Auditor malaka sertifikatini berish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(order, 2021-11-19)

Oʻzbekiston Respublikasining “Auditorlik faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonuniga va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 19-sentabrdagi PQ-3946-son “Oʻzbekiston Respublikasida auditorlik faoliyatini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq buyuraman: 1. Auditor malaka sertifikatini berish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Ayrim idoraviy normativ-huquqiy hujjatlar 2-ilovaga muvofiq oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin. 3. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oy oʻtgach kuchga kiradi. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Auditorlik faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonuni va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 19-sentabrdagi PQ-3946-son “Oʻzbekiston Respublikasida auditorlik faoliyatini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq auditor malaka sertifikatini (bundan buyon matnda malaka sertifikati deb yuritiladi) berish, qayta rasmiylashtirish, bekor qilish, amal qilishini uzaytirish va tugatish tartibini belgilaydi. 1. Mazkur Nizomda quyidagi tushunchalar ishlatiladi: auditor ― malaka sertifikati ega boʻlgan jismoniy shaxs; talabgor ― malaka sertifikatini olishga talabgor boʻlgan jismoniy shaxs; malaka imtihoni ― auditorga quyilgan talablarga talabgorning mos kelishini tekshirishga yoʻnaltirilgan, malaka imtihoni komissiyasi tomonidan oʻtkaziladigan imtihon; malaka sertifikati ― auditorning malakasini tasdiqlovchi va auditorlik tashkiloti nomidan auditorlik xizmatlari koʻrsatish huquqini beruvchi hujjat; xalqaro buxgalter sertifikati ― “Sertifikatlangan xalqaro professional buxgalter (CIPA)” yoki “Sertifikatlangan qasamyod qilgan buxgalter (ASSA)” yoxud “Sertifikatlangan jamoatchi buxgalter (SRA)” sertifikati. 2. Auditor malaka sertifikatini olgan yilning keyingi yilidan boshlab har yili 40 soatlik malaka oshirish dasturi boʻyicha malaka oshirish kurslarini oʻtishi shart. 3. Talabgor (auditor) xalqaro buxgalter sertifikatiga ega boʻlganda malaka sertifikatini olish va amal qilish muddatini uzaytirish malaka imtihonini topshirmasdan amalga oshiriladi. 4. Malaka imtihonini topshirish uchun talabgor quyidagi talablardan biriga javob berishi kerak: oliy maʼlumotga, oliy taʼlim muassasini bitirganidan soʻng oxirgi oʻn yil ichida kamida uch yillik audit va buxgalteriya hisobi sohasida yoxud shu sohalarda oliy taʼlim muassasalarida dars berish boʻyicha amaliy ish stajiga (shu jumladan, oʻrindoshlik asosida) ega boʻlishi; “buxgalteriya hisobi” va “audit” mutaxassisliklari boʻyicha magistr diplomiga va auditorlik tashkilotida bir yildan kam boʻlmagan amaliy ish stajiga (shu jumladan, oʻrindoshlik asosida) ega boʻlishi; fanning iqtisodiy tarmoqlari sohasida ilmiy darajaga ega boʻlishi. Bunda xorijiy davlatlarda olingan oliy maʼlumot yoki ilmiy daraja belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasidagi maʼlumotga ekvivalent deb topilgan taqdirda eʼtiborga olinadi. 5. Malaka imtihonini oʻtkazish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi (bundan buyon matnda Vazirlik deb yuritiladi) tomonidan komissiya raisini hisobga olgan holda toʻrt kishidan kam boʻlmagan tarkibda malaka imtihoni komissiyasi tashkil qilinadi. Malaka imtihoni komissiyasi tarkibiga Vazirlik xodimlari va auditorlarning respublika jamoat birlashmasi vakillari kiritiladi. 6. Malaka imtihoni komissiyasi tarkibi har bir malaka imtihoni uchun alohida tuziladi va doimiy hisoblanmaydi. 7. Malaka imtihoni komissiyasi qarorlari bayonnomalar bilan rasmiylashtiriladi va malaka imtihon komissiyasi raisi hamda barcha aʼzolari tomonidan imzolanadi. 8. Talabgor malaka imtihonini topshirish uchun quyidagi hujjatlarni Vazirlikka taqdim etadi: a) mazkur Nizomning 1-ilovasiga muvofiq malaka imtihonini topshirishga ruxsat berish toʻgʻrisidagi ariza; b) pasport nusxasi (chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar uchun — yashash uchun guvohnomasining nusxasi); v) oliy maʼlumot toʻgʻrisidagi diplom yoki ilmiy darajasi toʻgʻrisidagi hujjat yoxud vakolatli davlat organining xorijiy taʼlim muassasasida olingan oliy maʼlumot yoki ilmiy darajasi toʻgʻrisidagi hujjatni tan olish guvohnomasi (nusxasi olinib, asli qaytariladi); g) xalqaro buxgalter sertifikati mavjud boʻlganda (nusxasi olinib, asli qaytariladi) yoxud ushbu hujjatni bergan muassasa tomonidan tasdiqlangan nusxasi; d) mehnat daftarchasi (mehnat stajini tasdiqlovchi “Elektron mehnat daftarchasi tizimidan koʻchirma) (nusxasi olinib, asli qaytariladi), (oʻrindoshlik boʻyicha mehnat staji mavjud boʻlgan taqdirda bu haqda mehnat daftarchasiga yozuv kiritilgan boʻlishi lozim); e) 3 x 4 hajmdagi 2 dona fotosurat; j) malaka imtihonini topshirishga ruxsat berish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqish uchun bazaviy hisoblash miqdorining 50 foizi miqdorida yigʻim toʻlanganligi toʻgʻrisidagi toʻlov hujjati nusxasi. Talabgordan mazkur Nizomda nazarda tutilmagan hujjatlarni taqdim etilishini talab qilishga yoʻl qoʻyilmaydi. 9. Mazkur Nizomning 8-bandida koʻrsatilgan hujjatlar talabgor tomonidan Vazirlikka shaxsan, pochta yoki elektron aloqa vositalari orqali ularni olinganligini tasdiqlovchi xabarnoma bilan birga topshiriladi. 10. Vazirlik ariza tushgan kundan boshlab uch ish kuni mobaynida talabgorning malaka imtihonini topshirishga ruxsat berish yoki rad etish haqida qaror qabul qiladi. 11. Vazirlik quyidagi asoslarga koʻra malaka imtihonini topshirishga ruxsat berishni rad etadi: a) talabgor mazkur Nizomning 4-bandi talablariga javob bermaganda; b) mazkur Nizomning 8-bandida koʻrsatilgan hujjatlarni toʻliq boʻlmagan holda taqdim etganda. Talabgorni boshqa asoslarga koʻra malaka imtihonini topshirishni rad etishga yoʻl qoʻyilmaydi. 12. Talabgorning malaka imtihonini topshirishi rad etilgan taqdirda Vazirlik tomonidan tegishli qaror qabul qilinadi va talabgorga rad etish sabablari koʻrsatilgan holda, qabul qilingan qaror haqida uch ish kuni ichida yozma yoki elektron shaklda xabardor qilinadi. 13. Malaka imtihonini topshirishga ruxsat berish rad etilgan talabgor rad etishga sababchi boʻlgan kamchiliklarni bartaraf etgandan keyingina qayta ariza berishi mumkin. Malaka imtihonini topshirishga ruxsat berish rad etilishiga asos boʻlib xizmat qilgan kamchiliklarni bartaraf etish uchun talabgorga 15 kundan koʻp boʻlmagan muddat beriladi. Hujjatlarni qayta koʻrib chiqish uch kun mobaynida amalga oshiriladi. Talabgorning arizasi qayta koʻrib chiqilganligi uchun yigʻim undirilmaydi. Agar malaka imtihonini topshirishga ruxsat berish rad etilishiga asos boʻlib xizmat qilgan kamchiliklar 15 kun mobaynida bartaraf etilmasa, bunda talabgorning arizasi yangidan taqdim etilgan deb hisoblanadi. 14. Talabgorning malaka imtihonini topshirishiga ruxsat berish yuzasidan qaror qabul qilinganida u malaka imtihonini topshirishga ruxsat berilgan shaxslar roʻyxatiga kiritiladi va roʻyxat malaka imtihoni boshlanishidan oldin imtihon komissiyasiga topshiriladi. Bunda malaka imtihoni guruhlar shakllanishiga qarab, lekin har chorakda kamida bir marotaba oʻtkaziladi. 15. Malaka imtihonini oʻtkazish toʻgʻrisidagi maʼlumot, uni oʻtkazish haqidagi qaror qabul qilingan kundan boshlab ikki kundan kechiktirmay Vazirlikning va auditorlar respublika jamoat birlashmasining veb-saytlarida joylashtiriladi. 16. Malaka imtihonini topshirishga ruxsat berilgan talabgorlar uni oʻtkazish sanasi, vaqti va joyi haqida malaka imtihoni oʻtkaziladigan kundan kamida oʻn kun oldin pochta yoki elektron aloqa vositalari orqali xabardor qilinadi. 17. Malaka imtihoni komissiyasining soni va shaxsiy tarkibi, shuningdek ish reglamenti Vazirlik tomonidan tasdiqlanadi. 18. Malaka imtihonini topshirishda talabgorlar pasport yoki shaxsini tasdiqlovchi boshqa hujjatni taqdim etadi. 19. Talabgor pasporti yoki shaxsini tasdiqlovchi boshqa hujjatni taqdim qilmaganda yoxud malaka imtihoniga kechikkan taqdirda malaka imtihoniga qoʻyilmaydi va malaka imtihoniga kelmagan hisoblanadi. Bunda talabgor navbatdagi malaka imtihonidan oʻtadigan talabgorlar roʻyxatiga kiritiladi. 20. Agarda talabgor, uni mazkur Nizomda nazarda tutilgan tartibda xabardor qilinganidan soʻng, ikki marotaba malaka imtihonini topshirishga kelmasa, taqdim etilgan hujjatlar talabgorga qaytariladi. Bunda arizani koʻrib chiqish uchun toʻlangan yigʻim qaytarib berilmaydi. 21. Talabgor tomonidan hujjatlarni qayta topshirish mazkur Nizomning 8-bandida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 22. Malaka imtihoni test sinovi usulida kompyuter texnikasidan foydalangan holda oʻtkaziladi. Malaka imtihonining shaffofligi va xolisligini taʼminlash maqsadida malaka imtihonini oʻtkazish jarayoni uzluksiz ravishda videoyozuvga (ovozli) tushiriladi. 23. Test savollari Vazirlik tomonidan auditorlarning respublika jamoat birlashmasi bilan birgalikda ishlab chiqiladi. Test savollariga kiritilgan fanlar boʻyicha mavzular Vazirlikning veb-saytiga joylashtiriladi. Test savollari normativ-huquqiy hujjatlarga kiritilgan oʻzgartirish va qoʻshimchalarni hisobga olgan holda yangilab boriladi. 24. Test sinovi quyidagi boʻlimlar boʻyicha 80 ta savoldan iborat boʻladi: moliyaviy hisob; boshqaruv hisobi va moliyaviy tahlil; audit; soliq solish va tadbirkorlik faoliyatini huquqiy tartibga solish. Talabgorga malaka imtihonini topshirish uchun toʻrt soat vaqt taqdim etiladi. Talabgorning toʻgʻri javoblar boʻyicha yakuniy natijasi 75 foiz va undan yuqori koʻrsatkichni tashkil qilgan boʻlsa, u malaka imtihonini muvaffaqiyatli topshirgan hisoblanadi. 26. Malaka imtihoni oʻtkazilayotgan paytda qonun hujjatlari, yoʻriqnoma materiallari, axborotnomalar va maxsus adabiyotlardan, uyali telefondan yoki boshqa axborot texnologiya vositalaridan (shu jumladan kalkulyator sifatida) foydalanish, boshqa talabgorlar bilan muloqot qilish taqiqlanadi. Ushbu talablarni buzgan talabgorlar auditoriyadan chiqarib yuboriladi va malaka imtihonidan oʻtmagan deb hisoblanadi. Oʻzi bilan birga ichimlik suvi, dori va malaka imtihonini topshirish uchun zarur boʻlgan boshqa vositalar (koʻzoynak, linzalar) boʻlishiga ruxsat etiladi. Talabgorning barcha shaxsiy buyumlari, shu jumladan uyali telefon yoki boshqa axborot texnologiya vositalari (oʻchirilgan holatda) maxsus ajratilgan joyda saqlanadi. 27. Begona shaxslarni test sinovlari oʻtkazilayotgan xonaga kiritilishiga yoʻl qoʻyilmaydi. 28. Malaka imtihonidan oʻta olmagan talabgor, malaka imtihonini topshirgan sanadan kamida bir oy oʻtgandan soʻng malaka imtihonini qayta topshirish uchun mazkur Nizomning 8-bandida nazarda tutilgan hujjatlarni taqdim qilishi mumkin. Malaka imtihonini topshira olmagan talabgorlarga yigʻim qaytarilmaydi. 29. Malaka imtihoni natijalari malaka imtihoni oʻtkazilgan kuni malaka imtihoni komissiyasining bayonnomasi bilan rasmiylashtiriladi. 30. Malaka imtihon natijalari Vazirlikning rasmiy veb-saytida malaka imtihoni oʻtkazilganidan soʻng ikki kundan kechikmay eʼlon qilinadi. 31. Malaka imtihoni komissiyasining bayonnomalari qonun hujjatlarida belgilangan tartibda Vazirlikda saqlanadi. 32. Malaka sertifikati auditorning fotosurati yopishtirilgan maxsus blankda mazkur Nizomning 2-ilovasiga muvofiq shaklda rasmiylashtiriladi va Oʻzbekiston Respublikasi hududida yuridik kuchga ega boʻladi. 33. Malaka sertifikatining blankalari Vazirlik buyurtmanomasiga koʻra “Davlat belgisi” davlat ishlab chiqarish birlashmasida bosma usulda tayyorlanadi. 34. Malaka sertifikati Vazirlik tomonidan malaka imtihoni komissiyasi bayonnomalari olingandan keyin 10 kun muddatda rasmiylashtiriladi va auditorga yoki ishonchnoma asosida uning vakiliga auditorlar reyestriga imzo qoʻyilgach beriladi. 35. Agar auditor malaka sertifikatini rasmiylashtirilgan kunidan boshlab uch oy davomida uni olishga kelmasa yoki uni olishdan yozma ravishda ixtiyoriy tartibda bosh tortsa Vazirlik malaka sertifikatining amal qilishini tugatish toʻgʻrisida qaror qabul qilishi mumkin. Bunda auditor tomonidan toʻlangan yigʻim qaytarilmaydi. 36. Malaka sertifikati dastlab besh yillik muddatga, talabgor malaka imtihonini muvaffaqiyatli topshirganda, yoxud xalqaro buxgalter sertifikatiga ega boʻlgan talabgorlarga malaka imtihonini topshirmasdan beriladi. Dastlabki besh yillik muddat tugagandan soʻng uning amal qilish muddatini navbatdagi oʻn yilga uzaytirish, auditor malaka imtihoni muvaffaqiyatli topshirganda yoxud auditor xalqaro buxgalter sertifikatiga ega boʻlganda malaka imtihonini topshirmasdan amalga oshiriladi. Malaka sertifikatini keyingi muddatsiz davrga uzaytirish auditor malaka imtihonini muvaffaqiyatli topshirganda yoxud auditor xalqaro buxgalter sertifikatiga ega boʻlganda yoki oʻn yildan kam boʻlmagan uzluksiz auditor ish staji mavjud boʻlganda malaka imtihonini topshirmasdan amalga oshiriladi. Malaka sertifikatining amal qilish muddatini uzaytirish uchun hujjatlar mazkur Nizomning 37-bandiga muvofiq taqdim etilganda, malaka sertifikatining amal qilish muddatini uzaytirish toʻgʻrisidagi ariza taqdim etilgan sanadan boshlab malaka sertifikatining amal qilish muddati tugashi sanasigacha boʻlgan vaqt oraligʻi auditor sifatida uzluksiz ish stajini hisoblashda inobatga olinadi. Auditor lavozimiga tayinlashlar oraligʻidagi vaqt bir oydan oshmagan boʻlsa, ushbu davr auditor sifatidagi uzluksiz ish stajini aniqlashda uzilish deb hisoblanmaydi. 37. Auditor, malaka sertifikatining amal qilish muddati tugashidan 3 oy oldin, biroq malaka sertifikatining amal qilish muddati tugashidan 6 oydan koʻp boʻlmagan muddatda Vazirlikka malaka sertifikatining muddatini uzaytirish toʻgʻrisida mazkur Nizomning 1-ilovasiga muvofiq ariza bilan murojaat qiladi. Arizaga quyidagi hujjatlar ilova qilinishi lozim: a) malaka sertifikatining asl nusxasi; b) malaka oshirish kurslarini tamomlaganligi haqidagi guvohnoma (nusxasi olinib, asli qaytariladi) yoxud ushbu hujjatni bergan muassasa tomonidan tasdiqlangan nusxasi; v) arizani koʻrib chiqish uchun bazaviy hisoblash miqdorining 50 foizi miqdorida yigʻim toʻlanganligi toʻgʻrisidagi toʻlov hujjati nusxasi; g) xalqaro buxgalter sertifikati mavjud boʻlganda (nusxasi olinib, asli qaytariladi) yoxud ushbu hujjatni bergan muassasa tomonidan tasdiqlangan nusxasi; d) mehnat daftarchasi (mehnat stajini tasdiqlovchi “Elektron mehnat daftarchasi” tizimidan koʻchirma) (nusxasi olinib, asli qaytariladi). 38. Malaka sertifikati muddatini uzaytirish mazkur Nizomning 36 va 37-bandlarida belgilangan talablarga rioya etilganda amalga oshiriladi. Malaka sertifikatining amal qilish muddati malaka sertifikatining blankasida koʻrsatilgan amal qilish muddati tugagan paytdan boshlab uzaytiriladi. 39. Auditor malaka sertifikatining amal qilish muddatini uzaytirish uchun malaka imtihonidan oʻta olmagan taqdirda, malaka sertifikatini qaytadan berish mazkur Nizom asosida amalga oshiriladi. Agarda auditor, uni mazkur Nizomda nazarda tutilgan tartibda xabardor qilinganidan soʻng, malaka sertifikatining amal qilish muddatini uzaytirish uchun malaka imtihonini topshirishga kelmasa, malaka sertifikatining amal qilish muddati tugagandan keyin, taqdim etilgan hujjatlar (malaka sertifikatining asl nusxasidan tashqari) qaytariladi. Bunda arizani koʻrib chiqish uchun toʻlangan yigʻim qaytarib berilmaydi. 40. Malaka sertifikatining amal qilish muddatining uzaytirilishi belgilangan tartibda mazkur malaka sertifikatining blankasida maxsus belgini (yozuv) qayd etish orqali amalga oshiriladi. Malaka sertifikati blankasida uning muddatini uzaytirishga taalluqli toʻldirilmagan qatorlar mavjud boʻlmagan taqdirda, auditorga avvalgi roʻyxatga olish raqami qoʻyilgan yangi malaka sertifikati beriladi. Ilgari berilgan malaka sertifikati blankasi Vazirlik tomonidan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda yoʻq qilinadi. 41. Auditorning familiyasi, ismi, sharifi oʻzgargan taqdirda, u tegishli oʻzgartirishlarni tasdiqlovchi hujjatlar berilgan sanadan soʻng bir oy ichida Vazirlikka mazkur Nizomning 1-ilovasiga muvofiq shaklda malaka sertifikatini qayta rasmiylashtirish toʻgʻrisida ariza bilan murojaat qiladi. Bunda arizaga qayta rasmiylashtirilishi lozim boʻlgan malaka sertifikatining asl nusxasi bilan birga ikkita fotosurat (3 x 4 hajmdagi) va tegishli oʻzgarishlarni tasdiqlovchi hujjatlarning nusxalari ilova qilinadi. Malaka sertifikatini qayta rasmiylashtirish uchun auditordan bazaviy hisoblash miqdorining 25 foizi miqdorida yigʻim undiriladi. 42. Malaka sertifikatining qayta rasmiylashtirilishi auditor tomonidan ariza berilgan paytdan boshlab besh ish kuni mobaynida amalga oshiriladi, bunda avvalgi raqam va ilgari belgilangan amal qilish muddati koʻrsatilgan malaka sertifikatining yangi blankasi beriladi, ilgari berilgan malaka sertifikat blankasi Vazirlik tomonidan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda yoʻq qilinadi. 43. Yoʻqotilgan yoki yaroqsiz holga kelgan malaka sertifikatining oʻrniga auditorning mazkur Nizomning 1-ilovasiga muvofiq shaklda malaka sertifikatini dublikatini berish haqidagi arizasiga koʻra malaka sertifikatining dublikati beriladi. 44. Malaka sertifikatining dublikatida uning avvalgi qayd etilgan raqami va ilgari belgilangan amal qilish muddati yoziladi, yangi blankaning yuqoridagi burchagida “Dublikat” yozuvi koʻrsatilgan boʻlishi kerak. Yaroqsiz holga kelgan malaka sertifikati Vazirlikka qaytarilishi va qonun hujjatlarida belgilangan tartibda yoʻq qilinishi lozim. 45. Dublikat berishda auditordan bazaviy hisoblash miqdorining 25 foizi miqdorida yigʻim undiriladi. 46. Malaka sertifikatining amal qilishini tugatish uchun quyidagilar asos boʻladi: auditorning arizasi; auditorlik tekshiruvi davomida auditor olingan maʼlumotlarni auditorlik tekshiruvi buyurtmachisining ruxsatisiz uchinchi shaxslarga berishi, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno; auditorlik faoliyatini amalga oshirayotganda qonun hujjatlari talablarini muntazam yoki bir marta qoʻpol ravishda buzganlik; auditorlik tekshiruvi oʻtkazishda aniqlangan, xoʻjalik yurituvchi subyektning buxgalteriya hisobi yuritish, shuningdek moliyaviy hisobotni tuzish boʻyicha belgilab qoʻyilgan talablarni buzish faktlarining auditor tomonidan yashirilganligi; auditorlik faoliyatida uch yil davomida ishtirok etmaslik; auditorning malaka sertifikati boshqa shaxsga topshirilgan boʻlib, mazkur shaxs ushbu hujjatni auditorlik faoliyatida ishtirok etish uchun oʻz nomidan foydalanish maqsadida ishlatganlik faktining aniqlanganligi; sudning muayyan lavozimlarni egallash yoki moliya-xoʻjalik munosabatlari sohasida muayyan faoliyat bilan shugʻullanish huquqidan mahrum qilish tariqasidagi jazoni nazarda tutuvchi hukmining qonuniy kuchga kirganligi; fuqaroni belgilangan tartibda muomalaga layoqatsiz yoki muomala layoqati cheklangan deb topish toʻgʻrisidagi sud qarori. 47. Auditorlik faoliyatini amalga oshirayotganda quyidagi holatlar qonun hujjatlari talablarini bir marta qoʻpol ravishda buzish deb topiladi: qasddan soxta auditorlik xulosasini tuzish; auditorlik tekshiruvini oʻtkazishdagi maxfiy axborotni buyurtmachining ruxsatisiz oshkor qilish (qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno); auditorlik tekshiruvini oʻtkazishda aniqlangan xoʻjalik yurituvchi subyekt tomonidan buxgalteriya hisobini yuritish, shuningdek moliyaviy hisobotni tuzish boʻyicha belgilangan talablarni buzish faktlarining auditor tomonidan yashirilishi; malaka sertifikatini boshqa shaxsga uning ushbu hujjatdan oʻz nomidan auditorlik faoliyatida ishtirok etish uchun foydalanish maqsadida berish faktining aniqlanishi; auditorning nazorat qiluvchi yoki huquqni muhofaza qilish organlari tomonidan oʻtkaziladigan tekshirishlarda auditorlik tashkiloti va ushbu organlar oʻrtasida shartnoma tuzmasdan mutaxassis sifatida ishtirok etishi; auditorning bir vaqtning oʻzida bittadan ortiq auditorlik tashkilotida auditorlik faoliyatini amalga oshirishi; auditor bir vaqtning oʻzida bittadan koʻp auditorlik tashkilotida muassis (ishtirokchi) boʻlishi faktining aniqlanishi; har yilgi malaka oshirishdan oʻtmaslik. 48. Malaka sertifikatining amal qilishi uni tugatish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilingan sanadan boshlab tugatiladi, mazkur bandning ikkinchi xatboshisida nazarda tutilgan holat bundan mustasno. Auditorlik tashkiloti litsenziyasining amal qilishini tugatishga sabab boʻlgan qoidabuzarliklarga yoʻl qoʻygan auditorlik tashkiloti rahbarining, shuningdek auditorning malaka sertifikati amal qilishi litsenziyaning amal qilishini tugatish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilingan sanadan eʼtiboran tugatiladi. 49. Malaka sertifikati quyidagi hollarda bekor qilinadi: Vazirlikning malaka sertifikatini berish toʻgʻrisidagi qarori noqonuniy ekanligi aniqlanganda; malaka sertifikati soxta hujjatlardan foydalangan holda olinganligi fakti aniqlanganda. 50. Malaka sertifikatini bekor qilish toʻgʻrisidagi qaror malaka sertifikati berilgan sanadan boshlab amal qiladi. 51. Qonun hujjatlarini buzganlik uchun malaka sertifikati bekor qilingan yoki malaka sertifikatining amal qilishi tugatilgan auditorlar, malaka sertifikati bekor qilingan yoxud amal qilishi tugatilgan sanadan boshlab uch yil mobaynida malaka sertifikatini takroran olish uchun murojaat qilish huquqiga ega emas. 52. Malaka sertifikatini bekor qilish yoki uning amal qilishini tugatish toʻgʻrisidagi qaror ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilinadi. 53. Malaka sertifikatini bekor qilish yoki uning amal qilishini tugatish toʻgʻrisidagi qarori besh kunlik muddatda auditorga va ushbu auditor xizmat koʻrsatayotgan auditorlik tashkilotiga yuboriladi. 54. Auditor malaka sertifikatini bekor qilish yoki amal qilishini tugatish toʻgʻrisidagi qarorni olgan kundan boshlab 10 kun mobaynida oʻz malaka sertifikatini Vazirlikka belgilangan tartibda yoʻq qilish uchun qaytarishi shart. 55. Vazirlikning malaka sertifikatini amal qilishini tugatish yoki uni bekor qilish toʻgʻrisidagi qarori ustidan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda sudga shikoyat qilinishi mumkin. 56. Vazirlik tomonidan auditorlar reyestri yuritiladi va unda quyidagi maʼlumotlar qayd etiladi: malaka sertifikatini olish sanasi, olgan shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi va imzosi; jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqami (JSh ShIR); malaka sertifikatining raqami, berilgan sanasi; har yili malaka oshirish kurslaridan oʻtganligi toʻgʻrisidagi maʼlumot; xalqaro buxgalter sertifikatining nomi va berilgan sanasi; malaka sertifikatining amal qilish muddati uzaytirilganligi, amal qilishi tugatilganligi, bekor qilinganligi, qayta rasmiylashtirilganligi hamda dublikat berilganligi toʻgʻrisida maʼlumotlar. 57. Vazirlikning veb-saytida auditorlar reyestr bilan tanishish uchun ochiq boʻlgan maʼlumotlar joylashtiriladi va unda quyidagilar koʻrsatiladi: auditorning familiyasi, ismi, otasining ismi; malaka sertifikatining raqami, berilgan sanasi; malaka sertifikatining amal qilish muddati; auditorlarning malaka oshirganligi toʻgʻrisidagi maʼlumot (yil yakuni boʻyicha); malaka sertifikatining amal qilishini tugatish, bekor qilish va dublikatini berish toʻgʻrisidagi maʼlumotlar. 58. Mazkur Nizomni bajarish jarayonida kelib chiqadigan nizolar qonun hujjatlariga muvofiq hal etiladi 59. Mazkur Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladi. 60. Mazkur Nizom Oʻzbekiston buxgalterlar va auditorlar milliy assotsiatsiyasi hamda Oʻzbekiston auditorlar palatasi bilan kelishilgan. 1. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan 2000-yil 25-sentabrda 68-son bilan tasdiqlangan Auditor malaka sertifikatini berish tartibi toʻgʻrisidagi nizom (roʻyxat raqami 977, 2000-yil 13-oktabr) (Oʻzbekiston Respublikasi vazirliklari, davlat qoʻmitalari va idoralarining meʼyoriy hujjatlari axborotnomasi, 2000-y., 19-son, 37-modda),. 2. Oʻzbekiston Respublikasi moliya vazirining 2004-yil 26-fevraldagi 34-son “Auditor malaka sertifikatini berish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi buyrugʻi (roʻyxat raqami 977-1, 2004-yil 19-aprel) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2004-y., 16-son, 190-modda). 3. Oʻzbekiston Respublikasi moliya vazirining 2005-yil 23-sentabrdagi 93-son “Auditor malaka sertifikatini berish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi buyrugʻi (roʻyxat raqami 977-2, 2005-yil 18-oktabr) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2005-y., 41-42-son, 323-modda). 4. Oʻzbekiston Respublikasi moliya vazirining 2007-yil 15-iyundagi 65-son “Auditor malaka sertifikatini berish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi buyrugʻi (roʻyxat raqami 977-3, 2007-yil 18-iyul) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2007-y., 29-30-son, 310-modda). 5. Oʻzbekiston Respublikasi moliya vazirining 2008-yil 9-dekabrdagi 112-son “Auditor malaka sertifikatini berish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi buyrugʻi (roʻyxat raqami 977-4, 2008-yil 23-dekabr) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2008-y., 52-son, 533-modda). 6. Oʻzbekiston Respublikasi moliya vazirining 2013-yil 13-avgustdagi 76-son “Auditor malaka sertifikatini berish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi buyrugʻi (roʻyxat raqami 977-5, 2013-yil 27-avgust) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2013-y., 35-son, 472-modda). 7. Oʻzbekiston Respublikasi moliya vazirining 2016-yil 17-maydagi 34-son “Auditor malaka sertifikatini berish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga oʻzgartirishlar kiritish haqida”gi buyrugʻi (roʻyxat raqami 977-6, 2016-yil 6-iyun) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2016-y., 23-son, 271-modda). 8. Oʻzbekiston Respublikasi moliya vazirining 2017-yil 8-avgustdagi 119-son “Auditor malaka sertifikatini berish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi buyrugʻi (roʻyxat raqami 977-7, 2017-yil 15-sentabr) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2017-y., 37-son, 1023-modda). 9. Oʻzbekiston Respublikasi moliya vazirining 2018-yil 1-fevraldagi 15-son “Auditor malaka sertifikatini berish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga oʻzgartirishlar kiritish haqida”gi buyrugʻi (roʻyxat raqami 977-8, 2018-yil 27-fevral) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2018-y., 9-son, 158-modda).