OʻZBEKISTON RESPUBLIKASIDA DAVLAT ARXITEKTURA-QURILISh NAZORATI BOShQARMASI TOʻGʻRISIDAGI VA DAVLAT IDORADAN TAShQARI EKSPERTIZA BOSh BOShQARMASI TOʻGʻRISIDAGI NIZOMLARNI TASDIQLASh HAQIDA
(resolution, 2003-12-02)

Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Quyidagilar tasdiqlansin: Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasining Davlat arxitektura-qurilish nazorati boshqarmasi (“Davarxitektqurilishnazorat”) toʻgʻrisida Nizom 1-ilovaga muvofiq; Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasining Davlat idoradan tashqari ekspertiza bosh boshqarmasi (“Boshdavlatekspertiza”) toʻgʻrisida Nizom 2-ilovaga muvofiq. 2. Qurilish sifatini oshirish, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasining “Davarxitektqurilishnazorat” organlari faoliyati ustidan nazoratni kuchaytirish masalalarida tegishli tartib oʻrnatish maqsadida respublikada qurilish mahsulotlari sifatining ahvoli masalalari boʻyicha bir yilda kamida ikki marta seminar-kengashlar oʻtkazib turilsin. 3. Belgilab qoʻyilsinki, loyiha tashkilotlari va buyurtmachilar 1995-yildan boshlab respublika hududida obyektlar qurilishi qiymati hisob-kitoblarida “Davarxitektqurilishnazorat” organlariga sarflanadigan xarajatlarni, qurilishning smeta qiymatini koʻpaytirmagan holda, nazorat funksiyalarini bajarish boʻyicha xarajatlar tarkibida 0,10 foiz miqdorida nazarda tutadilar. Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi bilan kelishgan holda bir oy muddatda ushbu mablagʻlarni “Davarxitektqurilishnazorat” organlari schyotlariga oʻtkazish tartibini va ulardan belgilangan maqsadda foydalanish shartlarini belgilasin. “Davarxitektqurilishnazorat” organlariga nazorat funksiyalarini bajarish uchun zarur hollarda koʻrsatib oʻtilgan mablagʻlar hisobiga shtatdan tashqari inspektorlarni jalb etishga ruxsat berilsin. 4. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashiga, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklariga mazkur qaror asosida davlat ekspertizasining mahalliy organlari toʻgʻrisidagi nizomlarni ishlab chiqish va tasdiqlash tavsiya etilsin. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi Moliya vazirligi bilan birgalikda bir oy muddatda “Davarxitektqurilishnazorat” ning mahalliy organlarini, qurilayotgan korxonalar direksiyalarini, texnikaviy va mualliflik nazoratini mablagʻ bilan taʼminlash uchun amaldagi qonun hujjatlarida belgilangan ajratmalar miqdori doirasida qurilish-montaj ishlari smeta qiymatidan mablagʻ ajratish miqdori va tartibini belgilasin. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi hamda Adliya vazirligi Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati qarorlarini mazkur qarorga muvofiqlashtirish toʻgʻrisidagi takliflarni bir oy muddatda Vazirlar Mahkamasiga taqdim etsinlar. Respublika vazirliklari va idoralari ana shu muddatda oʻzlarining normativ hujjatlarini mazkur qaror bilan tasdiqlangan normativ hujjatlarga muvofiqlashtirsinlar. 7. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari R.R. Yunusov zimmasiga yuklansin. 1. Davlat arxitektura-qurilish nazorati boshqarmasi (“Davarxitektqurilishnazorat”) Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasining tarkibiy boʻlinmasi hisoblanadi va mazkur Nizom asosida faoliyat koʻrsatadi. 2. “Davarxitektqurilishnazorat” oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga, Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining boshqa qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlariga, qarorlariga va farmoyishlariga, Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasining qarorlariga hamda mazkur Nizomga amal qiladi. 3. “Davarxitektqurilishnazorat” boshqarmasi oʻz vakolati doirasida quyidagilarni amalga oshiradi: ishlab chiqaruvchilar va qurilish ishtirokchilarining idoraviy mansubligi va mulkchilik shakllaridan qatʼi nazar, obyektlar qurilishi, ishlab chiqarilayotgan binokorlik materiallari, buyumlar va konstruksiyalarning sifatini tekshirish; Oʻzbekiston Respublikasi vazirliklari, idoralari va davlat qoʻmitalarining obyektlar qurilishi sifatini nazorat qiluvchi ishlab chiqarish xizmatlariga, loyihalash tashkilotlarining mualliflik nazoratiga uslubiy rahbarlik qilish, ularning faoliyatini muvofiqlashtirish ishini tanlab nazorat qilish; Oʻzbekiston Respublikasi hududida qurilish sifati ustidan nazoratni tashkil etish va amalga oshirish masalalari boʻyicha nizomlar, qoidalar, yoʻriqnomalar, uslubiy va boshqa koʻrsatmalar ishlab chiqish; investitsiya jarayoni ishtirokchilariga obyektlar qurilishi sifati ustidan zarur darajada nazorat oʻrnatilishini taʼminlashda tashkiliy-maslahat va Amaliy yordam berish; qurilish sohasida huquq buzilishlari uchun maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrib chiqishda qatnashish. Oʻzbekiston Respublikasi hududida obyektlar qurilishini va binokorlik materiallari, buyumlar, konstruksiyalar ishlab chiqarishni amalga oshirayotgan qoʻshma korxonalar va chet el firmalariga nisbatan “Davarxitektqurilishnazorat” boshqarmasi, agar xalqaro shartnomalarda boshqacha tartib nazarda tutilmagan boʻlsa, oʻziga berilgan vakolatlardan toʻliq foydalanadi. 4. Qurilish qatnashchilari tomonidan qurilayotgan binolar, inshootlar, ishlab chiqarilayotgan binokorlik materiallari, buyumlar va konstruksiyalarning normativ-texnik va loyiha hujjatlariga muvofiqligini hamda qurilishning barcha bosqichlarida tashkiliy-huquqiy tartibga amal qilinishini taʼminlash “Davarxitektqurilishnazorat” boshqarmasining asosiy vazifalari hisoblanadi. 5. “Davarxitektqurilishnazorat” boshqarmasi oʻziga yuklatilgan vazifalarga muvofiq quyidagi asosiy funksiyalarni bajaradi: a) bajarilayotgan qurilish-montaj ishlari va ishlab chiqarilayotgan binokorlik materiallari, buyumlar va konstruksiyalarning tasdiqlangan normativ-texnik va loyiha hujjatlariga muvofiqligini; b) qurilish qatnashchilari tomonidan normativ-texnik va loyiha hujjatlarida nazarda tutilgan sinovlarning, sʼyomkalarning, oʻlchovlarning oʻz vaqtida va sifatli oʻtkazilishini, shuningdek, zarur texnik-ijro hujjatlarining yuritilishini; v) tasdiqlangan loyihalarning amalga oshirilishi hamda arxitektura-qurilish yechimlari boʻyicha texnik talablarga rioya qilishini; g) Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi tomonidan nazarda tutiladigan roʻyxat boʻyicha qurilishning belgilangan tartibda kelishilgan va tasdiqlangan hujjatlari, shuningdek, pudratchida litsenziyalanadigan faoliyat turlarini va ishlarni amalga oshirish uchun litsenziyalar mavjudligini tanlab tekshiradi; qurilish sifati ustidan ishlab chiqarish nazorati, mualliflik va texnika nazorati yuritilishini nazorat qiladi; binolar, inshootlar, ularning qismlari va tarkibiy elementlari buzilishi sabablarini tekshirish tartibi toʻgʻrisidagi Nizomga muvofiq buzilishlar va buzilish holatlarining sabablarini tekshiruvchi texnik komissiyalar ishida qatnashadi; qurilish mahsulotlari sifatini taʼminlash, qurilish qonunchiligiga rioya qilish masalalari boʻyicha davlat nazoratining boshqa organlari, ilmiy-tadqiqot, loyiha va jamoat tashkilotlari bilan oʻzaro hamkorlik qiladi; amalga oshiriladigan nazorat natijalari boʻyicha materiallarni umumlashtiradi va tahlil qiladi, normativ talablar, uslubiy va amal qilinuvchi materiallarni takomillashtirish boʻyicha tegishli takliflarni ishlab chiqadi; Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq qurilish sohasidagi qonunni buzishlar uchun jazolar qoʻllash toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrib chiqish boʻyicha takliflar kiritadi. 6. “Davarxitektqurilishnazorat” boshqarmasi: bajarilayotgan qurilish-montaj ishlarining va ishlab chiqarilayotgan binokorlik materiallari, konstruksiyalar va buyumlarning sifatini tekshirish maqsadida, qurilish usulidan va mulkchilik shakllaridan qatʼi nazar, qurilish obyektlariga hamda binokorlik materiallari va buyumlari ishlab chiqaruvchi korxonalarga toʻsiqsiz kirish; qurilish-montaj ishlarining va qoʻllanilayotgan materiallar, buyumlar va konstruksiyalarning sifatini aniqlash uchun zarur boʻlgan loyiha-smeta, texnologik va ijro hujjatlarini, boshqa materiallarni pudratchilar, buyurtmachilar, loyihalashtiruvchilardan tanishish uchun olish; zarurat boʻlganda pudratchilar va buyurtmachilarga konstruksiyalarning ayrim elementlarini ochishni, tuproq, materiallar, muhandislik tizimlarini sinab koʻrishni topshirish, ekspertlarni jalb etish; qurilish tugallangan obyektlarni foydalanishga qabul qilib olish boʻyicha komissiyalar ishida qatnashish; oʻz vakolatlari doirasida tasdiqlangan loyihalarning, qurilish normalari va qoidalari, boshqa normativ-texnik hujjatlarning yoʻl qoʻyilgan buzilishini bartaraf etish toʻgʻrisida qurilish qatnashchilari va materiallarni tayyorlovchilar bajarishi majburiy boʻlgan koʻrsatmalar berish; loyihalash tashkilotlarining mualliflik nazorati ishlarini tekshirish va mualliflik nazorati sifatsiz olib borilgan hollarda davlat korxonalari va budjet mablagʻlari hisobidan toʻlangan summalarni loyiha tashkilotlaridan ushlab qolish toʻgʻrisidagi taklifni mablagʻ bilan taʼminlovchi tashkilotlarga Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan tartibda kiritish; davlat standartlariga va texnik shartlarga muvofiq kelmagan yoki transport tashish va saqlash jarayonida shikastlangan binokorlik materiallari, konstruksiyalari va buyumlari ishlab chiqarishni belgilangan maqsadda foydalanish uchun isteʼmolchilarga sotishni, shuningdek, ularni qoʻllashni toʻxtatib qoʻyish; normativ talablar va tasdiqlangan loyiha yechimlarining qoʻpol ravishda buzilishi oqibatida mustahkamlik va chidamlilik darajasi pasayishiga olib kelgan, shuningdek, binolar va inshootlar buzilishi xavfi paydo boʻlgan hollarda qurilish-montaj ishlarini davom ettirishni toʻxtatib qoʻyish; obyektlarning oʻzboshimchalik bilan qurilishini toʻxtatib qoʻyish; buyurtmachilar va pudratchilarga: qurilish sifatini taʼminlashga doir qonunchilikni buzuvchi mansabdor shaxslarni javobgarlikka tortish haqida; qurilayotgan obyektlarda loyihalar, norma va standartlar talablarining bajarilishini muntazam taʼminlamayotgan rahbarlarni, shuningdek, ish sifatini, mualliflik va texnik nazoratni qoniqarsiz amalga oshirayotgan xodimlarni lavozimdan ozod qilish toʻgʻrisida taqdimnomalar berish; mulkiy nizolarni hal qilish uchun bajarilgan qurilish-montaj ishlarining sifati va qurilish obyektlarining ahvoli haqida ekspert xulosalari berish huquqiga egadir. 7. “Davarxitektqurilishnazorat” boshqarmasi xodimlari pudratchilar va buyurtmachilarning vakillari ishtirokida obyektlarda tekshirish oʻtkazadilar. Bu maqsadlar uchun loyihalash va boshqa tashkilotlarning mutaxassislari jalb qilinishi mumkin. Pudratchilar va buyurtmachilar tomonidan bu tekshirishlarni amalga oshirish uchun zarur shart-sharoitlar yaratiladi. Tekshirishlar natijalari ishlarni bajarish daftarida qayd etiladi, zarurat boʻlganda koʻrsatmalar beriladi, dalolatnomalar tuziladi, ular “Davarxitektqurilishnazorat” organlari xodimlari va boshqa tekshirishda qatnashganlar tomonidan imzolanadi. Tekshirish qatnashchilari dalolatnomada bayon qilingan xulosalarga rozi boʻlishmagan taqdirda oʻz eʼtirozlarini kiritgan holda uni imzolashlari shart. “Davarxitektqurilishnazorat” organlari xodimlari oʻz vazifalarini bajarishda davlat nazoratining boshqa organlari, soliq inspeksiyalari, bank muassasalari, prokuratura organlari, sudlar, hokimliklarning xizmatlari, isteʼmolchilar jamiyatlari va axborot organlari bilan hamkorlik qiladilar. 8. “Davarxitektqurilishnazorat” boshqarmasi mansabdor shaxslarning xatti-harakatlari ustidan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasiga yoki sudga shikoyat qilinishi mumkin. Shikoyat va daʼvo arizalarini berish “Davarxitektqurilishnazorat” boshqarmasi xodimlari tomonidan berilgan koʻrsatma va talablarning bajarilishini toʻxtatib qoʻymaydi. 9. “Davarxitektqurilishnazorat” boshqarmasi xodimlari gʻayriqonuniy xatti-harakatlar va zarar yetkazilganligi uchun Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq javobgarlikka tortiladilar. 10. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar Davlat arxitektura-qurilish nazorati organlari “Davarxitektqurilishnazorat” boshqarmasiga boʻysunadi. Ular faoliyatiga uslubiy rahbarlik qilish, faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish, ishda ularga yordam koʻrsatish boshqarma tomonidan amalga oshiriladi. Inspeksiyalar toʻgʻrisidagi namunaviy Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi tomonidan ishlab chiqiladi va tasdiqlanadi. 11. Davlat arxitektura-qurilish nazorati boshqarmasiga Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi tomonidan lavozimga tayinlanadigan va lavozimdan ozod qilinadigan boshliq rahbarlik qiladi. 1. Davlat idoradan tashqari ekspertiza bosh boshqarmasi (“Boshdavlatekspertiza”) Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasiga boʻysunadi va ushbu Nizom asosida faoliyat koʻrsatadi. 2. “Boshdavlatekspertiza” oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga, Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining boshqa qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasining qarorlariga va ushbu Nizomga amal qiladi. 3 “Boshdavlatekspertiza” ning asosiy vazifalari quyidagilardan iboratdir: investitsiya loyihalarini ularda konstruksiya jihatdan mustahkamlik, ishlatish, ekologiya, yongʻin va portlash xavfsizligi, barcha turdagi resurslardan oqilona va tejamkorlik bilan foydalanish, loyihalash va qurilish sohasidagi mamlakatimiz va jahon ilgʻor tajribalarini hisobga olish, arxitektura va shahar qurilish yechimlarining yuqori sifatli boʻlishi talablari taʼminlanganligi, sanitariya-gigiyena normalari va qoidalariga muvofiqligi nuqtai nazaridan belgilangan tartibda ekspertizadan oʻtkazish; joylardagi ekspert organlari ishiga tashkiliy va uslubiy rahbarlik qilish; loyihalash va qurilish ishlarini davom ettirishda davlat idoradan tashqari ekspertiza organlari takliflarining roʻyobga chiqarilishi ustidan nazorat amalga oshirish. 4. “Boshdavlatekspertiza” texnik hujjatlar sifatsiz ekspertiza qilinganligi sababli yetkazilgan zarar uchun investor oldida moddiy javob beradi. 5. “Boshdavlatekspertiza” oʻziga yuklatilgan vazifalarga muvofiq quyidagilarni amalga oshiradi: texnik-iqtisodiy hisob-kitoblarni (texnik-iqtisodiy asoslashlarni), korxonalar, binolar, inshootlar, muhandislik inshootlari qurilish, kengaytirilish va qayta qurilishi loyihalarini (ishchi loyihalarini), mulkchilik shakllaridan va mablagʻ bilan taʼminlash manbalaridan qatʼi nazar, boshqa loyihalarni, rayonlashtirib rejalashtirish sxemalari va loyihalarini, shaharlar va boshqa aholi yashash joylarini, kurortlarni va dam olish zonalarini qurish boʻyicha loyiha-rejalashtirish hujjatlarini belgilangan tartibda kompleks ekspertizadan oʻtkazadi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat tabiatini muhofaza qilish qoʻmitasining takliflarini hisobga olgan holda ular boʻyicha xulosalar beradi; loyiha-smeta hujjatlarini kelishish masalalarida buyurtmachilar, loyihalash pudratchi va boshqa tashkilotlar oʻrtasidagi kelishmovchiliklarni koʻrib chiqadi va Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasiga takliflar kiritadi; ekspertiza masalalariga oid uslubiy hujjatlarni ishlab chiqadi va tasdiqlaydi, ekspert organlari xodimlari oʻquvini tashkil qiladi; ekspertiza natijalarini umumlashtiradi, loyihalashning sifat darajasini tahlil qiladi hamda loyiha-smeta ishini, uning normativ bazasini va ekspertizani takomillashtirish boʻyicha belgilangan tartibda takliflar kiritadi. 6. “Boshdavlatekspertiza” ga quyidagi huquqlar beriladi: ekspertiza natijalariga koʻra texnik-iqtisodiy asoslashlarni (hisob-kitoblarni) va loyihalarni rad etish yoki ularni qoʻshimcha ishlash uchun qaytarish; zarurat boʻlganda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasiga ishlab chiqilgan loyiha-smeta hujjatlarining sifatini past ekanligida aybdor boʻlgan yuridik va jismoniy shaxslarga nisbatan jazo choralarini qoʻllash haqida takliflar kiritish; ekspertiza oʻtkazishga Oʻzbekiston Respublikasining loyihalash, ilmiy-tadqiqot va boshqa tashkilotlarini, olimlar va mutaxassislarni jalb qilish, zarurat hollarda vaqtinchalik ekspert jamoalarini tuzish. tobe ekspert tashkilotlar va mustaqil firmalar tomonidan qurilish, rekonstruksiyalar uchun beriladigan ekspert xulosalar sifatini nazorat qilish va monitoringini amalga oshirish. 7. “Boshdavlatekspertiza” ga Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi tomonidan lavozimga tayinlanadigan va lavozimdan ozod etiladigan boshliq rahbarlik qiladi. 8. “Boshdavlatekspertiza” boshligʻi: Bosh boshqarmaga yuklatilgan vazifalarning bajarilishi uchun shaxsan javob beradi, boshqarma faoliyatining alohida yoʻnalishlari boʻyicha oʻz oʻrinbosarlari va ekspertlarning masʼuliyati darajasini belgilaydi; barcha tashkilotlarda va korxonalarda “Boshdavlatekspertiza” faoliyati bilan bogʻliq boʻlgan masalalar boʻyicha uning nomidan vakillik qiladi; oʻrinbosarlarni, tuzilmani, xodimlar sonini va shtat jadvalini tasdiqlaydi; amaldagi qonunchilikka muvofiq “Boshdavlatekspertiza” xodimlarini ishga qabul qiladi va ishdan boʻshatadi; moliya-shtat intizomiga rioya qilinishini taʼminlaydi, belgilangan smetalar va ajratilgan mablagʻlar doirasida boshqarma kreditlari va mablagʻlar doirasida boshqarma kreditlari va mablagʻlarini tasarruf etadi. 9. “Boshdavlatekspertiza” faoliyati vazirliklar, idoralar, korxonalar va tashkilotlarga koʻrsatiladigan ekspert xizmatlari va boshqa xizmatlar hamda ish turlari bajarilganligi uchun olinadigan mablagʻlar hisobiga amalga oshiriladi. 10. Oʻzbekiston Respublikasi viloyatlari va Toshkent shahridagi davlat idoradan tashqari ekspertiza organlari tashkiliy va uslubiy rahbarlik qilish boʻyicha “Boshdavlatekspertiza” ga boʻysunadilar. Ushbu organlar toʻgʻrisidagi Namunaviy nizom Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi tomonidan ishlab chiqiladi va tasdiqlanadi. 11. “Boshdavlatekspertiza” yuridik shaxs hisoblanadi, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbi tasvirlangan va oʻz nomi davlat tilida yozilgan muhrga ega boʻladi.