Oʻzbekiston Respublikasida Ekologik taʼlimni rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida
(resolution, 2025-12-11)

2017 — 2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasida belgilangan vazifalarni soʻzsiz amalga oshirish, respublika hududlaridagi ekologik muammolar yechimiga taʼlim tizimini joriy qilish bilan hissa qoʻshish, oʻsib kelayotgan yosh avlodning ekologik savodxonligini oshirish, ekologik ongi va ekologik madaniyatini shakllantirish va rivojlantirish, ekologik taʼlim va tarbiya jarayonini samarali tashkil etish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Quyidagilar: Oʻzbekiston Respublikasida Ekologik taʼlimni rivojlantirish konsepsiyasi (keyingi oʻrinlarda Konsepsiya deb ataladi) 1-ilovaga muvofiq; Oʻzbekiston Respublikasida Ekologik taʼlimni rivojlantirish konsepsiyasini amalga oshirish boʻyicha tadbirlar rejasi (keyingi oʻrinlarda Tadbirlar rejasi deb ataladi) 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Quyidagilar Konsepsiyani va Tadbirlar rejasini amalga oshirish doirasida ustuvor yoʻnalishlar etib belgilansin: “Taʼlim toʻgʻrisida”gi va “Tabiatni muhofaza qilish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga muvofiq uzluksiz taʼlim tizimida ekologik taʼlimni rivojlantirishning asosiy tamoyillarini belgilash, ularni taʼlim-tarbiya jarayoniga izchillik bilan bosqichma-bosqich tatbiq qilish va shu asosda ekologik taʼlimning samaradorligini yangi bosqichga koʻtarish; taʼlim dasturlarini mavjud ekologik muammolar va ularni bartaraf etish vazifalaridan kelib chiqib takomillashtirish; taʼlim oluvchilarning eʼtiborini umumbashariy ekologik muammolarga qaratish orqali ularning ona tabiatning qayta tiklanmaydigan manbalarini saqlab qolish va ulardan oqilona foydalanish borasidagi masʼuliyatini kuchaytirish; ekologik taʼlimning samarali shakllari va usullarini ishlab chiqish hamda joriy etish; ekologik taʼlim sifatini, kadrlar tayyorlash tizimi samaradorligini hamda barqaror rivojlanish kafolatlarini va ustuvorligini taʼminlovchi normativ-huquqiy, moddiy-texnika va axborot bazasini yaratish; ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish sohasidagi vakolatli davlat organlari va taʼlim sohasining oʻzaro manfaatli hamkorligini rivojlantirish. 3. Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi, Halq taʼlimi vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi hamda Maktabgacha taʼlim vazirligi Konsepsiya va Tadbirlar rejasining bajarilishi toʻgʻrisida har chorakda Vazirlar Mahkamasiga axborot taqdim etilishini taʼminlasinlar. 4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi oʻrinbosari — transport vaziri A.J. Ramatov, Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi raisi B.T. Qoʻchqorov, Bosh vazir oʻrinbosari A.A. Abduxakimov, xalq taʼlimi vaziri Sh.X. Shermatov, oliy va oʻrta maxsus taʼlim vaziri I.U. Majidov va maktabgacha taʼlim vaziri A.V. Shin zimmasiga yuklansin. Ekologik muammolarning tobora global ahamiyat kasb etib borayotganligi inobatga olinib, soʻnggi yillarda muhim ustuvor vazifalar bilan bir qatorda atrof muhit muhofazasi, ekologik madaniyat, ekologik taʼlim-tarbiya, ekologik maʼrifat masalalariga alohida eʼtibor berilmoqda. Ekologik taʼlimning dolzarbligi mamlakatimiz tabiati, ekotizimlari, atrof muhitni beqarorlik va izdan chiqishdan asrash, aholining ekologik madaniyatini oshirish, ushbu oʻta jiddiy, hayotiy masalalarga aholining barcha qatlamlari, ayniqsa, yoshlar hissa qoʻshishi zarurligi bilan belgilanadi. Biroq, ekologik taʼlimni amalga oshirish jarayonining tizimli tahlili ekologik taʼlimni tashkil etishda bu boradagi islohotlarni toʻliq roʻyobga chiqarishga toʻsqinlik qiluvchi jiddiy muammo va kamchiliklar saqlanib qolayotganligini koʻrsatmoqda. Xususan: barcha turdagi taʼlim muassasalarida Oʻzbekiston Respublikasining “Tabiatni muhofaza qilish toʻgʻrisida”gi Qonuni 4-moddasida nazarda tutilgan ekologiya oʻquvining majburiyligiga oid talablar yetarli darajada bajarilmayapti; amaldagi davlat taʼlim standartlari va oʻquv dasturlari mazmunan ekologik bilim, koʻnikma, malaka va kompetensiyalar bilan zarur darajada boyitilmagan; ekologik taʼlim yoʻnalishida ilgʻor milliy va xorijiy tajribani oʻrganish, ular asosida taʼlim oluvchilarda ekologik madaniyatni shakllantirishning aniq parametrlari ishlab chiqilmagan; taʼlim tizimining barcha bosqichlarida amalda boʻlgan taʼlim dasturlari bugungi kundagi global ekologik muammolarni bartaraf etish, mavjud ekologik xavf-xatar darajasini kamaytirish, tabiiy muhitni qayta tiklashga qaratilgan umummilliy tadbirlar mohiyati bilan muvofiqlashtirilmagan; maktabgacha taʼlim tashkilotlari va umumiy oʻrta taʼlim maktablari taʼlim dasturlarining mavzulari bugungi kun talablariga javob bermaydi, jumladan, ularda taʼlim oluvchilarda ekologik ongni shakllantiruvchi ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish, ona tabiatni asrab-avaylash, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasiga oid mavzular yetarli emas; taʼlim muassasalarida ekologik targʻibot tizimi ham qoniqarsiz ahvolda, bu borada ekologik targʻibotni amalga oshirish mexanizmlarini yoʻlga qoʻyish va ushbu mexanizmlarni munosib ragʻbatlantirish tadbirlari yetarli darajada amalga oshirilmayapti; ekologik taʼlimga oid elektron-metodik vositalarni yaratish va innovatsiyalardan foydalanish imkoniyatini kengaytirish yuzasidan aniq takliflar ishlab chiqilmagan; taʼlim hamda ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish sohasidagi davlat boshqaruvi organlari oʻrtasida ekologik taʼlim tizimini takomillashtirish borasidagi amaliy hamkorlik yetarli darajada yoʻlga qoʻyilmagan, xususan, oʻtgan yillar davomida ekologik taʼlim tizimini isloh qilish yuzasidan faqat takliflar bildirilgan xolos; ekologik taʼlim sohasida oʻqituvchilarning faoliyatini metodik jihatdan taʼminlovchi oʻquv materiallari, shu jumladan, ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish sohasiga oid oʻquv qoʻllanmalari, oʻquvchi va talabalar uchun zarur darsliklar yetarli emas; taʼlim dasturlari toʻliq qayta koʻrib chiqishga muhtoj, jumladan, ular respublikada soʻnggi vaqtlarda ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish sohasida amalga oshirilgan islohotlardan kelib chiqib tubdan takomillashtirilishi lozim. Shu munosabat bilan aniq maqsad va vazifalarni hamda yoʻnalishlarni nazarda tutuvchi Oʻzbekiston Respublikasida Ekologik taʼlimni rivojlantirish konsepsiyasini (keyingi oʻrinlarda Konsepsiya deb ataladi) muvaffaqiyatli amalga oshirish orqali ekologik taʼlim tizimini yanada rivojlantirish alohida ahamiyat kasb etadi. 1. Konsepsiyaning asosiy maqsadi oʻsib kelayotgan yosh avlodda ekologik bilim, ong va madaniyatni shakllantirish hamda rivojlantirish, ekologik taʼlim-tarbiya jarayonini samarali tashkil etish, shuningdek, ekologiya sohasidagi ilm-fanni jahonning ilgʻor innovatsion texnologiyalarini jalb etgan holda yanada takomillashtirishdan iborat. 2. Ushbu maqsadga erishish, uni amalda roʻyobga chiqarish uchun quyidagi asosiy vazifalarni amalga oshirish talab etiladi: “Taʼlim toʻgʻrisida”gi va “Tabiatni muhofaza qilish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga muvofiq uzluksiz taʼlim tizimida ekologik taʼlimni rivojlantirishning asosiy tamoyillarini belgilash, ularni izchillik bilan bosqichma-bosqich taʼlim-tarbiya jarayoniga tatbiq qilish va shu asosida ekologik taʼlimning samaradorligini yangi bosqichga olib chiqish; ekologik taʼlim-tarbiya berishni, ekologik bilimlarni targʻib qilishni, noshirlik faoliyatini, koʻrik-tanlovlar oʻtkazishni, ijtimoiy reklama va shu kabilarni tashkil etish; taʼlim dasturlarini mavjud ekologik muammolarni bartaraf etish va zamon talablaridan kelib chiqqan holda takomillashtirish; taʼlim oluvchilarning eʼtiborini umumbashariy ekologik muammolarga qaratish orqali ularning ona tabiatning qayta tiklanmas manbalarini saqlab qolish va ulardan oqilona foydalanish boʻyicha masʼuliyatini kuchaytirish; ekologik taʼlimning samarali shakllari va usullarini ishlab chiqish hamda joriy etish; ekologik taʼlimning sifatini, kadrlar tayyorlash tizimi samaradorligini, barqaror rivojlanishi kafolatlarini va ustuvorligini taʼminlovchi normativ-huquqiy, moddiy-texnika va axborot bazasini yaratish; ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish boʻyicha davlat organlari taʼlim sohasining oʻzaro manfaatli hamkorligini rivojlantirish. 3. Oʻzbekiston Respublikasida ekologik taʼlim: davlat taʼlim standartlariga muvofiq taʼlim dasturlarini amalga oshiruvchi davlat va nodavlat taʼlim muassasalari; taʼlim sohasida ilmiy-tadqiqot ishlarini amalga oshiruvchi ilmiy-pedagogik muassasalar; taʼlim sohasidagi davlat boshqaruvi organlari, shuningdek, ularga qarashli tashkilotlar orqali joriy etiladi. 4. Oʻzbekiston Respublikasining uzluksiz taʼlim tizimida ekologik taʼlim quyidagi taʼlim turlariga muvofiq amalga oshiriladi: maktabgacha taʼlim va tarbiya; umumiy oʻrta va oʻrta maxsus taʼlim; professional taʼlim; oliy taʼlim; oliy taʼlimdan keyingi taʼlim; kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish; qoʻshimcha taʼlim. 5. Maktabgacha taʼlim tashkilotlarida birinchi navbatda ushbu taʼlim turi uchun belgilangan “Bolajon” tayanch dasturi qayta koʻrib chiqiladi, dasturda bolalarda ona tabiatni asrab-avaylash borasidagi ilk tasavvurlarni uygʻotishga hamda uni asrab-avaylash, ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi mavzularni koʻpaytirishga eʼtibor qaratiladi. 6. Maktabgacha taʼlim tashkilotlarida amalda boʻlgan tayanch dasturda belgilangan ekologik taʼlimga oid mavzular va amaliy mashgʻulotlarni toʻlaqonli tashkil etish maqsadida “Ekolog bolajon” dasturi ishlab chiqiladi va amaliyotga joriy etiladi. 7. Taʼlim dasturlari oʻrta, katta va maktabgacha tayyorlov guruhlari uchun jonsiz tabiat (oʻsimliklar dunyosi), jonli tabiat (hayvonot dunyosi) hamda sayrda boʻlib oʻtadigan jonsiz va jonli tabiat tushunchalarini uygʻotishga yoʻnaltiriladi. Bunda, mavzularni qayta belgilashda yer yuzida, shu jumladan, yurtimizda yoʻqolib borayotgan va kamyob turdagi oʻsimlik va hayvonot dunyosi hamda ularni asrab-avaylash masalasiga alohida urgʻu beriladi. 8. Maktabgacha taʼlim tashkilotlari taʼlim dasturlarini atrof muhitni muhofaza qilish va atrofimizdagi olamni toza saqlash, shu jumladan, maishiy chiqindilardan tozalash kabi tushunchalar bilan boyitib boriladi. 9. Har bir maktabgacha taʼlim tashkiloti ekologik burchaklar tashkil etish hamda ularni zarur materiallar bilan taʼminlashni asosiy vazifalaridan biri sifatida belgilab oladi. 10. Maktabgacha taʼlim tizimida tarbiyalanuvchilarning ekologik ongi ularning koʻziga yaqqol tashlanadigan atrof tabiiy muhit (yer, suv, oʻsimlik va hayvonot dunyosi) bilan “Ona tabiat” mavzusida ochiq havoda tanishtiruv soatlari oʻtkazish, rasmlar chizdirish, atrof olam haqidagi sheʼrlarni yod oldirish, mashqlarni bajartirish va turli mavzudagi oʻyinlarni tashkil etish orqali shakllantiriladi. 11. Maktabgacha taʼlim tashkilotlarida 21-mart — Navroʻz bayrami, 1-aprel — Xalqaro qushlar kuni, 15-aprel — ekologik bilimlar kuni, 22-aprel — Xalqaro Yer kuni, 5-iyun — Butunjahon atrof tabiiy muhitni muhofaza qilish kuni kabi ekologik sanalarga bagʻishlab maʼrifiy tadbirlar oʻtkaziladi. Shuningdek, muhim ekologik sanalarga bagʻishlangan mashgʻulotlarni oʻtkazish uchun maktabgacha taʼlim tashkilotlarining pedagoglari uchun maxsus metodik qoʻllanmalar ishlab chiqiladi. Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha taʼlim vazirligi tomonidan ekologik sanalar boʻyicha turli yoshdagi guruhlar uchun “Ekolog bolajon” dasturi asosida tizimli mashgʻulotlar rejasi va dasturlar ishlab chiqiladi. 12. Maktabgacha taʼlim tashkilotlarida “Ekologik yoʻlakchalar” tashkil etiladi, Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan oʻsimlik va hayvonlar haqidagi dastlabki tushunchalar tarbiyalanuvchining ongiga singdiriladi, muhofaza qilinadigan oʻsimlik va hayvonlar rasmlarini chizish orqali tarbiyalanuvchilarda dastlabki ekologik bilimlar shakllantiriladi. 13. Maktabgacha taʼlim tashkilotlari uchun talablar asosida tarbiyalanuvchilarni atrof muhit, tabiat bilan tanishtirish masalalarini qamrab olgan “Bolajon” tayanch dasturida belgilangan vazifalar Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha taʼlim vazirligi orqali amaliyotga joriy etiladi. 14. Tarbiyalanuvchilar uchun ona tabiatni asrab-avaylash va ularda tabiatga nisbatan mehr-muhabbat tuygʻularini kuchaytirish mavzusida turli teatrlashtirilgan tomoshalar va sahna koʻrinishlari tashkil etiladi. Bunda yilning har choragida kamida bir marta respublikaning hududlarida joylashgan madaniyat muassasalari (teatr va boshqa tomoshagohlar) tomonidan maktabgacha taʼlim tashkilotlarida ona tabiatni asrab-avaylash mavzusidagi tomoshalar namoyish qilinadi. 15. Tarbiyalanuvchilarda ona tabiatga nisbatan mehr hissini uygʻotish, ularning ekologik tarbiyasini yanada kuchaytirish maqsadida ommaviy axborot vositalarining roli yanada kuchaytiriladi. Bunda markaziy telekanallarda bolalar uchun maxsus ekologik koʻrsatuvlar tashkil etiladi, ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish sohasida maktabgacha taʼlim tashkilotlari tarbiyalanuvchilari uchun maxsus moʻljallangan davriy nashrlarning chop etilishi qoʻshimcha ravishda ragʻbatlantiriladi. 16. Umumiy oʻrta taʼlimning davlat taʼlim standarti va oʻquv dasturlari oʻquvchilarda ekologik madaniyatni shakllantirish parametrlaridan kelib chiqqan holda qaytadan tahlil qilinadi va qoʻshimcha indikatorlar belgilanadi. 17. Umumiy oʻrta taʼlimning davlat taʼlim standarti va oʻquv dasturlari mazmuni quyidagi malakalar bilan boyitiladi: oʻquvchilarda ekologik madaniyatni shakllantirishga xizmat qiluvchi bilim, koʻnikma va malakalarni taʼlim mazmuniga keng singdirish; oʻquv fanlari doirasidagi ekologik bilimlarni amaliyotga joriy etish, ularni amaliyotda qoʻllay olish imkonini beruvchi amaliy topshiriqlar bilan boyitish (nazariya yoki muhokamadan amaliyotga oʻtish); matematika, iqtisodiy bilim asoslari fanlari mazmunini tejamkorlikka oid aniq iqtisodiy-ekologik masalalar bilan boyitish; oʻquvchini oʻzini oʻzi va oʻzgalar faoliyati natijalarini oldindan koʻra olish va baholashga oʻrgatish maqsadida geografiya, matematika, biologiya, iqtisodiy bilim asoslari fanlari mazmuniga ekologik baholashga oid bilim, koʻnikma va malakalarni oʻquvchilarning yoshiga mos tarzda quyi sinflardan (VII — IX sinflar) boshlab kiritib borish. 18. Umumiy oʻrta taʼlim tizimida ekologik bilimlar oʻquvchilarning yoshi, jismoniy imkoniyatlari va psixologik xususiyatlarini inobatga olgan holda sinflar darajasida farqlanishi asosida tashkil etiladi. Bunda bilim berish “oddiydan murakkabga”, “uzviylik va uzluksizlik” kabi pedagogik tamoyillarga tayangan holda nazariy va amaliy bilimlar uygʻunligiga, oʻquvchilarda ekologik madaniyat hamda tarbiyaning bosqichma-bosqich shakllanishini taʼminlaydigan maqsadli tizimga aylanishi kerak. 19. Umumiy oʻrta taʼlim tizimida ekologiyaning nazariy asoslariga oid bilimlar va ekologik madaniyatni shakllantirishga qaratilgan bilim, koʻnikma va malakalar mavjud oʻquv fanlari mazmunida uzviylik asosida beriladi va bir butun kompleks tarzda ifodalanadi. Bunda umumiy oʻrta taʼlim tizimini tamomlagan shaxs minimal darajada ekologik tushunchalar, xulq-atvor qoidalari (ekologik madaniyat) toʻgʻrisida bilimga ega boʻladi, ekologik bilimlar fanlar mazmuniga majburlovchi chora sifatida emas, fan mazmunidan kelib chiqqan holda singdiriladi. 20. Umumiy oʻrta taʼlim tizimida ekologik taʼlim quyidagi bosqichlarda olib boriladi: boshlangʻich taʼlim (I — IV sinflar); umumiy oʻrta taʼlim (V — XI sinflar). Boshlangʻich taʼlimda ekologik taʼlim olish uchun zarur boʻlgan savodxonlik, bilim va koʻnikma asoslarini shakllantirishga eʼtibor qaratiladi. 21. Boshlangʻich sinflarda oʻquvchilar oʻquv fanlari doirasida qoʻshimcha ravishda: suvni tejash va asrash; atmosfera havosining ahamiyati va uni muhofaza qilish; yer resurslari va yer osti boyliklaridan oqilona foydalanish; oʻsimlik va hayvonot dunyosini muhofaza qilish; chiqindilarni yigʻish va joylashtirish; Oʻzbekistonning goʻzal va takrorlanmas tabiatini asrash; oʻzi yashaydigan qishloq (shahar) tabiatini asrashda faol ishtirok etish; Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar va tabiat bogʻlari toʻgʻrisida; Orol dengizi fojiasi toʻgʻrisida umumiy bilim va koʻnikmalarga ega boʻlishi lozim. 22. Umumiy oʻrta taʼlim oʻquv fanlari tarkibiga qoʻshimcha ravishda: a) musiqaga oid fanlarga ona tabiat oʻquvchining ota-onasidek azizligi mavzusidagi qoʻshiqlarni yoddan bilish hamda kuylay olish; b) tasviriy sanʼatga oid fanlarga: tabiat manzaralarini kuzatish va tasvirlay olish; Oʻzbekiston Respublikasining Qizil kitobidan eng noyob va kamyob boʻlgan oʻsimlik va hayvonot turlarini oʻzi tanlab chiza olish; tabiatga zarar yetkazishning, shu jumladan, chiqindilar belgilanmagan joylarga tashlanishning salbiy oqibatlarini tushuna olish; inson va tabiat oʻrtasidagi mehr-muhabbatni kuchaytirish; global ekologik muammolarga oid manzaralarni tasvirlay bilish; v) davlat va huquq asoslari fanlariga: Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilishga oid qoidalari; Oʻzbekiston Respublikasining “Tabiatni muhofaza qilish toʻgʻrisida”gi Qonuni; g) iqtisodiy bilim asoslariga oid fanlarga: tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirishda ekologik talablarga rioya etish zarurligi; atrof muhitni ifloslantirganlik uchun alohida toʻlov tizimlari mavjudligi; d) kimyo asoslariga oid fanlarga: atmosfera va ozon qatlamini yemiruvchi moddalar va ularning hususiyatlari; maishiy va sanoat chiqindilarini joylashtirishda chiqindilar tarkibidagi moddalarning tabiatga salbiy taʼsiri; j) biologiya asoslariga oid fanlarga: Oʻzbekiston Respublikasining Qizil kitobiga kiritilgan noyob va kamyob oʻsimlik va hayvonot turlari; Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar va tabiat bogʻlaridagi rang-barang hayvonot olami va oʻsimlik dunyosi turlari, ularning tarqalish hududlari; oʻrmonlar, ularning ahamiyati va oʻrmonlarni tabiiy holda saqlab qolish; z) geografiyaga oid fanlarga muhofaza qilinadigan tabiiy hududlarning tavsifi toʻgʻrisidagi mavzular, zarur bilimlar va maʼlumotlar kiritiladi. 23. Umumiy oʻrta taʼlim uchun moʻljallangan darslik va oʻquv qoʻllanmalari tegishli mavzularga ekologik madaniyatga oid bilimlarni chuqur singdirish orqali takomillashtiriladi. Mutaxassislar tomonidan umumtaʼlim maktablari uchun oʻquvchilar yoshiga mos ravishda atrof muhitni muhofaza qilish, ichimlik suv va boshqa tabiiy resurslardan oqilona foydalanish kabi dolzarb muammolar yuzasidan oʻquv-koʻrgazmali materiallar, videoroliklar va didaktik materiallar ishlab chiqiladi. Umumtaʼlim maktablarida oʻqitilayotgan fan dasturlari mazmuniga mos ravishda ekologik taʼlim mavzulari kiritiladi. Bu borada I sinfdan XI sinfgacha oʻqitiladigan fanlar mazmuniga “Uy hayvonlari va parrandalari”, “Yovvoyi hayvonlar”, “Qoʻriqxonalar, hududlarning oʻsimlik va hayvonot dunyosi”, “Oʻzbekiston Respublikasining Qizil kitobi, “Zararkunandalarga qarshi kurashish va ularni yoʻqotish”, “Sogʻlom turmush tarzi meʼyorlariga rioya qilish”, “Ekologiya va hayot”, “Atmosfera havosi va suvlarni muhofaza qilish”, “Tabiat va uning boyliklarini asrash”, “Biologik xilma-xillikni saqlash va uni koʻpaytirish”, “Atrof muhit chiqindilar bilan ifloslanishining oldini olish” kabi mavzular kiritiladi. 24. Umumiy oʻrta taʼlim muassasalarida tashkil etiladigan ekologiya toʻgaraklari oʻquv dasturlariga yangi, samarali va taʼsirchan mashgʻulot va tadbirlar kiritiladi. Mashgʻulotlar toʻgarak qatnashchilarining yoshi, jismoniy imkoniyatlari va psixologik xususiyatlarini inobatga olgan holda joriy etiladi. Toʻgaraklar faoliyati kengaytirib boriladi hamda ularga tajribali pedagog va murabbiylar jalb qilinadi. 25. Ekologik targʻibotni keng yoʻlga qoʻyish mexanizmini takomillashtirish va ragʻbatlantirish maqsadida umumiy oʻrta taʼlim maktablarida turli xil koʻrik-tanlovlar tashkil qilinadi. Umumiy oʻrta taʼlim tizimida respublika miqyosida bosqichma-bosqich oʻtkaziladigan “Eng yaxshi ekologik toza maktab”, “Eng yaxshi ekolog oʻquvchi” kabi koʻrik tanlovlarni oʻtkazishga alohida eʼtibor qaratilishi kerak. Koʻrik tanlovlarni tashkil qilish va oʻtkazishda umumiy oʻrta taʼlim muassasasi jamoasining ekologik huquq va majburiyatlari, muassasada oʻtkaziladigan ekologik tadbirlar soni, uni oʻtkazish vaqti va tartibini belgilashga alohida eʼtibor qaratiladi. 26. Oʻrta maxsus, professional taʼlim tizimida taʼlim muassasalarining yoʻnalishini inobatga olgan holda oʻquvchilarga ekologik bilimlar beriladi. Oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlim muassasalarida umumekologik taʼlim talablari bilan bir qatorda atrof muhitni muhofaza qilishning kundalik qoidalari va mahalliy miqyosda barqaror rivojlanishning ekologik xususiyatlari ochib beriladi. 27. Oʻrta maxsus, professional taʼlim yoʻnalishlariga mos ravishda ekologik taʼlim mavzulari tegishli fanlar tarkibida beriladi. Bu borada muayyan umumkasbiy va maxsus fanlar tarkibiga “Asosiy ekologik omillar va ekologik tizimlar toʻgʻrisida tushuncha”, “Tabiatda biologik, geologik bosqichlvr, turli ekologik muammolarning kelib chiqishi sabablari”, “Tabiatni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish”, “Ekologiya sohasida innovatsion gʻoyalar va texnologiyalardan foydalanish” kabi mavzular kiritiladi. 28. Ekologik taʼlimni rivojlantirishda zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan keng foydalaniladi. 29. Tegishli vazirliklar va idoralar vasiyligida akademik letseylar va kasb-hunar kollejlari oʻquvchilari oʻrtasida “Ekologiya bilimdoni” musobaqasi va yoʻnalishlarga mos ravishda tanlovlar va boshqa tadbirlar (seminarlar, eko-ekspeditsiyalar, “davra suhbatlari” va ijodiy uchrashuvlar) oʻtkaziladi. 30. Oliy taʼlimning 5630100 — “Ekologiya va atrof muhit muhofazasi” bakalavriat taʼlim yoʻnalishi oʻquv rejasi va fan dasturlari ekologiya sohasida amalga oshirilayotgan islohotlar hamda zamonaviy pedogogik texnologiyalardan kelib chiqib takomillashtiriladi. 31. Vazirliklar va idoralarning talab va takliflari, kadrlarga boʻlgan ehtiyoj va tahlillar asosida ekologik vaziyatning mavjud holatidan kelib chiqib oliy taʼlim tizimida “Oliy taʼlim yoʻnalishlari va mutaxassisliklari klassifikatori”ga yangi yoʻnalishlar va mutaxassisliklarni kiritish boʻyicha takliflar ishlab chiqiladi. 32. Oliy taʼlim tizimining bakalavriat va magistratura bosqichlari ekologik yoʻnalishlarida ekologiya va atrof muhit muhofazasi boʻyicha tegishli oʻquv fanlari mazmuni kuchaytiriladi va qoʻshimcha mavzular bilan boyitiladi. Talabalarga fan dasturlarida belgilangan hajmda tegishli bilimlar beriladi hamda ularda zarur malaka va koʻnikmalar shakllantiriladi. 33. Noekologik yoʻnalishlarda tegishli oʻquv fanlariga ekologiya va atrof muhit muhofazasiga oid mavzular kiritiladi hamda ilm-fanda erishilgan yutuqlar, ekologiya va atrof muhit muhofazasiga oid yangi texnologiya va tadqiqotlar asosida muntazam yangilanib boriladi. 34. Ekologiya va atrof muhit muhofazasi taʼlim sohasi boʻyicha magistrlik dissertatsiyalari tayyorlanadi, zamonaviy va dolzarb ilmiy-amaliy masalalarga bagʻishlangan mavzular boʻyicha ilmiy-tadqiqotlar oʻtkaziladi. Noekologik taʼlim sohalari boʻyicha magistrlik dissertatsiyalari tayyorlanishida tegishli mutaxassisliklarga xos boʻlgan ekologiya va atrof muhit muhofazasiga oid masalalar dissertatsiya ishining asosiy mavzu va yoʻnalishlariga mantiqiy javob beradigan tarzda yoritib boriladi. 35. Oliy taʼlim muassasalarining amaliyot darslari bevosita yirik sanoat korxonalari, ilmiy-tadqiqot muassasalari, suv xoʻjaligi tashkilotlari, qoʻriqxonalar, ekologik inqiroz kuzatilayotgan hududlar va ekologiya sohasidagi boshqa korxonalarda olib borilishi yoʻlga qoʻyiladi. 36. Ekologiya sohasidagi mavjud Internet veb-saytlariga talabalarni qiziqtiruvchi materiallar kiritib boriladi, shuningdek, turli tanlovlar (“Eng qiziqarli maqola muallifi”, “Eng dolzarb material muallifi” va boshqalar) tashkil etiladi. 37. Oliy taʼlim muassasalarining davriy nashrlarida, shuningdek, gazeta va ilmiy jurnallarda ekologiya va atrof muhit muhofazasiga bagʻishlangan ruknlar ochiladi va unda professor-oʻqituvchilar, magistrantlar va talabalarning ushbu masalalarga bagʻishlangan ilmiy maqolalari chop etib boriladi. 38. Oliy taʼlim muassasalari, talabalar turar joylarida “Eko-klublar” tashkil qilinadi, ularning yillik rejalari tuziladi hamda faoliyati taʼminlanadi. 39. Internet tarmogʻida ekologik ijtimoiy sahifalar tashkil qilinadi, fikr almashishni yoʻlga qoʻyish maqsadida internet-platformalar va messenjerlar joriy etiladi, ular yordamida yoshlar ishtirokida “flesh-mob”, “xeshteg” va ekologik masalalarga bagʻishlangan, yoshlarni qiziqtiruvchi boshqa tadbirlar muntazam amalga oshirib boriladi. 40. Ilmiy faoliyat blokida ekologiya sohasidagi ilmiy tadqiqotlar metodologiyasi ekologik taʼlimdan kelib chiqib takomillashtiriladi, tadqiqotchilar tomonidan ixtisoslashtirilgan ilmiy va taʼlim muassasalarida ekologiya sohasida ilmiy-tadqiqot va ilmiy-pedagogik ishlar amalga oshiriladi. 41. Ilmiy-tadqiqot ishlarida ekologiya sohasidagi mustaqil izlanuvchilik faoliyatining amaliy koʻnikmalari shakllantiriladi, izlanuvchilar tomonidan ekologiya sohasida fan, texnika va texnologiyaning eng yangi yutuqlariga asoslangan axborot bazalarini qoʻllash imkoniyati yaratiladi. 42. Doktoranturada ekologiya va atrof muhit muhofazasi muammolariga doir doktorlik dissertatsiyalarining mavzulari yanada izchil shakllantiriladi, bu borada chuqur nazariy va amaliy tadqiqotlarni tizimli ravishda yoʻlga qoʻyish va ularning sifati va samaradorligini oshirishga tizimli yondashuv taʼminlanadi. 43. Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish sohasida mutaxassislarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish boʻyicha davlat talablari, oʻquv dasturlari zamonaviy talablar asosida qaytadan ishlab chiqiladi. 44. Barcha taʼlim muassasalarida pedagoglarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishga oid taʼlim dasturlari qayta koʻrib chiqiladi, ushbu dasturlarda ekologik taʼlim-tarbiya masalalariga bagʻishlangan mavzular mantiqiy ravishda oʻz oʻrnini topishiga erishiladi. Qayta tayyorlash va malaka oshirish kurslarida dars mashgʻulotlarini olib boradigan tajribali mutaxassislar va professor-oʻqituvchilar tarkibi shakllantiriladi. Mashgʻulotlar zamonaviy talablar asosida ilgʻor xorijiy tajribadan kelib chiqqan holda olib boriladi. 45. Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish sohasida, shuningdek, sanoat korxonalari va tashkilotlar ekolog kadrlarining malakasini oshirish ishlari tubdan qayta koʻrib chiqiladi, ushbu yoʻnalishda oʻqitish dasturlari ishlab chiqiladi va malaka oshirish ishlari tizimli tashkil qilinadi. 46. Qoʻshimcha taʼlim muassasalaridagi toʻgaraklar oʻquv dasturlariga Barqaror taraqqiyot taʼlimi konsepsiyasida belgilangan vazifalar kiritiladi. Barqaror taraqqiyot uchun taʼlimga oid yoʻnalishdagi toʻgaraklar faoliyati yoʻlga qoʻyiladi. Qoʻshimcha taʼlim muassasalarining tegishli yoʻnalishi (ekologiya va oʻlkashunoslik) oʻquv dasturlari tahlil qilinadi. 47. Oʻquv dasturlari mazmuni bolalarning qiziqishini oshiruvchi, mustaqil ekologik tadqiqotlar olib borishga yoʻnaltirilgan mashgʻulot va topshiriqlar bilan boyitiladi. 48. Bolalarni qoʻshimcha taʼlim muassasalarining tegishli yoʻnalishlariga jalb etishni kuchaytirishning taʼsirchan mexanizmlari ishlab chiqiladi. 49. Mazkur Konsepsiya ekologik taʼlim-tarbiya jarayonini tizimli tashkil etish, yoshlar orasida ekologik bilim va madaniyatni targʻib qilish, ekologiya sohasini ilgʻor innovatsion texnologiyalarni jalb etgan holda yanada takomillashtirish, yoshlarning ona tabiatni sevish va uni koʻz qorachigʻidek asrashga qaratilgan bilim va koʻnikmalarini oshirish uchun metodik asos boʻlib xizmat qiladi. 50. Konsepsiyaning amalga oshirilishi Vatanimiz tabiati, ekotizimlari, atrof muhitni izdan chiqishdan asrashga xizmat qiladi hamda aholi barcha qatlamlarining ekologik madaniyatini oshirishga salmoqli hissa qoʻshadi. T/rChora-tadbirlar nomiAmalga oshirish mexanizmiBajarish muddatiMoliyalashtirish manbaiIjro uchun masʼullarI. Maktabgacha taʼlim tizimida1.Maktabgacha taʼlim tashkilotlari uchun belgilangan davlat taʼlim talablari va taʼlim dasturlarini qayta koʻrib chiqish.1) Maktabgacha taʼlim vazirligi mutaxassislaridan iborat ishchi guruh tuzish;2019-yil iyunMablagʻ talab etilmaydiMaktabgacha taʼlim vazirligi (A. Shin), Davlat ekologiya qoʻmitasi (B. Kuchkarov)2) davlat taʼlim talablari va taʼlim dasturlariga ekologik taʼlim-tarbiya yoʻnalishida ilgʻor milliy va xorijiy tajribani oʻrganish va ular asosida bolajonlarda ekologik madaniyatni shakllantirish parametrlarini belgilash;2019-yil oktabr3) davlat taʼlim standarti va oʻquv dasturlari mazmunini bolajonlarda ekologik madaniyatni shakllantirish parametrlaridan kelib chiqqan holda tahlil qilish va qoʻshimcha indikatorlarni belgilash.2020-yil yanvar2.“Ilk qadam” tayanch dasturining atrof muhit va tabiatga doir mavzularini tahlil qilish hamda zarur oʻzgartirishlar kiritish.1) dasturda ona tabiatni asrab-avaylash, ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi mavzularni koʻpaytirish;2019-yil avgustMablagʻ talab etilmaydiMaktabgacha taʼlim vazirligi (A. Shin), Davlat ekologiya qoʻmitasi (B. Kuchkarov)2) “Ilk qadam” tayanch dasturida koʻzda tutilgan ekologik taʼlimga oid mavzular va amaliy mashgʻulotlarni toʻlaqonli ravishda tashkil etish maqsadida “Ekolog bolajon” dasturini ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish.2019-yil oktabr3.Maktabgacha taʼlim tashkilotlarida “Ekologiya burchaklari”ni tashkil etish.1) maktabgacha taʼlim tashkilotlarining “Ekologiya burchaklari” namunalarini ishlab chiqish va tasdiqlash;2019-yil avgustMaktabgacha taʼlimni rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlariMaktabgacha taʼlim vazirligi (A. Shin), Davlat ekologiya qoʻmitasi (B. Kuchkarov), Oʻzbekiston ekologik harakati (B. Alixanov)2) maktabgacha taʼlim tashkilotlarining tasdiqlangan namuna asosida “Ekologiya burchaklari”ni tashkil etish.2019-2020-yillar davomida4.Muhim ekologik sanalarga bagʻishlab bolajonlar oʻrtasida tabiat qoʻynida turli amaliy mashgʻulotlar oʻtkazish.1) tabiatni asrab-avaylash borasida butun jahon va mamlakatimizda nishonlanadigan muhim ekologik sanalar roʻyxatini tuzish;2019-yil iyunIjrochilar mablagʻlariMaktabgacha taʼlim vazirligi (A. Shin), Davlat ekologiya qoʻmitasi (B. Kuchkarov), Oʻzbekiston ekologik harakati (B. Alixanov)2) ekologik sanalar boʻyicha bolajonlarga beriladigan turli yosh guruhlari uchun “Ekolog bolajon” dasturi asosida tizimli mashgʻulotlar rejasini ishlab chiqish;2019-yil dekabr3) har bir ekologik sanaga bagʻishlab tabiat qoʻynida bolajonlar uchun ekologik mashgʻulotlar oʻtkazib borish.2020-yil yanvar oyidan boshlab muntazam ravishda5.Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan oʻsimlik va hayvonlar haqidagi dastlabki tushunchalarni maktabgacha yoshdagi bolalar ongiga singdirish boʻyicha dasturlarga tegishli mavzularni kiritish.1) Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan oʻsimliklar va hayvonlar haqidagi dastlabki tushunchalarni maktabgacha yoshdagi bolalar ongiga singdirish boʻyicha dasturlarga kiritiladigan mavzular boʻyicha oʻquv-metodik materiallarni tayyorlash;2020-yil fevralMazkur maqsadlar uchun ajratilgan Davlat budjeti mablagʻlariMaktabgacha taʼlim vazirligi (A. Shin), Oʻzbekiston ekologik harakati (B. Alixanov)2) takomillashtirilgan dasturlarni belgilangan tartibda tasdiqlash;2020-yil aprel3) yangilangan dasturlardan maktabgacha taʼlim tashkilotlarida foydalanishni tashkil etish.2020-yil iyun oyidan muntazam ravishdaII.Umumiy oʻrta va oʻrta maxsus taʼlim tizimida6.Umumiy oʻrta va oʻrta maxsus taʼlim tizimi uchun belgilangan davlat taʼlim talablari va taʼlim dasturlarini qayta koʻrib chiqish.1) Xalq taʼlimi vazirligi mutaxassislaridan iborat ishchi guruh tuzish;2019-yil iyunMablagʻ talab etilmaydiXalq taʼlimi vazirligi(Sh. Shermatov)Davlat ekologiya qoʻmitasi (B.Kuchkarov)2) davlat taʼlim talablari va taʼlim dasturlariga ekologik taʼlim-tarbiya yoʻnalishida ilgʻor milliy va xorijiy tajribani oʻrganish va ular asosida oʻquvchilarda ekologik madaniyatni shakllantirish parametrlarini belgilash;2019-yil oktabr3) davlat taʼlim standartlari va oʻquv dasturlari mazmunini oʻquvchilarda ekologik madaniyatni shakllantirish parametrlaridan kelib chiqqan holda tahlil qilish va qoʻshimcha indikatorlarni belgilash.2020-yil yanvar7.Umumiy oʻrta taʼlimning davlat taʼlim standarti va oʻquv dasturlari mazmunini ekologik bilim, koʻnikma, malaka va kompetensiyalar bilan boyitish.1) umumiy oʻrta taʼlim tizimidagi oʻquv fanlari mazmuniga tabiiy imkoniyatlar doirasida (majburlovchi vosita sifatida emas) ekologik bilim, koʻnikma, malaka va kompetensiyalarni singdirish;2020-yil iyunMazkur maqsadlar uchun ajratilgan Davlat budjeti mablagʻlariXalq taʼlimi vazirligi (Sh. Shermatov), Davlat ekologiya qoʻmitasi (B. Kuchkarov)2) matematika, iqtisodiy bilim asoslari fanlari mazmunini tejamkorlikka oid aniq iqtisodiy-ekologik masalalar bilan boyitish;2020-2021 oʻquv yilidan boshlab3) geografiya, matematika, biologiya, iqtisodiy bilim asoslari fanlari mazmuniga ekologik baholash va ekologik prognozlashtirishga oid bilim, koʻnikma, malaka va kompetensiyalarni oʻquvchilarning yoshiga mos tarzda quyi (VII, VIII, IX) sinflardan boshlab kiritish.8.Muhim ekologik sanalarga bagʻishlab oʻquvchilar oʻrtasida tabiat qoʻynida turli amaliy mashgʻulotlar oʻtkazib borish.1) tabiatni asrab-avaylash borasida butun jahon va mamlakatimizda nishonlanadigan muhim ekologik sanalar roʻyxatini tuzish;2019-yil iyunIjrochilar mablagʻlariXalq taʼlimi vazirligi (Sh. Shermatov), Davlat ekologiya qoʻmitasi (B. Kuchkarov), Oʻzbekiston ekologik harakati (B. Alixanov)2) muhim ekologik sanalar boʻyicha pedagoglar uchun maxsus qoʻllanmalar ishlab chiqish;2020-yil iyul3) har bir ekologik sanaga bagʻishlab tabiat qoʻynida oʻquvchilar uchun ekologik mashgʻulotlar oʻtkazish.2020-yil sentabr oyidan boshlab muntazam9.Xalqaro grant loyihalari hisobiga oʻrta taʼlim maktablarida “Ekologiya burchaklari”ni tashkil etish va mazkur burchaklarni zarur materiallar bilan taʼminlash.1) respublikamizdagi oʻrta taʼlim maktablarida “Ekologiya burchaklari” tashkil etish boʻyicha takliflar tayyorlash;2019-yil sentabrXalq taʼlimini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari, xalqaro grantlarXalq taʼlimi vazirligi(Sh. Shermatov),Davlat ekologiya qoʻmitasi (B. Kuchkarov),Oʻzbekiston ekologik harakati (B. Alixanov)2) “Ekologiya burchaklari” tashkil etiladigan umumiy oʻrta taʼlim maktablari roʻyxatini shakllantirish;2019-yil dekabr3) “Ekologiya burchaklari” tashkil etish va mazkur burchaklarni zarur materiallar bilan taʼminlash.2020-yil davomida10.Umumiy oʻrta taʼlim tizimida respublika miqyosida bosqichma-bosqich “Eng yaxshi ekologik toza maktab”, “Eng yaxshi ekolog oʻquvchi” koʻrik tanlovlarini oʻtkazish.1) koʻrik tanlovni oʻtkazish nizomini ishlab chiqish va tasdiqlash;2019-yil dekabrIjrochilar mablagʻlariXalq taʼlimi vazirligi(Sh. Shermatov),Davlat ekologiya qoʻmitasi (B. Kuchkarov)2) koʻrik tanlovni oʻtkazishning respublikadava joylarda ishchi komissiyalarini tuzish;2020-yil yanvar3) koʻrik tanlovning maktab, tuman, shahar, viloyat va Qoraqalpogʻiston Respublikasi bosqichlarini oʻtkazish;2020-yil mart — may oylaridan boshlab har yili4) koʻrik tanlovning respublika bosqichini oʻtkazish va gʻoliblarni taqdirlash.2020-yil may oyidan boshlab har yiliIII.Kasb-hunar taʼlimi tizimida11.Kasb-hunar taʼlimi muassasalarining oʻquv dasturlarini yangilashda maqbul va mantiqiy tarzda ekologiya va atrof muhit muhofazasiga doir mavzularni kiritish.1) ekologiya va atrof muhit muhofazasiga doir mavzularni oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi tizimi oʻquv dasturlariga kiritish boʻyicha ishchi guruhlar tashkil etish;2019-yil iyunMazkur maqsadlar uchun ajratilgan Davlat budjeti mablagʻlariKasb-hunar taʼlim markazi(M. Xolmuxammedov),tasarrufida oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi muassasalari boʻlgan vazirliklar va idoralar, Oʻzbekiston ekologik harakati (B. Alixanov),Davlat ekologiya qoʻmitasi (B. Kuchkarov)2) kasbiy fanlarning oʻquv dasturlari tarkibiga maqbul va mantiqiy tarzda ekologiya va atrof muhit muhofazasiga oid mavzular kiritish orqali yangi tahrirdagi oʻquv dasturlarini ishlab chiqish; 2019-yil davomida3) ishlab chiqilgan yangi tahrirdagi oʻquv dasturlarini belgilangan tartibda tasdiqlash;2020-2021 oʻquv yilidan boshlab4) kasb-hunar kollejlari oʻquvchilarining ekologik bilimlarini mustahkamlash uchun zarur metodik materiallarni tayyorlash va joylarga yetkazish;2020-yil avgust5) yangi tahrirdagi oʻquv dasturlari asosida kasbiy fanlarning oʻquv adabiyotlarini yangilash va chop etishni tashkil etish.2020-2021 oʻquv yili12.Ekologik bilimlar boʻyicha kasb-hunar kollejlari oʻquvchilari oʻrtasida “Yosh ekolog” musobaqasini oʻtkazish.1) “Yosh ekolog” musobaqasini oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizom loyihasini ishlab chiqish;2019-yil dekabrIjrochilar mablagʻlariDavlat ekologiya qoʻmitasi (B. Kuchkarov),Kasb-hunar taʼlimi markazi (M. Xolmuxammedov),tasarrufida oʻrta maxsus, kasb-hu�ar taʼlimimuassasalari boʻlgan vazirlik va idoralar,Oʻzbekiston ekologik harakati, (B. Alixanov),Oʻzbekiston milliy teleradiokompaniyasi(A. Xodjayev)2) tasdiqlangan nizom asosida kasb-hunar kollejlari oʻquvchilari oʻrtasida musobaqani yuqori saviyada tashkil etish;2020-yil aprel oyidan boshlab muntazam3) “Yosh ekolog” musobaqasi gʻoliblarini diplom va esdalik sovgʻalari bilan taqdirlash;4) musobaqa ommaviy axborot vositalari orqali yoritilishini taʼminlash.13.Ekologiya va atrof muhit muhofazasi boʻyicha taʼlim berishni takomillashtirishga oid seminarlar, davra suhbatlari, ijodiy uchrashuvlar, ilmiy-amaliy konferensiyalar dasturlarini ishlab chiqish hamda amalga oshirish.1) kasb-hunar kollejlarida tashkil etiladigan seminarlar, davra suhbatlari, ijodiy uchrashuvlar, ilmiy-amaliy konferensiyalar va boshqa tadbirlarning mavzulari, oʻtkazish joylari va muddatlarini oʻz ichiga olgan dasturni ishlab chiqish;2019-yil avgust oyidan boshlab muntazamIjrochilar mablagʻlariKasb-hunar taʼlimi markazi(M. Xolmuxammedov),tasarrufida oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi muassasalariboʻlgan vazirlik va idoralar,Oliy Majlisi Qonunchilik palatasiEkoharakat deputatlar guruhi2) dastur asosida belgilangan tadbirlarni yuqori saviyada tashkil etish;3) ekologiya va atrof muhit muhofazasi boʻyicha amalga oshirilayotgan ishlar ommaviy axborot vositalari orqali yoritilishini taʼminlash.IV. Oliy taʼlim tizimida14.Oliy taʼlimning 5630100 “Ekologiya va atrof muhit muhofazasi” bakalavriat taʼlim yoʻnalishining, shuningdek, oʻrta-maxsus taʼlim tizimining oʻquv rejasi va fan dasturlarini atrof muhitni muhofaza qilish bilan bogʻliq mavzular bilan toʻldirish.1) tayanch oliy taʼlim muassasalari va tegishli korxonalar mutaxassislaridan iborat ishchi guruhlar tuzish;2019-yil iyunMablagʻ talab etilmaydiOliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi (I. Majidov),Davlat ekologiya qoʻmitasi (B. Kuchkarov), tayanch oliy taʼlim muassasalari2) atrof muhitni muhofaza qilish hamda bu boradagi zamonaviy texnologiyalar bilan bogʻliq mavzular bilan boyitish;2020-yil aprel3) yangilangan va takomillashtirilgan malaka talablari, oʻquv rejalari va fan dasturlarini belgilangan tartibda tasdiqlash;2020-yil iyun4) dasturlarni amalga joriy etish.2020-yil iyun15.Oliy taʼlimda ekologiya va atrof muhit muhofazasi sohasiga oid yangi yoʻnalish va mutaxassisliklar tashkil qilish yuzasidan asoslangan takliflarni tayyorlash.1) mintaqa va mamlakatda mavjud ekologik vaziyatdan, xalqaro tashkilotlar tadqiqotlarining natijalaridan hamda chiqindi bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi dolzarb vazifalardan kelib chiqib buyurtmachi tashkilot va korxonalarda zarur yoʻnalishlar va mutaxassisliklar roʻyxatini shakllantirish;2019-yil dekabrMablagʻ talab etilmaydiOliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi(I. Majidov),Davlat ekologiya qoʻmitasi (B. Kuchkarov),tayanch oliy taʼlim muassasalari2) tizimning kadrlarga boʻlgan ehtiyoji va tahlillardan kelib chiqib ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish sohasiga oid yangi yoʻnalish va mutaxassisliklarni “Oliy taʼlim yoʻnalishlari va mutaxassisliklari klassifikatori”ga kiritish boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga asoslangan taklif tayyorlash.2020-yiliyun16.Oliy taʼlim tizimining tegishli mutaxassisliklarida magistrlik dissertatsiyalari tayyorlanishida ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilishga oid masalalarni kiritish.1) oliy taʼlim muassasalarining noekologik taʼlim sohalari boʻyicha magistrlik dissertatsiyalarini shakllantirish;2020-yil sentabr oyidan boshlab muntazam ravishdaMablagʻ talab etilmaydiOliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi (I. Majidov)2) dissertatsiya ishlarida ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilishga oid masalalarni yoritish boʻyicha magistr talabalarga metodik tavsiyalar berish;3) tegishli mutaxassisliklarda ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilishga oid masalalar dissertatsiyaning asosiy mavzu va yoʻnalishiga mantiqiy javob beradigan tarzda yoritib borilishini yoʻlga qoʻyish.17.Oliy taʼlim muassasalarini ekologiya va atrof muhit muhofaza sohasiga oid zarur oʻquv-metodik materiallar va boshqa foydali maʼlumotlar taqdim etishga moʻljallangan Internet tarmogʻidan keng foydalanishni taʼminlash.1) tegishli mutaxassislarni jalb etish;Ijrochilar mablagʻlariDavlat ekologiya qoʻmitasi (B. Kuchkarov),Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi(I. Majidov),tasarrufida oliy taʼlim muassasalari boʻlgan vazirlik va idoralar2) internet tarmogʻida mavjud ekologik muammolar va ularning yechimlariga qaratilgan ilmiy hamda ommabop maqolalar yoritib borish;2019-yil avgust oyidan boshlab muntazam ravishda3) internet maʼlumotlari talabalarga yetkazilishini taʼminlash;4) ekologiya va atrof muhit muhofazasi taʼlimiga oid materiallarni oliy va oʻrta taʼlim muassasalari veb-saytlariga joylashtirish hamda davriy ravishda yangilab borilishini tashkil etish.18.Oliy taʼlim muassasalari talabalariga ekologiya va atrof muhit muhofazasi boʻyicha maʼlumotlar berishni kengaytirish. 1) oliy taʼlim muassasalarining veb-saytlarida ekologiya va atrof muhit muhofazasi boʻyicha alohida sahifalar yaratish va uni zarur maʼlumotlar bilan toʻldirish;Davlat ekologiya qoʻmitasining budjetdan tashqari mablagʻlariOliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi(I. Majidov),Davlat ekologiya qoʻmitasi (B. Kuchkarov),Oʻzbekiston yoshlar ittifoqi(Q. Quranbayev),Axborot kommunikatsiya texnologiyalarni rivojlantirishvazirligi (Sh. Sadikov)2) oliy taʼlim muassasasining davriy nashrlarida alohida ruknlar ochish va maqolalar chop etilishini taʼminlash;2019-yil avgust oyidan boshlab muntazam ravishda3) internet-platformalar va messenjerlarni va yoshlar oʻrtasida “xeshteg”lar tashkil qilish;4) oliy taʼlim muassasalari oʻrtasida ekologiya va atrof muhit muhofazasi yoʻnalishida targʻibot ishlarini kuchaytirishga bagʻishlangan koʻrik- tanlovlar tashkil etish.19.Oliy taʼlim muassasalarida ekologiya va atrof muhit muhofazasi yoʻnalishida oʻtkaziladigan tadbirlar dasturini ishlab chiqish va amalga oshirish 1) har bir oliy taʼlim muassasasida ekologiya va atrof muhit muhofazasi yoʻnalishida oʻquv yili davomida oʻtkaziladigan tadbirlar dasturi tayyorlanishini tashkil etish;2019-yil avgust oyidan boshlab muntazam ravishdaIjrochilar mablagʻlariOliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi(I. Majidov),tasarrufida oliy taʼlimi muassasalari boʻlgan vazirlik va idoralar,Davlat ekologiya qoʻmitasi (B. Kuchkarov),Oʻzbekiston ekologik harakati (B. Alixanov),Oliy Majlisi Qonunchilik palatasiEkoharakat deputatlar guruhi,Oʻzbekiston yoshlar ittifoqi (Q. Quranbayev)2) tadbirlar dasturiga muvofiq yoshlar ishtirokida “flesh-mob”, eko-tadbirlar, seminarlar, davra suhbatlari, ijodiy uchrashuvlar, ilmiy-amaliy konferensiyalar va boshqalarni yuqori saviyada tashkil etish;3) oliy taʼlim muassasalarining axborot-resurs markazlarini ekologiya va atrof muhit masalalariga oid oʻquv va ilmiy adabiyotlar bilan taʼminlash;4) ekologiya va atrof muhit muhofazasi boʻyicha amalga oshirilayotgan ishlar ommaviy-axborot vositalari orqali yoritilishini taʼminlash.20.Mintaqa va mamlakatda mavjud ekologik muammolar mavzulariga bagʻishlangan seminar va davra suhbatlari tashkil etish.1) mintaqa mamlakatlarining ekologiya va atrof muhit muhofazasi sohasidagi mutasaddi tashkilotlari bilan hamkorlikni yoʻlga qoʻyish;2019-yil sentabrMablagʻ talab etilmaydiDavlat ekologiya qoʻmitasi (B. Kuchkarov), Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi (I. Majidov), tasarrufida oliy taʼlim muassasalari boʻlgan vazirlik va idoralar2) mintaqada mavjud ekologik muammolar boʻyicha tashkil etiladigan seminar va “davra suhbatlari” mavzulari, dasturlarini birgalikda kelishish;2019-yil oktabr3) seminar va davra suhbatlarini oʻtkazish joyi va vaqtini aniqlash;2019-yil noyabr4) ushbu tadbirlarda ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish sohasi xodimlari hamda oliy taʼlim muassasalari professor-oʻqituvchilari va talabalarining ishtirokini taʼminlash.2020-yil aprel21.Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish sohasiga oid mavjud muammolar boʻyicha bitiruv malakaviy ishlari va magistrlik dissertatsiyalari mavzulari bazasini shakllantirish.1) ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish sohasiga oid bazaviy muammolar bankini shakllantirish;2019-yil sentabrMablagʻ talab etilmaydiDavlat ekologiya qoʻmitasi (B. Kuchkarov), Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi (I. Majidov)2) mavjud muammolar asosida bitiruv malakaviy ishlari, magistrlik dissertatsiyalari mavzularini shakllantirish va amaliy izlanishlar olib borilishini tashkil etish;2019-yil noyabr oyidan boshlab muntazam ravishda3) ushbu faoliyatni amalga oshirishda korxonalar, tashkilotlar va muassasalarda yetarli sharoitlarni yaratish.2020-yil sentabrV.Oliy taʼlimdan keyingi taʼlim tizimida22.Ekologik muammolar va ularning yechimlari bilan bogʻliq mavzular boʻyicha ilmiy-tadqiqot loyihalarini ishlab chiqish.1) korxona va tashkilotlarning ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilishga oid muammolar yechimlariga bagʻishlangan fundamental, amaliy, innovatsion ilmiy-tadqiqot loyihalarini tayyorlash;2020-yil aprelIjrochilar mablagʻlari, xalqaro grantlarInnovatsion rivojlanish vazirligi (I. Abduraxmanov),Davlat ekologiya qoʻmitasi (B. Kuchkarov),Fanlar akademiyasi(B. Yuldashev),Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi(I. Majidov),manfaatdor davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari2) ilmiy-tadqiqot ishlarini Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi tizimidagi tashkilotlar va boshqa korxonalar hamda tayanch oliy taʼlim muassasalari laboratoriyalarida olib borish;2020-yil may oyidan boshlab muntazam ravishda3) loyiha doirasida bajarilgan ilmiy-tadqiqot natijalarini amaliyotga joriy etish.23.Xalqaro grant loyihalari doirasida xalqaro konferensiya, seminar-trening, davra suhbatlarida soha mutaxassislari, professor-oʻqituvchilar va ilmiy xodimlarning ishtirok etishlarini taʼminlash.1) tegishli xalqaro grant loyihalarda ishtirok etish choralarini koʻrish;2020-yil yanvarXalqaro grantlarOliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi(I. Majidov),Davlat ekologiya qoʻmitasi (B. Kuchkarov),tayanch oliy taʼlim muassasalari2) soha mutaxassislari, professor-oʻqituvchilar va ilmiy xodimlarning turli grant loyihalari va tajriba almashinuv dasturlari doirasida seminar-trening, konferensiya, mahorat darslarida ishtirokini taʼminlash.Muntazam ravishdaVI. Kadrlar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash taʼlim tizimida24.Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish sohasi mutaxassislari malakasini oshirish va qayta tayyorlash boʻyicha davlat talablari, oʻquv dasturlarini zamonaviy talablar asosida ishlab chiqish va malaka oshirishni hamkorlikda tashkil etish.1) Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi huzuridagi malaka oshirish va qayta tayyorlash markazida taʼlim oladigan mutaxassislar uchun belgilangan oʻquv rejasi va dasturlarni qaytadan koʻrib chiqish va tasdiqlash;2019-yil iyunDavlat ekologiya qoʻmitasining budjetdan tashqari mablagʻlari, ijrochilar mablagʻlari, xalqaro grantlarDavlat ekologiya qoʻmitasi (B. Kuchkarov), Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi (I. Majidov), manfaatdor davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari2) qayta tayyorlash va malaka oshirish kurslarida dars mashgʻulotlarini olib boradigan tajribali mutaxassislar va professor-oʻqituvchilar tarkibini shakllantirish;2019-yil iyul3) mashgʻulotlarni zamonaviy talablar asosida ilgʻor xorijiy tajribadan kelib chiqqan holda olib borish.2019-yil avgust oyidan boshlab muntazam ravishdaVII. Qoʻshimcha taʼlim tizimida25.Maktabdan tashqari tizimida ekologik taʼlim-tarbiya jarayonlarini rivojlantirish.1) Qoʻshimcha taʼlim muassasalarining tegishli yoʻnalishi (ekologiya va oʻlkashunoslik) oʻquv dasturlarini tahlil qilish;2019-yil avgust oyidan boshlab muntazam ravishdaMablagʻ talab etilmaydiMaktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi(E. Karimova),Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi(A. Abduxakimov)2) oʻquv dasturlari mazmunini bolalarning qiziqishini oshiruvchi, mustaqil ekologik tadqiqotlar olib borishga yoʻnaltirilgan mashgʻulot va topshiriqlar bilan boyitish;3) qoʻshimcha taʼlim muassasalarining tegishli yoʻnalishlariga bolalar qamrovini koʻpaytirishning taʼsirchan mexanizmlarini ishlab chiqish.VIII. Vazirliklar va tashkilotlar hamkorligida26.Tarbiyalanuvchilar va oʻquvchilar uchun ona tabiatni asrab-avaylash va ularda tabiatga nisbatan mehr-muhabbat tuygʻularini kuchaytirish mavzusida turli teatrlashtirilgan tomoshalar tashkil etish.1) maktabgacha taʼlim tashkilotlari hamda umumiy oʻrta va oʻrta maxsus taʼlim muassasalari uchun muhim boʻlgan ona tabiatni asrab-avaylash mavzusidagi maxsus tomoshalar ssenariylarini ishlab chiqish;Muntazam ravishdaMadaniyat vasanʼatni rivojlantirish jamgʻarmasiMadaniyat vazirligi(B. Sayfullayev),Maktabgacha taʼlim vazirligi (A. Shin), Xalq taʼlimi vazirligi(Sh. Shermatov),Davlat ekologiya qoʻmitasi (B. Kuchkarov),Oʻzbekiston ekologik harakati(B. Alixanov)2) respublikaning hududlarida joylashgan madaniyat muassasalari (teatr va boshqa tomoshagohlar) tomonidan maktabgacha taʼlim tashkilotlari hamda umumiy oʻrta va oʻrta maxsus taʼlim muassasalarida ekologik tomoshalarni tashkil qilish.27.Maktabgacha taʼlim tashkilotlaridagi tarbiyalanuvchilar va bolajonlar uchun moʻljallangan ekologik adabiyotlar va ekologik ertaklarni chop etish.1) maktabgacha taʼlim tashkilotlari va ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish mutaxassislaridan iborat tartibda mualliflar guruhini shakllantirish;2019-yil iyunIjrochilar mablagʻlariDavlat ekologiya qoʻmitasi (B. Kuchkarov),Maktabgacha taʼlim vazirligi (A. Shin)2) bolajonlar uchun moʻljallangan ekologik adabiyotlarning mavjudligini inventarizatsiya qilish;2019-yil avgust3) bugungi kun talablaridan kelib chiqib mazkur sohaga oid yangi bolalar adabiyotlarini ishlab chiqish.2020-yil iyun28.Maktabgacha taʼlim tashkilotlarida faoliyat olib borayotgan pedagoglar uchun ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish sohasiga oid maxsus qoʻllanmalar ishlab chiqish.1) maktabgacha taʼlim tashkilotlari va ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish mutaxassislaridan iborat tartibda mualliflar guruhini shakllantirish;2019-yil iyunIjrochilar mablagʻlariDavlat ekologiya qoʻmitasi (B. Kuchkarov), Maktabgacha taʼlim vazirligi (A. Shin)2) ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish sohasidagi bugungi kun talablaridan kelib chiqib mazkur sohaga oid yangi qoʻllanmalarni ishlab chiqish.2020-yil iyun29.Hududiy ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish boshqarmalari va joylardagi maktabgacha taʼlim tashkilotlari hamda umumiy oʻrta va oʻrta maxsus taʼlim muassasalari pedagoglari oʻrtasida ekologik taʼlim yuzasidan seminar va davra suhbatlarini tashkil qilish.1) pedagoglar hamda ekologiya va atrof muhit muhofazasi sohasi xodimlari bilan hamkorlik oʻrnatish;Muntazam ravishdaMablagʻ talab etilmaydiDavlat ekologiya qoʻmitasi (B. Kuchkarov),Maktabgacha taʼlim vazirligi (A. Shin), Xalq taʼlimi vazirligi(Sh. Shermatov), Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi (I. Majidov),Oʻzbekiston ekologik harakati (B. Alixanov)2) mavjud ekologik masalalar boʻyicha tashkil etiladigan seminar va davra suhbatlari mavzulari, dasturlarini kelishish;3) seminar va davra suhbatlarini oʻtkazish joyi va vaqtini aniqlash, mutaxassislarni taklif etish;4) seminar mashgʻulotlarida ekologiya va atrof muhit muhofazasi sohasi xodimlari hamda taʼlim muassasalari professor oʻqituvchilari ishtirokini taʼminlash.30.Maktabgacha taʼlim tashkilotlarini Oʻzbekistonning tabiati, noyob hayvonot va oʻsimlik dunyosi, ularni asrab-avaylash toʻgʻrisidagi plakatlar va fotorasmlar bilan taʼminlash.1) Oʻzbekistonning goʻzal tabiati aks etgan, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan noyob turlarning roʻyxatini tuzish, ularning fotorasmlarini yigʻish va tayyorlash;2019-2020-yillarIjrochilar mablagʻlariDavlat ekologiya qoʻmitasi (B. Kuchkarov), Maktabgacha taʼlim vazirligi (A. Shin)2) tabiatni asrab-avaylash toʻgʻrisidagi bolalarning ekologik ongi va madaniyatini shakllantiradigan tarbiyaviy ahamiyatga ega boʻlgan plakatlar va fotorasmlarni tayyorlash;3) maktabgacha taʼlim tashkilotlarini fotorasmlar va maxsus plakatlar bilan taʼminlash.31.Barcha taʼlim turlarida ekologiya va atrof muhit muhofazasiga oid zarur oʻquv-metodik materiallar va boshqa foydali maʼlumotlar taqdim etishga moʻljallangan “ekologiya.uz” saytini yaratish.1) internet tarmogʻida yaratiladigan yangi veb-saytning konsepsiyasini ishlab chiqish boʻyicha ishchi guruh tuzish;2019-yil iyunIjrochilar mablagʻlariDavlat ekologiya qoʻmitasi (B. Qoʻchqorov), Axborot kommunikatsiyalariva texnologiyalarini rivojlantirish vazirligi (Sh. Sodiqov),Xalq taʼlimi vazirligi (Sh. Shermatov),Maktabgacha taʼlim vazirligi (A. Shin),Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi (I. Majidov),Oʻzbekiston ekologik harakati (B. Alixanov)2) veb-saytning texnik vazifasini ishlab chiqish va ushbu jarayonga tegishli mutaxassislarni shartnoma asosida jalb etish;2019-yil avgust3) tayyorlangan veb-sayt loyihasini koʻrib chiqish hamda uni ishga tushirish uchun zarur boʻlgan tashkiliy masalalarni hal etish;2019-yil sentabr4) veb-sayt maʼlumotlari oʻquvchilar va talabalarga yetkazilishini takomillashtirish maqsadida taʼlimni boshqarish boʻyicha vakolatli organlarning taʼlim xizmatlarini koʻrsatishga ixtisoslashgan rasmiy veb-saytlarida ekologiya.uz saytiga oʻtish yorliqlarini joylashtirish;2019-yil dekabr5) ekologiya va atrof muhit muhofazasi taʼlimiga oid materiallarni saytga joylashtirish hamda ular doimiy ravishda yangilab borilishini tashkil etish.Muntazam ravishda32.Ekologik taʼlim-tarbiyaga oid elektron-metodik vositalarni yaratish va onlayn rejimda foydalanish imkoniyatini kengaytirish.1) geografiya, biologiya oʻquv fanlarining ekologik mazmuni keng yoritilishini taʼminlaydigan elektron metodik qoʻllanma va tavsiyalarni ishlab chiqish va internet tarmogʻiga joylashtirish;2019-yil oktabr oyidan boshlab muntazam ravishdaDavlat ekologiya qoʻmitasining budjetdan tashqari mablagʻlariDavlat ekologiya qoʻmitasi (B. Kuchkarov),Xalq taʼlimi vazirligi(Sh. Shermatov),Oʻzbekiston ekologik harakati (B. Alixanov),Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirishvazirligi (Sh. Sadikov)2) maktabdan tashqari taʼlim muassasalarining tegishli yoʻnalishlari uchun bolalarning mustaqil ekologik tadqiqotlar olib borishiga moʻljallangan virtual ish daftarlari va ularning yuritilishiga koʻmaklashuvchi elektron metodik tavsiyalarni ishlab chiqish;2019-yil noyabr3) taʼlim muassasalari uchun ekologik yoʻnalishdagi multimedia vositalarini yaratish;2019-yil dekabr4) taʼlim muassasalari uchun ekologik yoʻnalishdagi oʻquvchilarda tejamkorlik madaniyatini shakllantirishga doir videoroliklarni yaratish.2020-yil mart33.Bolalar va yoshlar auditoriyasiga moʻljallangan ekologik mavzulardagi videoroliklar, multiplikatsion, badiiy va televizion filmlar hamda xorijiy mamlakatlarning dasturlaridan olingan televideniye materiallarini tizimli ravishda namoyish qilish. 1) bolalar va yoshlarga moʻljallangan mavjud materiallar va ularning sifatini tahlil qilish;2019-yil iyunMazkur maqsadlar uchun ajratilgan Davlat budjeti mablagʻlariOʻzbekiston ekologik harakati (B. Alixanov),Oʻzbekiston milliy teleradiokompaniyasi (A. Xodjayev),Yoshlar ittifoqi(Q. Quranboyev),Maktabgacha taʼlim vazirligi (A. Shin),Xalq taʼlimi vazirligi(Sh. Shermatov),Madaniyat vazirligi(B. Sayfullayev)2) ekologik mavzular boʻyicha yoshlar, ayniqsa bolalar uchun tushunarli boʻlgan hamda ularning ekologik bilimlarini oshirishga qaratilgan materiallarni yaratish dasturini ishlab chiqish; 2019-yil oktabr3) ishlab chiqilgan dastur doirasida videorolik, videoklip, multiplikatsion filmlar, badiiy va televizion filmlar, xorijiy televideniye dasturlaridan olingan va oʻzbek tiliga tarjima qilingan qiziqarli telekoʻrsatuvlar, telefilm va telelavhalar, yoshlarga moʻljallangan ommabop, maʼrifiy va koʻngilochar koʻrsatuvlar tayyorlash;2020-yil may oyidan boshlab muntazam ravishda4) tayyorlangan materiallarni televideniyedan tashqari maktabgacha taʼlim tashkilotlarida hamda umumtaʼlim maktablarida tizimli namoyish qilib borish.34.Ekologik muammolar va ularning yechimlari bilan bogʻliq mavzular boʻyicha materiallar tayyorlash va ommaviy axborot vositalarida yoritib borish.1) ekologik muammolar va ularni hal etish boʻyicha tayyorlanadigan materiallar mavzularini tanlash;Muntazam ravishdaMablagʻ talab etilmaydiDavlat ekologiya qoʻmitasi (B. Kuchkarov),Oʻzbekiston ekologik harakati (B. Alixanov),Oʻzbekiston milliyteleradiokompaniyasi(A. Xodjayev),Yoshlar ittifoqi(Q. Quranboyev)2) har bir mavzu boʻyicha iqtidorli yoshlarni jalb etgan holda ijodiy guruhlar tashkil etish;3) ijodiy guruhlar tomonidan OAV uchun konsepsiyada bayon qilingan yoʻnalishlar boʻyicha tegishli mavzularda materiallar tayyorlash.4) tayyorlangan materiallarni OAVda yoritib borish.35.Mintaqa va mamlakatda mavjud ekologik muammolar mavzulariga bagʻishlangan seminar va davra suhbatlari tashkil etish.1) mintaqada mamlakatlarining ekologiya va atrof muhit muhofazasi sohasidagi mutasaddi tashkilotlari bilan hamkorlikni yoʻlga qoʻyish;2019-yil avgustMablagʻ talab etilmaydiDavlat ekologiya qoʻmitasi (B. Kuchkarov),Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi,(I. Majidov),tasarrufida oliy taʼlim muassasalari boʻlgan vazirlik va idoralar2) mintaqada mavjud ekologik muammolar boʻyicha tashkil etiladigan seminar va davra suhbatlari mavzulari, dasturlarini birgalikda kelishish;2019-yil oktabr3) seminar va davra suhbatlarini oʻtkazish joyi va vaqtini aniqlash;2019-yil noyabr4) ushbu tadbirlarda ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish sohasi xodimlari hamda oliy taʼlim muassasalari professor-oʻqituvchilari va talabalarining ishtirokini taʼminlash.2019-yil dekabr36.Oʻzbekistonda ekologik taʼlimning samaradorligini oshirish yoʻllari mavzusida respublika konferensiyasini tashkil etish.1) respublika konferensiyasini tashkil etish boʻyicha ishchi guruhni tasdiqlash;2019-yil oktabrIjrochilar mablagʻlariDavlat ekologiya qoʻmitasi (B. Kuchkarov),Oʻzbekiston ekologik harakati (B. Alixanov),Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Ekoharakat deputatlar guruhi, manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda2) konferensiya oʻtkazish joyi va vaqtini belgilash;2019-yil dekabr3) konferensiyani yuqori saviyada oʻtkazish hamda ommaviy axborot vositalarida yoritilishini taʼminlash;2020-yil iyul4) konferensiya natijalari boʻyicha tezislar toʻplamini chop etish.2020-yil sentabr