Odam savdosiga qarshi kurashish va munosib mehnat tamoyillarini keng joriy etishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida
(decree, 2025-01-13)

Soʻnggi yillarda mamlakatimizda fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish, odam savdosiga qarshi kurashish, undan jabrlangan shaxslarni har tomonlama himoya qilish, majburiy mehnatning oldini olish va unga toʻliq barham berishning tashkiliy, huquqiy asoslarini mustahkamlash, bu borada davlat va nodavlat tashkilotlarning faoliyatini muvofiqlashtirish, shuningdek, mazkur yoʻnalishlarda faoliyat yuritayotgan xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlikni rivojlantirish borasida tizimli ishlar olib borilmoqda. Bundan tashqari, milliy qonunchilikni odam savdosi va majburiy mehnatga qarshi kurashish sohasidagi xalqaro standartlar bilan uygʻunlashtirish boʻyicha chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda. Xususan, majburiy mehnatga barham berildi, odam savdosiga qarshi kurashish sohasidagi ishlar tizimlashtirildi, xorijda vaqtinchalik mehnat faoliyatini amalga oshirayotgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining huquqiy himoyasi davlat siyosati darajasiga koʻtarildi, oʻzbek paxtasiga qoʻyilgan boykot bekor qilindi, xalqaro reyting va indekslarda Oʻzbekistonning oʻrni yaxshilandi. Mamlakatimizda majburiy mehnatga qarshi kurashish borasida amalga oshirilgan ishlar nufuzli xalqaro tashkilotlar tomonidan yuqori baholandi va boshqa davlatlar uchun namuna sifatida eʼtirof etildi. Oʻzbekistonda munosib mehnat tamoyillarini ilgari surish va respublikaning barcha hududlarida ommalashtirish, mehnat munosabatlari sohasida xalqaro standartlarni keng joriy qilish hamda odam savdosiga qarshi kurashish tizimini takomillashtirish maqsadida: 1. Odam savdosiga va majburiy mehnatga qarshi kurashish milliy komissiyasi Odam savdosiga qarshi kurashish va munosib mehnat masalalari boʻyicha milliy komissiya (keyingi oʻrinlarda — Milliy komissiya) etib qayta tashkil qilinsin va uning tarkibi ilovaga muvofiq tasdiqlansin. Belgilansinki, Milliy komissiya: ichki ishlar vaziri — Milliy komissiya raisining oʻrinbosari rahbarlik qiladigan Odam savdosiga qarshi kurashish masalalari boʻyicha kichik komissiyadan; kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vaziri — Milliy komissiya raisining oʻrinbosari rahbarlik qiladigan Munosib mehnat masalalari boʻyicha kichik komissiyadan iborat boʻladi. 2. Quyidagilar Milliy komissiyaning asosiy vazifalari etib belgilansin: respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat va boshqa tashkilotlarning odam savdosiga qarshi kurashish, undan jabrlangan shaxslarni har tomonlama qoʻllab-quvvatlash, shuningdek, munosib mehnat tamoyillarini, xalqaro mehnat standartlarini keng joriy etish, fuqarolarning mehnat huquqlarini himoya qilish sohasidagi faoliyatini muvofiqlashtirish; odam savdosiga qarshi kurashish, undan jabrlanganlarni ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash, shuningdek, munosib mehnat tamoyillarini keng joriy etish, fuqarolarning mehnat huquqlarini himoya qilishga oid dasturlarni ishlab chiqish va amalga oshirishni tashkil etish hamda ularning ijrosini nazorat qilish; odam savdosiga qarshi kurashish va munosib mehnat tamoyillarini keng joriy etish sohasida amalga oshirilayotgan chora-tadbirlarning natijadorligini tahlil qilish, baholash, monitoring qilish hamda bu boradagi ishlar samaradorligini oshirish, xususan, sohaga oid qonunchilikni takomillashtirish boʻyicha taklif va tavsiyalar ishlab chiqish; odam savdosiga qarshi kurashish, tartibga solinmagan mehnat migratsiyasi holatlarini kamaytirish, munosib mehnat tamoyillarini keng joriy etish va xalqaro mehnat standartlarini tatbiq etish boʻyicha xalqaro va mintaqaviy hamkorlikni rivojlantirish choralarini koʻrish; odam savdosiga oid jinoyatlarni aniqlash, tergov qilish, ularning oldini olish va ularga chek qoʻyish hamda ushbu turdagi jinoyatlardan jabrlangan shaxslarga reabilitatsiya va reyintegratsiya xizmatlarini koʻrsatish amaliyotini takomillashtirish; odam savdosidan hamda majburiy mehnat holatidan keng jamoatchilikni ogohlantirishga, shuningdek, munosib mehnat tamoyillarini targʻib qilishga va ommalashtirishga qaratilgan targʻibot tadbirlarini amalga oshirish boʻyicha tavsiya va takliflar ishlab chiqish; odam savdosiga qarshi kurashish va munosib mehnat tamoyillarini joriy etish sohasida xalqaro tajribani oʻrganish, mazkur sohada axborotlarni yigʻish, tahlil qilish va maʼruzalar tayyorlash. 3. Milliy komissiya bir oy muddatda: Odam savdosiga qarshi kurashish masalalari boʻyicha kichik komissiya toʻgʻrisidagi nizomni; Munosib mehnat masalalari boʻyicha kichik komissiya toʻgʻrisidagi nizomni; Odam savdosiga qarshi kurashish va munosib mehnat masalalari boʻyicha hududiy komissiyalar toʻgʻrisidagi nizomni ishlab chiqsin va tasdiqlasin. 4. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi Raisi, viloyatlar, Toshkent shahri, tumanlar (shaharlar) hokimlari zimmasiga Odam savdosiga qarshi kurashish va munosib mehnat masalalari boʻyicha hududiy komissiyalarga (keyingi oʻrinlarda — hududiy komissiyalar) rahbarlik qilish vazifasi yuklansin. 5. Odam savdosiga qarshi kurashish va munosib mehnat tamoyillarini joriy etish sohasidagi Oʻzbekiston Respublikasi qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlari, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va Milliy komissiyaning taqdimnomalari soʻzsiz, oʻz vaqtida va sifatli bajarilishini taʼminlash, hududiy komissiyalarning asosiy vazifasi etib belgilansin. 6. Odam savdosiga va majburiy mehnatga qarshi kurashish boʻyicha milliy maʼruzachi instituti negizida Odam savdosiga qarshi kurashish va munosib mehnat masalalari boʻyicha milliy maʼruzachi (keyingi oʻrinlarda — Milliy maʼruzachi) instituti taʼsis etilsin, uning funksiyalari Milliy komissiya raisi zimmasiga yuklansin. 7. Quyidagilar Milliy maʼruzachining asosiy vazifalari etib belgilansin: odam savdosiga qarshi kurashish va munosib mehnat tamoyillarini joriy etish boʻyicha mamlakatimizdagi hamda mazkur yoʻnalishda xorijiy davlatlardagi Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari bilan bogʻliq vaziyatlar toʻgʻrisida, ushbu sohada ilgʻor xalqaro tajribani tatbiq etish hamda mavjud muammolarni hal etish boʻyicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar haqida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga har yili axborot taqdim etish; mazkur sohalarda respublikada koʻrilayotgan choralar haqidagi ishonchli axborotni keng jamoatchilikka va xalqaro hamjamiyatga yetkazish; odam savdosiga qarshi kurashish va munosib mehnat tamoyillarini keng tatbiq etish tizimini yanada takomillashtirish sohasida xalqaro hamjamiyat, ushbu yoʻnalishga ixtisoslashgan tashkilotlar va huquq himoyachilari bilan samarali hamkorlik va hamjihatlikni, davlatimizga nisbatan xurujlarga qarshi tezkor munosabat bildirib borishni, shuningdek, mazkur sohada respublikaning xalqaro maydondagi milliy manfaatlarini himoya qilishni taʼminlash. 8. Odam savdosiga qarshi kurashish va munosib mehnat masalalari boʻyicha milliy komissiyaga rahbarlik qilish Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Raisiga yuklatilganligi munosabati bilan Milliy komissiya ishini tashkiliy jihatdan qoʻllab-quvvatlash maqsadida Oliy Majlis Senatiga oʻz ichki imkoniyatlaridan kelib chiqib, umumiy shtat birliklari doirasida Oliy Majlis Senatining devoni tarkibida Milliy komissiya kotibiyatini tashkil etish tavsiya etilsin. 9. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 30-iyuldagi “Odam savdosiga va majburiy mehnatga qarshi kurashish tizimini yanada takomillashtirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PF-5775-son Farmoni oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 10. Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Ichki ishlar vazirligi manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu Farmondan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida takliflar kiritsin. 11. Vazirliklar va idoralar ikki oy muddatda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni ushbu Farmonga muvofiqlashtirsin. 12. Mazkur Farmonning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Xavfsizlik kengashi kotibi V.V. Maxmudov zimmasiga yuklansin.