OʻZBEKISTON RESPUBLIKASINING MILLIY VALYUTASINI JORIY ETISHGA OID TASHKILIY CHORA-TADBIRLAR TOʻGʻRISIDA
(resolution, 1994-06-20)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasining milliy valyutasini muomalaga kiritish toʻgʻrisida” 1994-yil 16-iyundagi PF—870-son Farmoniga muvofiq Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki 1994-yil 1-iyuldan boshlab Oʻzbekiston Respublikasi hududida Oʻzbekiston Respublikasining milliy valyutasi — “Soʻm” muomalaga chiqarilishini va 1994-yilning 1-avgustiga qadar soʻm-kuponlarning muomaladan toʻliq yigʻishtirib olinishini taʼminlasin. 2. Belgilab qoʻyilsinki, 1994-yil 1-iyuldan boshlab mahsulotlar (ishlar)ga soʻm-kuponlarda boʻlgan amaldagi narxlarning barcha turlari va xizmatlarning tariflari belgilangan yaxlitlash qoidalarini hisobga olgan holda 1000 soʻm-kuponga 1 “Soʻm” nisbati bilan qaytadan hisoblab chiqiladi. Bunda tovarlarning qayta hisoblab chiqilgan chakana narxlari va xizmatlarning tariflari narxnomalarda albatta aks ettirilishi hamda xaridorlarga koʻrinadigan joyga qoʻyilishi shart. 3. Respublikaning bank muassasalari 1994-yilning 1-avgustigacha mulkchilikning barcha shakllaridagi korxonalar, tashkilotlar va muassasalarning schyotlariga soʻm-kuponlarni qabul qilish va qoʻshib qoʻyishni 1000 soʻm-kuponga 1 “Soʻm” qilib belgilangan kurs boʻyicha “Soʻm” hisobida amalga oshirsinlar. 4. Milliy valyuta muomalaga kiritilishi munosabati bilan narxlarni qaytadan belgilash va Oʻzbekiston Respublikasida roʻyxatga olingan yuridik shaxslarning buxgalteriya hisobi va hisobotiga oʻzgartirishlar kiritish tartibi ilovaga muvofiq tasdiqlansin. Oʻzbekiston Respublikasi hududida joylashgan barcha yuridik shaxslar mazkur Tartib talablariga koʻra narxlarni qaytadan belgilasinlar hamda buxgalteriya hisobi va hisobotiga tegishli oʻzgartirishlarni kiritsinlar. 5. Belgilab qoʻyilsinki: davlatlararo hisob-kitoblar savdo-iqtisodiy hamkorlik toʻgʻrisida imzolangan hukumatlararo Bitimga muvofiq yuritiladi; soʻm-kupon hisobida tuzilgan, Oʻzbekiston Respublikasida yuridik kuchga ega boʻlgan kontraktlar (shartnomalar), savdo, moliya, kredit hamda boshqa bitimlar yuzasidan majburiyat va talablar 1994-yilning 1-iyulidagi holatiga koʻra 1000 soʻm-kuponga 1 “Soʻm” nisbatida qaytadan hisoblab chiqiladi. 6. Belgilab qoʻyilsinki, 1994-yil 1-iyuldan boshlab Oʻzbekiston Respublikasi valyuta birjasidagi navbatdagi savdoga qadar “Soʻm”ning xorijiy valyutalarga nisbatan almashish kursi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan 1994-yil 1-iyuldagi holatiga koʻra tasdiqlangan va 1000 soʻm-kuponga 1 “Soʻm” nisbat bilan qaytadan hisoblab chiqilgan soʻm-kuponning almashish kursiga asosan belgilanadi. Keyinchalik “Soʻm”ning almashish kursini Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Oʻzbekiston Respublikasi valyuta birjasida oʻtkaziladigan navbatdagi savdo natijalariga qarab belgilaydi. 7. Aloqa muassasalari 1994-yil 1-avgustdan boshlab jismoniy shaxslarga ichki va tashqi pul oʻtkazish boʻyicha pul mablagʻlarini “Soʻm” bilan toʻlasinlar. 8. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. Mutalov zimmasiga yuklansin. 1. Xalq xoʻjaligida buxgalteriya hisobi, yuridik va jismoniy shaxslar oʻrtasidagi barcha kredit mablagʻlar, naqd pulsiz hisob-kitoblar “Soʻm” bilan yuritiladi. 2. Quyidagilar 1994-yil 1-iyuldagi holati boʻyicha 1000 soʻm-kuponga 1 “Soʻm” nisbati bilan soʻmlarda qaytadan hisoblab chiqiladi: mulkchilik shakllaridan qatʼi nazar, Oʻzbekiston Respublikasi hududida roʻyxatga olingan yuridik shaxslarning hisob-kitob va joriy schyotlarida boʻlgan pul mablagʻlari; mulkchilik shakllaridan qatʼi nazar, korxonalar, tashkilotlar va muassasalarning barcha asosiy va muomaladagi fondlarining balans qiymati, pul mablagʻlari va boshqa moddiy boyliklari, debitorlik va kreditorlik qarzi, budjetga, bank muassasalariga qarzlari, shuningdek, ular balansi aktivi va passivining qolgan barcha moddalari inventarizatsiya yoki buxgalteriya hisobi maʼlumotlari asosida; respublika va mahalliy budjetlar mablagʻlarining, shuningdek, hosil boʻlish manbalaridan qatʼi nazar, budjetdan tashqari jamgʻarmalar mablagʻlarining qoldiqlari; tovarlar va ishlarning ulgurji, hisob-kitob va chakana narxlari, xizmatlarning tariflari, qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining xarid va topshirish narxlari; ish haqi tarif stavkalari, ishbay miqdorlari, okladlari, pul taʼminoti, gonorarlar, mukofotlarning miqdorlari, shuningdek, mehnatga haq toʻlashning boshqa barcha turlari miqdorlari; pensiyalar, nafaqalar va stipendiyalarning miqdorlari; soliqlar, yigʻimlar, davlat bojlari, jarimalar boʻyicha toʻlovlar va boshqa toʻlovlar; 1992-yilgi respublika davlat zayomi obligatsiyalarining qiymati va ular boʻyicha belgilangan yutuqlarning miqdorlari; mulkchilik shakllaridan qatʼi nazar, yuridik shaxslarga va aholiga beriladigan sugʻurta toʻlovi mablagʻlari, 1994-yilning 1-iyuligacha tuzilgan shartnomalarga binoan shaxsiy sugʻurta boʻyicha jismoniy shaxslarga tegishli sugʻurta mablagʻlari va boshqa mablagʻlar, shuningdek, mazkur shartnomalar boʻyicha sugʻurtachilarning toʻlovlari. 3. Oʻzbekiston Respublikasining aholiga, korxonalar va tashkilotlarga berilgan chek daftarchalari va hisob-kitob cheklari ularni bergan bank muassasalari tomonidan 1000 soʻm-kuponga 1 “Soʻm” nisbatida foydalanilmay qolgan pul miqdorida almashtiriladi. 4. Ichki pul oʻtkazishlar, akkreditivlar va deponent schyotlar boʻyicha pul mablagʻlari tegishli muassasalarga “Soʻm” muomalaga chiqarilgunga qadar tushgan boʻlsa, ular boʻyicha jismoniy shaxslarga pul mablagʻlari 1000 soʻm-kuponga 1 “Soʻm” nisbatida toʻlanadi. 5. “Soʻm” hisobidagi qiymat bahosi qayta hisoblanganida va balans moddalarida ifodalanganida butun “Tiyin”da koʻrsatiladi, “Tiyin”ning 0,5 gacha boʻlgan qismi hisoblanmaydi, 0,5 “Tiyin” va undan koʻp boʻlsa toʻliq “Tiyin” deb hisoblanadi. 0,5 “Tiyin”dan kam miqdordagi “Soʻm” bilan narx belgilanadigan tovar-moddiy boyliklarni balans moddalarida ifodalashda hisob normasi juft, oʻn va shu singari tarzda oʻzgaradi. qayta hisoblash chogʻida hosil boʻlgan tafovutni: korxonalar va tashkilotlar — xoʻjalik-moliya faoliyati natijalariga; muassasalar — mablagʻ bilan taʼminlashni koʻpaytirish yoki kamaytirish hisobiga kiritsinlar.