OʻZBEKISTON RESPUBLIKASIGA TOVAR IMPORT QILIShNI OQILONA TAShKIL ETISh ChORA-TADBIRLARI TOʻGʻRISIDA
(resolution, 1998-03-31)

Vatanimiz mahsulot ishlab chiqaruvchilarini himoya qilish, importni tartibga solish tizimini yanada takomillashtirish va import qiluvchilarning masʼuliyatini oshirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 2. Belgilab qoʻyilsinki, 1996-yil 1-noyabrdan boshlab, mulkchilik shakllaridan qatʼiy nazar, Oʻzbekiston Respublikasining xoʻjalik yurituvchi subyektlari tomonidan tuziladigan barcha import kontraktlari Tashqi aloqalar vazirligida va vakolatli banklarda roʻyxatdan oʻtkazilishi kerak. Davlat soliq qoʻmitasining Bosh bojxona boshqarmasi 1996-yil 1-noyabrdan keyin tuzilgan kontraktlar boʻyicha import tovarlarni Oʻzbekiston Respublikasining boj olinadigan hududiga kontraktlar Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligida va vakolatli banklarda roʻyxatdan oʻtkazilganligi toʻgʻrisida belgilar mavjud boʻlgan taqdirdagina oʻtkazsin. 3. Import kontraktlarini Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligida roʻyxatdan oʻtkazish tartibi 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankiga import kontraktlarini vakolatli banklarda roʻyxatdan oʻtkazish tartibini bir hafta muddatda ishlab chiqish va tasdiqlash tavsiya qilinsin. 4. Belgilansinki, Oʻzbekiston Respublikasining xoʻjalik yurituvchi subyektlari mulkiy javobgarlik qaratilishi mumkin boʻlgan oʻz mablagʻlari manbalari mavjudligi bilan tasdiqlanadigan summaga import kontraktlari tuzish huquqiga egadirlar. Xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan davlat buyurtmalari doirasida tuziladigan import kontraktlari bundan mustasno. 7. Vazirlar Mahkamasining quyidagi qarorlariga oʻzgartirishlar kiritilsin: Vazirlar Mahkamasining “Tashqi savdo operatsiyalarini amalga oshirishda xorijiy valyutadagi mablagʻlardan foydalanish ustidan nazoratni takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 1996-yil 13-martdagi 95-son qarorining 2-bandidagi ikkinchi xatboshi chiqarib tashlansin; Vazirlar Mahkamasining 1996-yil 13-martdagi 95-son qaroriga 1-ilovaning 1-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “Mazkur Nizomning amal qilishi Oʻzbekiston Respublikasi hududiga tovarlar olib kelinishini yoki rezidentlarga xizmatlar koʻrsatilishini nazarda tutuvchi barcha bitishuvlarga tatbiq etiladi”. Vazirlar Mahkamasining “Tashqi iqtisodiy faoliyatni tartibga solish mexanizmini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 1996-yil 20-martdagi 114-son qarorining 2-ilovasiga ushbu qarorning 1-ilovasiga muvofiq tuzatishlar kiritilsin. 8. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri Oʻ.T. Sultonov zimmasiga yuklansin. Mazkur Tartib respublikaning xoʻjalik yurituvchi subyektlari tomonidan tuziladigan import operatsiyalari boʻyicha kontraktlar, shartnomalar (keyingi oʻrinlarda kontraktlar deb ataladi) Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligida roʻyxatdan oʻtkazish mexanizmini belgilaydi. Kontraktlarni roʻyxatga olishdan asosiy maqsad import operatsiyalarini amalga oshirish va ularning bajarilishini nazorat qilishda Oʻzbekiston Respublikasining davlat manfaatlarini hamda xoʻjalik yurituvchi subyektlari manfaatlarini himoya qilish, isteʼmolchini sifatsiz tovarlar yetkazib berilishidan va ishlab chiqaruvchini demping narxlar boʻyicha tovar yetkazib berishdan himoya qilish, import kvotalaridan foydalanishni nazorat qilish mexanizmini yaratish, xorijiy valyutadagi operatsiyalarni tartibga solish hamda xorijiy valyutadagi mablagʻlardan belgilangan maqsadda foydalanish ustidan taʼsirchan nazorat oʻrnatishdir. Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligida Vazirlar Mahkamasining bevosita tasarrufida boʻlgan xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan tuziladigan kontraktlar roʻyxatdan oʻtkaziladi. Xoʻjalik yurituvchi boshqa subyektlar kontraktlarni Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligining mintaqaviy boshqarmalarida roʻyxatdan oʻtkazadilar. ariza; kontraktning asl nusxasi va uning 1 nusxasi; joʻnatishga tayyorlangan tovarning kelib chiqishi sertifikati yoki tovarning kelib chiqishi toʻgʻrisida kafolat xati, muvofiqlik sertifikati; vakolatli bankning import qiluvchining toʻlov qobiliyati toʻgʻrisidagi maʼlumotnomasi; tashqi iqtisodiy faoliyat qatnashchisi guvohnomasi; import qiluvchi Ustavining nusxasi (har yili bir marta taqdim etiladi); raqobat varaqasi. kontraktning xalqaro savdo huquqining umumiy ravishda qabul qilingan meʼyorlariga muvofiqligi; kontraktning Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga va normativ hujjatlariga muvofiqligi; kontraktning Oʻzbekiston Respublikasi tomonidan boshqa davlatlar va xalqaro tashkilotlar oldida qabul qilingan majburiyatlarga muvofiqligi; kontraktda koʻrsatilgan narxlarning oʻrtacha jahon hamda konsalting firmalari va “Oʻzistiqbolstat” davlat qoʻmitasi huzuridagi Tovar bozorlari konʼyunkturasini oʻrganish respublika markazi xulosalari asosida vujudga kelgan bozor konʼyunkturasiga muvofiqligi; maxsus tovarlar, texnologik asbob-uskunalar, texnologiya (nou-xaular, ularga patent va litsenziyalar import qilingan hollarda vakolatli vazirliklar va idoralar xulosalarining mavjudligi. Namunaviy kontraktda quyidagi asosiy boʻlimlar boʻlishi lozim: 1. Kontraktning kirish qismi yoki kontrakt matnidan oldin keluvchi hamda kontrakt raqami, kontrakt tuzilgan joyi va vaqti, bitishuvni amalga oshiruvchi tomonlarning atalishini oʻz ichiga olgan preambulasi. 2. Kontraktning tovar nomi, uning tavsifi va soni hamda sifati boʻyicha assortimenti koʻrsatiladigan predmeti. 3. Tovarning miqdori, miqdorni belgilash tartibi, Oʻzbekiston Respublikasida qabul qilingan oʻlchov va ogʻirlik tizimlariga muvofiq oʻlchov birliklarida belgilanadi. 4. Tovarning sifat jihatidan tavsifi tovarning undan muayyan maqsadda foydalanish uchun yaroqliligini aks ettiruvchi xususiyatlari yigʻindisini belgilaydi. 5. Etkazib berishning bazis shartlari sotuvchi va xaridorning tovarni yetkazishga oid (transport xarajatlari, sugʻurta) majburiyatlarini va tovarning bexos nobud boʻlishi yoki zararlanishi tavakkalchiligini sotuvchidan xaridorga (INKOTERMS xalqaro qoidalari boʻyicha) oʻtkazish vaqtini belgilaydi. 6. Kontraktga oldindan rozilik bildirish. Kontraktning har bir sahifasiga, shuningdek har bir tuzatishga tomonlar oldindan rozilik bildirishlari lozim. 7. Kontraktning erkin muomaladagi valyutada koʻrsatiladigan umumiy summasi. 8. Narx. Kontraktda tovar narxini belgilashda oʻlchov birligi, narx bazisi, narxni belgilash usuli va narx darajasi koʻrsatiladi. 9. Toʻlovlar. Kontraktda toʻlov shartlarini belgilashda toʻlov valyutasi, toʻlov muddati, toʻlov shakli belgilanadi. 10. Oʻrash-joylash. Tovar xususiyatiga koʻra tovarni oʻrash-joylash zarur boʻlgan hollarda kontraktga oʻrash-joylashning turi va xususiyati, uning sifati oʻlchamlari, toʻlov usuli, shuningdek oʻrab-joylangan har bir oʻrinni markalashga oid koʻrsatmalarni oʻz ichiga olgan shartlar kiritiladi. 11. Joʻnatish tartibi. “Sotuvchiga tovarning joʻnatishga tayyorligi va joʻnatishning amalga oshirilganligi toʻgʻrisida xaridorni xabardor qilish vazifasi yuklanadi, shuningdek bu vazifani bajarish tartibi belgilanadi. 12. Topshirish-qabul qilish tartibi. Tovarni topshirish deyilganda tovarning sotuvchi tomonidan kontrakt shartlariga muvofiq xaridorga mulk sifatida berilganligi tushuniladi. Buning natijasida xaridor tovar ustidan toʻla nazoratni amalga oshirish imkoniga ega boʻladi (tasarruf etish hujjatlarining topshirilishiga tovarning oʻzini berish sifatida qaraladi). 13. Reklamatsiya. Etkazib berilgan tovar sifati va miqdorining kontrakt shartlariga muvofiq emasligi munosabati bilan xaridor tomonidan sotuvchiga qoʻyiladigan eʼtirozlar. Tomonlar kontraktda reklamatsiya taqdim etish tartibi, reklamatsiya bildirilishi mumkin boʻlgan muddat, reklamatsiya bildirilganligi munosabati bilan tomonlarning huquqi va majburiyatlari, reklamatsiyalarni hal etish usullarini belgilab qoʻyadilar. 14. Kafolatlar. Mashina va asbob-uskunalar, shuningdek sertifikatlanadigan boshqa tovarlarga kontraktda sotuvchi muayyan kafolat muddati mobaynida tovarning sifati uchun javobgarlikni oʻz zimmasiga oladi. Bu holda sotuvchi tomonidan beriladigan kafolat miqdori, tovar xavfsizligiga muvofiqlik sertifikati, kafolat muddati, tovarning nuqsonliligi yoki uning kontraktga muvofiq emasligi aniqlanganda sotuvchining majburiyatlari belgilab qoʻyiladi. 15. Shartnoma bajarilishini taʼminlovchi shart-sharoitlar, shartnomadagi shartlarni bir-biriga nisbatan oʻz majburiyatlarini bajarmagan tomon toʻlaydigan penyalar, boqimandalar, jarimalar koʻrinishidagi turli xil sanksiyalar belgilashni oʻz ichiga oluvchi jarima sanksiyalari. 16. Engib boʻlmaydigan kuchlarning taʼsiri toʻgʻrisida qoʻshimcha tushuntirish (fors-major). Xarid qilish-sotish kontraktlari kontrakt tuzilganidan soʻng kontraktni bajarishga toʻsqinlik qiluvchi tomonlarga bogʻliq boʻlmagan vaziyatlar yuzaga kelgan hollarda kontrakt boʻyicha majburiyatlarni bajarish muddatini kechiktirishga ruxsat etiladigan yoki tomonlarni kontrakt boʻyicha majburiyatlarni toʻliq yoki qisman bajarishdan umuman ozod etadigan shartlarni oʻz ichiga oladi. 17. Hakamlik. Tomonlar oʻrtasida paydo boʻlishi mumkin boʻlgan va ikki tomonlama asosda hal etish mumkin boʻlmagan bahslarni hal etish tartibi belgilanadi. Bunda ushbu kontrakt boʻyicha bahslarni koʻrib chiqish joyi hamda koʻrib chiquvchi organ aniqlashtiriladi. 18. Kontraktning amalga kirishi. Kontrakt Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligida va vakolatli banklarda roʻyxatdan oʻtkazilganidan keyin amalga kiradi. Kontraktlar ular imzolangandan soʻng besh ish kuni mobaynida Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi yoki uning mintaqaviy boshqarmalariga roʻyxatdan oʻtkazish uchun taqdim etilishi lozim. Kontrakt Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi yoki uning mintaqaviy boshqarmasiga murojaat qiluvchidan hujjatlar kelib tushgan vaqtdan boshlab oʻn ish kuni mobaynida roʻyxatdan oʻtkaziladi. Ijobiy qaror qabul qilinganda kontrakt belgilangan shakldagi daftarda roʻyxatdan oʻtkaziladi. Kontrakt asl nusxasining har bir sahifasiga u Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligida yoki uning mintaqaviy boshqarmalarida roʻyxatdan oʻtkazilganligini tasdiqlovchi boshqarma boshligʻi imzosi bilan shtamp qoʻyiladi hamda murojaat etuvchiga qaytariladi, taqdim etilgan kontraktlarning xalqaro cavdo huquqining umumiy qabul qilingan meʼyorlari hamda Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi qonunchiligiga nomuvofiqligi; kontraktni imzolash paytida jahon bozorida shakllangan narxlar darajasiga nisbatan kontrakt narxlarining oshirib yuborilishi. Bu holda Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi, konsalting firmalari hamda “Oʻzistiqbolstat” davlat qoʻmitasi huzuridagi Tovar bozorlari konʼyunkturasini oʻrganish respublika markazi xorijiy sherikni tanlashda yordam koʻrsatadilar; kontrakt summasining mulkiy javobgarlik qaratilishi mumkin boʻlgan oʻz mablagʻlari miqdoridan oshib ketishi; import qiluvchining toʻlov muddati oʻtib ketgan kreditorlik qarzi va budjetga toʻlov boʻyicha qarzi mavjudligi; davlat xoʻjalik yurituvchi subyektlari tomonidan maʼnaviy va jismoniy eskirgan, iqtisodiy samarasiz asbob-uskunalar va texnologiyalar xarid qilinishi (FTDQ, “Oʻzdavstandart” markazi, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasi xulosalariga asosan); ekologik jihatdan zararli texnologiyalar (patentlar, litsenziyalar, nou-xau), asbob-uskunalar va boshqa tovarlar import qilinishi (Oʻzbekiston Respublikasi Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasi, Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi, “Oʻzdavstandart” markazi xulosalariga asosan); Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining dori-darmonlar eksporti va importi yuzasidan hamda “Oʻzfarmsanoat” konsernining dori-darmonlar ishlab chiqarishda foydalaniladigan dorivor oʻsimlik xomashyosi va biologik kelib chiqqan xomashyo importi yuzasidan salbiy xulosasi; valyuta resurslarining, konvertatsiyalashga patentning mavjud emasligi; tovarlarning kelib chiqishi hamda sifat boʻyicha muvofiqlik sertifikatlarining mavjud emasligi. Roʻyxatdan oʻtkazishni rad etish toʻgʻrisidagi qaror asoslangan boʻlishi lozim va murojaat etuvchiga yozma shaklda joʻnatiladi. Roʻyxatdan oʻtkazishning asossiz rad etilishi yuzasidan shikoyatlar sud tartibida koʻrib chiqilishi mumkin. Import qiluvchilar murojaatlari, Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati topshiriqlariga asosan zarur hollarda tashqi savdo operatsiyalarini amalga oshirishda eng qulay sharoitlar yaratish, tovarlar va xizmatlarning jahon bozoriga chiquvchi Oʻzbekiston Respublikasi xoʻjalik yurituvchi subyektlarining yetarli darajada vakolatliligi va nufuzini qoʻllab-quvvatlash maqsadida, shuningdek hukumatlararo shartnomalar va bitimlar doirasida amalga oshiriladigan yetkazib berishlari yuzasidan tuzilishi moʻljallanayotgan kontraktlar loyihalarining, keyinchalik ularni murojaat qilinganda roʻyxatdan oʻtkazish sharti bilan, Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi va uning mintaqaviy boshqarmalari tomonidan dastlabki ekspertizasi oʻtkazilishi mumkin.