Okrug va uchastka saylov komissiyalari tarkibini shakllantirish boʻyicha yoʻriqnomani tasdiqlash haqida
(resolution, 2024-06-05)

Oʻzbekiston Respublikasi Saylov kodeksining 14 va 16-moddalariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi qaror qiladi: 1. Okrug va uchastka saylov komissiyalari tarkibini shakllantirish boʻyicha yoʻriqnoma 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasining ayrim qarorlari 2-ilovaga muvofiq oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 3. Ushbu qaror Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasining rasmiy veb-saytida eʼlon qilinsin. 4. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi raisining oʻrinbosari M. Istamov zimmasiga yuklansin. Mazkur Yoʻriqnoma Oʻzbekiston Respublikasi Saylov kodeksining 21, 23 va 25-moddalariga muvofiq ishlab chiqilgan boʻlib, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, Xalq deputatlari viloyat, tuman, shahar kengashlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, saylov komissiyalari, jamoat birlashmalari, korxona, muassasa va tashkilotlar uchun okrug va uchastka saylov komissiyalarini shakllantirishda tavsiyaviy xaraktyerga ega. Muddatidan ilgari, takroriy, boʻshab qolgan oʻrinlarga hamda yangi tashkil etilgan maʼmuriy-hududiy birliklarda oʻtkaziladigan saylovlarga tayyorgarlik koʻrish va ularni oʻtkazishga oid ushbu Yoʻriqnomada belgilangan tadbirlarni amalga oshirish muddatlari Markaziy saylov komissiyasi tomonidan belgilanadi. 1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti saylovini oʻtkazuvchi okrug saylov komissiyasi Markaziy saylov komissiyasi tomonidan saylovga kamida yetmish kun qolganida komissiya raisi, rais oʻrinbosari, kotibidan va komissiyaning 8 — 18 nafar boshqa aʼzolaridan iborat tarkibda tuziladi. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputatlari saylovini oʻtkazuvchi okrug saylov komissiyasi Markaziy saylov komissiyasi tomonidan saylovga kamida yetmish kun qolganida komissiya raisi, rais oʻrinbosari, kotibidan va 6 — 8 nafar komissiya aʼzosidan iborat tarkibda tuziladi. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti saylovini, Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputatlari saylovini oʻtkazuvchi okrug saylov komissiyalari aʼzoligiga nomzodlar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlarining majlislarida muhokama qilinadi hamda Markaziy saylov komissiyasiga tasdiqlash uchun tavsiya etiladi. 2. Xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlariga saylov oʻtkazuvchi okrug saylov komissiyasi tegishli viloyat, Toshkent shahar saylov komissiyasi tomonidan saylovga kamida yetmish kun qolganida komissiya raisi, rais oʻrinbosari, kotibidan va 6 — 8 nafar komissiya aʼzosidan iborat tarkibda tuziladi. Xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlariga saylov oʻtkazuvchi okrug saylov komissiyalarining aʼzolari xalq deputatlari tuman va shahar Kengashlarining tavsiyasiga binoan tasdiqlanadi. Xalq deputatlari tuman, shahar (bundan xalq deputatlari Toshkent shahar Kengashi mustasno) Kengashiga saylov oʻtkazish boʻyicha okrug saylov komissiyalari tuzilmaydi. Bunda, tuman, shahar (bundan Toshkent shahar saylov komissiyasi mustasno) saylov komissiyasi mazkur Yoʻriqnomada nazarda tutilgan okrug saylov komissiyasining vakolatlarini ham amalga oshiradi. 3. Uchastka saylov komissiyasi okrug saylov komissiyasi tomonidan saylovga kamida qirq kun qolganida 5 — 19 nafar aʼzodan, shu jumladan rais, rais oʻrinbosari va kotibdan iborat tarkibda tuziladi. Agar komissiya yetti nafargacha aʼzodan iborat tarkibda tuzilsa, rais va kotib saylanadi. Zarur boʻlgan hollarda uchastka saylov komissiyasining son tarkibi okrug saylov komissiyasi tomonidan oʻzgartirilishi mumkin. Uchastka saylov komissiyasi aʼzoligiga nomzodlar fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, jamoat birlashmalari, korxonalar, muassasalar va tashkilotlar tomonidan taklif etilib, bu nomzodlar Xalq deputatlari tuman, shahar kengashlarining majlislarida muhokama qilinadi hamda tegishli okrug saylov komissiyasiga tasdiqlash uchun tavsiya etiladi. 4. Yigirma bir yoshga toʻlgan, oʻrta yoki oliy maʼlumotga, qoida tariqasida, saylovga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish borasida ish tajribasiga ega boʻlgan, aholi oʻrtasida obroʻ-eʼtibor qozongan fuqarolar okrug va uchastka saylov komissiyasining aʼzolari boʻlishi mumkin. Quyidagilar okrug va uchastka saylov komissiyasining aʼzosi boʻlishi mumkin emas: Qonunchilik palatasi deputati, mahalliy Kengash deputati, Senat aʼzosi; boshqa saylov komissiyasining aʼzolari; siyosiy partiyalarning aʼzolari va vakolatli vakillari; viloyatlar, tumanlar va shaharlar hokimlari hamda ularning oʻrinbosarlari; prokuratura organlarining, sudlarning mansabdor shaxslari; nomzodlar, nomzodlarning yaqin qarindoshlari va ishonchli vakillari; nomzodlarga bevosita boʻysunuvchi shaxslar; ogʻir yoki oʻta ogʻir jinoyatlar sodir etganligi uchun sudlanganlik holati tugallanmagan yoxud sudlanganligi olib tashlanmagan fuqarolar. 5. Uchastka saylov komissiyasi aʼzolarining yarmidan koʻpi bitta tashkilotdan tavsiya etilishi mumkin emas, bundan Oʻzbekiston Respublikasining chet davlatlardagi diplomatik va boshqa vakolatxonalari huzurida, harbiy qismlarda, sanatoriylarda va dam olish uylarida, kasalxonalarda hamda boshqa statsionar davolash muassasalarida, qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum qilish joylarida tashkil etilgan uchastka saylov komissiyalari mustasno. Uchastka saylov komissiyasi aʼzolarining qolgan yarmini shakllantirishda quyidagi zaxiralardan foydalanish tavsiya etiladi: saylovga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish borasida ish tajribasiga ega, aholi oʻrtasida obroʻ-eʼtibor qozongan fuqarolar; nodavlat notijorat tashkilotlari vakillari; huquqiy bilim va malakaga ega shaxslar (yuriskonsultlar, advokatlar, h.k.); xorijiy tillarni biladigan mutaxassislar. 6. Saylov jarayonini boshqarish axborot tizimi va Saylovchilarning yagona elektron roʻyxati kompyuter dasturlari bilan ishlash uchun har bir okrug va uchastka saylov komissiyasi tarkibida axborot kommunikatsiya texnologiyalari sohalarida bilim va amaliy koʻnikmaga ega kamida ikki nafar shaxs (asosiy va zaxira) boʻlishi tavsiya etiladi. 7. Saylov komissiyalari tarkibida, shu jumladan rahbarlik lavozimlarida, ayol va erkaklarning teng vakilligini taʼminlashga eʼtibor qaratilishi kerak. 8. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti saylovi va Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputatlari saylovini oʻtkazuvchi okrug saylov komissiyasi aʼzoligiga nomzodlar saylov okruglari tuzilganidan soʻng uch kun ichida Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, Xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar kengashlarining reglamentlarida belgilangan tartibda ularning majlislarida muhokama etiladi. 9. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, Xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar kengashlarining okrug saylov komissiyasi aʼzoligiga nomzodlarni tavsiya etish toʻgʻrisidagi qarorlari Markaziy saylov komissiyasiga yuboriladi. 10. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti saylovi, Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputatlari saylovini oʻtkazuvchi okrug saylov komissiyalarining tarkibi Markaziy saylov komissiyasining qarori bilan tasdiqlanadi. 11. Okrug saylov komissiyalarining tarkibini tasdiqlash toʻgʻrisidagi Markaziy saylov komissiyasining qarori komissiyaning rasmiy veb-saytida oʻsha kunning oʻzida eʼlon qilinadi. Qaror boshqa manbalarda ham eʼlon qilinishi mumkin. 12. Xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar kengashlariga saylov oʻtkazuvchi okrug saylov komissiyalari aʼzoligiga nomzodlar saylov okruglari tuzilganidan soʻng 3 kun ichida Xalq deputatlari tuman va shahar Kengashlari reglamentlarida belgilangan tartibda ularning majlislarida muhokama etiladi. 13. Muhokama natijalariga koʻra xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlariga saylov oʻtkazuvchi okrug saylov komissiyasi aʼzoligiga nomzodni tavsiya etish toʻgʻrisida xalq deputatlari tuman va shahar Kengashi qarori qabul qilinadi va tegishli viloyat va Toshkent shahar saylov komissiyasiga yuboriladi. 14. Xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlariga saylov oʻtkazuvchi okrug saylov komissiyasining tarkibi tegishli viloyat va Toshkent shahar saylov komissiyasining qarori bilan tasdiqlanadi. 15. Okrug saylov komissiyalarining tarkibini tasdiqlash toʻgʻrisidagi viloyat va Toshkent shahar saylov komissiyasining qarori komissiyaning rasmiy veb-saytida, shuningdek mahalliy matbuotda eʼlon qilinadi. 16. Saylov kampaniyasi eʼlon qilinganidan keyin fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, jamoat birlashmalari, korxonalar, muassasalar va tashkilotlar oʻz tashabbusiga koʻra yoki Xalq deputatlari tuman, shahar kengashlarining yoxud tuman, shahar saylov komissiyalarining takliflariga asosan uchastka saylov komissiyasi aʼzoligiga nomzodlar zaxirasini shakllantiradi. 17. Saylov uchastkalari tuzilganidan keyin: fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari tomonidan — fuqarolar yigʻinida yoki fuqarolar vakillarining yigʻilishida yoxud fuqarolar yigʻini majlisida; jamoat birlashmalari, korxonalar, muassasalar va tashkilotlar tomonidan — mehnat jamoalari yigʻilishida uchastka saylov komissiyasi aʼzoligiga nomzodlar zaxirasi muhokama qilinadi hamda yigʻilish (majlis) natijasi bayon bilan rasmiylashtirilib, saylovga kamida 50 kun qolganida xalq deputatlari tuman, shahar Kengashlariga koʻrib chiqish uchun taklif qilinadi. 18. Xalq deputatlari tuman, shahar kengashlari 5 kunlik muddatda fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, jamoat birlashmalari, korxonalar, muassasalar va tashkilotlar tomonidan bildirilgan takliflarni oʻz majlislarida reglamentda belgilangan tartiba muhokama etadi. Muhokama natijalariga koʻra uchastka saylov komissiyasi aʼzoligiga nomzodlarni tavsiya etish toʻgʻrisida qaror qabul qilinib va oʻsha kunning oʻzida tegishli okrug saylov komissiyasiga tasdiqlash uchun kiritiladi. Agar Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi va mahalliy kengashlar deputatlari saylovi bir vaqtda oʻtkazilayotgan boʻlsa, uchastka saylov komissiyasi aʼzoligiga nomzodlarni tavsiya etish toʻgʻrisidagi qaror Qonunchilik palatasi deputatlari saylovini oʻtkazuvchi okrug saylov komissiyasiga tasdiqlash uchun kiritiladi. 19. Harbiy qismlarda, shuningdek olis va borish qiyin boʻlgan hududlardagi fuqarolar turgan joylarda, qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylarida saylov uchastkalari saylovga kamida 7 kun qolganda tuzilsa, okrug saylov komissiyalariga saylov uchastkalarini tuzish toʻgʻrisida taqdimnoma bilan birga uchastka saylov komissiyasi aʼzoligiga nomzodlarni tavsiya etish toʻgʻrisidagi qaror ham taqdim qilinadi. 21. Uchastka saylov komissiyasining tarkibi tegishli okrug saylov komissiyasining qarori bilan tasdiqlanadi. 22. Uchastka saylov komissiyasining tarkibini tasdiqlash toʻgʻrisidagi okrug saylov komissiyasining qarori mahalliy matbuotda eʼlon qilinadi. 23. Oʻzbekiston Respublikasining chet davlatlardagi diplomatik va boshqa vakolatxonalari huzurida uchastka saylov komissiyasini shakllantirish tartibi Markaziy saylov komissiyasining alohida nizomi bilan belgilanadi. 24. Saylov kodeksining 25-moddasiga muvofiq quyidagi hollarda okrug va uchastka saylov komissiyasi aʼzosi tegishli komissiyaning qaroriga koʻra komissiya tarkibidan chiqariladi: vakolatlarini zimmasidan soqit qilish toʻgʻrisida yozma ariza berganda; u sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilganda; unga nisbatan sudning ayblov hukmi qonuniy kuchga kirganda; u oʻz vazifalarini muntazam ravishda bajarmay kelganda; qonunga koʻra u saylov komissiyasi aʼzosining vakolatlarini amalga oshirish bilan bir vaqtda shugʻullanib boʻlmaydigan lavozimga saylanganda yoki tayinlanganda; u sudning qonuniy kuchga kirgan qaroriga asosan bedarak yoʻqolgan deb topilganda yoxud vafot etgan deb eʼlon qilinganda; u Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligini yoʻqotganda yoki Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligidan chiqqanda; u vafot etganda. Saylov komissiyasining Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentligiga, Qonunchilik palatasi va mahalliy Kengash deputatligiga nomzod yoki ishonchli vakil etib roʻyxatga olingan aʼzosi saylov komissiyasi tarkibidan chiqib ketgan deb hisoblanadi. 25. Komissiya aʼzosi Saylov kodeksi talablarini buzgan yoki zimmasidagi majburiyatlariga muntazam ravishda eʼtiborsizlik qilgan taqdirda, u komissiya aʼzosi etib tasdiqlagan organning qarori bilan vakolatlaridan mahrum etilishi mumkin. Bunda komissiya aʼzosining Saylov kodeksi talablarini buzganligi yoki zimmasidagi majburiyatlarga muntazam ravishda eʼtiborsizlik qilganligiga oid holat u aʼzo boʻlgan saylov komissiyasining dalolatnomasi bilan rasmiylashtiriladi. 26. Komissiya aʼzosi saylov komissiyasi tarkibidan chiqarilgan yoki saylov komissiyasi aʼzolarining soni koʻpaytirilgan hollarda komissiyaning yangi aʼzosi mazkur Yoʻriqnomada belgilangan tartibda saylanadi. 27. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti saylovini va Qonunchilik palatasi deputatlari saylovini oʻtkazuvchi okrug hamda uchastka saylov komissiyalari tegishincha Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti saylovi yakunlari chiqarilganidan, tegishli saylov okruglaridan saylangan deputatlar Markaziy saylov komissiyasi tomonidan roʻyxatga olinganidan keyin oʻz faoliyatini tugatadi. Xalq deputatlari viloyat, Toshkent shahar Kengashlariga saylov oʻtkazuvchi okrug saylov komissiyalari, shuningdek uchastka saylov komissiyalari tegishli saylov okruglaridan saylangan deputatlar viloyat, tuman, shahar saylov komissiyasi tomonidan roʻyxatga olinganidan keyin oʻz faoliyatini tugatadi. 1. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasining “Okrug va uchastka saylov komissiyalari tarkibini shakllantirish boʻyicha uslubiy tavsiyalarni tasdiqlash toʻgʻrisida” 2017-yil 15-sentabrdagi 852-son qarori. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasining “Okrug va uchastka saylov komissiyalari tarkibini shakllantirish boʻyicha uslubiy tavsiyalarni tasdiqlash haqida” 2019-yil 27-maydagi 915-son qarori.