OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI MARKAZIY BANKI TOMONIDAN TIJORAT BANKLARI VA ULARNING FILIALLARI RAHBARLARI, BOSh BUXGALTERLARI, BOShQARUV AʼZOLARI HAMDA MIKROKREDIT TAShKILOTLARI IJRO ORGANLARI RAHBARLARI LAVOZIMLARIGA TAVSIYA ETILAYOTGAN NOMZODLARGA NISBATAN MALAKA TALABLARI QOʻYISh TARTIBI TOʻGʻRISIDA NIZOMNI TASDIQLASh HAQIDA
(resolution, 2018-03-31)

“Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan tijorat banklari va ularning filiallari rahbarlari, bosh buxgaltyerlari, boshqaruv aʼzolari, kredit uyushmalari hamda mikrokredit tashkilotlari ijro organlari rahbarlari lavozimlariga tavsiya etilayotgan nomzodlarga nisbatan malaka talablari qoʻyish tartibi toʻgʻrisida”gi nizomning loyihasini koʻrib chiqib va muhokama qilib, Boshqaruv qaror qiladi: 1. “Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan tijorat banklari va ularning filiallari rahbarlari, bosh buxgaltyerlari, boshqaruv aʼzolari hamda mikrokredit tashkilotlari ijro organlari rahbarlari lavozimlariga tavsiya etilayotgan nomzodlarga nisbatan malaka talablari qoʻyish tartibi toʻgʻrisida nizom” ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Ushbu qaror kuchga kirgan kundan boshlab, Markaziy bank Boshqaruvining 29-yanvar 2005-yildagi 1/7-son qarori va u bilan tasdiqlangan “Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan tijorat banklari va ularning filiallari rahbarlari, bosh buxgaltyerlari, boshqaruv aʼzolari hamda kredit uyushmalari ijro organlari rahbarlari lavozimlariga tavsiya etilayotgan nomzodlarga nisbatan malaka talablari qoʻyish tartibi toʻgʻrisida”gi nizom (2005-yil 10-mart, roʻyxat raqami 1455), ushbu Nizomga Markaziy bank Boshqaruvining 28-may 2005-yildagi 11/3-sonli qarori bilan tasdiqlangan 1-son oʻzgartirish (2005-yil 27-iyun, roʻyxat raqami 1455-1), Markaziy bank Boshqaruvining 7-oktabr 2005-yildagi 21/5-sonli qarori bilan tasdiqlangan 2-son oʻzgartirish (2005-yil 28-oktabr, roʻyxat raqami 1455-2) oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 3. Kredit uyushmalari Kengashlari raislariga hozirda faoliyat koʻrsatayotgan oliy iqtisodiy maʼlumotga ega boʻlmagan kredit uyushmalari ijro organlari rahbarlarini 2 yil muddat ichida ikkinchi mutaxassislik boʻyicha oliy iqtisodiy maʼlumot olishi uchun oliy oʻquv yurtiga kirishlarini taʼminlash yoki ijro organi rahbarini oliy iqtisodiy maʼlumotga ega boʻlgan xodim bilan almashtirish vazifasi yuklatilsin. 4. Ushbu qaror Adliya vazirligida Davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan vaqtdan oʻn kun oʻtgandan soʻng kuchga kiritilsin. Mazkur Nizom “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 51-moddasiga muvofiq, tijorat banklari va ularning filiallari rahbarlari, bosh buxgaltyerlari, boshqaruv aʼzolari hamda mikrokredit tashkilotlari ijro organlari rahbarlari lavozimlariga tavsiya etilayotgan nomzodlarga nisbatan malaka talablarini qoʻyish va kasbga muvofiqligini aniqlash tartibini belgilaydi. 1. Malaka talablarini qoʻyish va kasbga muvofiqlikni aniqlash (keyingi oʻrinlarda — kasbga muvofiqlikni aniqlash) — bank ishi va amaliyotini hamda mikrokredit tashkilotlari faoliyatini yuritishda amaldagi qonunchilik talablariga rioya etilishini taʼminlash uchun yuqori malaka va salohiyatga ega boʻlgan mutaxassislarni tanlash usulidir. 2. Kasbga muvofiqlikni aniqlashning asosiy tamoyillari — ochiqlik, kengashlilik va xolislikdan iborat. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining “Tijorat banklari va ularning filiallari rahbarlari, bosh buxgaltyerlari, boshqaruv aʼzolari hamda mikrokredit tashkilotlari ijro organlari rahbarlarining kasbga muvofiqligini aniqlash komissiyasi” (keyingi oʻrinlarda — Komissiya) kasbga muvofiqlikni aniqlovchi kollegial organ hisoblanadi. Tijorat banklari va ularning filiallari rahbarlari, bosh buxgaltyerlari, boshqaruv aʼzolari lavozimlariga tavsiya etilayotgan nomzodlarning lavozimga muvofiqligini baholash maqsadida Tijorat banklarining Bosh banklarida kasbga muvofiqlikni aniqlash boʻyicha ichki komissiya tashkil etiladi. Ushbu komissiya tarkibiga Bank Kengashining aʼzolaridan biri kiritilishi shart. 4. Mazkur Komissiyada tijorat banklari Boshqaruvi raislari va rais oʻrinbosarlari (Vazirlar Mahkamasi nomenklaturasiga kiradigan lavozimlar bundan mustasno), Boshqaruv aʼzolari, Bosh bankning bosh buxgalteri, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, shahar va tuman filiallari, Amaliyot boshqarma (boʻlim)lari rahbarlari hamda bosh buxgaltyerlari va mikrokredit tashkilotlari ijro organlari rahbarlari (keyingi oʻrinlarda — Tijorat banklari va mikrokredit tashkilotlari rahbarlari) lavozimlariga tayinlash uchun tavsiya etilayotgan nomzodlarning kasbga muvofiqligi aniqlanadi. 5. Tijorat banklari va mikrokredit tashkilotlari rahbarlari quyidagi hollarda tavsiya etilayotgan lavozimga muvofiq emas deb topiladilar va oʻz navbatida ular ushbu lavozimlarga tayinlanishi mumkin emas: amalga oshirgan harakatlari yuridik shaxslarning bankrotlikka yoki moliyaviy ahvoli yomonlashuviga olib kelganligi toʻgʻrisida dalillar maʼlum boʻlgan taqdirda, bankrotlikka uchragan yoki moliyaviy ahvoli yomonlashgan banklar, kredit uyushmalari, mikrokredit tashkilotlari va yuridik shaxslarning sobiq rahbarlari, boshqaruv va kuzatuv kengashi aʼzolari hamda yirik ishtirokchilari (ustav kapitalida 10 foiz va undan koʻp miqdorda ovoz beruvchi aksiyalar yoxud ulushlarga ega boʻlgan shaxslar); oʻzining ishbilarmonlik va shaxsiy xatti-harakatida notoʻgʻri ish yuritsa; oʻzaro yaqin qarindosh boʻlgan shaxslar bir bankda rahbarlik yoki moddiy javobgarlik bilan bogʻliq lavozimlarda biri ikkinchisiga bevosita boʻysunib yoki uning nazorati ostida birga ishlasa. 6. Bank yoki filial rahbarlari hamda bosh buxgaltyerlari bir bank tarkibida boshqa yuqori lavozimga yoki boshqa bankka teng yoki yuqori lavozimlarga, bir mikrokredit tashkiloti ijro organi rahbari boshqa mikrokredit tashkiloti ijro organi rahbarligiga tavsiya etilganda ularning kasbga muvofiqligi Komissiya tomonidan qayta koʻrib chiqiladi. Bank filiali rahbari hamda bosh buxgalteri bir bank tarkibida boshqa filialga teng lavozimlarga oʻtkazilishi Bosh bank taqdimnomasiga asosan Komissiyaning suhbat va (yoki) test sinoviga taklif etilmasdan koʻrib chiqiladi. 7. Tijorat banklari va mikrokredit tashkilotlari rahbarlari egallab turgan lavozimidan ozod etilishi masalasi tijorat banki Boshqaruvi yoki mikrokredit tashkiloti muassis(lar)i tomonidan Komissiyani xabardor qilgan holda amalga oshiriladi. Tijorat banklari va mikrokredit tashkiloti rahbarlari egallab turgan lavozimidan ozod etilganligi toʻgʻrisidagi buyruqdan koʻchirma 3 ish kunidan kechiktirmasdan Markaziy bankning Kredit tashkilotlari rahbar xodimlari bilan ishlash departamentiga yetkazilishi hamda ushbu oʻrinlarga tayinlash uchun tavsiya etilayotgan nomzodlarning hujjatlari tijorat banklari tomonidan 1-ilovaga va mikrokredit tashkilotlari tomonidan 2-ilovaga muvofiq 15 ish kunidan kechiktirmasdan Komissiyaga koʻrib chiqish uchun taqdim etilishi lozim. 8. Ushbu Nizomning 4-bandida qayd etilgan rahbarlik lavozimlari boʻyicha boʻsh oʻrinlar 1 oy muddat ichida butlanishi shart. 9. Tijorat banklari va mikrokredit tashkilotlari ushbu Nizomning 7 va 8-bandlari talablariga rioya qilmagan taqdirda, ularga nisbatan Markaziy bank tomonidan quyidagi choralar qoʻllanilishi mumkin: tijorat banklariga oʻrnatilgan minimal ustav kapitali miqdorining 0,01 foizi miqdorida jarima solish; tijorat banklarida ushbu holatlar qayta takrorlangan taqdirda, bank filialini yopishgacha boʻlgan choralarni koʻrish; mikrokredit tashkiloti lizensiyasini amal qilishini toʻxtatib turish, tugatish hamda litsenziyasini bekor qilishgacha boʻlgan choralarni koʻrish. 10. Rahbarlik lavozimiga tavsiya etilayotgan nomzod quyidagilarni bilishi lozim: Tijorat banklari rahbarligiga nomzodlar: Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining asarlarida yoritilgan asosiy masalalar mohiyati; Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va bank faoliyatiga oid qonunlar, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Palatalarining qarorlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti farmonlari, Vazirlar Mahkamasi qarorlari, Markaziy bankning meʼyoriy hujjatlari va boshqa meʼyoriy hujjatlarni, shu jumladan: fuqarolik, xoʻjalik va mehnat qonunchiligi; bank hisobotlarini tuzish tartibi; hisob-kitoblar va toʻlovlarni amalga oshirish tartibi; moliyaviy hisobotlar, buxgalteriya hisobining milliy va xalqaro standartlari bank ichki kredit siyosati va kreditlash tartibi; kichik biznesni kreditlash tartibi; omonatlarni qabul qilish va ularni berish tartibi; bankni korporativ boshqarish tartibi; ichki audit vazifalari va faoliyati; emissiya-kassa operatsiyalarini amalga oshirish tartibi; chet el valyutasi bilan bogʻliq operatsiyalarni amalga oshirish tartibi; pul muomalasini tashkil etish masalalari; Bazel qoʻmitasining bank faoliyatiga oid asosiy tamoyillari; Respublika bank tizimida olib borilayotgan kadrlar siyosatining mohiyati va ahamiyati. Mikrokredit tashkilotlari ijro organlari rahbarligiga nomzodlar: Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, bank, mikrokredit tashkiloti faoliyatiga oid qonunlar, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Palatalari qarorlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti farmonlari, Vazirlar Mahkamasi qarorlari, Markaziy bankning meʼyoriy hujjatlari va boshqa meʼyoriy hujjatlarni, shu jumladan: fuqarolik, xoʻjalik va mehnat qonunchiligi; mikrokredit tashkiloti hisobotlarini tuzish tartibi; hisob-kitoblarni amalga oshirish tartibi; kredit siyosati va kreditlash tartibi; omonatlarni qabul qilish va ularni berish tartibi; Respublika bank tizimida olib borilayotgan kadrlar siyosatining mohiyati va ahamiyati. 11. Tijorat banklarining rahbarlik lavozimlariga tavsiya etilayotgan nomzodlar oliy iqtisodiy maʼlumotga, bank tizimida yetarli ish tajribasiga va oxirgi ish joyidan tavsiyaga, mikrokredit tashkilotlari ijro organlari rahbarlari lavozimiga tavsiya etilayotgan nomzodlar oliy iqtisodiy maʼlumotga, bank yoki moliya sohasida yetarli ish tajribasiga ega boʻlishlari lozim. Agar tijorat banklarining Boshqaruvi aʼzoligiga bankning yuridik xizmati rahbari tavsiya etilsa, nomzod oliy yuridik maʼlumotga va bank tizimida yetarli ish tajribasiga ega boʻlishi lozim. Tijorat banklarining tuman filiallari rahbarlari hamda bosh buxgaltyerlari lavozimlariga istisno tariqasida bank yoki iqtisodiy mutaxassislik boʻyicha oliy oʻquv yurtida taʼlim olayotgan noiqtisodiy oliy maʼlumotga ega boʻlgan nomzodlar tavsiya etilishi mumkin. 12. Komissiya tarkibi Markaziy bank Raisining buyrugʻi bilan tasdiqlanadi. Komissiya tarkibidagi xodimlar boshqa lavozimga yoki boshqa ishga oʻtgan taqdirda, ular oʻrniga tayinlangan xodimlar Komissiya tarkibiga kiritilgan hisoblanadi. 13. Komissiya yigʻilishi va qarorlari aʼzolarining uchdan ikki qismi ishtirok etgan taqdirdagina haqiqiy hisoblanadi. Komissiya qarori unda ishtirok etgan aʼzolarning oddiy koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi. Ovozlar teng kelib qolganda, Komissiya raisi hal qiluvchi ovozga ega boʻladi. 14. Komissiya raisi yoʻqligida majlisni uning oʻrinbosari oʻtkazadi. 15. Komissiya ishini tashkil etish Kredit tashkilotlari rahbar xodimlari bilan ishlash departamenti tomonidan olib boriladi. 16. Tijorat banklari va mikrokredit tashkilotlarining rahbarlik lavozimlariga tavsiya etilayotgan nomzodlarning hujjatlari dastlab tijorat banklari va mikrokredit tashkilotlari tomonidan koʻrib chiqilib, soʻng Markaziy bankka taqdim etiladi. Kredit tashkilotlari rahbar xodimlari bilan ishlash departamenti mazkur hujjatlarni oʻrganib chiqib, soʻng Komissiyaning barcha aʼzolarini tanishtirishi lozim. 17. Tijorat banklari va mikrokredit tashkilotlari rahbarlik lavozimga tavsiya etilayotgan nomzodlarning Komissiyaga taqdim etilgan hujjatlaridagi maʼlumotlarning haqqoniyligi uchun javobgardirlar. 18. Komissiya tijorat banklari va mikrokredit tashkilotlari tomonidan taqdim etilgan nomzodlarning hujjatlarini ushbu Nizom talablariga muvofiq holda, 10 kun muddatda oʻrganib chiqadi va nomzodning lavozimga muvofiqligini aniqlash masalasini oʻzining navbatdagi majlisi kun tartibiga kiritadi. Markaziy bank zarurat tugʻilgan hollarda, nomzod toʻgʻrisidagi maʼlumotlarning toʻgʻriligini tasdiqlaydigan axborotlarni nomzodning oʻzidan, shuningdek tegishli vakolatli idoralardan surishtirib aniqlashi mumkin. 19. Tavsiya etilayotgan nomzodning lavozimga muvofiqligi Komissiya tomonidan oʻtkaziladigan suhbat va (yoki) test sinovi orqali aniqlanadi. Suhbat va (yoki) test natijalariga koʻra nomzodning tavsiya etilayotgan lavozimga muvofiq yoki muvofiq emasligi toʻgʻrisida qaror qabul qilinadi va mazkur qarordan koʻchirma tijorat banklari hamda mikrokredit tashkilotlariga yuboriladi. 20. Faoliyat koʻrsatayotgan tijorat banklari va mikrokredit tashkilotlari rahbarlari lavozimiga tavsiya etilgan nomzodlar muvofiq emas deb topilganda, tijorat banki (bank Kengashi) va mikrokredit tashkilotlari tomonidan Komissiya qaroridan tegishli koʻchirmani olganidan soʻng, 15 kun muddat ichida ushbu lavozimga boshqa malakali nomzodlar tavsiya etilishi lozim. 21. Tavsiya etilayotgan lavozimga muvofiq emas, deb topilgan nomzodlar kamida olti oy muddat oʻtgandan soʻng ushbu Nizomning 4-bandida koʻrsatilgan lavozimlarga qayta tavsiya etilishi mumkin. 22. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 1998-yil 24-sentabrdagi “Oʻzbekiston Respublikasi bank tizimining rahbar xodimlarini attestatsiyadan oʻtkazish toʻgʻrisida” F-896-sonli farmoyishiga muvofiq holda oʻtkaziladigan attestatsiya yakunlari boʻyicha egallab turgan lavozimiga noloyiq deb topilgan tijorat banklari rahbar xodimlari 3 yildan soʻng rahbarlik lavozimiga qayta tavsiya etilishi mumkin. Istisno tariqasida, attestatsiyada egallab turgan lavozimiga noloyiq deb topilgan rahbarni attestatsiya sanasidan 1 yil oʻtgandan soʻng quyidagi qoʻshimcha hujjatlar taqdim etilgan taqdirda rahbarlik lavozimlariga qayta tavsiya etilishiga ruxsat beriladi: a) bank Boshqaruvi raisining tavsiyanomasi; b) bank Kengashi yoki Boshqaruvining kamida ikkita aʼzosining fikrnomasi; v) xodimning oʻtgan vaqt mobaynida ish faoliyati natijalari, malakasi, nazariy va amaliy bilimlarini oshirganligini tasdiqlovchi hujjatlar (agar shunday tavsiyalar berilgan boʻlsa). 23. Xodim tijorat banklarining Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, shahar va tuman filiallari, Amaliyot boshqarma (boʻlim)lariga rahbar yoki bosh buxgalter lavozimiga tayinlanganidan soʻng (Markaziy bank nomenklaturasiga kiruvchi lavozimga teng yoki yuqori lavozimga tayinlangan xodimlar bundan mustasno) tijorat banklarining Bosh banki tomonidan mazkur filialning iqtisodiy koʻrsatkichlari boʻyicha 1 yil davomida monitoring oʻrnatilib, uning tahlili har chorak yakuni boʻyicha bank Boshqaruvi muhokamasiga kiritib boriladi. 24. Tijorat banklarining Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyat, shahar, tuman filiali, Amaliyot boshqarmasi (boʻlimi)ga rahbar yoki bosh buxgalter (Markaziy bank nomenklaturasiga kiruvchi lavozimga teng yoki yuqori lavozimga tayinlangan xodimlar bundan mustasno) lavozimiga tavsiya etilayotgan nomzod Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining Kasbga muvofiqlikni aniqlash komissiyasining suhbat va (yoki) test sinoviga taklif etilishidan avval bank tizimining oʻquv markazlarida tashkil etilgan kurslarda yoki tegishli oliy oʻquv yurtlari huzuridagi malaka oshirish kurslarida oʻz malakasini oshirishi hamda malaka oshirganligi toʻgʻrisidagi hujjat nusxasini Markaziy bankka taqdim etishi lozim. Bosh bank Boshqaruvi taqdimnomasi (Bank Kengashi taqdimnomasi); soʻrovnoma; tarjimai hol; oʻquv yurtini tugatganligi toʻgʻrisida diplom nusxasi (agar oliy oʻquv yurtida oʻqiyotgan boʻlsa — oʻqiyotgan joyidan maʼlumotnoma) va malaka oshirganligi toʻgʻrisida hujjat nusxasi; oxirgi ish joyidan tavsifnoma; tavsiya etilayotgan nomzod bilan Bosh bankda oʻtkazilgan suhbat natijalari boʻyicha rasmiylashtirilgan bayonnoma nusxasi va nomzod bilan oʻtkazilgan suhbat varaqasi; 6 x 4 hajmdagi 4 dona surat; nomzodning ish faoliyati haqidagi maʼlumotnoma; nomzodning ish faoliyati haqida kasbdoshlari tomonidan bildirilgan fikrnoma yoki mulohazalar (Bosh bank va uning viloyatlardagi boshqarmalari rahbarlariga 5 ta, bosh buxgaltyerlariga 3 ta hamda shahar va tumanlardagi filiallar rahbarlariga va bosh buxgaltyerlariga 3 tadan kam boʻlmasligi kerak); turar joyidan maʼlumotnoma va tavsifnoma hamda nomzodning pasporti nusxasi. Bundan tashqari, nomzod shaxsini tasdiqlovchi hujjat, maʼlumoti toʻgʻrisidagi diplom, mehnat daftarchasi yoki oʻqiyotganligini tasdiqlovchi sinov daftarchasining asl nusxasini oʻzi bilan birga olib kelishi shart. Mikrokredit tashkiloti muassis(lar)i taqdimnomasi; soʻrovnoma; tarjimai hol; oʻquv yurtini tugatganligi toʻgʻrisida diplom nusxasi (agar oliy oʻquv yurtida oʻqiyotgan boʻlsa — oʻqiyotgan joyidan maʼlumotnoma); oxirgi ish joyidan tavsifnoma; 6 x 4 hajmdagi 4 dona rangli surat; mikrokredit tashkiloti tomonidan tayyorlangan nomzodning ish faoliyati haqidagi maʼlumotnoma; nomzodning ish faoliyati haqida kasbdoshlari tomonidan bildirilgan fikrnoma yoki mulohazalar (5 tadan kam boʻlmasligi kerak); turar joyidan maʼlumotnoma va tavsifnoma hamda nomzodning pasporti nusxasi. Bundan tashqari, nomzod shaxsini tasdiqlovchi hujjat, maʼlumoti toʻgʻrisidagi diplom, mehnat daftarchasi yoki oʻqiyotganligini tasdiqlovchi sinov daftarchasining asl nusxasini oʻzi bilan birga olib kelishi shart.