TASDIQLANGAN MAHALLIYLAShTIRISh DASTURI LOYIHALARI AMALGA OShIRILAYOTGAN KORXONALAR TOMONIDAN SOLIQ VA BOJXONA IMTIYOZLARINI QOʻLLASh TARTIBI TOʻGʻRISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASh HAQIDA
(resolution, 2012-05-27)

Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksi, Oʻzbekiston Respublikasi “Davlat soliq xizmati toʻgʻrisida”gi Qonunining 7-moddasi, Oʻzbekiston Respublikasi “Davlat bojxona xizmati toʻgʻrisida”gi Qonunining 7-moddasi va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2008-yil 28-maydagi “2008––2010-yillarda sanoat kooperatsiyasi asosida tayyor mahsulotlar, butlovchi buyumlar va materiallar ishlab chiqarishni mahalliylashtirish dasturi toʻgʻrisida”gi PQ-879-son qaroriga (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2008-y., 22-23-son, 198-modda) muvofiq qaror qilamiz: 1. Ilova qilinayotgan Tasdiqlangan mahalliylashtirish Dasturi loyihalari amalga oshirilayotgan korxonalar tomonidan soliq va bojxona imtiyozlarini qoʻllash tartibi toʻgʻrisidagi nizom tasdiqlansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Davlat soliq qoʻmitasi va Davlat bojxona qoʻmitasining 2006-yil 18-avgustda 75, 2006-36, 01-02/8-16-son bilan tasdiqlangan “Tasdiqlangan mahalliylashtirish Dasturi loyihalari amalga oshirilayotgan korxonalar tomonidan soliq va bojxona imtiyozlarini qoʻllash tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi qarori (2006-yil 24-avgust, roʻyxat raqami 1619 — Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2006-yil, 34-35-son, 353-modda) oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin. 3. Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatiga olingan kundan boshlab oʻn kun oʻtgach kuchga kiradi. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksi, Oʻzbekiston Respublikasi “Davlat soliq xizmati toʻgʻrisida”gi Qonunining 7-moddasi, Oʻzbekiston Respublikasi “Davlat bojxona xizmati toʻgʻrisida”gi Qonunining 7-moddasi va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2008-yil 28-maydagi “2008-2010-yillarda sanoat kooperatsiyasi asosida tayyor mahsulotlar, butlovchi buyumlar va materiallar ishlab chiqarishni mahalliylashtirish Dasturi toʻgʻrisida”gi PQ-879-son qaroriga (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2008-y., 22-23-son, 198-modda) muvofiq ishlab chiqilgan hamda tasdiqlangan mahalliylashtirish Dasturi loyihalari amalga oshirilayotgan korxonalar tomonidan soliq va bojxona imtiyozlarini qoʻllash hamda ular tomonidan daromadlarni alohida-alohida hisob yuritish tartibini belgilaydi. 1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2008-yil 28-maydagi PQ-879-son qarorining 2 va 3-ilovalarga koʻrsatilgan qarorni qabul qilingan sanasida kiritilgan korxonalar 2008-yil 28-maydan 2011-yil 1-yanvargacha quyidagilarni toʻlashdan ozod etiladilar: chetdan keltiriladigan texnologik asbob-uskunalar va ular uchun ehtiyot qismlar, shuningdek mahalliylashtiriladigan mahsulotlar ishlab chiqarishda texnologik jarayonda foydalaniladigan, respublikada ishlab chiqarilmaydigan komponentlar uchun bojxona toʻlovlaridan (bojxonada rasmiylashtirish yigʻimlaridan tashqari); mahalliylashtirish loyihalari boʻyicha ishlab chiqarilgan mahsulotlar boʻyicha foyda soligʻidan, yagona soliq toʻlovidan (soliq solishning soddalashtirilgan tizimini qoʻllaydigan subyektlar uchun); mahalliylashtiriladigan mahsulotlar ishlab chiqarish uchun foydalaniladigan asosiy ishlab chiqarish fondlari boʻyicha mulk soligʻidan. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2008-yil 28-maydagi PQ-879-son qarorining 2 va 3-ilovalariga uni qabul qilinganidan (2008-yil 28-maydan) soʻng kiritilayotgan yangi korxonalar uchun ushbu Nizomning 1-bandida koʻrsatilgan soliq va bojxona imtiyozlari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining tasdiqlangan mahalliylashtirish Dasturiga yangi loyihalarni kiritish toʻgʻrisidagi qarori qabul qilingan sanasidan boshlab, agar qarorning oʻzida kechroq muddat koʻrsatilmagan boʻlsa, tatbiq etiladi. 3. Ushbu Nizomning 1-bandida koʻrsatilgan soliq va bojxona imtiyozlari yuqorida koʻrsatilgan qarorning 2a, 3a va 4-son ilovalariga kiritilgan korxonalar uchun 2008-yil 28-maydan 2009-yil 1-yanvargacha beriladi. 4. Ushbu Nizomda nazarda tutilgan soliq va bojxona imtiyozlari berilishi munosabati bilan boʻshab qoladigan mablagʻlar yangi ishlab chiqarishlarni tashkil etishga, shuningdek faoliyat koʻrsatayotgan ishlab chiqarishlarni kengaytirishga, rekonstruksiya qilishga, modernizatsiyalashga, texnik va texnologik jihatdan qayta jihozlashga, mahalliylashtiriladigan mahsulotlar ishlab chiqarish uchun zarur boʻlgan xomashyo va materiallar sotib olishga, Mahalliylashtirish dasturini amalga oshirishga jalb qilingan korxonalarning muhandis-texnik xodimlarini ragʻbatlantirishga yoʻnaltiriladi. 5. Ushbu Nizomning 1-bandida koʻrsatilgan soliq va bojxona imtiyozlarini rasmiylashtirish va buxgalterlik hisobida aks ettirish tartibi Yuridik shaxslarga soliqlar, bojxona va majburiy toʻlovlarni budjetga toʻlash boʻyicha berilgan imtiyozlarni rasmiylashtirish va buxgalterlik hisobida aks ettirish tartibi toʻgʻrisidagi nizom (2005-yil 2-aprel, roʻyxat raqami 1463 — Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2005-y., 14-son, 105-modda) bilan tartibga solinadi. 6. Soliqlar va bojxona toʻlovlarini toʻlashdan ozod etish natijasida boʻshagan mablagʻlar maqsadga muvofiq foydalanilmagan taqdirda, bu mablagʻlar jarima jazosini, shu jumladan penyani hisoblagan holda, qonun hujjatlariga muvofiq budjetga toʻliq undiriladi. 7. Mahalliylashtirish loyihalari boʻyicha ishlab chiqarilgan mahsulotni realizatsiya qilishdan olingan daromadni foyda soligʻidan ozod qilish koʻrinishidagi imtiyozni qoʻllash uchun korxonalar mahalliylashtirish loyihalari boʻyicha ishlab chiqarilgan mahsulotni realizatsiya qilishdan olingan daromadlar (xarajatlar) boʻyicha alohida-alohida hisob yuritishlari kerak. 8. Foyda soligʻi hisob-kitobi Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Davlat soliq qoʻmitasining 2007-yil 29-dekabrdagi “Soliq hisobotining shakllarini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi 111, 2007-66-son qarori (2008-yil 21-yanvar, roʻyxat raqami 1760 — Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2008-y., 3-4-son, 15-modda) bilan tasdiqlangan Yuridik shaxslardan olinadigan foyda soligʻi boʻyicha soliq hisoboti shakllari asosida amalga oshiriladi. 9. Yagona soliq toʻlovi toʻlovchisi hisoblangan mikrofirmalar va kichik korxonalarga soliq solish xususiyatlarini hisobga olib, yagona soliq toʻlovi boʻyicha nazarda tutilgan imtiyoz mahalliylashtirish loyihalari boʻyicha ishlab chiqarilgan mahsulotni realizatsiya qilishdan olingan tushum summasiga qoʻllanadi. Aytib oʻtilgan imtiyozni qoʻllash uchun korxonalar mahalliylashtirish loyihalari boʻyicha ishlab chiqarilgan mahsulotni realizatsiya qilishdan olingan tushum boʻyicha alohida-alohida hisob yuritishlari kerak. 10. Yagona soliq toʻlovi hisob-kitobi Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Davlat soliq qoʻmitasining 2007-yil 29-dekabrdagi “Soliq hisobotining shakllarini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi 111, 2007-66-son qarori (2008-yil 21-yanvar, roʻyxat raqami 1760 —Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2008-y., 3-4-son, 15-modda) bilan tasdiqlangan Yagona soliq toʻlovi boʻyicha soliq hisoboti shakllari asosida amalga oshiriladi. 11. Mahalliylashtirilayotgan mahsulot ishlab chiqarish uchun ishlatiladigan asosiy ishlab chiqarish fondlarini mol-mulk soligʻidan ozod qilish koʻrinishidagi imtiyozni qoʻllash uchun korxonalar mahalliylashtirilayotgan mahsulot ishlab chiqarish uchun ishlatiladigan asosiy ishlab chiqarish fondlari boʻyicha soliq solish bazasini alohida-alohida hisobini yuritishlari kerak. 12. Mol-mulk soligʻi boʻyicha imtiyoz mahalliylashtirilayotgan mahsulotni ishlab chiqarish uchun chetdan olib kelingan, biroq normativ muddatlarda oʻrnatilmagan asosiy fondlar uchun qoʻllanilmaydi. Bunday mol-mulk boʻyicha soliq Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksiga muvofiq hisoblanadi va toʻlanadi. 13. Mol-mulk soligʻi hisob-kitobi Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Davlat soliq qoʻmitasining 2007-yil 29-dekabrdagi “Soliq hisobotining shakllarini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi 111, 2007-66-son qarori (2008-yil 21-yanvar, roʻyxat raqami 1760 — Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2008-y., 3-4-son, 15-modda) bilan tasdiqlangan Yuridik shaxslarning mol-mulkiga solinadigan soliq boʻyicha soliq hisoboti shakllari asosida amalga oshiriladi. 14. Agar asosiy ishlab chiqarish fondlaridan faqat mahalliylashtirilayotgan mahsulot ishlab chiqarish uchun foydalanilmasa, imtiyoz realizatsiya qilishdan olingan sof tushumda mahalliylashtirilayotgan mahsulotning salmogʻidan kelib chiqib, Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Davlat soliq qoʻmitasining 2007-yil 29-dekabrdagi “Soliq hisobotining shakllarini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi 111, 2007-66-son qarori (2008-yil 21-yanvar, roʻyxat raqami 1760 — Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2008-y., 3-4-son, 15-modda) bilan tasdiqlangan Yuridik shaxslarni mol-mulk soligʻi boʻyicha soliq hisoboti shakllarining 5-son ilovasida koʻrsatilgan maʼlumotlar asosida taqdim etiladi. Masalan, agar asosiy ishlab chiqarish fondlarining qoldiq qiymati korxona boʻyicha umuman 1500 mln.soʻmni, realizatsiya qilishdan olingan sof tushumda mahalliylashtirilayotgan mahsulotning salmogʻi 25 foizni tashkil etsa, soliq solinmaydigan asosiy ishlab chiqarish fondlarining qiymati 375 mln.soʻmni (1500 x 25/100) tashkil etadi. 15. Chetdan keltiriladigan texnologik asbob-uskunalar va ular uchun ehtiyot qismlar, shuningdek respublikada ishlab chiqarilmaydigan va mahalliylashtirilayotgan mahsulot ishlab chiqarish chogʻida texnologik jarayonda ishlatiladigan komponentlarni bojxona toʻlovlaridan (bojxona rasmiylashtiruvi uchun yigʻimlar bundan mustasno) ozod etish boʻyicha imtiyoz erkin muomalaga chiqarish rejimiga oʻtkazish bojxona rasmiylashtiruvi paytida va Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirligining belgilangan tartibda beriladigan xulosasi asosida taqdim etiladi. Bunda chetdan olib kelinadigan ehtiyot qismlarga (chetdan olib kelinadigan texnologik asbob-uskunalar qiymatida hisobga olinmaydigan), soliq solinadigan oborot, shu jumladan nol stavka boʻyicha oborot uchun ishlatiladigan komponentlarga hisoblab yozilgan qoʻshilgan qiymat soligʻi summasi tayyor mahsulot boʻyicha budjetga toʻlanadigan qoʻshilgan qiymat soligʻini hisoblab chiqarish chogʻida kamaytiriladi (hisobga olinadi). 16. Hududiy davlat bojxona xizmati organlari bojxona toʻlovlarini toʻlamasdan chetdan tovar olib kelgan yuridik shaxslar reyestrlari va taqdim etilgan imtiyozlar hisobini yuritadilar. 17. Tovar erkin muomalaga chiqarilganidan keyin hududiy davlat bojxona xizmati organlari har chorakda, hisobot davridan keyingi oyning 10-kuniga qadar (yuridik shaxsning tegishliligi boʻyicha) Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar yoki Toshkent shahar davlat soliq boshqarmalariga Chetdan keltiriladigan texnologik asbob-uskunalar va ular uchun ehtiyot qismlar, shuningdek respublikada ishlab chiqarilmaydigan va mahalliylashtirilayotgan mahsulot ishlab chiqarish chogʻida texnologik jarayonda ishlatiladigan komponentlar toʻgʻrisidagi maʼlumotni ushbu Nizomning ilovasiga binoan taqdim etishlari kerak. Davlat soliq organlari maʼlumot olingan sanadan eʼtiboran uch kun ichida yuridik shaxs roʻyxatdan oʻtgan joydagi tuman davlat soliq inspeksiyasiga mazkur maʼlumotni yuboradilar. 18. Davlat soliq xizmati organlariga yuboriladigan axborotda quyidagilar majburiy tartibda koʻrsatiladi: oʻz ehtiyojlari uchun tovarlar import qiluvchi, bojxona toʻlovlarini toʻlashdan ozod qilingan yuridik shaxsning nomi va STIRi; chet ellik tovar yetkazib beruvchining nomi, kontrakt raqami va uning kontraktni bojxona organida hisobga qoʻyish chogʻida berilgan roʻyxat raqami; tovarlar nomi, ularning soni va taqdim etilgan imtiyozlar summasi. 19. Imtiyozni qoʻllagan holda chetdan olib kelingan texnologik asbob-uskunalar va ularning ehtiyot qismlari, shuningdek komponentlaridan maqsadga koʻra foydalanmaslik holatlari aniqlanganda davlat soliq xizmati organi aniqlangan holat toʻgʻrisida hujjatlarni tuzadi, ular uch ish kuni mobaynida tegishli davlat bojxona xizmati organiga yuboriladi. Maqsadga koʻra foydalanilmagan texnologik asbob-uskunalar va ularning ehtiyot qismlari, shuningdek komponentlariga toʻgʻri keladigan bojxona toʻlovlari boʻyicha imtiyozlar summasi jarima jazosini, shu jumladan penyani hisoblagan holda, Yuridik shaxslarga soliqlar, bojxona va majburiy toʻlovlarni budjetga toʻlash boʻyicha berilgan imtiyozlarni rasmiylashtirish va buxgalterlik hisobida aks ettirish tartibi toʻgʻrisida nizomda (2005-yil 2-aprel, roʻyxat raqami 1463 –– Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2005-y., 14-son, 105-modda) nazarda tutilgan tartibda budjetga undiriladi. 20. Loyiha Mahalliylashtirish Dasturidan chiqarilganda loyihani amalga oshiruvchi korxona Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining loyihani mahalliylashtirish Dasturidan chiqarish toʻgʻrisidagi qarori kuchga kirgan paytdan boshlab mazkur Nizomning 1-bandida keltirilgan soliq va bojxona imtiyozlaridan mahrum etiladi. 21. Mahalliylashtirish Dasturida nazarda tutilgan majburiyatlarni bajarishni taʼminlamagan va shu asosda mahalliylashtirish Dasturidan chiqarilgan korxonalar: a) mahalliylashtirilayotgan mahsulotni ishlab chiqarish uchun ilgari chetdan olib kirilgan tovarlarning (komponentlarning) qoldiq qismida bojxona toʻlovlari boʻyicha budjet bilan qayta hisob-kitoblarni amalga oshirishlari shart. Qayta hisob-kitoblar jarima jazosi qoʻllanilmagan holda amalga oshiriladi; b) ushbu bandning “a” kichik bandida nazarda tutilgan tartibda qayta hisoblangan bojxona toʻlovlari boʻyicha toʻlangan mablagʻlarni chegirgan holda 8840 “Maqsadli ishlatiladigan soliq imtiyozlari” hisobvaragʻida (mahalliylashtiriladigan mahsulot qismida) aks ettiriladigan ishlatilmagan mablagʻlarning qoldigʻini mahalliylashtirish Dasturidan chiqarish toʻgʻrisidagi qaror kuchga kirgan kundan boshlab uch kun mobaynida budjetga oʻtkazib berishlari shart. Mazkur mablagʻlar oʻz vaqtida oʻtkazib berilmagan hollarda amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq penya hisoblanadi. Ushbu bandning qoidalari imtiyoz davri tugagandan soʻng, yaʼni mahalliylashtirish Dasturida belgilangan muddatlar tugagandan soʻng foydalanilmagan mablagʻlar qoldigʻiga ham tatbiq etiladi. 22. Yil yakuni boʻyicha mahalliylashtirish Dasturida nazarda tutilgan majburiyatlarni toʻliq bajarishni taʼminlamagan, biroq mahalliylashtirish Dasturidan chiqarilmagan korxonalar boʻyicha mahalliylashtiriladigan mahsulotni ishlab chiqarish uchun ishlatiladigan komponentlar boʻyicha xulosa berish Sanoat kooperatsiyasi asosida tayyor mahsulotlar, butlovchi buyumlar va materiallar ishlab chiqarishni mahalliylashtirish dasturining amalga oshirilishini taʼminlash boʻyicha Maxsus komissiyaning qarori boʻyicha oʻtgan yilda imtiyozlarni qoʻllagan holda chetdan olib kirilgan komponentlarning qoldigʻini hisobga olgan holda amalga oshiriladi. 23. Korxonalar taqdim etilgan soliq va bojxona imtiyozlarini hisobga olgan holda soliqlar va boshqa majburiy toʻlovlarni toʻgʻri hisoblab chiqarish hamda mazkur Nizom va amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq oʻz vaqtida toʻlash va hisob-kitoblar taqdim etish uchun javobgar boʻladilar. 24. Soliq va bojxona imtiyozlarining toʻgʻri qoʻllanishi ustidan nazorat Oʻzbekiston Respublikasi davlat soliq va bojxona xizmati organlari tomonidan Oʻzbekiston Respublikasining Soliq va Bojxona kodekslariga muvofiq amalga oshiriladi. 25. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi va Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirligi bilan kelishilgan.