Hududlarning jadal ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishini taʼminlashga doir ustuvor chora-tadbirlar toʻgʻrisida
(resolution, 2025-10-29)

Qisqa davr mobaynida mamlakatni jadal ijtimoiy-iqtisodiy va ijtimoiy-siyosiy rivojlantirish, birinchi navbatda, qishloq joylarida aholi uchun munosib hayot sharoitlarini yaratish, shuningdek, islohotlarni amalga oshirishda fuqarolarning bunyodkorlik salohiyatini roʻyobga chiqarishga qaratilgan qator muhim davlat va hududiy dasturlar, qonun hujjatlari qabul qilindi. Senatorlar va deputatlar korpusi, fuqarolar yigʻinlari, ommaviy axborot vositalari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari vakillarini keng jalb etgan holda, joylarda ishlarning haqiqiy ahvolini har tomonlama va chuqur oʻrganish, xalq bilan bevosita muloqotning sifat jihatdan yangi va samarali shakllarini joriy etish boʻyicha aniq maqsadga yoʻnaltirilgan chora-tadbirlarning natijalari mazkur dasturlar hamda hujjatlarning qabul qilinishiga asos boʻldi. 2017 — 2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasini amaliy roʻyobga chiqarish doirasida qabul qilingan 20 dan ortiq qonunlar, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 180 dan ortiq farmonlari va 450 dan ortiq qarorlarida nazarda tutilgan chora-tadbirlarning soʻzsiz, oʻz vaqtida va sifatli ijro etilishini taʼminlash hozirgi bosqichda koʻzlangan maqsadlarga erishishning muhim sharti hisoblanadi. Shu bilan birga, davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, shuningdek, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari ishini tashkil etish va faoliyatini baholashning amaldagi tizimi oldimizga qoʻyilgan vazifalarni samarali hal qilishga imkon bermayapti. Xususan, birinchidan, ijro etuvchi va vakillik hokimiyati markaziy organlarining mahalliy davlat hokimiyati organlari bilan oʻzaro hamkorligining darajasi hududlarda yechimini kutayotgan muammolarni hal qilish boʻyicha uygʻun faoliyatni taʼminlamaydi. Aksariyat hollarda ularning faoliyati bir martalik xususiyatga ega, alohida topshiriqlarni bajarishdan iborat boʻlib qolgan. Buning ustiga, joylarda yigʻilib qolgan muammolarni hal qilish boʻyicha lozim darajada tashabbus koʻrsatilmayapti; ikkinchidan, ijro etuvchi va vakillik hokimiyati organlari mansabdor shaxslarining hududlarga xizmat safarlarini samarali muvofiqlashtirishning mavjud emasligi amalga oshirilayotgan chora-tadbirlarning takrorlanishiga olib kelmoqda, oqibatda, mahalliy davlat hokimiyati organlarini asosiy funksional majburiyatlarini bajarishdan chalgʻitmoqda; uchinchidan, ijtimoiy-iqtisodiy islohotlar jarayonini baholash amaliyoti joylarda ishlarning haqiqiy ahvolini tanqidiy tahlil qilishga asoslanmagan, eng asosiysi, erishilgan iqtisodiy koʻrsatkichlar aholining hayot sifatiga qay darajada ijobiy taʼsir etayotganligiga qatʼiy baho berilmayapti. Respublika davlat organlarining hududlardan ajralib qolganligi hududlarning oʻziga xos xususiyatlari, rivojlanish darajasi va talab-ehtiyojini inobatga olgan holda, asoslantirilgan va har tomonlama puxta oʻylangan ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish dasturlarini ishlab chiqish imkonini bermayapti; toʻrtinchidan, respublika va mahalliy budjet mablagʻlarini shakllantirish va taqsimlash, investitsiya dasturlarini ishlab chiqish hamda bajarishning amaldagi mexanizmlari, birinchi navbatda, eng ustuvor loyihalarni manzilli, oʻz vaqtida va mutanosib moliyalashtirishni taʼminlamayapti; beshinchidan, hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning muhim dasturlarini amalga oshirish boʻyicha aniq maqsadga yoʻnaltirilgan ishlarni tashkil etish oʻrniga aksariyat hollarda koʻplab yigʻilishlar oʻtkazilmoqda va ularning yakuni boʻyicha chuqur oʻylanmagan qarorlar qabul qilinmoqda. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Virtual va Xalq qabulxonalariga kelib tushgan, aholini arzon uy-joy va ish bilan taʼminlash, sifatli kommunal xizmat koʻrsatish, sogʻliqni saqlash, taʼlim va boshqa sohalardagi hayotiy muhim masalalar koʻtarilgan bir milliondan ortiq murojaatlar yuqoridagilardan dalolat bermoqda. 2017 — 2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasida belgilangan vazifalarni soʻzsiz amalga oshirish, ishni tashkil etish, birinchi navbatda, jamoatchilik oldida hisobot berish shakllari va uslublarini tubdan takomillashtirish, aholining hayot sifati va darajasini yuksaltirish, davlat organlari rahbarlarining masʼuliyatsizligi holatlarining yuzaga kelishiga qatʼiy ravishda barham berish hamda mahalliy davlat hokimiyati organlarining tashabbuslarini har tomonlama qoʻllab-quvvatlash maqsadida: 1. Vazirlar Mahkamasi, davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari rahbarlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi raisi, viloyatlar va Toshkent shahri, tumanlar (shaharlar) hokimlarining eʼtibori Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarorlarida nazarda tutilgan tadbirlar va topshiriqlarning ijrosini tashkil etishdagi jiddiy kamchiliklarga, shuningdek, koʻrilayotgan choralarning kutilayotgan natijalarni bermayotganligiga qaratilsin. Koʻrsatilgan rahbarlar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining hujjatlarida belgilangan vazifalarning soʻzsiz va samarali amalga oshirilishi uchun shaxsan javobgarligi haqida ogohlantirilsin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari, Vazirlar Mahkamasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklarining joylarda ishlarni tashkil etishning quyidagilarni nazarda tutuvchi mutlaqo yangi tizimini joriy qilish haqidagi takliflari qabul qilinsin: Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, tumanlar, shaharlar hududlarini tegishlicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi raisi, viloyatlar va Toshkent shahri, tumanlar (shaharlar) hokimlari, prokuratura, ichki ishlar va davlat soliq xizmati hududiy organlari rahbarlari boshchilik qiladigan kompleks ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish boʻyicha sektorlarga (keyingi oʻrinlarda sektorlar deb yuritiladi) boʻlish; sektorlar rahbarlariga hududlarni kompleks ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish vazifalarini tashkil etish va hal qilish, shu jumladan, aholining eng muhim muammolarini yechish yuzasidan javobgarlik yuklash hamda vakolatlar berish; hududlarni Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri va uning oʻrinbosarlariga 1-ilovaga muvofiq biriktirish; sogʻliqni saqlash sohasidagi islohotlarning amalga oshirilishi ustidan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasi tomonidan parlament nazoratining samarali shakllarini joriy etish; huquqbuzarliklarni profilaktika qilish va ularni barvaqt oldini olish boʻyicha kompleks chora-tadbirlarning amalga oshirilishi ustidan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senati tomonidan parlament nazoratining samarali shakllarini joriy etish. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasi va Senati Kengashlariga: islohotlarning muvaffaqiyatli amalga oshirilishini taʼminlashga qaratilgan chora-tadbirlarni tizimli va har tomonlama oʻrganish, umumlashtirish hamda ishlab chiqishga masʼul boʻlgan deputat va senatorlarni hududlarga biriktirish; tegishli mansabdor shaxslarning, birinchi navbatda, aholi oldida davriy hisobot berish tizimini, ularning faoliyatini baholash mezonlarini, shuningdek, yuklatilgan vazifalarni lozim darajada bajarmaganlik uchun javobgarlik choralarini nazarda tutgan holda, sogʻliqni saqlash sohasidagi islohotlar, huquqbuzarliklarni profilaktika qilish va ularni barvaqt oldini olish chora-tadbirlarining amalga oshirilishi ustidan parlament nazoratining samarali shakllarini joriy etish boʻyicha ishlarni tashkil etishning namunaviy tartibini tasdiqlash tavsiya etilsin. 3. Quyidagilar sektorlar rahbarlarining asosiy vazifalari etib belgilansin: birinchidan, uy-joy kommunal va yoʻl xoʻjaligi, energiya, suv va issiqlik taʼminoti, transport qatnovi, arxitektura, arzon uy-joylar qurish, hududlarni obodonlashtirish va koʻkalamzorlashtirish, namunaviy mahalla va xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatlarini shakllantirish sohasidagi muammolarni aniqlash hamda hal etish boʻyicha aniq maqsadga qaratilgan tadbirlarni oʻtkazish; ikkinchidan, ijtimoiy muhofazaning manzilliligi, isteʼmol bozorida narxlarning barqarorligi, ijtimoiy soha obyektlari, eng avvalo, sogʻliqni saqlash, taʼlim va boshqa muassasalarning samarali faoliyat koʻrsatishini taʼminlash boʻyicha taʼsirchan chora-tadbirlarni amalga oshirish; uchinchidan, hududlarni jadal iqtisodiy rivojlantirish, shu jumladan, ularning tabiiy, iqtisodiy va inson salohiyatidan samarali foydalanish, qurilishi tugallanmagan obyektlardan, foydalanilmayotgan ishlab chiqarish va yer maydonlaridan oqilona foydalanish, mahalliy budjetlarning daromad qismi va hududning eksport imkoniyatlarini kengaytirish, joylarda zamonaviy bozor infratuzilmasini tashkil etish, xizmat koʻrsatish, turizm sohalarini rivojlantirish, tadbirkorlik subyektlariga amaliy yordam koʻrsatish hamda yangi ish oʻrinlarini yaratish boʻyicha kompleks chora-tadbirlarni amalga oshirish; toʻrtinchidan, dehqon xoʻjaliklari, tomorqa uchun ajratilgan yerlardan maqsadli foydalanish, meva-sabzavotchilik, chorvachilik, parrandachilik, baliqchilik, asalarichilik va boshqa faoliyat turlarini rivojlantirish, qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishini tashkil etishda fermer xoʻjaliklariga koʻmaklashish boʻyicha choralar koʻrish; beshinchidan, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari bilan oʻzaro hamkorlikda huquqbuzarliklarni, ayniqsa voyaga yetmaganlar va yoshlar oʻrtasida profilaktika qilish hamda ularni barvaqt oldini olish boʻyicha taʼsirchan ishlarni tashkil etish, hududlarning kriminogen vaziyatidan kelib chiqib, jinoyat sodir etilmagan mahallalarning ijobiy tajribasini ommalashtirish. 4. Belgilansinki, sektorlar ishini tashkil etish 2-ilovada keltirilgan, quyidagilarni nazarda tutadigan Hududlar va tumanlar (shaharlar)ni kompleks ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish boʻyicha sektorlar ishini tashkil etish sxemasiga muvofiq “mahalla — tuman (shahar) — viloyat — respublika” tamoyiliga koʻra amalga oshiriladi: uyma-uy yurish va aholi bilan uchrashuvlar asosida eng quyi boʻgʻinda – mahallada dolzarb muammolarni aniqlash, ularni bevosita joyida bartaraf etish yuzasidan aniq choralar koʻrish, tuman (shahar)ni rivojlantirish boʻyicha dasturlarga kiritish uchun takliflar tayyorlash va kiritish; mahallalarda aniqlangan muammolarni har tomonlama chuqur tahlil qilish va umumlashtirish asosida tumanlar (shaharlar)ni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish boʻyicha “yoʻl xaritalari”ni ishlab chiqish, tasdiqlash hamda amalga oshirish, tumanlar (shaharlar) xalq deputatlari Kengashlari sessiyalarida hisobot berish tizimini joriy etish, qabul qilingan qarorlar ijrosini nazorat qilish, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrini rivojlantirish boʻyicha dasturlarga kiritish, shuningdek, mansabdor shaxslarni javobgarlikka tortish uchun takliflar tayyorlash va kiritish; tumanlar (shaharlar)da aniqlangan muammolarni har tomonlama chuqur tahlil qilish va umumlashtirish asosida Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrini ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish boʻyicha “yoʻl xaritalari”ni ishlab chiqish, tasdiqlash hamda amalga oshirish, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, viloyatlar va Toshkent shahar xalq deputatlari Kengashlari sessiyalarida hisobot berish tizimini joriy etish, qabul qilingan qarorlar ijrosini nazorat qilish, davlat, hududiy, shu jumladan, Oʻzbekiston Respublikasining rivojlanish davlat dasturlariga takliflar tayyorlash va kiritish, shuningdek, mansabdor shaxslarni javobgarlikka tortish uchun takliflar tayyorlash va kiritish; hududlar “yoʻl xaritalari” amalga oshirilishining samaradorligi yuzasidan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan har tomonlama tanqidiy tahlil va umumlashtirish oʻtkazish, shuningdek, davlat, hududiy, shu jumladan, Oʻzbekiston Respublikasining rivojlanish davlat dasturlarini ishlab chiqish, tasdiqlash hamda amalga oshirish, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti oldida har choraklik hisobot berish tizimini joriy etish, qabul qilingan qarorlar ijrosini nazorat qilish, joylardagi tizimli kamchiliklarni bartaraf etish boʻyicha Hukumat qarorlari loyihalarini ishlab chiqishni tashkil etish, mansabdor shaxslarni javobgarlikka tortish toʻgʻrisida takliflar kiritish. 5. Belgilansinki, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar, tumanlar (shaharlar) Kengashlari majlislarida har chorakda sektorlar rahbarlarining hisobotlari har bir hududga biriktirilgan masʼul mansabdor shaxslar, deputatlar va senatorlar ishtirokida eshitiladi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar, tumanlar (shaharlar) Kengashlariga sektorlar rahbarlarining hisobotlarini eshitishda quyidagi masalalarga eʼtibor qaratish tavsiya etilsin: tegishli davrda hududning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishini tanqidiy baholash; aholi, tadbirkorlik subyektlari, fermer xoʻjaliklari, yoshlarni tashvishga solayotgan dolzarb muammolarni, shuningdek, hududning rivojlanishiga toʻsiq boʻlayotgan tizimli kamchiliklarni aniqlash; hududni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlarini va davlat, hududiy, shu jumladan, Oʻzbekiston Respublikasining rivojlanish davlat dasturlariga kiritish uchun takliflarni muhokama qilish. Hisobotlarni eshitishga hududlarni rivojlantirish jarayoniga taʼsir koʻrsatishning, shuningdek, sektorlar rahbarlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari mansabdor shaxslari masʼuliyatini oshirishning muhim vositalaridan biri sifatida qaralsin. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Kengashiga sektorlar rahbarlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari mansabdor shaxslari hisobotlarini eshitishning aniq tartibini nazarda tutgan holda, Xalq deputatlari viloyat, tuman, shahar Kengashining namunaviy reglamentini qayta koʻrib chiqish tavsiya etilsin. 6. Sektorlar ishining shakllari va uslublarini, davlat organlari va tashkilotlari bilan hamkorligini, ularning vakolatlarini, shuningdek, hisobot berishi va faoliyatini baholash tartibini nazarda tutadigan Tumanlar (shaharlar) va hududlarni kompleks ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish boʻyicha sektorlarining ishlarini tashkil etish toʻgʻrisidagi nizom 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 7. Quyidagilar hududlarga biriktirilgan Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri va uning oʻrinbosarlarining asosiy vazifalari va funksiyalari etib belgilansin: hududlarni kompleks rivojlantirish boʻyicha sektorlarning ishini, eng avvalo, ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishda orqada qolgan tumanlar va shaharlarda samarali tashkil etish; tumanlar, shaharlar,mahallalardagi yechimini kutayotgan muammolarni hal qilish boʻyicha ishlarning samaradorligi va uygʻunligini taʼminlash maqsadida davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari faoliyatini muvofiqlashtirish, ularning mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari bilan uzviy hamkorligini tashkil etish; hududning ishchanlik muhiti va ishchanlik faolligini tahlil qilish, tadbirkorlikni jadal rivojlantirishga toʻsiq boʻlayotgan dolzarb muammolarni hal etishga koʻmaklashish, shakllangan tadbirkorlik madaniyati va mahalliy anʼanalar, hududning oʻziga xos xususiyatlari va rivojlanish darajasini inobatga olgan holda, hududni rivojlantirish boʻyicha manzilli amaliy chora-tadbirlarni ishlab chiqish; hududning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish ahvolini tahlil qilish, amalga oshirilayotgan tadbirlarning aholi hayotining sifatiga taʼsir etish darajasini oshirish boʻyicha amaliy chora-tadbirlarni ishlab chiqish; Hukumat, respublika davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari darajasida qaror qabul qilishni talab etadigan aniqlangan muammolarni bartaraf etish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish; tegishli rahbarlarning faoliyatini tanqidiy tahlil qilish yakunlari asosida ularni amaldagi rahbar kadrlar zaxirasiga qoʻshish yoki egallab turgan lavozimidan ozod etishgacha boʻlgan intizomiy javobgarlikka tortish haqida takliflar kiritish. 8. Belgilab qoʻyilsinki: hududlarning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish holatini, qonunlar, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti va Vazirlar Mahkamasining qarorlari bajarilishini oʻrganish hududlarga biriktirilgan Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri va uning oʻrinbosarlari tomonidan, qoida tariqasida, bir yoʻla kompleks oʻrganish (3-4 kun davomida) oʻtkazish orqali muvofiqlashtiriladi; hududlarga biriktirilgan Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri va uning oʻrinbosarlari ish vaqtining uchdan ikki qismidan kam boʻlmagan davrini joylarda ishlarning haqiqiy ahvolini, shu jumladan aholi bilan muloqot qilish orqali oʻrganishga ajratadi. 9. Kalendar yilning chorak yakuni boʻyicha majlislarga tayyorgarlik koʻrish va oʻtkazishning hozirgi amaliyoti samarasiz hamda eskirgan deb topilsin. Mamlakatni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish yakunlarini sarhisob qilishning yangilangan konsepsiyasi 4-ilovada keltirilgan sxemaga muvofiq joriy qilinsin va quyidagilar uning asosiy yoʻnalishlari etib belgilansin: tuman (shahar) va viloyat darajasida, birinchi navbatda, fuqarolar, tadbirkorlik subyektlari, deputatlar va senatorlar, fuqarolik jamiyati institutlari vakillari tomonidan koʻtarilgan eng dolzarb muammolarni aniqlash, shuningdek, ularning yechimi boʻyicha aniq choralar koʻrish; davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, fuqarolik jamiyati institutlari, ishbilarmon doiralar va ommaviy axborot vositalari vakillarini jalb qilish orqali hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish dasturlari bajarilishi monitoringining ochiqligi va xolisligini oshirish; amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar va erishilgan koʻrsatkichlarning, ayniqsa qishloq joylarida aholining hayot darajasi va sifatiga real taʼsirini hisobga olgan holda maqroiqtisodiy tahlil oʻtkazish; hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish ahvoli, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat idoralari takliflari, aholi ehtiyojlarining har tomonlama va chuqur tahlili asosida Oʻzbekiston Respublikasining investitsiya (davlat) dasturlari va hududlarni rivojlantirish dasturlarini shakllantirish; hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish vazifalarini, shu jumladan, joylarda yechimini kutayotgan muammolarni hal qilishda davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari rahbarlari hamda xodimlarining masʼuliyati va tashabbuskorligini oshirish; Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti va Vazirlar Mahkamasining qarorlari bajarilishini nazorat va monitoring qilishning taʼsirchan mexanizmlarini joriy etish. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi bir hafta muddatda Mamlakatni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish yakunlarini sarhisob qilishning yangi konsepsiyasini ishlab chiqsin va tasdiqlasin. 10. Hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish, iqtisodiyot tarmoqlari va ijtimoiy soha ahvolini oʻrganishning yangi mexanizmlarini joriy etish boʻyicha komissiya 5-ilovaga muvofiq tarkibda tashkil etilsin. 11. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi: bir oy muddatda sektorlar rahbarlari, davlat organlari mansabdor shaxslari va xodimlari oʻrtasida mazkur qaror talablarini tushuntirish boʻyicha ishlarni tashkil etsin; 2017-yil 20-avgustga qadar muddatda joylarda aniqlangan muammo va kamchiliklarning har tomonlama tahlil etish va umumlashtirish asosida namunaviy “Yoʻl xaritasi”ni hamda sektorlar rahbarlarining namunaviy ish tartibini ishlab chiqsin; bir oy muddatda sektorlar rahbarlari faoliyatining moddiy-texnika taʼminotini yaxshilash boʻyicha kompleks chora-tadbirlarni amalga oshirsin; 2018-yil 1-yanvarga qadar muddatda mahalliy davlat hokimiyati organlarining faoliyatini va bajaradigan ishlar hajmini tanqidiy oʻrganish asosida ularning tuzilmasi, vazifalari, funksiya va vakolatlarini optimallashtirish boʻyicha takliflar kiritsin. 12. Asossiz, samarasi kam, amaliy ahamiyatga ega boʻlmagan, davlat organlari va boshqa tashkilotlarning mansabdor shaxslariga keraksiz maʼmuriy ish hajmini oshiradigan va yuklatilgan vazifalarni bajarishdan chalgʻitadigan idoralararo yigʻilishlarni oʻtkazish qatʼiy taqiqlansin. Davlat hokimiyati organlari, davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari rahbarlariga oʻtkaziladigan yigʻilishlarga koʻrib chiqiladigan masalalarga bevosita aloqador boʻlmagan davlat organlari, nodavlat notijorat tashkilotlarining mansabdor shaxslari taklif qilinishi va ishtirok etishiga yoʻl qoʻyilmasligi koʻrsatib oʻtilsin. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi koʻrsatilgan talablarning qatʼiy bajarilishi ustidan lozim darajada monitoring olib borilishini taʼminlasin. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi bir oy muddatda kollegial yigʻilishlar oʻtkazish zaruratini asoslovchi aniq mezonlarni, ularda ishtirok etuvchi shaxslar doirasini belgilashni, shuningdek, yigʻilishlar yakunlarining natijadorligiga talablarni nazarda tutgan holda, barcha darajalarda yigʻilishlarni tashabbus qilish, unga tayyorgarlik koʻrish va oʻtkazish tartibini ishlab chiqsin hamda tasdiqlasin. 13. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining fuqarolar huquqlarini himoya qilish, murojaatlar bilan ishlashni nazorat qilish va muvofiqlashtirish masalalari boʻyicha maslahatchisi (T. Xudaybergenov) Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi va Hisob palatasi bilan birgalikda: sektorlar rahbarlarining faoliyatini ularga yuklatilgan vazifalarning samarali bajarilishi yuzasidan doimiy monitoring qilishni, hududlarning rivojlanish ahvolidagi real oʻzgarishlardan va boshqa haqqoniy mezonlardan kelib chiqib, ularning faoliyatini xolisona baholashni taʼminlasin; Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga har chorakda alohida oʻrnak koʻrsatgan sektorlar rahbarlari, davlat organlarining mansabdor shaxslari va xodimlarini ragʻbatlantirish yoki yoʻl qoʻyilgan jiddiy kamchiliklar uchun ularni lavozimidan ozod etishgacha boʻlgan javobgarlikka tortish boʻyicha takliflar kiritsin. 14. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Loyiha boshqaruvi milliy agentligi Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Iqtisodiyot vazirligi, Investitsiyalar boʻyicha davlat qoʻmitasi va Hisob palatasi bilan birgalikda uch oy muddatda tanqidiy tahlil asosida Respublika va mahalliy budjet mablagʻlarini shakllantirish va taqsimlash, investitsiya dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirishning samarali hamda shaffof mexanizmlarini joriy etish boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti devoniga takliflar kiritsin. 15. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining davlat maslahatchilari U.S. Ismailov, V.A. Golishev, T.A. Xudaybergenov, O.B. Murodov, Oʻzbekiston Respublikasining Bosh prokurori I.B. Abdullayev zimmasiga yuklansin. T/r Hududlar (tumanlar, shaharlar*) Masʼul shaxslar 1. Toshkent shahri, shu jumladan alohida: Yashnobod tumani, Chilonzor tumani, Mirobod tumani, Bektemir tumani Aripov A.N. — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri 2. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, shu jumladan alohida: Shumanay tumani, Qonlikoʻl tumani, Taxtakoʻpir tumani, Moʻynoq tumani, Chimboy tumani, Qoraoʻzak tumani Ramatov A.J. — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi oʻrinbosari — “Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJ boshqaruvi raisi 3. Surxondaryo viloyati, shu jumladan alohida: Qiziriq tumani, Boysun tumani, Uzun tumani, Muzrabot tumani, Sariosiyo tumani, Sherobod tumani 4. Xorazm viloyati, shu jumladan alohida: Qoʻshkoʻpir tumani, Shovot tumani, Yangibozor tumani, Yangiariq tumani 5. Sirdaryo viloyati, shu jumladan alohida: Boyovut tumani, Sardoba tumani, Mirzaobod tumani, Xovos tumani Mirzayev Z.T. — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari 6. Jizzax viloyati, shu jumladan alohida: Mirzachoʻl tumani, Zarbdor tumani, Forish tumani, Yangiobod tumani 7. Samarqand viloyati, shu jumladan alohida: Qoʻshrabot tumani, Nurobod tumani, Paxtachi tumani, Bulungʻur tumani 8. Andijon viloyati, shu jumladan alohida: Xonobod shahri,Boʻz tumani, Ulugʻnor tumani, Paxtaobod tumani, Marhamat tumani Otajanov N.S. — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — “Oʻzagrotexsanoatxolding” AJ boshqaruvi raisi 9. Toshkent viloyati, shu jumladan alohida: Oqqoʻrgʻon tumani, Boʻka tumani, Bekobod tumani, Zangiota tumani, Qibray tumani, Quyichirchiq tumani, Toshkent tumani, Chinoz tumani, Yangiyoʻl tumani 10. Namangan viloyati, shu jumladan alohida: Mingbuloq tumani, Chust tumani, Chortoq tumani, Kosonsoy tumani, Pop tumani Qoʻchqorov J.A. — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari 11. Fargʻona viloyati, shu jumladan alohida: Yozyovon tumani, Buvayda tumani, Qoʻshtepa tumani, Uchkoʻprik tumani, Soʻx tumani 12. Buxoro viloyati, shu jumladan alohida: Olot tumani, Peshku tumani, Romitan tumani, Vobkent tumani, Qorakoʻl tumani Ibragimov Gʻ.I. — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari 13. Qashqadaryo viloyati, shu jumladan alohida: Dehqonobod tumani, Yakkabogʻ tumani, Mirishkor tumani, Nishon tumani 14. Navoiy viloyati, shu jumladan alohida: Xatirchi tumani, Nurota tumani, Tomdi tumani, Uchquduq tumani Ushbu Nizom respublikaning tumanlari (shaharlari) va hududlarini kompleks ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish boʻyicha sektorlarning asosiy vazifalari, funksiyalari va vakolatlarini, ularning faoliyatini tashkil etish tartibini belgilaydi. 1. Respublikaning tumanlari (shaharlari) va hududlarini kompleks ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish boʻyicha sektor (keyingi oʻrinlarda sektor deb yuritiladi) tegishli mahalliy davlat hokimiyati organining koʻmaklashuvchi kollegial ishchi tuzilmasi hisoblanadi. 2.Sektor: Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlarining qaroriga muvofiq, tegishli prokuratura, ichki ishlar va davlat soliq xizmati organlari rahbarlari bilan kelishgan holda hamda tegishlicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi raisi, viloyatlar, tumanlar, shaharlar hokimlari, prokuratura, ichki ishlar va davlat soliq xizmati organlarining hududiy tuzilmalari rahbarlari (keyingi oʻrinlarda sektorlar rahbarlari deb yuritiladi) boshchiligida; bir maʼmuriy-hududiy birlik hududida, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari tomonidan belgilanadigan ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish darajasini, shu jumladan, qishloq xoʻjaligi holati, boshqa iqtisodiyot tarmoqlari, ijtimoiy sohalar hamda boshqa mezonlarni inobatga olgan holda uning umumiy maydonini toʻrtga boʻlish yoʻli bilan tashkil etiladi. 3. Toʻrtga boʻlingan qismlarning har biri sektor rahbariga biriktiriladi (keyingi oʻrinlarda — biriktirilgan hudud deb yuritiladi). Sektorlar tarkibiga boshqa davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat va boshqa tashkilotlarning vakillari kiritilishi mumkin. 4. Sektorlar oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va topshiriqlariga, tegishli hokim hamda mahalliy hokimiyat vakillik organining qarorlariga, shuningdek, ushbu Nizomga amal qiladi. 5. Sektorlar zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarishda mahalliy vakillik va ijroiya hokimiyati organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari, ommaviy-axborot vositalari, boshqa davlat organlari va tashkilotlari bilan oʻzaro hamkorlik qiladi. 6. Sektorlarning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat: uy-joy kommunal va yoʻl xoʻjaligi, energiya, suv va issiqlik taʼminoti, transport qatnovi, arxitektura, arzon uy-joylar qurish, hududlarni obodonlashtirish va koʻkalamzorlashtirish, namunaviy mahalla va xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatlarini shakllantirish sohasidagi muammolarni aniqlash hamda hal etish boʻyicha aniq maqsadga qaratilgan tadbirlarni oʻtkazish; ijtimoiy muhofazaning manzilliligi, isteʼmol bozorida narxlarning barqarorligi, ijtimoiy soha obyektlari, eng avvalo, sogʻliqni saqlash, taʼlim va boshqa muassasalarning samarali faoliyat koʻrsatishini taʼminlash boʻyicha taʼsirchan chora-tadbirlarni amalga oshirish; hududlarni jadal iqtisodiy rivojlantirish, shu jumladan, ularning tabiiy, iqtisodiy va inson salohiyatidan samarali foydalanish, qurilishi tugallanmagan obyektlardan, foydalanilmayotgan ishlab chiqarish va yer maydonlaridan oqilona foydalanish, mahalliy budjetlarning daromad qismi va hududning eksport imkoniyatlarini kengaytirish, joylarda zamonaviy bozor infratuzilmasini tashkil etish, xizmat koʻrsatish, turizm sohalarini rivojlantirish, tadbirkorlik subyektlariga amaliy yordam koʻrsatish hamda yangi ish oʻrinlarini yaratish boʻyicha kompleks chora-tadbirlarni amalga oshirish; dehqon xoʻjaliklari, tomorqa uchun ajratilgan yerlardan maqsadli foydalanish, meva-sabzavotchilik, chorvachilik, parrandachilik, baliqchilik, asalarichilik va boshqa faoliyat turlarini rivojlantirish, qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishini tashkil etishda fermer xoʻjaliklariga koʻmaklashish boʻyicha choralar koʻrish; fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari bilan oʻzaro hamkorlikda huquqbuzarliklarni, ayniqsa voyaga yetmaganlar va yoshlar oʻrtasida profilaktika qilish hamda ularni barvaqt oldini olish boʻyicha taʼsirchan ishlarni tashkil etish. 7. Zimmalariga yuklangan vazifalarga muvofiq sektorlar tegishli biriktirilgan hududlarda quyidagi funksiyalarni bajaradilar: qonunlar, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmon, qaror, farmoyish va topshiriqlari, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qaror, farmoyish va topshiriqlarini toʻliq hamda oʻz vaqtida amalga oshirilishiga koʻmaklashadilar; ishlarning haqqoniy holati, toʻplangan muammolar va tizimli kamchiliklarni, birinchi navbatda, uyma-uy yurish, jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlarini koʻrib chiqish, aholining turli qatlamlari bilan toʻgʻridan-toʻgʻri muloqotni tashkil etish yoʻli bilan chuqur va har tomonlama oʻrganishni amalga oshiradilar; amalga oshirilayotgan ishlarning yakuniy natijalarini taʼminlash maqsadida aniqlangan va aholini tashvishga solayotgan muammolarni bevosita joylarda bartaraf etish boʻyicha vakolatlari doirasida aniq choralar koʻradilar; oʻrganish natijalarini umumlashtiradilar hamda davlat organlari va tashkilotlari faoliyatidagi koʻzlangan islohotlarni samarali amalga oshirishga toʻsqinlik qilayotgan tizimli kamchiliklarni bartaraf etish boʻyicha takliflar tayyorlaydilar, ularni yuqori turuvchi organlarga kiritadilar; joylardagi mahalliy muammolarni hal etishda davlat organlari va tashkilotlari mansabdor shaxslarining, ularning zimmasidagi vazifa va funksiyalardan kelib chiqqan holda, javobgarligini oshirish hamda kuchlarni jamlash boʻyicha choralarni amalga oshiradilar; huquqbuzarliklar profilaktikasi, qonuniylikni mustahkamlash va huquq-tartibotni taʼminlash boʻyicha chora-tadbirlar koʻradilar; aholi bandligi, xususan, yoshlarni ishga joylashtirishni taʼminlashda amaliy yordam koʻrsatadilar; ijtimoiy soha obyektlarini (sogʻliqni saqlash, taʼlim, shu jumladan, maktabgacha taʼlim, umumtaʼlim, oʻrta-maxsus taʼlim muassasalari) samarali faoliyat yuritishi, ularni malakali mutaxassislar bilan taʼminlash, moddiy-texnik bazasini mustahkamlashga koʻmaklashadilar; soliq va boshqa majburiy toʻlovlar, shu jumladan koʻrsatilgan kommunal va ekspluatatsiya xizmatlari uchun toʻlovlarni oʻz vaqtida hamda toʻliq hajmda toʻlanishini taʼminlash boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshiradilar; aholi punktlari, muqaddas qadamjolar va qabristonlarni obodonlashtirish hamda koʻkalamzorlashtirish ishlarini tashkil etadilar; turar-joy kommunal xoʻjaligini yaxshilash choralarini koʻradilar, xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatlari, kommunal xizmatlar, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatiga koʻmaklashadilar; masʼul tashkilotlar bilan birgalikda ijtimoiy hayotda oilaning rolini kuchaytirish chora-tadbirlarini amalga oshiradilar; yoshlarni vatanparvarlik, qonunga itoatkorlik ruhida tarbiyalash, sogʻlom turmush tarzini yuritish, bilim olishga intilish, ularda kitob oʻqishga qiziqish uygʻotish, shu jumladan, uyushmagan yoshlarni aniqlash va ular bilan profilaktika ishlarini oʻtkazish chora-tadbirlarini koʻradilar; korxona, muassasa va tashkilotlarda sanitariya-gigiyena va yongʻinga qarshi kurash normalariga rioya etilishi ustidan belgilangan tartibda nazoratni tashkil etadilar; dehqon bozorlari va “Elga xizmat” korxonalarida oziq-ovqat mahsulotlari narxlari monitoringini amalga oshiradilar; tadbirkorlikni rivojlantirish, investitsiyalarni jalb qilish, eksport salohiyatini oshirish, shuningdek,faoliyat koʻrsatmayotgan va boʻsh yotgan obyektlarni xoʻjalik faoliyatiga jalb etishga koʻmaklashadilar; ishlab chiqarishga jalb qilinmagan resurslarni, mehnat va ishlab chiqarish salohiyatini aniqlaydilar; fuqarolarning huquqiy ongi va huquqiy madaniyatini yuksaltirish boʻyicha tizimli chora-tadbirlarni amalga oshiradilar. Sektorlar oʻz zimmalariga yuklatilgan vazifalarni amalga oshirish maqsadida qonun hujjatlariga muvofiq boshqa funksiyalarni ham amalga oshiradilar. 8. Zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarish uchun sektor rahbari quyidagi huquqlarga ega: mahalliy vakillik va ijroiya hokimiyati organlari, boshqa organ va tashkilotlardan zarur material hamda maʼlumotlarni soʻrash va olish; mahalliy ijroiya hokimiyati organlari rahbarlari hamda mutaxassislarini, zarurat boʻlganda, aniqlangan muammo va kamchiliklarni tahlil qilish, ularni hal etish choralarini amalga oshirish uchun jalb etish; mahalliy vakillik va ijroiya hokimiyati organlari, boshqa davlat organlari va tashkilotlari rahbarlariga oʻrganish natijalari boʻyicha takliflar kiritish hamda kamchiliklarni bartaraf etish va boshqa choralar koʻrish yuzasidan tegishli materiallarni yuborish; mahalliy ijroiya hokimiyati organlari, boshqa davlat organlari va tashkilotlari rahbarlari hamda vakillari ishtirokida yigʻilishlar oʻtkazish. sektorlar shtabi tarkibiga kiritilgan idora va tashkilotlar vakillarini ragʻbatlantirish va ularni javobgarlikka tortish uchun hokimlikka hamda ish beruvchi tashkilotlarga koʻrib chiqilishi majburiy boʻlgan takliflar kiritish; idora va tashkilotlarning sektorlar shtabi aʼzolarini almashtirish toʻgʻrisidagi taklifi yuzasidan munosabat bildirish; har haftada sektor shtabi aʼzolarining sektordagi hamda ularga bevosita biriktirilgan mahallalardagi faoliyati yuzasidan axborotini eshitish. Sektor rahbari qonun hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin. 9. Sektorlarning faoliyati “mahalla — tuman (shahar) — viloyat — respublika” prinsipi asosida tashkil etiladi va quyidagilarni nazarda tutadi: uyma-uy yurish va aholi bilan uchrashuvlar asosida eng quyi boʻgʻinda –mahallada dolzarb muammolarni aniqlash, ularni bevosita joyida bartaraf etish yuzasidan aniq choralar koʻrish, tuman (shahar)ni rivojlantirish boʻyicha dasturlarga kiritish uchun takliflar tayyorlash va kiritish; mahallalarda aniqlangan muammolarni har tomonlama chuqur tahlil qilish va umumlashtirish asosida tumanlar (shaharlar)ni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish boʻyicha “yoʻl xaritalari”ni ishlab chiqish, tasdiqlash hamda amalga oshirish, tumanlar (shaharlar) xalq deputatlari Kengashlari sessiyalarida hisobot berish tizimini joriy etish, qabul qilingan qarorlar ijrosini nazorat qilish, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrini rivojlantirish boʻyicha dasturlarga kiritish, shuningdek, mansabdor shaxslarni javobgarlikka tortish uchun takliflar tayyorlash va kiritish; tumanlar (shaharlar)da aniqlangan muammolarni har tomonlama chuqur tahlil qilish va umumlashtirish asosida Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrini ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish boʻyicha “yoʻl xaritalari”ni ishlab chiqish, tasdiqlash hamda amalga oshirish, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, viloyatlar va Toshkent shahar xalq deputatlari Kengashlari sessiyalarida hisobot berish tizimini joriy etish, qabul qilingan qarorlar ijrosini nazorat qilish, davlat, hududiy, shu jumladan, Oʻzbekiston Respublikasining rivojlanish davlat dasturlariga takliflar tayyorlash va kiritish, shuningdek, mansabdor shaxslarni javobgarlikka tortish uchun takliflar tayyorlash va kiritish; hududlar “yoʻl xaritalari” amalga oshirilishining samaradorligi yuzasidan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan har tomonlama tanqidiy tahlil va umumlashtirish oʻtkazish, shuningdek, davlat, hududiy, shu jumladan, Oʻzbekiston Respublikasining rivojlanish davlat dasturlarini ishlab chiqish, tasdiqlash hamda amalga oshirish, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti oldida har choraklik hisobot berish tizimini joriy etish, qabul qilingan qarorlar ijrosini nazorat qilish, joylardagi tizimli kamchiliklarni bartaraf etish boʻyicha Hukumat qarorlari loyihalarini ishlab chiqishni tashkil etish, mansabdor shaxslarni javobgarlikka tortish toʻgʻrisida takliflar kiritish. 10. Tumanlar (shahar) va hududlarni kompleks ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish, aholining turmush tarzi va ijtimoiy muhofazasini yaxshilash, tadbirkorlikni rivojlantirish va huquqbuzarliklar profilaktikasi boʻyicha ishlarni tashkil etish maqsadida, sektorlar rahbarlari tomonidan tasdiqlanadigan yillik “Yoʻl xaritalari” ishlab chiqadi. “Yoʻl xaritalari”da hududlarni kompleks rivojlantirish, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qaror va topshiriqlari ijrosi boʻyicha, eng avvalo: aholini ijtimoiy himoya qilish, shu jumladan, nogiron va muhtoj oilalarga manzilli yordam koʻrsatish; tadbirkorlikni rivojlantirish, investitsiyalar jalb etish; tomorqa uchastkalaridan samarali foydalanish; meva-sabzavotchilik, chorvachilik, parrandachilik, baliqchilik, asalarichilik, va boshqa qishloq xoʻjaligi faoliyati turlarini rivojlantirish; aholining uy-joy va kommunal sharoitlarini yaxshilash, hududlarni obodonlashtirish; huquqbuzarliklarni, shu jumladan, voyaga yetmaganlar va yoshlar oʻrtasida barvaqt oldini olish va profilaktikasi boʻyicha choralar nazarda tutiladi. 101. Sektorlarda sektor aʼzolari ishini muvofiqlashtirish hamda umumlashtirish maqsadida sektor shtabi (keyingi oʻrinlarda — shtab) tashkil etiladi. 102. Sektor shtabi tarkibiga oʻrnatilgan tartibda tasdiqlanadigan namunaviy roʻyxatga asosan idora va tashkilotlarning vakillari (keyingi oʻrinlarda — shtab aʼzolari) kiritiladi. 103. Shtab aʼzolari sektor rahbari qarori bilan mahallalar kesimida sektorning muayyan hududiga bevosita biriktiriladilar. Shtab aʼzosi zimmasiga quyidagi asosiy vazifalar yuklatiladi: sektorlar vazifa, funksiya va vakolatlarini amalga oshirishni tashkil etadi; sektorda oʻzlari mansub boʻlgan idora va tashkilot faoliyati yoʻnalishi boʻyicha muammolarni aniqlash va hal etish choralarini koʻradi; biriktirilgan mahallalarda barcha yoʻnalishdagi muammolarni har chorakda kamida bir marotaba uyma-uy yurish, ijtimoiy va boshqa obyektlarni toʻliq oʻrganish va qayd etish orqali aniqlash hamda hal etish choralarini koʻradi; aniqlangan muammolarni har tomonlama chuqur tahlil qilish va umumlashtirish asosida ularni tumanlar (shaharlar)ni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish, aholining turmush tarzi va ijtimoiy muhofazasini yaxshilash boʻyicha “yoʻl xaritalari”ga kiritish yuzasidan takliflar ishlab chiqadi; sektorda tegishli idora va tashkilot faoliyati yoʻnalishi boʻyicha hamda oʻziga bevosita biriktirilgan mahallardagi ijtimoiy va iqtisodiy holat boʻyicha shaxsan masʼul hisoblanadi. 104. Idora va tashkilotlarning shtab aʼzolarini biriktirish va almashtirish toʻgʻrisidagi taklifi sektor rahbari bilan kelishiladi, ular lavozimidan ozod etilgan, ishdan boʻshatilgan, boshqa ishga oʻtkazilgan yoxud sogʻligʻi holatiga koʻra sektordagi faoliyatini bajara olmaydigan holatlar bundan mustasno. 105. Sektor shtabi faoliyatini doimiy asosda tashkil etish maqsadida jamoatchilik asosida sektor shtabi kotibi (keyingi oʻrinlarda — kotib) doimiy ravishda faoliyat yuritadi. Kotib zimmasiga quyidagi vazifalar yuklatiladi: sektor faoliyatiga oid maʼlumotlar, sektor tomonidan amalga oshirilgan ishlar hisobotini shakllantirish va yuritish; sektorda amalga oshirilgan ishlar hamda qabul qilingan fuqarolar va yuridik shaxslar vakillarining murojaatlarini oʻz vaqtida qayd etib borish; shtab aʼzolari faoliyatini tashkiliy jihatdan muvofiqlashtirish; amalga oshirilgan ishlarni tizimli tahlil qilish, yoʻl qoʻyilgan kamchiliklar, bajarilmagan tadbirlarning sabablarini aniqlash hamda sektor rahbariga axborot berish; sektorning “yoʻl xaritasi”ga kiritish uchun takliflarni umumlashtirish; respublika yagona tizimlashtirilgan elektron axborot tizimiga maʼlumotlarni kiritib boradi; tegishlicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklarining axborot-tahlil guruhlari hamda tumanlar (shaharlar) iqtisodiyot va hududlarni kompleks rivojlantirish boʻlimlariga har oyda kamida bir marotaba sektor faoliyatiga oid maʼlumotlar va hisobotlarni taqdim etib boradi. Kotib faoliyati asosiy ish joyidan ajralgan hamda lavozim maoshi saqlab qolingan holda tashkil etiladi. Kotib shtabga hokimning qarori asosida biriktiriladi. 11. Sektor rahbarlari va aʼzolari ish vaqtining uchdan ikki qismidan kam boʻlmagan davrini joylarda ishlarning haqqoniy holatini, shu jumladan, aholi bilan muloqot qilish hamda uyma-uy yurish yoʻli bilan oʻrganishga ajratadilar. Bunda sektorlar rahbarlari va aʼzolari bir chorak mobaynida oʻzlariga biriktirilgan hududning barcha joylarida uyma-uy, shu jumladan, uy xoʻjaliklari va boshqa obyektlar boʻylab yurishni amalga oshirilishini taʼminlashlari shart. 12. Uyma-uy yurishni hisobga olish uchun sektorlar rahbarlari tomonidan tegishlicha Joʻqorgʻi Kenges raisi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi prokurori, Ichki ishlar vaziri, davlat soliq boshqarmasi boshligʻi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari, prokurorlari, ichki ishlar boshqarmasi (bosh boshqarmasi) va davlat soliq boshqarmalari boshliqlari tomonidan imzolangan hamda muhrlangan ip oʻtkazib tikilgan daftar yuritiladi. Sektor rahbarining uyma-uy yurish daftariga borib koʻrilgan uy xoʻjaligining egasi, aniqlangan muammolar hamda ularni bartaraf etish boʻyicha choralar koʻrsatilgan holda uyma-uy yurish sanasi, vaqti va joylari toʻgʻrisidagi va boshqa zarur maʼlumotlar kiritiladi. Daftarlarni markazlashgan holda tayyorlash Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan taʼminlanadi. 13. Sektor rahbarlari va aʼzolari “Yoʻl xaritasida” belgilangan tadbirlarni samarali amalga oshirilishi boʻyicha shaxsan javobgardirlar. 131. Sektorlar hududidagi barcha mahallalar kriminogen vaziyatdan kelib chiqib, ushbu Nizomning 132-bandida belgilangan tartibda har yili yanvar oyida “yashil”, “sariq” va “qizil” toifalarga ajratiladi. Bunda: “yashil” toifadagi mahalla — hududida jinoyat sodir etilmagan mahalla; “sariq” toifadagi mahalla — hisobot davrida hududida sodir etilgan jinoyatlarning har ming aholi soniga nisbatan salmogʻi tuman (shahar) koʻrsatkichi bilan barobar yoki undan past boʻlgan mahalla; “qizil” toifadagi mahalla — hududida, shu jumladan alohida toifadagi shaxslar, yaʼni voyaga yetmaganlar, ayollar, ishsizlar, ilgari sudlanganlar, mast holatdagi, profilaktik hisobda yoki maʼmuriy nazorat ostida turuvchi shaxslar tomonidan sodir etilgan jinoyatlarning har ming aholi soniga nisbatan salmogʻi tuman (shahar) koʻrsatkichiga nisbatan yuqori boʻlgan mahalla hisoblanadi. 132. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi, Bosh prokuraturasi, Milliy gvardiyasi, Mahalla va oilani qoʻllab quvvatlash vazirligi hamda Davlat soliq qoʻmitasi tomonidan respublikaning barcha mahallalari har yili yanvar oyida hisobot davrida hududda sodir etilgan jinoyatlar tahlilidan kelib chiqib, “qizil”, “sariq” va “yashil” toifalarga ajratiladi. Ichki ishlar vazirligi tomonidan har oy yakuni boʻyicha jinoyatlar statistikasi mahallabay tahlil qilinib, ushbu bandning uchinchi xatboshisida nazarda tutilgan, oldini olish mumkin boʻlgan jinoyatlar mahallalar kesimida hisoblab chiqiladi hamda tuman (shahar) boʻyicha mazkur toifa jinoyatlarning umumiy salmogʻi har oʻn ming aholiga nisbatan shakllantiriladi. Sektorlar hududidagi mahallalarda oldini olish mumkin boʻlgan jinoyatlar Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 97, 98, 99, 103, 104, 105, 106, 109, 110, 112, 115, 118, 119, 122, 123, 125, 126, 128, 129, 132, 134, 136, 137, 138, 139, 140, 141, 1411, 142, 164, 165, 166, 169, 170, 173, 215, 217, 219, 225, 229, 244, 245, 249, 263, 2631, 267, 269 va 277-moddalarida nazarda tutilgan jinoyatlar hisoblanadi. 133. Sektorlar hududidagi mahallalarda oldini olish mumkin boʻlgan jinoyatlar statistikasi ichki ishlar organlari tomonidan har oy yakuni boʻyicha “Elektron jinoiy-huquqiy statistika” yagona axborot tizimi orqali mahallalar kesimida tahlil qilinadi hamda tegishli idoralarga taqdim etiladi. Ichki ishlar organlari tomonidan sektorlar rahbarlariga biriktirilgan hududlardagi “qizil”, “sariq” va “yashil” toifadagi mahallalar toʻgʻrisidagi asoslantirilgan tahliliy maʼlumotlar har chorak yakuni boʻyicha sektor rahbarlariga kiritib boriladi. 134. Sektor rahbarlari “yashil” toifadagi mahallalarda sektorlar shtabi tarkibiga kiritilgan idora va tashkilotlar tomonidan amalga oshirilgan ishlarni bevosita oʻrganib chiqadi hamda ushbu toifadagi mahallalarning ijobiy ish uslublari, amalga oshirgan tadbirlarini sektorning “sariq” va “qizil” toifadagi mahallalarida ommalashtirish choralarini koʻradi. Sektor rahbarlari tomonidan “yashil” toifadagi mahallalarning ijobiy tajribalarni boshqa toifadagi mahallalarga ommalashtirishda quyidagilar samarali tashkil etilganligiga eʼtibor qaratiladi: “Temir daftar”, “Ayollar daftari” hamda “Yoshlar daftari”ga kiritilgan shaxslar bilan olib borilayotgan tadbirlar; aholining bandligini taʼminlash borasida olib borilayotgan tadbirlar; ichki ishlar organlari profilaktik hisobida turgan yoxud sogʻliqni saqlash muassasalari hisobiga olingan shaxslar bilan olib borilayotgan tadbirlar; fuqarolarning huquqiy ongi va huquqiy madaniyatini oshirishga qaratilgan tadbirlar. 14. Sektor rahbarlari har chorakda sektorning faoliyati toʻgʻrisida Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyat, tuman (shahar) Kengashlari oldida hisobot beradilar. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyat, tuman (shahar) Kengashlari majlislarida Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputatlari, senatorlar, fuqarolik jamiyati institutlari vakillari, ommaviy axborot vositalari, shuningdek, tegishli hududga biriktirilgan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining masʼul mansabdor shaxslari ishtirok etishlari mumkin. 15. Sektorning faoliyati Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri va uning tegishli hududga biriktirilgan oʻrinbosarlari tomonidan muvofiqlashtiriladi. 16. Tumanlar (shaharlar) va hududlar sektorlari rahbarlari amalga oshirilgan ishlar toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga tizimli ravishda hisobot berib boradilar. 17. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining kadrlar boʻyicha maslahatchisi Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi va Hisob palatasi bilan birgalikda sektorlar rahbarlarining faoliyatini, ular tomonidan zimmalariga yuklatilgan vazifalarning samarali bajarilishi yuzasidan doimiy monitoringini amalga oshiradi, quyidagi asosiy mezonlar boʻyicha ularning faoliyatini xolisona baholaydi; hududlar ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish holatining real oʻzgarishi; tasdiqlangan “yoʻl xaritalari” ijrosining ahvoli; Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan qabul qilingan hujjatlari, tegishli hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish dasturlari, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining mazkur hududlarga tashrifi jarayonidagi topshiriqlarining bajarilishi; uyma-uy yurish, xalq bilan muloqot, aholi tomonidan koʻtarilgan muammolarni yechish boʻyicha koʻrilayotgan choralarning natijalari samaradorligi; Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Virtual va Xalq qabulxonalariga, eng avvalo, takroran kelib tushgan jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlarini koʻrib chiqish samaradorligi; sektor rahbarlarining uyma-uy yurish daftaridagi yozuvlarning haqqoniyligi. huquqbuzarliklar profilaktikasiga qoʻshgan hissasi. Sektor rahbarlari faoliyatini baholashda ularning huquqbuzarliklar profilaktikasiga qoʻshgan hissasi natijasida hududidagi “yashil” toifadagi mahallalar salmogʻi yuqoriligiga eʼtibor qaratiladi. Monitoring va baholash natijalariga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining kadrlar boʻyicha maslahatchisi Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi va Hisob palatasi bilan birgalikda har chorakda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga alohida oʻrnak koʻrsatgan sektorlar rahbarlari, davlat organlari mansabdor shaxslari va xodimlarini ragʻbatlantirish yoki yoʻl qoʻygan jiddiy kamchiliklari uchun ularni lavozimdan ozod etishgacha boʻlgan javobgarlikka tortish boʻyicha har chorakda takliflar kiritib boradilar. 18. Sektor shtabi aʼzolari har hafta sektordagi hamda oʻzlariga bevosita biriktirilgan mahallalardagi faoliyati yuzasidan sektor rahbariga axborot beradilar. Aripov A.N. — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri, Komissiya raisi Abdullayev I.B. — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori, Komissiya raisining oʻrinbosari Yoʻldoshev N.T. — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Raisi Ismoilov N.M. — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Spikeri Ismailov U.S. — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining maslahatchisi Inoyatov R.R. — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining maslahatchisi Xudaybergenov T.A. — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining maslahatchisi lavozimiga koʻra — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining maslahatchisi Akmalov K.V. — Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasi raisining oʻrinbosari Ramatov A.J. — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi oʻrinbosari — “Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJ boshqaruvi raisi Qoʻchqorov J.A. — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari Abdukadirov R.V. — Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi apparatining boshqaruvchisi Azizov A.A. — Oʻzbekiston Respublikasi ichki ishlar vaziri Saidova G.K. — Oʻzbekiston Respublikasi iqtisodiyot vaziri Xodjayev B.A. — Oʻzbekiston Respublikasi moliya vaziri Parpiyev B.R. — Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi raisi Begalov B.A. — Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistika qoʻmitasi raisi Jumaniyazov M.B. — Vazirlar Mahkamasining hududlarni kompleks ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish masalalari axborot-tahlil departamenti mudiri Toshpulatov F.M. — Vazirlar Mahkamasi YATD mudiri oʻrinbosari lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻkorgʻi Kengesi raisi, viloyat va Toshkent shahar hokimlari