Xorijda mehnat faoliyatini amalga oshirish jarayonlarini tartibga solish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida
(resolution, 2024-10-17)

Chet mamlakatlarda tashkillashtirilgan holda mehnat qilishning institutsional asoslarini mustahkamlash, xorijda vaqtincha mehnat faoliyatini amalga oshirish istagidagi Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining huquqlarini himoya qilish, sohada sogʻlom raqobat muhitini shakllantirish, ushbu jarayonga xususiy sektorni yanada kengroq jalb qilish va koʻrsatiladigan xizmatlarni raqamlashtirish maqsadida: 1. Belgilansinki, fuqarolarning xorijda vaqtincha mehnat faoliyatini amalga oshirish imkoniyatlarini kengaytirish va ularga koʻrsatiladigan xizmatlar sifatini oshirish maqsadida 2024-yil 1-noyabrdan boshlab: xorijiy ish beruvchilar tomonidan taklif qilinayotgan ish oʻrinlari haqidagi barcha maʼlumotlar Migratsiya agentligining (keyingi oʻrinlarda — Agentlik) elektron platformasi, ommaviy axborot vositalari va ijtimoiy tarmoqlarda ochiq eʼlon qilib boriladi; Agentlikning elektron platformasida fuqarolarga oʻzining rezyumesini shakllantirish va joylashtirish hamda eʼlon qilingan ish oʻrinlari boʻyicha tanlovlarda erkin ishtirok etish imkoniyati yaratiladi; vaqtincha mehnat faoliyatini amalga oshirish uchun tashkillashtirilgan holda rivojlangan mamlakatlarga chiqib ketayotgan fuqarolarga tijorat banklari tomonidan Migratsiya jamgʻarmasi (keyingi oʻrinlarda — Jamgʻarma) mablagʻlari hisobidan 10 million soʻmgacha miqdorda Markaziy bankning asosiy stavkasidan toʻrt foiz bandga yuqori stavkada ikki yil muddatga mikrokreditlar ajratiladi; Agentlikning hududiy filiallari tomonidan fuqarolarning xorijda ishga joylashish bilan bogʻliq, shu jumladan, “ishchi viza”ga oid hujjatlarini rasmiylashtirish boʻyicha bepul konsalting xizmatlarini koʻrsatish amaliyoti yoʻlga qoʻyiladi. 2. 2024 — 2026-yillarda xorijda vaqtincha mehnat faoliyatini amalga oshirish istagini bildirgan fuqarolarni qoʻllab-quvvatlash dasturi 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. Agentlik ushbu dasturning oʻz vaqtida va samarali ijro etilishini taʼminlasin hamda har olti oyda dasturdagi chora-tadbirlarning bajarilishi yuzasidan Migratsiya boʻyicha respublika komissiyasiga hisobot berib borsin. 3. Belgilansinki, xorijga ishlash uchun ketmoqchi boʻlgan fuqarolarni kasb-hunar va chet tillariga oʻqitish tizimini zamon talabiga moslashtirish, shuningdek, mazkur yoʻnalishda xalqaro tan olingan dasturlar va malaka sertifikatlarini joriy qilish maqsadida 2024-yil 1-dekabrdan boshlab: a) Agentlik tomonidan taʼlim tashkilotlarida xorijga ishga ketmoqchi boʻlgan fuqarolarni kasb-hunar va chet tillariga oʻqitish boʻyicha buyurtmalar joylashtirish tartibi joriy etiladi. Bunda Agentlik buyurtmalari asosida: kasbiy taʼlim tashkilotlarida xorijga ishga ketmoqchi boʻlgan fuqarolar uchun davlat granti asosida alohida qabul parametrlari belgilanadi; Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi tomonidan xorijga ishga ketmoqchi boʻlgan fuqarolarni oʻqitish uchun Bandlikka koʻmaklashish davlat jamgʻarmasi hisobidan grantlar ajratiladi; b) Taʼlim kreditini moliyalashtirish jamgʻarmasi hisobidan xalqaro tan olingan taʼlim dasturlari boʻyicha kasbga oʻqish uchun taʼlim kreditlarini ajratish tartibi joriy qilinadi; v) Agentlikning elektron platformasida kasbiy taʼlim muassasalari va kasbiy koʻnikmalar markazlarida faoliyat yuritayotgan chet tili fani oʻqituvchilarining reytingi tuziladi. Bunda ingliz, koreys, nemis va yapon tillari boʻyicha kamida B1 yoki unga tenglashtirilgan darajadagi xalqaro sertifikat olgan bitiruvchilari soni eng koʻp boʻlgan 50 nafar oʻqituvchiga Jamgʻarma hisobidan 50 million soʻmdan subsidiya toʻlanadi; g) xususiy bandlik agentliklariga chet elda vaqtincha mehnat faoliyatini amalga oshirish istagida boʻlgan fuqarolarni kasb-hunar va chet tillariga oʻqitish boʻyicha oʻquv kurslarini tashkil etish hamda ushbu jarayonga hamkor xorijiy ish beruvchilarni jalb qilish huquqi beriladi. Bunda Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi hamda Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligiga taʼlim tashkilotlarining boʻsh bino va inshootlarini xususiy bandlik agentliklariga oʻquv kurslarini tashkil qilish uchun toʻgʻridan-toʻgʻri shartnomalar asosida tekin foydalanishga berishga ruxsat etiladi. 4. Agentlik, Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi hamda Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligining: 2-ilovadagi kasbga oʻqitish muassasalarining amaldagi moliyalashtirish tartibini saqlagan holda Agentlik tasarrufiga oʻtkazish va ular negizida Fuqarolarni (yoshlarni) chet tillariga oʻqitish va xorijiy davlatlarda ishlashga maqsadli tayyorlash markazining filiallarini tashkil qilish; xorijda vaqtincha mehnat faoliyatini amalga oshirish istagida boʻlgan fuqarolarni oʻqitish uchun 3-ilovadagi kasbga oʻqitish muassasalarini Agentlikka biriktirish toʻgʻrisidagi takliflari maʼqullansin. Agentlikka ushbu qarorga 2- va 3-ilovalardagi kasbga oʻqitish muassasalarining boʻsh bino va inshootlaridan tekin foydalanishga, ularni rivojlantirish uchun Jamgʻarma va Agentlikning budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan zarur moliyaviy resurslarni yoʻnaltirishga hamda ularda xorijiy hamkorlar bilan qoʻshma loyihalarni amalga oshirishga ruxsat etilsin. Belgilansinki, Agentlikning hududiy filiallari rahbarlari bir vaqtning oʻzida Fuqarolarni (yoshlarni) chet tillariga oʻqitish va xorijiy davlatlarda ishlashga maqsadli tayyorlash markazining hududiy filiallari direktorlari hisoblanadi. 5. Agentlik Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi hamda Sogʻliqni saqlash vazirligi bilan birgalikda: a) 2025/2026 oʻquv yilidan boshlab ushbu qarorga 2- va 3-ilovalardagi kasbga oʻqitish muassasalarida: xalqaro taʼlim dasturlari asosidagi oʻquv kurslarini tashkil etsin hamda ularning bitiruvchilariga xorijiy ish beruvchilar tomonidan tan olinadigan malaka sertifikatlari berilishini taʼminlasin; xalqaro sertifikatlash tizimlari talablariga javob beradigan malakani baholash markazlarini tashkil etsin; xorijiy ish beruvchilar bilan birgalikda kasbga va chet tillariga oʻqitish boʻyicha kamida 10 ta qoʻshma oʻquv kursini yoʻlga qoʻysin; b) 2025-yil 1-iyunga qadar tajribali mutaxassislarni xorijiy mamlakatlarga yuborish boʻyicha xalqaro dasturlarda Oʻzbekiston Respublikasining ishtirokini taʼminlash hamda Jamgʻarma mablagʻlari hisobidan malakali chet ellik oʻqituvchilarni mahalliy taʼlim tashkilotlariga jalb qilish choralarini koʻrsin. 6. Xorijda ishga joylashish xizmatlari bozorida takliflarni koʻpaytirish hamda ushbu yoʻnalishda xususiy sektor ishtirokini kengaytirish maqsadida shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq 2024-yil 1-dekabrdan boshlab: xususiy bandlik agentliklari tomonidan litsenziya olish uchun zaxira qilinadigan mablagʻlar miqdori bazaviy hisoblash miqdorining sakkiz ming besh yuz baravaridan toʻrt ming baravarigacha tushiriladi; xususiy bandlik agentliklariga zaxira qilingan mablagʻlarni Agentlik roziligisiz sarflamaslik sharti bilan tijorat banklaridagi depozitlarga joylashtirish va depozitlardan olinadigan foiz daromadlarini erkin ishlatishga ruxsat beriladi; Agentlik tomonidan xorijiy ish beruvchilar va rekruting tashkilotlaridan fuqarolarni xorijda ishga joylashtirish boʻyicha olingan takliflarni xususiy bandlik agentliklari oʻrtasida ochiq tanlov yoʻli bilan taqsimlash tartibi joriy etiladi; 2026-yil 1-yanvarga qadar Agentlikning fuqarolarni tashkillashtirilgan holda tanlash, xorijga ishga yuborish va ishga joylashtirish bilan bogʻliq funksiyalari bosqichma-bosqich xususiy bandlik agentliklariga oʻtkaziladi. 7. Agentlik Raqamli texnologiyalar vazirligi va Adliya vazirligi bilan birgalikda 2025-yil 1-martga qadar Agentlikning elektron platformasi va uning mobil ilovasida quyidagi imkoniyatlarni yaratsin: xorijiy mamlakatlarda talab yuqori boʻlgan kasblar, ularni oʻzlashtirish uchun davlat tomonidan koʻrsatiladigan qoʻllab-quvvatlash choralari, shuningdek, ushbu kasblarga oʻqitadigan taʼlim tashkilotlari haqida maʼlumot olish; fuqarolarning xorijiy ish beruvchilar buyurtmasida koʻrsatilgan talablarga javob berishini idoralararo axborot almashinuvi orqali avtomatik ravishda baholash (skoring qilish); xususiy bandlik agentliklari va fuqarolar oʻrtasida tuziladigan xizmat koʻrsatish toʻgʻrisidagi shartnomalarni elektron tarzda rasmiylashtirish; fuqarolarga xizmat koʻrsatish shartnomalari bandlari xususiy bandlik agentliklari tomonidan oʻz vaqtida va toʻliq bajarilmaganligi hamda ularning huquq va qonuniy manfaatlari buzilganligi haqida murojaat qilish. 8. Fuqarolar tomonidan xorijda mehnat faoliyatini amalga oshirish jarayonlarini takomillashtirish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasining xorijiy davlatlardagi diplomatik muassasalariga quyidagi qoʻshimcha vazifalar yuklansin: chet mamlakatlarning vakolatli organlari va ish beruvchilari bilan hamkorlik oʻrnatish, ularning malakali mutaxassislarga boʻlgan talabi asosida oʻquv kurslarini tashkil qilish yuzasidan Agentlikka koʻmaklashish; Oʻzbekiston Respublikasining migratsiyaga oid xalqaro dasturlarda ishtirokini taʼminlash, chet mamlakatlar vizasini olish jarayonlarini soddalashtirishga qaratilgan hukumatlararo va idoralararo bitimlar tuzish boʻyicha kelishuvlarga erishish; xorijda ishlash huquqini beruvchi ruxsatnomalarni rasmiylashtirish bilan bogʻliq maʼmuriy tartib-taomillarning bir qismini Oʻzbekiston Respublikasi hududida amalga oshirishni yoʻlga qoʻyish. 9. 2024 — 2026-yillarda tashqi mehnat migratsiyasi jarayonlarini takomillashtirishga oid chora-tadbirlar dasturi 4-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. Tashqi ishlar vaziri oʻrinbosari (O. Abdullayev) tashqi mehnat migratsiyasi masalalarini muvofiqlashtirish va bu borada Agentlikka har tomonlama koʻmaklashish uchun masʼul va javobgar etib belgilansin. 10. Migratsiya boʻyicha respublika komissiyasi (A. Aripov) bir oy muddatda Oʻzbekiston Respublikasining xorijiy davlatlardagi diplomatik muassasalari, Agentlik va uning xorijdagi vakolatxonalari (vakillari) faoliyatining samaradorlik koʻrsatkichlarini tasdiqlasin. Belgilansinki, samaradorlik koʻrsatkichlari tegishli oy uchun bajarilmagan taqdirda, mazkur Komissiyaning taqdimnomasi asosida Oʻzbekiston Respublikasining xorijdagi diplomatik muassasalari hamda Agentlikning xorijdagi vakolatxonalari rahbarlari (vakillari)ga nisbatan oʻrtacha oylik ish haqining 10 foizigacha miqdorda jarima qoʻllanadi. 11. Agentlik “Vatandoshlar” jamoat fondi bilan birgalikda xorijdagi vatandoshlar tashkilotlari bilan quyidagi yoʻnalishlarda hamkorlik qilish choralarini koʻrsin: salohiyatli xorijiy ish beruvchilar bilan yaqin aloqalar oʻrnatish, ularning Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolariga nisbatan munosabati va tasavvurini yaxshilash; xorijda murakkab hayotiy vaziyatga tushib qolgan vaqtincha mehnat faoliyatini amalga oshirayotgan fuqarolarni moddiy va ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash, ularga axborot jihatdan va huquqiy yordam koʻrsatish; xorijda vaqtincha mehnat faoliyatini amalga oshirayotgan fuqarolarning mehnat va maishiy sharoitlarini yaxshilash; noqonuniy mehnat migratsiyasida boʻlgan shaxslar bilan doimiy uchrashuvlar oʻtkazib, ularning muammo va ehtiyojlarini hal qilish; xorijda vaqtincha mehnat faoliyatini amalga oshirayotgan fuqarolar zich yashaydigan hududlarda madaniy-maʼrifiy tadbirlar tashkil etish. 12. Vaqtincha mehnat faoliyatini amalga oshirish uchun xorijga chiqib ketayotgan fuqarolarning shaxsiy masʼuliyatini oshirish maqsadida 2025-yil 1-yanvardan boshlab shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq: fuqarolarning xorijdagi qonuniy mehnat faoliyati davlat tomonidan ragʻbatlantiriladi, shu jumladan, Oʻzbekiston Respublikasiga qaytib kelganida ularga oʻz biznesini boshlashi uchun yer uchastkalari va davlat mulki obyektlari ijaraga beriladi, kreditlar ajratiladi, uy-joy ipotekasi taqdim etiladi va ularning bandligi taʼminlanadi; fuqarolar tomonidan xorijda mehnat faoliyatini amalga oshirish shartnomasi shartlariga asossiz ravishda rioya qilinmagan taqdirda, Jamgʻarma hisobidan ularga ajratilgan subsidiya, kompensatsiya va mikrokreditlar muddatidan avval qaytarib olinadi. Agentlik doimiy ravishda xorijga ishlash uchun ketayotgan fuqarolarga ketishdan oldin moslashtirish kurslarida xorijda mehnat faoliyatini amalga oshirish shartnomasini buzish oqibatlari va noqonuniy migratsiyaning xavf-xatarlarini tushuntirib borsin. 13. Iqtisodiyot va moliya vazirligi mazkur qarorda nazarda tutilgan chora-tadbirlarni oʻz vaqtida va samarali amalga oshirish maqsadida 2025-yilgi Davlat budjeti parametrlarini shakllantirishda Jamgʻarmaga 100 milliard soʻm ajratilishini nazarda tutsin hamda keyingi yillarda zarur mablagʻlarni ajratib borsin. 14. Agentlik manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda uch oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin. 15. Mazkur qarorning ijrosini samarali tashkil qilishga masʼul va shaxsiy javobgar etib Migratsiya agentligi direktori B.A. Musayev va tashqi ishlar vaziri B.O. Saidov belgilansin. Qaror ijrosini nazorat qilish, ijro uchun masʼul tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin.