“Haj” va “Umra” tadbirlarini tashkil etish va oʻtkazish faoliyati takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida
(resolution, 2026-05-01)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Fuqarolarning vijdon erkinligi huquqi kafolatlarini yanada mustahkamlash hamda diniy-maʼrifiy sohadagi islohotlarni yangi bosqichga olib chiqish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2025-yil 21-apreldagi PF-68-son Farmoniga muvofiq “Haj” va “Umra” tadbirlarini tashkil etish va oʻtkazish faoliyati takomillashtirilishi munosabati bilan ayrim qonunchilik hujjatlarini oʻzaro muvofiqlashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 21-apreldagi PF-68-son Farmoni bilan fuqarolarning ibodatlar va diniy rasm-rusumlarni amalga oshirishi uchun qoʻshimcha qulayliklar yaratish, “Haj” va “Umra” ziyoratlariga borishi bilan bogʻliq xizmatlarni koʻrsatish jarayonida ortiqcha byurokratik tartiblarni bartaraf etish maqsadida “Haj va Umra yagona portali” ishga tushirilgani maʼlumot uchun qabul qilinsin. 2. Din ishlari boʻyicha qoʻmita Oʻzbekiston musulmonlari idorasi, Raqamli texnologiyalar vazirligi bilan birgalikda “Haj” tadbirlariga boruvchi fuqarolarning yagona elektron navbati hamda “Umra” tadbirlariga yuboriladigan ziyoratchilarning elektron roʻyxati shakllantiriladigan “Haj va Umra yagona portali”ning doimiy ravishda faoliyat koʻrsatishini taʼminlasin. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga ilovaga muvofiq quyidagilarni nazarda tutuvchi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin: “Haj” va “Umra” yagona portalining faoliyat mexanizimlarini belgilash; “Haj” va “Umra” faoliyati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni yigʻish va rasmiylashtirish bilan bogʻliq jarayonlarni raqamlashtirish; “Haj” va “Umra” tadbirlarini tashkil etish va oʻtkazishda vazirlik va idoralar, har yilgi “Haj” va “Umra” tadbirlarini tashkil etish va oʻtkazish boʻyicha hayʼatlar va tashkiliy guruhlarning vazifalarini aniq belgilash. 4. Din ishlari boʻyicha qoʻmita manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni ikki oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin. 5. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Din ishlari boʻyicha qoʻmitasi raisi S.D. Toshboyev zimmasiga yuklansin. 1. Vazirlar Mahkamasining “Haj” va “Umra” tadbirlarini tashkil etish va oʻtkazishni yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2017-yil 7-iyundagi 364-son qarorida: a) 2-band “fuqarolar roʻyxatining” soʻzlaridan keyin ““Haj va Umra” yagona portali (keyingi oʻrinlarda — Portal)” soʻzlari bilan toʻldirilsin; b) quyidagi mazmundagi 21 va 22-bandlar bilan toʻldirilsin: “21. Belgilansinki, fuqarolarga xorijda sifatli xizmat koʻrsatilishini taʼminlash maqsadida 2026-yil 1-fevraldan boshlab “Haj” tadbiriga, 2026-yil 1-maydan boshlab “Umra” tadbiriga olib borish Portalda majburiy roʻyxatga olish orqali amalga oshiriladi. Ziyoratchilar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni Portalga kiritmasdan ushbu tadbirlarni amalga oshirishga yoʻl qoʻyilmaydi. 22. Oʻzbekiston Respublikasi Din ishlari boʻyicha qoʻmitasi 2026-yil 1-aprelga qadar “Umra” tadbirlarini tashkil etish va oʻtkazish litsenziyasiga ega yuridik shaxslarni hamda Oʻzbekiston musulmonlari idorasini Portalga ulanishini va undan foydalanishini taʼminlasin. 2026-yil 1-apreldan boshlab “Umra” tadbirlarini tashkil etish va oʻtkazish litsenziyasini olgan yuridik shaxslarni Portalga proaktiv tarzda ulanishini taʼminlab borsin. Bunda: Portalga kiritiladigan maʼlumotlar va ularga qoʻyiladigan talablar, yuboriladigan SMS-xabarnomalar shakli Jamoatchilik kengashining tavsiyasi asosida Din ishlari boʻyicha qoʻmita tomonidan belgilanadi; Portaldan foydalanish hamda unga ulanish uchun qoʻyiladigan texnik, dasturiy va axborot xavfsizligi talablari Din ishlari boʻyicha qoʻmita tomonidan Jamoatchilik kengashi bilan kelishilgan holda amalga oshiriladi.”; v) 4 va 5-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin: “4. “Haj” va “Umra” tadbirlariga borish uchun navbatda turgan ziyoratchilarning doimiy yashash joyi oʻzgargan taqdirda, fuqarolar ixtiyoriga koʻra ularning avvalgi manzili boʻyicha navbati saqlanib qolishi yoki yangi manzilda yangidan roʻyxatga qoʻyilishi mumkinligi belgilab qoʻyilsin. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi “Haj” tadbiriga boradigan fuqarolarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazishning barcha bosqichlari (ruhiy-asab, narkologiya, teri-tanosil, sil kasalliklari hamda “Haj” mavsumida Saudiya Arabistoni Podshohligiga kirishni cheklovchi kasalliklar yuzasidan tibbiy koʻrik, emlash va boshqalarni) Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahri hamda tuman (shahar)lar tibbiyot birlashmalarining markaziy koʻp tarmoqli poliklinikalarida, shuningdek, murakkab va ziddiyatli holatlarda hududiy sogʻliqni saqlash boshqaruv organi tomonidan belgilanadigan markaziy poliklinikalaridan birida bepul amalga oshirishni taʼminlasin. “Umra” tadbiriga yuborishda tibbiy koʻrikdan oʻtish ixtiyoriy boʻlib, fuqaroning xohishiga koʻra davlat yoki xususiy tibbiyot muassasalarida oʻzlarining hisobidan amalga oshiriladi.”; g) 6-banddagi “Oʻzbekiston havo yoʻllari” milliy aviakompaniyasi” soʻzlari “Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligi “Uzbekistan Airways” AJ va boshqa aviakompaniyalar bilan birgalikda” soʻzlari bilan almashtirilsin; d) 7-bandning ikkinchi va uchinchi xatboshilari chiqarib tashlansin; e) 8-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “8. Har yilgi “Haj” va “Umra” tadbirlarini tashkil etish va oʻtkazish masalalari boʻyicha Jamoatchilik kengashi har yilgi “Haj” tadbiriga boradigan fuqarolarni navbatda turgan fuqarolarning umumiy sonidan kelib chiqib, Portal orqali taqsimlanishi va tanlab olinishini taʼminlasin.”; j) ilovada: 2-bandda: birinchi xatboshidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Din ishlari boʻyicha qoʻmita va Saudiya Arabistoni Podshohligi” soʻzlari “Oʻzbekiston Respublikasi Din ishlari boʻyicha qoʻmitasi va Saudiya Arabistoni Podshohligining” soʻzlari bilan almashtirilsin; ikkinchi xatboshidagi “tegishli litsenziyaga ega yuridik shaxslar” soʻzlari ““Umra” tadbirlarini tashkil etish va oʻtkazish faoliyatini amalga oshirish uchun litsenziyaga ega yuridik shaxslar (keyingi oʻrinlarda — tegishli litsenziyaga ega yuridik shaxslar)” soʻzlari bilan almashtirilsin; 9-bandning toʻrtinchi — oʻninchi xatboshilari quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Oʻzbekiston musulmonlari idorasining Qoraqalpogʻiston musulmonlari qoziyoti, viloyatlar va Toshkent shahar vakilliklari; Qoraqalpogʻiston Respublikasi ichki ishlar vaziri, viloyatlar va Toshkent shahri ichki ishlar bosh boshqarmalarining Migratsiya va fuqarolikni rasmiylashtirish boʻlinmalari rahbarlari; Qoraqalpogʻiston Respublikasi sogʻliqni saqlash vaziri, viloyatlar va Toshkent shahri sogʻliqni saqlash boshqarmalari boshliqlari; Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligi vakili; Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Bojxona qoʻmitasining Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri boshqarmalari boshliqlari; Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi raisi, viloyatlar va Toshkent shahri oila va xotin-qizlar boshqarmalari boshliqlari; Oʻzbekiston mahallalari uyushmasining Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri boshqarmalari boshliqlari;”; 10-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “10. Quyidagilar hayʼatlarning asosiy vazifalari hisoblanadi: “Haj” tadbiriga borishga navbati kelgan nomzodlarni ziyoratga tayyorgarlik ishlarini Haj mavsumidan kamida olti oy avval boshlashni tashkil etish; “Haj” tadbiriga borishga nomzodlarni saralashni ushbu Nizomda belgilangan talablar asosida ijtimoiy adolat tamoyiliga amal qilgan holda, “Haj va Umra” yagona portali (keyingi oʻrinlarda — Portal) orqali amalga oshirilishini taʼminlash; “Haj” tadbiriga boruvchi ziyoratchilarni toʻliq tibbiy koʻrikdan oʻtishini taʼminlash. Bunda “Haj” mavsumida Saudiya Arabistoniga kirishni cheklovchi kasalliklari mavjud fuqarolarni barvaqt aniqlash va ularga tushuntirishlar berish; jamiyatdagi ijtimoiy muhitni yanada sogʻlomlashtirishda hamda mahallalardagi yoʻldan adashganlarni sogʻlom eʼtiqodga qaytarishda alohida namuna koʻrsatgan imom-xatiblarning imtiyozli ravishda Haj safariga guruh rahbari sifatida borishiga tavsiya berish; tegishli hududda davlat va nodavlat tashkilotlari mansabdor shaxslari tomonidan fuqarolarning “Haj” va “Umra” tadbirlari bilan bogʻliq qonunchilik hujjatlari talablari bajarilishini nazorat qilish hamda muvofiqlashtirish, mazkur ziyoratlarni tashkil etish va amalga oshirishda xizmat mavqeyini suiisteʼmol qilishga, boshqa huquqbuzarliklarga yoʻl qoʻyilmasligini taʼminlash; “Haj” va “Umra” tadbirlarini tashkil etish va oʻtkazish jarayoni monitoringini olib borish hamda tahlil qilish; tegishli hududda “Haj” va “Umra” tadbirlarining amalga oshirilish vaqti va tartibi yuzasidan tushuntirish berish hamda “Haj” va “Umra” tadbirlarini tashkil etish va oʻtkazish bilan bogʻliq qonun buzilishi holatlari yuzasidan fuqarolarning murojaatlarini belgilangan tartibda koʻrib chiqish, aniqlangan salbiy holatlarni oʻz vaqtida bartaraf etish; Jamoatchilik kengashining qarori asosida Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahriga taqdim etiladigan kvotalar doirasida Portal orqali tanlab olingan “Haj” tadbiriga borish uchun navbati kelgan ziyoratchilardan tegishli mablagʻlar undirilishini tashkil etish, ularning hisobini yuritish; ziyoratchilarning boshqa hududlarga kelish-ketishi, yashashi, ovqatlanishi, transport xarajatlarining qoplanishi uchun Jamoatchilik kengashi tomonidan tasdiqlangan har bir ziyoratchi uchun safar xarajatlari smetasiga qoʻshimcha tarzda Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlar boʻyicha alohida smeta ishlab chiqish va tasdiqlash; tegishli hududda diniy va konfessiyalararo bagʻrikenglikni targʻib etish, islomning anʼanaviy hanafiy mazhabiga zid boʻlgan radikal-ekstremistik mafkuralarning oʻz mohiyati boʻyicha buzgʻunchi ekanligini fosh qilishga doir Oʻzbekistonda diniy sohada olib borilayotgan islohotlarni ziyoratchilarga yetkazish choralarini koʻrish.”; 11, 12 va 13-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin: “11. Oʻzbekiston musulmonlari idorasining Qoraqalpogʻiston musulmonlari qoziyoti, viloyatlar va Toshkent shahar vakilliklari hayʼatning ishchi organi funksiyasini bajaradilar. 12. Ishchi organ quyidagi ishlarni tashkil etadi: Portal orqali aniqlangan navbati kelgan ziyoratchilarning xorijga chiqish biometrik pasporti rasmiylashtirilishini taʼminlash; toʻlovlarni (Saudiya Arabistonida har bir “Haj” va “Umra” ziyoratchisi uchun shartnomaga koʻra sarflanadigan xarajat, aviachiptalar, tibbiy dori qutichasi uchun dori vositalari, “Haj” va “Umra” qoʻllanmasi, ziyoratchilar kamzuli, sumka va boshqalar uchun sarflanadigan xarajatlarni) ziyoratchilar tomonidan Oʻzbekiston musulmonlari idorasining Haj va Umra toʻlovlari boʻyicha bank hisobvaragʻiga naqd yoki naqd pulsiz tartibda milliy valyutada oʻtkazilishini taʼminlash; ziyoratchilarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazish, emlash, ular bilan safar oldi mashgʻulotlarini oʻtkazish; “Haj” va “Umra” mavsumlarida ziyoratchilarni kuzatish va kutib olish ishlarini amalga oshirish. 13. Tashkiliy guruhlar tuman (shahar) hokimliklari huzurida tuman (shahar) hokimlari tomonidan 7 kishidan iborat tarkibda tuziladi. Tashkiliy guruhlar tarkibiga, qoida tariqasida, tuman (shahar) hokimining oʻrinbosari (tashkiliy guruh raisi), tuman (shahar) bosh imom-xatibi, tuman (shahar) ichki ishlar organining migratsiya va fuqarolikni rasmiylashtirish boʻlinmasi, tuman (shahar) sogʻliqni saqlash boʻlimi, Oʻzbekiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi, Oʻzbekiston mahallalari uyushmasi, Oʻzbekiston faxriylarining ijtimoiy faoliyatini qoʻllab-quvvatlash “Nuroniy” jamgʻarmasining tuman (shahar) boʻlimlari rahbarlari kiritiladi.”; 14-bandda: beshinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Portal orqali tanlangan va tegishli yilda “Haj” tadbiriga boradigan ziyoratchilar roʻyxatini tuzish va tasdiqlash hamda Hayʼatlarga taqdim etish;”; oltinchi xatboshi chiqarib tashlansin; yettinchi xatboshi oltinchi xatboshi deb hisoblansin; 141-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “141. “Haj” tadbiriga borishga navbati kelgan va Portal orqali tanlab olingan fuqarolar bilan manzilli ishlash, “Haj” tadbiri uchun zarur pul mablagʻlarni undirish va boshqa tashkiliy ishlarni amalga oshirish maqsadida fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarida tuman (shahar) hokimi tomonidan 5 kishidan iborat tarkibda ishchi guruh (keyingi oʻrinlarda ishchi guruh deb ataladi) tuziladi. Ishchi guruh tarkibiga, qoida tariqasida, tuman bosh imom-xatibi, mahallaga biriktirilgan imom, mahalla fuqarolar yigʻini raisi, mahalladagi xotin-qizlar faoli, fuqarolar yigʻini raisining keksalar va faxriylar ishlari boʻyicha maslahatchisi kiritiladi”; 16-bandda: toʻrtinchi xatboshidagi “chet elga chiqish uchun ruxsat beruvchi yozuv stikerining olinishini” soʻzlari “xorijga chiqish biometrik pasporti rasmiylashtirilishini” soʻzlari bilan almashtirilsin; quyidagi mazmundagi toʻqqizinchi — oʻn birinchi xatboshilar bilan toʻldirilsin: “Raqamli texnologiyalar vazirligi hamda Oʻzbekiston musulmonlari idorasi bilan birgalikda Portalni uzluksiz ishlashini taʼminlash, jarayonlarni raqamlashtirish, zarur hollarda moliyalashtirish va texnik jihatdan qoʻllab-quvvatlash; fuqarolarning “Haj” va “Umra” tadbirlariga borishi uchun Portal orqali ariza berish imkoniyatini doimiy taʼminlab borish; “Haj” va “Umra” tadbirlarini tashkil etish va oʻtkazish jarayoni monitoringini olib borish, tahlil qilish, vakolatli organlar bilan kelishish, ushbu jarayondagi ishlarni manzilli va samarali tashkil etish.”; 17-bandda: ikkinchi xatboshidagi “va oziq-ovqat tashkilotlari” soʻzlari “oziq-ovqat tashkilotlari va boshqa tashkilotlar” soʻzlari bilan almashtirilsin; uchinchi xatboshi chiqarib tashlansin; toʻrtinchi — oʻn oltinchi xatboshilar tegishlicha uchinchi — oʻn beshinchi xatboshilar deb hisoblansin; toʻrtinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Haj” va “Umra” mavsumlari boshlanishidan kamida bir oy oldin ziyoratchilar uchun kamzul va sumka tayyorlab beruvchi tashkilotlarni tanlash uchun tender (tanlov) oʻtkazish va tender (tanlov) xulosalarini Jamoatchilik kengashiga kiritib, Jamoatchilik kengashi qaroriga asosan tender (tanlov)da gʻolib chiqqan tashkilotlar bilan shartnomalar tuzish;”; yettinchi xatboshidagi “Oʻzbekiston musulmonlari idorasining depozit hisobvaragʻiga shartnomada koʻrsatilgan” soʻzlari “va Saudiya Arabistonida Oʻzbekiston Haj missiyasi uchun ochilgan hisobvaragʻiga belgilangan” soʻzlari bilan almashtirilsin; sakkizinchi xatboshidan “(pasportlarning arab tilidagi nusxasini tayyorlash)” soʻzlari chiqarib tashlansin; toʻqqizinchi xatboshidagi “Oʻzbekiston havo yoʻllari” milliy aviakompaniyasi” soʻzlari “Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligi” soʻzlari bilan, “Oʻzbekiston havo yoʻllari” milliy aviakompaniyasi bilan tegishli” soʻzlari “aviakompaniyalar bilan tegishli” soʻzlari bilan almashtirilsin; quyidagi mazmundagi oʻn oltinchi va oʻn yettinchi xatboshilar bilan toʻldirilsin: “Din ishlari boʻyicha qoʻmita hamda Raqamli texnologiyalar vazirligi bilan birgalikda Portal va uning mobil ilovasini doimiy takomillashtirib borish, zarur hollarda Portal faoliyatini moliyalashtirish, texnik jihatdan qoʻllab-quvvatlash va toʻgʻri ishlashini taʼminlash; fuqarolarni Portal orqali navbatga yozilishi uchun zarur sharoitlar yaratish.”; 18-bandning ikkinchi xatboshisidagi “chet elga chiqish uchun ruxsat beruvchi yozuv stikerini” soʻzlari “xorijga chiqish biometrik pasportini” soʻzlari bilan almashtirilsin; 19-bandda: ikkinchi xatboshi chiqarib tashlansin; uchinchi — oltinchi xatboshilar tegishlicha ikkinchi — beshinchi xatboshilar deb hisoblansin; ikkinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Saudiya Arabistonining Haj va umra vazirligi tomonidan qoʻyilgan tibbiy talablarni va Saudiya Arabistonining iqlim sharoitlarini hisobga olgan holda, “Haj” tadbiriga boradigan ziyoratchilarni oʻz vaqtida tibbiy koʻrikdan oʻtkazish, ushbu ziyoratchilarda “Haj” mavsumida Saudiya Arabistoniga kirishi cheklovchi kasalliklar mavjud emasligini aniqlashga alohida eʼtibor qaratish. Bunda ziyoratchilarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazishning barcha bosqichlari (ruhiy-asab, narkologiya, teri-tanosil, sil kasalliklari yuzasidan tibbiy koʻrik, emlash va boshqalarni) Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahar hamda tuman (shahar)lar tibbiyot birlashmalarining markaziy koʻp tarmoqli poliklinikalarida, shuningdek, murakkab va ziddiyatli holatlarda hududiy sogʻliqni saqlash organlari tomonidan belgilanadigan markaziy poliklinikalaridan birida bepul amalga oshirilishini taʼminlash”; toʻrtinchi xatboshi “oʻquv mashgʻulotlarini oʻtkazish” soʻzlaridan keyin “va ularning xizmat safarini tashkil etish” soʻzlari bilan toʻldirilsin; 20-bandning ikkinchi xatboshisidagi “Haj vazirligining” soʻzlari “Haj va umra vazirligining” soʻzlari bilan almashtirilsin; 21-banddagi “Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki AJ” soʻzlari “AT Aloqabank” soʻzlari bilan almashtirilsin; 22-bandda: birinchi va ikkinchi xatboshilar quyidagi tahrirda bayon etilsin: “22. Quyidagilar Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligining asosiy vazifalari hisoblanadi: milliy va Saudiya Arabistoni aviakompaniyalari hamda Oʻzbekiston musulmonlari idorasi oʻrtasida ziyoratchilarni tashish yuzasidan shartnomalar tuzish, shuningdek, belgilangan muddatda Saudiya Arabistoniga ziyoratchilarni olib borish va olib kelish boʻyicha aviaqatnovlar jadvallarini Saudiya Arabistonining masʼul tashkilotlari bilan muvofiqlashtirish va tasdiqlash, aviakompaniyalar tomonidan ushbu jadvallarga rioya qilinishini hamda sifatli xizmatlar koʻrsatilishini taʼminlash;”; toʻrtinchi xatboshidagi “bino ajratish” soʻzlari “joylar ajratilishini taʼminlash” soʻzlari bilan almashtirilsin; 23-bandning birinchi xatboshisidagi “Davlat bojxona qoʻmitasining” soʻzlari “Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Bojxona qoʻmitasining” soʻzlari bilan almashtirilsin; 24-banddagi “Oʻzbekiston “Mahalla” xayriya jamoat fondi” soʻzlari “Oʻzbekiston mahallalari uyushmasi” soʻzlari bilan almashtirilsin; 26-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “26. Har yili “Haj” tadbiriga boradigan fuqarolarning kvotalari Jamoatchilik kengashining qarori asosida Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahriga taqdim etiladigan kvotalar doirasida Hayʼatlarning tavsiyalarini koʻrib chiqqan holda roʻyxatda turgan fuqarolarning umumiy sonidan kelib chiqib Portal orqali taqsimlanadi. Jamoatchilik kengashi kvotalarni Portaldagi roʻyxatga muvofiq belgilaydi”; 27 va 28-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin: “27. Fuqarolar “Haj” tadbiriga borish uchun doimiy yashash manzili boʻyicha navbatga yoziladi, “Umra” tadbiriga borish uchun doimiy yoki vaqtincha yashash manzilidan qatʼi nazar, murojaat qilishi mumkin. 28. Portalning uzluksiz ishlashini taʼminlash, texnik qoʻllab-quvvatlash hamda doimiy takomillashtirib borish maqsadida fuqarolarni Portalda “Haj” va “Umra” tadbirlariga roʻyxatga olishda Jamoatchilik kengashi tomonidan belgilangan miqdorda bir martalik yigʻim undiriladi. Yigʻim Oʻzbekiston musulmonlari idorasining maxsus hisobvaragʻiga yoʻnaltiriladi.”; 281 — 283, 29, 33, 39 va 41-bandlar oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin; 30 — 32-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin: “30. Fuqaro Portalda navbatga yozilganidan soʻng unga arizasi muvaffaqiyatli qabul qilingani toʻgʻrisida Oʻzbekiston musulmonlari idorasi tomonidan SMS-xabarnoma yuboriladi. 31. Portalda roʻyxatga olingan fuqaro oʻzining qaysi mahalla fuqarolar yigʻinida roʻyxatga olinganligini koʻrish imkoniyati yaratiladi. 32. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organi har yilgi “Haj” mavsumida Portalda shakllangan va tashkiliy guruh tomonidan taqdim etilgan roʻyxat asosida fuqarolar bilan manzilli ishlaydi hamda “Haj” tadbiri uchun toʻlovlar undirilishini tashkil etadi. Bunda joriy yilgi roʻyxatga kirgan, lekin Oʻzbekiston musulmonlari idorasining xabarnomasida belgilangan muddatda toʻlovni amalga oshirish imkoniyatiga ega boʻlmagan fuqarolarni aniqlab, ular toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni, shuningdek fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organi hududidagi “Haj” tadbiri uchun toʻlovlarni amalga oshirish imkoniyatiga ega navbatdagi fuqarolar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni tashkiliy guruhga taqdim etib boradi”; 34 — 38-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin: “34. Joriy yilda navbati kelgan fuqarolar Portal orqali hajga navbati kelganligi hamda Jamoatchilik kengashi tomonidan belgilangan muddatda va miqdorda toʻlovlarni amalga oshirishi toʻgʻrisida Oʻzbekiston musulmonlari idorasi tomonidan SMS-xabarnoma orqali xabardor qilinadi. 35. SMS-xabarnoma orqali navbati kelgani hamda toʻlovni amalga oshirishi toʻgʻrisida xabardor qilingan fuqaro unda belgilangan muddatda va miqdorda toʻlovlarni toʻliq amalga oshirishi yoki “Haj” tadbiriga borishga imkoni boʻlmagan taqdirda, mazkur bandda hamda ushbu Nizomning 36 va 37-bandlarida belgilangan tartibda “Haj” tadbiriga borish navbatini bir yil muddatga keyinga qoldirishi mumkin. Bunda fuqaro Portal orqali oʻzining navbatini keyingi yilga qoldirish toʻgʻrisida elektron ariza bergan holda yoki Tashkiliy guruhga yozma ariza berish orqali navbatini keyingi yilga qoldirishi mumkin. 36. Fuqaro navbatini keyingi yilga qoldirish toʻgʻrisida ariza bergan hollarda, Portalda uning navbati bir marotaba avtomatik tarzda keyingi Haj mavsumiga qoldiriladi hamda ushbu fuqarodan keyingi navbatda turgan fuqaroga (agar ushbu mahallada navbatda turganlar mavjud boʻlmasa, boshqa mahallaga, boshqa mahallada ham navbat mavjud boʻlmasa, boshqa tuman (shahar)dagi mahallada eng avval roʻyxatga yozilganlarga) navbati kelganligi va toʻlovni amalga oshirishi lozimligi toʻgʻrisida SMS-xabarnoma yuboriladi. Agarda fuqaro Jamoatchilik kengashi tomonidan belgilangan muddatda yoki miqdordagi toʻlovlarni toʻliq amalga oshirmasa hamda Portal orqali yoki oʻzi mustaqil ravishda navbatini keyinga qoldirish toʻgʻrisida ariza bermasa, Oʻzbekiston musulmonlari idorasi tomonidan yuborilgan SMS-xabarnomada belgilangan muddat tugagandan soʻng, ushbu fuqaroning roziligisiz Portal orqali uning navbati keyingi yilga koʻchiriladi. Bunda mazkur fuqarodan keyin navbatda turgan fuqaroga (agar ushbu mahallada navbatda turganlar mavjud boʻlmasa, boshqa mahallaga, boshqa mahallada ham navbat mavjud boʻlmasa, boshqa tuman (shahar)dagi mahallada eng avval roʻyxatga yozilganlardan tanlab) navbati kelganligi va toʻlovni amalga oshirishi lozimligi toʻgʻrisida SMS-xabarnoma yuboriladi. 37. “Haj” tadbiriga borish imkoni boʻlmagan yoki bormayotgan fuqaroning navbati faqat bir marotaba keyingi yilga koʻchirilishi mumkin. Navbati keyingi yilga koʻchirilgan fuqaro keyingi yilda ham Jamoatchilik kengashi tomonidan belgilangan muddatda toʻlovlarni toʻliq amalga oshirmasa yoki boshqa sabablarga koʻra “Haj” tadbiriga bormasa, oʻzining arizasiga asosan, ariza yozib bermagan taqdirda, Oʻzbekiston musulmonlari idorasi tomonidan yuborilgan SMS-xabarnomada belgilangan muddat tugagandan soʻng, fuqaroning roziligisiz uning navbati bekor qilinadi. Ushbu fuqaro umumiy tartibda qayta roʻyxatga turishi mumkin. 38. “Haj” tadbiriga bir nafar hamrohi (otasi, onasi, akasi, ukasi, opasi, singlisi, turmush oʻrtogʻi, farzandi va boshqa) bilan borish istagida boʻlgan fuqarolar, qoida tariqasida, birgalikda ariza berishlari lozim. “Haj” tadbiriga boruvchi shaxs bilan uning hamrohi (bir hududda) turli sanalarda navbatga yozilgan boʻlsa, oldinroq navbatda turgan shaxsning navbati oʻzidan keyinroq turgan hamrohi bilan yonma-yon oʻringa koʻchirilishi mumkin. Portalda hamrohi bilan birgalikda roʻyxatdan oʻtgan talabgorlarning nikohi qonuniy bekor boʻlgan yoki “Haj” ziyoratini bajarish layoqatini yoʻqotgan taqdirda, hamrohni tanlagan shaxs Portalda ariza berish orqali oʻzining navbatda turgan yaqin qarindoshi boʻlgan hamrohini (bir hududda boʻlsa) almashtirishi mumkin. Bunda dastlabki hamrohining navbati bekor qilinib, uning oʻrniga yangi hamroh kiritiladi. Portalda navbatda turgan fuqaro vafot etgan taqdirda, uning navbati bekor boʻladi. Navbatda turgan fuqaro istalgan vaqtda ariza berish orqali navbatini bekor qilishi mumkin, bunda navbat undan keyin turgan fuqaroga oʻtadi.”; 40-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “40. “Haj” tadbiriga borish uchun navbat faqat doimiy yashash hududi boʻyicha shakllantiriladi. “Haj” tadbiriga borish uchun navbatda turgan ziyoratchining doimiy yashash joyi oʻzgargan taqdirda, uning ixtiyoriga koʻra avvalgi manzili boʻyicha navbati saqlanib qoladi. Fuqaro navbatini yangi doimiy yashash hududiga oʻzgartirmoqchi boʻlsa, uning eski navbati bekor qilinib, yangi manzilda yangidan navbatga qoʻyiladi. “Haj” tadbiriga borish uchun roʻyxatdan oʻtishda doimiy yashash manzili toʻgʻrisida maʼlumot olish imkoni boʻlmagan taqdirda, Portalda talabgor bu haqida ogohlantiriladi. Fuqaro yashash manzili boʻyicha noaniqlikka tuman (shahar) ichki ishlar boʻlimidan aniqlik kiritgandan soʻng roʻyxatdan oʻtish boʻyicha ariza berishi mumkin boʻladi.”; 42 va 43-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin: “42. Tashkiliy guruhlar tegishli yilda tuman (shahar) miqyosida “Haj” tadbirlariga boradigan ziyoratchilar roʻyxati kvota asosida Portalda tasdiqlangandan keyin oʻn kun mobaynida umumlashtiradi. Umumlashtirilgan roʻyxat ikki nusxada tayyorlanadi va tasdiqlanadi. Mazkur roʻyxatning birinchi nusxasi elektron varianti bilan birga hayʼatlarga taqdim etiladi. Roʻyxatning ikkinchi nusxasi tashkiliy guruhda saqlanadi. 43. Hayʼatlar Jamoatchilik kengashidan va (yoki) Portaldan olingan roʻyxatlar asosida tegishli yilda oʻzining hududidan “Haj” tadbiriga boradigan ziyoratchilar roʻyxatini umumlashtiradi, ularning xorijga chiqish biometrik pasporti mavjudligini va amal qilish muddatini, chet elga chiqishga taqiq yoʻqligini tekshiradi, ziyoratchilarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazish ishlarini amalga oshiradi. Umumlashtirilgan roʻyxat bir nusxada tasdiqlanib, hayʼatlarda saqlanadi.”; 44-banddagi “hayʼatlardan” soʻzi “Portaldan” soʻzi bilan almashtirilsin; 46-band quyidagi tahrirda bayon etilsin; “46. Tegishli yilda “Haj” va “Umra” tadbirlariga boradigan fuqarolar roʻyxatini shakllantirishda quyidagi qoʻshimcha shartlar inobatga olinadi: “Haj” tadbiriga bormoqchi boʻlgan fuqaro navbatga yozilishi uchun soʻnggi besh yilda “Haj” tadbiriga bormagan boʻlishi (ziyoratchilarga xizmat koʻrsatuvchi ishchi guruhi vakillari va guruh rahbarlari bundan mustasno); “Haj” va “Umra” tadbirlariga bormoqchi boʻlgan fuqarolar voyaga yetgan boʻlishi.”; quyidagi mazmundagi 41-bob bilan toʻldirilsin: 461. Din ishlari boʻyicha qoʻmita, Raqamli texnologiyalar vazirligi: Oʻzbekiston musulmonlari idorasi hamda tegishli litsenziyaga ega yuridik shaxslar bilan birgalikda ular toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni, shuningdek, “Umra” xizmatlarini amalga oshirish uchun tavsiya etilayotgan “Umra” paketlari va narxlari, tadbirlar amalga oshiriladigan kunlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni Portalda joylashtirilishini va doimiy yangilab borilishini taʼminlaydi; aholini “Umra” tadbiriga olib borish bilan bogʻliq shartnomalarni Portalda elektron shaklda rasmiylashtirish imkoniyatini yaratadi (Portal texnik sabablarga koʻra ishlamaganda, Din ishlari boʻyicha qoʻmita tomonidan rasmiy veb-saytda eʼlon qilingan talablar asosida “Umra” tadbiriga olib borish bilan bogʻliq shartnomalar boshqa shaklda ham tuzilishi mumkin). 462. Oʻzbekiston musulmonlari idorasi hamda tegishli litsenziyaga ega yuridik shaxslar: “Umra” tadbirlarini tashkil etish bilan bogʻliq barcha harakatlarni Portal orqali amalga oshiradi, shu jumladan “Umra” tadbiriga boradigan ziyoratchilar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni safardan oldin Portalda majburiy qayd etib boradi; Portaldagi faoliyatni shaxsiy kabinetlari orqali amalga oshiradi. Portalga kirish va shaxsiy kabinetlaridan foydalanish huquqi Din ishlari boʻyicha qoʻmita tomonidan taʼminlanadi. Portalga kiritilishi lozim boʻlgan maʼlumotlar Jamoatchilik kengashining tavsiyalari asosida belgilanadi. 463. Fuqarolarni, shu jumladan fuqaroligi boʻlmagan shaxslarni yoki xorijiy davlatlar fuqarolarini (keyingi oʻrinlarda — “Umra” tadbiriga bormoqchi boʻlgan shaxs) “Umra” tadbiriga olib borish bilan bogʻliq maʼlumotlari Portalga quyidagi usullarda kiritiladi: a) “Umra” tadbiriga bormoqchi boʻlgan shaxs Portal orqali Oʻzbekiston musulmonlari idorasini (faqat Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari) yoki tegishli litsenziyaga ega yuridik shaxsni ixtiyoriy ravishda tanlab shartnoma tuzishi mumkin. Bunda shartnomani rasmiylashtirish “Umra” tadbiriga bormoqchi boʻlgan shaxslar tomonidan Portalga kiritilgan telefon raqamiga yuborilgan SMS-kodni Portalga kiritish orqali amalga oshiriladi. Portal orqali yuborilgan murojaatlar Oʻzbekiston musulmonlari idorasi yoki tegishli litsenziyaga ega yuridik shaxs tomonidan koʻrib chiqilib, tanlangan paketdagi xizmatlar mavjud boʻlganda rahbar yoki vakolat berilgan shaxsning elektron raqamli imzosi bilan tasdiqlash orqali shartnoma rasmiylashtiriladi. Portal orqali kelib tushgan murojaatlar boʻyicha shartnoma rasmiylashtirilganda, xizmatlar unda kelishilgan muddat va shartlarda bajariladi. Tanlangan paketdagi xizmatlar mavjud boʻlmaganda Oʻzbekiston musulmonlari idorasi yoki tegishli litsenziyaga ega yuridik shaxs tomonidan murojaat shartnoma rasmiylashtirmasdan rad etilishi mumkin. Shartnoma tuzish rad etilganda bu haqda “Umra” tadbiriga bormoqchi boʻlgan shaxsning Portalga kiritilgan telefon raqamiga SMS-xabar yuboriladi. Murojaati rad etilgan shaxs tegishli litsenziyasiga ega boshqa yuridik shaxsni tanlashi mumkin; b) “Umra” tadbiriga bormoqchi boʻlgan shaxs tegishli litsenziyaga ega yuridik shaxsga yoki Oʻzbekiston musulmonlari idorasining Haj va Umra markaziga (faqat Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari) shaxsan murojaat qilishlari mumkin. Bunda tegishli litsenziyaga ega yuridik shaxs yoki Haj va Umra markazi “Umra” tadbiriga bormoqchi boʻlgan shaxsga oid maʼlumotlarni Portalga mustaqil ravishda kiritadi. Maʼlumotlar Portalga kiritilgandan soʻng “Umra” tadbiriga bormoqchi boʻlgan shaxsning telefon raqamiga SMS-kod yuboriladi va ushbu kodni Portalga kiritish orqali shartnoma rasmiylashtiriladi. Shartnoma tegishli litsenziyaga ega yuridik shaxs rahbari yoki Oʻzbekiston musulmonlari idorasining Haj va Umra markazi rahbari yoxud ular vakolat bergan shaxsning elektron raqamli imzosi bilan tasdiqlanadi. 464. “Umra” tadbirlari shartnomasi Portalda rasmiylashtirilgandan soʻng, toʻlov uchun invoys shakllanadi hamda “Umra” tadbiriga bormoqchi boʻlgan shaxs(lar)ning Portalga kiritilgan telefon raqamiga toʻlov summasi koʻrsatilgan SMS-xabarnoma yuboriladi. Toʻlovlar amalga oshirilgandan soʻng bu toʻgʻrisida “Umra” tadbiriga bormoqchi boʻlgan shaxs(lar)ga tasdiqlovchi SMS-xabar yuboriladi. Ushbu toʻlovlarni Portal orqali koʻrish imkoniyati yaratiladi. 465. Tegishli litsenziyaga ega yuridik shaxslarga quyidagi hollarda Portaldan foydalanish imkoniyati toʻliq yoki qisman toʻxtatiladi: Portaldan foydalanish talablari va shartlariga rioya qilinmaganda; tegishli litsenziyaning amal qilishini toʻxtatib turish, tugatish yoki bekor qilish toʻgʻrisida qaror qabul qilinganda; tegishli litsenziyaga ega yuridik shaxs vakilining yozma arizasi mavjud boʻlganda; qonunchilik hujjatlarida belgilangan boshqa holatlarda. Portaldan foydalanish imkoniyatini toʻliq yoki qisman toʻxtatish Din ishlari boʻyicha qoʻmitaning qaroriga asosan amalga oshiriladi.”; 50-banddagi “Davlat bojxona qoʻmitasi” soʻzlari “Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Bojxona qoʻmitasi” soʻzlari bilan, “Oʻzbekiston havo yoʻllari” milliy aviakompaniyasi” soʻzlari “Transport vazirligi hamda milliy va xorijiy aviakompaniyalar” soʻzlari bilan almashtirilsin; 51-bandning birinchi xatboshisidagi va 53-banddagi “Qoraqalpogʻiston Respublikasidagi qoziyoti” soʻzlari “Qoraqalpogʻiston musulmonlari qoziyoti” soʻzlari bilan almashtirilsin; 55-bandning birinchi xatboshisi “bora olmaydigan fuqaroga shaxsan” soʻzlaridan keyin “Portal orqali” soʻzlari bilan toʻldirilsin; 1-ilova quyidagi tahrirda bayon etilsin: 2 va 3-ilovalar oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 2. Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 80-son qarori bilan tasdiqlangan Maxsus elektron tizim orqali ayrim faoliyat turlarini litsenziyalash tartibi toʻgʻrisidagi yagona nizomga 5-ilovaning 9-pozitsiyasi uchinchi ustunida: quyidagi mazmundagi oʻn beshinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “o) fuqarolarni Saudiya Arabistoni Podshohligiga “Umra” ziyoratini bajarish uchun yubormaslik.*”; oʻn ikkinchi — yigirmanchi xatboshilar tegishlicha oʻn uchinchi — yigirma birinchi xatboshilar deb hisoblansin; quyidagi mazmundagi yigirma ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “j) fuqarolarni Saudiya Arabistoni Podshohligiga “Umra” ziyoratini bajarish uchun yubormaslik.*”. 3. Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 12-oktabrdagi 668-son qarori bilan tasdiqlangan “Umra” tadbirlarini tashkil etish va oʻtkazish faoliyatini litsenziyalash tartibi toʻgʻrisidagi nizomda: a) 22-bandning uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Bunda tanlov gʻoliblari tomonidan taqdim etilayotgan qoʻshimcha takliflar tanlovning qoʻshimcha talab va shartlari sifatida belgilanadi.”; b) 26-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “26. Agar tanlov gʻolibi tanlov natijalari eʼlon qilingan kundan boshlab 10 kalendar kun davomida litsenziya uchun davlat bojini toʻlamasa yoki Tanlov komissiyasi tomonidan tanlov gʻolibi taqdim etgan hujjatlarning haqiqatga toʻgʻri kelmasligi aniqlangan taqdirda, Tanlov komissiyasi uni chetlashtirish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. Tanlovning asosiy gʻolibi chetlashtirilgan taqdirda, tanlovning zaxiradagi gʻolibi tanlov gʻolibi sifatida eʼtirof etiladi. Zaxiradagi gʻolib tomonidan 30 kalendar kun davomida ijobiy javob berilmasa, Tanlov komissiyasi tanlovni boʻlib oʻtmagan deb topadi va takroriy tanlov eʼlon qiladi.”; v) 28-band oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin; g) ilovaning 9-pozitsiyasi uchinchi ustunidagi “j” kichik bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Umra” tadbirlarini tashkil etish bilan bogʻliq barcha harakatlarni Portal orqali amalga oshirish, shu jumladan “Umra” tadbiriga boradigan ziyoratchilar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni safardan oldin Portalga toʻliq kiritib borish;*”.