida sudga taqdimnoma kiritish.

66. Probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan huquqiy taʼsir choralarining qoʻllanilish tartibi
Probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan huquqiy taʼsir choralari ushbu Qonun 65-moddasining talablariga rioya etilgan holda, tuman (shahar) ichki ishlar boshqarmasi (boʻlimi) boshligʻining qarori asosida qoʻllaniladi. Probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan qoʻshimcha taqiqlar (cheklovlar) va majburiyatlar belgilash toʻgʻrisidagi, shartli hukmni bekor qilish haqidagi, jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilishni bekor qilish toʻgʻrisidagi yoki jazoning oʻtalmagan qismini jazoning ogʻirroq turiga almashtirish haqidagi taqdimnoma sudga tuman (shahar) ichki ishlar boshqarmasi (boʻlimi) boshligʻi tomonidan kiritiladi.

67. Probatsiya nazoratidagi shaxsni probatsiya hisobidan chiqarish asoslari
Probatsiya nazoratidagi shaxsni probatsiya hisobidan chiqarish uchun quyidagilar asos boʻladi: jazoni oʻtab boʻlganlik; shartli hukmning bekor qilinganligi; jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ravishda ozod qilish bekor qilinganligi; jazoning oʻtalmagan qismi ozodlikdan mahrum qilish yoki jarima bilan almashtirilganligi; takroran jinoyat sodir etganlik uchun hukm qilinganlik; kasallik yoki mehnat qobiliyatini yoʻqotganlik oqibatida jazodan ozod qilinganlik; amnistiya akti yoki afv etish asosida jazodan ozod qilinganlik; sud hukmining (ajrimining) bekor qilinganligi; probatsiya nazoratidagi shaxsning vafot etganligi.

68. Probatsiya nazoratidagi shaxsni probatsiya hisobidan chiqarish tartibi
Ushbu Qonunning 67-moddasida nazarda tutilgan asoslardan biri yuzaga kelganligini tasdiqlovchi hujjat kelib tushgan paytdan eʼtiboran uch soat ichida tuman (shahar) probatsiya boʻlinmasi tomonidan probatsiya nazoratidagi shaxsni probatsiya hisobidan chiqarish toʻgʻrisida qaror qabul qilinadi. Shaxs probatsiya hisobidan chiqarilgan paytdan eʼtiboran yigirma toʻrt soat ichida tuman (shahar) probatsiya boʻlinmasi xodimi tomonidan ichki ishlar organlarining huquqbuzarliklar profilaktikasi boʻlinmasiga probatsiya hisobidan chiqarilgan shaxsni profilaktik hisobga qoʻyish toʻgʻrisida topshiriq yuboriladi.

69. Nizolarni hal etish
Probatsiyani amalga oshirish sohasidagi nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.

70. Probatsiya toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Probatsiya toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.

71. Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish
1. Oʻzbekiston Respublikasining 1994-yil 22-sentabrda qabul qilingan 2012-XII-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat kodeksiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1995-yil, № 1, 3-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-yil, № 9, 144-modda; 1997-yil, № 2, 56-modda, № 9, 241-modda; 1998-yil, № 5-6, 102-modda, № 9, 181-modda; 1999-yil, № 1, 20-modda, № 5, 124-modda, № 9, 229-modda; 2000-yil, № 5-6, 153-modda; 2001-yil, № 1-2, 23-modda, № 9-10, 165-modda; 2002-yil, № 9, 165-modda; 2003-yil, № 1, 8-modda, № 9-10, 149-modda; 2004-yil, № 1-2, 18-modda, № 9, 171-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2005-yil, № 9, 314-modda, № 12, 417, 418-moddalar; 2006-yil, № 6, 261-modda, № 12, 656-modda; 2007-yil, № 4, 158, 166-moddalar, № 6, 248-modda, № 9, 416, 422-moddalar, № 12, 607-modda; 2008-yil, № 4, 187, 188, 189-moddalar, № 7, 352-modda, № 9, 485, 487, 488-moddalar, № 12, 640, 641-moddalar; 2009-yil, № 1, 1-modda, № 4, 128-modda, № 9, 329, 334, 335, 337-moddalar, № 12, 470-modda; 2010-yil, № 5, 176, 179-moddalar, № 9, 341-modda, № 12, 471, 477-moddalar; 2011-yil, № 1, 1-modda; 2012-yil, № 4, 108-modda, № 9/1, 242-modda, № 12, 336-modda; 2013-yil, № 4, 98-modda, № 10, 263-modda; 2014-yil, № 1, 2-modda, № 5, 130-modda, № 9, 244-modda, № 12, 343-modda; 2015-yil, № 6, 228-modda, № 8, 310, 312-moddalar, № 12, 452-modda; 2016-yil, № 4, 125-modda, № 9, 276-modda, № 12, 383, 385-moddalar; 2017-yil, № 3, 47-modda, № 6, 300-modda, № 9, 506, 510-moddalar; 2018-yil, № 1, 4-modda, № 4, 218, 224-moddalar, № 7, 430-modda, № 10, 679-modda; 2019-yil, № 1, 3, 5-moddalar, № 3, 161-modda, № 5, 259, 267, 268-moddalar, № 7, 386-modda, № 8, 471-modda, № 9, 592-modda, № 11, 787-modda, № 12, 880-modda; 2020-yil, № 1, 4-modda, № 3, 204-modda, № 7, 449-modda, № 10, 593-modda, № 11, 651-modda, № 12, 691-modda; 2021-yil, № 1, 5, 14-moddalar, № 2, 142, 144-moddalar, № 3, 217-modda, 4-songa ilova, № 8, 800, 803-moddalar, № 10, 966, 968, 973-moddalar, № 12, 1193-modda; 2022-yil, № 2, 81-modda, № 3, 215, 216-moddalar, № 4, 337-modda, № 5, 464, 466-moddalar, № 6, 575-modda, № 10, 981-modda; 2023-yil, № 3, 184, 185, 187, 188-moddalar, № 4, 265-modda) quyidagi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin: 1) 46-moddaning toʻrtinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Agar shaxs sud tomonidan tayinlangan axloq tuzatish ishlari muddatining jami oʻttiz kundan koʻprogʻini oʻtashdan uzrli sabablarsiz boʻyin tovlasa yoki Oʻzbekiston Respublikasidan tashqariga chiqib ketsa, sud axloq tuzatish ishlarining oʻtalmagan muddatini xuddi shu muddatga ozodlikni cheklash yoki ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazo bilan almashtiradi. Jazoni oʻtashdan boʻyin tovlangan vaqt jazoning oʻtalgan muddatiga qoʻshib hisoblanmaydi”; 2) 481-moddaning birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Ozodlikni cheklash sud tomonidan mahkumga nisbatan uy-joyini u yoki bu sabab bilan tark etishni butunlay taqiqlashdan yoxud ishlash yoki oʻqish vaqtidan, shuningdek ish yoki oʻqish joyigacha borishi va uy-joyiga qaytib kelishi uchun zarur boʻlgan vaqtdan tashqari qolgan vaqtda uy-joyidan chiqishni cheklashdan iborat”; 3) 73-modda: uchinchi qismining “v” bandidagi “shuningdek jazodan muddatidan ilgari shartli ozod qilingan yoki jazosi yengilrogʻi bilan almashtirilgan shaxs jazoning oʻtalmagan qismi mobaynida qasddan yangi jinoyat sodir etganligi uchun hukm qilingan boʻlsa” degan soʻzlar chiqarib tashlansin; toʻrtinchi qismi “g” bandining oʻzbekcha matnidagi “nisbatan qoʻllanilmaydi” degan soʻzlar chiqarib tashlansin; toʻrtinchi qismi quyidagi mazmundagi “d” band bilan toʻldirilsin: “d) jazodan muddatidan ilgari shartli ozod qilingan yoki jazosi yengilrogʻi bilan almashtirilgan va jazoning oʻtalmagan qismi mobaynida qasddan yangi jinoyat sodir etgan shaxsga nisbatan qoʻllanilmaydi”; quyidagi mazmundagi beshinchi — toʻqqizinchi qismlar bilan toʻldirilsin: “Jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilish chogʻida sud asoslar mavjud boʻlgan taqdirda, mahkumning zimmasiga quyidagi majburiyatlarni yuklatishi mumkin: a) ishga yoki oʻqishga joylashish; b) muddatidan ilgari shartli ozod qilingan shaxsning yashash joyi, ish yoki oʻqish joyi oʻzgarganligi haqida uning xulq-atvori ustidan nazoratni amalga oshiruvchi organga xabar berish; v) muayyan joylarga bormaslik; g) alkogolizm, giyohvandlik, zaharvandlik yoki tanosil kasalligidan davolanish kursini oʻtash; d) Oʻzbekiston Respublikasidan tashqariga chiqmaslik. Jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilingan shaxslarning xulq-atvori ustidan nazoratni ichki ishlar organlari, jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilingan harbiy xizmatchilarning xulq-atvori ustidan nazoratni esa — harbiy qismlar yoki muassasalarning qoʻmondonligi amalga oshiradi. Jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilingan shaxsning xulq-atvori ustidan nazoratni amalga oshiruvchi organning taqdimnomasiga binoan sud ilgari ushbu shaxsning zimmasiga yuklatilgan majburiyatlarni toʻliq yoki qisman bekor qilishi yoxud uning zimmasiga qoʻshimcha majburiyatlar yuklatishi mumkin. Prokurorning taqdimnomasiga yoki advokatning iltimosnomasiga binoan sud jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilingan shaxsning zimmasiga yuklatilgan majburiyatlarni toʻliq yoki qisman bekor qilishi mumkin. Agar jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilingan shaxs sud tomonidan oʻz zimmasiga yuklatilgan majburiyatlarni oʻtalmagan jazo muddati davomida bajarmasa, sud uning xulq-atvori ustidan nazoratni amalga oshiruvchi organning taqdimnomasiga binoan uni jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilishni bekor qilish va oʻtalmagan jazo muddatini oʻtashi haqidagi masalani koʻrib chiqadi”; beshinchi qismi oʻninchi qism deb hisoblansin; 4) 74-modda uchinchi qismining “v” bandidagi “shuningdek jazodan muddatidan ilgari shartli ravishda ozod qilish yoki jazoni yengilrogʻi bilan almashtirish qoʻllanilgan va jazoning oʻtalmagan qismi mobaynida qasddan sodir etgan yangi jinoyati uchun” degan soʻzlar chiqarib tashlansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasining 1997-yil 25-aprelda qabul qilingan 409-I-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat-ijroiya kodeksiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1997-yil, № 6, 175-modda; 2003-yil, № 9-10, 149-modda; 2004-yil, № 1-2, 18-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2007-yil, № 6, 248-modda, № 9, 422-modda, № 12, 595-modda; 2008-yil, № 4, 187-modda, № 12, 636, 641-moddalar; 2009-yil, № 4, 136-modda, № 12, 470-modda; 2010-yil, № 9, 334-modda; 2012-yil, № 9/1, 238-modda; 2014-yil, № 9, 244-modda; 2015-yil, № 8, 310-modda; 2017-yil, № 3, 47-modda, № 10, 605-modda; 2019-yil, № 3, 165-modda, № 5, 267-modda, № 8, 469-modda, № 9, 588, 592-moddalar, № 12, 880-modda; 2020-yil, № 6, 337-modda; 2021-yil, 4-songa ilova, № 11, 1061-modda, № 12, 1193-modda; 2022-yil, № 5, 464-modda; 2023-yil, № 2, 104-modda, № 3, 187-modda, № 4, 269-modda) quyidagi oʻzgartirishlar kiritilsin: 1) 21-moddaning birinchi qismidagi, 22-moddaning nomidagi va birinchi qismining birinchi xatboshisidagi, 23-moddaning birinchi, uchinchi va toʻrtinchi xatboshilaridagi, 24-moddaning matnidagi, 25-moddaning matnidagi, 251-moddaning birinchi, ikkinchi va toʻrtinchi qismlaridagi, 252-moddaning nomidagi va birinchi xatboshisidagi, 253-moddaning ikkinchi xatboshisidagi, 254-moddaning oltinchi xatboshisidagi, 255-moddaning ikkinchi va oltinchi xatboshilaridagi, 256-moddaning toʻrtinchi qismidagi, 257-moddaning birinchi va ikkinchi qismlaridagi, 26-moddaning birinchi, ikkinchi va beshinchi qismlaridagi, 27-moddaning nomidagi va birinchi xatboshisidagi, 28-moddaning uchinchi xatboshisidagi, 29-moddaning birinchi va ikkinchi qismlaridagi, 30-moddaning uchinchi qismidagi, 32-moddaning matnidagi, 441-moddaning matnidagi, 442-moddaning birinchi qismidagi, 443-moddaning birinchi, uchinchi va beshinchi qismlaridagi, 444-moddaning birinchi va ikkinchi qismlaridagi, uchinchi qismining “g” bandidagi, 169-moddaning birinchi qismidagi, 176-moddaning birinchi va ikkinchi qismlaridagi, 177-moddaning matnidagi, 180-moddaning matnidagi tegishli son va kelishikdagi “jazolarni ijro etish inspeksiyasi” degan soʻzlar tegishli son va kelishikdagi “probatsiya boʻlinmasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 2) 22-moddaning ikkinchi qismidagi, 24-moddaning matnidagi, 25-moddaning matnidagi, 29-moddaning birinchi va ikkinchi qismlaridagi tegishli kelishikdagi “inspeksiya” degan soʻz tegishli kelishikdagi “probatsiya boʻlinmasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 3. Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 20-oktabrda qabul qilingan “Aholi bandligi toʻgʻrisida”gi OʻRQ-642-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2020-yil, № 10, 595-modda; 2021-yil, № 4, 287-modda; 2022-yil, № 3, 216-modda, № 5, 464-modda, № 6, 570-modda, 10-songa ilova) quyidagi oʻzgartirishlar kiritilsin: 1) 30-modda birinchi qismining oʻn ikkinchi xatboshisidagi “yoki axloq tuzatish ishlari” degan soʻzlar chiqarib tashlansin; 2) 45-modda birinchi qismining sakkizinchi xatboshisidagi “yoki axloq tuzatish ishlari” degan soʻzlar chiqarib tashlansin; 3) 48-modda birinchi qismining oʻn uchinchi xatboshisidagi “yoki axloq tuzatish ishlari” degan soʻzlar chiqarib tashlansin.

72. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini taʼminlash
Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.

73. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi: hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin; respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.

74. Ushbu Qonunning kuchga kirishi
Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.