Oʻzbekiston faxriylarni ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash “Nuroniy” jamgʻarmasi faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(decree, 2023-10-31)

Oʻzbekiston faxriylarni ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash “Nuroniy” jamgʻarmasining faoliyatini yanada takomillashtirish, shuningdek keksa yoshdagi fuqarolarni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash tizimi samaradorligini yanada oshirish, ularning mamlakat ijtimoiy-siyosiy hayotida toʻla huquqli ishtirok etishi uchun zarur shart-sharoitlar yaratish, katta avlodning jamiyat, oilalar va mahallalarda tinchlik va osoyishtalikni taʼminlash, shuningdek yosh avlodni xalqimizning koʻp asrlik anʼanalarini hurmat qilish ruhida tarbiyalash ishidagi rolini oshirish maqsadida: 1. Oʻzbekiston faxriylarni ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash “Nuroniy” jamgʻarmasi taʼsis majlisining Jamgʻarma nomini Oʻzbekiston faxriylarining ijtimoiy faoliyatini qoʻllab-quvvatlash jamoat birlashmasi shaklidagi “Nuroniy” jamgʻarmasi (keyingi oʻrinlarda “Nuroniy” jamgʻarmasi” deb ataladi) etib oʻzgartirish va unga quyidagi asosiy vazifalarni hal etishni yuklash haqidagi tashabbusi maʼqullansin: faxriylarning Oʻzbekistonni yangilash va rivojlantirishning maʼnaviy-axloqiy negizlarini mustahkamlashda, mamlakatning ijtimoiy- siyosiy hayotida faol ishtirok etishi uchun zarur shart-sharoitlar yaratish, oqsoqollar, keksa yoshdagilar va faxriylarni yoshlarni Vatanga muhabbat, keksa avlod kishilarini hurmat qilish, ezgulik va rahmdillik singari xalqimizning koʻp asrlik anʼanalarini hurmat qilish ruhida tarbiyalashga yoʻnaltirilgan ijtimoiy faoliyatga jalb etish; keksalarning hayoti darajasini oshirish sohasida davlat siyosatining gʻoyat muhim ustuvor yoʻnalishlarini amalga oshirishda davlatga koʻmaklashish, pensiyaga chiqqandan keyin ularning yuqori ijtimoiy faolligini, shu jumladan ularning mamlakat ijtimoiy-siyosiy hayotidagi ishtirokini va davlat organlari faoliyati ustidan jamoatchilik nazoratini amalga oshirishdagi ishtirokini qoʻllab-quvvatlash; keksalar uchun nazarda tutilgan pensiyalar va imtiyozlar boʻyicha qonun hujjatlari qoidalari ijrosi ustidan jamoatchilik nazoratini taʼminlash, ushbu masalada davlat boshqaruvi organlariga va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlariga koʻmaklashish, ehtiyojmand keksalarni va aholining boshqa qatlamlarini ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash va tibbiy yordam bilan taʼminlash, ushbu maqsadlarda ishlab chiqarish, tijorat, noshirlik, xayriya tadbirlarini va boshqa tadbirlarni amalga oshirish; fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari bilan birgalikda oilalarda tinchlik va xotirjamlikni taʼminlash, yolgʻiz kishilar va ehtiyojmand keksalarni ijtimoiy va moddiy qoʻllab-quvvatlash, shuningdek ularning birinchi navbatdagi ehtiyojlari qondirilishida har tomonlama yordam berish; keksalar uchun ularning yoshini hisobga olgan holda har xil ijtimoiy-madaniy tadbirlar, telemarafonlar, maxsus sport musobaqalari, keksa yozuvchilar, artistlar, xonandalar, rassomlarni va ijodiy ziyolilarning boshqa vakillarini taklif etgan holda ijodiy kechalar tashkil etish. 2. Quyidagilar: Oʻzbekiston faxriylarining ijtimoiy faoliyatini qoʻllab-quvvatlash “Nuroniy” jamgʻarmasining markaziy apparati tuzilmasi 1-ilovaga* muvofiq; Oʻzbekiston faxriylarining ijtimoiy faoliyatini qoʻllab-quvvatlash “Nuroniy” jamgʻarmasining Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahridagi boʻlimlari tuzilmasi 2-ilovaga* muvofiq; Oʻzbekiston faxriylarining ijtimoiy faoliyatini qoʻllab-quvvatlash “Nuroniy” jamgʻarmasining tumanlar (shaharlar)dagi boʻlimlari tuzilmasi 3-ilovaga* muvofiq tasdiqlansin. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi zamonaviy talablarni va Jamgʻarmaga yuklangan yangi vazifalarni hisobga olgan holda “Nuroniy” jamgʻarmasining yangi tahrirdagi ustavini tayyorlash va davlat roʻyxatidan oʻtkazishda Oʻzbekiston faxriylarining ijtimoiy faoliyatini qoʻllab- quvvatlash “Nuroniy” jamgʻarmasiga koʻmaklashsin. 3. 2017-yil 1-yanvardan boshlab “Nuroniy” jamgʻarmasi markaziy apparati va uning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri, tumanlar (shaharlar) boʻlimlarining shtatdagi xodimlarini Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti hisobidan taʼminlash va moddiy ragʻbatlantirish tartibi joriy qilinsin. 4. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari 2017-yil 1-sentabrgacha har bir tuman va shaharda, qoidaga koʻra madaniyat va dam olish istirohat bogʻlari hududida “Nuroniylar maskani” majmualari faoliyat koʻrsatishini, ularda “Nuroniy” jamgʻarmasining Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahridagi, tumanlardagi (shaharlardagi) boʻlimlarini joylashtirish uchun binolar ajratilishi yoki qurilishini taʼminlasinlar. Majmualarni qurishda boy kitob fondiga ega boʻlgan kitobxonlar zallari, shaxmat, shashka oʻynash uchun dam olish xonalari, keksalar uchun maxsus trenajyorlar bilan jihozlangan davolash jismoniy tarbiya zallari, shuningdek oshxona va tibbiy xona tashkil etilishi, ularni zarur mebel, kompyuter texnikasi va aloqa vositalari bilan jihozlash nazarda tutilsin. Qonun hujjatlariga muvofiq “Nuroniy” jamgʻarmasi va uning boʻlimlari soliqlar va davlatning maqsadli jamgʻarmalariga majburiy ajratmalar toʻlovchilar hisoblanmasligi maʼlumot uchun qabul qilinsin. 5. Oʻzbekiston Kasaba uyushmalari federatsiyasi Kengashining mehnatkashlarni sogʻlomlashtirishga yoʻnaltiradigan mablagʻlarining 30 foizgachasini pensionerlarni, birinchi navbatda 1941 — 1945-yillardagi urush va mehnat fronti faxriylarini oʻz tizimidagi sanatoriylarda sogʻlomlashtirishga (shu jumladan dori vositalari olish uchun) har yili yoʻnaltirish, shuningdek mehnatkashlarga ularga ajratilgan yoʻllanmalarini oʻzlarining ota-onalarini sogʻlomlashtirishga yuborish huquqini berish toʻgʻrisidagi tashabbusi qoʻllab-quvvatlansin. 6. Iqtisodiyot va ishlab chiqarish, ilm-fan, madaniyat, taʼlim, sogʻliqni saqlash, yurisprudensiya va boshqa sohalardagi uzoq yillik halol mehnatlari uchun mehnatkashlarga, shuningdek ishlamaydigan, jamiyatda mustahkam oilani saqlab qolgan, farzandlarini kattalarga va kichik avlodga hurmat, jamiyat oldidagi masʼuliyat, Vatanga sadoqat ruhida tarbiyalab hurmat qozongan onalarga taqdim etiladigan “Mehnat faxriysi” koʻkrak nishoni (I, II, III darajali) taʼsis etilsin. Koʻkrak nishoni bilan taqdirlash va uni topshirish davlat va nodavlat notijorat tashkilotlarining, ularning tashkiliy-huquqiy shaklidan qatʼi nazar, taklifi bilan amalga oshirilishi belgilab qoʻyilsin. “Nuroniy” jamgʻarmasi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi bilan birgalikda har bir tumanda “Mehnat faxriysi” nishoni bilan taqdirlangan shaxslar toʻgʻrisidagi qisqacha biografik maʼlumotnomalar aks ettiriladigan “Bizning faxriylarimiz” kitob-fotoalbomini yuritish va uning har yil yangilab borilishini taʼminlasin. Tumanlar va shaharlar hokimliklari “Mehnat faxriysi” nishoni bilan taqdirlangan shaxslar yashaydigan xonadonlar va uy-joylar eshiklarida “Bu erda I, II, III darajali “Mehnat faxriysi” nishoni bilan taqdirlangan fuqaro (F.I.O.) istiqomat qiladi” yozuvi boʻlgan belgisi oʻrnatilishini taʼminlasinlar. 7. Oʻzbekiston milliy teleradiokompaniyasi bir oy muddatda “Mahalla” telekanalida yoshi kattalarga bagʻishlangan va har kuni namoyish qilinadigan “Keksalar davrasida” doimiy rubrikasini tashkil etsin, shuningdek “Mahalla” telekanalida har oyda “Otalar soʻzi — aqlning koʻzi” telekoʻrsatuvining bittadan yangi seriyasini tayyorlasin va namoyish etsin. 8. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi: “Nuroniy” jamgʻarmasining nashriyot boʻlimi faoliyatini tashkil etishga koʻmaklashsin hamda har haftalik “Nuroniy” gazetasi va har oyda bir chiqadigan “Keksalik gashti” jurnalining imtiyozli asosda nashr etilishini taʼminlasin; “Nuroniy” jamgʻarmasining buyurtmanomasiga binoan “Nuroniy” jamgʻarmasining har bir boʻlimini respublikada nashr etiladigan kamida 10 nomdagi gazeta va jurnallar bilan, shuningdek “Nuroniylar maskani” komplekslari oʻquv zallarining kitoblar bilan muntazam ravishda toʻldirib borilishini taʼminlasin. 9. Jamgʻarmani qoʻllab-quvvatlash va uning faoliyatini amalga oshirish uchun zarur shart-sharoitlar yaratish davlat organlari rahbarlari, nodavlat notijorat tashkilotlari, tadbirkorlik subyektlari, boshqa tashkilotlar va fuqarolarning keksa avlod oldidagi fuqarolik burchi hisoblansin. 10. Vazirlar Mahkamasi, respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari hamda tashkiliy-huquqiy shaklidan qatʼi nazar boshqa tashkilotlar rahbarlari zimmasiga, pensiyaga chiqadigan xodimlarga doimiy gʻamxoʻrlik va eʼtibor koʻrsatishni, ularga zarur moddiy va ijtimoiy koʻmak berish, mehnat jamoasining jamiyat hayotida faol qatnashishini, shuningdek har yili pensionerlardan, ayniqsa yakka-yolgʻizlardan xabar olish, tugʻilgan kunlarida va bayramlarda ularga esdalik sovgʻalari berishni, ularning uy- joy, maishiy muammolarini hal etishda koʻmaklashishni, sanatoriya-kurortda sogʻlomlashtirish va davolashni tashkil etishni, shuningdek muqaddas joylarga va ziyoratgohlarga ekskursiyalar tashkillashtirishni va boshqa ijtimoiy ahamiyatli tadbirlarni amalga oshirishni taʼminlash yuzasidan shaxsiy masʼuliyat yuklansin. Pensionerlar bilan ochiq muloqotni yoʻlga qoʻyish, ularning hayotiy muhim muammolarini muhokama qilish va hal etishga yordam berish maqsadida davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, korxona va tashkilotlar rahbarlari zimmasiga pensiyaga chiqqan xodimlarini rahbariyat tomonidan qabul qilish jadvallarini har oyda tasdiqlash majburiyati yuklansin. 11. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimlari tomonidan har yil ikki marta “Mahalla” fondi, boshqa davlat va nodavlat notijorat tashkilotlari vakillarini jalb etgan holda “Nuroniy” jamgʻarmasi boʻlimlari rahbarlari, ularning faollari ishtirokida keksalarni ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash, yoshlarni tarbiyalash, mahallalarda tinchlik va osoyishtalikni saqlash, shuningdek “Nuroniy” jamgʻarmasi boʻlimlari faoliyati toʻgʻrisidagi hisobotlarni koʻrib chiqish boʻyicha kelgusidagi qoʻshma chora-tadbirlarni muhokama qilishni oʻtkazish amaliyotga kiritilsin. 12. Respublika “Mahalla” xayriya fondi rahbariyatining: jamoatchilik asosida fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarida (ovullar, qishloqlar, mahallalar) fuqarolar yigʻini raisining oʻrinbosari — keksalar va faxriylar ishlari boʻyicha maslahatchi lavozimini joriy qilish; “Mahalla” fondiga “Navroʻz” va “Mustaqillik” umumxalq bayramlariga bagʻishlab oʻtkaziladigan hasharlardan tushadigan mablagʻlarning 10 foizini har yili “Nuroniy” jamgʻarmasiga oʻtkazish toʻgʻrisidagi tashabbusi qoʻllab- quvvatlansin. 13. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi: 2017-yilda Vazirlar Mahkamasining zaxira fondidan “Nuroniy” jamgʻarmasi markaziy apparati, uning boʻlinmalari va nashriyot boʻlimi moddiy-texnika bazasini mustahkamlashga 1,5 mlrd soʻm ajratsin; 2017-yildan boshlab Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti parametrlarida ushbu Farmonda nazarda tutilgan tadbirlarni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan mablagʻlarni nazarda tutsin. 14. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi ushbu Farmonda nazarda tutilgan tadbirlarni amalga oshirish va “Mehnat faxriysi” koʻkrak nishoni toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash boʻyicha bir oy muddatda chora- tadbirlar koʻrsin. 15. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Moliya vazirligi, “Nuroniy” jamgʻarmasi va boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda qonun hujjatlariga ushbu Farmondan kelib chiqadigan qoʻshimcha va oʻzgartirishlar boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin. 16. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston faxriylarni ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash “Nuroniy” jamgʻarmasi toʻgʻrisida” 1996-yil 4-dekabrdagi PF-1655-son Farmoni oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 17. Mazkur Farmonning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. Aripov zimmasiga yuklansin.