2025 — 2030-yillarda davlat moliyasini boshqarish tizimini takomillashtirish strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida
(resolution, 2026-01-01)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston — 2030” strategiyasida belgilangan asosiy yoʻnalishlar boʻyicha islohotlarni amalga oshirishning 2024-yildagi ustuvor chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2024-yil 4-martdagi PQ-109-son qarori ijrosini taʼminlash, shuningdek, davlat moliyasini boshqarish tizimini yanada takomillashtirish hamda natijadorlikka asoslangan budjet tizimini joriy etish ishlarini jadallashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Quyidagilar: a) quyidagilarni nazarda tutuvchi 2025 — 2030-yillarda Oʻzbekiston Respublikasining davlat moliyasini boshqarish tizimini takomillashtirish strategiyasi (keyingi oʻrinlarda — Strategiya) 1-ilovaga muvofiq: budjet xarajatlari va davlat investitsiyalarining natijadorligini oshirish; Davlat budjetini shakllantirish jarayonini takomillashtirish hamda budjetning samarali ijrosini taʼminlash; budjet jarayonini raqamlashtirish qamrovini kengaytirish; oʻrta muddatli budjetlashtirishda strategik ustuvorliklarni belgilash; budjet intizomini mustahkamlash, shu jumladan, fiskal axborot sifati va hisobdorligini oshirish; b) 2025 — 2030-yillarda Oʻzbekiston Respublikasining davlat moliyasini boshqarish tizimini takomillashtirish strategiyasini amalga oshirish boʻyicha chora-tadbirlar rejasi (keyingi oʻrinlarda — Chora-tadbirlar rejasi) 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda Strategiya va Chora-tadbirlar rejasida belgilangan vazifalar ijrosini oʻz vaqtida, sifatli va natijador taʼminlash choralarini koʻrsin. Strategiya va Chora-tadbirlar rejasida belgilangan vazifalar ijrosini oʻz muddatlarida va sifatli taʼminlash, shuningdek, maqsadli koʻrsatkichlarga natijador erishish boʻyicha tegishli davlat organlari va tashkilotlari rahbarlari shaxsan javobgar ekanliklari belgilab qoʻyilsin. 3. Ushbu qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — iqtisodiyot va moliya vaziri J.A. Qoʻchqorov zimmasiga yuklansin. 1. Barqaror iqtisodiy rivojlanishni taʼminlash uchun mamlakatning strategik maqsadlariga erishishda ishonchli vosita sifatida davlat moliyasini boshqarish tizimini takomillashtirish talab etilmoqda. Oʻtgan besh yil davomida Vazirlar Mahkamasining “2020 — 2024-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi davlat moliyasini boshqarish tizimini takomillashtirish strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida” 2020-yil 24-avgustdagi 506-son qarori doirasida amalga oshirilgan islohotlar davlat moliyasini boshqarish tizimini takomillashtirishda muhim ahamiyat kasb etdi. Bunda 2020 — 2024-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi davlat moliyasini boshqarish tizimini takomillashtirish strategiyasi asosida quyidagi natijalarga erishildi. Jumladan: 2020-yildan boshlab ilk bor Davlat budjeti parametrlarini Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni shaklida tasdiqlash tartibi joriy etildi va parlament nazorati kuchaytirildi; konsolidatsiyalashgan budjet qamrovi barcha davlat maqsadli jamgʻarmalari, Tiklanish va taraqqiyot jamgʻarmasi, budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari jamgʻarmalari va tashqi qarz evaziga amalga oshiriladigan davlat investitsiya loyihalari hisobidan kengaytirildi; Davlat moliyasini boshqarishda budjetni shakllantirishning oʻrta muddatli rejalashtirish mexanizmiga oʻtildi; budjetni shakllantirish jarayonida strategik yondashuvni taʼminlash uchun vosita boʻladigan oʻrta muddatli davr uchun Fiskal strategiyani ishlab chiqish amaliyoti yoʻlga qoʻyildi; budjetning natijadorligi va samaradorligini oshirish maqsadida hisobdorlik va shaffoflik tamoyillari asosida natijaga yoʻnaltirilgan budjetlashtirish tizimiga oʻtish islohotining huquqiy asoslari yaratildi; makrofiskal prognozlashning sifati oshirildi, fiskal xatarlarni monitoring qilish va baholash boʻyicha institutsional imkoniyatlar yaratildi hamda fiskal xatarlarni baholash natijalarini eʼlon qilish yoʻlga qoʻyildi; davlat moliyasi statistikasini xalqaro tan olingan standartlar asosida yuritish amaliyoti yoʻlga qoʻyildi; budjet-soliq hisobotlari qamrovi kengaytirilishi, budjet jarayoni va maʼlumotlari keng jamoatchilik uchun sodda va tushunarli shaklda ochiqlanishi hamda Tashabbusli budjet loyihasi ishga tushirilishi orqali fuqarolarning budjet jarayonidagi ishtirokini kengaytirishga erishildi; davlat sektorida ichki audit tizimini joriy etish orqali vazirlik va idoralarda ichki audit xizmatlari tashkil etildi hamda ular faoliyatini baholash bosqichiga oʻtildi; Oʻzbekiston Respublikasining “Davlat qarzi toʻgʻrisida”gi Qonuni qabul qilinib, davlat qarzini samarali boshqarishda strategik yondashuv taʼminlandi. 2. Davlat moliyasini boshqarish sohasida amalga oshirilgan islohotlar va erishilgan natijalarga qaramasdan, sohani yanada takomillashtirishni talab etadigan bir qator ustuvor yoʻnalishlar mavjud. Jumladan: budjet intizomini taʼminlash mexanizmlarini kuchaytirish; oʻrta muddatli budjetlashtirishda strategik ustuvorlikni taʼminlash; davlat xarajatlari va investitsiyalari samaradorligi va natijadorligini oshirish; budjetning samarali ijrosini taʼminlash; fiskal axborot sifati va hisobdorlikni yanada oshirish. Ushbu yoʻnalishlarni oʻz ichiga olgan 2025 — 2030-yillarda Oʻzbekiston Respublikasining davlat moliyasini boshqarish tizimini takomillashtirish strategiyasi (keyingi oʻrinlarda — Strategiya) “Oʻzbekiston-2030” strategiyasiga muvofiq hamda xorijiy ekspertlar bilan hamkorlikda nafaqat iqtisodiyoti rivojlangan davlatlar, balki moliyaviy-iqtisodiy jihatdan tuzilmasi oʻxshash davlatlarning tajribalarini oʻrganish asosida ishlab chiqildi. 3. Davlat moliyasini boshqarish sohasidagi islohotlarni tizimlashtirish, budjet barqarorligini taʼminlash va intizomini kuchaytirish orqali budjet taqchilligini qisqartirib borish, budjet ochiqligini taʼminlash, soliq maʼmurchiligini yaxshilash va uning samaradorligini yanada oshirish, budjet xarajatlari natijadorligiga erishish, davlat qarzini makroiqtisodiy xavfsiz darajada ushlab turish va Davlat budjeti likvidliligini oshirish Strategiyaning asosiy maqsadlari hisoblanadi. Strategiyani amalga oshirish davri 2025-yildan 2030-yilgacha moʻljallangan boʻlib, unda yuqorida qayd etilgan ustuvor yoʻnalishlar doirasida 16 ta maqsad belgilab olingan. Shuningdek, mazkur maqsadlarga bosqichma-bosqich erishishni taʼminlovchi vazifalar va amaliy tadbirlar rejasi ishlab chiqildi. 4. Budjet intizomini taʼminlash, budjet xarajatlari natijadorligiga erishish, davlat moliyasini boshqarish sohasidagi islohotlarni tizimlashtirish, shuningdek, budjet barqarorligini taʼminlash orqali budjet taqchilligini qisqartirib borish asosiy chora-tadbirlar hisoblanadi. 5. Budjet intizomi davlat moliyasining oʻrta muddatli istiqbolda barqaror boʻlishini taʼminlashga yordam beradi, shuningdek, mamlakatimizning iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanish maqsadlariga erishish hamda fuqarolarga sifatli davlat xizmatlarini koʻrsatishning muhim shartlaridan biri hisoblanadi. 6. Makroiqtisodiy tahlillar, fiskal xatarlar, davlat qarzi va mahalliy davlat hokimiyati organlarining budjetni boshqarish sohasidagi vakolatlarining takomillashtirilishi asoslantirilgan qarorlar qabul qilinishini taʼminlash bilan birga, budjet intizomini yaxshilash imkonini beradi. 7. Ushbu maqsad makroiqtisodiy prognozlash modellari va vositalarini kengaytirishga qaratilgan boʻlib, makroiqtisodiy prognozlar sifatini oshirishga va budjetni shakllantirishga xizmat qiladi. 8. Makroiqtisodiy prognozlash modellari va vositalarini kengaytirish hamda tahliliy salohiyatni oshirish iqtisodiy koʻrsatkichlar hamda soliq va budjet siyosati oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlikni keng miqyosda oʻrganishga yordam beradi. Bu esa, oʻz navbatida, makrofiskal prognozlarni ishlab chiqish va budjetni shakllantirish jarayonlarini takomillashtirishga hissa qoʻshadi. 9. Makroiqtisodiy prognozlar sifatini muntazam baholab borish asosida prognozlash modellari va vositalari takomillashtiriladi. Natijadorlik kelgusi moliya yili uchun ishlab chiqilgan makroiqtisodiy prognozlar hamda tegishli davr yakunida shakllangan haqiqiy koʻrsatkichlar oʻrtasidagi tafovutning qisqarishi asosida baholanadi. 10. Ushbu maqsad davlat budjetiga fiskal xatarlarning, ularni aniqlash, baholash va boshqarish jarayonlarini takomillashtirish orqali taʼsirini kamaytirishga qaratilgan. 11. Fiskal xatarlarni boshqarish makrofiskal, jumladan, davlat-xususiy sheriklik (keyingi oʻrinlarda — DXSH) loyihalari boʻyicha xatarlar va ularning budjetga taʼsirini turli ssenariylarda tahlil qilish va bu borada kadrlar salohiyatini oshirish hamda makrofiskal xatarlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar ochiqligini taʼminlash orqali yanada takomillashtiriladi. 12. Fiskal xatarlar muntazam ravishda baholanib, natijalari chop qilinib boriladi. Natijadorlik fiskal xatarlarni budjet hujjatlarida aks ettirilishi bilan baholanadi. Shuningdek, Jahon bankining davlat xarajatlari va moliyaviy hisobdorlikni (keyingi oʻrinlarda — PEFA) baholash uslubiyotining 10.3-bandi bilan oʻlchanadi. 13. Davlat qarzini samarali boshqarishning maqsadi davlat qarzini makroiqtisodiy barqarorlik uchun xavfsiz darajada saqlash, Davlat budjeti taqchilligini moliyalashtirish manbalarini diversifikatsiya qilish, samarali investitsiya loyihalarini moliyalashtirish hamda davlat qarziga toʻliq va oʻz vaqtida xizmat koʻrsatilishini taʼminlashdan iborat. Shuningdek, davlat qarzi boʻyicha hisobdorlik oshiriladi, mablagʻlar jalb qilish manbalarini diversifikatsiya qilish va davlat qimmatli qogʻozlar bozorini rivojlantirish boʻyicha muhim choralar koʻriladi. 14. Davlat qimmatli qogʻozlarini joylashtirish toʻgʻrisidagi kalendarni eʼlon qilish hamda likvidlik va foiz stavkalari bilan bogʻliq xatarlarni kamaytirish maqsadida davlat qimmatli qogʻozlar bozorini takomillashtirishni oʻz ichiga olgan va uch yilga moʻljallangan Davlat qarzini boshqarish strategiyasini ishlab chiqish amaliyoti yoʻlga qoʻyiladi. 15. Davlat qarzini boshqarish strategiyasi orqali eng maqbul xarajat va xatarlar darajasiga ega boʻlgan davlat qarzi portfelini shakllantirish hamda davlat qimmatli qogʻozlar bozori rivojlanishini qoʻllab-quvvatlash koʻzlangan. 16. Davlat qarzini boshqarish boʻyicha oʻrta muddatli strategiya chop etilib, har yili yangilanib boriladi hamda Fiskal strategiya bilan birga tasdiqlanadi. Natijadorlik Davlat qarzini boshqarishning oʻrta muddatli strategiyasi ishlab chiqilishi va eʼlon qilinishi (PEFA baholash uslubiyotining 13.3-bandi) bilan baholanadi. 17. Ushbu maqsad budjet jarayonida fiskal qoidalarga amal qilinishi tartibi hamda budjetlararo munosabatlar va mahalliy budjetlarni tartibga solish mexanizmlarini kuchaytirish orqali budjet intizomini taʼminlash va Davlat budjeti barqarorligini oshirishga xizmat qiladi. Bunda Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston — 2030” strategiyasi, “Davlat qarzi toʻgʻrisida”gi Qonuni va 2025 — 2027-yillar uchun Fiskal strategiyasiga muvofiq davlat qarzining yalpi ichki mahsulotga nisbatan 60 foizlik chegaraviy miqdori hamda konsolidatsiyalashgan budjet taqchilligini yalpi ichki mahsulotga nisbatan 3 foizgacha cheklash vazifasi belgilanganligi muhim ahamiyat kasb etadi. Fiskal qoidalarning ishlashini va budjet jarayonidagi rolini kuchaytirish choralari tegishli normativ-huquqiy hujjatlarga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish orqali amalga oshiriladi. Shuningdek, budjetlararo munosabatlarni mustahkamlash maqsadida respublika va mahalliy budjetlar oʻrtasida taqsimlangan vakolatlar qayta koʻrib chiqiladi. Bunda budjetlararo transfertlar va munosabatlarni mustahkamlashga qaratilgan normativ-huquqiy hujjatlar ishlab chiqiladi. 18. Budjetlararo transfertlar miqdorlarini aniqlash tartibi va ularni ajratish hamda mahalliy budjetlar muvozanatliligini taʼminlash mexanizmlari takomillashtiriladi. Natijadorlik budjet intizomini taʼminlashga imkon beruvchi, transfertlar miqdorini shaffof qoidalarga asoslangan tizim orqali aniqlash va ajratish tartibi oʻrnatilganligi (PEFA baholash uslubiyotining 7.1-bandi) bilan baholanadi. 19. Ushbu yoʻnalish oʻrta muddatga moʻljallangan budjetni shakllantirishda milliy va tarmoqlarga tegishli strategik rejalar inobatga olinishini tartibga soluvchi islohotlarni oʻz ichiga olgan. Belgilangan islohotlarning amalga oshirilishi orqali budjet jarayonida strategik rejalashtirish tamoyilini amaliyotga joriy qilish koʻzlangan. 20. Fiskal strategiya loyihasini va strategik ustuvor yoʻnalishlar muhokamasini sifat bosqichiga olib chiqish maqsadida budjet taqvimini qayta koʻrib chiqish, shuningdek, makroiqtisodiy parametrlar bilan bogʻliq kutilma va prognozlarni ertaroq shakllantirish choralari koʻriladi. Shuningdek, 2026-yildan boshlab vaqtincha xarajatlar smetasini tuzish tartibi bekor qilinadi. Bunda 2025-yil uchun budjet tashkilotlarining va budjet mablagʻlari oluvchilarning vaqtincha xarajatlar smetalari yanvar oyi uchun tuziladi hamda Fiskal strategiya va strategik ustuvor yoʻnalishlarni muhokama qilish jarayoni kengaytiriladi. 21. Budjet soʻrovlarini va moliya yili davomida taqdim etiladigan barcha yangi loyihalarni (normativ-huquqiy hujjat loyihalari) moliyaviy baholash, shuningdek, ularning milliy strategik maqsadlar hamda tegishli vazirlik va idoralarning (sohalarning) mavjud strategiyalari bilan oʻzaro muvofiqligini oʻrganish tartibga solinadi. 22. Oʻrta muddatli budjet strategik rejalashtirish tamoyili asosida ishlab chiqilishi hamda milliy strategiya va sohalar strategiyasi bilan soliq-budjet siyosatining ustuvor yoʻnalishlari oʻzaro muvofiq boʻlishiga erishiladi. Shuningdek, Fiskal strategiya bilan tasdiqlanadigan birinchi darajali budjet mablagʻlarini taqsimlovchilarga ajratiladigan mablagʻlarning cheklangan miqdorlari hamda “Davlat budjeti toʻgʻrisida”gi Qonunga muvofiq ajratiladigan mablagʻlar miqdorlari oʻrtasidagi farqning kamaytirilishiga zamin yaratiladi. 23. Natijadorlik budjetdan ajratiladigan mablagʻlar vazirliklar va idoralarning oʻrta muddatli strategiyalari bilan oʻzaro muvofiqlik darajasi (PEFA baholash uslubiyotining 16.3-bandi) bilan baholanadi. 24. Ushbu maqsad yillik budjetni tayyorlash jarayonlarini yanada takomillashtirishga qaratilgan. Xususan, Vazirlar Mahkamasining zaxira jamgʻarmasidan foydalanishni tartibga solish mexanizmlari aniqlashtiriladi, ulardan foydalanish toʻgʻrisidagi hisobotlar budjet ijrosi boʻyicha hisobotlar tarkibiga kiritiladi. 25. Davlat fuqarolik xizmatchilarining mehnatiga haq toʻlash tizimini isloh qilish orqali ayrim turdagi davlat bojlari, majburiy yigʻimlar, toʻlovlar, jarimalar va ajratmalar hisobidan shakllantiriladigan vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari jamgʻarmalarini qisqartirish tartibi ishlab chiqiladi. Bunda budjet daromadlari taqsimoti qayta koʻrib chiqiladi hamda konsolidatsiyalashgan budjet balansini tuzish qoidalari ishlab chiqiladi. 26. Strategiyaning oʻrta muddatli budjetni shakllantirish jarayonini yanada takomillashtirish maqsadi bilan birgalikda yil davomida budjetga kiritiladigan oʻzgartirishlarni samarali boshqarishga erishiladi. 27. Natijadorlik tasdiqlangan budjet parametrlariga kiritilgan oʻzgartirishlarning hajmi tasdiqlangan budjet xarajatlariga nisbati qisqarishi (PEFA baholash uslubiyotining 1.1-bandi) bilan baholanadi. 28. Mazkur yoʻnalishda belgilanayotgan islohotlar yordamida davlat xarajatlari va investitsiyalarining samaradorligi hamda natijadorligini oshirish ishlari davom ettiriladi. Budjet dasturlari va ular bilan bogʻliq samaradorlik koʻrsatkichlari mamlakatimizning ustuvor strategik maqsadlarini oʻzida ifodalashini nazarda tutgan holda, bosqichma-bosqich toʻliq dasturiy budjetlashtirish tizimi joriy etiladi. Davlat investitsiyalarini boshqarish tartiblari ishlab chiqilishi investitsiya loyihalari samaradorligini va hisobdorlikni oshirishga xizmat qiladi. 29. Budjetni shakllantirishda natijaga yoʻnaltirilgan budjetlashtirish tizimi qamrovi bosqichma-bosqich kengaytirilib, 2030-yilga qadar toʻliq dasturiy budjetlashtirish mexanizmiga oʻtiladi hamda Barqaror rivojlanish maqsadlari, “yashil” va gender masalalarining budjet jarayoni bilan integratsiyasi amalga oshiriladi. Bunda davlat xarajatlari samaradorligi va natijadorligini taʼminlash va baholash tartib-qoidalari kuchaytiriladi hamda jarayonning shaffofligi taʼminlanadi. 30. Budjet dasturlarini ishlab chiqish uslubiyoti va ular bilan bogʻliq samaradorlik koʻrsatkichlari hamda hisobdorlik takomillashtiriladi. Shuningdek, mazkur yoʻnalishda band boʻlgan vazirlik, idoralar va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari mutaxassis xodimlarining salohiyatini oshirish boʻyicha treninglar oʻtkazish yoʻlga qoʻyiladi. 31. Davlat budjeti xarajatlarining barqaror rivojlanish milliy maqsadlariga muvofiqligi boʻyicha Davlat budjeti xarajatlarini “yashil” budjetlashtirish tamoyillari asosida tasniflash (markirovkalash) va genderga yoʻnaltirilgan budjetlashtirish uslubiyotlari hamda ularni amaliyotga tatbiq qilish mexanizmlari ishlab chiqiladi. 32. Barcha vazirlik va idoralar budjet dasturlarini ishlab chiqish koʻnikmalariga ega boʻlib, budjet mablagʻlarining natijadorligi oshiriladi. Natijadorlik birinchi darajali budjet mablagʻlarini taqsimlovchilarning budjet xarajatlarini rivojlanish dasturlari orqali samaradorlik koʻrsatkichlarini ishlab chiqishi (PEFA baholash uslubiyotining 8-bandi) bilan baholanadi. 33. Amaldagi davlat investitsiyalarini boshqarish jarayonini baholash va kelgusida ushbu tizimni takomillashtirish yuzasidan xalqaro moliya institutlari bilan hamkorlik qilinadi. 34. Texnik xizmat koʻrsatish va ekspluatatsiya xarajatlarini aniqlashning yagona uslubiyoti ishlab chiqiladi hamda budjet mablagʻlarini taqsimlovchilarda ushbu uslubiyotni qoʻllash koʻnikmasi oshiriladi, shuningdek, mazkur xarajatlar oʻrta muddatli budjetni shakllantirishda inobatga olinishini taʼminlash mexanizmlari joriy etiladi. 35. Davlat investitsiyalarini boshqarish va ularni budjet jarayoni bilan integratsiya qilishni takomillashtirish maqsadida budjetdan va tashqi manbalardan moliyalashtiriladigan investitsiya loyihalarini shakllantirish boʻyicha reglamentlar muvofiqlashtiriladi. 36. “Kapital qoʻyilmalar” elektron platformasining budjetdan moliyalashtiriladigan investitsiya loyihalarini shakllantirish va baholash bosqichlarini qamrab olish boʻyicha funksional imkoniyatlari kengaytiriladi. 37. Investitsiya loyihalari taklifi ishlab chiqilganda, ularni saqlash va ekspluatatsiya xarajatlari yagona uslubiyot asosida baholanib, tegishli tartibda oʻrta muddatli budjet loyihasida inobatga olinishi taʼminlanadi. 38. Natijadorlik Xalqaro valyuta jamgʻarmasining Davlat investitsiyalarini boshqarish tizimini baholash (keyingi oʻrinlarda — PIMA) uslubiyotining 9-bandi, yaʼni barcha investitsiya loyihalarining saqlash va ekspluatatsiya xarajatlari yagona uslubiyotga muvofiq ishlab chiqilishi amaliyotga joriy egilganligi bilan oʻlchanadi. 39. Fuqarolarga oʻz vaqtida va samarali xizmat koʻrsatishda davlat budjetining samarali ijrosini amalga oshirish mexanizmlari mavjudligi muhim ahamiyat kasb etadi. Daromadlar maʼmurchiligi va yil davomida budjet mablagʻlarini boshqarish jarayonlarining takomillashtirilganligi bilan bir qatorda zamonaviy ichki nazorat va audit funksiyalari mavjudligi, rejalashtirilgan xarajatlarni qoplash uchun resurslarning oʻz vaqtida taʼminlanishini hamda budjetlarning rejalashtirilgan tarzda bajarilishini taʼminlashga yordam beradi. Shu bilan birga, davlat moliyasini boshqarish tizimining raqamlashtirilishi budjetni yanada samarali boshqarishga, jarayonning shaffofligini yaxshilashga hamda hisobdorlikning kuchaytirilishiga xizmat qiladi. 40. Ushbu maqsad soliq va bojxona maʼmurchiligining adolatli, samarali va natijali boʻlishini taʼminlashga qaratilgan. Soliq va bojxona maʼmurchiligi sifatining oshirilishi, soliqlarning belgilangan meʼyorlar va muddatlarda undirilishini taʼminlash bilan bir qatorda fuqarolar va tadbirkorlarga tushadigan soliq yukini kamaytirish imkonini beradi. Bundan tashqari elektron xizmatlarni yaxshilashga urgʻu berish orqali komplayens nazorati xalqaro ilgʻor tajribalarga muvofiq takomillashtiriladi. Bunda yirik va xalqaro korxonalar, yuqori daromadli jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan soliqlarning toʻlanishi yoki toʻlashdan boʻyin tovlash bilan bogʻliq xatarlarni boshqarish hamda yashirin iqtisodiyot ulushini qisqartirish orqali soliq va bojxona tizimi yaxlitligini taʼminlash maqsadida komplayens nazoratni yanada takomillashtirish boʻyicha amaliy chora-tadbirlar ishlab chiqiladi. Shuningdek, xalqaro ekspertlar bilan hamkorlikda soliq xarajatlari hisobi va hisobotini yuritish tartibini hamda soliq toʻlovchilarga yoki tarmoqlarga nisbatan joriy etiladigan imtiyozlar va yengilliklarning mazmunini, ularni belgilash, qoʻllash va cheklangan muddatlarini aniq belgilashni oʻz ichiga olgan yagona tartib va qoidalar ishlab chiqiladi. 41. Soliq va bojxona maʼmurchiligi yaxshilanishi orqali yashirin iqtisodiyotning ulushi qisqarishiga erishiladi. Shuningdek, budjet daromadlarining mamlakatimiz iqtisodiy rivojlanish suratlari bilan mos ravishda koʻpayishi taʼminlanadi. 42. Budjet xarajatlari yagona gʻazna hisobvaragʻi mablagʻlarini samarali boshqarish va likvidlikni taʼminlash orqali oʻz vaqtida moliyalashtiriladi. Bunda mablagʻlar harakati prognozlarining sifatini oshirish hisobidan budjet ijrosi qoʻllab-quvvatlanadi. 43. Mablagʻlarni boshqarish va likvidlikni muvofiqlashtirish amaliyotini takomillashtirish maqsadida Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Gʻaznachilik xizmati qoʻmitasi va Markaziy bankdan iborat idoralararo qoʻmita tuziladi hamda uning faoliyati toʻgʻrisidagi nizom qabul qilinadi. Bunda biznes intellekt (Business Intelligence solutions) vositalari orqali pul oqimlarini prognozlash va likvidlikni boshqarish jarayonlari yanada takomillashtiriladi. Shu bilan birga, gʻaznachilik faoliyatida xatarlarni boshqarish tizimi takomillashtirilib, Gʻaznachilik xizmati qoʻmitasi tomonidan Markaziy bank bilan hamkorlikda Butunjahon banklararo moliyaviy telekommunikatsiyalar hamjamiyati (SWIFT) tizimi orqali valyuta toʻlovlari raqamlashtiriladi. 44. Kelgusi yil konsolidatsiyalashgan budjet uchun pul oqimlari prognozlarining choraklik, kelgusi chorakning oyma-oy va kelgusi oyning haftalik taqsimotlarini tuzish amaliyoti joriy qilinadi. 45. Natijadorlik pul oqimlarini prognozlash va likvidlikni boshqarishda biznes intellekt (Business Intelligence solutions) vositalari amaliyotga joriy etilganligi hamda choraklik, oylik va haftalik prognozlar tuzilishi bilan oʻlchanadi. 46. Ushbu maqsad Oʻzbekistonda davlat moliyaviy boshqaruvini yaxshilash uchun raqamli yechimlardan foydalanilishiga zamin yaratadi. 47. Davlat moliyasini boshqarish axborot tizimlarini oʻzaro integratsiya qilish konsepsiyasi ishlab chiqilib, budjet tashkilotlari va budjetdan mablagʻ oluvchi tashkilotlarning yagona pasportini (joylashgan joyi, binolar holati, infratuzilmasi, kadrlar salohiyati, moddiy-texnik bazasi holati va boshqa) shakllantirish boʻyicha dasturiy majmua yaratiladi. Bunda vazirlik va idoralar hamda kommunal xizmatlarni koʻrsatuvchi davlat korxonalarining dasturiy majmualarida mavjud axborotlarni “Pasport” dasturiy majmuasiga integratsiya qilish boʻyicha “yoʻl xaritasi” tasdiqlanadi. 48. Budjet tashkilotlari tomonidan budjet soʻrovlarini taqdim etish jarayonini avtomatlashtirish uchun budjetni shakllantirish moduli toʻliq yakuniga yetkaziladi. Bundan tashqari Davlat moliyasini boshqarish axborot tizimlari qamrovini Tiklanish va taraqqiyot jamgʻarmasi va tashqi manbalar hisobidan moliyalashtiriladigan loyihalar hisobidan kengaytirish choralari koʻriladi hamda qarzlarni boshqarish axborot tizimi integratsiya qilinadi. 49. Asosiy budjet hisobotlarining Davlat moliyasini boshqarish axborot tizimida avtomatik tarzda shakllanishi taʼminlanadi. Natijadorlikka Davlat moliyaviy statistikasi va budjetning asosiy tahliliy maʼlumotlarini Davlat moliyasini boshqarish axborot tizimida avtomatik tarzda shakllantirish orqali erishiladi. 50. Davlat organlari va tashkilotlarida ichki nazorat tizimini takomillashtirish ustuvor vazifa sifatida belgilanadi hamda davlat organlari va tashkilotlarida xavflarni boshqarish tizimi joriy etiladi. Davlat sektorida ichki nazorat tizimini yanada takomillashtirish konsepsiyasi va uni amalga oshirish “yoʻl xaritasi” ishlab chiqiladi. 51. Davlat ichki nazorati va auditining qonunchilik asoslari mustahkamlanadi, davlat ichki nazorati va ichki auditi toʻgʻrisidagi qonun qabul qilinadi. 52. Davlat organlari va tashkilotlarining ichki audit xodimlarini sertifikatlash va malakasini oshirish tizimi xalqaro standartlar asosida takomillashtiriladi. Bunda ichki audit xizmatlari xodimlarining xalqaro sertifikatni olish amaliyoti yoʻlga qoʻyiladi. 53. Ichki audit jarayonlarini raqamlashtirishning huquqiy asoslari yaratiladi, ichki audit xizmatlari faoliyatida samaradorlik auditi va axborot texnologiyalari auditi joriy etiladi. 54. Davlat organlari va tashkilotlarida xatarlarni boshqarishga yoʻnaltirilgan samarali ichki nazorat tizimi yoʻlga qoʻyiladi. Ichki nazorat va ichki auditning huquqiy asoslari takomillashtiriladi, ichki audit xizmatlari xodimlarining salohiyatini oshirgan holda, yangi audit turlari joriy etiladi. 55. Natijadorlik ichki nazorat va ichki audit xizmatlari aniqlanadigan xatarlar asosida audit oʻtkazilishi va tegishli tashkilot faoliyatidagi xatoliklarning oldini olishga qaratilganligi (PEFA baholash uslubiyotining 26.2-bandi) bilan baholanadi. 56. Ushbu maqsad doirasida alohida turdagi tovar va xizmatlar xaridi jarayonlarining batafsil tartib-qoidalarini belgilovchi qoʻllanma ishlab chiqiladi. Davlat xaridlarini amalga oshirish jarayonida budjet mablagʻlaridan foydalanish boʻyicha samaradorlik oshiriladi. 57. Fiskal axborot sifati va hisobdorlik Davlat moliyasini boshqarish uchun asos hisoblanadi. Keng qamrovli, ishonchli va oʻz vaqtida taqdim etilgan moliyaviy hisobotlar soliq va budjet siyosatidagi qarorlar sifatini oshirishga yordam beradi. 58. Xalqaro standartlarga muvofiq tayyorlangan Davlat budjeti ijrosi toʻgʻrisidagi hisobotlar va statistika maʼlumotlari jamoatchilik va parlament uchun belgilangan muddatlarda taqdim etilishi orqali shaffoflik va hisobdorlik oshiriladi. 59. Ushbu maqsad sogʻlom budjet siyosatini ishlab chiqishni qoʻllab-quvvatlash va Hukumatning jamoatchilik hamda parlament oldidagi javobgarligini taʼminlash uchun muhim boʻlgan hisobotlar sifatini yaxshilashga qaratilgan. Bunda davlat sektorida budjet hisobining xalqaro standartlar asosida milliy budjet hisobi standartlarini bosqichma-bosqich joriy etish, Xalqaro valyuta jamgʻarmasining Davlat moliyaviy statistikasi qoʻllanmasiga muvofiq davlat moliyaviy statistika hisobotlarini tayyorlash hamda davlat organlarida budjet hisoboti tizimlarini avtomatlashtirish ishlarini jadallashtirish orqali hisobotlar sifatini oshirish taʼminlanadi. 60. Davlat sektorida budjet hisobining xalqaro standartlari asosida ishlab chiqilgan milliy budjet hisobi standartlari amaliyotga joriy qilinadi. Shuningdek, Davlat moliyaviy statistikasi xalqaro standartlarga muvofiq tayyorlanishiga erishiladi. Natijadorlik Davlat budjeti toʻgʻrisidagi maʼlumotlar va tahliliy maʼlumotlarning belgilangan muddatlarida hamda doimiy chop etilishi (PEFA baholash uslubiyotining 5-bandi) bilan baholanadi. 61. Ushbu maqsad budjet hujjatlari tarkibini va mazmunini yanada takomillashtirish, Hukumatning kelgusi yillar uchun soliq va budjet siyosatida belgilangan ustuvor yoʻnalishlari jamoatchilikka yetkazilishini taʼminlash hamda parlament nazoratini qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan. Bunda oʻrta muddatli Fiskal strategiya va Budjetnoma loyihalari mazmuni soliq xarajatlari, davlat investitsiya loyihalari, ketma-ket oʻrta muddatli soliq va budjet prognozlari oʻrtasidagi ogʻishlarning sabablari aks ettirilishi bilan yaxshilanadi. Bundan tashqari budjetning iqlim oʻzgarishi va gender masalalari bilan bogʻliqligi yuzasidan hisobot berish va ularni amalga oshirish kuchaytiriladi. 62. Budjet hujjatlaridagi tahliliy maʼlumotlar xalqaro ilgʻor tajribalarga muvofiq kengaytiriladi. Natijadorlik budjet hujjatlarining Xalqaro valyuta jamgʻarmasining Fiskal shaffoflik kodeksida belgilangan talablarga toʻliq javob berishi bilan baholanadi. 63. Ushbu maqsad parlament rolini yanada oshirish orqali davlat mablagʻlaridan foydalanish boʻyicha masʼuliyatni oshirishga qaratilgan. 64. Budjet toʻgʻrisidagi hisobotlarni taqdim etish tartibini qayta koʻrib chiqish va xarajatlarga kiritiladigan barcha oʻzgartirishlar Parlament tomonidan tasdiqlanishi tamoyilini mustahkamlash maqsadida Budjet kodeksini takomillashtirish orqali Parlamentning budjet ustidan nazorat funksiyasi kuchaytiriladi. 65. Davlat budjeti ijrosi jarayonida unga kiritiladigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar tartibga solinib, ularning miqdorini kamaytirish koʻzda tutilgan. 66. Strategiyada belgilangan amaliy chora-tadbirlarning amalga oshirilishi va maqsadlarga erishilishini monitoring qilish maqsadida iqtisodiyot va moliya vaziri oʻrinbosari raisligida muvofiqlashtiruvchi ishchi guruh tuziladi. Ishchi guruh tomonidan amaliy tadbirlar rejasida belgilangan har bir vazifaning bajarilishi holati va natijadorlik mezonlariga koʻra har bir islohot koʻzlangan maqsadlarga erishishga xizmat qilayotganligi oʻrganiladi va baholanadi. Shuningdek, Xalqaro valyuta jamgʻarmasining Fiskal shaffoflikni baholash hamda Jahon bankining Davlat xarajatlari va moliyaviy hisobdorlik (PEFA) mezonlari va Davlat moliyasini oʻrganish diagnostik vositalari yordamida davlat moliyasini boshqarish tizimining samaradorligini baholash amalga oshiriladi. 67. Strategiyani amalga oshirishdan kutilayotgan natijalar: makrofiskal prognozlar sifati va tahliliy salohiyatni oshirish tizimi yaratiladi; mahalliy budjet parametrlarini shakllantirish va tasdiqlash jarayonida vazirliklar, idoralar va mahalliy ijro hokimiyati organlarining vakolatlari va mustaqilligi kengaytiriladi, oʻz navbatida, ularning masʼuliyati sezilarli darajada oshiriladi; davlat qarzini samarali boshqarish tizimi takomillashtiriladi; Davlat budjeti ijrosi jarayonida samaradorlikka va natijadorlikka erishiladi; yillik va oʻrta muddatli budjetni shakllantirish jarayoni hamda uni tuzish tartiblari takomillashtiriladi; budjet natijadorligini va samaradorligini oshirish uchun natijaga yoʻnaltirilgan budjetlashtirish tizimi joriy etiladi; davlat investitsiyalari samaradorligini oshirish institutlari va tartiblari kuchaytiriladi; ichki audit va nazorat kuchaytiriladi; fiskal hisobot xalqaro standartlarga muvofiqlashtiriladi. 68. Strategiyada belgilangan islohotlarning amalga oshirilishi boʻyicha yillik hisobotlar Fiskal strategiyada hamda Budjetnomada aks ettirib boriladi. 69. Tegishli moliya yili yakuni bilan, amalga oshirilgan ishlar va erishilgan natijalardan kelib chiqib, keyingi yilning birinchi choragida Iqtisodiyot va moliya vazirligi tomonidan strategik maqsadlarga erishishni qoʻllab-quvvatlash uchun amaliy tadbirlar rejasini koʻrib chiqish, oʻzgartirish va unga qoʻshimchalar kiritish yuzasidan takliflar ishlab chiqilib, Vazirlar Mahkamasiga kiritiladi.