URUGʻLIK PAXTA XOM ASHYOSI YETISHTIRISH MIQDORINI ANIQLASH VA UNGA ASOSAN SHARTNOMALAR TUZISH TARTIBI TOʻGʻRISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASH HAQIDA
(resolution, 2024-08-19)

Oʻzbekiston Respublikasining “Urugʻchilik toʻgʻrisida” va “Seleksiya yutuqlari toʻgʻrisida”gi qonunlariga muvofiq hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2006-yil 27-dekabrdagi PQ-543-son “2007-yilda paxta yetishtirishning prognoz hajmlari va gʻoʻzani navlar boʻyicha joylashtirish toʻgʻrisida” (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining axborotnomasi, 2006-yil 10-son, 721-modda)gi qarorini bajarilishini taʼminlash maqsadida qaror qilamiz: 1. Ilova qilinayotgan “Urugʻlik paxta xom ashyosi yetishtirish miqdorini aniqlash va unga asosan shartnomalar tuzish tartibi toʻgʻrisidagi nizom” tasdiqlansin. 2. Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilganidan soʻng oʻn kundan keyin kuchga kiradi. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Urugʻchilik toʻgʻrisida”, “Seleksiya yutuqlari toʻgʻrisida”gi qonunlariga hamda “2007-yilda paxta yetishtirishning prognoz hajmlari va gʻoʻzani navlar boʻyicha joylashtirish toʻgʻrisida” Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2006-yil 27-dekabrdagi PQ-543-son (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining axborotnomasi, 2006-yil, 10-son, 721-modda) qaroriga muvofiq, urugʻlik paxta xom ashyosi yetishtirish miqdorini aniqlash va unga asosan shartnomalar tuzish hamda yetishtirilgan urugʻlik paxta xom ashyosi uchun hisob-kitoblarni amalga oshirish tartibini belgilaydi. 1. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi “Oʻzpaxtasanoat” uyushmasi bilan birgalikda respublikada oxirgi 3 yilda urugʻlik chigitning haqiqatdagi sarfidan hamda kelgusi yil paxta xom ashyosini yetishtirishning prognoz hajmlaridan kelib chiqib, yetishtiriladigan urugʻlik paxta xom ashyosining asosiy va zaxira fondlari miqdorini aniqlaydi va Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan kelishilgan holda har yili 1-noyabrdan kechiktirmasdan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga taqdim etadi. 2. Urugʻlik paxta xom ashyosi ekiladigan maydon miqdori paxta yetishtirishning prognoz hajmlari va gʻoʻzani navlar boʻyicha joylashtirish toʻgʻrisida Hukumat qaroriga muvofiq belgilanadi. 3. Urugʻlik paxta xom ashyosining asosiy va zaxira fondini yetishtiruvchi xoʻjaliklar “Super elita, elita va keyingi avlodlarga mansub urugʻlik paxta yetishtirish huquqiga ega boʻlish uchun xoʻjaliklar oʻrtasida tanlov oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida nizom”ga (2006-yil 13-mart, roʻyxat raqami 1551 — Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2006-yil, 11-son, 88-modda) muvofiq tanlov asosida aniqlanadi. 4. Tanlov asosida aniqlangan urugʻlik paxta xom ashyosi yetishtiruvchi xoʻjaliklar bilan paxta tozalash korxonalari oʻrtasida “2004—2006-yillarda fermer xoʻjaliklarini rivojlantirish konsepsiyasini amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 30-oktabrdagi 476-son qaroriga (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2003-yil, 20-son, 200-modda) muvofiq, urugʻlik paxta xom ashyosi yetishtirib berish boʻyicha kontraktatsiya shartnomalari tuziladi va ushbu shartnomada yetishtiriladigan urugʻlik paxta xom ashyosining asosiy va zaxira fondi, urugʻlik paxta xom ashyosining seleksion navi, avlodi va miqdori hamda paxta urugʻchiligiga oid boshqa shartlar koʻrsatiladi. 5. Urugʻlik paxta xom ashyosiga “1999-2000-yillarda paxta navlarini yangilash va joylashtirish dasturi toʻgʻrisida” Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1998-yil 25-noyabrdagi 491-son qaroriga muvofiq yetishtirilgan urugʻlik paxta xom ashyosidan tayyorlangan urugʻlik chigit Oʻzbekiston Davlat standarti (OʼzDSt-663-2006 “Urugʻlik chigit. Texnikaviy shartlar”) talablariga mos boʻlganda, paxta xom ashyosi qiymatiga nisbatan super elita va elita urugʻlik chigit uchun 100 foiz, I-avlod (R1) uchun 75 foiz, II-avlod (R2) uchun 50 foiz va III-avlod (R3) uchun 25 foiz miqdorida ustamalar hisoblanadi. 6. Ustamalar yetishtirilgan urugʻlik paxta xom ashyosining asosiy fondi miqdoriga hisoblanadi va quyidagi tartibda ikki bosqichda hisob-kitob amalga oshiriladi: a) birinchi bosqichda — topshirilgan urugʻlik paxta xom ashyosi uchun hisoblangan ustamaning 50 foizi miqdorida urugʻchilik xoʻjaliklariga paxta xom ashyosini paxta tozalash korxonasiga topshirgan vaqtda; b) ikkinchi bosqichda — topshirilgan urugʻlik paxta xom ashyosidan tayyorlangan va sifati Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi “Oʻzdavurugʻnazoratmarkazi” tomonidan sertifikatlangan urugʻlik chigit uchun bevosita urugʻlik yetishtiruvchi xoʻjaliklarga va nav originatorlari boʻlgan ilmiy muassasalarga hamda urugʻni tayyorlashda ishtirok etgan boshqa subyektlarga hisoblangan ustamaning qolgan qismi — 100 foiz deb hisoblanib, 10 foizi urugʻchilikni tashkil etishda ishtirok etuvchi paxta tozalash korxonalari ixtiyorida qoldiriladi, 40 foizi urugʻlik paxta xom ashyosini yetishtiruvchi xoʻjaliklarning hisobvaragʻiga va qolgan 50 foizi Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Gʻoʻza urugʻchiligi respublika markazining hisobvaragʻiga oʻtkaziladi va quyidagicha taqsimlanadi: Gʻoʻza urugʻchiligi respublika markaziga va uning viloyat birlashmalariga hamda elita urugʻchiligi laboratoriyalariga — 20 foiz; nav orginatorlari, institutlar, seleksioner va urugʻchilikda ishtirok etuvchi boshqa subyektlarga — 30 foiz. 7. Oʻtkaziladigan mablagʻning nav orginatorlari, institutlar, seleksioner olimlarga tegishli qismi taqsimotida ularning tayyorlangan paxta urugʻligidagi ulushi eʼtiborga olinadi. 8. Nav originatorlari, institutlar, seleksioner olimlar va urugʻchilikda ishtirok etuvchi boshqa subyektlarga ustama mablagʻlar Qishloq xoʻjaligi vazirligi tomonidan tasdiqlanadigan yillik xarajatlar smetasiga hamda tegishli tashkilotlar bilan tuziladigan shartnomalarga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Gʻoʻza urugʻchiligi respublika markazi maxsus hisobvaragʻidan oʻtkazib beriladi. 9. Zaruriy holatlarda urugʻlik paxta xom ashyosining zaxira fondidan tayyorlangan urugʻlik chigit ekish uchun ishlatilishi mumkin. Bu holatda ustama haq ekilgan urugʻlik chigit miqdoriga mos ravishda aniqlangan paxta xom ashyosi hajmiga va bu urugʻlik paxta xom ashyosini topshirgan xoʻjaliklarga mutanosib ravishda hisoblanadi va ikkinchi bosqichda ushbu Nizomning 7-bandiga muvofiq belgilangan tartibda toʻlovlar amalga oshiriladi. 10. Paxta tozalash korxonalarida qabul qilingan asosiy fonddagi urugʻlik paxta xom ashyosidan belgilangan miqdorda urugʻlik chigitni dorilangan asosiy va zaxira jamgʻarmasi tayyorlanadi hamda xoʻjaliklarga ekish uchun berishda quyidagi tartibda hisob-kitoblar amalga oshiriladi: asosiy jamgʻarmadagi urugʻlik chigitning bahosi umumiy urugʻlik chigit (asosiy va zaxiradagi urugʻlik)ni tayyorlash uchun ketgan barcha xarajatlarni hisobga olib aniqlanadi va xoʻjaliklarga ushbu bahoda sotiladi; zaxira jamgʻarmasidagi urugʻlik chigitning bahosi asosiy jamgʻarmadagi urugʻlik chigit xoʻjaliklarga sotilgan vaqtdan keyingi davrdagi xarajatlar hisobga olinib aniqlanadi va zaruriy holatlarda xoʻjaliklarga shu bahoda sotiladi. 11. Belgilangan miqdorda urugʻlik paxta xom ashyosini yetishtirishga va uni qayta ishlab sifatli urugʻlik tayyorlanishiga barcha manfaatdor idoralar va korxonalar hamda masʼul shaxslar “Vazirliklar, idoralar, ilmiy-tadqiqot muassasalari, elita urugʻchilik xoʻjaliklari, paxta yetishtiruvchi xoʻjaliklar, gʻoʻza urugʻchiligi va seleksiyasiga aloqador boʻlgan mansabdor shaxslarning yakuniy natijalar uchun javobgarligi toʻgʻrisida nizom”ga (2005-yil 12-fevral, roʻyxat raqami 1449 — Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2005-yil, 7-son, 60-modda) va boshqa qonunchilik hujjatlariga muvofiq javobgar boʻladilar. 12. Paxta tozalash korxonalariga topshirilgan urugʻlik paxta xom ashyosi uchun hisob-kitoblarni toʻgʻriligi va oʻz vaqtida amalga oshirilishini Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligining Nazorat-taftish bosh boshqarmasi nazorat qiladi. 13. Ushbu tartib 2007-yil paxta hosilidan boshlab tatbiq etiladi. 14. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi va “Oʻzpaxtasanoat” uyushmasi bilan kelishilgan.