Issiqxona xoʻjaliklari faoliyatini ragʻbatlantirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida
(resolution, 2024-09-26)

Issiqxona xoʻjaliklarini qoʻllab-quvvatlash orqali ularning faoliyatini sogʻlomlashtirish, qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtirishni koʻpaytirish, hududlarda aholi bandligini taʼminlash hamda daromad olishga yanada qulay shart-sharoitlar yaratish maqsadida: 1. Shunday tartib joriy qilinsinki, unga muvofiq 2024-2025-yillar kuz-qish mavsumidan boshlab: issiqxona xoʻjaliklariga hosil yilining dastlabki 3 oyida (oktabr, noyabr va dekabr) yetkazib beriladigan tabiiy gaz uchun oldindan toʻlov 50 foiz miqdorida, qolgan qismi oy yakuniga qadar, keyingi oylardan boshlab esa har oyda 100 foiz oldindan toʻlov amalga oshiriladi. Bunda mazkur xatboshidagi qoida tegishli oyda oldingi davr uchun qarzdorligi boʻlmagan issiqxona xoʻjaliklariga tatbiq qilinadi; tabiiy gaz va elektr energiyasini yetkazib berish boʻyicha shartnomalardagi fors-major holatlaridan tashqari sabablarga koʻra bosim tushishi yoki uzilishlar boʻyicha issiqxona xoʻjaliklari va muzlatkichli omborxonalarni kamida 24 soat oldin “Hududgaztaʼminot” AJ hamda “Hududiy elektr tarmoqlari” AJ tomonidan majburiy xabardor qilish amaliyoti joriy qilinadi; issiqxona xoʻjaliklari va gaz korxonasi oʻrtasida tabiiy gaz yetkazib berish shartnomalari har 3 yilda bir marotaba tuziladi; tabiiy gaz yetkazib berish shartnomalarining texnik shartlariga gaz uzatuvchi va gaz yetkazib beruvchi tashkilotlar uchun aholi va ijtimoiy soha obyektlariga yoʻnaltirilgan umumiy foydalanishdagi gaz tarmoqlariga ulanmagan issiqxonalarga yetkazib beriladigan tabiiy gazning bosimiga oid talablar kiritiladi. 2. Belgilansinki: a) kredit shartnomasi shartlariga muvofiq tijorat banklari tomonidan issiqxona xoʻjaliklarining kreditlari boʻyicha undiruv choralari, shu jumladan, sud tartibida, muddati oʻtgan qarzdorlik qismiga nisbatan amalga oshiriladi; b) tijorat banklariga issiqxona xoʻjaliklarining kreditlari summasini muddatidan oldin toʻliq qaytarish boʻyicha sudga daʼvo kiritishga quyidagi hollarda ruxsat etiladi: muddati oʻtgan qarzdorlikni undirish majburiy ijroga qaratilgan kundan boshlab 60 kalendar kuni davomida qarzdorlik toʻlanmaganda va toʻlov grafigi muddatiga rioya qilinmaganda (grafikka yetib olmaganda); mazkur band qoidalaridan qatʼi nazar, qarz oluvchi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 738 (qarz oluvchining majburiyatlarini taʼminlash) va 739-moddalari (kreditdan maqsadli foydalanish) talablariga rioya qilinmaganda. 3. Quyidagilar maʼlumot uchun qabul qilinsin: a) Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 16-fevraldagi “Respublikada oziq-ovqat xavfsizligini taʼminlashning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-36-son Farmoniga muvofiq: xalqaro moliya institutlari mablagʻlari hisobidan 220 million AQSh dollari miqdoridagi mablagʻlar 2024-yil 1-martga qadar tijorat banklariga yoʻnaltirilishi; tijorat banklari tomonidan Markaziy bank asosiy stavkasidan yillik 4 foizlik punkt yuqori stavkada (shundan bank marjasi 4 foiz) milliy valyutada oziq-ovqat yoʻnalishidagi, sohada mahsulot yetishtirishdan tortib uni isteʼmolchiga yetkazib berishgacha boʻlgan qoʻshilgan qiymat zanjirini yaratishga qaratilgan loyihalarni moliyalashtirishga aylanma mablagʻlar uchun — 18 oy muddatga 6 oylik imtiyozli davr bilan imtiyozli kreditlar ajratilishi; b) Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 14-sentabrdagi “Kichik biznesni rivojlantirishni moliyaviy va institutsional qoʻllab-quvvatlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-306-son qaroriga muvofiq Markaziy bank asosiy stavkasidan 4 foizlik punkt yuqori stavkada: 1 gektar issiqxona uchun 500 million soʻmgacha kreditlar qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtirish, saqlash hamda qayta ishlash loyihalarini amalga oshirish uchun 24 oygacha imtiyozli davr bilan 84 oygacha ajratilishi. Bunda loyiha xususiyatidan kelib chiqib, kreditning 50 foizgacha qismi aylanma mablagʻlarni toʻldirish uchun ochiq kredit liniyasi asosida har 12 oyda soʻndirish sharti bilan 24 oygacha ajratilishi; 1,5 milliard soʻmgacha eksportyorlarga revolver kreditlar aylanma mablagʻlarni toʻldirish uchun ochiq kredit liniyasi asosida har 12 oyda soʻndirish shartida 6 oylik imtiyozli davr bilan 36 oygacha muddatga ajratilishi. 4. Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Elektr energiyasi, neft mahsulotlari va gazdan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda 2025-yil 1-aprelga qadar issiqxona xoʻjaliklarida ilgʻor xorijiy tajribani inobatga olib, mavjud resurslarni va ishga solinmagan salohiyatni jalb etish orqali energiya samaradorligini oshirish, energiya tejovchi texnologiyalarni keng joriy etish ishlarini tashkil etsin. Bunda quyidagilarga alohida eʼtibor qaratilsin: energiya samaradorligi boʻyicha eng yaxshi koʻrsatkichlarga ega boʻlgan korxonalarni ragʻbatlantirish mexanizmlarini ishlab chiqish va tasdiqlash; energoservis (energoauditorlik) kompaniyalari va xorijiy maslahatchilarni jalb etgan holda korxonalarning ishlab chiqarish-texnologik jarayonlari energiya samaradorligini baholash tartibini oʻrnatish; energiya samaradorligi va energiya tejamkorligi borasida aniqlangan muammolarni bartaraf etish boʻyicha tashkiliy-texnik tadbirlarni ishlab chiqish va tasdiqlash. 5. Issiqxona xoʻjaliklari faoliyatini qoʻllab-quvvatlash boʻyicha chora-tadbirlar dasturi 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 6. Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 31-maydagi 319-son qarori bilan tasdiqlangan Tabiiy gazdan foydalanish qoidalariga 2-ilovaga muvofiq oʻzgartirishlar va qoʻshimcha kiritilsin. 7. Mazkur qarorning ijrosini samarali tashkil qilishga masʼul va shaxsiy javobgar etib Bosh vazir oʻrinbosari J.A. Qoʻchqorov, energetika vaziri J.T. Mirzamahmudov va qishloq xoʻjaligi vaziri I.Y. Abduraxmonov belgilansin. Qaror ijrosini muhokama qilib borish, ijro uchun masʼul idoralar faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin. 1. 111-bandda: birinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “111. Isteʼmolchi tomonidan tabiiy gazni yetkazib berish uchun tuzilgan shartnoma asosida yetkazib beriladigan tabiiy gaz uchun 100 foiz oldindan toʻlov amalga oshirilishi shart, issiqxona xoʻjaliklari bundan mustasno”; quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “Issiqxona xoʻjaliklariga hosil yilining dastlabki 3 oyida (oktabr, noyabr va dekabr) yetkazib beriladigan tabiiy gaz uchun oldindan toʻlov 50 foiz miqdorida, qolgan qismi oy yakuniga qadar, keyingi oylardan boshlab esa har oyda 100 foiz oldindan toʻlov amalga oshiriladi. Bunda mazkur xatboshidagi qoida tegishli oyda oldingi davr uchun qarzdorligi boʻlmagan issiqxona xoʻjaliklariga tatbiq qilinadi”; ikkinchi va uchinchi xatboshilar tegishincha uchinchi va toʻrtinchi xatboshilar deb hisoblansin. 2. 119-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “119. Isteʼmolchilar hisob-kitob davri boshlanishidan kamida besh kun oldin tabiiy gazni yetkazib berish shartnomasida koʻrsatilgan oylik tabiiy gaz hajmi qiymati summasining 100 foizi miqdorida gaz taʼminoti tashkilotining hisob-varagʻiga toʻlovlarni oldindan amalga oshirishi shart, issiqxona xoʻjaliklari bundan mustasno”.