Qoʻshilgan qiymat soligʻidan ozod etiladigan moliyaviy xizmatlarga taalluqli operatsiyalar roʻyxatini tasdiqlash haqida
(resolution, 2021-11-30)

Oʻzbekiston Respublikasi “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1995-y., 12-son, 247-modda) 7-moddasi, Oʻzbekiston Respublikasi “Davlat soliq xizmati toʻgʻrisida”gi Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1997-y., 9-son, 232-modda) 7-moddasi va Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksining (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2007-y., 52 (I)-son) 209-moddasiga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Markaziy bank Boshqaruvi va Davlat soliq qoʻmitasi qaror qiladilar: 1. Qoʻshilgan qiymat soligʻidan ozod etiladigan moliyaviy xizmatlarga taalluqli operatsiyalar roʻyxati ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. Mazkur Roʻyxat Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksining (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2007-y., 52 (I)-son) 209-moddasiga muvofiq qoʻshilgan qiymat soligʻidan ozod etiladigan moliyaviy xizmatlarga taalluqli operatsiyalarni belgilaydi. 1. Kreditlar, zayomlar boʻyicha foizlarni hisoblab chiqarish va undirish, kreditlar, zayomlar berish, kafilliklar (kafolatlar), shu jumladan bank kafolatlari berish boʻyicha operatsiyalarga: qarz majburiyatlari boʻyicha foizlar hisoblash va undirish, shuningdek har qanday zayomlar, kreditlar taqdim etish, shu jumladan lizing shartnomasi boʻyicha kreditlash bilan bogʻliq pulli xizmatlar koʻrsatish, ikki yoki undan ortiq banklar oʻrtasidagi birgalikdagi bitim asosida bank sindikatiga kiruvchi banklar tomonidan sindikatlashtirilgan kreditlar (sindikatlashtirilgan kredit — bu bir necha banklar tomonidan yirik investitsion loyihalarni birgalikda kreditlash) berish. Ushbu xizmatlar oʻz ichiga shartnomani rasmiylashtirish uchun hujjatlarni tayyorlash va koʻrib chiqishni (shu jumladan, arizani koʻrib chiqish, kreditga qobiliyatlilikni baholash, operatsiya bahosini (foizini) aniqlash, shartnomani tayyorlash va uni tuzish), hisobvaraq va kredit liniyasini ochish, qarzni boshqarish va unga xizmat koʻrsatish, zayomlar va kreditlardan maqsadli foydalanishni nazorat qilish, post-moliyalashtirish va kreditlar, kafillik berish, bank kafolati va lizingga xizmat koʻrsatish bilan bogʻliq boshqa shunga oʻxshash operatsiyalar; kafolat (kafillik) berish boʻyicha xizmatlar uchun haq, jumladan bank kafolatini (kafilligini) berganlik uchun haq, bularga majburiyatlarni pul shaklida bajarishni nazarda tutib, oʻz mijozlari va uchinchi shaxslar foydasiga berilgan bank kafolatlari (kafilligi), avallar va kafillik berish hamda bekor qilish, koʻrsatib oʻtilgan kafolat (kafillik) shartlarini tasdiqlash va oʻzgartirish, ushbu kafolat (kafillik) boʻyicha hujjatlarni rasmiylashtirish va tekshirish, shuningdek ushbu operatsiyalar boʻyicha post-moliyalashtirish va menejment taalluqlidir. Shartnomalarda belgilangan stavkalar boʻyicha kreditor tomonidan olinadigan va (yoki) post-moliyalashtirish bilan bogʻliq bevosita foizli daromadning oʻzi, shuningdek vositachilik haqi, qarzdor tomonidan shartnomada kelishilgan sugʻurta va boshqa qoʻshimcha toʻlovlarni qoplash, shuningdek mazkur xizmatlarni koʻrsatish munosabati bilan olingan boshqa turdagi daromadlar (shu jumladan, xalqaro moliya institutlari va chet el banklari tomonidan ajratilgan kredit liniyalaridan foydalanish hisobiga) ozod etiladi. 2. Depozitlar qabul qilish, yuridik va jismoniy shaxslarning bank hisobvaraqlarini, shu jumladan vakil banklarda hisobvaraqlarini ochish va yuritish boʻyicha operatsiyalarga quyidagilar taalluqli: jismoniy va yuridik shaxslar hisobvaraqlariga omonatlar qabul qilish, omonatdan omonatga summalar oʻtkazish va ularni rasmiylashtirish, omonatlarni Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqariga oʻtkazish; jismoniy va yuridik shaxslarga, tijorat banklariga bank hisobvaraqlarini ochish va xizmat koʻrsatib borish, shu jumladan bank mijozlariga xos raqamni roʻyxatdan oʻtkazish va taqdim etish, shuningdek mijozning arizasiga koʻra hisobvaraqlarning rejimini oʻzgartirish va (yoki) qayta rasmiylashtirish, mablagʻlarni saqlash, hisobvaraqlarni yopish, joriy hisobvaraqlar boʻyicha amalga oshirilgan operatsiyalar va hisobvaraqning holati toʻgʻrisida hamda mijozlar hisobvaragʻini yuritish bilan bogʻliq boshqa operatsiyalar toʻgʻrisida koʻchirmalar, maʼlumotnomalar taqdim etish; bank kartochkalari orqali naqd pulsiz hisob-kitoblarni taʼminlash, jismoniy va yuridik shaxslarning bank kartochkalariga, xalqaro valyuta bank kartochkalariga (VISA, MASTER CARD, PRIORITY PASS, American Express va boshqalar) xizmat koʻrsatish, shu jumladan hisobvaraqni ochish va xizmat koʻrsatish, ulardan foydalangan holda barcha turdagi operatsiyalarni amalga oshirish (pul mablagʻlarini hisobga oʻtkazish, koʻchirish va hisobdan yechish), chiqarish, qayta chiqarish, almashtirish, hisobvaraq va operatsiyalar boʻyicha tekshirish oʻtkazish, PIN-kodni almashtirish, blokirovka qilish, blokirovkadan chiqarish, avtorizatsiya, tranzaksiyalarni qayta ishlash, boshqa tashkilotlarda oʻrnatilgan bank kartochkalari boʻyicha toʻlovlarni qabul qilish boʻyicha terminallarga xizmat koʻrsatish hamda bank kartochkalariga xizmat koʻrsatish va hisob-kitoblar bilan bogʻliq boshqa operatsiyalar; banklararo depozitlarni taqdim etish, bankka va uning filiallariga (filiallar va boshqaruv banki oʻrtasida) resurslar taqdim etish (ajratish) boʻyicha vakil banklar depozit omonatlari va filiallararo depozitlar boʻyicha operatsiyalar; menejment (bitimlarni boshqarish va kuzatish), konsalting va axborot operatsiyalari (mijoz topshirigʻiga koʻra summalarni qidirish, mijozning boshqa bank operatsiyalari va hisobvaraqlar boʻyicha boshqa soʻrovlariga asosan hisobvaraqlar boʻyicha amalga oshirilgan operatsiyalar, hisobvaraqning holati, chet el valyutasi bilan operatsiyalar boʻyicha hisobvaraqdan koʻchirmalar va ularning dublikatlarini, maʼlumotlar, tasdiqnomalar taqdim etish). Mazkur xizmatlarni koʻrsatish munosabati bilan olinadigan foizlar, shuningdek vositachilik haqi, abonent toʻlovi va boshqa shu kabi daromadlar ozod etiladi. 3. Toʻlovlar, oʻtkazmalar, qarz majburiyatlari, cheklar va toʻlov vositalari bilan bogʻliq operatsiyalar, inkasso boʻyicha operatsiyalarga quyidagilar taalluqli: amalda boʻlgan barcha turdagi hisob-kitoblar (jumladan chet el valyutasida hisob-kitoblar) boʻyicha pul mablagʻlarini (shu jumladan bank kartochkalaridan foydalangan holda) oʻtkazish (hisobvaraqdan-hisobvaraqqa pul oʻtkazish), shu jumladan zayom va kreditlarni berishda va qaytarishda, pul mablagʻlarini begʻaraz oʻtkazishda amalga oshiriladigan toʻlovlar, shuningdek istalgan boshqa har qanday mahalliy va chet el toʻlovlarini, shu jumladan ixtisoslashtirilgan toʻlov tizimlari (masalan, “Raynet”, “SMS-toʼlov” va boshqalar) orqali amalga oshirish, shuningdek toʻlovlarni qabul qilishni amalga oshiruvchi boshqa tashkilotlar (kommunal xizmati, protsessing markazlari va boshqalar) orqali amalga oshirish; banklararo pul oʻtkazmalarining maxsus xalqaro tizimlari (masalan, Western Union, Contact, Money Gram va boshqalar) boʻyicha oʻtkazmalar, toʻlovlar; maxsus telekommunikatsion bank tizimlari: SWIFT, TELEX, REUTERS, VISA, MASTER CARD va boshqa shu kabilar orqali hisob-kitoblarni (toʻlovlarni) oʻtkazish; inkassoga topshirilgan hujjatlarni vakil bankka joʻnatish yoki qaytarish; inkassoni ijro etish, eksport qilinadigan hujjatlashtirilgan inkasso boʻyicha hujjatlarni qabul qilish, tekshirish va joʻnatish, inkasso topshirigʻi shartlarini oʻzgartirish yoki uni bekor qilish, hujjatlashtirilgan va boshqa akkreditivlar boʻyicha barcha operatsiyalar; akseptli va kafolatli-akseptli operatsiyalar; cheklar bilan operatsiyalar (sotib olish, sotish), shu jumladan yoʻl cheklari, naqd va naqdsiz pul mablagʻlariga, egasining nomi yozilgan va boshqa cheklarni inkassoga qabul qilish, avizolash, cheklarni ekspertiza qilish; soʻmli chek daftarchalariga xizmat koʻrsatish (berilgan chek daftarchasini hisobga qoʻyish realizatsiya hisoblanmaydi); banklararo toʻlovlarni oʻtkazish boʻyicha xizmatlar; toʻlovlar, oʻtkazmalar, cheklar va boshqa toʻlov vositalari hamda qarz majburiyatlari bilan boshqa operatsiyalar. Mazkur xizmatlarni koʻrsatish munosabati bilan olinadigan vositachilik haqi, abonent toʻlovi va boshqa turdagi daromadlar, shuningdek xalqaro hisob-kitoblarni amalga oshirishda mijozlarning topshirigʻi boʻyicha hujjatlarni joʻnatish va toʻlovlarni oʻtkazish boʻyicha xizmatlar uchun chet el banklari va kompaniyalari tomonidan soʻzsiz tartibda bank hisobvaragʻidan undiriladigan shartnoma shartlariga asosan mijozlar tomonidan qoplanadigan vositachilik haqi ozod etiladi. 4. Milliy valyuta va chet el valyutasi bilan bogʻliq operatsiyalarga, numizmatika maqsadlarida foydalaniladiganlari bundan mustasno, quyidagilar taalluqli: qonuniy toʻlov vositasi hisoblangan naqd chet el valyutasi bilan konversion operatsiyalar (valyutani qabul qilish, berish, qayta hisoblash, almashtirish (chet el valyutasini milliy valyutaga va teskarisiga, bir chet el valyutasini boshqa chet el valyutasiga), sotish, sotib olish, maydalash, inkasso qilish) va eskirgan (shikast yetgan) valyutani almashtirish); naqd chet el valyutasini olib chiqib ketishga ruxsat berish; pul va yoʻl cheklarini avizolash; eksport-import shartnomalarini roʻyxatdan oʻtkazish, hisobga qoʻyish (hisobdan chiqarish) va xizmat koʻrsatish boʻyicha operatsiyalar (shartnomaning toʻgʻri rasmiylashtirilganligini tekshirish va uni hisobga qoʻyish, shu jumladan Tashqi savdo operatsiyalarining yagona elektron axborot tizimida roʻyxatdan oʻtkazish); eksport qiluvchi korxonalarning hisobvaraqlariga eksport tushumlarining oʻz vaqtida va toʻliq tushishini nazorat qilish; eksport shartnomalari boʻyicha eksport qiluvchi korxonalar tomonidan valyuta tushumi oʻz vaqtida majburiy sotishni amalga oshirilishini nazorat qilish; “SPOT”, “SVOP” bitimlari va boshqa hosilaviy moliya vositalari boʻyicha operatsiyalar; eksport-import shartnomalari boʻyicha amalga oshirilgan operatsiyalar toʻgʻrisida maʼlumotnoma, valyuta kurslari toʻgʻrisida, shuningdek milliy va chet el valyutasi bilan operatsiyalar toʻgʻrisida boshqa maʼlumotnomalar va hujjatlar berish. Mazkur xizmatlarni koʻrsatish munosabati bilan olinadigan vositachilik haqi va boshqa turdagi daromadlar ozod etiladi. 5. Yuridik va jismoniy shaxslarning, shu jumladan investitsion vositachilarning qimmatli qogʻozlar depo-hisobvaraqlarini ochish hamda yuritishga doir xizmatlarga quyidagilar taalluqli: qimmatli qogʻozlarni hisobga olish; hujjatli qimmatli qogʻozlarni saqlash; qimmatli qogʻozlar chiqarilganligini tasdiqlovchi hujjatlarni saqlash; qimmatli qogʻozlarni egalarining reyestrlarini yuritish; davlatning qimmatli qogʻozlarga boʻlgan huquqlarini, shuningdek qimmatli qogʻozlarni boshqarish boʻyicha davlat vakolat bergan shaxslarning qimmatli qogʻozlarga boʻlgan huquqlarini hisobga olish; investitsion vositachilarni depo-hisobvaragʻini yuritish; belgilangan tartibda qimmatli qogʻozlar bilan hisob-kitoblarni amalga oshirish; Oʻzbekiston Respublikasi norezidentlari tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi hududida muomalaga chiqarilgan qimmatli qogʻozlarni hisobga olish; Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlari tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqarida muomalaga chiqarilgan qimmatli qogʻozlarni hisobga olish; agar qonunchilik hujjatlarida boshqacha tartib nazarda tutilgan boʻlmasa, investitsion jamgʻarmalar tomonidan chiqarilgan va ularga tegishli qimmatli qogʻozlarga boʻlgan huquqlarni hisobga olish; Omonatchilar yagona maʼlumotlar bazasini yuritish; Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlari tomonidan chiqarilgan emissiyaviy qimmatli qogʻozlarga xalqaro kodlarni berish; emissiyaviy qimmatli qogʻozlar harakati toʻgʻrisidagi axborotni toʻplash va tizimlashtirish. Mazkur xizmatlarni koʻrsatish munosabati bilan olinadigan vositachilik haqi va boshqa turdagi daromadlar ozod etiladi. 6. Qimmatli qogʻozlar (aksiyalar, obligatsiyalar va boshqa qimmatli qogʻozlar) bilan bogʻliq operatsiyalarga quyidagilar taalluqli: qimmatli qogʻozlarni chiqarish, joylashtirish, saqlash, qimmatli qogʻozlarga boʻlgan huquqni hisobga olish, qimmatli qogʻozlarni oʻtkazish hamda ularning reyestrini yuritish, qimmatli qogʻozlar savdosini tashkil etish boʻyicha operatsiyalar kiradi, ularni tayyorlash, qimmatli qogʻozlar blanklarini ishlab chiqarish boʻyicha xizmatlar bundan mustasno; qimmatli qogʻozlar bilan bogʻliq brokerlik, dilerlik, trast, anderrayting va boshqa operatsiyalar. 7. Yuridik shaxslarning, jismoniy shaxslarning qimmatli qogʻozlarni, yuridik shaxslarning ustav fondidagi (ustav kapitalidagi) ulushlarni (paylarni) realizatsiya qilish boʻyicha operatsiyalarga qimmatli qogʻozlarni sotish boʻyicha operatsiyalar, shu jumladan yuridik shaxsning oʻzi tomonidan chiqarilgan, Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan qimmatli qogʻozlar (aksiyalar, obligatsiyalar, veksellar va shunga oʻxshashlar) mulkdorini almashinishiga olib keluvchi boshqa harakatlar, shu jumladan repo-bitim, shuningdek yuridik shaxs tomonidan yaʼni hissa, ulush, paylar kabi oʻz investitsion aktivlarini boshqa yuridik shaxsning ustav fondiga (kapitaliga) realizatsiya qilishi taalluqli. 8. Kliring operatsiyalariga quyidagilar taalluqli: hisob-kitob-kliring palatasi mijozlaridan hisob hujjatlarini (elektron koʻrinishda) qabul qilish; avtomatlashtirilgan ish joylaridan magnit tashuvchilardan hisob hujjatlarini kiritish (shuningdek qogʻoz koʻrinishidagi hujjatlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi); toʻlovchi — bank va oluvchi — bankning kelib tushayotgan hisob hujjatlarini hisob-kitob-kliring palatasi maʼlumotlar bazasida mavjudligini indentifikatsiya va nazorat qilish; toʻlovchi — bank hisobvaragʻida toʻlanishi bildirilgan summa mavjudligini nazorat qilish; ichki va tashqi oʻtkazmalar uchun hisob-kitob-kliring palatasi mijozlariga hisobvaraqlar ochish va yuritish; oʻtkazma va keyinchalik tarqatish uchun birlamchi va natijaviy hisob hujjatlarini saralash (manzillash); mijozlarning hisobvaraqlari boʻyicha jamlanma avizolarni shakllantirgan holda oʻzaro toʻlovlarni hisobga olish boʻyicha oʻtkazmalar; valyuta kursini qayta hisob-kitob qilish; mijozlarning hisobvaraqlaridan koʻchirmalarni taqdim etish; xizmat koʻrsatish reglamentiga asosan mijozlarning hisobvaraqlaridan koʻchirmalarni, boshqa hisobot hujjatlarini tarqatish. 9. Akkreditivlar ochish va ularga xizmat koʻrsatish boʻyicha operatsiyalarga akkreditivlar berish va akkreditivlar boʻyicha hujjatlar jildini koʻrib chiqish, ular boʻyicha boshqa banklarga tasdiqnomalar berish taalluqli. 10. Pul mablagʻlarini konvertatsiya qilish boʻyicha operatsiyalarga Oʻzbekiston respublika valyuta birjasida va ichki bank bozorida chet el valyutasini sotib olish (sotish) boʻyicha konversion operatsiyalar, shu jumladan konvertatsiya uchun arizalarni koʻrib chiqish, konvertatsiya bilan bogʻliq valyuta almashtirish operatsiyalari amalga oshirilganligi toʻgʻrisida tasdiqlovchi hujjatlar va boshqa maʼlumotnomalar berish kiradi. 11. Chet el valyutasi bilan ayirboshlash operatsiyalarini tashkil etish operatsiyalariga quyidagilar taalluqli: inkassoga yoʻnaltirish uchun naqd chet el valyutasi va yoʻl cheklarini qabul qilish; haqiqiyligi shubha keltirib chiqargan xorijiy davlatlarining pul belgilari va yoʻl cheklarini ekspertizaga qabul qilish; xorijiy davlatning toʻlovga yaroqli yirik pul birligini xuddi shu davlatning mayda pul birligiga almashtirish; xorijiy davlatning shikast yetgan pul birligini xuddi shu davlatning shikast yetmagan pul birligiga almashtirish; bir xorijiy davlatning naqd valyutasini boshqa xorijiy davlatining naqd valyutasiga almashtirish; yoʻl cheklarini sotib olish; Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki ruxsati bilan amalga oshiriladigan boshqa operatsiyalar. 12. Kassa operatsiyalariga quyidagilar taalluqli: banknot, tangalar va boshqa qimmatliklarni qabul qilish, berish, qayta hisoblab chiqish, maydalab berish, almashtirish, saralash, saqlash, oʻrash; bank kartochkalari boʻyicha naqd pul mablagʻlarini berish. 13. Moliyaviy ijara (lizing) shartnomasi boʻyicha xizmatlar koʻrsatishga moliyaviy ijara (lizing) shartnomasining ijaraga beruvchining (lizingga beruvchining) foiz tariqasidagi daromadiga tegishli qismi boʻyicha xizmatlar taalluqli. Foizli daromad — ijara (lizing) toʻlovi summasi bilan ijara (lizing) obyektining qiymatini qoplash summasi oʻrtasidagi farq koʻrinishidagi ijara (lizing) toʻlovining bir qismi. 14. Forfeyting va faktoring operatsiyalariga hujjatlar jildini koʻrib chiqish, menejment (bitimlarni boshqarish va kuzatib borish), konsalting va axborot operatsiyalari (hisobvaraqlar va boshqalar boʻyicha amalga oshirilgan operatsiyalar toʻgʻrisida koʻchirmalarni va ularning dublikatlarini, maʼlumotnomalarni, tasdiqnomalarni taqdim etish) taalluqli. Mazkur xizmatlarni koʻrsatish munosabati bilan olinadigan vositachilik haqi, diskont va boshqa daromadlar ozod etiladi. 15. Lombard operatsiyalariga lombard operatsiyalari boʻyicha shartnomani rasmiylashtirish uchun hujjatlarni tayyorlash va koʻrib chiqish (shu jumladan arizani koʻrib chiqish, kreditga qobiliyatlilikni baholash, operatsiya bahosini (foizini) aniqlash, shartnomani tayyorlash va uni tuzish), hisobvaraq ochish, qarzni boshqarish va xizmat koʻrsatish taalluqli. Shartnomada belgilangan stavkalar boʻyicha kreditor tomonidan olinadigan bevosita foizli daromadning oʻzi, shuningdek shartnomada kelishilgan vositachilik haqi, qarz oluvchi tomonidan sugʻurta va boshqa qoʻshimcha toʻlovlar ozod etiladi. 16. Jamgʻarib boriladigan pensiya tizimi mablagʻlarining oboroti boʻyicha operatsiyalarga quyidagilar taalluqli: fuqarolarni jamgʻarib boriladigan pensiya tizimida hisobga olish; ish davrlari (va jamgʻarib boriladigan pensiya toʻlovlarini oluvchi bank majburiyatlarini bajarishiga taʼsir qiluvchi oʻzgarishlar toʻgʻrisida) va hisobga olingandan keyingi ish davri uchun shaxsiy jamgʻarib boriladigan pensiya hisobvaragʻiga badallar toʻlash miqdorlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni yigʻish; jamgʻarib boriladigan pensiya toʻlovlari miqdorini belgilash va unga tuzatish kiritish jarayonini axborot bilan taʼminlash; jamgʻarib boriladigan pensiya tizimi mablagʻlarini investitsion va kredit resurslari sifatida, shuningdek moliya vositalariga joylashtirish. 17. Mijozlarning hisob raqamlariga banklar tomonidan elektron masofali xizmat koʻrsatish boʻyicha xizmatlar (“internet-banking”, “mobil banking”, “sms-banking”, “bank-mijoz” tizimlari va boshqalar).