2019 — 2028-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasida qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida
(resolution, 2024-08-03)

Mamlakatimizda atrof-muhitni muhofaza qilishni taʼminlash, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish, shuningdek, hududlarning sanitariya va ekologik holatini yaxshilash sohasida izchil siyosat amalga oshirilmoqda. Xususan, 2017-2018-yillarda qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish tizimining infratuzilmasini takomillashtirish boʻyicha keng koʻlamli ishlar olib borildi, 13 ta sanitariya jihatidan tozalash davlat unitar korxonalari hamda ularning tuman va shaharlardagi 172 ta filiali, shuningdek, 9 ta maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni kompleks amalga oshirish klasterlari tashkil etildi. Koʻrilgan chora-tadbirlar aholining deyarli yarmini sanitariya jihatidan tozalash xizmatlari bilan qamrab olinishiga imkon berdi. Shu bilan birga qishloq aholi punktlarida qattiq maishiy chiqindilarni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha xizmatlarning yetarli darajada taʼminlanmaganligi, qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi infratuzilmaning qoniqarsiz holatda ekanligi, mavjud qattiq maishiy chiqindi poligonlarining sanitariya talablari va ekologik meʼyorlarga muvofiq kelmasligi mazkur sohada kompleksli chora-tadbirlarni qabul qilishni talab etmoqda. Qattiq maishiy chiqindilarni toʻplash, tashish, utilizatsiya qilish, qayta ishlash va koʻmish boʻyicha samarali tizimni yaratish, ularning fuqarolar sogʻligʻi va atrof-muhitga zararli taʼsirini bartaraf qilish, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 17-yanvardagi PF-5635-son “2017 — 2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasini “Faol investitsiyalar va ijtimoiy rivojlanish yili”da amalga oshirishga oid Davlat dasturi toʻgʻrisida”gi Farmoni ijrosini taʼminlash maqsadida: 1. Quyidagi asosiy vazifalarni amalga oshirishni nazarda tutuvchi, 2019 — 2028-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasida qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish strategiyasi (keyingi oʻrinlarda — Strategiya) 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin: aholining qattiq maishiy chiqindilarni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha xizmatlar bilan toʻliq qamrab olinishini taʼminlashga yoʻnaltirilgan sanitariya jihatidan tozalash infratuzilmasini rivojlantirish; qattiq maishiy chiqindilarni qayta ishlashning samarali va zamonaviy tizimini yaratish; poligonlarga koʻmish uchun yoʻnaltiriladigan qattiq maishiy chiqindilar hajmini kamaytirish, sanitariya va ekologik meʼyorlar talablariga muvofiq keladigan zamonaviy qattiq maishiy chiqindi poligonlarini yaratish, shuningdek, mavjud poligonlarni yopish va rekultivatsiya qilish boʻyicha chora-tadbirlarni koʻrish; sanitariya jihatidan tozalash sohasida narxlar shakllanishini takomillashtirish va tariflarni optimallashtirish; qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish obyektlaridan muqobil energiya manbalari sifatida foydalanish. 2. Quyidagilar Strategiyaning asosiy prinsiplari etib belgilansin: Strategiyani amalga oshirishning barcha bosqichlarida atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi qonun hujjatlari talablariga rioya etish; qattiq maishiy chiqindilarning atrof-muhitga salbiy taʼsirini kamaytirish maqsadida ular bilan amalga oshiriladigan barcha jarayonlar ustidan nazoratni taʼminlovchi qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish; chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish boʻyicha xarajatlar chiqindilarni hosil qiluvchilar tomonidan qoplanishini koʻzda tutuvchi, tegishli huquqiy va iqtisodiy asoslarni yaratish zaruriyatini belgilovchi “ifloslantiruvchi toʻlaydi” prinsipini joriy etish; tanlov asosida qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida xizmatlar koʻrsatish boʻyicha faoliyatni amalga oshirish jarayonining ochiqligi va shaffofligi. 3. Strategiya quyidagi bosqichlarda amalga oshirilishi belgilansin: birinchi bosqich (2019 — 2021-yillar) — qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi qonunchilik bazasini va iqtisodiy tartibotlar mexanizmlarini takomillashtirish, qattiq maishiy chiqindilarni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha xizmatlar koʻrsatishning samarali tashkil etilishini taʼminlash maqsadida sanitariya jihatidan tozalashning moddiy-texnik bazasini va infratuzilmasini rivojlantirish, toʻlov intizomini mustahkamlash, qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida ekologik taʼlim tizimini rivojlantirish uchun metodik va axborot taʼminotini yaratish; ikkinchi bosqich (2022 — 2028-yillar) — qattiq maishiy chiqindilarni saralab yigʻish boʻyicha infratuzilmani rivojlantirish, poligonlarni optimallashtirish, qayta yuklash stansiyalari va chiqindilarni qayta ishlash obyektlarini qurish, chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni kompleks amalga oshirish klasterlari faoliyatini takomillashtirish, ularning qattiq maishiy chiqindilarni qayta ishlash boʻyicha salohiyatini rivojlantirish, shuningdek, quyidagi maqsadli indikatorlarga erishish: aholini qattiq maishiy chiqindilarni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha xizmatlar bilan qamrab olishni 100 foizga yetkazish; hosil boʻladigan qattiq maishiy chiqindilarning kamida 60 foizini qayta ishlashni taʼminlash; oʻziga xos qattiq maishiy chiqindilarni (tarkibida simob boʻlgan chiqindilar, avtoshinalar, akkumulyatorlar, ishlatilib boʻlingan moylar, qadoqlash chiqindilari va h.k.) qayta ishlash hajmini 25 foizgacha oshirish; poligonlarga koʻmish uchun yoʻnaltiriladigan qattiq maishiy chiqindilar hajmini 60 foizgacha kamaytirish; barcha poligonlar holatini oʻrnatilgan talablarga muvofiqlashtirish, yopilgan poligon yerlarini toʻliq rekultivatsiya qilish; qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish obyektlarida muqobil energiya manbalaridan 35 foizgacha foydalanish; poligonlar holati monitoringini (yer osti (sizot) suvlari va atmosfera havosining holati ustidan nazorat) 100 foizgacha taʼminlash. 4. 2019 — 2028-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasida qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish strategiyasini amalga oshirish boʻyicha Harakatlar dasturi (keyingi oʻrinlarda — Harakatlar dasturi) 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi har yili Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti parametrlarini shakllantirish chogʻida Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasining asoslangan hisob-kitoblari boʻyicha Harakatlar dasturida koʻzda tutilgan tadbirlarni amalga oshirish uchun mablagʻlar ajratilishini nazarda tutsin. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi hamda Moliya vazirligi Harakatlar dasturida koʻzda tutilgan investitsiya loyihalarining amalga oshirilishini, shuningdek, maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi loyihalarni amalga oshirish uchun xalqaro moliya institutlarining imtiyozli moliyalashtirish mablagʻlarining xususiy sektorga jalb qilinishini taʼminlasin. 7. Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi aholining ekologik madaniyatini oshirish boʻyicha ishlarni, shuningdek, atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida huquqbuzarliklar profilaktikasiga alohida eʼtibor qaratgan holda, keng koʻlamli targʻibot faoliyatini tashkillashtirishni kuchaytirsin. 8. Quyidagilarga: Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi oʻrinbosari — Oʻzbekiston Respublikasi transport vaziri A.J. Ramatovga — Strategiya va Harakatlar dasturining amalga oshirilishida masʼul vazirlik va idoralar faoliyatini samarali tashkillashtirish hamda muvofiqlashtirish; Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi raisi B.T. Kuchkarov, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi raisi, viloyatlar, shaharlar va tumanlar hokimlari, masʼul vazirliklar, idoralar va boshqa tashkilotlar rahbarlariga — Strategiya va Harakatlar dasturida koʻzda tutilgan tadbirlarning oʻz muddatlarida bajarilishi yuzasidan shaxsiy javobgarlik yuklansin. 9. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi, Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi va Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi ommaviy axborot vositalarida ushbu qarorning maqsad va vazifalarini yoritish boʻyicha, shuningdek, Strategiya va Harakatlar dasturi amalga oshirilishining borishi toʻgʻrisida maqolalar hamda mavzuga oid koʻrsatuvlarni tashkil etsin. 10. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin. 1. 2019 — 2028-yillarda Oʻzbekiston Respublikasida qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish strategiyasi (keyingi oʻrinlarda — Strategiya) qattiq maishiy chiqindilar (keyingi oʻrinlarda — QMCH) bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida uzoq muddatga moʻljallangan istiqbolli barqaror tizimni shakllantirish va rivojlantirishda davlat siyosatini amalga oshirishning bosqichlari, ustuvor yoʻnalishlari, rejalashtirish, maqsad va vazifalarni belgilash, ularga erishishning samarali yoʻllariga yoʻnaltirilgan. 2. Ushbu tizimni shakllantirish QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida foydalanilayotgan eski usullardan bugungi kundagi jahon tajribasida mavjud boʻlgan zamonaviy ilgʻor usullarga oʻtish orqali bosqichma-bosqich rivojlanishni nazarda tutadi. 3. Strategiya Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi, Oʻzbekiston Respublikasining “Tabiatni muhofaza qilish toʻgʻrisida”gi va “Chiqindilar toʻgʻrisida”gi qonunlari, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 7-fevraldagi PF-4947-son Farmoni bilan tasdiqlangan 2017 — 2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasiga asoslanadi. 4. Strategiyada QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi ustuvor yoʻnalishlar quyidagi ketma-ketlikda joylashtirilgan: QMCH hosil boʻlishining oldini olish — QMCH hosil boʻlishining oʻsish surʼatlarini sekinlashtirish va ularning xavfli xususiyatlarini kamaytirishni oʻz ichiga oladi; QMCHdan takroriy foydalanish — QMCHdan olingan xom ashyo, energiya va materiallardan takroriy foydalanish; QMCHni qayta ishlash va utilizatsiya qilish — QMCHga dastlabki ishlov bergandan soʻng, ular tarkibidagi foydali moddalardan tovar mahsulotlarini ishlab chiqarishda ikkilamchi xom ashyo sifatida foydalanish; QMCHdan energetik foydalanish — elektr va issiqlik energiyasini ishlab chiqarish maqsadida muqobil yoqilgʻi sifatida, shuningdek, maishiy maqsadlarda foydalanish uchun hosil boʻlgan QMCHdan biogaz va sintez-gazlarni ajratib olish; QMCHni koʻmish — qoldiq (qayta ishlanmaydigan) QMCHni xavfsiz joylashtirish, izolyatsiya qilish va zararsizlantirish. 5. Butun dunyoda boʻlganidek Oʻzbekistonda QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish masalasi dolzarb hisoblanadi. Chiqindilar ekologik xavfsizlikka va fuqarolar sogʻligʻiga tahdid soluvchi muammoga aylanmoqda. Ular atrof-muhitga, xususan yer resurslari, yer usti va osti suvlari, oʻrmonlar va boshqa oʻsimliklar, shuningdek, hayvonlarning yashash muhiti, havo muhiti va atrof-muhitning boshqa obyektlari hamda tarkibiy qismlariga salbiy taʼsir koʻrsatadi. 6. QMCHning hosil boʻlishi koʻp omillarga bogʻliq boʻlib, ulardan eng muhimlari aholi daromadlari, isteʼmolchilarning xulq-atvori, bozorda yangicha qadoqlangan mahsulotlarning paydo boʻlishi va demografik koʻrsatkichlar hisoblanadi. 7. Hisob-kitoblarga koʻra Oʻzbekiston Respublikasida QMCHning hosil boʻlishining yillik hajmi prognozi 14 — 14,5 mln tonna atrofida baholanadi. Aholining oʻrtacha 1,5 foizga koʻpayish surʼatini hisobga olganda esa, ushbu koʻrsatkich 2028-yilga kelib 16 — 16,7 mln tonnaga yetishi mumkin. 8. Savdo tarmoqlari (supermarketlar, gipermarketlar va boshqalar) sonining aholi jon boshiga YAIM oʻsishi bilan bir vaqtda ortishi qadoqlangan mahsulotlar uchun xarid qobiliyatining, pirovardida hosil boʻladigan QMCHning ortishiga olib kelmoqda. Urbanizatsiya ham chiqindilar hosil boʻlishiga taʼsir koʻrsatib, shahar hududlari aholisi qishloq aholisiga nisbatan koʻproq chiqindi chiqaradi. 9. QMCH hosil boʻlishining bunday oʻsish surʼati aholining yashash sharoiti va respublika iqtisodiyotining oʻsishini aks ettiradi. Biroq, QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish tizimini modernizatsiyalash va takomillashtirishga tizimli, dasturiy yondashish zarurati yanada dolzarb ahamiyat kasb etadi. Chunki bunday yondashuvsiz sohadagi muammolarni hal etish imkonsizdir. 10. Soʻngi yillarda mamlakatimizda aholi punktlarida sanitariya jihatidan tozalashni yaxshilash boʻyicha keng koʻlamli ishlar amalga oshirildi. Xususan, respublika aholi punktlarida sanitariya jihatidan tozalash tizimini rivojlantirish va takomillashtirish chora-tadbirlarini amalga oshirish doirasida 2014 — 2016-yillarda shaharlarda qoʻshimcha ravishda sanitariya jihatidan tozalashga ixtisoslashtirilgan 41 ta tashkilot hamda tuman obodonlashtirish boshqarmalarida maishiy chiqindilarni olib chiqib ketish boʻyicha 157 ta xoʻjalik hisobidagi uchastka tashkil etildi. 11. 2014 — 2016-yillarda sanitariya jihatidan tozalashga ixtisoslashtirilgan tashkilotlar va tuman obodonlashtirish boshqarmalarini zamonaviy maxsus texnikalar bilan taʼminlash dasturlari amalga oshirilib, 1427 ta maxsus texnika, shundan 990 ta maishiy chiqindilarni tashish texnikasi xarid qilindi. 12. Respublika shaharlarida va tuman markazlarida, turar joy mavzelarida tasdiqlangan namunaviy loyihalar asosida 14 mingdan ortiq chiqindi toʻplash shoxobchalari tashkil etildi va 10 mingdan ziyod konteyner oʻrnatildi. 13. Respublikada ekologik xavfsizlikni taʼminlash va atrof-muhitni muhofaza qilish, ekologik holatni yaxshilash, chiqindilarning fuqarolar sogʻligʻiga zararli taʼsirining oldini olish, aholi turmush darajasi va sifatini oshirish uchun qulay shart-sharoitlar yaratish sohasida davlat boshqaruvini tubdan takomillashtirish, maishiy chiqindilarni yigʻish, saqlash, tashish, utilizatsiya qilish, qayta ishlash va koʻmish tizimini yanada takomillashtirish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 21-apreldagi PF-5024-son “Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida davlat boshqaruvi tizimini takomillashtirish toʻgʻrisida”gi Farmoni bilan Oʻzbekiston Respublikasi Tabiatni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi (keyingi oʻrinlarda — Davlat ekologiya qoʻmitasi) etib qayta tashkil etildi. Ushbu muhim vazifalarni inobatga olib, respublikaning shahar va tumanlarida, shuningdek, qishloq aholi yashash punktlarida sanitariya va ekologik holatni yaxshilashga qaratilgan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “2017 — 2021-yillarda maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish tizimini tubdan takomillashtirish va rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2017-yil 21-apreldagi PQ-2916-son qarori qabul qilindi. Yuqorida qayd etilgan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti hujjatlariga muvofiq: Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish qoʻmitasi, viloyatlar ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish boshqarmalari huzurida 13 ta “Toza hudud” davlat unitar korxonalari va ularning tuman va shaharlardagi 172 ta filiali tashkil etildi; fuqarolar va mansabdor shaxslarning javobgarligini kuchaytirish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi Kodeksiga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilib, chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi qonunchilikni buzganlik uchun jarima miqdorlari oshirildi; 2017-yilda aholi yashash punktlarida 2643 ta konteyner bilan jihozlangan 305 ta namunali chiqindi toʻplash shoxobchalari qurildi; 284 ta maxsus texnika, shu jumladan 273 ta chiqindi tashish mashinasi sotib olindi. Maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish tizimini yanada rivojlantirish, aholining sanitariya jihatidan tozalash boʻyicha sifatli xizmatlar bilan taʼminlanganlik darajasini oshirish, shuningdek, ekologik muammolarni hal etishdagi mavjud imkoniyatlarni ishga solish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2018-yil 18-maydagi PQ-3730-son qarori qabul qilinib, unga muvofiq: 2019 — 2021-yillarda “Toza hudud” DUKlarni Qoraqalpogʻiston Respublikasi respublika budjeti va viloyatlar mahalliy budjeti mablagʻlari hisobidan maxsus texnika va uskunalar bilan qoʻshimcha jihozlashning prognoz parametrlari; 2019-yilda Qoraqalpogʻiston Respublikasi respublika budjeti va viloyatlar mahalliy budjeti mablagʻlari hisobidan chiqindi toʻplash shoxobchalarini qurish va ularni konteynerlar bilan jihozlash boʻyicha manzilli dastur; 2020-yilda Qoraqalpogʻiston Respublikasi respublika budjeti va viloyatlar mahalliy budjeti mablagʻlari hisobidan “Toza hudud” DUKlar faoliyat koʻrsatayotgan amaldagi poligonlarni jihozlash boʻyicha manzilli dastur tasdiqlandi. 14. Aholining QMCHni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha xizmatlardan foydalanish imkoniyati asosan respublikaning yirik shaharlarida qoniqarli boʻlib, kichik shahar va qishloq joylarda (ayniqsa olis qishloq aholi yashash punktlarida) mazkur xizmatlarning yoʻqligi yoki yetarli darajada emasligi bilan ajralib turadi. 15. 2018-yilda 15,7 mln dan ortiq kishi yoki aholi umumiy sonining 48 foizi QMCHni toʻplash va olib chiqib ketish xizmatlari bilan qamrab olindi, shu jumladan: 15 ta sanitariya jihatidan tozalashga ixtisoslashtirilgan davlat tashkilotlari va ularning tuman hamda shaharlardagi 183 ta filiali tomonidan koʻrsatilayotgan xizmatlar bilan 12 mln kishi; sanitariya jihatidan tozalashga ixtisoslashtirilgan 109 ta xususiy tashkilotlar tomonidan koʻrsatilayotgan xizmatlar bilan 3,7 mln kishi qamrab olingan. 16. 2019-yilning 1-yanvar holatiga respublika hududida 2,8 mingdan ortiq chiqindi toʻplash shoxobchalari va 221 ta poligon faoliyat yuritadi, sanitariya jihatidan tozalash tashkilotlarining avtoparki 3,1 mingtadan ortiq maxsus texnika (chiqindi tashish mashinalari, samosvallar, traktorlar, buldozerlar va h.k.)ni tashkil qiladi oladi. 17. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish boʻyicha mavjud tizimini oʻrganish va tahlillar shuni koʻrsatmoqdaki, QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish boʻyicha koʻp yillar mobaynida shakllangan amaliyot asosan ularni koʻmmagan holda, faqat toʻplash va poligonlarga tashishga yoʻnaltirilgan. Ushbu maqsadlar uchun respublikada turli mulkchilik shaklidagi tashkilotlarga tegishli boʻlgan 221 ta poligon faoliyat yuritmoqda. QMCHning hosil boʻlishini minimallashtirish, chiqitsiz va kamchiqit texnologiyalarni joriy etish, QMCHdagi ikkilamchi resurslarni qayta ishlash masalalari ikkinchi oʻrinda qolib ketgan. QMCHni utilizatsiya qilish va qayta ishlash muammosi ekologik jihatlardan tashqari iqtisodiy ahamiyatga ham ega. QMCH ikkilamchi xom ashyo manbai hisoblanib, ularni qayta ishlash tabiiy resurslarni tejab qolishga imkon berishi, shuningdek, yangi ishchi oʻrinlarni yaratilishini taʼminlagan holda ijtimoiy muammolarni yechishi mumkin. Bugungi kunda respublikada asosan aralash holatdagi QMCHni toʻplash va olib chiqib ketish tizimi amal qiladi. Ikkilamchi moddiy resurslarni tayyorlash ularni qabul qilish (tayyorlov) punktlari orqali nazoratga olinmagan (tartibsiz) shaklda amalga oshiriladi. Bunda, tayyorlov jarayoni faqatgina yuqori likvidli ikkilamchi xom ashyoni (qogʻoz, plastik buyumlar, metall parchalari va shu kabilar) qamrab oladi va natijada qolgan ikkilamchi moddiy resurslarning katta miqdori qayta ishlanmasdan koʻmib yuborilmoqda. 18. Hozirda respublika hududida umumiy quvvati yiliga 894 ming tonna QMCHni qayta ishlaydigan 183 ta korxona, shu jumladan 72 ta polimer plyonka va plastmassani, 65 ta qogʻoz va karton buyumlarini, 17 ta shina va rezinotexnika buyumlarini, 10 ta metallni, 6 ta shishani, 2 ta moy va tekstilni, 11 ta boshqa chiqindilarni qayta ishlash korxonalari mavjud. 19. Shu bilan birga respublikaning 9 ta shahrida (Andijon, Nukus, Buxoro, Jizzax, Qarshi, Navoiy, Termiz, Guliston va Urganch) umumiy quvvati yiliga bir million tonnadan ortiq maishiy chiqindilarni qayta ishlash quvvatiga ega boʻlgan, QMCHni toʻplash, tashish, saralash, utilizatsiya qilish, qayta ishlash va koʻmish boʻyicha klasterlarning tashkil etilishi QMCHning isteʼmol qimmatiga ega tarkiblaridan foydalanish samaradorligini oshirish yoʻlidagi muhim qadamlardan biridir. Tashkil etilgan klasterlarda qoʻllaniladigan texnologiyalar olib kelinadigan QMCHdan ikkilamchi moddiy resurslarni ajratib olish va ularni qayta ishlash uchun saralash asosida ishlaydi. 20. Amaldagi tariflar faqatgina QMCHni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha xizmatlar uchun hisoblangan boʻlib, ularni saralash, utilizatsiya qilish va koʻmish xarajatlarini oʻz ichiga olmaydi. 21. Oʻrnatilgan tariflar QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi infratuzilmani yaratishning umumiy xarajatlari bilan taqqoslanganda juda ham past boʻlib, ekspluatatsiya xarajatlarini qoplamaydi va korxonalarda sanitariya jihatidan tozalash infratuzilmasi obyektlarini qurish, rekonstruksiya qilish va rivojlantirish hamda yangi texnologiyalarni joriy etish uchun aylanma mablagʻlar shakllanishini taʼminlamaydi va oʻz navbatida, investitsiyalarni jalb qilish imkonini bermayapti. 22. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish tizimining barqaror ishlashi uchun bir vaqtning oʻzida aholining toʻlov qobiliyati hamda xususiy investorlar uchun mazkur sektorning jozibadorligini taʼminlashga mos tariflarni shakllantirish siyosatini shakllantirish talab etiladi. 23. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi barqaror moliyaviy tizimni yaratish boʻyicha ishlar QMCHni toʻplash, saralash, olib chiqib ketish va koʻmish boʻyicha xizmatlar xarajatlarining toʻliq qoplanishini taʼminlashga qaratilishi lozim. 24. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasini moliyalashtirish sanitariya jihatidan tozalashga ixtisoslashtirilgan tashkilotlar va Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi. 25. Vazirlar Mahkamasining 2013-yil 3-dekabrdagi 315-son “Respublika aholi punktlarida sanitariya jihatidan tozalash tizimini rivojlantirish va takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarorini ijro etish doirasida kompleks tadbirlar va dasturlarni amalga oshirish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetidan 343,1 mlrd soʻm yoʻnaltirildi va tijorat banklarining 20 mlrd soʻm miqdoridagi imtiyozli kreditlari jalb etildi. 26. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarorlari bilan 2017 — 2021-yillarda mazkur dasturlarni moliyalashtirish uchun 1,5 trln. soʻmdan ortiq pul mablagʻlari yoʻnaltiriladi, shu jumladan investitsiya loyihalari amalga oshirish doirasida: Osiyo taraqqiyot banki ishtirokida umumiy budjeti 92,25 mln AQSH dollari miqdoriga teng boʻlgan “Toshkent shahrida qattiq maishiy chiqindilarni boshqarish” loyihasini amalga oshirish: Osiyo taraqqiyot bankining qarz mablagʻlari — 69 mln AQSH dollari, Oʻzbekiston Respublikasining bojxona va soliq imtiyozlari koʻrinishidagi ulushi — 5,82 mln AQSH dollari va “Maxsustrans” DUK mablagʻlari — 17,43 mln AQSH dollari; Fransiya taraqqiyot agentligi ishtirokida umumiy budjeti 37,1 mln AQSH dollari miqdoriga teng boʻlgan “Samarqand shahrida qattiq maishiy chiqindilarni boshqarishni modernizatsiya qilish” loyihasini amalga oshirish: Agentlikning imtiyozli kreditlari — 23,5 mln yevro, Yevropa Ittifoqi investitsiya jamgʻarmasining Markaziy Osiyo uchun grant mablagʻlari — 8 mln yevro, Oʻzbekiston Respublikasining 5,6 mln yevroga teng, shu jumladan 3,2 mln yevro miqdoridagi bojxona va soliq imtiyozlari koʻrinishidagi ulushi; “Sejin G&E Co., Ltd” kompaniyasi (Koreya Respublikasi) ishtirokida 55 mln AQSH dollari miqdoridagi toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiya mablagʻlarini jalb qilgan holda “Toshkent viloyatining “Ohangaron” va “Maydontol” maishiy chiqindilar poligonlarida hosil boʻladigan chiqindi gazini qayta ishlash hisobiga elektr energiyasi ishlab chiqarish” loyihasini amalga oshirish. 27. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi muammolar gʻoyat dolzarb hisoblanadi, chunki ekologik holatni yaxshilash, aholi turmush darajasi va sifatini oshirish uchun qulay sharoitlar yaratish ularning yechimiga bogʻliq. 28. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish tizimining rivojlanishiga toʻsqinlik qilayotgan asosiy muammolar quyidagilarda namoyon boʻladi: chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasini tartibga soluvchi normativ-huquqiy hujjatlar takomillashtirilmagan va xalqaro meʼyorlarga muvofiq emas; qishloq aholi punktlarida QMCHni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha xizmatlar yetarli darajada taʼminlanmagan (40 — 50%) va mazkur xizmatlar olis qishloq aholi yashash punktlarida deyarli mutlaqo mavjud emas; QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi infratuzilma qoniqarsiz holatda; QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasi davlat miqyosida ham, xususiy sektor darajasida ham yetarlicha moliyalashtirilmaydi; QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida davlat-xususiy sheriklik yetarlicha rivojlanmagan; QMCHni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha koʻrsatilayotgan xizmatlar uchun aholining toʻlov intizomi past darajada; QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasining amaldagi tizimida, shu jumladan ularni saralab yigʻishda jamoatchilik ishtiroki past darajada; sohada xususiy sektorning ishtiroki yetarli emas; aholining ekologik madaniyati yetarli darajada rivojlanmagan. 29. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida yangicha yondashuvlarni belgilashga koʻmaklashish, QMCHni toʻplash, tashish, utilizatsiya qilish, qayta ishlash va koʻmish boʻyicha samarali, ishonchli va ijtimoiy maqbul kompleks xizmatlarni yaratish, QMCHning fuqarolar sogʻligʻi va atrof-muhitga zararli taʼsirini kamaytirish, QMCHdagi foydali tarkiblarni imkon qadar yuqori darajada ajratib olish orqali QMCH hosil boʻlishining oldini olish, ularni qoʻshimcha xom ashyo, materiallar, yarimfabrikatlar manbai sifatida zamonaviy texnologiyalarni qoʻllagan holda, tovarlar (mahsulotlar) ishlab chiqarish uchun xoʻjalik aylanmasiga jalb qilish, shuningdek, QMCHning xavfsiz koʻmilishini taʼminlash Strategiyaning maqsadlari hisoblanadi. 30. Strategiya maqsadlariga erishishda uning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat: QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi qonunchilik bazasini takomillashtirish; sanitariya jihatidan tozalash sohasini takomillashtirish; QMCHni utilizatsiya qilish va qayta ishlash sohasini takomillashtirish; sohaga iqtisodiy mexanizmlarni tatbiq etgan holda, maxsus QMCHni (tarkibida simob boʻlgan chiqindilar, avtoshinalar, akkumulyatorlar, ishlatilib boʻlingan moylar, qadoqlash chiqindilari va h.k.) toʻplash va qayta ishlash usullarini joriy etish; QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida narxlarni shakllantirish tizimini takomillashtirish; QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasiga investitsiyalarni jalb qilish uchun sharoitlar yaratish; QMCHning resurs salohiyatini oshirish; QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish masalalarida ekologik taʼlim va tarbiya tizimini rivojlantirish; QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida kadrlar salohiyatini oshirish. 31. Strategiyaning asosiy prinsiplari quyidagilardan iborat: Strategiyani amalga oshirishning barcha bosqichlarida atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi qonun hujjatlari talablariga rioya etish; QMCHning atrof-muhitga salbiy taʼsirini kamaytirish maqsadida QMCH bilan bogʻliq ishlarni barcha jarayonlar ustidan nazoratni taʼminlagan holda amalga oshirish; chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish boʻyicha xarajatlar chiqindilarni hosil qiluvchilar tomonidan qoplanishini koʻzda tutuvchi, tegishli huquqiy va iqtisodiy asoslarni yaratish zaruratini belgilovchi “ifloslantiruvchi toʻlaydi” prinsipini joriy etish; tanlov asosida QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida xizmatlar koʻrsatish boʻyicha faoliyat yuritish jarayonining ochiqligi va shaffofligi. 32. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish tizimini rivojlantirish quyidagi asosiy yoʻnalishlarni amalga oshirish bilan bogʻliq: QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi normativ-huquqiy bazani takomillashtirish; QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi infratuzilmani takomillashtirish; QMCH hosil boʻlishining oldini olish va kamaytirish; QMCHni qayta ishlash va energetik foydalanish; poligonlar sonini va maydonini optimallashtirish (yopish, eski poligonlarni rekultivatsiya qilish va yangi poligonlarini qurish). 33. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish ham tashkiliy, ham huquqiy jihatdan murakkab va tizimli muammolarga ega soha boʻlib qolmoqda. Atrof-muhitni muhofaza qilish sohasi koʻp sonli qonun hujjatlari bilan tartibga solinishiga qaramay, chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirishning huquqiy asoslari takomillashtirishga muhtoj. Bunda, QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida huquqiy bazani ham qayta koʻrib chiqish va oʻzgartirish, ham texnik va ekologik jihatdan tartibga solishning kompleks tizimini yaratish zarur. 34. Strategiyani amalga oshirish doirasida QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi chora-tadbirlarni amalga oshirishga koʻmaklashish uchun normativ-huquqiy baza takomillashtiriladi. Normativ-huquqiy bazani muvofiqlashtirishga quyidagi yoʻl orqali erishiladi: QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi qonun hujjatlariga oʻzgartirishlar kiritish; sohaga davlat-xususiy sheriklikni samarali tatbiq etish va iqtisodiy samarali va shaffof usullarda investitsiyalarni jalb qilish uchun huquqiy asoslarni yaratish; atrof-muhitni muhofaza qilishni taʼminlash boʻyicha iqtisodiy mexanizmlarning huquqiy asoslarini takomillashtirish; QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi chora-tadbirlarni amalga oshirish uchun texnik normativ asosni takomillashtirish. 35. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish tizimi samarali ishlashining asosiy omili QMCHni oʻz vaqtida toʻplash hamda ularni qayta ishlash va (yoki) joylashtirish joylarigacha tashish hisoblanadi. 36. Koʻrsatilayotgan xizmatlar sifatini yaxshilash maqsadida organik, qayta ishlanadigan va qayta ishlanmaydigan QMCHni toʻplash va olib chiqib ketish jadvallari maqbullashtiriladi, QMCH hosil boʻladigan olis uchastkalar uchun maxsus zichlovchi qurilmalar bilan jihozlangan qayta yuklash punktlari quriladi. 37. Sanitariya jihatidan tozalashga ixtisoslashtirilgan davlat tashkilotlari uchun Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti hamda Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish jamgʻarmasining ekologik yigʻimni joriy etish jarayonida toʻplangan mablagʻlari hisobidan 57 ta yangi avtopark quriladi va 44 ta avtopark mukammal taʼmirlanadi. 38. Sanitariya jihatidan tozalashga ixtisoslashgan korxonalarning maxsus texnikalariga texnik xizmat koʻrsatilishini tashkillashtirish uchun Osiyo taraqqiyot bankining kredit mablagʻlarini jalb etgan holda respublikaning viloyat markazlarida 13 ta servis markazlari yaratiladi. 39. Tasdiqlangan davlat dasturlari doirasida davlat unitar korxonalari 4 233 ta maxsus texnika bilan taʼminlanadi, ijtimoiy ahamiyatga ega obyektlar uchun 14 367 ta konteyner va mavjud multiliftlar uchun 257 ta transport konteynerlari xarid qilinadi. 40. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida infratuzilmani takomillashtirish tadbirlari QMCH hosil boʻlishining oldini olish va kamaytirish choralari bilan birga olib boriladi. 41. 2022-yildan 2025-yilgacha boʻlgan davrda respublika shaharlarining koʻp kvartirali turar joy sektorida quyidagilar uchun besh turdagi alohida belgili konteynerlar oʻrnatish asosida QMCHni saralab yigʻishni joriy etish koʻzda tutilmoqda: qayta ishlanadigan QMCH (polimerlar, qogʻoz va metall); organik QMCH (oziq-ovqat va boshqa biologik chiriydigan materiallar); qayta ishlanmaydigan QMCH (kompozitli materiallar, tozalanmagan materiallar va boshqa aralash QMCH); xavfli maishiy chiqindilar (akkumulyatorlar, batareykalar, tibbiyot chiqindilari va boshqalar); shisha idish buyumlari. 42. QMCHni saralab yigʻish tizimini tatbiq etish bilan bir qatorda, quyidagi ustunliklarga ega boʻlgan isteʼmol qadoqlash buyumlari (taralar)ning depozit tizimini joriy etishga tayyorgarlik boshlanadi: QMCHni toʻplash, saqlash, saralash, tashish va koʻmish bilan bogʻliq xarajatlarni kamaytirish; QMCHning hosil boʻlishi va toʻplanishini kamaytirish; poligonlarga kelib tushadigan ikkilamchi moddiy resurslar hajmini kamaytirish; ikkilamchi moddiy resurslarni yigʻish hajmini va ularni xoʻjalik aylanmasiga jalb qilishni oshirish; yuqori sifatli xom ashyoni sotishdan olinadigan daromadni koʻpaytirish; QMCHni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha xizmatlar tannarxini kamaytirish. 43. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi mavjud holat va ular hosil boʻlishining oʻsish surʼatlari QMCHni poligonga koʻmish usulidan ularni sanoatda qayta ishlashga bosqichma-bosqich oʻtishni taʼminlagan holda QMCHdan eng yuqori foyda olib, ularning butun hajmini kompleks qayta ishlashni amalga oshira oladigan tizim yaratishni talab etadi. 44. Qayta ishlash texnologiyalarini tanlash QMCHning tarkibi va xususiyatlariga, hududiy jihatlar hamda roʻyobga chiqarishning iqtisodiy imkoniyatlari kabi qator omillar bilan birga atrof-muhitni muhofaza qilish va fuqarolar sogʻligʻi ham asosiy jihatlardandir. 45. Texnologik prinsiplar va xalqaro tajribaga koʻra, QMCHni qayta ishlash usullarini mexanik, biologik, termik va aralash usullarga ajratish mumkin. 46. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi mavjud vaziyat va hududlarning texnik imkoniyatlarini hisobga olgan holda, Strategiyani amalga oshirish doirasida QMCHni qayta ishlash boʻyicha qoʻllaniladigan texnologiyalar baholanadi va tanlab olinadi hamda pilot loyihalar amalga oshiriladi. Amalga oshirilgan loyihalarni baholash yakunlariga koʻra QMCHni ikkilamchi resurs koʻrinishida xoʻjalik aylanmasiga jalb qilish boʻyicha zarur chora-tadbirlar qabul qilinadi. 47. Shu bilan bir qatorda, QMCHdan energetik foydalanish (hosil boʻlgan QMCHdan biogaz ajratib olish, aralash QMCHni yoqish, elektr va issiqlik energiyasini ishlab chiqarish uchun chiqindilardan olingan yoqilgʻidan muqobil yoqilgʻi sifatida foydalanish) texnologiyalarini tatbiq etish uchun zarur shart-sharoit yaratish maqsadida amalga oshirilayotgan loyihalar doirasida QMCHni xom ashyo sifatida ishlatish orqali ishlab chiqariladigan energiyani umumiy tarmoqqa qabul qilish va undan foydalanish boʻyicha mexanizmlar takomillashtiriladi. 48. QMCHni qayta ishlash boʻyicha loyihalar davlat-xususiy sheriklik asosida, shuningdek, xorijiy va mahalliy investitsiyalar hisobiga tayyor mahsulot ishlab chiqarishgacha zamonaviy texnologiyalarni joriy etish orqali amalga oshiriladi. 49. Loyihalarning muvaffaqiyatli amalga oshirilishi uchun yetarli tajribaga ega boʻlgan xalqaro ekspertlar hamda korxonalarni loyihalashtirish, qurish va kelgusida foydalanishni taʼminlay olishga qodir investorlarni jalb qilish koʻzda tutilmoqda. 50. Hozirda faoliyat yuritayotgan poligonlardan (chiqindixonalar) lozim darajada foydalanilmayapti, jumladan: yongʻinlar va yoqimsiz hidlar tarqalishining oldini olish uchun chiqindilarni zichlash hamda belgilangan tartibda izolyatsiya qilish ishlari olib borilmaydi, poligonlarga olib kelinayotgan chiqindilar miqdorining hisobi va qatʼiy nazorati yuritilmaydi, yigʻiladigan biogazni rekuperatsiya qilish yoki filtratni rekuperatsiya qilish/ishlov berish uchun qurilmalar mavjud emas, shuningdek, aksariyat poligonlarning atrofi oʻralmagan. 51. Mavjud holat poligonlarning bunday infratuzilma obyektlari uchun qoʻyiladigan talablarga muvofiqlashtirish orqali ularning texnik, sanitariya va ekologik holatini tubdan yaxshilash boʻyicha choralar koʻrishni taqozo etadi. 52. Koʻriladigan chora-tadbirlar doirasida poligonlarning atrof-muhitga va fuqarolar sogʻligʻiga salbiy taʼsiri xavfini baholash ustuvor yoʻnalish hisoblanadi. 53. Xatarlarni baholash natijalarga koʻra, hudud maydonlarini boʻshatish, atrof-muhitga va fuqarolar sogʻligʻiga salbiy taʼsirni kamaytirish uchun poligonlarning sonini va maydonini optimallashtirish, shuningdek, tartibsiz chiqindixonalarni bartaraf etish boʻyicha zarur chora-tadbirlar koʻriladi. 54. Birinchi navbatda Sirdaryo, Jizzax va Xorazm kabi viloyatlar hududida joylashgan, suv havzalari va yer osti suvlariga bevosita yaqin poligonlar yopiladi va rekultivatsiya qilinadi. Ushbu yoʻnalishda 183 ta tuman va shaharlarni oʻz ichiga olgan, QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish boʻyicha 56 ta shartli hududlarga boʻlish asosida mamlakatni hududlashtirish amalga oshirildi. Geografik joylashuv, iqtisodiy rivojlanish, poligonlarga kirish yoʻllarining mavjudligi, geologik va gidrogeologik sharoitlar, aholi soni va boshqalar hududiy rejalashtirishning asosiy mezonlari hisoblanadi. Strategiyani amalga oshirish doirasida QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish boʻyicha shartli hududlarda umumiy maydoni 1 108,6 gektarga teng 167 ta poligon yopiladi va rekultivatsiya qilinadi. Faoliyat yuritayotgan poligonlar oʻrnida umumiy maydoni 693,3 gektarga teng 54 ta zamonaviylashtirilgan poligon yaratiladi va umumiy maydoni 80 gektarga teng 5 ta poligon ochiladi. Optimallashtirish boʻyicha koʻrilgan chora-tadbirlar natijasida poligonlarining soni 221 tadan 59 taga qisqaradi. Bu 770,2 gektar maydon yoki QMCHni joylashtirish uchun foydalaniladigan umumiy maydonning 50 foiziga tengdir. 2020-yildan 2028-yilga qadar kelgusida foydalanib boʻlmaydigan poligonlar (chiqindixonalar)ni yopish va rekultivatsiya qilish, 2028-yilga qadar davrda esa poligonlarning atrof-muhit va fuqarolar sogʻligʻiga salbiy taʼsiriga qarshi himoya tizimlari bilan jihozlashni nazarda tutuvchi modernizatsiyalash amalga oshiriladi. 55. Poligonlarni optimallashtirish ushbu Strategiyaga 1.1 — 1.13-ilovalarga muvofiq amalga oshiriladi. 56. Jamoatchilikning xabardorligini va ishtirokini oshirish boʻyicha chora-tadbirlar QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirishning yangi usullarini ilgari surish va tatbiq etishda juda katta ahamiyatga ega. 57. Jamoatchilikning QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish boʻyicha xabardorligini oshirish vazifalari quyidagi tadbirlardan iborat: QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi dolzarb masalalar, respublikadagi mavjud muammolar va ularning yechimini, shu jumladan, aniq maqsadli ijtimoiy guruhlar (bolalar, oʻquvchi yoshlar, uy bekalari, shahar va qishloq aholi yashash punktlari aholisi)ga moʻljallangan maʼlumotlarni bosma va elektron ommaviy axborot vositalarida keng yoritish; aholi va tadbirkorlik subyektlari orasida QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi masalalarni tushuntirish maqsadida uchrashuvlar, seminarlar, treninglar va davra suhbatlarini oʻtkazish; ruxsat etilmagan (tartibsiz) chiqindixonalarni bartaraf etish boʻyicha ekologik hashar (shanbalik)larni, obodonlashtirish obyektlarida — “Toza shaharda bahor” va “Toza shaharda kuz” yoshlar aksiyalarini, Butunjahon atrof-muhit kuniga bagʻishlangan “Toza shahar” ekologik aksiyalarni tashkillashtirish va oʻtkazish; bolalar va yoshlarning QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish masalalari yuzasidan bilim darajasini oshirish, shu jumladan bolalar va yoshlarning ekologik savodxonligini oshirish hamda ekologik madaniyatini shakllantirishga yoʻnaltirilgan uslubiy qoʻllanma va dasturlar ishlab chiqish. 58. Strategiya maqsadlariga erishish uchun rejalashtirilgan tadbirlarni bajarish mazkur sohaga katta investitsiyalarni talab etadi. Strategiyani amalga oshirishni moliyalashtirish uchun ham ichki, ham tashqi manbalardan foydalaniladi, shu jumladan: Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish jamgʻarmasi mablagʻlari, shuningdek, qonun hujjatlari bilan taqiqlanmagan boshqa manbalardan iborat ichki moliyaviy resurslar; tashqi moliyalashtirish xalqaro moliya institutlari va donor mamlakatlar tomonidan taqdim etiladigan moliyaviy va texnik koʻmak, shu jumladan, grant va kredit mablagʻlari doirasida olinishi mumkin. 59. 2019 — 2028-yillar davomida umumiy investitsiya hajmi 2188,2 mln AQSH dollariga teng miqdorda baholanmoqda, shu jumladan: 2019 — 2021-yillarda — 321 mln AQSH dollari; 2022 — 2025-yillarda — 747,2 mln AQSH dollari; 2026 — 2028-yillarda — 1 120 mln AQSH dollari. 60. Strategiyani amalga oshirish bosqichlari quyidagi davrlarni nazarda tutadi: birinchi bosqich (2019 — 2021-yillar) — QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi qonunchilik bazasini va iqtisodiy tartibga solish mexanizmlarini takomillashtirish, QMCHni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha xizmatlarning samarali tashkillashtirilishini taʼminlash maqsadida sanitariya jihatidan tozalashning moddiy-texnik bazasini va infratuzilmasini rivojlantirish, toʻlov intizomini mustahkamlash, QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida ekologik taʼlim tizimini rivojlantirish uchun metodik va axborot taʼminotini yaratish; ikkinchi bosqich (2022 — 2028-yillar) — qattiq maishiy chiqindilarni saralab yigʻish boʻyicha infratuzilmani rivojlantirish, poligonlarni optimallashtirish, qayta yuklash stansiyalari va chiqindilarni qayta ishlash obyektlarini qurish, chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni kompleks amalga oshirish klasterlari faoliyatini takomillashtirish, ularning qattiq maishiy chiqindilarni qayta ishlash boʻyicha salohiyatini rivojlantirish, shuningdek, quyidagi maqsadli koʻrsatkichlarga erishish: aholini qattiq maishiy chiqindilarni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha xizmatlar bilan qamrab olish koʻlamini 100 foizga yetkazish; hosil boʻladigan qattiq maishiy chiqindilarning kamida 60 foizini qayta ishlashni taʼminlash; oʻziga xos qattiq maishiy chiqindilarni (tarkibida simob boʻlgan chiqindilar, avtoshinalar, akkumulyatorlar, ishlatilib boʻlingan moylar, qadoqlash chiqindilari va h.k.) qayta ishlash hajmini 25 foizgacha oshirish; poligonlarga koʻmish uchun yoʻnaltiriladigan qattiq maishiy chiqindilar hajmini 60 foizgacha kamaytirish; barcha poligonlar holatini oʻrnatilgan talablarga muvofiqlashtirish, yopilgan poligon yerlarini toʻliq rekultivatsiya qilish; qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish obyektlarida muqobil energiya manbalaridan 35 foizgacha foydalanish; poligonlar holati monitoringini (yer osti (sizot) suvlari va atmosfera havosining holati ustidan nazorat) 100 foizgacha taʼminlash. 61. Ushbu Strategiyaga 2-ilovaga muvofiq hududlarning ekologik xavfsizligini taʼminlash, resurslarni tejash va chiqindilar hosil boʻlishini kamaytirish, QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish tizimi va tuzilmasini utilizatsiya qilish va qayta ishlash tomon oʻzgartirish, atrof-muhitni chiqindilar bilan ifloslantirish natijasida unga zarar yetkazilishining oldini olish, chiqindilarni utilizatsiya qilish, qayta ishlash va zararsizlantirish boʻyicha texnologiyalarning ekologik, texnik va sanitariya-gigiyenik xavfsizligi darajasini oshirishni taʼminlash uchun zarur shart-sharoitlar yaratish Strategiyaning natijalari hisoblanadi. 62. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi texnologik bazani rivojlantirish va takomillashtirish borasidagi vazifalarning hal etilishi sanitariya jihatidan tozalash xizmatlari koʻrsatishning sifat darajasini muttasil oʻsib borishiga hamda QMCHni utilizatsiya qilish, qayta ishlash va zararsizlantirish boʻyicha ekologik va iqtisodiy samarali texnologik yechimlarni joriy etishga olib keladi. 63. QMCHni joylashtirish obyektlarini optimallashtirish va modernizatsiyalash ularning ekologik xavfsizligini taʼminlaydi hamda mazkur obyektlardagi mavjud QMCHning atrof-muhit va fuqarolar sogʻligʻiga salbiy taʼsir koʻrsatishiga toʻsqinlik qiladi. 64. Ragʻbatlantirishning iqtisodiy va huquqiy mexanizmlarini oʻz ichiga olgan davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash boʻyicha kompleks chora-tadbirlar ushbu sohaga zarur va yetarli hajmdagi investitsiyalarni jalb qilishni taʼminlash imkonini beradi hamda respublika hududlarining ijtimoiy-iqtisodiy koʻrsatkichlariga ijobiy taʼsir koʻrsatadi. 65. Sanoat infratuzilmasining ishlashi QMCHdan utilizatsiya qilingan qimmatli ikkilamchi resurslarni imkon qadar koʻproq xoʻjalik aylanmasiga jalb qilish, ikkilamchi resurslardan bozorbop yangi raqobatbardosh, sifatli va ekologik mahsulotlarni ishlab chiqarish, uning umumiy tovar aylanmasidagi ulushini koʻpaytirish, qayta tiklanmaydigan manbalardagi tabiiy xom ashyo tejalishini taʼminlaydi. 66. QMCHning ikkilamchi xom ashyo hisoblanmagan qismidan energetik foydalanish qayta tiklanmaydigan manbalardagi tabiiy xom ashyoning oʻrnini bosish orqali uni saqlab qolishni, shuningdek, QMCHni poligonlarda koʻmishdan ularni sekin-asta sanoatda qayta ishlashga oʻtishini taʼminlaydi. 67. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi ilmiy bilimlarni ommalashtirish maqsadida maʼrifiy dasturlarni yaratish va amalga oshirish shubhasiz jamoatchilik fikrining shakllanishiga olib keladi. Bu esa QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirishning zamonaviy tizimlarini yanada tezroq joriy qilish, shuningdek, ularning hosil boʻlish hajmlarini kamaytirishga xizmat qiladi. Shu bilan bir qatorda rivojlanayotgan ekologik madaniyat atrof-muhitga ehtiyotkorona munosabatda boʻlishga yordam beradi va tabiatni muhofaza qilish sohasidagi huquqbuzarliklar yoʻliga toʻsiq boʻladi. Shartli hududlar Shartli hududga kiruvchi tumanva shaharlar Qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash stansiyalari tashkil etiladigan hududlar Yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlari tashkil etiladigan hududlar 1-hudud Nukus shahri* Nukus tumani Nukus tumani* Taxiatosh tumani Xoʻjayli tumani Xoʻjayli tumani 2-hudud Beruniy tumani* Beruniy tumani Ellikqalʼa tumani Ellikqalʼa tumani Toʻrtkoʻl tumani Toʻrtkoʻl tumani 3-hudud Qoraoʻzak tumani* Qoraoʻzak tumani Kegeyli tumani Chimboy tumani Chimboy tumani Taxtakoʻpir tumani Taxtakoʻpir tumani 4-hudud Qoʻngʻirot tumani* Qoʻngʻirot tumani Qonlikoʻl tumani Qonlikoʻl tumani Shumanay tumani Moʻynoq tumani Moʻynoq tumani 5-hudud Amudaryo tumani* Amudaryo tumani Shartli hududlar Shartli hududga kiruvchi tuman va shaharlar Qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash stansiyalari tashkil etiladigan hududlar Yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlari tashkil etiladigan hududlar 1-hudud Boʻz tumani* Boʻz tumani Ulugʻnor tumani Ulugʻnor tumani Baliqchi tumani Shahrixon tumani Shahrixon tumani Asaka tumani 2-hudud Andijon shahri* Andijon tumani Andijon tumani* Izboskan tumani Izboskan tumani Oltinkoʻl tumani Oltinkoʻl tumani Paxtaobod tumani Paxtaobod tumani 3-hudud Xoʻjaobod tumani* Xoʻjaobod tumani Buloqboshi tumani Buloqboshi tumani Marhamat tumani Qoʻrgʻontepa tumani Qoʻrgʻontepa tumani Jalaquduq tumani Jalaquduq tumani Shartli hududlar Shartli hududga kiruvchi tuman va shaharlar Qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash stansiyalari tashkil etiladigan hududlar Yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlari tashkil etiladigan hududlar 1-hudud Gʻijduvon tumani* Gʻijduvon tumani Shofirkon tumani Shofirkon tumani 2-hudud Qorakoʻl tumani* Qorakoʻl tumani Olot tumani Olot tumani Jondor tumani Jondor tumani Romitan tumaniningGazli shaharchasi Romitan tumaniningGazli shaharchasi 3-hudud Romitan tumani* Romitan tumani Peshku tumani Peshku tumani Vobkent tumani Vobkent tumani 4-hudud Buxoro tumani* Buxoro tumani Buxoro shahri* Kogon shahri* Kogon tumani* 5-hudud Qorovulbozor tumani* Qorovulbozor tumani 6-hudud Romitan tumanining Qizilrabot aholi maskani* Romitan tumanining Qizilrabot aholi maskani Shartli hududlar Shartli hududga kiruvchi tuman va shaharlar Qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash stansiyalari tashkil etiladigan hududlar Yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlari tashkil etiladigan hududlar 1-hudud Sharof Rashidov tumani* Sharof Rashidov tumani Jizzax shahri* Zarbdor tumani Zarbdor tumani 2-hudud Doʻstlik tumani* Doʻstlik tumani Arnasoy tumani Arnasoy tumani Zafarobod tumani Paxtakor tumani Paxtakor tumani Mirzachoʻl tumani Mirzachoʻl tumani 3-hudud Zomin tumani* Zomin tumani Yangiobod tumani Yangiobod tumani 4-hudud Baxmal tumani Baxmal tumani Gʻallaorol tumani Gʻallaorol tumani* 5-hudud Forish tumani* Forish tumani Shartli hududlar Shartli hududga kiruvchi tuman va shaharlar Qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash stansiyalari tashkil etiladigan hududlar Yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlari tashkil etiladigan hududlar 1-hudud Koson tumani* Koson tumani Muborak tumani Muborak tumani Kasbi tumani Kasbi tumani 2-hudud Nishon tumani* Nishon tumani Mirishkor tumani Mirishkor tumani Qarshi tumani Qarshi tumani 3-hudud Qarshi shahri* Gʻuzor tumani Gʻuzor tumani* Dehqonobod tumani Dehqonobod tumani Qamashi tumani Qamashi tumani 4-hudud Chiroqchi tumani* Chiroqchi tumani Shahrisabz tumani Shahrisabz tumani Kitob tumani Kitob tumani Yakkabogʻ tumani Yakkabogʻ tumani Shartli hududlar Shartli hududga kiruvchi tuman va shaharlar Qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash stansiyalari tashkil etiladigan hududlar Yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlari tashkil etiladigan hududlar 1-hudud Zarafshon shahri* Zarafshon shahri Tomdi tumani* Uchquduq tumani Uchquduq tumani Konimex tumani (shimoliy) Konimex tumani (shimoliy) 2-hudud Qiziltepa tumani* Qiziltepa tumani Konimex tumani (janubiy) Konimex tumani (janubiy) 3-hudud Karmana tumani* Karmana tumani Navoiy shahri* 4-hudud Navbahor tumani* Navbahor tumani Nurota tumani Nurota tumani 5-hudud Xatirchi tumani* Xatirchi tumani Shartli hududlar Shartli hududga kiruvchi tuman va shaharlar Qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash stansiyalari tashkil etiladigan hududlar Yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlari tashkil etiladigan hududlar 1-hudud Toʻraqoʻrgʻon tumani* Toʻraqoʻrgʻon tumani Namangan shahri* Namangan tumani Namangan tumani Mingbuloq tumani Mingbuloq tumani Kosonsoy tumani Kosonsoy tumani 2-hudud Uchqoʻrgʻon tumani* Uchqoʻrgʻon tumani Norin tumani* 3-hudud Chortoq tumani* Chortoq tumani Uychi tumani Uychi tumani Yangiqoʻrgʻon tumani Yangiqoʻrgʻon tumani 4-hudud Pop tumani* Pop tumani Chust tumani Chust tumani Shartli hududlar Shartli hududga kiruvchi tuman va shaharlar Qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash stansiyalari tashkil etiladigan hududlar Yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlari tashkil etiladigan hududlar 1-hudud Samarqand tumani* Samarqand tumani Urgut tumani* Toyloq tumani Toyloq tumani 2-hudud Bulungʻur tumani* Bulungʻur tumani Jomboy tumani Jomboy tumani 3-hudud Ishtixon tumani* Ishtixon tumani Payariq tumani Payariq tumani Qoʻshrabot tumani Qoʻshrabot tumani Oqdaryo tumani Oqdaryo tumani 4-hudud Narpay tumani* Narpay tumani Kattaqoʻrgʻon shahri Kattaqoʻrgʻon shahri Kattaqoʻrgʻon tumani Paxtachi tumani Paxtachi tumani 5-hudud Nurobod tumani* Nurobod tumani Pastdargʻom tumani Pastdargʻom tumani 6-hudud Samarqand shahri Samarqand tumani hududida yangi QMCH poligoni tashkil etilishi munosabati bilan Samarqand shahri uchun qayta yuklash stansiyasi talab etilmaydi Shartli hududlar Shartli hududga kiruvchi tuman va shaharlar Qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash stansiyalari tashkil etiladigan hududlar Yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlari tashkil etiladigan hududlar 1-hudud Sherobod tumani* Sherobod tumani Muzrabot tumani Muzrabot tumani Qiziriq tumani Qiziriq tumani Boysun tumani Boysun tumani 2-hudud Angor tumani Angor tumani Termiz shahri Termiz shahri* Termiz tumani* Jarqoʻrgʻon tumani Jarqoʻrgʻon tumani 3-hudud Oltinsoy tumani* Oltinsoy tumani Denov tumani Denov tumani Shoʻrchi tumani Shoʻrchi tumani Qumqoʻrgʻon tumani Qumqoʻrgʻon tumani 4-hudud Uzun tumani* Uzun tumani Sariosiyo tumani Sariosiyo tumani Shartli hududlar Shartli hududga kiruvchi tuman va shaharlar Qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash stansiyalari tashkil etiladigan hududlar Yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlari tashkil etiladigan hududlar 1-hudud Sayxunobod tumani* Sayxunobod tumani Sirdaryo tumani Sirdaryo tumani 2-hudud Mirzaobod tumani* Mirzaobod tumani Guliston tumani Guliston tumani Shirin shahri Boyovut tumani Boyovut tumani Guliston shahri Guliston shahri Xovos tumani Xovos tumani Yangiyer shahri 3-hudud Sardoba tumani* Sardoba tumani Oqoltin tumani Oqoltin tumani Shartli hududlar Shartli hududga kiruvchi tuman va shaharlar Qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash stansiyalari tashkil etiladigan hududlar Yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlari tashkil etiladigan hududlar 1-hudud Bekobod shahri* Bekobod tumani Bekobod tumani* 2-hudud Ohangaron tumani* Ohangaron tumani Angren shahri* Oʻrtachirchiq tumani Oʻrtachirchiq tumani Nurafshon shahri* Piskent tumani Piskent tumani Olmaliq shahri Olmaliq shahri Boʻka tumani Boʻka tumani 3-hudud Yangiyoʻl tumani Yangiyoʻl tumani Yangiyoʻl tumani Yangiyoʻl shahri Zangiota tumani Toshkent tumani Oqqoʻrgʻon tumani Oqqoʻrgʻon tumani Quyichirchiq tumani Quyichirchiq tumani Chinoz tumani Chinoz tumani 4-hudud Parkent tumani* Parkent tumani Yuqorichirchiq tumani Yuqorichirchiq tumani Qibray tumani Qibray tumani Chirchiq shahri Boʻstonliq tumani Boʻstonliq tumani Toshkent shahri Toshkent shahrida 3 ta chiqindilarni qayta yuklash stansiyalari mavjudligi sababli yangi qayta yuklash stansiyalari talab etilmaydi Shartli hududlar Shartli hududga kiruvchi tuman va shaharlar Qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash stansiyalari tashkil etiladigan hududlar Yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlari tashkil etiladigan hududlar 1-hudud Fargʻona shahri* Fargʻona tumani Fargʻona tumani* Margʻilon shahri* Yozyovon tumani Yozyovon tumani Qoʻshtepa tumani Qoʻshtepa tumani Quva tumani Quvasoy shahri Quvasoy shahri Toshloq tumani Toshloq tumani Oltiariq tumani Oltiariq tumani Rishton tumani 2-hudud Dangʻara tumani* Dangʻara tumani Qoʻqon shahri* Bagʻdod tumani Bagʻdod tumani Uchkoʻprik tumani Uchkoʻprik tumani Buvayda tumani Buvayda tumani 3-hudud Oʻzbekiston tumani* Oʻzbekiston tumani Beshariq tumani Beshariq tumani Furqat tumani Furqat tumani 4-hudud Soʻx tumani* Soʻx tumani Shartli hududlar Shartli hududga kiruvchi tuman va shaharlar Qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash stansiyalari tashkil etiladigan hududlar Yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlari tashkil etiladigan hududlar 1-hudud Qoʻshkoʻpir tumani* Qoʻshkoʻpir tumani Gurlan tumani Gurlan tumani Yangibozor tumani Shovot tumani Shovot tumani Xiva tumani Xiva tumani Xiva shahri 2-hudud Bogʻot tumani* Bogʻot tumani Yangiariq tumani Yangiariq tumani Xonqa tumani Xonqa tumani Hazorasp tumani Hazorasp tumani 3-hudud Urganch shahri* Urganch shahri Urganch tumani* Bosqichlar Asosiy yoʻnalishlar Amalga oshirish mexanizmi Bajarish muddatlari I bosqich 1. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida qonunchilik bazasini va iqtisodiy tartibotlar mexanizmlarini takomillashtirish. 2. QMCHlarni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha xizmatlarning samarali tashkillashtirilishini taʼminlash maqsadida sanitariya jihatidan tozalashning moddiy-texnik bazasini va infratuzilmasini rivojlantirish. 3. Toʻlov intizomini mustahkamlash, QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida ekologik taʼlim tizimini rivojlantirish uchun metodik va axborot taʼminotini yaratish. 1. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida qonunchilik bazasini va iqtisodiy tartibotlar mexanizmlarini takomillashtirish boʻyicha normativ-huquqiy hujjat loyihalarini ishlab chiqish va Vazirlar Mahkamasiga taqdim etish. 2. Sanitariya jihatidan tozalash davlat unitar korxonalarining avtoparkini yangilash va kengaytirish, maxsus texnikalarni saqlash va ularga texnik xizmat koʻrsatish obyektlarini, shuningdek, sanitariya jihatidan tozalash infratuzilmasini yaratish. 3. Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida targʻibot, bilim berish, jamoatchilikning xabardorligini va ekologik madaniyatini oshirish sohasida ishlarni amalga oshirish. 2019 — 2021-yillar II bosqich 1. QMCHlarni saralab yigʻish boʻyicha infratuzilmani rivojlantirish, poligonlarni optimallashtirish, qayta yuklash stansiyalari va chiqindilarni qayta ishlash obyektlarini qurishga yoʻnaltirilgan investitsiyalarni oʻzlashtirish. 2. Hududlarning ekologik xavfsizligini taʼminlash, resurslarni tejash va chiqindilar hosil boʻlishini kamaytirish, QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish tizimi va tuzilmasini utilizatsiya qilish va qayta ishlash foydasiga oʻzgartirish, chiqindilar bilan ifloslantirilishi natijasida atrof-muhitga zarar yetkazilishini oldini olish, chiqindilarni utilizatsiya qilish, qayta ishlash va zararsizlantirish boʻyicha texnologiyalarning ekologik, texnik va sanitariya-gigiyenik xavfsizligi darajasini oshirish uchun zarur shart-sharoitlar yaratish. 1. Quyidagilarni: Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarorlari bilan tasdiqlangan QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi manzilli dasturlar va prognoz parametrlarini; ham mahalliy, ham xorijiy tadbirkorlik subyektlari, shuningdek, xalqaro moliya institutlari ishtirokidagi investitsiya loyihalarini amalga oshirishni taʼminlash. 2. Quyidagi maqsadli indikatorlarga erishilishini taʼminlash: aholini QMCHlarni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha xizmatlar bilan qamrab olish: 2021-yilga qadar davrda — 85%; 2025-yilga qadar davrda — 100%. QMCHlarni qayta ishlash hajmini oshirish: 2021-yilga qadar davrda — 25%; 2025-yilga qadar davrda — 45%; 2028-yilga qadar davrda — 60%. oʻziga xos QMCHlar (tarkibida simob boʻlgan chiqindilar, avtoshinalar, akkumulyatorlar, ishlatilib boʻlingan moylar, qadoqlash chiqindilari va h.k.)ni qayta ishlash hajmlarini oshirish: 2021-yilga qadar davrda — 10%; 2025-yilga qadar davrda — 15%; 2028-yilga qadar davrda — 25%. poligonlarga koʻmish uchun yoʻnaltiriladigan QMCHlar hajmini kamaytirish: 2021-yilga qadar davrda — 25%; 2025-yilga qadar davrda — 45%; 2028-yilga qadar davrda — 60%. poligonlar holatini oʻrnatilgan talablarga muvofiqlashtirish: 2021-yilga qadar davrda — 25%; 2025-yilga qadar davrda — 65%; 2028-yilga qadar davrda — 100%. yopilgan poligon yerlarini rekultivatsiya qilish: 2021-yilga qadar davrda — 20%; 2025-yilga qadar davrda — 65%; 2028-yilga qadar davrda — 100%. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish obyektlarida muqobil energiya manbalaridan foydalanish: 2021-yilga qadar davrda — 15%; 2025-yilga qadar davrda — 25%; 2028-yilga qadar davrda — 35%. poligonlar holati monitoringi (yer osti (sizot) suvlari va atmosfera havosining holati ustidan nazorat): 2021-yilga qadar davrda — 20%; 2025-yilga qadar davrda — 75%; 2028-yilga qadar davrda — 100%. 2022 — 2028-yillar T/RTadbirlar nomiAmalga oshirish mexanizmlari va shakllariAmalga oshirish muddatlariMoliyalashtirish manbalariMasʼul ijrochilarKutilayotgan natijalarI. Chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida normativ-huquqiy bazani takomillashtirish1.“Chiqindilar toʻgʻrisida”gi Qonunning yangi tahrirdagi loyihasini ishlab chiqish.Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining “Chiqindilar toʻgʻrisida”gi Qonuniga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi Qonuni loyihasini ishlab chiqish va Vazirlar Mahkamasiga kiritish.2020-yil iyunTalab etilmaydiDavlat ekologiya qoʻmitasi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Iqtisodiyot va sanoat vazirligi, Adliya vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralarQattiq maishiy chiqindilar (keyingi oʻrinlarda — QMCH) bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi zarur talablarni oʻrnatish. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida iqtisodiy tartibotlarning huquqiy asoslarini belgilash va takomillashtirish. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi faoliyatni ragʻbatlantirishning zarur mexanizmlarini yaratish.2.QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida iqtisodiy tartibotlarni takomillashtirish.Foydalanish xususiyatini yoʻqotganidan soʻng atrof-muhitga zarar yetkazuvchi, ishlab chiqariladigan va import qilinadigan tovarlar guruhi hamda qadoqlash buyumlariga ekologik yigʻimni qoʻllash tartibi toʻgʻrisida nizomni tasdiqlashni koʻzda tutuvchi qarorloyihasini ishlab chiqish va Vazirlar Mahkamasiga kiritish.2021-yil fevralTalab etilmaydiDavlat ekologiya qoʻmitasi, Moliya vazirligi, Iqtisodiyot va sanoat vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralarPoligonlarga koʻmish uchun yoʻnaltiriladigan QMCHlar hajmini kamaytirish. Ikkilamchi moddiy resurslardan foydalanish hajmining oʻsishiga erishish. Sanitariya jihatidan tozalash infratuzilmasi obyektlarining holatini yaxshilash. Sanitariya jihatidan tozalashga ixtisoslashtirilgan tashkilotlar quvvatini sifatli va toʻliq hajmlarda xizmat koʻrsatishi uchun zarur boʻlgan darajaga yetkazish.Isteʼmol qadoqlash buyumlari (taralar)ning depozit tizimini tartibga soluvchi normativ-huquqiy hujjat loyihalarini ishlab chiqish va Vazirlar Mahkamasiga kiritish.2021-yil mayTalab etilmaydiDavlat ekologiya qoʻmitasi, Moliya vazirligi, Iqtisodiyot va sanoat vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralarDepozit tizimini joriy etish orqali ikkilamchi moddiy resurslarni yigʻish hajmining oʻsishiga erishish. Ikkilamchi moddiy resurslarni xoʻjalik aylanmasiga jalb qilish orqali QMCHlarning hosil boʻlishini kamaytirish. QMCHlar hisobining yagona tizimini yaratishni koʻzda tutuvchi, isteʼmol qadoqlash buyumlari (taralar)ning moddiy va moliyaviy oqimini hisobga olish tizimini yaratish. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetidan moliyalashtirish yukini uning qismini xususiy sektorga oʻtkazish orqali kamaytirish.3.QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarni takomillashtirish.“Maishiy chiqindilarni tashish qoidalari”ni yangi tahrirda ishlab chiqish va qabul qilish.2019-yil dekabrTalab etilmaydiDavlat ekologiya qoʻmitasi, manfaatdor vazirlik va idoralarSanitariya jihatidan tozalashga ixtisoslashtirilgan tashkilotlar faoliyatini takomillashtirish.Sanitariya jihatidan tozalash sohasida xizmatlar koʻrsatilishining yuqori sifat darajasiga erishish.Sanitariya jihatidan tozalash sohasida xizmatlar koʻrsatish mexanizmlarini tizimlashtirish.“Qattiq maishiy chiqindilar poligonlarini loyihalashtirish va ulardan foydalanish boʻyicha yoʻriqnoma”ni yangi tahrirda ishlab chiqish va qabul qilish.2019-yil noyabrTalab etilmaydiDavlat ekologiya qoʻmitasi, manfaatdor vazirlik va idoralar4.Uslubiy tavsiyalarni ishlab chiqish.QMCHlarning toʻplanish meʼyorlarini aniqlash boʻyicha uslubiy tavsiyalarni ishlab chiqish.2019-yil noyabrTalab etilmaydiDavlat ekologiya qoʻmitasi, manfaatdor vazirlik va idoralarQMCHlarning toʻplanish meʼyorlarini aniqlash va tasdiqlash usullarini joriy etish.5.Sanitariya jihatidan tozalashga ixtisoslashtirilgan tashkilotlar faoliyati samaradorligini baholashni joriy etish.Sanitariya jihatidan tozalashga ixtisoslashtirilgan tashkilotlar faoliyati samaradorligini baholash indikatorlarini ishlab chiqish.2019-yil oktabrTalab etilmaydiDavlat ekologiya qoʻmitasi, manfaatdor vazirlik va idoralarSanitariya jihatidan tozalashga ixtisoslashtirilgan tashkilotlar faoliyati samaradorligini baholash tizimini joriy etish. Sanitariya jihatidan tozalashga ixtisoslashtirilgan tashkilotlar faoliyati samaradorligini oshirish. Sanitariya jihatidan tozalash sohasida xizmatlar koʻrsatishning sifat darajasini oshirish. Sanitariya jihatidan tozalash sohasida xizmatlar koʻrsatish mexanizmlarini tizimlashtirish.II. Sanitariya jihatidan tozalash infratuzilmasining moddiy texnik bazasini mustahkamlash va rivojlantirish7.QMCHlarni vaqtincha joylashtirish obyektlarini tashkil etish.Aholi yashash punktlarida 59 ta yangi chiqindi toʻplash shoxobchalari (CHTSH)ni qurish. Konteynerlar xarid qilish:maxsus texnika (multilift) uchun — 291 ta;ijtimoiy ahamiyatga ega obyektlar uchun —13 567 ta.2019 — 2020-yillarQoraqalpogʻiston Respublikasining respublika budjeti va viloyatlarning mahalliy budjeti mablagʻlari (tasdiqlangan dasturlarni amalga oshirish uchun ajratiladigan mablagʻlar doirasida 6,1 mlrd.soʻm), Osiyo taraqqiyot banki mablagʻlari (3,4 mln. AQSH dollari)Davlat ekologiya qoʻmitasi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Moliya vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklariSanitariya jihatidan tozalash infratuzilmasini rivojlantirish. Namunali yoki alohida loyihalarga muvofiq yangi CHTSHlarni qurish. Maxsus texnika (multilift)larni konteynerlar bilan jihozlash. Ijtimoiy ahamiyatga ega obyektlarda QMCHlarni vaqtincha toʻplash va saqlash joylarini konteynerlar bilan jihozlash (maktabgacha taʼlim muassasalarida 4463 ta va oʻquv muassasalarida 9104 ta).III. QMCH poligonlarini optimallashtirish8.QMCH poligonlari (chiqindixonalar)ning sonini optimallashtirish.Sanitariya va ekologik talablarga javob bermaydigan QMCH poligonlarining faoliyatini toʻxtatish:poligonlarning atrof-muhitga taʼsirini baholash;poligonlarni yopish (rekultivatsiya qilish)ni loyihalashtirish;poligonlarni yopish (rekultivatsiya qilish);mavjud poligonlarni rekonstruksiya qilish va zamonaviy texnologiyalar asosida yangi poligonlarni qurish.2019 — 2028-yillarQoraqalpogʻiston Respublikasining respublika budjeti va viloyatlarning mahalliy budjeti (tasdiqlangan dasturlarni amalga oshirish uchun ajratiladigan mablagʻlar doirasida), XMI, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish jamgʻarmasi, toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiya mablagʻlari(mablagʻlar miqdori loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqish natijalariga muvofiq aniqlanadi)Davlat ekologiya qoʻmitasi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Moliya vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklariUmumiy maydoni 1 108,6 gektarga teng 167 ta poligonni yopish va rekultivatsiya qilish, faoliyat yuritayotgan poligonlar oʻrnida umumiy maydoni 693,3 gektarga teng 54 ta modernizatsiyalashgan poligon yaratish va umumiy maydoni 80 gektarga teng 5 ta poligon qurish hisobiga poligonlar sonini optimallashtirish, shu jumladan:1) 2019 — 2021-yillarda:18 ta poligonni yopish;3 ta poligonni rekonstruksiya qilish;2 ta yangi poligon qurish;5 ta biogumus olish obyektlarini yaratish;2) 2022 — 2025-yillarda:79 ta poligonni yopish;25 ta poligonni rekonstruksiya qilish;2 ta yangi poligon qurish;27 ta biogumus olish obyektlarini yaratish;3) 2026 — 2028-yillarda:70 ta poligonni yopish;26 ta poligonni rekonstruksiya qilish;1 ta yangi poligon qurish;27 ta biogumus olish obyektlarini yaratish.IV. Investitsiyaviy loyihalarni amalga oshirish11.Osiyo taraqqiyot banki ishtirokida “Toshkent shahrida qattiq maishiy chiqindilarni boshqarish” loyihasini amalga oshirish.1. 182 ta yangi maxsus texnikalarni foydalanishga topshirish.2. Toshkent shahridagi 2 ta qayta yuklash stansiyasini rekonstruksiya qilish va 1 ta qayta yuklash stansiyasini yopish.3. “Maxsustrans” DUKning Chilonzor va Mirobod tuman filiallari avtoparklarini rekonstruksiya qilish.4. Yangi servis markazini qurish.5. Yangi konteynerlar xarid qilish:maxsus texnikalar uchun — 300 ta;ishlatilib boʻlingan simobli lampa, batareyka va boshqalarni toʻplash uchun — 500 ta;6. QMCH poligonlarida foydalanish uchun 14 ta maxsus texnika xarid qilish.2019-yil avgust2020-yil sentabr2019 — 2021-yillar2019 — 2021-yillar2019 — 2021-yillar2019 — 2021-yillarOsiyo taraqqiyot bankining kredit mablagʻlari (33,1 mln. AQSH dollari)Toshkent shahar hokimligi Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Davlat ekologiya qoʻmitasi, “Maxsustrans” DUK“Maxsustrans” DUKning moddiy texnika bazasini mustahkamlash.Avtoparkni yangilash hisobiga koʻrsatilayotgan xizmatlar sifatini yaxshilash.Qayta yuklash stansiyalarini modernizatsiya qilish hisobiga ularning quvvatini sutkasiga 700 tonnadan 1000 tonnaga oshirish.13.Osiyo taraqqiyot banki ishtirokida ikkita shahar misolida (Toshkent va Bekobod shaharlari) “Davlat xususiy sheriklik tamoyili sharoitida QMCHlarni boshqarishning toʻliq jarayoni konsepsiyasini ishlab chiqish”.1. Toshkent va Bekobod shaharlarida sanitariya jihatidan tozalash xizmatlarining DXSH asosida ishlab chiqilishi mumkin boʻlgan, loyihaning optimal tuzilmasini belgilab olish.2. Chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida koʻrsatilayotgan xizmatlar hajmi, xarajatlar hisobi, iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiqligi, shuningdek, xususiy sektor ishtirokining imkoniyatlarini hisobga olgan holda, loyihalarni amalga oshirish uchun konsepsiya ishlab chiqish.3. Tasdiqlangan konsepsiya doirasida DXSH asosida loyihalarni amalga oshirish uchun xususiy sheriklarni tanlab olish boʻyicha tanlov (tender) talablarini ishlab chiqish.2019-2020-yillarOsiyo taraqqiyot bankining texnik koʻmagi (Osiyo-Tinch okeani mintaqasi) Grant mablagʻlari (650 ming. AQSH dollari)Davlat ekologiya qoʻmitasi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligiQMCHlarning morfologik tarkibi va hududlarning geografik tavsiflari asosida QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi DXSHning turli shakllarini tahlil qilish va aniqlash imkoniyatlarini oshirish. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi DXSH loyihalarini tanlab olish imkoniyatlarini oshirish.17.Koreyaning Ekologik sanoat va texnologiyalar instituti (KEITI) ishtirokida “Fargʻona viloyatida qattiq maishiy chiqindilarni boshqarish tizimini yaxshilash boʻyicha Bosh rejani ishlab chiqish” loyihasini amalga oshirish.1. Sanitariya jihatidan tozalash tashkilotlar mutaxassislarini oʻqitish.2. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida ustuvor maqsadlarni belgilash va rejalashtirish.3. QMCHlarni toʻplash, tashish, utilizatsiya qilish va qayta ishlash jarayonlarini takomillashtirishga qaratilgan dastur ishlab chiqish.4. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida yoʻl xaritasini ishlab chiqish.5. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida seminar va treninglar oʻtkazish.6. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida ekologik tadbirlarni oʻtkazish (reklama materiallarini tarqatish va x.k.).2019-2020-yillarKoreyaning Ekologik sanoat va texnologiyalar instituti (KEITI)ning grant mablagʻlari (710 ming.AQSH dollari)Davlat ekologiya qoʻmitasi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligiFargʻona viloyatida qattiq maishiy chiqindilarni boshqarish tizimini takomillashtirish.Bosh rejadan kelib chiqib, Fargʻona viloyatida investitsiya loyihalarini amalga oshirish uchun maqbul biznes rejalarning ishlab chiqilishiga koʻmak berish.18.“Sejin G&E Co., Ltd” kompaniyasi (Koreya Respublikasi) ishtirokida “Toshkent viloyatining “Ohangaron” va “Maydontol” maishiy chiqindilar poligonlarida hosil boʻladigan chiqindi gazini qayta ishlash hisobiga elektr energiyasini ishlab chiqarish” loyihasini amalga oshirish.1. “Ohangaron” (Ohangaron tumani) poligonini yopish.2. Poligonda gazni ushlab qolish va foydalanish tizimini joriy etish.3. Poligonlarda hosil boʻladigan chiqindi gazidan (metandan) umumiy ishlab chiqarish quvvati kamida 16 MVt (har birining quvvati 1 560 kVt boʻlgan 10 ta qurilma va har birining quvvati 500 kVt boʻlgan 2 ta qurilma) boʻlgan elektr energiyasi ishlab chiqaradigan 12 ta yangi zamonaviy generatorlar va yordamchi uskunalarni oʻrnatish.2023 — 2026-yillar“Sejin G&E Co., Ltd” kompaniyasining toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiya mablagʻlari (55 mln.AQSH dollari)Davlat ekologiya qoʻmitasi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Toshkent viloyati hokimligiIkkita poligonni yopish va yer uchastkalarini rekultivatsiya qilish.Poligonlarni chiqindi gazini ushlab qolish tizimlari bilan jihozlash. Yiliga 5840 MVt elektr energiyasini ishlab chiqarish.Qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan samarali foydalanish.V. Sanitariya jihatidan tozalash sohasida xizmatlarni rivojlantirish5.1. Sanitariya jihatidan tozalash sohasida xizmatlar koʻrsatishni tashkillashtirishni samarali taʼminlash19.Maishiy chiqindilarni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha xizmatlar koʻrsatish uchun tuman va shahar hududlarini “E-AUKSION” elektron savdo platformasi orqali elektron auksion yoʻli bilan biriktirish.Maishiy chiqindilarni toʻplash va olib chiqib ketish xizmatlari bilan qamrab olinganlik holatini va xizmat koʻrsatuvchi tashkilotlari maxsus avtotransport vositalarining yuk tashish quvvati QMCHlarni toʻplash va oʻz vaqtida olib chiqib ketish boʻyicha koʻrsatiladigan xizmatlarning zarur sifatini taʼminlashga muvofiqligi yuzasidan tuman va shahar hududlarini monitoring qilish, xatlovdan oʻtkazish va oʻrganish olib borish. Tuman va shahar hududlarini biriktirish boʻyicha “E-AUKSION” elektron savdo platformasi orqali tanlov savdolarini tashkillashtirish va oʻtkazish. “E-AUKSION” elektron savdo platformasi orqali elektron tanlovlari oʻtkazilishini doimiy tatbiq etib borish.DoimiyBuyurtmachining oʻz mablagʻlariQoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Davlat ekologiya qoʻmitasiSanitariya jihatidan tozalash sohasida xizmatlar koʻrsatish uchun hududlarni biriktirishda ochiqlik va shaffoflik prinsiplariga rioya etishni taʼminlash. Sanitariya jihatidan tozalash sohasida xizmatlar koʻrsatish uchun talabgorlarni tanlab olishni tizimlashtirish. Sanitariya jihatidan tozalashga ixtisoslashtirilgan tashkilotlar oʻrtasida teng raqobat sharoitlarini yaratish. Sanitariya jihatidan tozalashga ixtisoslashtirilgan tashkilotlar samaradorligini yanada oshirish. Sanitariya jihatidan tozalash sohasida xizmatlar koʻrsatish mexanizmlarini rivojlantirish va tizimlashtirish, shuningdek, ularning sifatini oshirish.5.2. Shaharlarning koʻp kvartirali turar-joy sektorida qattiq maishiy chiqindilarni saralab toʻplashni joriy qilish5.3. Chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni kompleks amalga oshirish klasterlar faoliyatini takomillashtirish22.“ANDIJON SPESIAL ECO TRANS” MCHJning moddiy texnik bazasini mustahkamlash (Andijon viloyati).1. 159 ta maxsus texnika xarid qilish, shu jumladan:40 ta chiqindi tashish texnikasi;50 ta chiqindi tashish texnikasi, 2 ta buldozer;60 ta chiqindi tashish texnikasi, 2 ta buldozer, 5 ta avtoyuklagich.2019 — 2021-yillarTashabbuskorning oʻz mablagʻlari, moliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (9,4 mln. AQSH dollari)“ANDIJON SPESIAL ECO TRANS” MCHJTransport parkini modernizatsiyaqilish. QMCHlarni toʻplash va tashish boʻyicha xizmatlar koʻrsatish sifatini yaxshilash. Maxsus texnikalardan samarali foydalanilishini taʼminlash.2. 200 ta maxsus texnika sotib olish hisobiga avtoparkni yangilash va kengaytirish, shu jumladan:180 ta chiqindi tashish texnikasi;20 ta QMCH poligonlari uchun maxsus texnika.2022 — 2028-yillarTashabbuskorning oʻz mablagʻlari, moliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (10 mln. AQSH dollari)“ANDIJON SPESIAL ECO TRANS” MCHJ3. 16 ta avtoparkni qurish va rekonstruksiya qilish, shu jumladan:2 ta yangi avtopark qurish;14 ta avtoparkni rekonstruksiya qilish.2022-yil dekabrTashabbuskorning oʻz mablagʻlari, moliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari(mablagʻlar miqdori loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqish natijalariga muvofiq aniqlanadi)Andijon viloyati hokimligi,“ANDIJON SPESIAL ECO TRANS” MCHJ4. Aholi yashash punktlarida 70 ta yangi CHTSHlarini qurish va ularni 500 ta konteyner bilan jihozlash, shu jumladan:yangi CHTSHlar uchun — 280 ta;mavjud CHTSHlar uchun — 220 ta.2019 — 2022-yillarTashabbuskorning oʻz mablagʻlari, moliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (3,5 mlrd. soʻm)Andijon viloyati hokimligi,“ANDIJON SPESIAL ECO TRANS” MCHJSanitariya jihatidan tozalash infratuzilmasini modernizatsiya qilish va rivojlantirish. Namunali yoki alohida loyihalarga muvofiq yangi CHTSHlarini qurish. Mavjud va yangi CHTSHlarini konteynerlar bilan jihozlash.5. 3 ta qayta yuklash stansiya (punkt)larini, shu jumladan qayta yuklash uzellini (zichlash uskunalarisiz va zichlash uskunalari bilan) qurish.2020 — 2025-yillarTashabbuskorning oʻz mablagʻlari, moliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (mablagʻlar miqdori loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqish natijalariga muvofiq aniqlanadi)Andijon viloyati hokimligi, “ANDIJON SPESIAL ECO TRANS” MCHJQayta yuklash stansiya (punkt)larini qurish.QMCHlarni tashish tizimini takomillashtirish.23.“BEREJLIVOST” XIKning moddiy texnik bazasini mustahkamlash (Navoiy viloyati).1. 60 ta maxsus texnika xarid qilish, shu jumladan:25 ta chiqindi tashish texnikasi;35 ta chiqindi tashish texnikasi.2019 — 2021-yillar2022 — 2025-yillarTashabbuskorning oʻz mablagʻlari, moliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (5,0 mln. AQSH dollari)“BEREJLIVOST” XIKTransport parkini modernizatsiya qilish. QMCHlarni toʻplash va tashish boʻyicha xizmatlar koʻrsatish sifatini yaxshilash. Maxsus texnikalardan samarali foydalanilishini taʼminlash.2. Aholi yashash punktlarida 250 ta yangi CHTSHlarini qurish va ularni 800 ta konteyner bilan jihozlash, shu jumladan:150 ta CHTSH qurish va 300 ta konteyner bilan jihozlash;100 ta CHTSH qurish va 500 ta konteyner bilan jihozlash.2019 — 2021-yillar2022 — 2025-yillarTashabbuskorning oʻz mablagʻlari, moliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (1,2 mln. AQSH dollari)Navoiy viloyati hokimligi, “BEREJLIVOST” XIKSanitariya jihatidan tozalash infratuzilmasini modernizatsiya qilish va rivojlantirish. Namunali yoki alohida loyihalarga muvofiq yangi CHTSHlarini qurish. Yangi CHTSHlarini konteynerlar bilan jihozlash.3. 4 ta avtopark (avtogaraj) qurish.2019 — 2025-yillarTashabbuskorning oʻz mablagʻlari, moliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (300 ming AQSH dollari)“BEREJLIVOST” XIKTransport parkini modernizatsiya qilish. Maxsus texnikalardan samarali foydalanilishini taʼminlash.4. Navoiy viloyatida joylashgan 4 ta QMCH poligonini tartibga keltirish, shu jumladan:2 ta QMCH poligoni;2 ta QMCH poligoni.2019 — 2021-yillar2022 — 2025-yillarTashabbuskorning oʻz mablagʻlari, moliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (2 mln. AQSH dollari)Navoiy viloyati hokimligi, “BEREJLIVOST” XIKMavjud QMCH poligon (chiqindi xona)larni sanitariya va ekologik talablarga muvofiqlashtirish.24.“GULISTON MAXSUS TRANS” MCHJning moddiy texnik bazasini mustahkamlash (Sirdaryo viloyati).Aholi punktlarida 10 ta yangi CHTSHlarini qurish va ularni 200 ta konteyner bilan jihozlash.2019 — 2028-yillarTashabbuskorning oʻz mablagʻlari, moliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (221 ming AQSH dollari)Sirdaryo viloyati hokimligi, “GULISTON MAXSUS TRANS” MCHJSanitariya jihatidan tozalash infratuzilmasini modernizatsiya qilish va rivojlantirish.Namunali yoki alohida loyihalarga muvofiq yangi CHTSHlarini qurish. Mavjud va yangi CHTSHlarini konteynerlar bilan jihozlash.25.“EKO NOUSE” MCHJning moddiy texnik bazasini mustahkamlash (Jizzax viloyati).Aholi punktlarida 40 ta yangi CHTSHlarini qurish va ularni 200 ta konteyner bilan jihozlash.2019 — 2028-yillarTashabbuskorning oʻz mablagʻlari, moliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (72 ming AQSH dollari)Jizzax viloyati hokimligi, “EKO NOUSE” MCHJSanitariya jihatidan tozalash infratuzilmasini modernizatsiya qilish va rivojlantirish. Namunali yoki alohida loyihalarga muvofiq yangi CHTSHlarini qurish.Mavjud va yangi CHTSHlarini konteynerlar bilan jihozlash.5.4. Chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni kompleksli amalga oshirish klasterlarining maishiy chiqindilarni qayta ishlash boʻyicha salohiyatini rivojlantirish26.“ANDIJON SPESIAL ECO TRANS” MCHJning ishlab chiqarish salohiyatini oshirish (Andijon viloyati).Xorijiy kompaniya ishtirokida “Maishiy chiqindilar poligonida hosil boʻladigan chiqindi gazini qayta ishlash hisobiga elektr energiyasini ishlab chiqarish” loyihasini amalga oshirish:poligonda gazni ushlab qolish va foydalanish tizimini joriy etish;maishiy chiqindi poligonlarida hosil boʻladigan chiqindi gazi (metan)ni elektr energiyasiga aylantirib beradigan yangi zamonaviy gaz turbina generatorlarini oʻrnatish.2025 — 2028-yillarToʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalar (mablagʻlar miqdori loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqish natijalariga muvofiq aniqlanadi)Davlat ekologiya qoʻmitasi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, “ANDIJON SPESIAL ECO TRANS” MCHJMavjud poligonlarni tashlamalarni ushlab qolish tizimlari bilan jixozlar. Poligonlarda hosil boʻladigan issiqxona gazlarining salbiy taʼsirini kamaytirish. Elektr energiyasini ishlab chiqarish. Qayta tiklanadigan energiya manbalaridan samarali foydalanish.“DILMAK MACNINE” (Turkiya) kompaniyasi ishtirokida “Chiqindilardan tayyor trikotaj mahsulotlarini ishlab chiqarish” loyihasini amalga oshirish:tayyor trikotaj mahsulotlarini ishlab chiqaruvchi, maishiy chiqindilarni sanoatda kompleksli qayta ishlash klasteri asosidagi tikuv-toʻqimachilik kombinatini yaratish (umumiy yillik quvvati 3,5 ming tonna QMCHlarni qayta ishlash).2020 — 2022-yillarToʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalar (20 mln. AQSH dollari), Tashabbuskorning oʻz mablagʻlari (20 mln. AQSH dollari)“ANDIJON SPESIAL ECO TRANS” MCHJMaishiy chiqindilarni qayta ishlash, paxta-tolasi olish va eksportbop tayyor trikotaj mahsulotlarini ishlab chiqarishga qadar qayta ishlash.“Kelgusida qayta ishlash uchun QMCHlardan birlamchi xom ashyo (yonilgʻi (piroliz), biogumus, kompost va boshqalar)olish” loyihasini amalga oshirish;QMCHlardan birlamchi xom ashyo olish uchun kichik sexlar yaratish.2019 — 2025-yillarTashabbuskorning oʻz mablagʻlari, moliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (2,0 mln.AQSH dollari)“ANDIJON SPESIAL ECO TRANS” MCHJQMCHlarni qaytaishlash, QMCHlardan 65 % gacha foydali moddalarni ajratib olgan holda, birlamchi xomashyo olish. QMCHlarning resurs qismini ishlab chiqarishga jalb qilish.27.“BEREJLIVOST” XIKning ishlab chiqarish salohiyatini oshirish (Navoiy viloyati).QMCHlarni kompleksli qayta ishlash boʻyicha loyihani amalga oshirish:1) QMCHlarni qayta ishlash boʻyicha 5 ta kompleks (obyekt) qurish, shu jumladan:2 ta kompleks;1 ta kompleks;1 ta kompleks.2) biogumus olish boʻyicha 2 ta obyekt yaratish.3) QMCH poligonlarida foydalanish uchun 6 ta maxsus texnika xarid qilish.4) 4 ta qayta yuklash stansiyalarini yaratish, shu jumladan:2019 — 2021-yillarda — 1 ta stansiya;2022 — 2025-yillarda — 3 ta stansiya.2019 — 2021-yillar2022 — 2025-yillar2026 — 2028-yillar2019 — 2025-yillarXalqaro moliya institutlari va tijorat banklarining jalb etiladigan mablagʻlari(7,0 mln.AQSH dollari)“BEREJLIVOST” XIKQMCHlarning resurs qismini ishlab chiqarishga jalb qilish. QMCHlardan energetik foydalanish. QMCHlarni kompleksli boshqarish vazifasini bajarish, shuningdek, QMCH poligonlaridan lozim darajada foydalanish.QMCHlarni tashish tizimini takomillashtirish.QMCH poligonlarida quyidagi quvvatga ega saralash liniyalarini oʻrnatish:yiliga 100 ming tonna;yiliga 200 ming tonna;yiliga 200 ming tonna.2022 — 2028-yillarXalqaro moliya institutlari va tijorat banklarining jalb etiladigan mablagʻlari(1,7 mln.AQSH dollari)“BEREJLIVOST” XIKQMCHlarning resurs qismini ishlab chiqarishga jalb qilish. QMCHlarni koʻmish hajmlarini kamaytirish. Poligonlarning xizmat muddatlarini uzaytirish va yer resurslaridan oqilona foydalanilishini taʼminlash.28.“ANOLITRANS” MCHJning ishlab chiqarish salohiyatini oshirish (Buxoro viloyati).1. 3 ta ishlab chiqarish obyektini qurish, shu jumladan:PET tola ishlab chiqarish;kompost ishlab chiqarish;bio oʻgʻit ishlab chiqarish.2019-yil noyabrTashabbuskorning oʻz mablagʻlari (14,0 mlrd. soʻm)Buxoro viloyati hokimligi, “ANOLITRANS” MCHJQMCHlarning resurs qismini ishlab chiqarishga jalb qilish. QMCHlarni koʻmish hajmlarini kamaytirish. Poligonlarning xizmat muddatlarini uzaytirish va yer resurslaridan oqilona foydalanilishini taʼminlash.2. Jondor va Romiton tumanlarida QMCHlarni saralashning koʻchma liniyalarini oʻrnatish.2021 — 2024-yillarMoliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (2,4 mln. AQSH dollari)3. QMCHlarni yoqish hisobiga elektr energiyasi olish boʻyicha obyekt yaratish.2025 — 2028-yillarMoliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari(30 mln. AQSH dollari)29.“BIO TEXNO ECO” MCHJning ishlab chiqarish salohiyatini oshirish (Surxondaryo viloyati).1. 4 ta obyektini qurish, shu jumladan:PET tola ishlab chiqarish boʻyicha;plastik quvurlar ishlab chiqarish boʻyicha;kompost ishlab chiqarish boʻyicha;bio oʻgʻit ishlab chiqarish boʻyicha.2019-yil noyabrTashabbuskorning oʻz mablagʻlari (10,6 mlrd. soʻm)Surxondaryo viloyati hokimligi, “BIO TEXNO ECO” MCHJQMCHlarning resurs qismini ishlab chiqarishga jalb qilish. Poligonlarning xizmat muddatlarini uzaytirish va yer resurslaridan oqilona foydalanilishini taʼminlash.2. Denov, Sariosiyo, Uzun, Shoʻrchi, Jarqoʻrgʻon, Qumqoʻrgʻon, Oltinsoy, Sherobod, Boysun, va Qiziriq tumanlarida QMCHlarni saralashning koʻchma liniyalarini oʻrnatish.2019 — 2023-yillarMoliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (27,5 mln. AQSH dollari)3. QMCHlarni yoqish hisobiga elektr energiyasi olish boʻyicha obyekt yaratish.2025 — 2028-yillarMoliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (40 mln. AQSH dollari)30.“URGANCN AVTO ECO TRANS” MCHJning ishlab chiqarish salohiyatini oshirish (Xorazm viloyati).1. PET tola ishlab chiqarish obyektini qurish.2019-yil dekabrTashabbuskorning oʻz mablagʻlari (10 mlrd. soʻm)Xorazm viloyati hokimligi, “URGANCN AVTO ECO TRANS” MCHJQMCHlarning resurs qismini ishlab chiqarishga jalb qilish. Poligonlarning xizmat muddatlarini uzaytirish va yer resurslaridan oqilona foydalanilishini taʼminlash.2. Gurlan va Xazorasp tumanlarida QMCHlarni saralashning koʻchma liniyalarini oʻrnatish.2021 — 2024-yillarMoliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (2,4 mln. AQSH dollari)3. Qoʻshkoʻpir tumanida QMCHlarni yoqish hisobiga elektr energiyasi olish obyektini yaratish.2025 — 2028-yillarMoliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (30 mln. AQSH dollari)31.“GULISTON MAXSUS TRANS” MCHJning ishlab chiqarish salohiyatini oshirish (Sirdaryo viloyati).1. Mavjud QMCH poligonlarini tartibga keltirish va QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish obyektlarini qurish:2 ta QMCH poligonini tartibga keltirish;poligonlarga saralash liniyalarini oʻrnatish:kompost va bio oʻgʻit ishlab chiqarish.2019-yil dekabrTashabbuskorning oʻz mablagʻlari (14 mlrd. soʻm)Sirdaryo viloyati hokimligi, “GULISTON MAXSUS TRANS” MCHJQMCHlarning resurs qismini ishlab chiqarishga jalb qilish. Poligonlarning xizmat muddatlarini uzaytirish va yer resurslaridan oqilona foydalanilishini taʼminlash.2. Yangiyer va Sirdaryo tumanlarida QMCHlarni saralashning koʻchma liniyalarini oʻrnatish.2022 — 2024-yillarMoliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (2,4 mln. AQSH dollari)3. Poligonlarni rekultivatsiya qilish va estakada qurish.2021 — 2024-yillarTashabbuskorning oʻz mablagʻlari (estakada qurish uchun 12,0 mlrd. soʻm)32.“ECO NOUSE” MCHJning ishlab chiqarish salohiyatini oshirish (Jizzax viloyati).1. 3 ta obyektini qurish, shu jumladan:PET tola ishlab chiqarish boʻyicha;kompost ishlab chiqarish boʻyicha;bio oʻgʻit ishlab chiqarish boʻyicha.2019-yil dekabrTashabbuskorning oʻz mablagʻlari (8,0 mlrd. soʻm)Jizzax viloyati hokimligi, “ECO NOUSE” MCHJQMCHlarning resurs qismini ishlab chiqarishga jalb qilish.Poligonlarning xizmat muddatlarini uzaytirish va yer resurslaridan oqilona foydalanilishini taʼminlash.Doʻstlik va Zarbdor tumanlarida QMCHlarni saralashning koʻchma liniyalarini oʻrnatish.2022 — 2024-yillarMoliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (2,4 mln. AQSH dollari)Jizzax viloyati hokimligi, “ECO NOUSE” MCHJJizzax tumanida QMCHlarni yoqish hisobiga elektr energiyasi olish obyektini yaratish.2025 — 2028-yillarMoliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (30 mln. AQSH dollari)Jizzax viloyati hokimligi, “ECO NOUSE” MCHJ33.Uzoq muddatli loyihalarni amalga oshirish uchun DXSH mexanizmlarini takomillashtirish va ularning investitsiyaviy jozibadorligini oshirish.1. Dastlabki texnik-iqtisodiy asoslanishini va/yoki texnik-iqtisodiy asoslanishini mavjud boʻlgan DXSH boʻyicha tajriba loyihalarini belgilash.2. Klasterlar tashkil etish yoʻli bilan DXSH loyihalarini amalga oshirish uchun toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalarni jalb qilish.3. “Toza hudud” DUK mulkini QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni kompleks amalga oshirish klasterlariga bosqichma-bosqich berishning qonuniy choralarini koʻrish.2022 — 2028-yillarTashabbuskorning oʻz mablagʻlari, toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalar (mablagʻlar miqdori loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqish natijalariga muvofiq aniqlanadi)QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni kompleks amalga oshirish klasterlari, Davlat ekologiya qoʻmitasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari.DXSH loyihalariga davlat koʻmagi koʻrsatish jarayonining ochiqligini oshirish. Davlat koʻmagini optimallashtirish va uni yanada samaraliroq loyihalarga yoʻnaltirish.VI. Ekologik bilim va ekologik madaniyatni oshirish34.Aholining sanitariya-ekologik va huquqiy savodxonligini oshirishga qaratilgan keng koʻlamli axborot kampaniyasini olib borish.Aholining ekologik savodxonligini oshirish maqsadida bosma va elektron ommaviy axborot vositalari hamda ijtimoiy tarmoqlarda, aniq bir maqsadli ijtimoiy guruh (bolalar, oʻquvchi yoshlar, uy bekalari, shahar va qishloq aholi yashash punktlari aholisi)ga yoʻnaltirilgan, respublika va butun jahonda QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirishning dolzarb masalalarni keng yoritish.Doimiy tarzdaTalab etilmaydiOʻzbekiston Milliy axborot agentligi, Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi, Elektron ommaviy axborot vositalari milliy assotsiatsiyasi, Davlat ekologiya qoʻmitasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari.Tabiatni muhofaza qilish organlari faoliyatining ochiqligini taʼminlash; Ekologik xavfsizlikni taʼminlash va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida davlat boshqaruvini takomillashtirish boʻyicha amalga oshirilayotgan islohotlarning mohiyati va ahamiyati toʻgʻrisida aholini xabardor qilish. Aholining QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi bilim darajasini oshirish va aholining ekologik madaniyatini shakllantirish. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi masalalarda jamoatchilik va fuqarolik jamiyati institutlari bilan yaqindan hamkorlikni taʼminlash.35.Aholining QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi bilim darajasini oshirish boʻyicha tadbirlar (profilaktika chora-tadbirlari)ni tashkillashtirish.Aholi va tadbirkorlik subyektlari orasida QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasi hamda mazkur sohadagi qonun buzarliklar uchun javobgarlik masalalarini tushuntirishga qaratilgan uchrashuvlar, seminarlar, treninglar va davra suhbatlarini oʻtkazish;OAVlarida KMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish masalalari yuzasidan axborot va maqolalar tayyorlash.QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirishning dolzarb masalalariga bagʻishlangan bannerlarni yaratish va oʻrnatish.Doimiy tarzdaTalab etilmaydiDavlat ekologiya qoʻmitasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari.QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida huquqbuzarliklar darajasini pasaytirish. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi masalalarda tadbirkorlik subyektlari bilan yaqindan hamkorlikni taʼminlash. Aholining ekologik madaniyatini va huquqiy savodxonligini oshirish.36.Bolalar va yoshlarning QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish masalalari boʻyicha bilim darajasini oshirish.Bolalarda ekologik savodxonlikni oshirish va QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish madaniyatini shakllantirishga yoʻnaltirilgan uslubiy qoʻllanmalarni ishlab chiqish.2019-yil oktabrTalab etilmaydiMaktabgacha taʼlim vazirligi,Davlat ekologiya qoʻmitasiBolalar va yoshlarda ekologik savodxonlikni oshirish va QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish madaniyatining shakllanishini rivojlantirish.Yoshlarda ekologik savodxonlikni oshirish va QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish madaniyatini shakllantirishga yoʻnaltirilgan dasturni ishlab chiqish va tasdiqlash uchun Vazirlar Mahkamasiga taqdim etish.2019-yil noyabrTalab etilmaydiXalq taʼlimi vazirligi,Davlat ekologiya qoʻmitasi37.QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish masalalari boʻyicha ijtimoiy reklama maʼlumotlarini tarqatishni tashkillashtirish.QMCHlarni saralab toʻplashning eng yaxshi ijtimoiy reklamasi uchun tanlov oʻtkazish. Televideniyeda QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish, shu jumladan ularni saralab toʻplash masalalari boʻyicha ijtimoiy reklamalarni joylashtirish.2019-yil sentabrEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish jamgʻarmasi mablagʻlariDavlat ekologiya qoʻmitasi,Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasiAholining QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi bilim darajasini oshirish va ekologik madaniyatini shakllantirish. Aholini QMCHlarni saralab toʻplash usulidan foydalanishga jalb qilish.38.Jismoniy va yuridik shaxslarni QMCHlarni va ikkilamchi moddiy resurslarni saralab toʻplashga jalb qilish, shuningdek, ularning noqonuniy tashlab ketilishi (joylashtirilishi)ni oldini olishga qaratilgan tadbirlarni tashkillashtirish.QMCHlarni saralab toʻplash boʻyicha axborot maʼlumotlarini tayyorlash va tarqatish.QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirishning dolzarb masalalari, shu jumladan ularni saralab toʻplashga bagʻishlangan bannerlarni tayyorlash va oʻrnatish.OAVlarida QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish, shu jumladan ularni saralab toʻplash masalalari yuzasidan axborot va maqolalar tayyorlash.QMCHlarni saralab toʻplash va ularning hosil boʻlishini oldini olish boʻyicha uchrashuvlar, seminarlar va treninglarni tashkillashtirish.Doimiy tarzdaEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish jamgʻarmasi mablagʻlariDavlat ekologiya qoʻmitasi39.Aholi yashash punktlarini obodonlashtirish va sanitariya jihatidan tozalash tadbirlarini tashkillashtirish va oʻtkazish.Ruxsat etilmagan (tartibsiz) chiqindixonalarni bartaraf etish boʻyicha ekologik hashar (shanbalik)larni oʻtkazish;Obodonlashtirish obyektlarida — “Toza shaharda bahor” va “Toza shaharda kuz” yoshlar aksiyalarini oʻtkazish;Butunjahon atrof-muhit kuniga bagʻishlangan “Toza shahar” ekologik aksiyasini oʻtkazish.Har yilimart-aprel,iyul-avgust,noyabr-oktabrHar yilimart-aprel,oktabr-noyabrHar yiliiyunTalab etilmaydiQoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston Yoshlar uyushmasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklariAholining QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi bilim darajasini oshirish va aholining ekologik madaniyatini shakllantirish. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi masalalarda jamoatchilik va fuqarolik jamiyati institutlari bilan yaqindan hamkorlikni taʼminlash.VII. Sanitariya jihatidan tozalash sohasida narxlarning shakllanishini takomillashtirish40.QMCHlarning toʻplanish meʼyorlarini aniqlash boʻyicha tadqiqot va xronometraj ishlarini olib borish.QMCHlarning toʻplanish meʼyorlarini aniqlash boʻyicha tajriba tadqiqot va xronometraj ishlarini oʻtkazish.QMCHlarning toʻplanish meʼyorlarini tasdiqlash.QMCHlarning toʻplanish meʼyorlarini respublikaning ijtimoiy-iqtisodiy holatidan kelib chiqib, qayta koʻrib chiqish.2019 — 2020-yillarHar besh yildaEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish jamgʻarmasi mablagʻlari, grant mablagʻlariDavlat ekologiya qoʻmitasi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, manfaatdor vazirlik va idoralarKelgusida QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida infratuzilma obyektlarini yaratish boʻyicha rejalashtirish imkoniyatini beruvchi QMCHlarning toʻplanish meʼyorlarini aniqlash va tasdiqlash.41.Sanitariya jihatidan tozalash sohasida tariflarni optimallashtirish.QMCHlarni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha operativ xarajatlarni aniqlash uchun tajriba tadqiqot va xronometraj ishlarini oʻtkazish.2020 — 2021-yillarEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish jamgʻarmasi mablagʻlariDavlat ekologiya qoʻmitasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, manfaatdor vazirlik va idoralarQMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida narxlar shakllanishining moslashuvchan tizimini yaratish. Sanitariya jihatidan tozalash sohasida QMCHlarni qayta ishlash va koʻmish xarajatlarini hisobga olgan holda, xizmatlarning preyskurantini shakllantirish.VIII. Chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida davlat ekologik nazoratini olib borish42.Chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida monitoring oʻtkazish.QMCHlarni noqonuniy joylashtirish va ularning hosil boʻlish va joylashtirish joylarida yoqish holatlarini monitoring qilish tadbirlarini oʻtkazish.Monitoring natijalarini oʻrganish.Mavjud muammoli masalalarni aniqlash va ularni hal etish boʻyicha tegishli choralarni koʻrish.Doimiy tarzdaTalab etilmaydiDavlat ekologiya qoʻmitasi, Vakolatli vazirlik va idoralarTabiatni muhofaza qilish sohasida huquqbuzarliklar profilaktikasi. Ekologik xavfsizlikning yuqori darajasini taʼminlash.43.Tezkor nazorat tadbirlarini oʻtkazish.QMCHlarni noqonuniy joylashtirish va ularning hosil boʻlish va joylashtirish joylarida yoqish holatlarini aniqlash hamda ularni oldini olish boʻyicha ekologik reyd nazoratini oʻtkazish.OAV vakillari ishtirokida QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi joriy holatni yoritish maqsadida reydlar oʻtkazish.QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi huquqbuzarlarni aniqlash.QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi huquqbuzarlarga nisbatan taʼsir choralarini koʻrish.Doimiy tarzdaTalab etilmaydiDavlat ekologiya qoʻmitasi, Vakolatli vazirlik va idoralarQMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi huquqbuzarlik darajasini kamaytirish. Ekologik xavfsizlikning yuqori darajasini taʼminlash. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi masalalarda tadbirkorlik subyektlari bilan yaqindan hamkorlikni taʼminlash. Aholining ekologik madaniyatini va huquqiy savodxonligini oshirish.