Ichki ishlar organlarining huquqbuzarliklar profilaktikasi boʻlinmalari faoliyatini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2025-03-01)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Ichki ishlar organlarining faoliyati samaradorligini tubdan oshirish, jamoat tartibini, fuqarolar huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini ishonchli himoya qilishni taʼminlashda ularning masʼuliyatini kuchaytirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi 2017-yil 10-apreldagi PF-5005-sonli Farmoniga muvofiq, shuningdek ichki ishlar organlarining huquqbuzarliklar barvaqt profilaktikasi va oldini olish boʻyicha faoliyatini tubdan takomillashtirish maqsadida: 1. Huquqbuzarliklar profilaktikasi samaradorligini oshirishning quyidagi asosiy yoʻnalishlarini amalga oshirish Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi va uning hududiy boʻlinmalarining eng muhim vazifasi deb hisoblansin: birinchi — huquqbuzarliklar profilaktikasi boʻlinmalarining respublika, oʻrta va quyi pogʻonalari faoliyatining sifat jihatidan yangi tartibini oʻrnatish, bunda ularning asosiy vazifalari, funksiyalari hamda javobgarligini aniq belgilash va chegaralash, profilaktika inspektorlari zimmasiga ular faoliyatiga xos boʻlmagan funksiyalar yuklatilishiga yoʻl qoʻymaslik; ikkinchi — profilaktika ishini aholi, fuqarolarning oʻzini-oʻzi boshqarish organlari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari bilan yaqin hamkorlikda tashkil etish, ushbu ishni, birinchi navbatda, huquqbuzarliklarning barvaqt oldini olishni taʼminlashga, jamiyatda huquqiy madaniyatni yuksaltirishga, fuqarolarga qonunga hurmat va qonun buzilishining har qanday koʻrinishiga murosasizlik munosabatini singdirishga qaratish; uchinchi — voyaga yetmaganlar va yoshlar bilan ishlash tizimini ularni Vatanga muhabbat, vatanparvarlik, milliy va umuminsoniy qadriyatlarga hurmat ruhida tarbiyalashga, oʻsib kelayotgan yosh avlodni terrorizm, diniy ekstremizm, zoʻravonlik va shafqatsizlik gʻoyalaridan himoyalashga yoʻnaltirilgan holda rivojlantirish; toʻrtinchi — profilaktika inspektorlarining zimmalariga yuklatilgan majburiyatlarning talab darajasida bajarilishi uchun shaxsiy javobgarligini kuchaytirish, shu jumladan oʻzlarining faoliyati haqida jamoatchilik oldida tizimli ravishda hisobot berishlarini yoʻlga qoʻyish, ularning aholini tashvishga solayotgan muammolarga yuzaki munosabatda boʻlish holatlariga chek qoʻyish; beshinchi — profilaktika inspektorlari faoliyati samaradorligini baholashning taʼsirchan mezonlarini joriy etish, bunda, birinchi navbatda jamoatchilik fikri, ularning faoliyati natijalaridan fuqarolarning qanoatlanishi hamda aholi bilan hamkorlik darajasini hisobga olish; oltinchi — ushbu sohaga zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng tatbiq etish, profilaktika inspektorlarining bilim darajasi va kasbiy tayyorgarligini oshirish, ular uchun munosib ish sharoitlarini yaratish, ularni bevosita oʻzlariga biriktirilgan hududda xizmat turar joyi bilan taʼminlash, zimmalariga yuklatilgan vazifalarni bajarish natijadorligi uchun moddiy ragʻbatlantirish mexanizmlarini joriy etish. 2. 2017-yilning 1-oktabridan quyidagi tartib joriy etilsin: fuqarolarning oʻzini-oʻzi boshqarish organlari har oyda profilaktika inspektorlarining hisobotlarini eshitadi. Belgilab qoʻyilsinki, profilaktika inspektorlarining hisobotlarini eshitish yakunlariga koʻra ular zimmasiga yuklatilgan vazifalarning bajarilishi yuzasidan koʻrilayotgan choralar va ish natijalari tanqidiy muhokama qilinadi, ular faoliyatining samaradorligiga alohida baho beriladi hamda egallab turgan lavozimiga loyiq yoki noloyiqligi haqida tavsiyalar qabul qilinadi. 3. Quyidagilar: Ichki ishlar organlari tayanch punkti toʻgʻrisidagi nizom 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi ushbu qarorda nazarda tutilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish uchun asoslantirilgan hisob-kitoblar boʻyicha mablagʻ ajratilishini taʼminlasin. 6. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari 2018-yilning 1-yanvariga qadar profilaktika inspektorlarini oʻzlari biriktirilgan hududda xizmat turar joyi bilan taʼminlasin. 7. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi: bir oy muddatda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bilan birgalikda kriminogen vaziyat, aholi soni va hududlarning xususiyatlarini hisobga olgan holda toifalangan ichki ishlar organlari tayanch punktlarining yangilangan joylashuvini tasdiqlasin; bir oy muddatda yangi barpo etilayotgan ichki ishlar organlari tayanch punktlarini joylashtirish va jihozlash, shu jumladan, qurilishi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Mahalla institutini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi 2017-yil 3-fevraldagi PF–4944-sonli Farmoniga muvofiq amalga oshirilayotgan “Mahalla markazi” majmualari va fuqarolar yigʻinlari binolari namunaviy loyihalariga profilaktika inspektorlari uchun alohida xonalarni kiritishni nazarda tutgan holda Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin; ichki ishlar organlari huquqbuzarliklar profilaktikasi boʻlinmalari xodimlarini tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirish tizimini tanqidiy qayta koʻrib chiqish asosida, zamonaviy talablar va ilgʻor xorijiy tajribani hisobga olgan holda Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Akademiyasida “Huquqbuzarliklar profilaktikasi faoliyati” mutaxassisligi boʻyicha taʼlim oluvchilar sonini koʻpaytirish choralarini koʻrsin; 2022-yildan boshlab, Milliy statistika qoʻmitasi tomonidan taqdim etiladigan doimiy aholi soni toʻgʻrisidagi har yilgi yakuniy maʼlumotlarga asosan hamda hudud (mahallalar)dagi kriminogen vaziyatni hisobga olgan holda qoʻshimcha ravishda ajratiladigan ichki ishlar organlari profilaktika (katta) inspektorlari shtat birliklari soni toʻgʻrisidagi takliflarni Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga kiritib borsin; ikki oy muddatda Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatini muvofiqlashtirish boʻyicha respublika kengashi bilan birgalikda ichki ishlar organlari uchun kadrlar zaxirasini shakllantirish maqsadida “Mahalla posboni” jamoatchilik tuzilmalari rahbarlari lavozimiga asosan haqiqiy harbiy xizmatni oʻtagan shaxslarni (tanlov asosida) saralashning va tayinlashning samarali mezonlarini joriy etish boʻyicha takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritsin; ikki oy muddatda qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin; uch oy muddatda idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarini ushbu qarorga muvofiqlashtirsin. 8. Ushbu qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat maslahatchisi O.B. Murodov zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Nizom ichki ishlar organlari tayanch punktlari (keyingi oʻrinlarda — tayanch punkti) faoliyatining vazifalari va tashkiliy-huquqiy asoslarini, profilaktika inspektorlarining vakolatlari, huquq va majburiyatlarini, ularning davlat organlari va boshqa tashkilotlar, fuqarolik jamiyati institutlari hamda aholi bilan huquqbuzarliklar profilaktikasi sohasida hamkorlik qilish tartibini belgilaydi. 2. Tayanch punktlari tuman (shahar) ichki ishlar boshqarmalari (boʻlimlari)ning asosiy quyi boʻgʻini hisoblanib, ular ichki ishlar organlarining jamoatchilik bilan hamkorligini taʼminlash hamda qishloqlar, ovullar va mahallalarda jamoat tartibi, fuqarolar xavfsizligi, huquqbuzarliklar profilaktikasi hamda jinoyatchilikka qarshi kurashishni bevosita taʼminlash maqsadida tashkil etiladi. Tayanch punktlari oʻz faoliyatini profilaktika katta inspektorlari va profilaktika inspektorlari (keyingi oʻrinlarda — profilaktika inspektorlari) hamda profilaktika (katta) inspektorlarining jamoat tartibini saqlash boʻyicha yordamchilari tarkibida amalga oshiradi. Profilaktika inspektori shtat birliklarining soni tayanch punkti tomonidan xizmat koʻrsatiladigan hudud (mahallalar)ning kriminogen vaziyati, aholi soni va boshqa xususiyatlarini hisobga olgan holda ushbu Nizomga ilovadagi meʼyorlar asosida belgilanadi. Tayanch punktlari faoliyatini tashkil etish uchun ichki ishlar organlarining boshqa boʻlinmalari ham jalb etilishi mumkin. 3. Tayanch punktlarining asosiy vazifalari quyidagilar hisoblanadi: huquqbuzarliklar profilaktikasini, ayniqsa voyaga yetmaganlar va yoshlar oʻrtasida tashkil etish, huquqbuzarliklarning sodir etilishi sabablarini, ularga imkon beruvchi shart-sharoitlarni aniqlash, oʻrganish va bartaraf etish; jinoyatlarni aniqlash, bartaraf etish va fosh etishda, tergov, sud va sud hujjatlarini ijro etishdan yashirinib yurgan shaxslarni, shuningdek bedarak yoʻqolgan fuqarolarni qidirishda ishtirok etish; voyaga yetmaganlar va yoshlar bilan ularni Vatanga muhabbat, vatanparvarlik, milliy va umuminsoniy qadriyatlarga hurmat ruhida tarbiyalashga, yosh avlodni terrorizm, diniy ekstremizm, zoʻravonlik va shafqatsizlik gʻoyalaridan himoyalashga yoʻnaltirilgan ishlarni bevosita amalga oshirish; aholi bilan uning eng muhim muammolarini hal etish va ijtimoiy keskinlikni yumshatish masalalarida toʻgʻridan-toʻgʻri ochiq muloqotni yoʻlga qoʻyish; huquqbuzarliklardan jabrlanganlarning, gʻayrijtimoiy xulq-atvorga ega, huquqbuzarlik sodir etishga moyil, shuningdek huquqbuzarlik sodir etgan shaxslarning ijtimoiy reabilitatsiyasi va moslashuvini taʼminlash; huquqbuzarliklar profilaktikasi, fuqarolarning huquqiy madaniyatini oshirish masalalari boʻyicha ichki ishlar organlarining boshqa boʻlinmalari, davlat organlari, tashkilotlar, fuqarolarning oʻzini-oʻzi boshqarish organlari, ommaviy axborot vositalari bilan oʻzaro hamkorlikni amalga oshirish. 4. Profilaktika inspektorlari lavozimlariga oliy maʼlumotga ega, kasbiy, axloqiy-ruhiy va jismoniy jihatdan tayyorgarlik koʻrgan, huquqbuzarliklar profilaktikasi shakllari va usullarini amalda qoʻllash koʻnikmalariga ega boʻlgan shaxslar tayinlanadilar. Profilaktika katta inspektorlari lavozimlariga ichki ishlar organlarining huquqbuzarliklar profilaktikasi boʻlinmalarida kamida besh yillik ish stajiga ega boʻlgan shaxslar tayinlanadilar. 5. Profilaktika inspektorini lavozimga tayinlash va lavozimidan ozod etish Qoraqalpogʻiston Respublikasi ichki ishlar vaziri, Toshkent shahar va Toshkent viloyati ichki ishlar bosh boshqarmalari hamda viloyatlar ichki ishlar boshqarmalari boshliqlari tomonidan amalga oshiriladi. Profilaktika inspektori quyidagi mazmundagi qasamyodni qabul qilgan vaqtdan boshlab lavozimga kirishgan deb hisoblanadi: “Men, (familiyasi, ismi, otasining ismi), _______-sonli tayanch punkti profilaktika inspektori lavozimiga kirishar ekanman, oʻz burchimni va menga ishonib topshirilgan hududda fuqarolarning konstitutsiyaviy huquqlarini himoya qilish, tinchlik, osoyishtalik, xavfsizlik va jamoat tartibini mustahkamlash borasida menga yuklatilgan majburiyatlarni vijdonan, sitqidildan bajarishga qasamyod qilaman”. 11. Profilaktika inspektorlari yuqori darajadagi kasbiy koʻnikmalari va huquqiy madaniyati, fidokorona mehnati, mardligi va koʻrsatgan jasorati uchun oʻrnatilgan tartibda ragʻbatlantiriladilar. 12. Tayanch punktlariga yuklatilgan vazifalarni bajarish uchun profilaktika inspektorlari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan belgilanadigan vazifalarni amalga oshiradi. Profilaktika inspektorlari qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa vazifalarni ham amalga oshirishlari mumkin. 13. Profilaktika katta inspektori, ushbu Nizomning 12-bandida sanab oʻtilgan vakolatlar bilan birga, ichki ishlar organlari tayanch punkti va profilaktika inspektorlari faoliyatini tashkil etadi va umumiy rahbarlikni amalga oshiradi. 14. Profilaktika inspektorlari quyidagi huquqlarga ega: fuqarolar va mansabdor shaxslardan qonunchilikka rioya etish va gʻayriqonuniy harakatlarni toʻxtatishni talab qilish; oʻz vakolatlarini amalga oshirishda fuqarolarning shaxsini tasdiqlovchi hujjatlarini tekshirish, ularning yonlarida taqiqlangan buyum va vositalar mavjud deb gumon qilishga asoslar boʻlgan taqdirda, shaxsiy koʻrikdan oʻtkazish va ularning ashyolarini koʻzdan kechirish, huquqbuzarlikning quroli yoki bevosita predmeti boʻlgan buyum va hujjatlar aniqlangan taqdirda, qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda ularni olib qoʻyish; maʼmuriy huquqbuzarliklar toʻgʻrisida bayonnomalar tuzish va Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksiga muvofiq oʻzlariga taalluqli boʻlgan maʼmuriy huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrib chiqish; huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi murojaatlar va xabarlarni oʻrnatilgan tartibda tekshirish, davlat organlari va boshqa tashkilotlarga kirish, ulardan tegishli maʼlumotlarni soʻrash va olish; oʻz ish yurituvlarida boʻlgan ishlar va materiallar boʻyicha holatlarni aniqlash maqsadida zarur tushuntirishlar, maʼlumotlar va hujjatlarni olish uchun fuqarolar va mansabdor shaxslarni chaqirish; fuqarolarni, ularning roziligi bilan, huquqbuzarliklar profilaktikasi choralarini amalga oshirishda koʻmaklashishga jalb etish; qonunda koʻrsatilgan holatlar va tartibda qurol va maxsus vositalarni qoʻllash. Profilaktika inspektorlari qonun hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishlari mumkin. 15. Profilaktika inspektorlari quyidagilarga majburdir: inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini, yuridik va jismoniy shaxslarning mulkini himoya qilish, shaxs, jamiyat va davlat xavfsizligini taʼminlash boʻyicha oʻz vakolatlari doirasida zarur choralar koʻrish; jinoyat, maʼmuriy huquqbuzarlik yoki boshqa hodisa sodir etilgan joyga darhol yetib kelish, gʻayriqonuniy qilmishlarga chek qoʻyish, fuqarolarning xavfsizligiga qaratilgan tahdidlarni bartaraf etish, hodisa holatlarini hujjatlashtirish, jinoyat, maʼmuriy huquqbuzarlik yoki boshqa hodisa izlarining saqlanishini taʼminlash; jinoyat, maʼmuriy huquqbuzarlik yoki boshqa hodisa sodir etilgan joyda jabrlangan, shuningdek nochor ahvolda qolgan fuqarolarga birinchi tibbiy yoki boshqa turdagi yordam koʻrsatilishini tashkil etish; oʻz xizmat majburiyatlarini bajarish munosabati bilan unga maʼlum boʻlgan fuqarolarning shaxsiy hayoti, shaʼni va qadr-qimmatiga taalluqli maʼlumotlarni ularning roziligisiz oshkor etmaslik, xizmat maʼlumotlari, shuningdek, tijorat va qonun bilan himoya qilinadigan boshqa sirlarning maxfiyligi va saqlanishini taʼminlash; huquqbuzarliklar profilaktikasi tadbirlarini oʻtkazishda fuqarolar hayoti va sogʻligʻi, yuridik va jismoniy shaxslar mol-mulki xavfsizligini taʼminlash; chaqiruv boʻyicha kelishdan boʻyin tovlayotgan shaxslarni majburiy keltirish toʻgʻrisidagi sud ajrimlari, prokurorning, tergovchining yoki surishtiruvchining qarorlarini tegishli hududda bajarilishini taʼminlash; qonun hujjatlari bilan ichki ishlar xodimlari uchun belgilangan cheklov va taqiqlarga rioya etish. Profilaktika inspektorlariga qonun hujjatlariga muvofiq boshqa majburiyatlar ham yuklatilishi mumkin. 16. Profilaktika inspektorlari oʻz zimmalariga yuklangan vazifa va funksiyalarning talab darajasida va samarali bajarilishi uchun masʼuldirlar. 17. Profilaktika inspektorlarining davlat tashkilotlari, boshqa tashkilotlar hamda aholi bilan hamkorligini tashkil etish quyidagi yoʻllar bilan amalga oshiriladi: huquqbuzarliklar profilaktikasi, ularga imkon beruvchi sabablar va shart-sharoitlarni aniqlash hamda bartaraf etish boʻyicha qoʻshma tadbirlarini rejalashtirish va oʻtkazish; kollegial qarorlarni talab qiluvchi vazifalardan kelib chiqib qoʻshma yigʻilishlar oʻtkazish; mahalliy davlat hokimiyati organlari va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarini huquqbuzarliklar profilaktikasi faoliyati natijalari haqida xabardor qilib borish; faoliyatga baho berish va birgalikda amalga oshirilgan ishlar natijalarini hisobga olish; hamkorlikni tashkil etishning ilgʻor shakllari va usullarini umumlashtirish hamda amaliyotga tatbiq etish. Hamkorlikning darajasi, doirasi va xususiyatidan kelib chiqib, qonunchilikka muvofiq boshqa tadbirlar ham amalga oshirilishi mumkin. 18. Davlat organlari va muassasalari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat va boshqa tashkilotlar profilaktika inspektorlariga oʻz vakolatlari doirasida oʻquv-metodik, axborot, maslahat va tashkiliy jihatdan qoʻllab-quvvatlashlari mumkin. 19. Axborot almashish yozma soʻrovlar asosida amalga oshiriladi. Soʻrovga, agar qonunchilikda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, u olingan kundan boshlab oʻn besh kundan kechiktirilmay javob berilishi lozim. 20. Profilaktika inspektorlari mahalliy ahamiyatga ega boʻlgan tadbirlarni oʻtkazishda, oilaviy-maishiy nizolar masalalarini hal etishda, inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilishda, noqonuniy diniy tashkilotlar faoliyatiga chek qoʻyish choralarini koʻrishda, fuqarolarning vijdon erkinligi va diniy eʼtiqod huquqlariga rioya etilishini, diniy qarashlarning majburan singdirilishiga yoʻl qoʻyilmasligini taʼminlashda fuqarolar yigʻinlari bilan hamkorlik qiladilar. 21. Profilaktika inspektorlari har oyda huquqbuzarliklar profilaktikasi va huquqbuzarliklarni oldini olish holati toʻgʻrisida fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga hisobot taqdim etadilar. Profilaktika katta inspektori, ushbu lavozim mavjud boʻlmagan taqdirda profilaktika inspektori fuqarolar yigʻini raisining huquq-tartibot masalalari boʻyicha oʻrinbosari vazifasini bajaradi. 22. Profilaktika inspektorlari fuqarolar yigʻini raislari bilan birgalikda quyidagilarga qaratilgan choralarni amalga oshiradilar: egasiz turar joylarni aniqlash va ularning qonun hujjatlarida belgilangan tartibda saqlanishini nazorat qilish; vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari talablariga rioya etilishi; oilaviy-maishiy sabablarga koʻra sodir etilgan huquqbuzarliklar, shu jumladan ayollar, voyaga yetmaganlar va yoshlar tomonidan sodir etilgan huquqbuzarliklar muhokamasini tashkil etish va oʻtkazish, mazkur huquqbuzarliklarning sodir etilish sabablari va ularga imkon beruvchi shart-sharoitlarni bartaraf etish choralarini koʻrish; spirtli ichimliklar, giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalarni suiisteʼmol qilish natijasida fuqaroning muomala layoqati cheklangan deb topish toʻgʻrisida yoki fuqaroning ruhiy holati buzilganligi (ruhiy kasalligi yoki aqliy zaifligi) tufayli muomalaga layoqatsiz deb topish haqida sudga ariza berish masalalari. Profilaktika inspektorlari fuqarolar yigʻinlari raislari bilan birgalikda qonun hujjatlariga muvofiq boshqa choralarni ham amalga oshirishlari mumkin. 24. Profilaktika inspektorlari fuqarolar yigʻini raislarining oila, xotin-qizlar va ijtimoiy-maʼnaviy masalalar boʻyicha oʻrinbosarlari bilan quyidagi masalalarda oʻzaro hamkorlik qiladilar: aholi, ayniqsa, xotin-qizlar, voyaga yetmaganlar va yoshlar oʻrtasida sogʻlom turmush tarzini targʻib etish, maʼnaviy-axloqiy muhitni sogʻlomlashtirish boʻyicha fuqarolarning huquqiy madaniyati va faolligini oshirishga yoʻnaltirilgan tushuntirish ishlarini tashkil etish; xotin-qizlar va voyaga yetmaganlarga nisbatan jismoniy yoki ruhiy zoʻrlik ishlatish ehtimoli mavjud oilalarda profilaktik tushuntirish ishlarini olib borish, ularning huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilishga koʻmaklashish; odam savdosi qurboniga aylangan xotin-qizlar va voyaga yetmaganlarga ularning ijtimoiy hayotga moslashishlari uchun har tomonlama koʻmak berish; xotin-qizlar va voyaga yetmaganlar oʻrtasida erta nikoh, oʻz joniga qasd qilish, jinoyatlar va huquqbuzarliklar holatlarining sabab va shart-sharoitlarini oʻrganish, shuningdek, ularga yoʻl qoʻymaslik boʻyicha profilaktika choralarini, shu jumladan, yakka tartibdagi choralarni koʻrish; tinchlik va osoyishtalikni taʼminlashda fuqarolar ogohligini, xotin-qizlar faolligini oshirish; diniy ekstremizm va terrorizmga qarshi kurashish; jazoni ijro etish muassasalarida jazoni oʻtayotgan xotin-qizlarni fuqarolar yigʻinlari kafilligi asosida afv etish toʻgʻrisida takliflar kiritish; ozodlikdan mahrum etish tarzidagi jazoni oʻtayotgan yoxud jazoni ijro etish muassasalaridan ozod etilgan, shu jumladan, diniy ekstremistik gʻoyalar taʼsiriga tushgan shaxslarning yaqin qarindoshlari bilan profilaktika ishlarini olib borish va ularga koʻmaklashish. 25. Profilaktika inspektorlari fuqarolar yigʻinining oilaviy qadriyatlarni mustahkamlash komissiyalari bilan quyidagi masalalarda oʻzaro hamkorlik qiladi: fuqarolarning yot gʻoyalar, ichkilikbozlik va giyohvandlik taʼsiri ostiga tushib qolishlari, oilaviy kelishmovchiliklar shuningdek, yoshlar tarbiyasiga masʼuliyatsiz munosabatda boʻlish holatlarining oldini olish; qoʻshnilar va qarindoshlar oʻrtasidagi kelishmovchiliklarni bartaraf etish va ularning oʻzaro munosabatlarini tiklash boʻyicha choralarni koʻrish; ichki ishlar organlari hisobida turgan, ayniqsa, muqaddam sudlangan, huquqbuzarliklar sodir etayotgan va yot gʻoyalar taʼsiriga tushib qolgan shaxslar bilan profilaktik ishlarni amalga oshirish; jazoni ijro etish muassasalaridan ozod etilgan shaxslarni ijtimoiy moslashtirish. 26. Profilaktika inspektorlari fuqarolar yigʻinining xotin-qizlar bilan ishlash boʻyicha komissiyalari bilan quyidagi masalalarda oʻzaro hamkorlik qiladilar: ayollarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha choralar koʻrish; oilalarning barbod boʻlish holatlarini bartaraf etishga yoʻnaltirilgan tadbirlarni oʻtkazish; xorijiy davlatlarga chiqayotgan va u yerdan qaytgan ayollar hisobini yuritish, ular bilan tegishli profilaktika ishlarini amalga oshirish. 30. Profilaktika inspektorlari nodavlat notijorat tashkilotlari bilan quyidagi masalalarda oʻzaro hamkorlik qiladilar: huquqbuzarliklarning oldini olishga yoʻnaltirilgan qoʻshma dasturlarni ishlab chiqish; fuqarolarni, ayniqsa, yoshlarni maʼnaviy, axloqiy, huquqiy, jismoniy va mehnat tarbiyasini amalga oshirishda ishtirok etish; jazoni ijro etish muassasalaridan ozod etilgan yoki ixtisoslashtirilgan oʻquv-tarbiya muassasalaridan qaytgan shaxslarning ijtimoiy reabilitatsiyasi va ijtimoiy moslashuviga koʻmaklashish; aholining huquqiy ongi va huquqiy madaniyatini oshirish; millatlararo, madaniyatlararo totuvlik va fuqarolar totuvligi gʻoyalarini mustahkamlash, koʻp asrlik, anʼanaviy maʼnaviy-axloqiy hamda tarixiy-madaniy qadriyatlarni tiklash va saqlash. 31. Profilaktika inspektorlari fuqarolar yigʻini organlari va nodavlat notijorat tashkilotlari bilan qonun hujjatlariga muvofiq boshqa masalalarda ham oʻzaro hamkorlik qilishlari mumkin. 32. Profilaktika inspektorlarining davlat organlari, boshqa tashkilotlar va fuqarolar bilan oʻzaro hamkorligi ularning huquqbuzarliklar profilaktikasida koʻmaklashish va zaruriy yordam koʻrsatish bilan ishtirok etishlari orqali amalga oshiriladi. 33. Profilaktika inspektorlari tuman va shahar ichki ishlar organlariga huquqbuzarliklar profilaktikasida faol ishtirok etganligi yoki alohida xizmatlari uchun fuqarolarni ragʻbatlantirish haqida takliflar kiritishlari mumkin. 34. Profilaktika inspektorlari qoʻshma tadbirlarni, shu jumladan, huquqbuzarliklar profilaktikasiga oid “davra suhbatlari”, seminarlar va ijtimoiy soʻrovlar tashkil etish orqali oʻtkazishlari mumkin. 35. Tayanch punkti kriminogen vaziyat, aholi zichligi va joylarda fuqarolar xavfsizligi hamda jamoat tartibini tegishli tarzda taʼminlash bilan bogʻliq boshqa shart-sharoitlar inobatga olingan holda qonun hujjatlari bilan oʻrnatilgan tartibda tashkil etiladi va tugatiladi. 36. Tayanch punkti quyidagilarni oʻz ichiga oluvchi maxsus jihozlangan xonalarda joylashadi: profilaktika katta inspektori va profilaktika inspektorining xizmat xonasi; tayanch punktiga xizmatga jalb qilinadigan ichki ishlar organlarining boshqa xizmatlari xodimlari uchun xizmat xonasi; profilaktika inspektorining jamoat tartibini saqlash boʻyicha yordamchisi xizmat xonasi; aholi bilan tushuntirish ishlarini olib borish zali; huquqbuzarlarni ushlab turish xonasi; dam olish, yuvinish va sanitariya-gigiyena xonalari. 37. Tayanch punktlari uchun yer maydoni va binolarni ajratish, qurilish, taʼmirlash va kapital taʼmirlash, shuningdek mebel bilan jihozlash shahar va tuman hokimliklari tomonidan mahalliy budjetdan ajratiladigan mablagʻlar hisobidan amalga oshiriladi. Tayanch punkti tuman, shahar hokimliklari balansida boʻladi va uning binosi Oʻzbekiston Respublikasi IIVning Huquqbuzarliklar profilaktikasi bosh boshqarmasi roziligisiz boshqa organlar, korxonalar, muassasalar va tashkilotlarga sotilmaydi yoki berilmaydi. 38. Tayanch punktlarini zaruriy texnik vositalar, koʻrgazmali qoʻllanmalar, xizmat hujjatlari va avtotransport vositalari bilan taʼminlash Oʻzbekiston Respublikasi IIV tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetidan ajratiladigan mablagʻlar hisobidan amalga oshiriladi. 39. Jamoat birlashmalari bilan doimiy va samarali hamkorlikni taʼminlash maqsadida tayanch punktlari fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari bilan bir binoda yoki unga yaqin joyda joylashadi. 40. Ushbu Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonun hujjatlariga muvofiq javob beradilar. T/r Koʻrsatkichlar Toshkent shahri hududida* Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlar hududida Jami shundan Jami shundan profilaktika katta inspektori profilaktika inspektori profilaktika katta inspektori profilaktika inspektori 1. Aholi soni 7 ming nafargacha 2 1 1 1 - 1 2. Aholi soni 7 mingdan 10 ming nafargacha 2 1 1 2 1 1 3. Aholi soni 10 ming nafar va undan ortiq 3 1 2 2 1 1 Qoʻshimcha ravishda kriminogen vaziyatdan kelib chiqib ajratiladigan shtat birliklari 4. Soʻnggi bir yil davomida mahallada sodir etilgan jinoyatlar soni har 1000 nafar aholiga nisbatan 10 ta va undan yuqori boʻlganda 1 - 1 1 - 1