Ipotekani qayta moliyalashtirish tashkilotlari faoliyatini muvofiqlashtirish va tartibga solish toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(resolution, 2024-06-21)

Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi Qonuni va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 13-maydagi PF-5715-son “Ipoteka krediti bozorini rivojlantirish va kengaytirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Farmoniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvi qaror qiladi: 1. Ipotekani qayta moliyalashtirish tashkilotlari faoliyatini muvofiqlashtirish va tartibga solish toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. Mazkur Nizom ipotekani qayta moliyalashtirish tashkilotlari faoliyatini muvofiqlashtirish va tartibga solinishini belgilaydi. 1. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi: ipotekani qayta moliyalashtirish tashkiloti (bundan buyon matnda tashkilot deb yuritiladi) — moliyaviy mablagʻlarni jalb qilish va ularni ipoteka kreditlarini qayta moliyalashtirishga yoʻnaltirish boʻyicha faoliyatni amalga oshiruvchi yuridik shaxs; qarzdor-bank — tashkilot tomonidan moliyaviy resurslarni ajratish yoʻli bilan ipoteka kreditlari qayta moliyalashtirilgan tijorat banki (bundan buyon matnda bank deb yuritiladi); risk-appetit — tashkilot strategik maqsadlariga va biznes-reja koʻrsatkichlariga erishishda oʻzining tavakkalchiliklarni boshqarish salohiyatidan kelib chiqqan holda, qabul qilishga tayyor boʻlgan tavakkalchiliklarning eng yuqori darajalari va turlari; regulyativ kapital — tashkilotning faoliyatini tartibga solish va prudensial normativlar hisob-kitobini amalga oshirish maqsadida hisob-kitob qilish yoʻli bilan aniqlanadigan kapital; leveraj — tashkilot jami aktivlarining kapital bilan taʼminlanganlik darajasini aks ettiruvchi koʻrsatkich. 11. Tashkilot: banklarga ular tomonidan berilgan yoki beriladigan ipoteka kreditlariga moliyaviy mablagʻlar taqdim etishga; banklar tomonidan berilgan ipoteka kreditlari boʻyicha talab qilish huquqini olishga; pul mablagʻlarini banklar tomonidan chiqarilgan ipoteka qimmatli qogʻozlariga joylashtirishga; ipoteka kreditlarini qayta moliyalashtirish bilan bogʻliq maslahat va axborot xizmatlarini koʻrsatishga; xizmatlarni masofadan turib (elektron xizmatlar) koʻrsatishga, Oʻzbekiston Respublikasining davlat qimmatli qogʻozlarini, yuridik shaxslarning ustav fondidagi (ustav kapitalidagi) ulushlarini va ularning qarz qimmatli qogʻozlarini sotib olishga, boʻsh pul mablagʻlarini bankka omonatlar (depozitlar) sifatida kiritishga, shuningdek qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ega boʻlishga haqli. 2. Tashkilot ipoteka kreditlarini qayta moliyalashtirish uchun qarzdor-bankka va jismoniy shaxslarga ajratilgan ipoteka kreditiga muvofiqlik mezonlarini (bundan buyon matnda muvofiqlik mezonlari deb yuritiladi) belgilaydi. 3. Tashkilot tomonidan qarzdor-bankka ajratiladigan kreditlar davlat qimmatli qogʻozlari, qarzdor-bank tomonidan jismoniy shaxslarga ajratilgan ipoteka krediti (bundan buyon matnda ipoteka krediti deb yuritiladi) va bank depozitlari bilan taʼminlanishi mumkin. 4. Qarzdor-bankka quyidagi hollarda tashkilot tomonidan kredit resurslari ajratilmaydi: oxirgi hisobot sanasiga tuzilgan moliyaviy hisobotiga salbiy fikr bildirilgan auditorlik xulosasi tuzilgan boʻlsa; qarzdor-bank “Standard & Poor`s” va “Fitch Ratings” kompaniyalarining “V-” hamda “Moody`s Investors Service” kompaniyasining “V3” yoki Markaziy bank tomonidan tan olinadigan boshqa reyting kompaniyalarining ushbu reyting darajasiga teng yoki undan kam boʻlgan reyting baholariga ega boʻlsa; ketma-ket oxirgi toʻrt chorakda faoliyatini zarar bilan yakunlagan boʻlsa; Markaziy bank tomonidan oʻrnatilgan kapital monandliligi boʻyicha prudensial normativlarga rioya etilmagan boʻlsa. 5. Tashkilot qarzdor-bankning garov taʼminotini qayta moliyalashtirishdan avval taqdim etilgan ipoteka kreditlarini ularga boʻlgan muvofiqlik talablariga mosligini tahlildan oʻtkazishi, shuningdek qayta moliyalashtirganidan soʻng har yili kamida bir marotaba garov taʼminotlarini iqtisodiy tahlil asosida qayta baholashi lozim. 6. Qayta moliyalashtirish krediti taʼminotiga qabul qilingan ipoteka krediti muddatidan oldin toʻliq soʻndirilsa yohud 90 kundan oshgan muddati oʻtgan qarzdorlik mavjud boʻlsa, tashkilot qarzdor-bankdan bunday taʼminotni muvofiqlik mezonlariga mos keluvchi taʼminotga almashtirib berilishini talab qiladi. Taʼminotga qabul qilingan ipoteka krediti qisman soʻndirilgan hollarda kreditning soʻndirilgan qismiga teng miqdordagi taʼminot almashtirib beriladi. Qarzdor-bank taʼminotni almashtirib berishi yoki unga ajratilgan resursning muvofiqlik mezonlariga mos keluvchi taʼminot bilan taʼminlanmagan qismini tashkilot talabiga koʻra qaytarib beradi. 7. Tashkilot oʻz faoliyatini quyidagi mablagʻlar hisobidan moliyalashtiradi: oʻz mablagʻlari; banklarning kreditlari; grantlar; oʻz ishtirokchilaridan (aksiyadorlaridan) jalb etilgan qarz mablagʻlari; korporativ obligatsiyalarni joylashtirishdan olingan mablagʻlar; Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetining hamda davlat jamgʻarmalarining mablagʻlari; xalqaro moliya institutlarining, chet el hukumat moliya tashkilotlarining, nodavlat notijorat tashkilotlarning, shu jumladan chet el nodavlat notijorat tashkilotlarining qarz mablagʻlari; yuridik shaxslardan, shu jumladan chet el yuridik shaxslaridan olingan qarz mablagʻlari; ipoteka qimmatli qogʻozlarini joylashtirishdan olingan mablagʻlar; qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar. 8. Tashkilot quyidagilarga haqli emas: bevosita ishlab chiqarish, sugʻurta, shuningdek savdo faoliyatini amalga oshirishga va ushbu Qonunda nazarda tutilmagan boshqa faoliyatni amalga oshirishga; jismoniy va yuridik shaxslardan omonatlarni (depozitlarni) jalb etishga; jismoniy shaxs boʻlgan ishtirokchilardan (aksiyadorlardan) ustav fondiga (ustav kapitaliga) kiritilgan hissa summasidan yoki ularning egaligidagi aksiyalarning nominal qiymatidan oshadigan miqdorda qarz mablagʻlarini jalb etishga, bundan obligatsiyalar shaklidagi qarz mablagʻlarini jalb etish mustasno. 9. Ipotekani qayta moliyalashtirish tashkilotining faoliyati u haqidagi maʼlumotlarni ipotekani qayta moliyalashtirish tashkilotlari reyestriga kiritish vositasida hisob roʻyxatidan oʻtkazilganidan keyin amalga oshiriladi. 10. Tashkilot asosiy hisobvaragʻini Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankida (bundan buyon matnda Markaziy bank deb yuritiladi) ochadi. 11. Tashkilot boʻsh pul mablagʻlarini quyidagilarga: Oʻzbekiston Respublikasining davlat qimmatli qogʻozlarini sotib olishga; Oʻzbekiston Respublikasidagi banklarga depozitga, shuningdek repo operatsiyalariga yoʻnaltirishi mumkin. 111. Tashkilot va uning filiallarini tashkil etish, jumladan tashkilotni hisob roʻyxatidan oʻtkazish va tashkilot haqidagi maʼlumotlarni reyestrdan chiqarish Oʻzbekiston Respublikasi “Nobank kredit tashkilotlari va mikromoliyalashtirish faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonunining 2 va 3-boblariga muvofiq amalga oshiriladi. 32. Tashkilotning kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlangan risk-appetiti doirasida tashkilotning tavakkalchilikka moyilligini chegaralab turishi, tashkilot faoliyatining barqarorligini taʼminlashi hamda uning muassislari kapitali qiymatini saqlab turishi uchun tavakkalchiliklarni samarali aniqlashi va boshqarishi talab etiladi. 33. Tashkilotda tavakkalchiliklarni boshqarish siyosati ishlab chiqilishi va u likvidlilik, foiz, kredit, operatsion hamda boshqa tavakkalchiliklarni boshqarishni nazarda tutishi lozim. 34. Tashkilotga faoliyatida (balansida) ochiq valyuta pozitsiyasiga ega boʻlishga yoʻl qoʻyilmaydi. Tashkilot xorijiy valyutada operatsiyalarni amalga oshirganda, balansning qarama-qarshi tomonida teng miqdorda mablagʻlar (aktiv yoki majburiyat) boʻlishi yoki valyuta tavakkalchiligi toʻliqligicha xedjirlanishi lozim. 35. Tashkilotning kuzatuv kengashi tashkilotni rivojlantirish strategiyasiga muvofiq keluvchi risk-appetiti va tavakkalchiliklarni boshqarish siyosatini belgilaydi, shuningdek tavakkalchiliklarni boshqarish ustidan tegishli nazoratni amalga oshiradi. Kuzatuv kengashi tomonidan tashkil etilgan tavakkalchiliklarni boshqarish qoʻmitasi tavakkalchiliklarni boshqarish boʻyicha samarali nazoratni amalga oshirishi hamda tavakkalchiliklarni boshqarishga oid siyosatni ishlab chiqishi lozim. 36. Tashkilotning ijroiya organi kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlangan siyosatlarni amalga oshirishga, shu jumladan tashkilotda tavakkalchiliklarni aniqlash, hisoblash, boshqarish, monitoring qilish va hisobot berishga qaratilgan samarali ichki nazorat tizimi mavjudligini taʼminlashga masʼuldir. 37. Tashkilotda tavakkalchiliklarni boshqarish boʻyicha tegishli tarkibiy tuzilma tashkil etilishi lozim. Mazkur tuzilma kuzatuv kengashiga hisobdor boʻladi. 38. Tashkilot investitsiya siyosatida likvidlilikni boshqarish boʻyicha tegishli nazoratni belgilashi zarur, bunda investitsiya siyosati quyidagilarni qamrab olishi talab etiladi: kuzatuv kengashi, ijroiya organ hamda likvidlilikni va tavakkalchiliklarni boshqarish qoʻmitasining vazifa va majburiyatlarini; likvidlilik tavakkalchiliklarini aniqlash, hisoblash, baholash, nazorat qilish, bartaraf etish boʻyicha uslublar va ular haqida hisobot berish tartibini; likvidlilikni stress-testlar asosida tahlilini; likvidlilikni boshqarish rejalarini. 39. Tashkilot foiz stavkalarining oʻzgarishi natijasida yuzaga keladigan tavakkalchiliklarni kamaytirish maqsadida oʻzining qayta moliyalashtirilgan kreditlari va ularning manbalari muddatlari oʻrtasidagi tafovutni imkon qadar muvofiqlashtirib borishi kerak. 40. Tashkilot aktiv va passivlarni boshqarish siyosatini ishlab chiqishi va u oʻz ichiga quyidagilarni olishi kerak: kuzatuv kengashi va ijroiya organining aktiv va passivlarni boshqarishga doir vazifa va majburiyatlari; aktiv va passivlarni boshqarish boʻyicha tegishli tarkibiy tuzilmalarning vazifa va majburiyatlari; foiz tavakkalchiliklarini aniqlash, hisoblash, baholash, nazorat qilish, bartaraf etish boʻyicha uslublar va ular haqida hisobot berish tartibi. 41. Tashkilot likvidlilik va foiz stavkalari boʻyicha nomutanosibliklar limitlarini belgilaydi. 42. Tashkilot kredit siyosatini ishlab chiqishi va u oʻz ichiga quyidagilarni olishi kerak: kuzatuv kengashi, ijroiya organi hamda kredit tavakkalchiliklarini boshqarish boʻyicha tegishli tarkibiy tuzilmalarning vazifa va majburiyatlari; kredit tavakkalchiliklarini aniqlash, hisoblash, baholash, nazorat qilish, bartaraf etish boʻyicha samarali uslublar va ular haqida hisobot berish tartibi; muvofiqlik mezonlari; qarzdor-banklarga kredit limitlarini oʻrnatish tartibi; ipoteka kreditlarini qayta moliyalashtirishda talab etiladigan hujjatlar; garovlarni boshqarish; qarzdor-bankning toʻlov majburiyatlarini bajara olmaslik holatlari. 43. Kuzatuv kengashi qarzdor-bankka nisbatan kredit ajratishning eng koʻp miqdorini belgilashi mumkin. 44. Taʼminotni boshqarish maqsadida tashkilot tavakkalchiliklarni boshqarish siyosatida: kreditning garovga nisbati boʻyicha minimal talab; muvofiqlik talabiga javob beruvchi taʼminot turlari; kredit taʼminoti, muddatidan avval yoki toʻliq toʻlangan va muddati oʻtgan qayta moliyalashtirilgan ipoteka kreditlari boʻyicha qarzdor-bank tomonidan topshiriladigan hisobotlar turlari va muddatlariga qoʻyiladigan talablar; muddatidan avval toʻlangan, muddati oʻtgan qayta moliyalashtirilgan ipoteka kreditlari yuzaga kelganda taʼminotni oʻzgartirish shartlari belgilanadi va oʻrnatiladi. 45. Agar taʼminot qiymati kredit siyosatida oʻrnatilgan kreditning garovga nisbati boʻyicha minimal talabdan kam boʻlsa, tashkilot qarzdor-bankdan muvofiqlik talablariga javob beruvchi qoʻshimcha taʼminotni talab qiladi. 46. Qayta moliyalashtirilgan ipoteka kreditlarining foiz stavkalari va oʻrtacha soʻndirish muddatlari qayta moliyalashtirish kreditlarining oʻrtacha foiz stavkasi va muddatlaridan kam boʻlmasligi kerak. 47. Tashkilot qayta moliyalashtirilgan kreditlar holati yuzasidan doimiy monitoring oʻtkazadi. 48. Tashkilotning aktivlari (banklarga ajratilgan resurslar, banklarga joylashtirilgan depozitlar) sifatiga koʻra “standart”, “substandart”, “qoniqarsiz”, “shubhali” va “umidsiz” toifalarga tasniflanadi. 49. Tashkilotning banklarga joylashtirgan aktivlari sifati quyidagicha tasniflanadi: asosiy qarz va (yoki) foizlar oʻz muddatida qaytarilishiga shubha tugʻdirmaydigan aktivlar — “standart”; asosiy qarz va (yoki) foizlarni qaytarish muddati 5 kungacha kechiktirilganda — “substandart”; asosiy qarz va (yoki) foizlarni qaytarish muddati 5 kundan 10 kungacha kechiktirilganda — “qoniqarsiz”; asosiy qarz va (yoki) foizlarni qaytarish muddati 11 kundan 30 kungacha kechiktirilganda — “shubhali”; asosiy qarz va (yoki) foizlarni qaytarish muddati 31 va undan ortiq kunga kechiktirilganda, shuningdek aktiv joylashtirilgan bankning litsenziyasi chaqirib olingan yoki boshqa tartibda uni tugatish ishlari boshlanganda — “umidsiz”. Bunda, tashkilot tomonidan aktiv joylashtirilgan banklarning moliyaviy koʻrsatkichlari hamda Markaziy bank tomonidan oʻrnatilgan prudensial normativlarning bajarilishi muntazam oʻrganib boriladi. 51. Tashkilotning aktivlari sifatiga koʻra: “substandart” deb tasniflanganda — 10 foiz; “qoniqarsiz” deb tasniflanganda — 25 foiz; “shubhali” deb tasniflanganda — 50 foiz; “umidsiz” deb tasniflanganda — 100 foiz miqdorda ehtimoliy yoʻqotishlarni qoplash uchun zaxira shakllantiriladi. 52. Aktivlarning quyida keltirilgan asosiy shartlaridan hech boʻlmaganda bittasi qarz oluvchining moliyaviy qiyinchiliklari sababli oʻzgartirilgan boʻlsa, ular shartlari qayta koʻrib chiqilgan aktivlar deb hisoblanadi: foiz stavkasining pasaytirilishi, shartnomada belgilangan oʻzgaruvchan foiz stavkasi pasayishi munosabati bilan foiz stavkasining pasaytirilishi holatlari bundan mustasno; foizlar va (yoki) asosiy qarzga doir toʻlovlarning bir qismi yoki barchasidan voz kechilishi; aktivning asosiy va (yoki) foizlarining toʻlash muddati kechiktirilishi yoki uzaytirilishi, qarz oluvchini moliyalashtirishni boshlash muddati oʻzgarishi hisobiga toʻlov grafigining yoki toʻlovlar toʻlanadigan oy ichida toʻlov sanasining oʻzgartirilishi bundan mustasno. Tashkilotning shartlari qayta koʻrib chiqilgan aktivlar sifatini tasniflash toifasi shartlari qayta koʻrib chiqilishidan oldingi toifasidan bir pogʻonaga past boʻladi. 53. Tashkilot aktivlar sifatini tasniflashi va aktivlar boʻyicha ehtimoliy yoʻqotishlarni qoplash uchun zaxiralarni Moliyaviy hisobotlarning xalqaro standartlari asosida shakllantirishi mumkin. 54. Kuzatuv kengashi oʻz majburiyatlarini bajarishda unga koʻmaklashuvchi qoʻmitalar, xususan audit, tavakkalchilikni boshqarish, boshqaruv va xodimlar bilan ishlash hamda boshqa masalalar boʻyicha qoʻmitalarni tashkil etadi. 55. Kuzatuv kengashi oʻz vazifalarini bajarishda: tashkilotda samarali va ehtiyotkorlik bilan boshqarishni taʼminlovchi, jumladan uning aʼzolari oʻrtasida masʼuliyatning taqsimlanishini va manfaatlar toʻqnashuvining oldini olish boʻyicha boshqaruv tuzilmasini joriy etishi; tashkilot boshqaruviga oid qarorlar qabul qilishda nazorat va tekshiruv funksiyalarini bajarish va toʻliqligicha tashkilot faoliyati va moliyaviy barqarorligini taʼminlashi lozim. 56. Tashkilotning ijroiya organi va filiallari oʻz faoliyatida qonunchilik hujjatlariga, tashkilotning ustavi va siyosatlariga rioya etilishini, buxgalteriya hisobida va moliyaviy hisobotlarda maʼlumotlarning toʻliq hamda ishonchli tarzda aks ettirilishi taʼminlanishini, xoʻjalik operatsiyalarini amalga oshirishning belgilangan qoidalari va tartib-taomillariga rioya etilishini, aktivlarning saqlanishini, shuningdek tashkilotni boshqarish yuzasidan qonunchilik hujjatlarida belgilangan talablarga rioya etilishini tekshirish hamda monitoring olib borish maqsadida tashkilotda ichki audit xizmati tashkil etiladi. Tashkilotning ichki audit xizmati kuzatuv kengashiga hisobdordir. 57. Ijroiya organ tashkilotning moliyaviy holati, Markaziy bank tomonidan oʻrnatilgan prudensial normativlarning bajarilishi, tashkilotni rivojlantirish strategiyasiga erishish boʻyicha koʻrilayotgan chora-tadbirlar, shuningdek ichki nazoratni amalga oshirishda aniqlangan kamchiliklar toʻgʻrisida kuzatuv kengashiga har chorakda hisobotlar taqdim etadi. 58. Yil davomida zaruratga koʻra barcha siyosatlarga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilishi mumkin. Barcha siyosatlar ularning izchilligi va muvofiqligini taʼminlash maqsadida kamida har 3 yilda bir marta qayta koʻrib chiqiladi. 59. Tashkilotda korporativ boshqaruv aksiyadorlik jamiyatlari va aksiyadorlarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari bilan tartibga solinadi. 60. Tashkilotning yillik moliyaviy hisobotlari Moliyaviy hisobotlarning xalqaro standartlari asosida tuzilishi hamda tashqi audit tekshiruvidan oʻtkazilishi lozim. 61. Tashkilotning auditorlik tekshiruvidan oʻtkazilgan yillik moliyaviy hisoboti, auditorlik xulosasi va auditorlik tekshiruvi natijasi boʻyicha tashkilot rahbariyatiga berilgan tavsiyalar moliya yili tugaganidan keyin olti oydan kechiktirmay tashkilot tomonidan Markaziy bankka taqdim etiladi. 62. Tashkilot har yilgi moliyaviy hisobotini moliya yili tugaganidan keyin olti oydan kechiktirmay matbuotda va oʻzining rasmiy veb-saytida eʼlon qiladi. 63. Tashkilot moliyaviy va nazoratga doir hisobotlarini mazkur Nizomning 1 — 16-ilovalariga muvofiq shakllarda hisobot oyidan keyingi oyning 10-sanasigacha Markaziy bankka taqdim etishi lozim. Agar oyning 10-sanasi dam olish yoki bayram kuniga toʻgʻri kelsa, bunda hisobotlar dam olish yoki bayram kunidan keyingi ish kunida taqdim etilishi lozim. Taqdim etilgan moliyaviy hisobotlarda xato va kamchiliklar aniqlanganda, kamchiliklar tuzatilib, ikki ish kunida qayta taqdim etilishi shart. 631. Moliyaviy va nazoratga doir hisobotlardagi maʼlumotlar hisobot oyining oxirgi kunida amalga oshirilgan amaliyotlarni hisobga olgan holda mazkur hisobot oyining oxirgi sanasi holatiga koʻrsatilishi kerak. 632. Moliyaviy va nazoratga doir hisobotlar tashkilot ijro etuvchi organi rahbarining elektron raqamli imzosi bilan tasdiqlanishi lozim. 64. Tashkilot leveraj koeffitsiyenti hamda reguryativ kapitalning jami tavakkalchilikni hisobga olgan holdagi aktivlarga nisbati sifatida aniqlanadigan kapital monandliligi koeffitsiyentiga rioya etadi. 65. Tashkilot leveraj koeffitsiyentining eng kichik darajasi 3 foizdan, regulyativ kapitalning monandlik koeffitsiyenti esa 10 foizdan kam boʻlmasligi lozim. 651. Regulyativ kapital I darajali kapital va II darajali kapitalning yigʻindisidan iborat. 67. Tashkilot majburiyatlarini oʻz vaqtida va toʻliq bajarilishini taʼminlash maqsadida likvidlilikni qoplash koeffitsiyenti va sof barqaror moliyalashtirish koeffitsiyenti meʼyorlariga rioya qilishi lozim. 68. Likvidlilikni qoplash koeffitsiyenti yuqori likvidli aktivlarning keyingi 30 kun ichidagi jami sof chiqimga nisbati sifatida aniqlanadi. Bunda yuqori likvidli aktivlarga quyidagilar kiradi: naqd pul; Oʻzbekiston Respublikasining davlat qimmatli qogʻozlari; tashkilotning Markaziy bankda ochilgan hisobvaraqlaridagi mablagʻlari. 69. Keyingi 30 kun ichidagi kirim keyingi 30 kundagi chiqimning 75 foizidan oshgan taqdirda, kirim sifatida chiqimning 75 foizi olinadi. 70. Likvidlilikni qoplash koeffitsiyenti 100 foizlik meʼyordan kam boʻlmasligi lozim. 71. Cof barqaror moliyalashtirish koeffitsiyenti barqaror moliyalashtirishning mavjud summasini barqaror moliyalashtirishning zarur summasiga nisbati sifatida aniqlanadi. 72. Cof barqaror moliyalashtirish koeffitsiyenti 100 foizlik meʼyordan kam boʻlmasligi lozim. 74. Tashkilotning bir qarz oluvchi uchun tavakkalchilikning eng yuqori miqdori uning jami aktivining 30 foizidan oshmasligi kerak. 76. Tashkilotni qayta tashkil etish va tugatish Oʻzbekiston Respublikasining “Aksiyadorlik jamiyatlari va aksiyadorlarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisida”gi, “Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida”gi, “Nobank kredit tashkilotlari va mikromoliyalashtirish faoliyati toʻgʻrisida”gi qonunlari hamda boshqa qonunchilik hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi. 78. Mazkur Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javobgar boʻladilar. _________________________________________________________________ning (tashkilotning nomi) moliyaviy natijalari toʻgʻrisidagi hisoboti 20__ y “_____” ___________ holatiga ming soʻmda T/r KOʻRSATKICHLAR Miqdori 1. FOIZLI DAROMADLAR 1. Kreditlar boʻyicha foizli daromadlar 0 2. Banklardagi depozitlar boʻyicha foizli daromadlar 0 3. Qimmatli qogʻozlarga qilingan investitsiyalar boʻyicha foizli daromadlar 0 4. Boshqa foizli daromadlar 0 5. Jami foizli daromadlar (1+2+3+4) 0 2. FOIZLI XARAJATLAR 6. Toʻlanishi lozim boʻlgan kreditlar boʻyicha foizli xarajatlar 0 7. Chiqarilgan qimmatli qogʻozlar boʻyicha foizli xarajatlar 0 8. Boshqa foizli xarajatlar 0 9. Jami foizli xarajatlar (6+7+8) 0 10. 3. AKTIVLAR BOʻYICHA EHTIMOLIY YOʻQOTISHLARGA QARSHI YARATILGAN ZAXIRALARNI BAHOLASHDAN OLDINGI SOF DAROMADLAR 0 11. Minus: Kreditlar boʻyicha koʻrilishi mumkin boʻlgan zararlarni baholash 0 12. Minus: Qimmatli qogʻozlar boʻyicha koʻrilishi mumkin boʻlgan zararlarni baholash 0 13. Minus: Boshqa aktivlar boʻyicha koʻrilishi mumkin boʻlgan zararlarni baholash 0 14. Aktivlar boʻyicha ehtimoliy zararlarni baholashdan keyingi sof daromad (10-11-12-13) 0 4. FOIZSIZ DAROMADLAR 15. Vositachilik va koʻrsatilgan xizmatlar uchun olingan daromadlar 0 16. Investitsiyadan olingan foyda va dividendlar 0 17. Boshqa foizsiz daromadlar 0 18. Jami foizsiz daromadlar (15+16+17) 0 5. FOIZSIZ XARAJATLAR 19. Koʻrsatilgan xizmatlar va vositachilik xarajatlari 0 20. Investitsiyadan koʻrilgan zararlar 0 21. Boshqa foizsiz xarajatlar 0 22. Jami foizsiz xarajatlar (19+20+21) 0 23. 6. OPERATSION XARAJATLARDAN OLDINGI SOF FOYDA (14+18-22) 0 7. OPERATSION XARAJATLAR 24. Xodimlar ish haqi va ular uchun qilingan boshqa xarajatlar 0 25. Ijara va taʼminot xarajatlari 0 26. Xizmat safari va transport xarajatlari 0 27. Maʼmuriy xarajatlar 0 28. Reprezentatsiya va xayriya 0 29. Eskirish xarajatlari 0 30. Sugʻurta, soliq va boshqa xarajatlar 0 31. Jami operatsion xarajatlar (24+25+26+27+28+29+30) 0 32. 8. KREDIT VA DEPOZITLAR BILAN BOGʻLIQ BOʻLMAGAN KOʻRILISHI MUMKIN BOʻLGAN ZARARLARNI BAHOLASH 33. Foyda soligʻini baholash 0 34. TUZATISHLARGACHA BOʻLGAN DAROMAD (32-33) 0 35. Koʻzda tutilmagan daromad yoki zararlar, sof 0 36. Foyda boʻyicha boshqa tuzatmalar, sof 0 37. SOF FOYDA (ZARAR) (34+35(yoki -35)+36) 0 Rahbar imzosi: ________________________________ F.I.O. Bosh buxgalter imzosi: ________________________________ F.I.O. _________________________________________________________________ning (tashkilotning nomi) aktivlarni tasniflash va ular boʻyicha ehtimoliy yoʻqotishlarni qoplash uchun yaratilgan zaxiralari 20__ y “_____”___________ holatiga ming soʻmda T/r Aktivlar tarkibi Qoldiq Aktivlar sifati (standart-I, substandart-II, qoniqarsiz-III, shubhali-IV, umidsiz-V) Muddati oʻtgan qarzdorlik (brutto) Zararlarni qoplash zaxirasi Jami 30 kungacha 31 kundan 60 kungacha 61 kundan 90 kungacha 91 kun va undan ortiq Haqiqatdan yaratilgan zaxiralar jami Aktivlar sifat toifasi boʻyicha I II III IV V I II III IV V Jami aktivlar 1. Kassadagi naqd pul va boshqa toʻlov hujjatlari 2. Markaziy bankdagi mablagʻlar 3. Banklarga qoʻyilgan depozitlar va boshqa mablagʻlar 4. Banklarga berilgan qisqa muddatli (bir yildan kam) kreditlar 5. Banklarga berilgan uzoq muddatli (bir yil va undan yuqori) kreditlar 6. Investitsiyalar 7. Sud jarayonidagi aktivlar 8. Olinishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlar 9. Olinishi lozim boʻlgan hisoblangan foizsiz daromadlar 10. Asosiy vositalar 11. Nomoddiy aktivlar 12. Boshqa aktivlar Rahbar imzosi: __________________________________ F.I.O. Bosh buxgalter imzosi: _____________________________________ F.I.O. _________________________________________________________________ning (tashkilotning nomi) regulyativ kapitali hisob-kitobi 20__ y “_____”___________ holatiga ming soʻmda T/r Koʻrsatkichlar Miqdori I DARAJALI KAPITAL I DARAJALI ASOSIY KAPITAL 1. Oddiy aksiyalar, sof (1-2) 0 2. Toʻliq toʻlangan oddiy aksiyalar 0 3. Minus: qayta sotib olingan oddiy aksiyalar 0 4. Qoʻshimcha kapital 0 5. Taqsimlanmagan foyda (zarar), shu jumladan kapital zaxiralar (6+7+8+9) 0 6. Kapital zaxiralar 0 7. Taqsimlanmagan foyda 0 8. Oʻtgan davrlar (yillar) uchun zararlar 0 9. Joriy yil uchun zarar 0 10. Chegirmalar hisoblangunga qadar jami I darajali asosiy kapital (1+4) 0 11. I darajali asosiy kapitaldan chegirmalar (12+13) 0 12. Nomoddiy aktivlar 0 13. Yuridik shaxslarning kapitaliga qilingan investitsiyalar summasi, shu jumladan bunday yuridik shaxslar kapitalini tashkil qiluvchi qarz majburiyatlari 0 14. JAMI TOʻGʻRILANGAN I DARAJALI ASOSIY KAPITAL (10-11) 0 I DARAJALI QOʻSHIMCHA KAPITAL 15. Nokumulyativ muddatsiz imtiyozli aksiyalar (16-17) 0 16. Toʻliq toʻlangan imtiyozli aktivlar 0 17. Minus: Qaytarib sotib olingan imtiyozli aksiyalar 0 18. Qoʻshimcha kapital (imtiyozli) 0 19. JAMI I DARAJALI QOʻSHIMCHA KAPITAL (15+18) 0 20. JAMI TOʻGʻIRLANGAN I DARAJALI KAPITAL (14+19) 0 II DARAJALI KAPITAL 21. Joriy yilning sof foydasi 0 22. Boshlangʻich qiymatiga nisbatan baholash qiymatining oshgan miqdori qoldiqlari 0 23. Subordinar qarz 0 24. II darajali kapitalning I darajali kapitaldan ortiqcha qismi (chegirmasi) 0 25. Jami II darajali kapital (21+22+23+24) 0 26. TOʻGʻRILANGAN II DARAJALI KAPITAL 0 27. JAMI REGULYATIV KAPITAL (20+26) 0 28. TAVAKKALCHILIKKA TORTILGAN AKTIVLAR UMUMIY SUMMASI (29+30) 0 29. Balans va balansdan tashqari aktivlarning tavakkalchilikni hisobga olgan holdagi aktivlarning umumiy summasi 0 30. Operatsion tavakkalchiliklar summasi 0 31. TAVAKKALCHILIKKA TORTILGAN KAPITALNING UMUMIY SUMMASI 0 32. Leveraj hisob-kitobi uchun aktivlar 33. Jami aktivlar 0 34. Balansdan tashqari vositalar 0 35. Hosilaviy (derevativ) vositalar 0 36. Minus: I darajali asosiy kapitaldan chegirmalar (11) 0 37. Leveraj koeffitsiyenti Rahbar imzosi: ___________________________________ F.I.O. Bosh buxgalter imzosi: ____________________________________ F.I.O. _________________________________________________________________ning (tashkilotning nomi) tavakkalchiliklarni hisobga olgan holdagi aktivlari 20__ y “_____”___________ holatiga ming soʻmda T/r Koʻrsatkichlar Tavakkalchilik darajalari 0% 10% 50% 100% 150% (A) (B) (V) (G) (D) (E) Aktivlar* 1. Kassadagi naqd pullar 2. Markaziy bankdagi vakillik hisobvaraqlari va talablar 3. Banklarga qoʻyilgan depozitlar va boshqa mablagʻlar 4. Qimmatli qogʻozlar: 4.1 davlat qimmatli qogʻozlari 4.2 xorijiy davlatlarning hukumatlari va markaziy banklari tomonidan chiqarilgan qimmatli qogʻozlar 4.3 boshqa qimmatli qogʻozlar 5. Alohida depozit hisobvaraqlarda saqlanadigan va naqd pul bilan taʼminlangan kreditlar yoki boshqa aktivlar va ularning qismlari 6. Kreditlar: 6.1 joriy bozor bahosida baholangan Hukumat, Markaziy bank tomonidan chiqarilgan yoki kafolatlangan qimmatli qogʻozlar bilan taʼminlangan kreditlar va ularning qismlari 6.2 banklarga ajratilgan ipoteka krediti bilan taʼminlangan kreditlar 7. Taʼminotga qabul qilingan sud jarayonida boʻlgan ipoteka kreditlari 8. Taʼminotga qabul qilingan muddati oʻtgan ipoteka kreditlari 9. Asosiy vositalar 10. Nomoddiy aktivlar 11. Sud jarayonidagi aktivlar 12. Boshqa aktivlar 13. Jami balans aktivlarining umumiy miqdori - - - - - 14. Tavakkalchilik guruhlariga asosan tavakkalchilikka tortilgan aktivlarning umumiy miqdori - - - - 15. Aktivlarning tavakkalchilikka tortilgandan soʻng umumiy miqdori - T/r Koʻrsatkichlar kreditning qayta hisoblash omili Tavakkalchilik darajalari Tavakkalchilik qiymati 0% 10% 50% 100% (A) (B) (V) (G) (D) (E) (J) Balansdan tashqari vositalar* 1. Kredit berish majburiyatlari 1.1 Bir yildan ortiq muddatga ajratilgan 50% - 1.2 Bir yil yoki undan kam muddatga ajratilgan 20% - 3. Boshqa balansdan tashqari vositalar 100% - 4. Balansdan tashqari vositalarning umumiy miqdori - - - - 5. Balansdan tashqari vositalarning tavakkalchilikka tortilgan jami qiymati - 6. Jami aktivlarning tavakkalchilikka tortilgan qiymati - * Barcha hisob-kitoblar zaxiralar ayirilgan xolda amalga oshiriladi Rahbar imzosi: ________________________________________ F.I.O. Bosh buxgalter imzosi: ________________________________________ F.I.O. _________________________________________________________________ning (tashkilotning nomi) operatsion tavakkalchiligi hisob-kitobi 20__ y “_____”___________ holatiga ming soʻmda T/r Koʻrsatkichlar nomi jami 1. 1 yildagi tashkilotning yalpi daromadi 1.1 foizli daromad 1.2 minus foizli xarajat 1.3 foizsiz daromad 1.4 minus foizsiz xarajat 2. 2 yildagi tashkilotning yalpi daromadi 2.1 foizli daromad 2.2 minus foizli xarajat 2.3 foizsiz daromad 2.4 minus foizsiz xarajat 3. 3 yildagi tashkilotning yalpi daromadi 3.1 foizli daromad 3.2 minus foizli xarajat 3.3 foizsiz daromad 3.4 minus foizsiz xarajat 4. Tashkilotning oxirgi uch yildagi yalpi daromadining oʻrtacha summasi* 5. Operatsion tavakkalchiliklar summasi (100 / regulyativ kapitalning eng kichik darajasi) x (tashkilotning oxirgi uch yildagi yalpi daromadining oʻrtacha summasi x 15 foiz) * Agar yalpi daromad qaysidir yilda nolga teng yoki salbiy koʻrinishda boʻlganda, oʻrtacha koʻrsatkichni hisoblashda u maxrajdan va suratdan chiqarib tashlanishi lozim. Rahbar imzosi: ________________________________ F.I.O. Bosh buxgalter imzosi: ________________________________ F.I.O. _________________________________________________________________ning (tashkilotning nomi) likvidlilik tahlili 20__ y “_____”___________ holatiga ming soʻmda T/r Koʻrsatkichlar Miqdori 1. Yuqori likvidli aktivlar 1.1. Naqd pullar 1.2. Markaziy bankdagi mablagʻlar 1.3. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati va Markaziy banki tomonidan chiqarilgan qimmatli qogʻozlar 1.4. Jami yuqori likvidli aktivlar 2. Likvidlilik koeffitsiyentlari 2.1. Likvidlilikni qoplash koeffitsiyenti 2.1.1. Yuqori likvidli aktivlar 2.1.2. Keyingi 30 kun ichida sof chiqim 30 kunlik chiqim summasi 30 kunlik kirim summasi 3.1. Sof barqaror moliyalashtirish koeffitsiyenti 3.1.1. Barqaror moliyalashtirishning mavjud summasi 3.1.2. Xususiy kapital 3.1.3. Bir yildan ortiq muddatli majburiyatlar 3.1.4. Boshqa muddatsiz majburiyatlarning 30 foizi 3.1.5. Bir yildan kam muddatli jami majburiyatlarning 30 foizi 3.1.6. Barqaror moliyalashtirishning zarur summasi 3.1.7. Bir yildan ortiq muddatli aktivlar 3.1.8. Asosiy vositalar, sof 3.1.9. Sud jarayonida boʻlgan yoki belgilangan tartibda undirilmagan aktivlar 3.1.10. Qaytarish muddati bir yildan kam boʻlgan boshqa aktivlar summasining 30 foizi 3.1.11. Balansdan tashqari vositalarning 15 foizi Rahbar imzosi: ________________________________ F.I.O. Bosh buxgalter imzosi: ________________________________ F.I.O. _________________________________________________________________ning (tashkilotning nomi) aktivlari tahlili 20__ y “_____”___________ holatiga ming soʻmda T/r Koʻrsatkichlar Soʻndirish muddati (kunlarda) Jami Koeffitsiyent Aktivlar summasi Yuqori likvidli aktivlar Muddatsiz 1 dan 30 kungacha 31 dan 180 kungacha 181 dan 365 kungacha 1 dan 5 yilgacha 5 dan 10 yilgacha 10 yildan ortiq AKTIVI 1. Kassadagi naqd pul 100% 2. Markaziy bankdagi mablagʻlar 100% 3. Boshqa banklardan olinishi lozim boʻlgan mablagʻlar 100% 4. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati va Markaziy bank tomonidan chiqarilgan qimmatli qogʻozlar (veksellar, obligatsiyalar va boshqa qarz qimmatli qogʻozlar) 100% 5. Banklarga berilgan kreditlar, sof 50% 6. Sud jarayonidagi kreditlar, sof 0% 7. Asosiy vositalar, sof 0% 8. Hisoblangan vositalar 50% 9. Boshqa aktivlar 0% 10. Jami aktivlar - Rahbar imzosi: _________________________________ F.I.O. Bosh buxgalter imzosi: _________________________________ F.I.O. _________________________________________________________________ning (tashkilotning nomi) ajratilgan kreditlar boʻyicha oʻrtacha tortilgan foiz stavkalari toʻgʻrisida hisobot 20__ y “_____”___________ holatiga T/r Soʻndirish muddatlari Ajratilgan kreditlar va boshqalar Jami qiymati (ming soʻmda) oʻrtacha tortilgan foiz stavkalari (foizda) A B V 1. Muddatsiz 2. 1 dan 30 kungacha 3. 31 dan 180 kungacha 4. 181 dan 365 kungacha 5. 1 dan 5 yilgacha 6. 5 dan 10 yilgacha 7. 10 yildan ortiq 8. Jami _____________________________________ Rahbar imzosi: F.I.O. _____________________________________ Bosh buxgalter imzosi: F.I.O. _________________________________________________________________ning (tashkilotning nomi) jalb qilingan mablagʻlar boʻyicha oʻrtacha tortilgan foiz stavkalari toʻgʻrisida maʼlumot 20__ y “_____”___________ holatiga ming soʻmda T/r Soʻndirish muddati Jalb qilingan kreditlar va boshqa mablagʻlar jami miqdori (ming soʻmda) oʻrtacha tortilgan foiz stavkalar 1. Muddatsiz 2. 1 dan 30 kungacha 3. 31 dan 180 kungacha 4. 181 dan 365 kungacha 5. 1 dan 5 yilgacha 6. 5 dan 10 yilgacha 7. 10 yildan ortiq 8. Jami Rahbar imzosi: __________________________________ F.I.O. Bosh buxgalter imzosi: __________________________________ F.I.O. _________________________________________________________________ning (tashkilotning nomi) prudensial normativlari hisob-kitobi 20__ y “_____”___________ holatiga T/r Koʻrsatkichlar Hisob-kitoblar formulasi Normativning joriy koʻrsatkichi Belgilangan normativning minimal qiymati Farqi 1. Kapitalning yetarlilik koeffitsiyentlari 1.1 Kapitalning yetarliligi koeffitsiyenti Regulyativ kapital 10% Tavakkalchilikka tortilgan aktivlar 1.2. Leveraj Regulyativ kapital 3% Aktivlar+balansdan tashqari vositalar+ derevativ (hosilaviy) instrumentlar — I darajali asosiy kapitaldagi chegirmalar 2. Likvidlik koeffitsiyentlari 2.1. Likvidlikni qoplash meʼyori Yuqori likvidli aktivlar 100% Keyingi 30 kun ichida sof chiqim 2.2. Sof barqaror moliyalashtirish meʼyori Barqaror moliyalashtirishning mavjud miqdori 100% Barqaror moliyalashtirishning zarur miqdori 3. Qarz oluvchilar bilan bogʻliq meʼyorlar 3.1. Bir qarz oluvchi yoki oʻzaro aloqador qarz oluvchilar guruhi uchun tavakkalchilikning eng koʻp miqdori Bir qarz oluvchi yoki oʻzaro aloqador qarz oluvchilar guruhi uchun tavakkalchilikning eng koʻp miqdori 30% Jami aktivlar Rahbar imzosi: ____________________________________ F.I.O. Bosh buxgalter imzosi: ____________________________________ F.I.O. _________________________________________________________________ning (tashkilotning nomi) buxgalteriya balansi 20__ y “_____”___________ holatiga Hisobvaraq raqami Hisobvaraq nomi Hisobot sanasi boshiga qoldiq Debet Kredit Hisobot sanasi oxiriga qoldiq Debet Kredit Debet Kredit Hisobvaraq turkumi Hisobvaraq turkumiga tegishli asosiy hisobvaraqlar (birinchi tartib) Asosiy hisobvaraqlarga tegishli subhisobvaraqlar (ikkinchi tartib) Rahbar imzosi: _________________________________ F.I.O. Bosh buxgalter imzosi: _________________________________ F.I.O. _________________________________________________________________ning (tashkilotning nomi) kapitalidagi oʻzgarishlar 20__ y “_____”___________ holatiga ming soʻmda T/r KOʻRSATKICHLAR Miqdori 1. Oʻtgan yildagi kapital 0 2. Oʻtgan yil hisobotida aks ettirilmagan kapitaldagi tuzatishlar, sof 0 3. Tuzatishlardan soʻng oʻtgan yildagi kapital (1+ 2) 0 4. Yil boshidan sof foyda 0 5. Ustav kapitalidagi joriy yildagi oʻzgarishlar 0 6. Qoʻshilgan kapitaldagi oʻzgarishlar 0 7. Zaxira fondidagi oʻzgarishlar 0 8. Tekinga olingan mulklarning joriy yildagi oʻzgarishi 0 9. Boshlangʻich qiymatga nisbatan baholash qiymatining oshgan summasi 0 10. MINUS: oʻtgan yil foydasining taqsimlangan qismi 0 11. MINUS: joriy yil foydasidan hisoblangan dividendlar 0 12. Joriy yil kapitaliga taʼsir etgan boshqa oʻzgarishlar (sof) 0 13. Jami kapital (3+4+5+6+7+8+9-10-11+12) 0 Rahbar imzosi: __________________________________ F.I.O. Bosh buxgalter imzosi: __________________________________ F.I.O. _________________________________________________________________tomonidan (tashkilotning nomi) Banklarga ular tomonidan berilgan yoki beriladigan ipoteka kreditlari uchun ajratilgan moliyaviy mablagʻlar toʻgʻrisida maʼlumot 20__ y “_____”___________ holatiga ming soʻmda T/r Bank nomi Bosh shartnoma boʻyicha kredit miqdori Mablagʻ ajratilgan sana Miqdori Hisobot davriga kredit qoldigʻi Yillik foiz stavkasi Ajratilgan mablagʻ miqdori Oʻzlashtirilmagan mablagʻ miqdori Garov miqdori Taʼminot turi 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Rahbar imzosi: ________________________________________ F.I.O. Bosh buxgalter imzosi: ________________________________________ F.I.O. _________________________________________________________________tomonidan (tashkilotning nomi) Sotib olingan qimmatli qogʻozlar va banklarga joylashtirilgan boʻsh pul mablagʻlari toʻgʻrisida maʼlumot 20__ y “_____”___________ holatiga ming soʻmda T/r H/v Bank nomi Mablagʻlarni joylashtirilgan sana Mablagʻlarni qaytarish sanasi Mablagʻlarni joylashtirish maqsadi Mablagʻ joylashtirilgan sanada miqdori Hisobot sanasiga mablagʻ qoldigʻi Daromadligi (yillik %) Joylashtirilgan sanadan hisobot sanasigacha hisoblangan daromad miqdori Joylashtirilgan sanadan hisobot sanasigacha olingan daromad miqdori Izoh jami hisoblangan daromad miqdori shu jumladan, foizli daromad miqdori shu jumladan, qayta baholashdan hisoblangan daromad/(xarajatlar) jami olingan daromad miqdori shu jumladan, foizli daromad miqdori shu jumladan, qayta baholashdan olingan daromad/(xarajatlar) 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Rahbar imzosi: ______________________________________ F.I.O. Bosh buxgalter imzosi: ______________________________________ F.I.O.