Xalqaro yuk tashishlarda elektron plombalarni qoʻllagan holda avtotransport vositalarini kuzatib borish tizimini joriy etish toʻgʻrisida
(resolution, 2021-07-08)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Bojxona maʼmuriyatchiligini isloh etish va Oʻzbekiston Respublikasi davlat bojxona xizmati organlari faoliyatini takomillashtirish toʻgʻrisida” 2020-yil 5-iyundagi PF-6005-son Farmoniga muvofiq, shuningdek, xalqaro yuk tashishlarda elektron plombalarni qoʻllagan holda avtotransport vositalarini kuzatib borish tizimini joriy etish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi va Transport vazirligining 2021-yil 1-sentabrdan 2021-yil oxiriga qadar Xalqaro yuk tashishlarda elektron plombalarni qoʻllagan holda avtotransport vositalarini kuzatib borish tizimi (keyingi oʻrinlarda — masofaviy kuzatib borish tizimi) boʻyicha tajriba-sinov loyihasini amalga oshirish toʻgʻrisidagi taklifiga rozilik berilsin. 2. Belgilansinki, masofaviy kuzatib borish tizimi tajriba-sinov loyihasini amalga oshirish davrida: a) elektron plombalar bojxona nazorati ostidagi tovarlar ortilgan avtotransport vositalarining harakatini masofaviy nazorat qilish maqsadida ularning yuk boʻlimlariga bojxona xizmati organlari xodimlari tomonidan joʻnatuvchi bojxona postida quyidagi hollarda oʻrnatiladi va manzil bojxona postida yechib olinadi: Davlat bojxona qoʻmitasining xavflarni boshqarish tizimi tomonidan belgilanganda; huquqni muhofaza qiluvchi organlar va xorijiy davlatlar bojxona xizmatlari yoki huquqni muhofaza qiluvchi idoralari tomonidan oldindan olingan tezkor maʼlumotlar asosida; bojxona nazoratining texnik vositalarini qoʻllash yakunlari boʻyicha amaldagi maʼlumotlarning tovarga ilova qilingan hujjatlarda koʻrsatilgan maʼlumotlarga nomuvofiqligi aniqlanganda; yuk joʻnatuvchi, yuk qabul qiluvchi yoki tashuvchining talabiga koʻra; b) bojxona organlari tomonidan elektron plombalar oʻrnatilgan avtotransport vositalariga bir vaqtning oʻzida boshqa turdagi maxsus bojxona plombalari qoʻyilmaydi, avtotransport vositasiga ikki yoki undan ortiq plombalar qoʻyilishi lozim boʻlgan holatlar bundan mustasno; v) bojxona nazorati ostidagi tovarlar ortilgan avtotransport vositalarini elektron plombalar bilan taʼminlash, xizmat koʻrsatish hamda kuzatuvni tashkil etish uchun Davlat bojxona qoʻmitasi tomonidan tayyorlangan texnik talablar asosida manfaatdor tashkilotlar (milliy operatorlar) jalb etiladi; g) elektron plombalar tizimi xizmat koʻrsatuvchi milliy operatorlar tomonidan begʻaraz asoslarda foydalanish uchun taqdim etiladi; d) elektron plombalardan foydalanganlik uchun yigʻim undirilmaydi. 3. Xalqaro yuk tashishlarda elektron plombalarni qoʻllagan holda avtotransport vositalarini kuzatib borish tizimini joriy etish tartibi toʻgʻrisidagi vaqtincha nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 4. Masofaviy kuzatib borish tizimi tajriba-sinov loyihasini amalga oshirish davrida Xalqaro yoʻllarda tashish kitobchasini qoʻllagan holda yuklarni xalqaro tashish toʻgʻrisidagi bojxona konvensiyasi (Jeneva, 1975-yil) doirasida tashilayotgan yuklarga nisbatan qoʻllanilmaydi, xavflarni boshqarish tizimi tomonidan aniqlagan holatlar bundan mustasno. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi Transport vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi bilan birgalikda 2021-yil 1-dekabrga qadar masofaviy kuzatib borish tizimi tajriba-sinov loyihasini amalga oshirish yakunlaridan kelib chiqib, ijobiy va salbiy oqibatlarning, xarajatlar va daromadlarning huquqiy eksperiment jarayonida erishilgan ijtimoiy-iqtisodiy natijalar haqidagi maʼlumotlar bilan asoslantirilgan prognozni amalga oshirsin va mazkur yoʻnalishda qonunchilikni takomillashtirish yoxud normativ-huquqiy hujjatni oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritsin. 6. Ushbu qaror 2022-yilning 1-yanvariga qadar amal qiladi. 7. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining moliya-iqtisodiyot va kambagʻallikni qisqartirish masalalari boʻyicha oʻrinbosari — iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vaziri J.A. Qoʻchqorov hamda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisi M.B. Azimov zimmasiga yuklansin. 1. Mazkur Nizom avtomobilda xalqaro yuk tashishlarda elektron plombalarni qoʻllagan holda transport vositalarini kuzatib borish tartibini belgilaydi. 2. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: axborot tizimining dasturiy taʼminoti (keyingi oʻrinlarda — dasturiy taʼminot) — transport vositalarining joylashuvi, shuningdek, identifikatsiya vositalari yaxlitligini nazorat qiladigan GSM/GPRS va GPS xizmatlari yoki sunʼiy yoʻldosh tizimlari signallari va maʼlumotlaridan foydalangan holda axborotlarni qayta ishlovchi dasturiy taʼminot; joʻnatuvchi bojxona posti — tovarlarning barcha turkumi yoki uning bir qismi uchun tashuv boshlanadigan bojxona posti; kechiktirib boʻlmaydigan tezkor tadbirlar — transport vositalarini qidirib topish, tovarlarning but holatda manzil bojxona postlariga yetkazilishini taʼminlash yuzasidan bojxona va boshqa huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan hamkorlikda amalga oshiriladigan chora-tadbirlar; manzil bojxona posti — tovarlarning barcha turkumi yoki uning bir qismi uchun tashuv tugaydigan bojxona posti; milliy operator — avtomobilda xalqaro yuk tashishlarda elektron plombalarni qoʻllagan holda transport vositalarini kuzatib borish uchun bojxona xizmati organlariga elektron plomba va dasturiy taʼminotni taqdim etadigan Oʻzbekiston Respublikasida roʻyxatdan oʻtgan yuridik shaxs; mobil ilova — foydalanuvchilar tomonidan avtotransport vositasining harakat yoʻnalishini kuzatish imkonini beruvchi dasturiy mahsulot; elektron plombalar — avtotransport vositasining harakat marshruti toʻgʻrisida maʼlumotlarni saqlash va tizimga uzatish, shuningdek, avtotransport vositasining yuk boʻlinmasiga kirish imkonini cheklovchi hamda xalqaro tashuvlarni amalga oshirayotgan avtotransport vositasini onlayn kuzatib borish imkonini beruvchi identifikatsiyalash vositasi. 3. Elektron plombalarni oʻrnatish, yechib olish va saqlash tartibi hamda unga qoʻyiladigan texnik talablar Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi (keyingi oʻrinlarda — Davlat bojxona qoʻmitasi) tomonidan belgilanadi. 4. Elektron plombalar Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga olib kirilayotgan, olib chiqilayotgan yoki tranzit tartibida harakatlanayotgan bojxona nazorati ostidagi tovarlar ortilgan transport vositalari yuk boʻlimlariga bojxona xizmati organlari xodimlari tomonidan joʻnatuvchi bojxona postida oʻrnatiladi va manzil bojxona postida yechib olinadi. 5. Avtotransport vositalarining yuk boʻlimlariga oʻrnatilgan elektron plomba faollashtirilgandan soʻng Davlat bojxona qoʻmitasi Kontrabandaga qarshi kurashish va bojxona auditi bosh boshqarmasining Situatsion markazi (keyingi oʻrinlarda — Situatsion markaz) hamda Davlat bojxona qoʻmitasining hududiy boshqarmalari tomonidan avtotransport vositalarining harakatini masofaviy nazorat qilish imkoniyati yaratiladi. 6. Tovarlar ortilgan avtotransport vositalarining yuk boʻlimlariga oʻrnatilgan elektron plombalarni ushbu avtotransport vositalaridan tovar yoki buyumlarni tushirish, shuningdek, avtotransport vositalariga boshqa tovar va buyumlarni ortish imkoniyatini istisno etishi lozim. 7. Tovarlar ortilgan avtotransport vositalarini elektron plomba bilan taʼminlash, xizmat koʻrsatish hamda doimiy kuzatuvni tashkil etish bilan shugʻullanuvchi milliy operator eng yaxshi takliflarni tanlash yoʻli bilan Davlat bojxona qoʻmitasi tomonidan tegishli vazirlik va idoralar bilan hamkorlikda tayyorlangan texnik talabga asosan aniqlanadi. 8. Joʻnatuvchi bojxona organi tomonidan avtotransport vositalariga elektron plombalar quyidagi hollarda oʻrnatiladi: Davlat bojxona qoʻmitasining xavflarni boshqarish tizimi tomonidan belgilanganda; huquqni muhofaza qiluvchi organlar va xorijiy davlatlar bojxona xizmatlari yoki huquqni muhofaza qiluvchi idoralari tomonidan oldindan olingan tezkor maʼlumotlar asosida; bojxona nazoratining texnik vositalarini qoʻllash yakunlari boʻyicha amaldagi maʼlumotlarning tovarga ilova qilingan hujjatlarda koʻrsatilgan maʼlumotlarga nomuvofiqligi aniqlanganda; yuk joʻnatuvchi, yuk qabul qiluvchi yoki tashuvchining talabiga koʻra. 9. Quyidagi hollarda avtotransport vositalariga elektron plombalar oʻrnatilmaydi: tovar va transport vositalari bojxona hamrohligida kuzatib borilganda; tirik hayvonlar tashilayotganda; tovarlar “Avtomatlashtirilgan tarzda chiqarib yuborish” axborot tizimi orqali eksport bojxona rejimiga rasmiylashtirilganda (qoʻshimcha ravishda boshqa tovarlar ortilgan holatlar bundan mustasno); qonunchilik hujjatlariga muvofiq maxsus bojxona plombalari qoʻyishning imkoni boʻlmagan boshqa hollarda. 10. Bojxona organlari tomonidan elektron plombalar oʻrnatilgan avtotransport vositalariga bir vaqtning oʻzida boshqa turdagi maxsus bojxona plombalari qoʻyilmaydi. Avtotransport vositasiga ikki yoki undan ortiq plombalar qoʻyilishi lozim boʻlgan holatlar bundan mustasno. 11. Avtotransport vositalari harakatlanish yoʻnalishi va davomiyligi ularga oʻrnatilgan elektron plombalar asosida Situatsion markaz hamda Davlat bojxona qoʻmitasining hududiy boshqarmalari tomonidan maxsus elektron dastur yordamida kuzatib boriladi. 12. Quyidagi hollarda avtotransport vositalarini masofadan onlayn kuzatib borayotgan bojxona organi mansabdor shaxsi xabariga asosan bojxona organlari kechiktirib boʻlmaydigan tezkor tadbirlar amalga oshirishi lozim: elektron plomba oʻttiz daqiqadan ortiq vaqt davomida maxsus elektron dasturga maʼlumot joʻnatmasligi holati aniqlanganda; avtotransport vositasi joʻnatuvchi bojxona posti tomonidan belgilangan yoʻnalishdan (respublika ahamiyatidagi avtomagistraldan) chetga chiqqanda; elektron plombalarga jismoniy shikast yetkazilganda va uni ochishga urinish holatlari aniqlanganda; elektron plombaning akkumulyator quvvati darajasi 10 foizgacha yoki undan past koʻrsatkichni koʻrsatayotganligi maʼlum boʻlganda. 13. Ushbu Nizomning 12-bandida nazarda tutilgan holatlar aniqlanganda, Situatsion markaz xodimi holat kuzatilgan hududga eng yaqin masofadagi hududiy bojxona organini bu haqda xabardor qiladi. Xabar kelib tushgan bojxona organi avtotransport vositasini qidirib topish va holatga aniqlik kiritish choralarini koʻradi. 14. Elektron plombalardan foydalanganlik uchun yigʻim ushbu turdagi plomba oʻrnatilgan avtotransport vositasi harakatlangan masofasidan kelib chiqqan holda bazaviy hisoblash miqdoriga nisbatan hisoblab chiqiladi. Elektron plombalardan foydalanganlik uchun yigʻim miqdori va uning taqsimoti Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi. Elektron plombadan foydalanganlik uchun hisoblangan yigʻim joʻnatuvchi bojxona postida bojxona organlari tomonidan tashuvchidan undirib olinadi. 15. Bojxona organlarida elektron plombalardan foydalanishda Davlat bojxona qoʻmitasi elektron plombalar hamda ulardan foydalanish boʻyicha dasturiy taʼminot va texnik vositalar bilan milliy operator tomonidan taʼminlanadi. Bunda milliy operator: Davlat bojxona qoʻmitasi koʻrsatmasiga asosan elektron plombalarni bojxona postlari oʻrtasida taqsimlaydi va ularning taʼminotini amalga oshiradi; elektron plombalardan foydalangan holda tovarlarni tashiyotgan avtotransport vositalarini kuzatib borish boʻyicha mobil ilova xizmatlarini koʻrsatadi; elektron plombalardan foydalanish jarayonida dasturiy taʼminotda yuzaga kelgan texnik nosozliklarni oʻz vaqtida bartaraf etadi, yaroqsiz holga kelgan elektron plombalarni yangisiga almashtiradi va ushbu yoʻnalishda doimiy texnik xizmat koʻrsatadi; dasturiy taʼminotning doimiy ishchi holatda boʻlishini va axborot xavfsizligini taʼminlaydi; dasturiy taʼminot ichidagi maʼlumotlarni uchinchi shaxslarga oshkor qilmaslik choralarini koʻradi. 16. Elektron plombalardan foydalangan holda tovarlarni tashishda tashuvchi tomonidan qonunchilik hujjatlarida belgilangan majburiyatlarning bajarilmasligi yoki lozim darajada bajarilmasligi oqibatida elektron plombaga yetkazilgan zarar tashuvchidan manzil bojxona postida bojxona organlari tomonidan undiriladi. 17. Tashqi iqtisodiy faoliyat qatnashchilari avtomobilda xalqaro yuk tashishlarda elektron plombalarni qoʻllagan holda transport vositalarini kuzatib borish jarayonida bojxona organi qaroridan norozi boʻlgan taqdirda, shuningdek, bojxona organi mansabdor shaxsining harakati (harakatsizligi) boʻyicha belgilangan tartibda yuqori turuvchi organga yoki sudga shikoyat qilish huquqiga ega. 18. Mazkur Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javob beradilar.