Respublika hududlarida paxta hosili terimini mexanizatsiyalash darajasini oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2022-11-26)

Paxtachilik rivojlanishining zamonaviy holati paxta yetishtirish va hosilni yigʻishtirib olishning barcha jarayonlari mexanizatsiyalashishi darajasi bilan belgilanadi. Paxta hosilini mexanizatsiya yordamida yigʻishtirib olishni taʼminlash oʻz ichiga paxta dalasining agrofonini mexanizatsiyalashgan terimga tayyorlash bilan bogʻliq bir nechta murakkab masalalarni, jumladan, zamonaviy va yuqori samarali paxta terish mashinalarini ishlab chiqarish, servis xizmatlari koʻrsatish va taʼmirlash bazasini rivojlantirish, texnikani ishlatish, mashinada terilgan paxta xomashyosini tashish, saqlash va qayta ishlash boʻyicha malakali kadrlarni, jumladan, mexanizator va muhandislarni tayyorlash, ishlarni moliyalashtirishning zamonaviy mexanizmlari bilan bogʻliq kompleks masalalarni oʻz ichiga oladi. Zamonaviy, yuqori samarali paxta terish mashinalarini ishlab chiqarish va terimni mashinada tashkil etish hisobiga paxta terimini mexanizatsiyalash darajasini oshirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Quyidagilar: a) Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklarining: birinchi bosqichda (2020 — 2022-yillar) Jizzax, Qashqadaryo, Sirdaryo va Toshkent viloyatlarida; ikkinchi bosqichda (2023 — 2026-yillar) respublikaning qolgan hududlarida paxta hosilini yigʻishtirib olishni mexanizatsiyalashni joriy etishni jadallashtirish; b) Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Qishloq xoʻjaligi vazirligining Jizzax, Qashqadaryo, Sirdaryo va Toshkent viloyatlaridagi qishloq xoʻjaligi tashkilotlari tomonidan paxta terish ishlariga jalb qilinadigan paxta terish mashinalari xizmatidan foydalanganlik uchun xarajatlarning 30 foizini Moliya vazirligi tomonidan qoplab berish amaliyotini 2020-yilda saqlab qolish toʻgʻrisidagi takliflariga rozilik berilsin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining agrar va oziq-ovqat sohalarini rivojlantirish masalalari boʻyicha oʻrinbosari, Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining geologiya, kon-metallurgiya sohalari va sanoatni rivojlantirish masalalari boʻyicha maslahatchisi, “Oʻzavtosanoat” AJ ishonchli boshqaruvchi kompaniyasi, qishloq xoʻjaligi vazirining birinchi oʻrinbosari hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining va viloyatlar hokimlarining qishloq va suv xoʻjaligi masalalari boʻyicha oʻrinbosarlariga: paxtani mashinada terish uchun ajratilgan yerlarni barvaqt tayyorlash bilan bogʻliq masalalarni muvofiqlashtirish; paxta terish texnikasini ishlab chiqarish va realizatsiya qilishni oʻz vaqtida tashkil etish boʻyicha ishlar samarali olib borilishini taʼminlash; 2020 — 2026-yillarda qishloq xoʻjaligi texnikasini lizing asosida realizatsiya qilishni moliyalashtirish mexanizmini ishlab chiqish; paxtani terib olishni jadal mexanizatsiyalash boʻyicha belgilangan vazifalar oʻz vaqtida bajarilishi ustidan doimiy monitoring olib borish va nazorat qilish boʻyicha shaxsiy masʼuliyat yuklansin. 3. Quyidagilar: 2020 — 2026-yillarda “Toshkent qishloq xoʻjaligi texnikasi zavodi” AJ tomonidan paxta terish mashinalari ishlab chiqarish va respublika hududlariga yetkazib berish prognozi 1-ilovaga; 2020 — 2026-yillarda respublikada paxta terimini mexanizatsiyalash darajasini oshirish va paxta terish mashinalarini ishlab chiqarishni tashkil etish chora-tadbirlari rejasi (keyingi oʻrinlarda Chora-tadbirlar rejasi deb ataladi) 2-ilovaga muvofiq maʼqullansin. Davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlar rahbarlari – masʼul ijrochilar ushbu tadbirlarning oʻz vaqtida amalga oshirilishini va hisobot davridan keyingi oyning 7-kuniga qadar har oyda Vazirlar Mahkamasiga Chora-tadbirlar rejasi ijrosi boʻyicha maʼlumot taqdim etilishini taʼminlasinlar. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari bilan birgalikda: paxta maydonlarining agrofonini mashina yordamida terish uchun sifatli tayyorlash, shu jumladan, tegishli chigit navlarini tanlash, ekish, qatorlar orasiga ishlov berish, defoliatsiya qilish, yer maydonlarini tayyorlash va hosilni yigʻishtirib olish; mashina terimiga ajratilgan dalalarning qatorlar orasini ustun darajada 76 sm kenglikda tayyorlash agrotexnik tadbirlarini bajarib, chigit navlarini tanlash va ekishni taʼminlasin. 5. “Oʻzagroservis” AJ: paxtani mexanizatsiyalashtirilgan usulda terish uchun paxta maydonlarining agrofonini shakllantirishda ishtirok etuvchi texnikaning sifatli tayyorlanishi; zamonaviy paxta terish mashinalarida ishlash uchun texnikani ishlatish boʻyicha mexanik-haydovchilar va muhandislar tayyorlanishi; paxta terish mashinalariga servis xizmati koʻrsatish va ehtiyot qismlar hamda texnologik materiallar bilan oʻz vaqtida taʼminlash uchun mutaxassislarning mobil brigadalari tashkil etilishini taʼminlasin. 6. “Davlat ishtirokidagi qishloq xoʻjaligi mashinasozligi tashkilotlariga istisno tariqasida: tenderlar yoki tanlov savdolari oʻtkazmasdan eng yaxshi takliflarni tanlab olish yoʻli bilan qishloq xoʻjaligi texnikasi ishlab chiqarish uchun butlovchi buyumlar, xomashyo va materiallar sotib olishga, transport xizmatlari va boshqa xizmatlar boʻyicha toʻgʻridan toʻgʻri shartnomalar tuzishga; butlovchi buyumlar, xomashyo va materiallarni import qilishda tovarlar erkin muomala (import) uchun chiqarishning bojxona rejimiga joylashtirilgan sanadan boshlab qoʻshilgan qiymat soligʻini toʻlashni 270 kun kechiktirib amalga oshirishga ruxsat berilsin. 7. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va sanoat vazirligi huzuridagi “Loyihalar va import kontraktlarni kompleks ekspertiza qilish markazi” davlat unitar korxonasi qishloq xoʻjaligi texnikasini ishlab chiqarish uchun butlovchi buyumlar, xomashyo va materiallarni sotib olish uchun, transport xizmatlari va boshqa xizmatlar boʻyicha texnik shartlar import shartnomalar tushgan kundan boshlab uch kun muddatda ekspertizadan oʻtkazilishini va tegishli xulosalar berilishini taʼminlasin. 8. “Oʻzagrotexsanoatxolding” AJ va “Asaka” ATBning savdo moliyalashtirishi liniyalaridan, shu jumladan, xorijiy banklar liniyalari vositalaridan foydalanib, paxta terish mashinalari ishlab chiqarish uchun butlovchi buyumlar, xomashyo va materiallarni xarid qilishni moliyalashtirish toʻgʻrisidagi taklifiga rozilik berilsin. Belgilansinki, paxta terish mashinalarini sotishdan tushgan pul mablagʻlari soliqlar va yigʻimlar amalga oshirilgandan soʻng ishlab chiqaruvchi davlat ishtirokidagi qishloq xoʻjaligi mashinasozligi tashkilotlar tomonidan “Asaka” ATB oldidagi kreditlarni qaytarishga yoʻnaltirilishi yoʻli bilan ajratilgan kundan boshlab 1 yildan oshmagan muddatda paxta terish mashinalarini ishlab chiqarish uchun butlovchi buyumlar, xomashyo va materiallar xaridining savdo moliyalashtirilishi boʻyicha qarzdorlik toʻliq qaytarilishi taʼminlanadi. 9. “Asaka” ATBga: paxta terish mashinalarini ishlab chiqarish uchun butlovchi buyumlar, xomashyo va materiallarni xarid qilishni moliyalashtirishda taʼminot sifatida “Oʻzbekinvest” kompaniyasi va boshqa sugʻurta tashkilotlarining yillik 0,5 foiz miqdoridagi imtiyozli tarif boʻyicha sugʻurta polislarini qabul qilish; davlat ishtirokidagi qishloq xoʻjaligi mashinasozligi tashkilotlarining oʻzaro bogʻliq qarzdorlari guruhiga bankning eng yuqori tavakkalchiligini hisoblashda kreditlar boʻyicha qarzdorlikni paxta terish mashinalari ishlab chiqaruvchilariga hisoblamaslik tavsiya etilsin. 10. Belgilansinki, Jahon bankining kredit liniyalari va Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi tomonidan moliyalashtiriladigan boshqa moliya institutlarining kredit liniyalari hisobiga texnikani ishlab chiqaruvchi tashkilotlar va lizing tashkilotlarini kreditlashda tijorat banklarining marjasi 1 foizdan ortiq boʻlmagan miqdorda belgilanadi. 11. “Oʻzpaxtasanoat” AJ, Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Agrosanoat majmui ustidan nazorat qilish inspeksiyasi, “Oʻzstandart” agentligi 2020-yil 1-mayga qadar paxtani mashinada terishni ragʻbatlantirish maqsadida mashina terimi paxta xomashyosi sinflari boʻyicha ifloslanganlikning massa ulushi va namlikning massa nisbati meʼyorlarini qayta koʻrib chiqsinlar. 12. Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi manfaatdor tashkilotlar bilan birgalikda: paxtani mashinada terish uchun dalalarni tayyorlash va paxta terish mashinalaridan samarali foydalanish boʻyicha fermerlar va paxta-toʻqimachilik klasterlari uchun treninglar va seminarlar oʻtkazilishini; paxta terish texnikasini takomillashtirish boʻyicha ilmiy-tadqiqot ishlari olib borilishini tashkil etsin. 13. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish “Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — investitsiyalar va tashqi savdo vaziri S.U. Umurzoqov zimmasiga va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Sanoat va uning bazaviy tarmoqlarini hamda kooperatsiya aloqalarini rivojlantirish masalalari departamentiga yuklansin. dona T/r Hududlar nomi Umumiy ehtiyoj 2020-yil 2021-y. 2022-y. 2023-y. 2024-y. 2025-y. 2026-y. Jami may iyun iyul avgust sentyabr 1. Toshkent viloyati 930 250 50 50 50 50 50 250 250 180 2. Sirdaryo viloyati 770 250 50 50 50 50 50 250 270 3. Jizzax viloyati 1 155 300 60 60 60 60 60 350 505 4. Qashqadaryo viloyati 1 481 200 40 40 40 40 40 350 475 456 5. Qoraqalpogʻiston Respublikasi 600 200 200 200 6. Andijon viloyati 800 200 300 300 7. Buxoro viloyati 1 100 300 400 300 100 8. Navoiy viloyati 392 100 100 100 92 9. Namangan viloyati 800 100 300 300 100 10. Samarqand viloyati 650 200 250 200 11. Surxondaryo viloyati 777 150 250 300 77 12. Fargʻona viloyati 475 74 100 200 101 13. Xorazm viloyati 340 40 100 100 100 Jami 10 270 1 000 200 200 200 200 200 1 200 1 500 2 000 2 000 2 000 570 T/r Chora-tadbirlar nomi Amalga oshirish muddati Masʼul ijrochilar I. Paxta xomashyosini mashina yordamida yigʻishtirib olish uchun dala maydonlarini tayyorlash va zarur agrotexnika tadbirlarini amalga oshirish 1. Paxtani mashina yordamida terishdan avval texnologik operatsiyalarni oʻtkazishga qoʻyiladigan talablarni ishlab chiqish (kuzgi shudgorlash, dalani ekishga tayyorlash, ekin ekish, kultivatsiya va chekanka qilish, defoliatsiya, yigʻim-terim, dalalarni tozalash). 2020-yil yanvar-fevral Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Jizzax, Qashqadaryo, Sirdaryo va Toshkent viloyatlari hokimliklari Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Jizzax, Qashqadaryo, Sirdaryo va Toshkent viloyatlari hokimliklari 2. Paxtani mashinada terish moʻljallangan paxta dalalarining agrofonini tayyorlash boʻyicha texnologik operatsiyalar oʻtkazilishi ustidan monitoring olib borish tizimini ishlab chiqish. 2020yil yanvar-fevral 3. Paxtani mashina yordamida terishdan oldin texnologik operatsiyalarni oʻtkazish boʻyicha qoʻllanmalarni ishlab chiqish, nashr etish va fermerlarga tarqatish. 2020-yil avgust-sentyabr 4. Paxtani mashinada terishmoʻljallanayotgan hududlarda seminarlar oʻtkazish, texnologik operatsiyalarni sifatli bajarish boʻyicha tavsiyalarni muhokama qilish. 2020 yil avgust-sentyabr 5. Mashina terimi uchun tayyorlangan paxta maydonini komissiya tomonidan baholash tizimini ishlab chiqish. 2020 yil may-iyun 6. Paxtani mashina yordamida terish samaradorligini tushuntirish boʻyicha chora-tadbirlar majmuini amalga oshirish, shu jumladan, mashina terimi ishtirokchilarini ragʻbatlantirish. har chorakda 7. Paxta terish mashinalarini sotib olish boʻyicha fermer xoʻjaliklari va paxta-toʻqimachilik klasterlari bilan shartnomalar tuzilishini taʼminlash. 2020 yil iyun II. Paxta terish mashinalaridan samarali foydalanishni va ularga servis xizmat koʻrsatishni taʼminlash 8. Paxtani mashinada terish uchun dalalarni bosqichma-bosqich tayyorlashga jalb qilinadigan mashinalarning butun halqasini ishga tayyorlash boʻyicha kompleks chora-tadbirlarni ishlab chiqish va amalga oshirish (haydash texnikasi, ekin ekishdan avval tuproqqa ishlov berish texnikasi, seyalkalar, kultivatorlar, chekanka qilgichlar, purkagichlar, paxta terish mashinalari va transport texnikasi). 2020-yil mart “Oʻzagroservis” AJ, “TQXTZ” AJ va boshqa ishlab chiqaruvchi tashkilotlar 9. Paxta terish mashinalariga terimdan oldin va terim vaqtida xizmat koʻrsatish dasturlarini ishlab chiqish, ularning ish qobiliyatini (tayyor va/yoki taʼmirlangan) va ishlatishga tayyorligini komissiya tomonidan baholash. 2020-yil mart 10. Paxtani mashinada terishga paxta dalasini tayyorlashga jalb etilgan har bir mashinaning ishlashi boʻyicha metodik tavsiyalarni ishlab chiqish, nashr etish va tarqatish. 2020-yil aprel — iyun 11. Paxtani mashinada terish nazarda tutilgan hududlarda paxta kompleksining barcha mashinalari texnik tavsiflarini tushuntirish boʻyicha hududlarda mexanizatorlar uchun seminar-t�eninglar oʻtkazish. 2020-yil iyul — sentyabr 12. Oʻrnak koʻrsatgan mexanizatorlarni ragʻbatlantirish boʻyicha kompleks chora-tadbirlarni amalga oshirish. 2020-yil sentyabr — noyabr III. Mashinada terilgan paxta xomashyosini tashish, saqlash va qayta ishlanishni taʼminlash 13. Paxta ekuvchi xoʻjaliklarni paxtani mashinada terishga moslashgan yuqori sifatli chigit bilan taʼminlash. 2020-yil fevral-mart “Oʻzpaxtasanoat” AJ,Qishloq xoʻjaligi vazirligi 14. Hosilni bir marta terishni hisobga olgan holda mashinada teriladigan paxtaga qoʻyiladigan talablarni tayyorlash (koʻsaklarning ochilish darajasi > 90 foiz) 2020-yilmay — iyul 15. Paxta tozalash zavodlarining mashinada terilgan paxtani tashish, saqlash, oldindan quritish, tozalash va qayta ishlashga tayyorligini taʼminlash. 2020-yil iyul-avgust 16. Mashina va qoʻlda terilgan paxta sifatini, shu jumladan, mashinada terilgan paxta uchun oshirilgan tariflar boʻyicha haq toʻlashni hisobga olgan holda paxtani mashinada terishning, ?u jumlada�, moliyaviy, iqtisodiy samaradorligini oshirish mexanizmini ishlab chiqish. 2020-yil may-iyun IV. Paxta terish mashinalarini ishlab chiqarish va oʻz vaqtida moliyalashtirishni tashkil etish 17. Texnik topshiriqlarni tayyorlash, paxta terish mashinalarini yigʻishni tashkil etish uchun butlovchi buyumlar, xomashyo va materiallarni sotib olish boʻyicha ishlab chiqaruvchilar va yetkazib beruvchilar bilan muzokaralar olib borish. 2020-yilyanvar “Oʻzagrotexsanoatxolding” AJ,“TQXTZ” AJ va boshqa ishlab chiqaruvchi tashkilotlar 18. Tender (tanlov) savdolari oʻtkazmasdan, eng yaxshi takliflarni tanlab olib, qishloq xoʻjaligi texnikasini ishlab chiqarish uchun butlovchi buyumlar, xomashyo va materiallarni sotib olish boʻyicha toʻgʻridan toʻgʻri shartnomalar tuzish. 2020-yilyanvar “Oʻzagrotexsanoatxolding” AJ,“TQXTZ” AJ va boshqa ishlab chiqaruvchi tashkilotlar 19. Butlovchi buyumlar, xomashyo va materiallarni xarid qilish uchun “Asaka” ATBning savdo moliyalashtirishini olish uchun kerakli hujjatlarni tayyorlash va buyurtmanoma berish. 2020-yilyanvar-fevral “Oʻzagrotexsanoatxolding” AJ, “TQXTZ” AJ, “Asaka” ATB, “Oʻzbekinvest” kompaniyasi, boshqa sugʻurta tashkilotlari 20. Qishloq xoʻjaligi texnikasini ishlab chiqarish uchun butlovchi buyumlar, xomashyo va materiallar sotib olish uchun, transport va boshqa xizmatlar boʻyicha texnik shartlar va import shartnomalar ekspertizasini amalga oshirish va ekspertiza natijalari boʻyicha tegishli xulosalarni taqdim etish. zarur hujjatlar taqdim etilgandan soʻng uch kun muddatda Iqtisodiyot va sanoat vazirligi huzuridagi “Loyihalar va import kontraktlarni kompleks ekspertiza qilish markazi” DUK 21. Zarur butlovchi buyumlar, xomashyo va materiallarni sotib olish uchun kreditlarning garov taʼminoti sifatida yillik 0,5 foiz miqdordagi imtiyozli tarif boʻyicha sugʻurta polislarini taqdim etish. 2020-yilyanvar “Oʻzbekinvest” kompaniyasi, boshqa sugʻurta tashkilotlari, “Oʻzagrotexsanoatxolding” AJ, “TQXTZ” AJ, “Asaka” ATB 22. “Oʻzbekinvest” kompaniyasi va boshqa sugʻurta tashkilotlarining sugʻurta polisi ostida moliyalashtirishni garov sifatida amalga oshirish va keyinchali paxta terish mashinalarini sugʻurtalash. 2020-yilyanvar-fevral “Asaka” ATB, “Oʻzagrotexsanoatxolding” AJ, “TQXTZ” AJ, “Oʻzbekinvest” kompaniyasi, boshqa sugʻurta tashkilotlari, Jizzax, Qashqadaryo, Sirdaryo va Toshkent viloyatlari hokimliklari 23. Tuzilgan shartnomalar boʻyicha toʻlovlarni amalga oshirish. 2020-yilyanvar-fevral,imzolangan shartnomalarga muvofiq “Oʻzagrotexsanoatxolding” AJ, “TQXTZ” AJ, “Asaka” ATB 24. Zarur butlovchi buyumlar, xomashyo va materiallar oʻz vaqtida yetkazib berilishini taʼminlash. 2020 — 2026yillar,imzolangan shartnomalarga muvofiq “Oʻzagrotexsanoatxolding” AJ, “TQXTZ” AJ 25. Paxta terish mashinalarini fermer xoʻjaliklari va paxta-toʻqimachilik klasterlari bilan tuzilgan shartnomalarga muvofiq ishlab chiqarishni boshlash 2020 yil mart “Oʻzagrotexsanoatxolding” AJ, “TQXTZ” AJ 26. Paxta terish mashinalarini sotishdan tushgan mablagʻni faqat “Asaka” bank tomonidan berilgan kreditlarni qaytarish va akkreditivlarni 1 yildan oshmagan muddatda toʻliq toʻlash uchun ajratish. 2020 — 2021yillar “Oʻzagrotexsanoatxolding” AJ, “TQXTZ” AJ, “Asaka” ATB 27. Jahon banki va boshqa xalqaro moliya institutlari vakillari bilan paxta terish texnikasini sotib olish uchun aloqador lizing tashkilotlariga kredit liniyasini ajratish toʻgʻrisida muzokaralar olib borish. 2020-yilyanvar Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Moliya vazirligi, Agrosanoat majmui va oziq-ovqat taʼminoti sohasidagi loyihalarni amalga oshirish agentligi 28. Kredit bitimi loyihasini tayyorlash va uning imzolanishini taʼminlash. 2020-yilmay Moliya vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Agrosanoat majmui va oziq-ovqat taʼminoti sohasidagi loyihalarni amalga oshirish agentligi 29. Paxta terish texnikasini xarid qilishdan manfaatdor boʻlgan fermer xoʻjaliklari roʻyxatini shakllantirish. 2020 — 2025 yillar Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyat hokimliklari 30. Fermer xoʻjaliklari va aloqador lizing tashkilotlari oʻrtasida lizing shartnomalari tuzilishini taʼminlash. 2020 — 2026 yillar Lizing tashkilotlari, Jizzax, Qashqadaryo, Sirdaryo va Toshkent viloyatlari hokimliklari