Meva-sabzavot mahsulotlarini eksport qilish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(resolution, 2024-09-11)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Meva-sabzavot mahsulotlarini tashqi bozorlarga chiqarish samaradorligini oshirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida“ 2018-yil 17-oktabrdagi PQ-3978-son qarori ijrosini taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Meva-sabzavot mahsulotlarini eksport qilish tartibi toʻgʻrisida nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi va Davlat bojxona qoʻmitasi Tashqi savdo operatsiyalarining yagona elektron axborot tizimi maʼlumotlari asosida oʻn kun muddatda nohalol eksport qiluvchilar reyestrini shakllantirib, Yagona interaktiv davlat xizmatlari portaliga joylashtirsinlar. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 2-ilovaga muvofiq ayrim qarorlari oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni bir oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsinlar. 5. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari E.M. Ganiyev, Oʻzbekiston Respublikasi Investitsiyalar va tashqi savdo vaziri S.U. Umurzakov va Davlat bojxona qoʻmitasi raisi M.B. Azimov zimmasiga yuklansin. 1. Mazkur Nizom meva-sabzavot mahsulotlarini eksport qilish tartibini belgilaydi. 2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi: meva-sabzavot mahsulotlari — sabzavotlar, mevalar, dukkakli, yongʻoq, uzum va poliz mahsulotlari, muzlatilgan, quritilgan sabzavot va mevalar (TIF TN boʻyicha tovar kodi 07, 08, 0904, 1202); eksport qiluvchilar — Oʻzbekiston Respublikasi norezidentlari bilan eksport kontraktlari tuzgan yoki eksport kontrakti tuzmasdan invoys asosida eksport qiluvchi yuridik shaxslar va yakka tartibdagi tadbirkorlar – Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlari; invoys — meva-sabzavot mahsulotlarini eksport qilish uchun hisobvaraq-faktura; eksport kontrakti — eksport qiluvchi va Oʻzbekiston Respublikasi norezidenti oʻrtasida meva-sabzavot mahsulotlarini eksport qilish uchun tuzilgan xoʻjalik shartnomasi; nohalol eksport qiluvchilar reyestri — Tashqi savdo operatsiyalarining yagona elektron axborot tizimiga kiritilgan eksport kontraktlari boʻyicha muddati oʻtgan debitor qarzdorligi mavjud boʻlgan, real vaqt rejimida avtomatik ravishda shakllanadigan eksport qiluvchilar roʻyxati. 4. Eksport qiluvchilar meva-sabzavot mahsulotlari eksportini dastlabki toʻlovsiz, akkreditiv ochmasdan, bank kafolatini rasmiylashtirmasdan hamda eksport kontraktini tijorat xavflaridan sugʻurta polisisiz amalga oshirish huquqiga ega. Meva-sabzavot mahsulotlarining bojxona nazorati va rasmiylashtiruvi eksport qiluvchi tomonidan taqdim etilgan hujjatlar hamda xavfni boshqarish avtomatlashtirilgan tizimi asosida amalga oshiriladi. Bunda hujjatlardagi mavjud maʼlumotlarning ishonchliligi, shuningdek, mahsulotlarni Oʻzbekiston Respublikasi bojxona chegarasidan noqonuniy olib oʻtish holatlari uchun eksport qiluvchi javobgar hisoblanadi. 6. Eksport qiluvchilar eksport kontrakti tuzmasdan invoys asosida meva-sabzavot mahsulotlarini Oʻzbekiston Respublikasining tijorat banklaridagi hisobvaraqlariga Oʻzbekiston Respublikasi norezidentlaridan xorijiy valyutada bank oʻtkazmalari, shuningdek, xorijiy yoki milliy valyutadagi naqd pul mablagʻlarini belgilangan tartibda bank kassalariga kiritish orqali 50 foiz oldindan toʻlov olish sharti bilan eksport qilish huquqiga ega. 7. Eksport qiluvchi yuridik shaxslar meva-sabzavot mahsulotlarini keyinchalik eksport qilish uchun jismoniy shaxslardan sotib olganda, jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻi boʻyicha imtiyozlar jismoniy shaxslar tomonidan sotilgan mahsulotlar ularga yoki ularning oila aʼzolariga ajratilgan yer uchastkalarida yetishtirilganini tasdiqlovchi hujjat taqdim etilmasdan qoʻllanadi. 8. Eksport kontraktlari boʻyicha eksport qilingan yangi uzilgan meva-sabzavot mahsulotlarini belgilangan joygacha transportda tashish paytida ushbu Nizomning ilovasiga muvofiq faktura qiymatiga tuzatishlar kiritish uchun qoʻllanadigan Eksport qilingan yangi uzilgan meva-sabzavot mahsulotlari, uzum va poliz mahsulotlarining tabiiy yoʻqolish normativlari doirasida tabiiy yoʻqolishlar boʻlgan holatlarda, eksport qiluvchi bu haqda Tashqi savdo operatsiyalarining yagona elektron axborot tizimiga (TSOYAEAT) axborot kiritadi. Eksport qilingan meva-sabzavot mahsulotlarining tabiiy yoʻqolishlari mavjud boʻlganda, yoʻqolish summasi debitor qarzdorlik sifatida hisobga olinmaydi, balki eksport qiluvchi balansining xarajat qismida hisobga olinadi. Yoʻqotish summasi oldindan toʻlov sifatida eʼtirof etilganda, tabiiy yoʻqotishlar summasiga teng meva-sabzavot mahsulotlari eksport qiluvchi tomonidan TSOYAEATga kiritilgan maʼlumotlar asosida yuklab joʻnatiladi. Tabiiy yoʻqotishlar summasi xizmat koʻrsatuvchi bank tomonidan eksport qiluvchining tabiiy yoʻqotishlar summasi toʻgʻrisida TSOYAEATga kiritilgan maʼlumotlar asosida eksportga yuklangan mahsulotlar summasidan kamaytiriladi. Yangi uzilgan meva-sabzavot mahsulotlarini yetkazib berish natijasida paydo boʻlgan yoʻqotish summasi xorijiy sherikka qaytarilishi lozim yoki keyingi yetkazib berishlar uchun oldindan toʻlov deb hisoblanishi mumkin. Bunda eksport bojxona yuk deklaratsiyasida qayd etilgan yangi uzilgan meva-sabzavot mahsulotlarining faktura qiymatiga tuzatishlar kiritilmaydi. 9. Ushbu Nizomda nazarda tutilmagan talablar eksport kontraktlari va ularni bajarishga nisbatan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 14-maydagi 283-son qarori bilan tasdiqlangan Tashqi savdo operatsiyalari amalga oshirilishi monitoringini olib borish va nazorat qilish tartibi toʻgʻrisidagi nizom va boshqa qonunchilik hujjatlari talablari qoʻllanadi. 10. Eksport bojxona yuk deklaratsiyasida meva-sabzavot mahsulotlarining faktura qiymati invoys valyutasida koʻrsatiladi. Tijorat banklari tomonidan TSOYAEATga milliy valyutadagi naqd mablagʻlar toʻgʻrisida maʼlumotlar kiritilgan taqdirda, meva-sabzavot mahsulotlarining milliy valyuta ekvivalentidagi umumiy faktura qiymati bojxona yuk deklaratsiyasi qabul qilingan kunda Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bank kursi boʻyicha TSOYAEATda bojxona rasmiylashtiruvi uchun qayd etilgan summadan oshmasligi zarur. 11. TSOYAEATga kiritilgan eksport kontrakti boʻyicha toʻlov muddati oʻtkazib yuborilgan debitor qarzdorligi mavjud boʻlgan eksport qiluvchi real vaqt rejimida avtomatik ravishda shakllanadigan nohalol eksport qiluvchilar reyestriga (keyingi oʻrinlarda Reyestr deb ataladi) kiritiladi. Toʻlov muddati oʻtkazib yuborilgan debitor qarzdorlik mavjud kontraktlar doirasida ushbu qarzdorlik summasidan kam boʻlmagan miqdordagi xorijiy valyuta tushumlari toʻgʻrisida maʼlumot TSOYAEATga xizmat koʻrsatuvchi tijorat banki tomonidan kiritilgandan soʻng nohalol eksport qiluvchi real vaqt rejimida shakllanadigan Reyestrdan chiqariladi. 12. Reyestrga kiritilgan nohalol eksport qiluvchiga keyingi eksportini faqat 100 foizli oldindan toʻlov sharti asosida amalga oshirishiga yoʻl qoʻyiladi. 13. Reyestr tijorat banklari va bojxona organlari tomonidan TSOYAEATga kiritilgan maʼlumotlar asosida avtomatik ravishda elektron tarzda shakllantiriladi va Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi tomonidan yuritiladi. Reyestr xizmat koʻrsatuvchi bankning va eksport qiluvchining nomlari, eksport qiluvchining soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami (STIR), kontraktning raqami, sanasi va identifikatsiya raqami, toʻlov muddati oʻtgan debitor qarzdorlik summasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga oladi. Reyestr Yagona interaktiv davlat xizmatlari portaliga joylashtiriladi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi savdo vazirligi va Davlat bojxona qoʻmitasining veb-saytlari bilan integratsiya qilinadi. Eksport qiluvchi toʻlov muddati oʻtkazib yuborilgan debitor qarzdorligi mavjud kontraktlari boʻyicha maʼlumotlarni oʻzining elektron kalitidan foydalangan holda Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali yoki Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi savdo vazirligi va Davlat bojxona qoʻmitasining veb-saytlaridan olishi mumkin. 14. Eksport operatsiyalariga tijorat banklari qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda xizmat koʻrsatadi. Tijorat banklari: eksport qiluvchi zarur hujjatlarni qonunchilikda belgilangan tartibda taqdim etgan paytdan boshlab bir ish kuni davomida unga xorijiy valyutada talab qilib olinadigan depozit hisobvaraq ochishga; eksport kontrakti yoki invoys boʻyicha eksport qiluvchining bank hisobvaragʻiga kelib tushgan pul mablagʻlari haqidagi maʼlumotlarni TSOYAEATga kiritish uchun masʼuldirlar. Mablagʻlar kelib tushganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar TSOYAEATga tijorat banklari tomonidan toʻlov valyutasida kiritiladi. 15. Ushbu Nizom qoidalari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar. (yukning sof vazni (netto)ga nisbatan % hisobida) Tashish masofasi, km. Mahsulot nomi bodringlar pomidorlar shirin va achchiq qalampir, baqlajon, kabachki karam, piyoz koʻkat boshqa sabzavotlar poliz mahsulotlari uzum danakli mevalar va anor olma va nok poʻchoqli mevalar va xurmo sitrus mevalar 100 km. gacha - - - - - - - - - - 0,3 0,3 250 km. gacha 1,9 1,1 1,2 1,1 0,5 0,7 1 1,1 1,3 0,7 1,1 - 500 km. gacha 2,4 1,7 1,5 1,7 0,6 1 1,6 1,4 1,6 1 1,9 - 501 — 550 2,5 1,8 1,6 1,8 0,7 1 1,7 1,5 1,7 1 2,0 - 551 — 600 2,6 1,9 1,7 1,9 0,8 1,1 1,8 1,6 1,7 1,1 2,1 - 601 — 700 2,8 2,1 1,8 2,2 1 1,3 2 1,7 1,8 1,3 2,3 - 701 — 800 3 2,3 1,9 2,5 1,1 1,5 2,1 1,8 1,9 1,5 2,5 - 801 — 900 3,2 2,5 2 2,8 1,2 1,7 2,3 1,9 2,0 1,7 2,7 - 901 — 1000 3,4 2,7 2 3,1 1,3 1,9 2,8 2,0 2,1 1,9 2,9 - 1000 km. dan uzoq masofaga tashishda belgilangan meʼyor keyingi har 100 km. da oshiriladi 0,1 0,1 0,1 0,3 0,1 0,1 0,2 0,1 0,1 0,1 0,1 - 1. Vazirlar Mahkamasining “Meva-sabzavot mahsulotlari, kartoshka, poliz mahsulotlari va uzumni eksport qilishni tartibga solish mexanizmini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2015-yil 28-avgustdagi 249-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2015-y., 8-son, 75-modda). 2. Vazirlar Mahkamasining “Yangi va qayta ishlangan meva-sabzavot mahsulotlarini eksport qilish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida” 2016-yil 15-iyundagi 207-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2016-y., 6-son, 56-modda). 3. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzagroeksport” AJ tomonidan oldindan toʻlovsiz meva-sabzavot mahsulotlarini eksport qilishi mumkin boʻlgan yetakchi chet el import qiluvchi tashkilotlar roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida” 2017-yil 10-avgustdagi 609-son qarori. 4. Vazirlar Mahkamasining “Yangi uzilgan, quritilgan va qayta ishlangan meva-sabzavot mahsulotlarini eksport qilish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida” 2017-yil 14-dekabrdagi 984-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2017-y., 12-son, 287-modda). 5. Vazirlar Mahkamasining “Investstroy” AJ faoliyatini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2018-yil 7-iyundagi 430-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2018-y., 12-son, 287-modda). 6. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish, shuningdek baʼzilarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash toʻgʻrisida” 2018-yil 8-yanvardagi 16-son qarori ilovasining 10-bandi (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2016-y., 6-son, 56-modda). 7. Vazirlar Mahkamasining ““Oʻzagroeksport” AJ ixtisoslashtirilgan tashqi savdo kompaniyasi oldindan toʻlovsiz, tasdiqlangan bank akkreditivi ochilmasdan yoki birinchi darajali xorijiy bank kafolati rasmiylashtirilmasdan meva-sabzavot mahsulotlarini eksport qilishi mumkin boʻlgan yetakchi xorijiy import qiluvchi tashkilotlar roʻyxatiga qoʻshimchalar kiritish haqida” 2018-yil 9-oktabrdagi 814-son qarori. 8. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida” 2018-yil 27-noyabrdagi 963-son qarori ilovasining 5-bandi (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2017-y., 12-son, 287-modda).