Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarini harbiy roʻyxatga olishni tashkil qilish va uni yuritish tartibi boʻyicha yoʻriqnomani tasdiqlash haqida
(order, 2020-06-30)

Mazkur Yoʻriqnoma Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 4-martdan 119-sonli “Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarini harbiy roʻyxatga olish toʻgʻrisidagi Nizomni tasdiqlash haqida”gi qarorining 5-bandiga, “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq ishlab chiqilgan boʻlib, fuqarolarni maxsus va umumiy harbiy roʻyxatga olishni tashkil etish va yuritish tartibini belgilaydi. 1. Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari safida harbiy xizmatni oʻtash Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining sharafli burchidir. 2. “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq harbiy xizmat muddatli harbiy xizmat, safarbarlik chaqiruvi rezervidagi harbiy xizmat, kontrakt boʻyicha harbiy xizmat va rezervchilar xizmati kabi xizmat turlaridan iborat. Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari zaxirasida va rezervida turuvchi fuqarolar — harbiy xizmatga majburlar, harbiy xizmatga chaqiriladigan va tuman (shahar) chaqiruv uchastkalarida qayd etilgan shaxslar — chaqiriluvchilar deb ataladi. Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar harbiy roʻyxatdan oʻtishlari zarur. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan roʻyxatdagi tegishli harbiy ixtisoslikka turdosh kasb boʻyicha tayyorgarlikka ega 18 yoshdan 45 yoshgacha boʻlgan ayollar ham harbiy roʻyxatga kiritiladi. 3. Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni harbiy roʻyxatdan oʻtkazish davlatdagi mavjud va harbiy xizmatga yaroqli chaqiriluvchilar resurslarini roʻyxatga olish va tahlil qilishning umumdavlat tizimi hisoblanadi. U joylardagi boshqaruv va davlat hokimiyati organlari, mahalliy harbiy boshqaruv organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, korxona, muassasa, tashkilotlar, shu jumladan, taʼlim muassasalarining rahbarlari tomonidan idoraviy mansubliligi va mulkchilik shakllaridan qatʼiy nazar yashash, ishlash va oʻqish joylari boʻyicha olib boriladi. 4. Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni harbiy roʻyxatga olish tizimi mamlakatda amal qiluvchi pasport tizimi bilan bogʻliq holda yuritiladi. Roʻyxatga olish tizimining faoliyat koʻrsatishi Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa va Ichki ishlar vazirliklari organlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, tumanlar, shaharlar hokimliklari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari hamda korxonalar, tashkilotlar, muassasalar, shu jumladan, taʼlim muassasalari tomonidan idoraviy mansubliligi va mulkchilik shakllaridan qatʼiy nazar taʼminlanadi. 5. Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarning harbiy roʻyxati umumiy va maxsus roʻyxatga boʻlinadi hamda joylarda davlat hokimiyati va boshqaruv organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, tashkilot, korxona, muassasa, shu jumladan, taʼlim muassasalari rahbarlari tomonidan ularning yashash, ishlash va oʻqish joylari boʻyicha olib boriladi. Maxsus harbiy roʻyxat Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan roʻyxatga muvofiq safarbarlik davri va urush davri uchun davlat boshqaruv organlari, korxona, tashkilot va muassasalarga bron qilingan harbiy xizmatga majburlarni roʻyxatga olish va nazorat qilish uchun moʻljallangan. Umumiy harbiy roʻyxat safarbarlik davri va urush davri uchun davlat boshqaruv organlari, korxona, tashkilot va muassasalarga bron qilinmagan harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni shaxsiy roʻyxatga olish va nazorat qilish uchun moʻljallangan. Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni shaxsiy roʻyxatga olish tuman (shahar) mudofaa ishlari organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari tomonidan, shuningdek harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar ishlaydigan yoki oʻqiydigan korxona, muassasa, tashkilot va taʼlim muassasalari tomonidan amalga oshiriladi. 6. Harbiy xizmatchilar va harbiy xizmatga majburlar oddiy askar, serjant va ofitsyerlar tarkibiga boʻlinadi. Harbiy xizmatga majburlar rezervdagi va zaxiradagi harbiy xizmatga majburlarga boʻlinadi. Rezervdagi harbiy xizmatga majburlar tarkibiga muddatli harbiy xizmatni, kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni, safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni oʻtagan fuqarolar kiradi. Zaxiradagi harbiy xizmatga majburlarga muddatli harbiy xizmatga chaqirilishdan va safarbarlik chaqiruvi rezervi xizmatidan ozod etilgan (salomatligiga koʻra harbiy roʻyxatdan chiqarilganlardan tashqari) harbiy xizmatga majburlar, harbiy xizmatni oʻtamagan ofitsyerlar, harbiy roʻyxatdagi ixtisosligi boʻlgan ayollar, shuningdek muqobil xizmatni oʻtagan fuqarolar kiradi. 7. Rezervdagi harbiy xizmatga majburlar ularga berilgan harbiy unvoniga mos ravishda “Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari rezervida xizmat” Qonuni talablari asosida harbiy roʻyxatda turadi (1-ilova). 8. Rezervda xizmat yoshining chegarasiga yetgan yoki salomatligiga koʻra belgilangan tartibda urush davridagi harbiy xizmatga yaroqsiz deb topilgan harbiy xizmatga majburlar mudofaa ishlari boʻlimlari tomonidan isteʼfoga oʻtkazilib harbiy roʻyxatdan chiqariladi. Salomatligiga koʻra harbiy xizmatga yaroqsiz deb topilgan fuqarolar esa harbiy roʻyxatdan chiqariladi. 9. Tuman (shahar) chaqiruv hududlarida qayd etilgan fuqarolar qayd qilingan kundan boshlab, muddatli harbiy xizmatga chaqirilgunga qadar yoki zaxiraga oʻtkazilgunga qadar chaqiriluvchilar harbiy roʻyxatida turadi. Chaqiriluvchilarning roʻyxatda turish yoshining chegarasi — 27 yosh deb belgilangan. Safarbarlik chaqiruvi rezervidagi harbiy xizmatga oʻtkazilgan shaxslar 27 yoshga toʻlgunga qadar xizmatda boʻladi, shundan soʻng ular ikkinchi toifali rezerv harbiy xizmatga majburlarning umumiy roʻyxatiga oʻtkaziladi. 10. “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 43-moddasiga muvofiq barcha harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarning harbiy roʻyxati Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi tomonidan oʻrnatilgan tartibga muvofiq yashash joylari boʻyicha yuritiladi. Tuman (shahar) mudofaa ishlari boʻlimlari mavjud boʻlgan shahar va posyolkalarda yashovchi harbiy xizmatga majburlarni shaxsiy roʻyxatga olish mudofaa ishlari boʻlimlari hamda tashkilot, korxona, muassasa va taʼlim muassasalari tomonidan amalga oshiriladi, mudofaa ishlari boʻlimlari mavjud boʻlmagan shahar va posyolkalarda esa fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari (qishloq, posyolka fuqarolar yigʻinlari) tomonidan amalga oshiriladi. 11. Harbiy roʻyxatni yuritish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 4-martdan 119-sonli “Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarini harbiy roʻyxatga olish toʻgʻrisidagi Nizomni tasdiqlash haqida”gi Qaroriga muvofiq hokimiyatlarda, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarida, korxona, tashkilot va muassasalarda bitta ishchiga toʻgʻri keladigan ish hajmidan kelib chiqqan holda harbiy roʻyxatga olish bilan shugʻullanuvchi ishchilar tayinlanadi: a) hokimiyatlarda va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarida: agar roʻyxatda 500 nafardan 1000 nafargacha harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar mavjud boʻlsa, harbiy roʻyxatni yuritish uchun shtatda bitta xodim, roʻyxatda 1000 nafardan 2000 nafargacha harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar boʻlsa, ikkita xodim va bundan ortiqcha har bir 1000 nafar harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar uchun — bir nafar xodim ajratiladi; b) korxona, muassasa, tashkilot va taʼlim muassasalarida: agar roʻyxatda 500 nafardan 1000 nafargacha harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar mavjud boʻlsa, bitta alohida xodim 2000 nafardan 4000 nafargacha harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar boʻlsa — ikki nafar xodim, roʻyxatda 4000 nafardan 7000 nafargacha harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar boʻlsa — uch nafar xodim va bundan ortiq har 3000 nafar harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar uchun — bir nafar xodim ajratiladi. Hokimiyatlarda fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarida korxona, tashkilot, muassasa, taʼlim muassasalarda idoraviy mansubliligi va mulkchilik shakllaridan qatʼiy nazar, 500 nafardan kam miqdorda harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni bron qilish boʻyicha ishlar belgilangan tartibda shu joyda ishlovchi xodimlardan biriga qoʻshimcha vazifa sifatida yuklanadi. 12. Harbiy roʻyxat ishlari bilan shugʻullanuvchi xodimlarni ishga tayinlash, boshqa lavozimga oʻtkazish, ishdan boʻshatish, hokimlar, fuqarolar yigʻini raislari, korxona, muassasa, tashkilot va taʼlim muassasalari rahbarlari tomonidan hamda idoraviy mansubliligi va mulkchilik shakllaridan qatʼiy nazar, mudofaa ishlari boʻlimi boshliqlari bilan kelishilgan holda olib boriladi. 13. Hokimiyatlar, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, korxona, tashkilot, muassasa, taʼlim muassasalarida idoraviy mansubliligi va mulkchilik shakllaridan qatʼiy nazar, harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar harbiy roʻyxatini yuritish va tashkillashtirish ishlari boʻyicha umumiy rahbarlik Mudofaa vazirligi tomonidan amalga oshiriladi. 14. Oʻzbekiston Respublikasi vazirliklari va idoralariga, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklariga Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 4-martdan 119-sonli “Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarini harbiy roʻyxatga olish toʻgʻrisidagi Nizomni tasdiqlash haqida”gi qarori talablarini sifatli va samarali bajarish, harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni toʻla qamrab olgan holda harbiy roʻyxatga olishni toʻla toʻkis amalga oshirishni taʼminlash yuklanadi. 15. Hokimliklar, korxonalar, tashkilotlar, muassasalarda harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni roʻyxatga olish quyidagi maqsadlarda yuritiladi: Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari tomonidan umumiy harbiy majburiyatni bajarish va harbiy roʻyxat qoidalariga (3-ilova) amal qilinayotganligi ustidan nazoratni taʼminlash; Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlangan roʻyxatga muvofiq rahbarlar, muhandis-texnik xodimlar, malakali ishchilarni safarbarlik va urush davri uchun bron qilish ishlarini oʻz vaqtida rasmiylashtirishni tashkil qilish; safarbarlik boʻyicha chaqiriladigan mutaxassislarning oʻrnini toʻldirish uchun oldindan rezerv kadrlar tayyorlash; mahalliy harbiy boshqaruv organlariga safarbarlik tadbirlarini oʻtkazishda yordam berish. 16. Barcha korxona, tashkilot, muassasa, jumladan, taʼlim muassasalarida muhandis-texnik xodimlar, ishchilar, xizmatchilar va oʻquvchilardan iborat harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni roʻyxatga olish II boʻlimda harbiy roʻyxat haqida maʼlumotlar yoziladigan shaxsiy varaqalar (T-2 shakl, 11-ilova) boʻyicha olib boriladi. 17. Korxona, tashkilot, muassasa, jumladan, taʼlim muassasalarida ishlaydigan va oʻqiydigan harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarning shaxsiy varaqasidagi II boʻlimni toʻldirish quyidagi harbiy roʻyxat hujjatlariga asoslanib olib boriladi: harbiy xizmatga majburlar uchun — harbiy guvohnoma, zaxiradagi ofitser guvohnomasi; muqobil xizmat xizmatchilari uchun — muqobil xizmat xizmatchisining guvohnomasi; safarbarlik chaqiruvi rezervi xizmatchilari uchun — harbiy guvohnoma yoki mudofaa ishlari boʻlimining safarbarlik chaqiruvi rezervida harbiy xizmatni oʻtayotganligini tasdiqlovchi maʼlumotnomasi; chaqiriluvchilar uchun — chaqiruv uchastkasida qayd etilganligi haqida guvohnoma. 18. Rezervdagi va zaxiradagi askarlar, matroslar, serjantlar shaxsiy varaqalarining II boʻlimini toʻldirishda quyidagi talablarga rioya qilinadi: a) “Hisob guruhi” satrida “A” yoki “BQ”, “HDF”, “MXX”, “IIV”, “DChQQ” (Harbiy guvohnomaning 21-bandiga mos ravishda); b) “Hisob toifasi” satrida — rezerv yoki zaxira (harbiy guvohnomaning 20-bandi). v) “Tarkibi” satrida — askarlar, matroslar, serjantlar (harbiy guvohnomaning 22- bandi); g) “Harbiy unvoni” satrida — oddiy askar, matros, kichik serjant, serjant, katta serjant, 2-darajadagi starshina, 1-darajadagi starshina, bosh starshina (harbiy guvohnomaning 16-bandi); d) “Harbiy hisob mutaxassisligi №____” satrining surʼatida uchta raqamdan iborat harbiy hisob mutaxassisligining soni yoziladi (HHM), maxrajida esa harbiy hisob mutaxassisligining toʻliq raqamli belgisi koʻrsatiladi (harbiy guvohnomaning 25-bandi); e) “Harbiy xizmatga yaroqliligi” satrida quyidagilar koʻrsatiladi: agar harbiy guvohnomaning II boʻlim 7-bandida va V boʻlimida harbiy xizmatga yaroqliligi koʻrsatilgan yozuv boʻlsa, “harbiy xizmatga yaroqli” deb yoziladi; agar harbiy guvohnomaning V boʻlimida OʻR MV 2003-yil 1-martdagi 137-sonli buyrugʻining tegishli moddasi va bandi bilan ___ -moddasining ___ -bandiga asoslanib “tinchlik davrida harbiy xizmatga yaroqsiz” yozuvi boʻlsa, u holda “tinchlik davrida harbiy xizmatga yaroqsiz” deb yoziladi; agar harbiy guvohnomaning 28-bandida mudofaa vazirining 2003-yil 1-martdagi 137-sonli buyrugʻining ___-moddasi ____-bandiga asoslangan holda tegishli yozuvlar boʻlsa, “harbiy xizmatga yaroqsiz, harbiy roʻyxatdan chiqarilish bilan” deb yoziladi; j) “Yashash joyidagi mudofaa ishlari boʻlimining nomi” satrida harbiy xizmatga majburlarning harbiy roʻyxatda turadigan mudofaa ishlari boʻlimining nomi koʻrsatiladi; z) “Maxsus harbiy roʻyxatda turadimi” satrida qalam bilan chaqiruv muddati kechiktirilganligi haqidagi guvohnomaning seriyasi va soni, harbiy xizmatga majburlarning bron qilingan roʻyxatning soni, boʻlimi, bandi hamda mudofaa ishlari boʻlimining chaqiruv muddatini kechiktirish kunining sanasi yoziladi. 19. Rezervdagi hamda zaxiradagi general va ofitsyerlarning shaxsiy varaqalarida harbiy roʻyxat toʻgʻrisidagi maʼlumotlar quyidagi alohida tomonlarni eʼtiborga olgan holda ushbu qoʻllanmaning 17-moddasida koʻrsatilgan tartibda toʻldiriladi: a) “Hisob guruhi” satri toʻldirilmaydi; b) “Hisob toifasi” satrida rezerv yoki zaxira deb koʻrsatiladi; v) “Tarkib” satrida zaxiradagi ofitser harbiy guvohnomasining 7-bandida koʻrsatilgan ixtisoslik (qoʻmondonlik, muhandislik va texnik, shaxsiy tarkib bilan ishlash, yuridik, tibbiy, veterinariya va hokazolar) koʻrsatiladi; g) “Harbiy hisob mutaxassisligi” satrida mutaxassisligi olti xonali raqam bilan belgilanadi (zaxiradagi ofitser guvohnomasining 9-bandi); d) “Harbiy xizmatga yaroqliligi” satri harbiy roʻyxatda turgan rezerv va zaxiradagi ofitsyerlar uchun toʻldirilmaydi. Harbiy roʻyxatdan umuman oʻchirilgan ofitsyerlar uchun bu satr zaxiradagi ofitser guvohnomasining 22-bandidagi yozuvga asoslanib toʻldiriladi. 20. Chaqiriluvchilarning shaxsiy varaqalarini toʻldirishda “Hisob guruhi” satriga “chaqiriluvchi” deb, “Yashash joyidagi MIB nomi” satrida harbiy roʻyxatda turgan mudofaa ishlari boʻlimining nomi, “Maxsus roʻyxatda turadimi” satrida chaqiruv muddatini kechiktirishdan chaqiriluvchi foydalanishi va qancha muddatga foydalanishi koʻrsatiladi. 21. Safarbarlik chaqiruvi rezervi xizmatchilarining shaxsiy varaqalarini toʻldirishda “Hisob guruhi” satrida “SChR xizmatchisi” deb, “Yashash joyidagi mudofaa ishlari boʻlimining nomi” satrida u harbiy roʻyxatda turgan MIB nomi koʻrsatiladi. 22. Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining rezervda va zaxirada boʻlish yoshining chegarasiga yetgan shaxslarning shaxsiy varaqalarida mudofaa ishlari boʻlimining koʻrsatmasiga binoan shu yilning 1-yanvaridan harbiy roʻyxat haqidagi maʼlumotlar chizib (oʻchirib) tashlanadi va “yoshi boʻyicha harbiy roʻyxatdan chiqarildi” deb belgilanadi. 23. Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarning shaxsiy varaqalari alohida kartotekada alfavit tartibida qatʼiy saqlanadi, kartoteka sakkiz guruhga boʻlinadi: birinchi — rezervdagi general va ofitsyerlarning shaxsiy varaqalari; ikkinchi — zaxiradagi general va ofitsyerlarning shaxsiy varaqalari; uchinchi — rezervdagi serjant va oddiy askarlarning shaxsiy varaqalari; toʻrtinchi — zaxiradagi serjant va oddiy askarlarning shaxsiy varaqalari; beshinchi — harbiy xizmatga majbur ayollarning shaxsiy varaqalari; oltinchi — chaqiriluvchilarning shaxsiy varaqalari; yettinchi — safarbarlik chaqiruvi rezervi xizmatchilarining shaxsiy varaqalari; Urush davrida chaqiruv muddatini kechiktirish huquqiga ega boʻlgan harbiy xizmatga majburlarning shaxsiy varaqalari har bir guruhda alohida ajratilib qoʻyiladi. Yoshi yoki salomatligiga koʻra harbiy roʻyxatdan chiqarilgan shaxslarning shaxsiy varaqalari tashkilot, korxona, muassasaning umumiy kartotekasida saqlanadi. Yirik korxonalarda shaxsiy varaqalardan tuzilgan kartoteka yuqorida koʻrsatilgan sakkiz guruhga boʻlingan holda sexlar boʻyicha joylashtirilishi mumkin. Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarining shaxsiy varaqalaridan tuzilgan kartoteka maxfiy hujjatlarga qoʻyilgan talablar asosida saqlanadi. 24. Harbiy roʻyxat masalalari boʻyicha tadbirlarini bajarish jarayonida korxona, tashkilot, muassasa, jumladan, taʼlim muassasasi maʼmuriyatlari quyidagilarga majbur: Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi va Davlat statistika qoʻmitasi tomonidan belgilangan qoida va shakllar boʻyicha barcha harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar roʻyxatining toʻlaligi va sifatliligini taʼminlash; rezervdagi va zaxiradagi ofitsyerlar guvohnomalari, rezervdagi, zaxiradagi harbiy xizmatga majburlarning, safarbarlik chaqiruvi rezervi xizmatchilarining harbiy guvohnomalari, chaqiriluvchilarni roʻyxatga olganligini bildiruvchi guvohnomalari, muqobil xizmat xizmatchilarining guvohnomalaridagi yozuvlarni, ularning shaxsiy varaqalaridagi (T-2 shakl) yozuvlar bilan solishtirib aniqlik kiritish va bu shaxsiy varaqalarini har yili kamida bir marta tuman (shahar) mudofaa ishlari boʻlimlariga taqqoslash uchun taqdim qilish; harbiy xizmatga majburlar, safarbarlik chaqiruvi rezervi xizmatchilari, muqobil xizmat xizmatchilari va chaqiriluvchilarning oilaviy ahvoli, yashash joyi, xizmat faoliyati, texnik va umumtaʼlim tayyorgarligidagi oʻzgarishlarni muntazam hisobga olib borish, bu haqda tegishli harbiy hisob organlarga ular belgilagan muddatlarda, lekin har oyda kamida bir marta maʼlumot berish; Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlangan bron qilish boʻyicha roʻyxatga muvofiq iqtisodiyotning turli tarmoqlari uchun rahbarlar, muhandis-texnik xodimlar, malakali ishchilardan iborat harbiy xizmatga majburlarni oʻz vaqtida bron qilishni rasmiylashtirish; har yili dekabr oyida tegishli tuman (shahar) mudofaa ishlari boʻlimlariga harbiy xizmatga tayyorlash lozim boʻlgan chaqiriqqacha yoshdagi oʻsmirlar roʻyxatini (3-ilova) va tuman (shahar) chaqiruv hududlarida qayd qilinishi lozim boʻlgan oʻsmirlar roʻyxatini (4-ilova) taqdim qilish; mudofaa ishlari boʻlimlarining talablariga binoan harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni mudofaa ishlari boʻlimlariga kelishlari haqida xabardor qilish hamda oʻz vaqtida yetib kelishlarida koʻmaklashish; yangi ishga (oʻqishga) qabul qilingan va ishdan boʻshatilgan (oʻqishdan chiqarib yuborilgan) barcha harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar haqida yetti kunlik muddat ichida mudofaa ishlari boʻlimiga xabar berish; fuqarolarni ishga (oʻqishga) qabul qilishda ularda harbiy hisob hujjatlari mavjudligini tekshirish (harbiy xizmatga majburlarda — zaxiradagi ofitser guvohnomasi, harbiy guvohnoma, chaqiriluvchilarda — chaqiruv uchastkasida qayd qilinganligi haqida guvohnoma, muqobil xizmat xizmatchilarida — muqobil xizmat xizmatchisining guvohnomasi, safarbarlik chaqiruvi rezervi xizmatchilarida — harbiy guvohnoma yoki mudofaa ishlari boʻlimidan berilgan safarbarlik chaqiruvi rezervida xizmatni oʻtayotganligi haqida maʼlumotnoma) va harbiy roʻyxatda turish-turmasligini aniqlash lozim. Fuqarolar faqat yashash joylari boʻyicha harbiy roʻyxatga qoʻyilgandan soʻng ishga (oʻqishga) qabul qilinadi; mudofaa ishlari boʻlimiga taqdim qilish uchun harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilardan tilxat bilan harbiy hisob hujjatlarini qabul qilish (5-ilova); hokimliklar, korxona, tashkilot va muassasalarda harbiy xizmatga majburlarni bron qilish holatlarini mudofaa ishlari boʻlimlari va yuqori tashkilotlar tomonidan tekshirish jurnali yuritish (6-ilova). 25. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarida tegishli tuman (shahar) mudofaa ishlari boʻlimlaridagi shaxsiy (sifat boʻyicha) harbiy roʻyxat ishlarining haqqoniyligini taʼminlash, yashash joyi boʻyicha harbiy roʻyxatga qoʻyish va roʻyxatdan chiqarishda harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarga qulaylik yaratish maqsadida harbiy xizmatga majburlar, chaqiriluvchilar, safarbarlik chaqiruvi rezervi va muqobil xizmat xizmatchilarining boshlangʻich roʻyxati yuritiladi. 26. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarida harbiy xizmatga majburlar, safarbarlik chaqiruvi rezervi va muqobil xizmat xizmatchilarining harbiy roʻyxati boshlangʻich hisob varaqalari boʻyicha (7-ilova), chaqiriluvchilar harbiy hisobi esa nomma-nom roʻyxat boʻyicha yuritiladi (8-ilova). 27. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarida harbiy xizmatga majburlar, chaqiriluvchilar, safarbarlik chaqiruvi rezervi xizmatchilari va muqobil xizmatchilari boshlangʻich harbiy roʻyxatni yuritish quyidagi asosiy harbiy hisob hujjatlariga koʻra olib boriladi: harbiy xizmatga majburlar uchun — harbiy guvohnoma, zaxiradagi ofitser guvohnomasi; muqobil xizmat xizmatchilari uchun — muqobil xizmat xizmatchisining guvohnomasi; safarbarlik chaqiruvi rezervi xizmatchilari uchun — harbiy guvohnoma yoki safarbarlik chaqiruvi rezervida xizmat qilganligini tasdiqlovchi mudofaa ishlari boʻlimining maʼlumotnomasi; chaqiriluvchilar uchun — chaqiruv uchastkalarida qayd qilinganligi haqida guvohnoma. 28. Boshlangʻich hisob varaqasi (7-ilova) sakkiz guruhga boʻlingan kartotekada alfavit boʻyicha saqlanadi: birinchi — rezervdagi general va ofitsyerlarning boshlangʻich hisob varaqalari; ikkinchi — zaxiradagi general va ofitsyerlarning boshlangʻich hisob varaqalari; uchinchi — rezervdagi oddiy askar va serjantlarning boshlangʻich hisob varaqalari; toʻrtinchi — zaxiradagi oddiy askar va serjantlarning boshlangʻich hisob varaqalari; beshinchi — harbiy xizmatga majbur ayollarning boshlangʻich hisob varaqalari; oltinchi — chaqiriluvchilarning boshlangʻich hisob varaqalari; yettinchi — safarbarlik chaqiruvi rezervi xizmatchilarining boshlangʻich hisob varaqalari; sakkizinchi — muqobil xizmat xizmatchilarining boshlangʻich hisob varaqalari. Safarbarlik guvohnomasiga ega boʻlgan rezervdagi harbiy xizmatga majburlarning boshlangʻich hisob varaqalari alohida ajratilib komandalar boʻyicha tahlanadi. Kartotekalarning harbiy hisob belgilari va tayinlanishi boʻyicha tuman (shahar) mudofaa ishlari boʻlimlarining boshliqlari ishlash uchun qulayligiga qarab boshqacha tartibda joylashtirilishi mumkin. 29. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari boshlangʻich harbiy roʻyxat masalalari boʻyicha tadbirlarni bajarish jarayonida quyidagilarga majbur: xizmat koʻrsatayotgan hududda yashovchi barcha harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar roʻyxatining toʻla qamrab olinganligini va sifatliligini taʼminlash; harbiy xizmatga majburlar, safarbarlik chaqiruvi rezervi xizmatchilari, muqobil xizmat xizmatchilari va chaqiriluvchilarning boshlangʻich hisob varaqalarini zaxiradagi ofitsyerlar guvohnomasi, rezervdagi va zaxiradagi harbiy xizmatga majburlar, safarbarlik chaqiruvi rezervi xizmatchilarining harbiy guvohnomalari, chaqiriluvchilarning qayd qilinganlik guvohnomalari, muqobil xizmat xizmatchilarining guvohnomalari bilan solishtirib, ushbu varaqalarni har yili kamida bir marta tuman (shahar) mudofaa ishlari boʻlimiga taqqoslash uchun taqdim qilish; harbiy roʻyxatga qoʻyilgan va roʻyxatdan chiqarilgan barcha harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar haqida oʻn kun muddat ichida tuman (shahar) mudofaa ishlari boʻlimiga maʼlumot berish; doimiy yoki bir yarim oydan ortiq muddatga vaqtincha yashash uchun kelgan harbiy xizmatga majburlarni uch kun muddat ichida harbiy roʻyxatga qoʻyish, chaqiriluvchilarni esa roʻyxatga olish hamda boshqa joyga doimiy yoki vaqtincha (bir yarim oydan ortiq muddatga) yashash uchun ketayotgan, uch oydan ortiq muddatga xizmat safariga, taʼtilga yoki davolanishga ketayotgan harbiy xizmatga majburlarni harbiy roʻyxatdan, chaqiriluvchilarni esa chaqiriluvchilar roʻyxatidan chiqarish; doimiy yoki vaqtincha yashash uchun kelib harbiy roʻyxatda turmayotgan harbiy xizmatga majburlarni va chaqiruv uchastkalarida roʻyxatdan oʻtmagan chaqiriluvchilarni aniqlash hamda aniqlangan harbiy xizmatga majburlarni harbiy roʻyxatga qoʻyish, chaqiriluvchilarni esa mudofaa ishlari boʻlimiga yuborish; mudofaa ishlari boʻlimi boshligʻining talabiga binoan harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni mudofaa ishlari boʻlimiga kelishlari haqida xabardor qilish hamda oʻz vaqtida ular talab qilgan punktga yetib kelishlariga yordam berish; harbiy xizmatga majburlarning boshlangʻich hisob varaqasi (7-ilova) va chaqiriluvchilar roʻyxatiga (8-ilova) maʼlumoti, ish joyi, lavozimi, oilaviy ahvoli va yashash joyi boʻyicha oʻzgarishlarni kiritib borish hamda har oyda mudofaa ishlari boʻlimi boshligʻiga bu haqda maʼlumot berish; har yili kamida bir marta harbiy xizmatga majburlarning hisob varaqasi va chaqiriluvchilarning roʻyxatidagi maʼlumotlarni uy daftarlari (qayd qilish varaqalari) bilan solishtirish hamda uyma-uy aylanib harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarning haqiqiy sonini aniqlash. Xuddi shu muddatlarda aniqlik kiritilgan boshlangʻich hisob varaqalarini tuman mudofaa ishlari boʻlimidagi hisob maʼlumotlari bilan solishtirish. Hisobda turuvchi chaqiriluvchilar roʻyxatini tuman mudofaa ishlari boʻlimidagi hisob maʼlumotlari bilan chaqiriqqacha yoshdagi oʻsmirlar chaqiruv hududlarida qayd qilingach, fuqarolar muddatli harbiy xizmatga chaqirilishi oldidan hamda mudofaa ishlari boʻlimi boshligʻining koʻrsatmasiga binoan boshqa muddatlarda taqqoslab chiqish; har yili dekabr oyida harbiy xizmatga tayyorlanishi lozim boʻlgan oʻsmirlarning roʻyxatini (3-ilova) va chaqiruv uchastkalarida qayd qilinishi lozim boʻlgan oʻsmirlarning roʻyxatini (9-ilova) tuzib tuman mudofaa ishlari boʻlimiga taqdim qilish; salomatligida roʻy bergan oʻzgarishlar haqida arz qilgan harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni hisobga olish va har oyda bir marta bu haqda tuman mudofaa ishlari boʻlimiga maʼlumot berish; Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolariga harbiy roʻyxat boʻyicha burchlarini tushuntirish va ular tomonidan amaldagi harbiy roʻyxat qoidalariga rioya qilishlarini nazorat qilish. “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunini buzgan harbiy xizmatchilar ustidan maʼlumotnoma (10-ilova) tuzish va qonunbuzarlarni javobgarlikka tortish hamda tuman mudofaa ishlari boʻlimiga taqdim qilish; faoliyat yuritayotgan hududdagi harbiy roʻyxat holati hamda harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar tomonidan harbiy roʻyxat qoidalarining buzilish hollari haqida hokimlikka maʼlumotlar berish. 30. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni harbiy roʻyxatga olish quyidagilarni hisobga olib boradi: faoliyat yuritayotgan hududga boshqa mudofaa ishlari boʻlimidan doimiy yoki bir yarim oydan ortiq muddatga vaqtincha yashash uchun kelganlarni; muddatli harbiy xizmatni oʻtagandan soʻng rezervga boʻshatilganlarni; bu toifadagi harbiy xizmatga majburlarni tuman mudofaa ishlari boʻlimida harbiy hisob hujjatlarini rasmiylashtirgandan soʻng roʻyxatga qoʻyiladi; turli sabablarga qoʻra zaxiraga oʻtkazilgan va mudofaa ishlari boʻlimidan harbiy guvohnoma olgan chaqiruv yoshidagi (18 — 27 yosh) erkak fuqarolarni. 31. Doimiy yoki bir yarim oydan ortiq muddatga vaqtincha yashash uchun tuman (shahar) mudofaa ishlari boʻlimi mavjud boʻlmagan, lekin ichki ishlar organlarining pasport stollari mavjud boʻlgan shahar va posyolkalarga kelgan harbiy xizmatga majburlar harbiy roʻyxatga qoʻyishni rasmiylashtirish uchun uy-joy mulkdorlari shirkatiga pasport bilan birga harbiy guvohnomalarini ham topshiradilar. Qishloqqa kelgan harbiy xizmatga majburlar uch kun muddat ichida harbiy hisob hujjatlari bilan harbiy roʻyxatga qoʻydirish uchun fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga shaxsan kelishga majburdirlar. Baʼzi joylarda ish faoliyati doimo koʻchib yurish bilan bogʻliq boʻlgan harbiy xizmatga majburlarni tuman mudofaa ishlari boʻlimi boshligʻining ruxsati bilan harbiy roʻyxatga olish va chiqarish ular mudofaa ishlari boʻlimiga kelmay amalga oshiriladi. Bunday holda harbiy guvohnoma, zaxiradagi ofitsyerlar guvohnomasi, chaqiruv uchastkasida qayd qilinganlik guvohnomasi mudofaa ishlari boʻlimiga fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organi farmoyishi bilan olib boriladi. Chaqiriluvchilar harbiy roʻyxatdan chiqish uchun tuman mudofaa ishlari boʻlimiga shaxsan kelishlari va yangi yashash joyiga borgach uch kun muddatda harbiy roʻyxatga turishlari shart. Chaqiriluvchilarni uy daftarlari (qaydlov varaqasi) boʻyicha roʻyxatga qoʻyish faqat chaqiruv hududida qayd etish guvohnomasida mudofaa ishlari boʻlimi tomonidan roʻyxatga olinganligi haqidagi yozuvlar boʻlgandagina amalga oshiriladi. Faoliyat yuritilayotgan hududga bir yarim oygacha xizmat safari, oʻqish, taʼtil yoki davolanishga esa uch oygacha muddatga kelgan chaqiriluvchilar qayd etish guvohnomalarida avvalgi yashagan hududlaridagi mudofaa ishlari boʻlimining roʻyxatdan chiqarilganligi toʻgʻrisidagi belgisi boʻlsa, vaqtincha roʻyxatga qoʻyiladi. Bunday shaxslar haqida fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari tuman mudofaa ishlari boʻlimiga maʼlumot berishadi. 32. Harbiy xizmatga majburlarni harbiy roʻyxatga olish va chaqiriluvchilarni hisobga kiritish boʻyicha quyidagi ishlar bajariladi: a) harbiy guvohnomalar, zaxiradagi ofitsyerlar guvohnomasi va chaqiriluvchilarning qayd etish guvohnomalarining haqqoniyligi, egasiga tegishliligi sinchiklab tekshiriladi. Harbiy hisob hujjatlarini oʻz egasiga tegishli ekanligini harbiy guvohnoma, zaxiradagi ofitser guvohnomasi va chaqiriluvchining qayd etish guvohnomasidagi surʼat pasportdagi surʼati hamda harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchining tashqi qiyofasi bilan solishtirib koʻrish orqali aniqlanadi. Bundan tashqari harbiy hisob hujjatlarida barcha varaqlarning mavjudligi, ularni qalbakilashtirish, izohlanmagan toʻgʻrilashlardan xolisligi hamda harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchini avvalgi yashash joyidagi harbiy hisob organidan roʻyxatdan chiqarilganligi, chaqiriluvchining shu joydagi mudofaa ishlari boʻlimida roʻyxatga olinganligi va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga oʻz muddatida kelganligi tekshiriladi. Harbiy hisob hujjatlarida turli xil tafovutlar, noaniqliklar va qalbakilashtirishlar hamda alohida varaqlarning yoʻqolganligi aniqlansa, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari bu haqda tuman mudofaa ishlari boʻlimi boshligʻiga maʼlum qiladi va uning koʻrsatmasiga binoan tegishli choralarni qoʻllaydi. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarida harbiy hisob hujjatlarini qoldirish zarurati tugʻilganda harbiy xizmatga majburlarga (chaqiriluvchiga) ushbu qoʻllanmaning 4-ilovasida koʻrsatilgan shaklda tilxat beriladi; b) barcha harbiy xizmatga majburlarga boshlangʻich hisob varaqasi (2-ilova) toʻldiriladi, chaqiriluvchilar esa chaqiriluvchilar roʻyxatiga (3-ilova) kiritiladi va ularga alfavit varaqalari (11-ilova) toʻldiriladi. Rezervdagi serjant, starshina, askar va matroslarga, bundan tashqari (12-ilova) koʻrsatilgan Qoidalarga muvofiq hisob varaqalari 32-bandda koʻrsatilgan qoidalar asosida toʻldiriladi. Ushbu koʻrsatilgan hujjatlar, harbiy guvohnomalar, zaxiradagi ofitsyerlar guvohnomalari va chaqiriluvchilarning qayd etish guvohnomalaridagi yozuvlarga toʻla mos ravishda toʻldiriladi. Bunda maʼlumoti, ish joyi, lavozimi, yashash joyi va oilaviy ahvoli haqidagi maʼlumotlar ular aniqlangandan soʻng yoziladi. Baʼzi hisob belgilarida notoʻgʻri yozuvlar boʻlsa, harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar harbiy roʻyxatga olib rasmiylashtirilgandan soʻng ularning hujjatlariga tegishli oʻzgartirishlar kiritish uchun mudofaa ishlari boʻlimiga yuboriladi; v) tuman mudofaa ishlari boʻlimiga uchragandan soʻng fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga kelgan, tuman ichida yashash joyini oʻzgartirgan harbiy xizmatga majburlarga familiyasi, ismi, otasining ismi, yashash joyi, ish joyi, lavozimi koʻrsatilgan nomma-nom roʻyxat toʻldiriladi va tuman mudofaa ishlari boʻlimiga yuboriladi. Tuman ichida yashash joyini oʻzgartirgan shaxslarga esa bundan tashqari avval harbiy roʻyxatda turgan harbiy hisob tashkilotlarining nomi koʻrsatiladi. Bunday harbiy xizmatga majburlarga fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarida hisob varaqalari (12-ilova) toʻldirilmaydi; g) harbiy roʻyxatga olingan harbiy xizmatga majburlarning harbiy guvohnomalaridagi VIII boʻlimda va qayd etish varaqasida (uy daftarida) muhr bilan ularni roʻyxatga olinganligi haqida belgi qoʻyiladi (13-ilova). d) boshqa tumanlardan safarbarlik guvohnomasi bilan kelgan harbiy xizmatga majburlar haqida mudofaa ishlari boʻlimiga maʼlumot beriladi. Safarbarlik guvohnomasini olish mudofaa ishlari boʻlimi boshligʻining koʻrsatmasi bilan amalga oshiriladi va bu haqda harbiy guvohnomaning VI boʻlimida maxsus muhr bilan belgi qoʻyiladi (13-ilova). e) fuqarolar yigʻinlariga yangi kelgan harbiy xizmatga majburlarning hisob varaqalari, ulardan olingan safarbarlik guvohnomalari, hisob varaqalari toʻldirmay roʻyxatga olingan harbiy xizmatga majburlar roʻyxati hamda chaqiriluvchilarning alfavit varaqalarini oʻn kunda bir marta belgilangan tartibda tuman mudofaa ishlari boʻlimlariga yuboradi; j) roʻyxatga olingan harbiy xizmatga majburlarning boshlangʻich hisob varaqalari kartotekaga joylashtiriladi. 33. Oddiy askar va serjantlar tarkibining hisob varaqasi (12-ilova) fuqarolar yigʻinlarida harbiy guvohnomadagi maʼlumotlar bilan bir xil tartibda va mos ravishda toʻldiriladi. Etishmayotgan maʼlumotlarni hisob varaqasiga harbiy xizmatga majburlar bilan shaxsan suhbatlashib toʻldiriladi. Hisob varaqalari faqat qora va binafsha rangli siyohda chiroyli yozuv bilan toʻldiriladi. Harbiy xizmatga majburlarning ish joyi, lavozimi, yashash joyi, oilaviy ahvoli va oilasining yashash joyi haqidagi maʼlumotlar (hisob varaqasidagi 6-7-bandlar) faqat oddiy yumshoq qalam bilan yoziladi. Hisob varaqalari quyidagi tartib va talablarga amal qilgan holda toʻldiriladi: harbiy guvohnomaning seriya va raqami hisob varaqasining bosh qismida harbiy xizmatga majburlarning qoʻlidagi harbiy guvohnomaning seriya va raqamiga mos ravishda yoziladi, VII boʻlimining oxirida esa hisob varaqasi qachon va qaysi mudofaa ishlari boʻlimi tomonidan berilganligi koʻrsatiladi; yuqoridagi chap katakdagi “tugʻilgan yili”, “familiyasi, ismi, otasining ismi”, “tugʻilgan joyi va yili, oyi, kuni”, “millati” (1-2-bandlar) satrlari pasport va guvohnomadagi maʼlumotlar boʻyicha toʻldiriladi. Tugʻilgan joyi quyidagi tartibda toʻldiriladi: viloyat, tuman, qishloq (posyolka) yoki shahar. “Harbiy xizmatga yaroqliligi” katagi harbiy xizmatga majburlarning harbiy xizmatga yaroqliligi (yaroqsizligi) haqidagi tibbiy koʻrsatmalarga muvofiq toʻldiriladi: agar harbiy guvohnomaning II boʻlim, 7-bandida va V boʻlimida harbiy xizmatga yaroqli deb yozilgan boʻlsa, “yaroqli” deb; agar harbiy guvohnomaning V boʻlimida mudofaa vazirining 2003-yil 1-martdagi 137-sonli buyrugʻining __ -moddasi __ -bandiga asoslangan holda harbiy xizmatga yaroqsizligi haqida yozuvlar boʻlsa, “yaroqsiz” deb; agar “YaHHCh” harbiy guvohnomaning 28-bandida mudofaa vazirining 2003-yil 1-martdagi 137-sonli buyrugʻining ___ -moddasi __ -bandiga asoslangan holda harbiy xizmatga yaroqsiz, harbiy roʻyxatdan chiqarish degan yozuvi boʻlsa, u holda “yaroqsiz,” deb yoziladi. Millati 2-bandda pasportdagi yozuvga asoslanib yoziladi. 3-bandda oliy yoki oʻrta maxsus maʼlumotga ega boʻlgan shaxslar uchun oʻquv yurtining toʻliq nomi, qaysi yili va qanday mutaxassislik bilan tamomlaganligi koʻrsatiladi. Agar oliy yoki oʻrta maxsus oʻquv yurtini tamomlamagan boʻlsa, qaysi bosqichni yoki sinfni tugallaganligi koʻrsatiladi. Agar harbiy xizmatga majburlar bir nechta oʻquv yurtini tugatgan boʻlsa, u holda eng yuqori maʼlumot beradigan oʻquv yurti koʻrsatiladi. Litsey va kollejlarni tamomlagan shaxslar uchun hisob varaqasi toʻldirishda qaysi litseyni (kollejni), qachon va qanday mutaxassislik boʻyicha tamomlaganligi koʻrsatiladi, oʻquvchilarga esa oʻrta maktabning qaysi sinfida, oliy yoki oʻrta maxsus oʻquv yurtining qaysi bosqichida oʻqiyotganligi koʻrsatiladi. Masalan: “oʻrta maktabning 11-sinfida oʻqiydi” yoki “Toshkent davlat universitetining amaliy matematika fakultetida 3-bosqichda oʻqiydi”, “Industrial kollejning 2-bosqichida oʻqiydi”. Faqat umumtaʼlim maʼlumotiga ega boʻlganlar uchun “oʻrta maktabning 11-sinfini tamomlagan” yoki “toʻliqsiz, oʻrta maktabning 9-sinfini tamomlagan”. 4-bandda olgan maʼlumoti va ish tajribasi natijasida egallagan asosiy fuqarolik mutaxassisligi, malakasi boʻyicha darajasi va toifasi koʻrsatiladi. Harbiy xizmatga majburlar bir nechta fuqarolik mutaxassisligiga ega boʻlsa, u holda Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari uchun qadrliroq boʻlgan mutaxassisligi yoziladi. Avtomobil, traktor, mototsikl va boshqa mashinalar haydovchilari uchun bu texnikalarni boshqarish guvohnomasining raqami va olingan sanasi yoziladi. 5-bandda ish joyi va mansabi uy-joylardan foydalanish tashkiloti, korxona toʻgʻrisidagi maʼlumotlar yoki harbiy xizmatga majburlarning soʻzi boʻyicha korxonaning toʻliq nomi, manzili va xodimlar boʻlimining telefon raqami koʻrsatilgan holda yoziladi. 6-bandda yashash joyi qayd etish maʼlumotlari boʻyicha toʻliq manzili va uy telefoni koʻrsatilib, qishloq joylarida esa aholi punktining nomi va qaysi fuqarolar yigʻiniga taalluqliligi yoziladi. Yashash joyi boʻyicha roʻyxatdan oʻtmasdan harbiy roʻyxatga olingan harbiy xizmatga majburlarning hisob varaqalarida ichki ishlar organi tomonidan ular roʻyxatdan oʻtmasdan yashayotgan yashash joylarining toʻliq manzili yoziladi. Pasportdagi maʼlumotlariga asoslangan holda 7-bandda “uylanmagan” (turmushga chiqmagan), agar uylangan (turmushga chiqqan) boʻlsa, oilasining tarkibi (turmush oʻrtogʻining ismi, familiyasi va otasining ismi, farzandlarining tugʻilgan yili) koʻrsatiladi. Harbiy xizmatga majburlarning soʻzi boʻyicha oilasining yashash joyi yoki uy-joydan foydalanish tashkilotining aniq maʼlumotlari boʻyicha yoziladi. 8-band harbiy guvohnomadagi yozuvlar (8-9-bandlar) asosida toʻldiriladi. 20-bandda harbiy xizmatga majburlarga muddatli harbiy xizmatni oʻtayotgan yoki zaxirada boʻlgan vaqtida berilgan oxirgi harbiy unvoni koʻrsatiladi. Muddatli xizmatni oʻtamagan va unvonga ega boʻlmagan harbiy xizmatga majburlarga “oddiy askar” deb yoziladi. 23-bandda hisob toifasi “R” yoki “Z” (harbiy guvohnomaning 21-bandi) harflari bilan koʻrsatiladi. 24-bandda hisob guruhi “A”, “BQ”, “HDF”, “MXX”, “IIV”, “DChQQ” (harbiy guvohnomaning 22-bandi. 25-bandda “tarkibi” harbiy xizmatga majburlarga berilgan harbiy unvonga muvofiq toʻldiriladi (harbiy guvohnomaning 23-bandi). 26-bandda “HHM raqami”ni toʻldirishda uch raqamdan iborat harbiy hisob mutaxassisligining raqami koʻrsatiladi, “HHM raqami”ni toʻldirishda esa harbiy hisob mutaxassisligining oltita raqam va harf belgisidan iborat raqamli ifodalanish koʻrsatiladi (harbiy guvohnomaning 24-bandi). 27-bandda harbiy xizmatga majburlarning olti xonali raqam bilan belgilangan HHMga mos keladigan lavozimi boʻyicha malakasi yoziladi (harbiy guvohnomaning 26-bandi). Hisob varaqasining 15-bandi harbiy qism shtabi tomonidan harbiy xizmatga majburlar harbiy guvohnomasining 10-bandida yozilgan yozuvlar asosida toʻldiriladi. Harbiy qismga qabul qilinganligi va boʻshatilganligi haqidagi buyruqning soni hisob varaqasining 15-bandida koʻrsatilmaydi. Oylarning nomlanishi arab raqamlari bilan yoziladi. Muddatli harbiy xizmatni oʻtamagan harbiy xizmatga majburlar uchun “xizmat qilmagan” deb yoziladi. 12-bandida harbiy xizmatga majburlar xizmatdan boʻshatilayotganda harbiy qism qarorgohi tomonidan harbiy guvohnomaning 9-bandida yozilgan yozuv asosida toʻldiriladi. 16-bandida harbiy xizmatga majburlar harbiy guvohnomasining 11-bandida harbiy qism qoʻmondonligi tomonidan uni urush davrida ishlatish boʻyicha berilgan xulosasi yoziladi. Agar harbiy guvohnomada mazkur yozuv boʻlmasa, u holda hisob varaqasining ushbu yozuv nazarda tutilgan 16-bandi toʻldirilmaydi. Hisob varaqasining orqa tomonida harbiy xizmatga majburlarning boʻyi, bosh aylanasi, gazniqob oʻlchovi, poyafzal va kiyim-kechak oʻlchamlari haqidagi yozuvlar harbiy xizmatga majburlarning soʻziga koʻra toʻldiriladi. 18-19-bandlar harbiy guvohnomaning tegishli bandlaridagi yozuvlar asosida toʻldiriladi. Harbiy qasamyod qabul qilmagan va jangovar harakatlarda ishtirok etmagan shaxslarning hisob varaqasida mazkur bandlar toʻldirilmaydi. 21-band harbiy xizmatga majburlarning davlat mukofotlari, koʻkrak nishonlari va qimmatli sovgʻalar bilan taqdirlanganligini tasdiqlovchi orden daftarchasi, guvohnomasi va boshqa hujjatlari asosida toʻldiriladi. Bu bandda Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari safida, zaxirada va rezervida xizmat davrida olgan barcha orden, medal, koʻkrak nishonlari va qimmatbaho sovgʻalar olingan sanasi sanab oʻtiladi. Mukofoti va sovgʻasi boʻlmagan shaxslarga bandning bu ustuni toʻldirilmaydi. 22-bandida harbiy xizmatga majburlar tomonidan taqdim qilingan hujjatlarga asoslanib olgan jarohatlar (kontuziyalar)ning xususiyati aniq sanasi yoziladi. Jarohatlar olmagan shaxslarning hisob varaqasida 22-bandi “olmagan” soʻzi bilan toʻldiriladi. 28-bandida Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari zaxiradagi xizmati davomida oʻquv yigʻinlari va qayta tayyorgarlikdan oʻtash haqidagi maʼlumotlar yoziladi. Hisob varaqasining ushbu bandi harbiy guvohnomaning 27-bandidagi yozuvlar asosida toʻldiriladi. V boʻlimda “Tibbiy tekshiruvi haqidagi maʼlumotlar” tibbiy komissiyalarni safdan tashqari xizmatga yaroqli va tinchlik davrida yaroqsiz, urush davrida safdan tashqari xizmatga yaroqli hamda uchish xizmatlariga va havo-desant qoʻshinlarida “xizmatga yaroqsiz” deb topilgan shaxslarga nisbatan chiqargan qarorlari yoziladi. Yozuvlar harbiy guvohnomaning 15-betida yozilgan tibbiy tekshirishlar haqidagi maʼlumotlar asosida yoziladi. harbiy guvohnomaning tegishli boʻlimlaridagi yozuvlar VII boʻlimdagi “alohida belgilar” asosida toʻldiriladi. VIII boʻlimdagi “harbiy roʻyxatga qoʻyish va chiqarish belgilari”dagi yozuvlar harbiy guvohnomaning sakkizinchi boʻlimida koʻrsatilgan harbiy roʻyxatga qoʻyish sanasi koʻrsatilgan belgiga mos kelishi lozim. Shu mazkur boʻlimda harbiy xizmatga majburlarning chegara yoshiga yetganligi sababli harbiy roʻyxatdan chiqarilganligi haqidagi yozuv ham yoziladi. 34. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari quyidagi harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni harbiy roʻyxatdan chiqaradi: a) yashash joyini oʻzgartirgan yoki boshqa hududlarga bir yarim oydan ortiq vaqtga, xizmat safariga, oʻqishga, taʼtilga yoki davolanishga — uch oydan ortiq muddatga ketganlar. Ushbu holatlarda chaqiriluvchilarni hisobdan chiqarish roʻyxatlarda tuman mudofaa ishlari boʻlimida harbiy roʻyxatdan chiqarilgandan soʻng belgilanadi; b) chaqirilganlar yoki harbiy xizmatga kirgan shaxslar; v) xalq sudining hukmi bilan ozodlikdan mahrum qilish jazosiga tortilganlar; g) rezervda va zaxirada boʻlish yoshining chegarasiga yetgan holatlarda, chaqiriluvchilar esa -chaqiruv yoshidan oʻtganda; Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari harbiy roʻyxatdan quyidagilarni oʻchiradilar: a) tibbiy komissiya tomonidan harbiy roʻyxatdan chiqarish bilan harbiy xizmatga yaroqsiz deb topilganlarni; b) rezervda va zaxirada boʻlish yoshining chegarasiga yetganlarni; v) chet elga doimiy yashash uchun ketganlarni; g) vafot etganlarni yoki qonunda oʻrnatilgan tartib asosida bedarak yoʻqolganlarni. Boshqa barcha holatlarda harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni roʻyxatdan chiqarish va oʻchirish faqat tuman mudofaa ishlari boʻlimi boshligʻining ruxsati bilan amalga oshiriladi. 35. Tuman (shahar) mudofaa ishlari boʻlimi boʻlmagan, biroq ichki ishlar organlarining pasport stoli mavjud boʻlgan shahar va posyolkalardan boshqa joylarga doimiy yoki vaqtincha (bir yarim oydan ortiq muddatga) yashashga, xizmat safariga, oʻqishga, taʼtilga yoki davolanishga — uch oydan ortiq muddatga ketayotgan harbiy xizmatga majburlar uy-joydan foydalanish tashkilotlariga pasport bilan birgalikda fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarida harbiy roʻyxatdan chiqish va uni rasmiylashtirish uchun harbiy guvohnoma, zaxiradagi ofitsyerlar guvohnomasi, chaqiriluvchining qayd etish guvohnomasini topshiradilar. 36. Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni harbiy roʻyxatdan chiqarish boʻyicha quyidagi ishlar bajariladi: a) harbiy xizmatga majburlar harbiy guvohnomasining VIII boʻlimida va uy daftarida (qayd etish varaqasida) muhr bilan harbiy roʻyxatdan chiqarilganligi haqida belgi qoʻyiladi (13-ilova); b) mudofaa ishlari boʻlimi masʼuliyatiga biriktirilgan hududdan tashqariga chiqib ketayotgan harbiy xizmatga majburlardagi safarbarlik guvohnomasi olinib, bu haqda harbiy guvohnomaning VI boʻlimida muhr bilan tegishli belgi qoʻyiladi (13-ilova). Tuman mudofaa ishlari boʻlimi boshligʻining koʻrsatmasiga binoan baʼzi komandalarga kiritilgan harbiy xizmatga majburlardan safarbarlik guvohnomasi olinmasligi mumkin; v) boshlangʻich hisob varaqasida harbiy roʻyxatdan chiqish sababi va sanasi koʻrsatiladi; g) harbiy roʻyxatdan chiqarilgan harbiy xizmatga majburlarning alohida roʻyxati tuzilib, olingan safarbarlik guvohnomalari bilan birgalikda oʻn kunda bir marta tuman mudofaa ishlari boʻlimiga yuboriladi. Chaqiriluvchilar roʻyxatida (8-ilova) roʻyxatdan chiqarilganligi haqida belgi qoʻyiladi. 37. Harbiy roʻyxatdan chiqmasdan (tuman hududidan tashqariga) yangi yashash joyiga ketgan harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar haqida tegishli chora qoʻrish uchun tuman mudofaa ishlari boʻlimiga xabar beriladi. 38. Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari rezervda va zaxirada boʻlish yoshining chegarasiga yetgan harbiy xizmatga majburlarni faqat tuman mudofaa ishlari boʻlimi boshligʻining ruxsati bilan har yili yanvar-fevral oylarida roʻyxatdan chiqariladi. 39. Vafot etgan harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni harbiy roʻyxatdan chiqarish fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organlaridan harbiy guvohnoma, zaxiradagi ofitser guvohnomasi va chaqiriluvchining qayd etish guvohnomasi berilgandan soʻng amalga oshiriladi. Fuqarolar yigʻinlarida oʻlimini qayd qilishda ushbu hujjatlar harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni boshlangʻich harbiy hisobini yuritish yuklatilgan mansabdor shaxslarga bevosita topshiriladi. Harbiy guvohnoma, zaxiradagi ofitser guvohnomasi va chaqiriluvchining qayd etish guvohnomasi birinchi betida “Vafot etgan” 20 ___ y. “___” _____oʻlim haqidagi ___ -son yozuv dalolatnomasi” belgisi qoʻyilib fuqarolar yigʻini raisining imzosi va muhri bilan tasdiqlanadi, hamda harbiy guvohnoma va chaqiriluvchining qayd etish guvohnomasi mudofaa ishlari boʻlimiga yuboriladi, FHDY organidan yoki vafot etgan shaxsning qarindoshlaridan harbiy guvohnoma, zaxiradagi ofitser guvohnomasi va chaqiriluvchining qayd etish guvohnomasini olishi iloji boʻlmasa, bu haqda tuman mudofaa ishlari boʻlimiga xabar beriladi. Boshlangʻich hisob varaqasida oʻlim haqidagi dalolatnoma raqami koʻrsatib belgilanadi, shundan soʻng varaqa roʻyxatdan chiqarilganlar kartotekasiga qoʻyiladi. Bu varaqalar mudofaa ishlari boʻlimi maʼlumotlari bilan navbatdagi taqqoslashdan soʻng belgilangan tartibda yoʻq qilinadi (yoqib yuboriladi). 40. Rezerv va zaxiradagi general va ofitsyerlar harbiy roʻyxatga turish uchun tuman (shahar) mudofaa ishlari boʻlimiga shaxsan kelishlari lozim. Mudofaa ishlari boʻlimidan olisda joylashgan hududlarda yashovchi rezerv va zaxiradagi general va ofitsyerlarni harbiy roʻyxatga qoʻyish, roʻyxatdan chiqarish ishlari mudofaa ishlari boʻlimi boshligʻining qarori bilan harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar harbiy roʻyxatini yuritish vazifasi yuklatilgan fuqarolar yigʻinlari tomonidan amalga oshirilishi mumkin. Bunday hollarda fuqarolar yigʻinlari rezerv va zaxiradagi general va ofitsyerlar guvohnomalarida roʻyxatga qoʻyilganligi va chiqarilganligi haqida yozib, gerbli muhri bilan tasdiqlaydi. Rezerv va zaxiradagi general va ofitsyerlarning harbiy roʻyxati boshlangʻich hisob varaqalari boʻyicha olib boriladi (7-ilova). 41. Rezerv va zaxiradagi general va ofitsyerlarni hisobga olish masalalari boʻyicha fuqarolar yigʻinlari quyidagilarga majburdir: faoliyat koʻrsatayotgan hududga doimiy yoki vaqtincha (bir yarim oydan ortiq muddatga) yashashi, xizmat safari, oʻqishi, taʼtil yoki davolanish uchun esa — uch oydan ortiq, muddatga kelgan barcha zaxiradagi general va ofitsyerlarni uch kunlik muddat ichida harbiy hisobga olishlari; mudofaa ishlari boʻlimiga harbiy roʻyxatga qoʻyilganligi haqida maʼlumot berishlari (14-ilova); rezerv va zaxiradagi general va ofitsyerlarning mazkur Yoʻriqnomaning 40-moddasi va ikkinchi satridagi holatlardan tashqari hollarda harbiy roʻyxatga olishni batamom hal qilish uchun tuman mudofaa ishlari boʻlimiga kelishini zimmasiga yuklash. Agar harbiy roʻyxatga olishni rasmiylashtirish uchun rezervdagi va zaxiradagi general va ofitsyerlarni mudofaa ishlari boʻlimlariga kelishlari majburiy boʻlmasa, u holda maʼlumotnomada (14-ilova) ularning shaxsiy yigʻmajildi qayerdan soʻralishi koʻrsatiladi; rezerv va zaxiradagi general va ofitsyerlarni harbiy roʻyxatdan chiqarish va roʻyxatdan oʻchirish mudofaa ishlari boʻlimi boshligʻining koʻrsatmasiga binoan amalga oshiriladi. Bunda koʻchib ketgan zaxiradagi general va ofitsyerlarning boshlangʻich hisob varaqalarida roʻyxatdan chiqarish yoki oʻchirishning sababi koʻrsatiladi. Harbiy roʻyxatdan chiqarilgan yoki oʻchirilgan rezerv va zaxiradagi general va ofitsyerlarning boshlangʻich hisob varaqalari maʼlumotlar uchun bir yil davomida saqlanadi, shundan soʻng belgilangan tartibda yoʻq qilinadi; har yili kamida bir marta rezerv va zaxiradagi general va ofitsyerlarning boshlangʻich hisob varaqalarini uy daftarlari (qayd etish varaqalari) bilan, korxonalarning T-2 shakldagi shaxsiy varaqalari (2-ilova) bilan solishtirish rezerv va zaxiradagi general va ofitsyerlarga aniqlik kiritilgan boshlangʻich hisob varaqalarini mudofaa ishlari boʻlimidagi hisob maʼlumotlari bilan solishtiriladi; har oyda tuman mudofaa ishlari boʻlimiga (14-ilova) rezerv va zaxiradagi general va ofitsyerlarning maʼlumoti, ish joyi, mansabi, oilaviy ahvoli, salomatligi oʻzgarganligi haqida hamda sudlangan yoki vafot etganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma blankalarida xabar beriladi. 42. Mudofaa ishlari boʻlimlari fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarini harbiy hisob hujjat (1 — 14-ilovalar) blankalari bilan taʼminlaydi. Muhrlar va kanselyariya buyumlari bilan hokimliklar mablagʻi hisobidan taʼminlanadi. 43. Harbiy roʻyxatga taalluqli boʻlgan nomma-nom roʻyxatlar, hisob va alfavit varaqalari, muhrlar, kitoblar, hisob jurnali, qulflanadigan seyflarda yoki temir qoplamali shkaflarda saqlanishi kerak, ularni ochishga faqat fuqarolar yigʻini raisi va harbiy hisob ishlarini yurituvchi shaxslarga ruxsat etilishi lozim. 44. Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni bilan belgilangan harbiy roʻyxat qoidalarini namunali tarzda bajarishga majbur. 45. Mudofaa ishlari boʻlimi tomonidan harbiy mutaxassisliklar boʻyicha oʻqitish uchun jalb qilingan chaqiriluvchilarning mashgʻulotlarga qatnashishlari majburiydir. 46. Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarning oilaviy ahvoli, yashash joyi, maʼlumoti, ish joyi va lavozimi oʻzgargan taqdirda ular oʻzlari, harbiy hisobda turgan hisob organlariga yetti kun muddatda xabar berishga majbur. 47. Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar mudofaa ishlari boʻlimining chaqiruviga binoan uzrli sabablarsiz kelmaslik, harbiy roʻyxatda turgan hisob organiga yashash joyi, maʼlumoti, ish joy va lavozimi oʻzgarganligi haqidagi maʼlumotlarni oʻz vaqtida yetkazmaslik kabi qoidabuzarliklarga yoʻl qoʻysa qonunda belgilangan tartibda jarimaga tortiladi. Yil davomida ushbu bandning birinchi qismida koʻzda tutilgan qoidabuzarlik takrorlansa, avval maʼmuriy jazoga tortilgan boʻlsa, agar ushbu qoidabuzarlik oʻzining xususiyatiga koʻra jinoiy javobgarlikka olib kelmasa, eng kam ish haqining ellik foizidan yuz foizigacha miqdorida jarima undiriladi. Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar harbiy roʻyxat qoidalarini buzsa, harbiy guvohnoma va chaqiriluvchining qayd etish guvohnomasini ongli ravishda yaroqsiz holga keltirsa yoki beparvolik oqibatida yoʻqotib qoʻysa, harbiy roʻyxatda turgan hisob organiga yashash joyi, maʼlumoti, ish joyi va lavozimi oʻzgarganligi haqidagi maʼlumotlarni oʻz vaqtida yetkazmaslik kabi qoidabuzarliklarga yoʻl qoʻysa, ushbu qoidabuzarlik oʻzining xususiyatiga koʻra jinoiy javobgarlikka olib kelmasa, eng kam ish haqining oʻndan bir qismidan to oʻndan ikki qismigacha boʻlgan miqdorda jarima solinadi. Fuqarolar yigʻinlarining harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni boshlangʻich harbiy roʻyxatini yuritish vazifasi yuklangan mansabdor shaxslari harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar tomonidan sodir etilgan maʼmuriy qoidabuzarlik haqida maʼlumotnomalar (10-ilova) tuzib, tegishli chora koʻrish uchun tuman mudofaa ishlari boʻlimlari boshliqlarga maʼlumot beradi. Tuman (shahar) chaqiruv hududlarida roʻyxatdan oʻtish uchun mudofaa ishlari boʻlimining chaqiruviga binoan uzrli sabablarsiz kelmagan shaxslar mudofaa ishlari boʻlimi boshligʻi tomonidan eng kam ish haqining oʻndan bir qismi miqdorida jarimaga tortiladi. Mudofaa ishlari boʻlimi boshligʻi harbiy xizmatga majburlar yoki chaqiriluvchining ish joyiga (oʻquvchi) korxona, muassasa rahbariga maʼmuriy jazo qoʻllanilganligi haqida maʼlum qiladi. 48. Uzoq joylardan navbatdagi taʼtilga chiqishida taʼtilning muddatidan qatʼiy nazar harbiy xizmatga majburlar harbiy roʻyxatdan chiqarilmaydi, biroq shaxsan oʻzlari yoki korxona, tashkilot, muassasa maʼmuriyati orqali harbiy roʻyxatda turgan mudofaa ishlari boʻlimiga borishlari haqida maʼlumot beradi. 49. Dala sharoitida geologik va topo-geodezik tashkilotlar, qidiruv, razvedka, surʼatga olish, gidrogeologik, geofizik, oʻrmon qoʻriqlash va yer tuzish ekspeditsiyalari, partiya va otryadlari, yoʻnalishdagi qurilish-montaj va maxsus poyezdlar, yoʻl mashina stansiyalari, koʻchma mexanizatsiyalashgan va maxsus kolonnalar, yer osti yoʻllari, koʻprik qurish va suzib yuruvchi otryadlari va uchastkalari, qurilish-montaj va ishga solish-taʼmirlash tashkilotlari, mexanizatsiya va suvosti-texnik ishlari boshqarmasi hamda shu kabi faoliyat turlariga teng doimo koʻchib yurish bilan bogʻliq boʻlgan tashkilotlarda ishlaydigan va doimiy yashash joyiga ega boʻlmagan harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar ularni ishga qabul qilish va ishdan boʻshatish huquqiga ega boʻlgan asosiy bazalari, qurilish-montaj va boshqa tashkilotlari joylashgan hududdagi harbiy roʻyxatga olish organlarida roʻyxatga olinadilar. Ushbu koʻrsatilgan tashkilotlarga ishga qabul qilinayotgan va ishdan boʻshatilayotgan harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni harbiy roʻyxatga olish va roʻyxatdan chiqarish uchun ushbu tashkilotlar maʼmuriyati harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarning qayd etish varaqasi (uy daftari) va harbiy hisob hujjatlarini tegishli harbiy roʻyxat organlariga taqdim qilishlari lozim. 50. Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni harbiy roʻyxat qoidalariga amal qilish boʻyicha huquqlari, majburiyatlari va javobgarliklari “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni bilan belgilangan. Ushbu Qonunga muvofiq tashkilot, korxona, muassasa maʼmuriyati idoraviy mansubliligi va mulkchilik shakllaridan qatʼiy nazar, harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarning harbiy roʻyxatda turishi, chaqiruv hududlarida qayd qilinishi, muddatli harbiy va muqobil xizmatga chaqirilishi, harbiy yigʻinlar hamda mudofaa ishlari boʻlimi tomonidan oʻtiladigan oʻquv mashgʻulotlarida qatnashish kabi tadbirlarni bajarish uchun belgilangan tartibda ishdan ozod qilishlari shart. Ushbu majburiyatlarni bajarishga jalb qilinadigan ishchi xizmatchilarning doimiy ish joylaridagi oʻrtacha ish haqlari saqlanadi. Harbiy bilim yurtlariga kirish imtihonlarini topshirishga ruxsat berilgan shaxslarga ish joyidagi lavozimi, oʻrtacha oylik maoshlari saqlangan holda imtihonlarni topshirish hamda borib kelish vaqtlari uchun taʼtil beriladi. 51. Muddatli harbiy xizmatga, kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga, ofitserlik mansabida ishlatish uchun safarbarlik chaqiruv rezervidagi muddatli harbiy xizmatga chaqirilayotganda, harbiy bilim yurtiga qabul qilinayotganda ishchi xizmatchilarga hamda stipendiya oluvchi oliy oʻquv yurti talabalari va oʻrta-maxsus bilim yurtlari oʻquvchilariga Qonun bilan belgilangan tartibda oʻqishdan boʻshaganlik puli toʻlanadi. 52. Harbiy yigʻinlarga chaqirilgan harbiy xizmatga majburlar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda va miqdorda harbiy yigʻin davomida mahsulot va pul taʼminoti bilan taʼminlanadi. Harbiy yigʻinga chaqirilgan yoki mashgʻulotlarga jalb qilingan ishchi xizmatchilarni yigʻin (mashgʻulot) davomida va yigʻinga (mashgʻulotga) borish-kelish vaqtida ish joyi va oʻrtacha oylik maoshi saqlanadi. Koʻrsatilgan shaxslarni korxona oʻz faoliyatini tugatgan holdan tashqari hollarda yigʻinga (komandirlik mashgʻulotiga) borish uchun chaqirilgan kundan boshlab yigʻindan (mashgʻulotdan) qaytib kelgunga qadar ishdan boʻshatishi mumkin emas. Korxona, tashkilot va muassasa oʻz faoliyatini batamom tugatgan taqdirda harbiy xizmatga majburlarga oʻquv yigʻinga (mashgʻulotga) qatnashishi davomidagi muddat uchun ish haqi va boshqa moddiy taʼminotlar ushbu faoliyati tugatilayotgan tashkilot tomonidan yoki uni qoʻshib oluvchi tashkilot yoki faoliyati tugagunga qadar korxonaga rahbarlik qilgan vazirlik, davlat qoʻmitasi, birlashmasi tomonidan toʻlanadi. Agar harbiy xizmatga majburlar harbiy yigʻin (mashgʻulot) vaqtida kasal boʻlib qolsa va kasali yigʻin muddati tugagandan soʻng ham davom etsa, uning ish joyi va lavozimi saqlanadi, yigʻin (mashgʻulot) muddati tugagan kundan boshlab ish haqi oʻrniga unga amaldagi qonunda belgilangan tartibda ish haqi oʻrniga vaqtinchalik mehnatga layoqatsizligi boʻyicha pul toʻlanadi. 53. Shaharlarda Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlariga mutaxassislar tayyorlash uchun MKT “Vatanparvar”ning oʻquv muassasalariga jalb qilingan oʻsmirlar uchun oʻquv davomida qisqartirilgan ish kuni joriy qilinadi, imtihonlarga tayyorlanish va topshirish vaqtida esa ularga oʻrtacha ish haqi saqlangan holda asosiy ish joylaridan 7 — 15 kunlik taʼtil (mutaxassisligi va oʻquv dasturiga bogʻlik ravishda) beriladi. Qishloq joylarida ishlab chiqarishdan ajralgan holda oʻqish uchun jalb qilingan chaqiriluvchilarning oʻqish davomida va oʻqishga borib kelish vaqtida ish joyi, lavozimi saqlanadi va oʻrtacha ish haqi toʻlanadi. Chaqiriluvchilar oʻqish davomidagi yashash joyi uchun toʻlanadigan ijara haqi xarajatlari hamda oʻqishga borib kelish yoʻl xarajatlari ular doimiy ishlayotgan korxona tomonidan toʻlanadi. 54. Mudofaa ishlari boʻlimlari tomonidan dispanser, ambulatoriya va klinik tekshiruvga yuborilgan harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarning tibbiy muassasalarda boʻlgan butun muddati davomida ish (oʻqish) joyi lavozimi va oʻrtacha ish haqi (stipendiyasi) saqlanadi. 55. Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarini muddatli harbiy xizmatga chaqirish va rezervda xizmatni oʻtash davomida moddiy taʼminlash tartibi “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisida” va “Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari rezervida xizmat toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunlarida belgilangan. 56. Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni boʻyicha belgilangan harbiy roʻyxat qoidalarini namunali bajarishga majburdir. 57. Mudofaa ishlari boʻlimlari tomonidan harbiy ixtisosliklarga oʻqitish uchun jalb qilingan chaqiriluvchilarning mashgʻulotlarda qatnashishlari majburiydir. 58. Chaqiriluvchilar harbiy roʻyxatdan chiqish uchun tuman (shahar) mudofaa ishlari boʻlimlariga shaxsan kelishlari va yangi yashash joylariga borgach, uch kun muddat ichida roʻyxatga qoʻyilishlari shart. 59. 3axiradagi ofitsyerlar roʻyxatga qoʻyilish uchun mudofaa ishlari boʻlimlariga shaxsan kelishlari lozim. Mudofaa ishlari boʻlimidan olisda yashovchi zaxiradagi ofitsyerlarni roʻyxatga qoʻyish va roʻyxatdan chiqarish harbiy hisobni yuritish vazifasi yuklangan fuqarolarning oʻzini oʻz boshqarish organlari tomonidan oʻtkazilishi mumkin. 60. Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarning oilaviy ahvoli, yashash joyi, maʼlumoti, ish joyi va lavozimlari oʻzgargan holda oʻzlari harbiy roʻyxatda turgan mudofaa ishlari boʻlimlariga yetti kun muddat ichida maʼlumot berishlari lozim. 61. Agar harbiy roʻyxat qoidalarining buzilishi oʻz xususiyati boʻyicha amaldagi qonunlarga koʻra jinoiy javobgarlikka olib kelmasa, u holda qoidani buzgan fuqarolar va mansabdor shaxslar maʼmuriy javobgarlikka tortiladi. 62. Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar mudofaa ishlari boʻlimining chaqiruviga binoan uzrli sabablarsiz kelmaslik, harbiy guvohnoma, zaxiradagi ofitser guvohnomasi va chaqiriluvchining qayd etish guvohnomasini ongli ravishda yaroqsiz holga keltirsa yoki beparvolik oqibatida yoʻqotib qoʻysa, harbiy roʻyxatda turgan mudofaa ishlari boʻlimlariga yashash joyi manzili, maʼlumoti, ish joyi va lavozimi oʻzgarganligi haqidagi maʼlumotlarni oʻz vaqtida yetkazmaslik kabi qoidabuzarliklarga yoʻl qoʻysa, tuman (shahar) mudofaa ishlari boʻlimi boshligʻi tomonidan amaldagi qonunga muvofiq maʼmuriy jazoga tortiladi. Maʼmuriy jazoga tortilganligi haqida mudofaa ishlari boʻlimi boshligʻi harbiy xizmatga majburlar yoki chaqiriluvchilar ishlayotgan (oʻqiyotgan) korxona, tashkilot va muassasa rahbarlariga maʼlumot beradi. 63. Tuman (shahar) mudofaa ishlari boʻlimining chaqiruviga binoan chaqiruv uchastkalarida qayd qilish uchun uzrli sabablarsiz kelmagan fuqarolar amaldagi qonunlarga muvofiq tuman (shahar) mudofaa ishlari boʻlimi boshligʻi tomonidan maʼmuriy javobgarlikka tortiladi. 64. Tashkilot, korxona, muassasa, jumladan taʼlim muassasasi, uy-joydan foydalanish shirkati rahbarlari yoki boshqa harbiy-roʻyxat ishi boʻyicha javobgar shaxslar tuman (shahar) mudofaa ishlari boʻlimlariga chaqiruv hududlarida qayd qilinishi lozim boʻlgan yosh chaqiriluvchilar roʻyxatini oʻz vaqtida bermaganligi yoki tuman (shahar) mudofaa ishlari boʻlimlarining talabiga binoan harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni mudofaa ishlari boʻlimlariga kelish haqida xabardor qilishni taʼminlamaganligi yoki fuqarolarni yigʻin punktlariga yoki chaqiruv hududlariga oʻz vaqtida kelishga toʻsqinlik qilganliklari uchun amaldagi qonunlarga muvofiq maʼmuriy jazoga tortiladi. 65. Korxona, muassasa, tashkilot hamda uy-joydan foydalanish shirkat rahbarlari yoki boshqa harbiy roʻyxat ishlari uchun javobgar mansabdor shaxslar, hisob organlariga uy daftari, qayd etish varaqasi, harbiy guvohnoma, zaxiradagi ofitser guvohnomasi va chaqiriluvchining qayd etish guvohnomasi kabi oʻsha joyda yashovchi harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarning hujjatlarini harbiy hisob organlariga harbiy roʻyxatga qoʻyish va roʻyxatdan chiqishni rasmiylashtirish uchun oʻz vaqtida topshirmaganligi hamda tuman (shahar) mudofaa ishlari boʻlimlariga chaqirilayottanligi haqida oʻz vaqtida xabardor qilmaganliklari uchun amaldagi qonunlarga muvofiq maʼmuriy jazoga tortiladi. Rezervdagi harbiy xizmatga majburlar yoshiga qarab ikki darajaga boʻlinadi. Ikkinchi daraja rezervida boʻlish yoshining chegarasi rezervdagi harbiy xizmatda boʻlish va harbiy xizmatga majburlarning zaxirada boʻlish yoshining chegarasi hisoblanadi. 1. Roʻyxat fuqarolar yigʻinining harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar boshlangʻich roʻyxatini yuritish uchun masʼul boʻlgan xodim tomonidan yuritiladi. 2. Roʻyxatga fuqarolar yigʻini hududida yashovchi, chaqiruv uchastkasida qayd qilingan barcha chaqiriluvchilar kiritiladi. Boshqa tumanlardan roʻyxatdan oʻtgach kelgan chaqiriluvchilarni ular tegishli mudofaa ishlari boʻlimining roʻyxatiga qoʻyilganligi haqidagi belgi qoʻyilgan chaqiruv uchastkasida qayd qilinganlik guvohnomalarini koʻrsatganlaridan soʻng roʻyxatga kiritiladi. 3. Har bir chaqiriluvchiga roʻyxatda 4-5 satr ajratiladi. 4. Roʻyxatning 7 va 8 ustundan tashqari hamma ustunlari siyoh bilan chiroyli, tushunarli qilib, soʻzlarni qisqartirmasdan toʻldiriladi. 7 va 8 ustunlar oddiy qalam bilan toʻldiriladi. 5. Roʻyxatni saqlash fuqarolar yigʻinining, harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar roʻyxatini yuritish uchun masʼul boʻlgan mansabdor shaxsga yuklatiladi. 6. 13-ustunda roʻyxatdan chiqarilganligi haqidagi belgini tuman mudofaa ishlari boʻlimi tomonidan chaqiruv uchastkasida qayd qilinganlik guvohnomasida qoʻyilgan roʻyxatdan chiqarilganlik belgisiga asoslanib yoziladi. 1. Roʻyxat chiroyli yozuv bilan yoki mashinkada alfavit tartibda tuziladi. Roʻyxatga salomatligi, doimiy yoki vaqtincha yashashi (ishlari, oʻqishi), sud hukmi boʻyicha dalil va joʻnatmalar, ozodlikdan marhum qilish joylarida jazoni oʻtab chiqqanligi, fuqaroligidan qatʼiy nazar qaydlov yilida 16 yoshga toʻlgan barcha oʻspirinlar kiritiladi. 2. Avval chaqiruv uchastkalarida qaydlovdan oʻtmagan katta yoshdagi oʻsmirlar ham ushbu roʻyxatga kiritiladi. Ularning tugʻilgan yili 2-ustunda koʻrsatiladi. 3. Roʻyxat qishloq, posyolka, mahalla fuqarolar yigʻini raislari tomonidan imzolanib, gerbli muhr bilan muhrlanadi. 4. 5-ustun tuman (shahar) mudofaa ishlari boʻlimlari tomonidan toʻldiriladi.