Aksiyadorlik jamiyatlarida korporativ boshqaruv tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2025-04-23)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasida investitsiya iqlimi va ishbilarmonlik muhitini yanada takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2014-yil 7-apreldagi PF-4609-son Farmoniga muvofiq, aksiyadorlik jamiyatlarida korporativ boshqaruvni takomillashtirish, shuningdek qimmatli qogʻozlar bozorini yanada rivojlantirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Aksiyadorlik jamiyatlarining korporativ veb-saytlariga qoʻyiladigan talablar toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin va u 2015-yil 1-yanvardan boshlab amalga kiritilsin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 2-ilovaga muvofiq ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin. 3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi oʻrinbosari R.S. Azimov zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasida investitsiya iqlimi va ishbilarmonlik muhitini yanada takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2014-yil 7-apreldagi PF-4609-son Farmoniga muvofiq ishlab chiqilgan hamda aksiyadorlik jamiyatlarining (keyingi oʻrinlarda jamiyat deb ataladi) korporativ veb-saytlariga va ushbu saytlarda joylashtirilishi majburiy boʻlgan axborotga qoʻyiladigan talablarni belgilaydi. 2. Aksiyadorlik jamiyati shaklida tashkil etilgan xoʻjalik boshqaruvi organining korporativ veb-sayti Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2013-yil 31-dekabrdagi 355-son qarori bilan tasdiqlangan Davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlarining rasmiy veb-saytiga qoʻyiladigan asosiy talablarga ham muvofiq boʻlishi kerak. 3. Jamiyatning korporativ veb-saytida majburiy joylashtirilishi kerak boʻlgan axborotga quyidagilar tegishlidir: jamiyat faoliyatining predmeti va maqsadlari; jamiyatning ustavi, shu jumladan unga oʻzgartirish va qoʻshimchalar hamda jamiyatning tasdiqlangan biznes-rejalari; jamiyatni rivojlantirish strategiyasi toʻgʻrisidagi axborot; jamiyatning tashkiliy tuzilmasi, uning tarkibiy boʻlinmalari, filiallari, vakolatxonalari, shuʼba va tobe xoʻjalik jamiyatlarining nomi, ularning telefonlari raqamlari, manzili (pochta va elektron manzillari), ularning ish tartibi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; jamiyatning rahbarlari (direktor va boshqaruv raisi) toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma axborot; boʻsh ish oʻrinlari, ishga qabul qilish shartlari va nomzodlarga qoʻyiladigan talablar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; jamiyat yoki uning boshqaruv organlari tomonidan tuzilgan kollegial va maslahat organlari (komissiyalar, kengashlar, qoʻmitalar va boshqalar) toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; jamiyatning affillangan shaxslari roʻyxati; korporativ boshqaruv masalalari boʻyicha jamiyatning ichki hujjatlari, shu jumladan aksiyadorlarning umumiy yigʻilishi tomonidan tasdiqlangan korporativ boshqaruv kodeksi (u mavjud boʻlganda); “Qimmatli qogʻozlar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 44-moddasiga muvofiq oshkor qilinishi kerak boʻlgan jamiyat faoliyatidagi muhim faktlar; aksiyadorlarning umumiy yigʻilishida qabul qilingan qarorlar boʻyicha ovoz berish yakunlari (ushbu qarorlar qabul qilingan sanadan boshlab oʻttiz kun mobaynida eʼlon qilinadi); aksiyadorlarning umumiy yigʻilishi oʻtkazilishi, sanasi, vaqti, oʻtkaziladigan joyi, kun tartibi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; qimmatli qogʻozlar emissiyasi prospektlari, shuningdek qimmatli qogʻozlar bozori toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq oshkor qilinishi kerak boʻlgan jamiyatning choraklik va yillik hisobotlari; jamiyat tomonidan oʻtkaziladigan ommaviy tadbirlar (majlislar, kengashlar, uchrashuvlar, matbuot konferensiyalari, seminarlar va brifinglar, davra suhbatlari, rasmiy tashriflar) toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, matbuot-relizlar va kundalik faoliyat toʻgʻrisidagi boshqa axborot; jamiyat tomonidan ishlab chiqariladigan mahsulotlar (bajariladigan ishlar va koʻrsatiladigan xizmatlar) roʻyxati hamda ular toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; tovarlarni yetkazib berish (ishlarni bajarish, xizmatlar koʻrsatish) boʻyicha jamiyat va uning tashkilotlari tomonidan oʻtkaziladigan ochiq tanlovlar (tenderlar) va kimoshdi savdolari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; jamiyatning moliya-xoʻjalik holatini va uni rivojlantirish dinamikasini tavsiflovchi asosiy koʻrsatkichlar toʻgʻrisidagi muhim maʼlumotlar, jamiyat faoliyati toʻgʻrisidagi axborot tusidagi tahliliy sharhlar, shuningdek jamiyat faoliyatining samaradorligi, shu jumladan ijro etuvchi organining samaradorlikning muhim koʻrsatkichlari bajarilishi toʻgʻrisida maʼlumot; oxirgi uch yilda hisoblangan va toʻlangan dividendlar, shu jumladan qarzdorlik miqdori toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, aksiyadorlar tomonidan dividendlarni olish uchun bogʻlanish maʼlumotlari va boshqa maʼlumotlar; yillik moliya-xoʻjalik faoliyatni tekshirish natijalari boʻyicha auditorlik tashkilotining xulosasi; jamiyat tomonidan oʻz aksiyalarining sotib olinishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; korporativ veb-saytdagi axborot materiallaridan boshqa shaxslar foydalanganda jamiyatning korporativ veb-saytiga majburiy havolalar koʻrsatilishi toʻgʻrisidagi talab; jamiyatning korporativ veb-saytida joylashtirishni jamiyat zarur deb hisoblaydigan boshqa maʼlumotlar. 4. Jamiyatning korporativ veb-saytida boshqa manbalardan maʼlumotlarni joylashtirishga faqat axborot manbai koʻrsatilgan taqdirda yoʻl qoʻyiladi. 5. Jamiyatning korporativ veb-saytida quyidagilar boʻlishi kerak: guruhlar boʻyicha joylashtirilgan axborot tasniflangan holda qulay va oddiy interfeys; jamiyat veb-saytining foydalaniladigan interfeysi unda joylashtirilgan axborotning tuzilishi toʻgʻrisidagi koʻrgazmali tasavvurni, boʻlimlar va sahifalarga darhol va mantiqli oʻtishni taʼminlashi kerak; jamiyat bilan qayta aloqa bogʻlash, yuridik va jismoniy shaxslardan murojaatlarni qabul qilish imkoniyati; joylashtirilgan axborotni arxivlashtirish, tiklash va takrorlash imkoniyati; elektron pochta vositasida hamda yangilashlar va yangiliklarni yetkazib berishning ommabop avtomatlashtirilgan formatlari vositasida korporativ veb-saytning yangilanishlariga yozilish imkoniyati. 6. Jamiyatning korporativ veb-saytida joylashtirilgan axborotdan uning tomonidan bazaviy axborot xizmatlari koʻrsatilishi doirasida foydalanish erkin va bepul boʻlishi kerak. Jamiyat bazaviy axborot xizmatlaridan tashqari, jamiyatning korporativ veb-sayti orqali, qonunchilikda belgilangan tartibda pulli asosda qoʻshimcha xizmatlar koʻrsatishi mumkin. 7. Jamiyat ijro etuvchi organ rahbarining qarori bilan jamiyatning korporativ veb-saytidagi axborotni shakllantirish, joylashtirish, shuningdek yangilash uchun masʼul boʻlgan shaxsni belgilaydi. 8. Jamiyatning korporativ veb-saytidagi axborot davlat tilida taqdim etilishi kerak. Jamiyat korporativ veb-saytining boshqa tillardagi versiyalari boʻlishi mumkin. 9. Jamiyatning korporativ veb-saytida joylashtirilgan axborot yoʻq qilinishi, blokirovka qilinishi, buzilishi va qalbakilashtirilishining, shuningdek ruxsat berilmagan aralashuvlar boshqa shakllarining oldini olish boʻyicha jamiyat tomonidan himoya qilishning tegishli chora-tadbirlari koʻrilishi kerak. 10. Jamiyatning korporativ veb-saytida joriy etish uchun majburiy boʻlgan asosiy funksiyalarga quyidagilar tegishlidir: jamiyatning korporativ veb-sayti boʻyicha izlash; mobil qurilmalar uchun soddalashtirilgan dizaynli jamiyat veb-sayti versiyasi; imkoniyatlari cheklangan shaxslar uchun qoʻshimcha qulayliklar yaratish (kontrastni qoʻshimcha qilish, shriftni kattalashtirish, ovoz joʻrligi va boshqa funksiyalar); jamiyatning veb-saytidan xavfsiz foydalanish (maxfiy axborotni berishni yoki pulli xizmatlar koʻrsatishni nazarda tutuvchi saytlar uchun); fuqarolarning murojaatlarini shu jumladan elektron pochtaga bildirishnoma yuborish vositasida koʻrib chiqishni va vaqtini kuzatib borish; jamoatchilik fikrini oʻrganish va jamiyat faoliyatiga tegishli masalalarni muhokama qilish vositalari (on-layn-soʻrovlar, bloglar, forumlar); tashriflarni va statistikani nazorat qilish vositalari. 11. Ustav kapitalida davlat ulushi 50 foizdan ortiq boʻlgan, aholi va tadbirkorlik subyektlari uchun bevosita yoxud oʻzining idoraviy mansub tashkilotlari orqali xizmatlar koʻrsatuvchi va/yoki tovarlarni sotuvchi jamiyatlarning korporativ veb-saytlarida quyidagi funksiyalar nazarda tutilishi kerak: tovarlar, ishlar va xizmatlarning turlari va qiymati (tariflar) toʻgʻrisidagi toʻliq va muhim maʼlumotlarni qulay shaklda taqdim etish; arizalar, deklaratsiyalar, soʻrovnomalar, blankalar va boshqa zarur hujjatlarning elektron shakllarini shu jumladan mobil qurilmalar yordamida toʻldirish; toʻlovlarga shu jumladan mobil qurilmalar yordamida on-layn haq toʻlash; xizmatlar koʻrsatish yuzasidan soʻrovnomani rasmiylashtirishda (shakllarni toʻldirishda) hujjatlarning elektron versiyalarini ilova qilish. 12. Jamiyatning korporativ veb-saytida joylashtirilgan axborot ishonchli boʻlishi va jamiyat faoliyatini xolisona yoritishi kerak. 13. Jamiyatning korporativ veb-saytida davlat siriga va xizmatda foydalanish uchun tegishli boʻlgan axborot, shuningdek qonunchilikka muvofiq eʼlon qilish va tarqatish taqiqlangan boshqa axborot boʻlmasligi kerak. 14. Jamiyat ijroiya organining rahbari ushbu Nizomga muvofiq jamiyatning korporativ veb-saytida joylashtiriladigan axborotning toʻliqligi va toʻgʻriligi uchun javob beradi. 15. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda javobgarlikka tortiladilar. 16. Ushbu Nizom talablariga rioya etilishini nazorat qilish qimmatli qogʻozlar bozorini tartibga solish boʻyicha vakolatli davlat organi tomonidan aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya texnologiyalari sohasidagi maxsus vakolatli organ bilan birgalikda amalga oshiriladi. 1. Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 8-iyundagi 285-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi hududida qiymatli qogʻozlar bilan bitishuvlar tuzish va ularni roʻyxatdan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomda: a) 2-bandning ikkinchi xatboshidagi “ochiq” soʻzi chiqarib tashlansin; v) 5-band quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “5. Birja bozorida va uyushgan birjadan tashqari bozorda qimmatli qogʻozlarga doir bitimlar tuzish va ularni roʻyxatdan oʻtkazish ularni yozma (qogʻozda) rasmiylashtirish zaruriyatisiz elektron shaklda amalga oshiriladi. Qimmatli qogʻozlar bilan boshqa bitimlar yozma shaklda tuziladi va qonun hujjatlarida belgilangan tartibda roʻyxatdan oʻtkaziladi. Aksiyadorlik jamiyatlari aksiyalarining oldi-sotdisi boʻyicha ikkilamchi bozordagi bitimlar faqat qimmatli qogʻozlarning birja bozorida va uyushgan birjadan tashqari bozorda tuziladi, aksiyadorlarning talabiga koʻra aksiyadorlik jamiyati tomonidan oʻz aksiyalarini sotib olish boʻyicha bitimlar bundan mustasno. Investor umumiy qiymati mazkur aksiyadorlik jamiyati ustav kapitalining yigirma va undan koʻp foizini tashkil qiladigan aksiyadorlik jamiyati aksiyalari paketining bir yoki bir nechta bitimlar tuzish natijasida mustaqil ravishda va (yoki) affillangan shaxslar bilan birgalikda sotib olganligi haqidagi axborotni qimmatli qogʻozlar bozorini tartibga solish boʻyicha vakolatli davlat organi tomonidan belgilangan tartibda oshkor qilishi shart”; g) quyidagi mazmundagi 51-band qoʻshilsin: “51. Qimmatli qogʻozlar savdosining tashkilotchisi investorlardan sotishga qoʻyiladigan qimmatli qogʻozlarni oldindan baholashning oʻtkazilishini talab qilishga, agar bunday talab qonunchilikda belgilanmagan boʻlsa, shuningdek qimmatli qogʻozlarni ularning nominal qiymatidan past narxda sotishni taqiqlashga haqli emas”; d) 14-band oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin; e) 201-band quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “201. Qimmatli qogʻozlar savdosining tashkilotchilari, Qimmatli qogʻozlarning markaziy depozitariysi va qimmatli qogʻozlar bilan bitimlar tuzishda roʻyxatdan oʻtkazuvchilar boʻlgan qimmatli qogʻozlar bozorining boshqa professional ishtirokchilari, agar bitimlarni tuzishda qimmatli qogʻozlar bozori toʻgʻrisidagi qonunchilikning buzilganligini aniqlashgan boʻlsa, qimmatli qogʻozlar bilan bitimlarni roʻyxatdan oʻtkazishni rad etishlari shart”; j) 22-band oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin; z) 25-bandning birinchi jumlasidan keyin “elektron shaklda tuzilgan bitimlar bundan mustasno” soʻzlari qoʻshilsin; i) 251-band quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “251. Depozitariy: qimmatli qogʻozlarni begonalashtirishga cheklovni faqat tegishli davlat organining yozma talabnomasi mavjud boʻlgan taqdirdagina qoʻyadi, yozma talabnomada qimmatli qogʻozlar egasining nomi (ismi), uning identifikatsiyalash maʼlumotlari, qoʻyilgan cheklashning amal qilish muddati, shuningdek cheklovni qoʻyish uchun asos mavjud boʻlishi kerak; ikki ish kuni mobaynida tegishli davlat organini qimmatli qogʻozlarni begonalashtirishga cheklov qoʻyish boʻyicha talablarni bajarish mumkin emasligi toʻgʻrisida tegishli davlat organini yozma ravishda xabardor qilishi shart, agar davlat organi talabnomasida ushbu bandning ikkinchi xatboshida koʻrsatilgan axborot mavjud boʻlmasa; qimmatli qogʻozlar egasini unga tegishli boʻlgan qimmatli qogʻozlarni begonalashtirishga cheklov qoʻyilganligi toʻgʻrisida cheklash belgilangan (qoʻyilgan) vaqtdan boshlab ikki ish kuni mobaynida xabardor qilishi shart”. 3. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi huzuridagi Qimmatli qogʻozlar bozori faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish markazining Qimmatli qogʻozlar komissiyalari xalqaro tashkiloti (IOSCO)ga kirishi toʻgʻrisida” 1998-yil 12-yanvardagi 16-son qarorida: a) 2-banddagi “Davlat mulki qoʻmitasi huzuridagi Qimmatli qogʻozlar bozori faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish” soʻzlari “Davlat raqobat qoʻmitasi huzuridagi Qimmatli qogʻozlar bozorini muvofiqlashtirish va rivojlantirish” soʻzlari bilan almashtirilsin; b) 4-band quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “4. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat raqobat qoʻmitasi xususiylashtirishdan tushadigan milliy valyutadagi mablagʻlarning Qimmatli qogʻozlar komissiyalari xalqaro tashkiloti tomonidan belgilanadigan aʼzolik badallarini hamda Komissiya tomonidan oʻtkaziladigan tadbirlarda Qimmatli qogʻozlar bozorini muvofiqlashtirish va rivojlantirish markazining boʻlishi va qatnashishi bilan bogʻliq boshqa xarajatlarni toʻlash uchun ajratilishini taʼminlasin”. 4. Vazirlar Mahkamasining 2006-yil 16-oktabrdagi 215-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2006-y., 10-son, 77-modda) bilan tasdiqlangan Davlatga tegishli aksiyalar paketlarini (ulushlarni) ishonchli boshqaruvga berish tartibi toʻgʻrisidagi nizomning 10-bandi toʻrtinchi xatboshidagi “aksiyalar paketlarini” soʻzlaridan keyin “shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining depo hisob raqamlaridagi davlat aksiya paketlarini” soʻzlari qoʻshilsin.