SANOAT KOOPERATSIYASI ASOSIDA TAYYOR MAHSULOTLAR, BUTLOVCHI BUYUMLAR VA MATERIALLAR ISHLAB CHIQARISHNI MAHALLIYLASHTIRISH DASTURIGA KIRITISH UCHUN LOYIHALARNI KOʻRIB CHIQISHDA ICHKI BOZORNING MAMLAKATIMIZDA ISHLAB CHIQARILGAN TOVARLAR BILAN TOʻLGANLIGINI ANIQLASH TARTIBI TOʻGʻRISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASH HAQIDA
(resolution, 2025-10-07)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Sanoat kooperatsiyasi asosida tayyor mahsulotlar, butlovchi buyumlar va materiallar ishlab chiqarishni mahalliylashtirishni chuqurlashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2009-yil 1-dekabrdagi PQ-1236-son qaroriga hamda Vazirlar Mahkamasining “Sanoat kooperatsiyasi asosida tayyor mahsulotlar, butlovchi buyumlar va materiallar ishlab chiqarishni mahalliylashtirish dasturini shakllantirish va amalga oshirish mexanizmini takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2010-yil 21-iyuldagi 154-son qaroriga muvofiq Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Sanoat kooperatsiyasi asosida tayyor mahsulotlar, butlovchi buyumlar va materiallar ishlab chiqarishni mahalliylashtirish dasturiga kiritish uchun loyihalarni koʻrib chiqishda Ichki bozorning mamlakatimizda ishlab chiqarilgan tovarlar bilan toʻlganligini aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi Nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi oʻrinbosari R.S. Azimov zimmasiga yuklansin. 1. Mazkur Nizom Sanoat kooperatsiyasi asosida tayyor mahsulotlar, butlovchi buyumlar va materiallar ishlab chiqarishni mahalliylashtirish dasturiga (keyingi oʻrinlarda Mahalliylashtirish dasturi deb ataladi) kiritish uchun loyihalarni koʻrib chiqishda ichki bozorning mamlakatimizda ishlab chiqarilgan tovarlar bilan toʻlganligi darajasini aniqlash tartibini belgilaydi. 2. Ushbu Nizom maqsadlari uchun quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi: tovar — xoʻjalik yurituvchi subyekt faoliyatining sotish uchun moʻljallangan mahsuloti; oʻzaro almashinadigan tovarlar — funksional maqsadi, qoʻllanishi, sifat va texnik tavsiflari, narxi va boshqa parametrlari boʻyicha taqqoslanishi mumkin boʻlgan tovarlar (tovarlar guruhi); tovar bozori — tovarning Oʻzbekiston Respublikasi hududida yoki uning maʼmuriy-hududiy boʻlinishiga toʻgʻri keladigan yoki toʻgʻri kelmaydigan bir qismida muomalada boʻlish sohasi; tovar bozorining hajmi — eksport hajmini chegirgan holda, oʻzaro almashinadigan tovarlarni va tovar importini hisobga olgan holda ishlab chiqarish hajmining yigʻindisi; bozorning tovarlar bilan toʻlganligi — oʻzaro almashinadigan tovarlarni hisobga olgan holda muayyan tovarning umumiy hajmida mamlakatimizda ishlab chiqarilgan tovarlar ulushini belgilaydigan koʻrsatkich. 3. Tovar bozorlarining toʻlganligi darajasini aniqlash statistika organlaridan va davlat bojxona xizmati organlaridan, shuningdek, zarurat boʻlganda, davlat va xoʻjalik boshqaruvi boshqa organlaridan va xoʻjalik yurituvchi subyektlardan olingan maʼlumotlar asosida Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi (keyingi oʻrinlarda Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi deb ataladi) tomonidan amalga oshiriladi. 4. Mahalliylashtirish dasturiga kiritish uchun loyihalarni koʻrib chiqishda Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi bozorning tovarlar bilan toʻlganligi darajasini aniqlash bilan ayni bir vaqtda, shuningdek raqobat muhitini, oʻzaro almashinadigan tovarlarni va qonunchilikka muvofiq narx belgilanishini hisobga olgan holda monopollashtirish darajasini ham baholaydi. Bunda Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi tegishli bozorlarning ilgari oʻtkazilgan tahlillari maʼlumotlari va natijalaridan foydalanishi mumkin. 5. Tovarning xususiyati va texnik tavsiflari tufayli tovarning oʻzaro almashinuvchanligi darajasini belgilash murakkab boʻlganda tovarning oʻzaro almashinuvchanligi toʻgʻrisida standartlashtirish organlaridan, tegishli vakolatli tashkilotlardan hamda bevosita ishlab chiqaruvchilar va isteʼmolchilardan olingan maʼlumotlardan foydalanilishi mumkin. 6. Bozorning mamlakatimizda ishlab chiqarilgan tovarlar bilan toʻlganligi darajasi (oʻzaro almashinadigan tovarlarni hisobga olgan holda) tovar ishlab chiqarish hajmining tovar bozori hajmiga nisbati sifatida aniqlanadi. 7. Ichki bozorning mamlakatimizda ishlab chiqarilgan tovarlar bilan toʻlganligi darajasini tahlil qilish va baholash uchun oxirgi ikki hisobot yili boʻyicha statistik maʼlumotlar qabul qilinadi. Bunday maʼlumotlar mavjud boʻlmaganda oxirgi olti oy boʻyicha statistik maʼlumotlar qabul qilinadi. 8. Tovar bozori hajmida mamlakatimizda ishlab chiqarilgan tovarlar ulushi 80 foizdan koʻp boʻlganda bozor tovar bilan toʻlgan hisoblanadi va mazkur ulush ushbu koʻrsatkichdan kam boʻlganda tovar bilan toʻlmagan hisoblanadi. 9. Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi va uning hududiy organlari tomonidan soʻralayotgan muayyan tovar boʻyicha axborot soʻrov olingandan keyin 10 kun muddatda quyidagilar tomonidan: Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi va uning hududiy organlari tomonidan — tovar ishlab chiqaruvchi korxonalar roʻyxati toʻgʻrisida, shuningdek ishlab chiqarishning yalpi hajmi, tovarlar eksporti va importi toʻgʻrisida 1-ilovaga muvofiq shakl boʻyicha; Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi va uning hududiy organlari tomonidan — tovarlar hajmlarini koʻrsatgan holda ushbu tovar importi va eksporti bilan shugʻullanuvchi xoʻjalik yurituvchi subyektlar roʻyxati toʻgʻrisida 2-ilovaga muvofiq shakl boʻyicha; xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan — ishlab chiqarish quvvati, tovarni ishlab chiqarish, yuklab joʻnatish va eksport qilish hajmlari toʻgʻrisida 3-ilovaga muvofiq shakl boʻyicha; vakolatli tashkilotlar va muayyan tovarning bevosita ishlab chiqaruvchilari tomonidan — tovarning funksional maqsadi, qoʻllanishi, sifat va texnik tavsiflari, narxi va boshqa parametrlari boʻyicha boshqa tovar bilan oʻzaro almashinuvchanligi toʻgʻrisida taqdim etiladi. 10. Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi soʻralayotgan materiallar olingandan keyin 10 ish kunidan kechikmagan muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligiga raqobat muhiti, monopollashtirish darajasi va ichki bozorning mamlakatimizda ishlab chiqarilgan tovarlar bilan toʻlganligi darajasi toʻgʻrisida tegishli xulosa taqdim etadi. 11. Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi va uning hududiy organlariga axborotlar, maʼlumotlar, hujjatlar va ularning nusxalarini belgilangan muddatlarda taqdim etmaganlik yoki qasddan ishonchsiz maʼlumotlar taqdim etganlik uchun xoʻjalik yurituvchi subyektlar va ularning mansabdor shaxslari, shuningdek davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlarining mansabdor shaxslari Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq javob beradilar.