Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universiteti faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2025-12-16)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbek tilining davlat tili sifatidagi nufuzi va mavqeyini tubdan oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2019-yil 21-oktabrdagi PF-5850-son Farmonida belgilangan vazifalarning samarali ijrosini taʼminlash, shuningdek, Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universitetining mamlakatimiz ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy hayotida oʻzbek tilining oʻrnini kuchaytirish va xalqaro miqyosdagi obroʻ-eʼtiborini mustahkamlash borasidagi faoliyatini yanada takomillashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universiteti (keyingi oʻrinlarda — Universitet) oliy taʼlim muassasalarida oʻzbek tili va adabiyotini oʻqitish metodikasini takomillashtirish, oʻzbek tili va adabiyoti oʻqituvchilarining malakasini oshirish, ilmiy tadqiqotlar olib borish, davlat tilida ish yuritish asoslarini oʻqitish va malaka oshirish hamda atamashunoslik boʻyicha tayanch oliy taʼlim muassasasi etib belgilansin. 2. Vazirlik va idoralar, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va xoʻjalik birlashmalari xodimlari hamda respublikada doimiy istiqomat qilayotgan boshqa tillarda soʻzlashuvchi aholi, shu jumladan xorijiy fuqarolar uchun Universitet huzurida yuridik shaxs maqomiga hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlardagi davlat universitetlari hamda pedagogika institutlari huzurida hududiy boʻlinmalariga ega boʻlgan Davlat tilida ish yuritish asoslarini oʻqitish va malaka oshirish markazi (keyingi oʻrinlarda — Markaz) tashkil etilsin. 3. Quyidagilar Markazning asosiy vazifalari etib belgilansin: oʻzbek adabiy tili meʼyorlari va davlat tilida ish yuritish boʻyicha doimiy faoliyat koʻrsatadigan oʻquv va malaka oshirish kurslarini tashkil etish; davlat xizmatchilarining oʻzbek adabiy tili meʼyorlari, lotin yozuviga asoslangan oʻzbek alifbosi va imlosi, davlat tilida ish yuritish asoslari, rasmiy hujjatlar va ularni yozish boʻyicha nazariy hamda amaliy bilimlari, koʻnikma va mahoratini uzluksiz oshirib borish mexanizmlarini joriy etish; aholining yozma va ogʻzaki savodxonligini oshirish, oʻzbek adabiy tili meʼyorlari, oʻzbek tilining tuzilishi boʻyicha amaliy bilimlari, koʻnikma va mahoratini tizimli asosda oshirib borish boʻyicha taʼsirchan choralar koʻrish; davlat xizmatchilari va aholining nutq madaniyati hamda notiqlik mahoratini oshirish; sohalar kesimida davlat tilida ish yuritish boʻyicha ommabop qoʻllanmalar yaratish; oʻquv jarayoniga zamonaviy pedagogik va axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng joriy etish; sohaga oid oʻquv va malaka oshirish kurslarining, shu jumladan masofaviy oʻqitishning oʻquv rejalari va dasturlarini tizimli ravishda takomillashtirib borish; Oʻzbekiston Respublikasining fuqaroligiga qabul qilishda talabgorlarning davlat tilini bilish darajasini aniqlash. normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini lingvistik ekspertizadan oʻtkazish. 4. Quyidagilar: Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universiteti huzuridagi Davlat tilida ish yuritish asoslarini oʻqitish va malaka oshirish markazining xodimlari umumiy cheklangan soni 53 nafardan iborat boʻlgan tuzilmasi 1-ilovaga muvofiq; Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universiteti huzuridagi Davlat tilida ish yuritish asoslarini oʻqitish va malaka oshirish markazining hududiy boʻlinmalarining namunaviy tuzilmasi 2-ilovaga muvofiq; Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universiteti huzuridagi Davlat tilida ish yuritish asoslarini oʻqitish va malaka oshirish markazi hududiy boʻlinmalari tashkil etiladigan oliy taʼlim muassasalari roʻyxati 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 5. Belgilansinki: Markaz va uning hududiy boʻlinmalari xodimlari mehnatiga haq toʻlashda oliy taʼlim muassasalari pedagog kadrlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish hududiy markazlari uchun tatbiq etiladigan mehnatga haq toʻlash miqdorlari va shartlari qoʻllaniladi; Markaz va uning hududiy boʻlinmalarida oʻquv rejadagi fanlarni oʻqitish uchun professor-oʻqituvchilar hamda mutaxassislar shtat va soatbay asosida jalb etiladi; malaka oshirish kurslariga mashgʻulotlar oʻtkazish uchun soatbay ish haqi toʻlash shartlari bilan jalb etiladigan shaxslarga soatbay ish haqining miqdori belgilangan miqdorlardan 25 foizga koʻpaytiriladi; Markaz va uning hududiy boʻlinmalarida vazirlik va idoralar, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va xoʻjalik birlashmalari xodimlari (keyingi oʻrinlarda — tinglovchilar) pulli shartnoma asosida oʻqitiladi; Markaz va uning hududiy boʻlinmalari tinglovchilari tegishli oliy taʼlim muassasalarining Axborot-resurs markazi elektron adabiyotlar fondidan bepul asosda foydalanadi; Markaz va uning hududiy boʻlinmalarida aholi uchun oʻzbek tilida yozma va nutq madaniyatini shakllantirish boʻyicha tashkil etiladigan bepul oʻquv kurslari xarajatlari Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oʻzbek tilini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan qoplanadi; Markaz va uning hududiy boʻlinmalarida ish joyidan ajralgan holda taʼlim olayotgan tinglovchilar uchun oʻqish davrida asosiy ish joyidagi lavozimi va oʻrtacha oylik ish haqi saqlanadi. 6. Markazning hududiy boʻlinmalari Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlardagi davlat universitetlari hamda pedagogika institutlarining binolariga tekin foydalanish huquqi asosida hamda tegishli kommunal va foydalanish xarajatlarini qoplagan holda joylashtirilsin. 7. Quyidagilar Markazni moliyalashtirish manbalari etib belgilansin: Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oʻzbek tilini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari; tinglovchilarni pulli shartnoma asosida oʻqitishdan tushadigan mablagʻlar; xoʻjalik faoliyati va shartnoma asosida koʻrsatiladigan xizmatlardan tushadigan tushumlar; Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetidan ilmiy faoliyatga oid davlat dasturlari va ilmiy faoliyatga oid davlat maqsadli dasturlarini amalga oshirish uchun ajratilgan mablagʻlar; xalqaro moliya va boshqa institutlar, xorijiy tashkilotlarning grantlari doirasida tushadigan mablagʻlar; yuridik va jismoniy shaxslarning, shu jumladan Oʻzbekiston Respublikasi norezidentlari, xalqaro tashkilotlarning homiylik xayriyalari; qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar. 8. Oʻzbekiston Respublikasi Innovatsion rivojlanish vazirligi, Moliya vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi hamda Fanlar akademiyasi davlat tilini rivojlantirish, ushbu yoʻnalishdagi ilmiy-tadqiqot ishlarini qoʻllab-quvvatlash maqsadida: 2020-yildan boshlab dolzarb filologik ilmiy-texnik muammolar yechimiga bagʻishlangan fundamental, amaliy va innovatsiya loyihalari bajarilishini maqsadli moliyalashtirish; universitetning ilmiy salohiyatini oshirish maqsadida 2021-yildan boshlab tayanch doktorantura va doktoranturaga qabul kvotalarini oshirish choralarini koʻrsin. 9. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi: a) bir oy muddatda mazkur qaror bilan joriy etilayotgan oʻzgarishlarni inobatga olgan holda, Universitetning yangilangan tashkiliy tuzilmasini belgilangan tartibda tasdiqlash; b) ikki oy muddatda Markaz ustavini belgilangan tartibda tasdiqlash va davlat roʻyxatidan oʻtkazish; v) 2020/2021 oʻquv yilidan boshlab respublika hududlarida oʻzbek tilini yanada rivojlantirish, ushbu yoʻnalishda respublika taʼlim muassasalarida ona tili va adabiyoti oʻqituvchilariga boʻlgan ehtiyojni toʻliq qoplash va uzoq hududlardan oʻqishga qabul qilingan talabalar uchun qulay sharoitlar yaratish maqsadida davlat universitetlari hamda pedagogika institutlarida oʻzbek tili va adabiyoti bakalavriat taʼlim yoʻnalishi boʻyicha sirtqi va kechki taʼlim shaklida oʻqitishni tashkil etish; g) 2020-yildan boshlab ilgʻor pedagogik texnologiyalardan samarali foydalangan holda, oʻzbek tili boʻyicha zamon talablariga javob beradigan, takomillashtirilgan yangi avlod oʻquv adabiyotlarini yaratishni kengaytirish; d) oʻzbek tilining lugʻat boyligini yangi soʻzlar bilan doimiy boyitib borish va ushbu yoʻnalishda ilmiy tadqiqotlar olib borishga moʻljallangan Oʻzbek shevashunosligi markazini bir oy muddatda tashkil etish; e) Universitetda: 2020/2021 oʻquv yilidan boshlab “Sinxron tarjima” va “Kompyuter lingvistikasi” magistratura mutaxassisliklari boʻyicha; 2021/2022 oʻquv yilidan boshlab bosqichma-bosqich “Adabiy manbashunoslik va matnshunoslik (etnologiya)”, “Kompyuter lingvistikasi”, “Psixologiya”, “Sotsiologiya”, “Tarjima nazariyasi va amaliyoti (tillar boʻyicha)”, “Folklorshunoslik va shevashunoslik”, bakalavriat taʼlim yoʻnalishlari hamda “Badiiy tarjima”, “Ilmiy-texnik tarjima” va “Tarjima nazariyasi va amaliyoti (tillar boʻyicha)” magistratura mutaxassisliklari boʻyicha kadrlar tayyorlash choralarini koʻrsin. 10. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Tashqi ishlar vazirligi hamda Fanlar akademiyasi bilan birgalikda: davlat tilining axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, xususan, Internet jahon axborot tarmogʻida munosib oʻrin egallashini taʼminlash, oʻzbek tilining kompyuter dasturlarini, yangi oʻqitish metodikasiga asoslangan oʻzbek tilini bilish darajasini baholashning xalqaro standartini yaratish chora-tadbirlari rejasini ishlab chiqish; xorijiy universitetlarda mavjud boʻlgan oʻzbek tili markazlarini zarur ilmiy, oʻquv-uslubiy va malakali kadrlar bilan taʼminlash, oʻqituvchilar malakasini oshirish, oʻzbek tili boʻyicha ilmiy tadqiqot va taʼlim dasturlarini hamkorlikda amalga oshirish choralarini koʻrsin. 11. Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi hamda Respublika maʼnaviyat va maʼrifat markazi Tashqi ishlar vazirligi bilan birgalikda: jahon hamjamiyatining, xususan, xorijlik yoshlarning oʻzbek tiliga boʻlgan qiziqishini fan va taʼlimdagi hamkorlik loyihalari orqali oshirish; Oʻzbekistonning xalqaro miqyosdagi madaniy-gumanitar va ilmiy-taʼlim hamkorligini rivojlantirishga koʻmaklashish maqsadida oʻzbek tili targʻibotini keng yoʻlga qoʻyish va bu borada xorijdagi mavjud infratuzilma, vosita va imkoniyatlardan samarali foydalanish; xorijiy mamlakatlarda oʻzbek tilini targʻib qilish, uni oʻrgatish va oʻqitishni qoʻllab-quvvatlash orqali oʻzbek madaniyati, fani va taʼlimini jahonda ommalashtirish maqsadida oʻzbek tili bayramiga bagʻishlangan kompleks aksiya va tadbirlar oʻtkazish choralarini koʻrsin. 12. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi Mutaxassislarni xorijda tayyorlash va vatandoshlar bilan muloqot qilish boʻyicha “El-yurt umidi” jamgʻarmasi bilan birgalikda: 2020-yildan boshlab Mutaxassislarni xorijda tayyorlash va vatandoshlar bilan muloqot qilish boʻyicha “El-yurt umidi” jamgʻarmasi stipendiyasi tanlovlarini oʻtkazishda oʻzbek tili metodikasi sohasini inobatga olsin hamda ushbu soha mutaxassislarining Jamgʻarma tanlovlarida ishtirok etishini taʼminlasin; 2020/2021 oʻquv yilidan boshlab Universitetda hamkor xorijiy oliy taʼlim muassasalari bilan qoʻshma taʼlim dasturlari doirasida kadrlar tayyorlashni tashkil etsin. 13. 2020/2021 oʻquv yilidan boshlab Universitet professor-oʻqituvchilarini yetakchi xorijiy oliy taʼlim muassasalari hamda ilmiy markazlariga qisqa muddatli stajirovkalarga yuborish bilan bogʻliq xarajatlar Universitetning moliyaviy imkoniyatlaridan kelib chiqib, belgilangan tartibda budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan moliyalashtirilishiga ruxsat berilsin. 14. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, tizimida oliy taʼlim muassasalari boʻlgan vazirlik va idoralar 2019/2020 oʻquv yili davomida oliy taʼlim muassasalarida oʻzbek tili va adabiyoti kafedralari tashkil etilishini taʼminlasin. 15. Belgilab qoʻyilsinki, Markaz va uning hududiy boʻlinmalari xodimlari mehnatiga haq toʻlash (shu jumladan, professor-oʻqituvchilarning mehnatiga haq toʻlash) va saqlash xarajatlari, shuningdek, Markaz va uning hududiy boʻlinmalari faoliyatini tashkil etish, jumladan, mebel, oʻquv va masofaviy taʼlim uchun zarur jihozlar, kompyuter texnikasi bilan taʼminlash xarajatlari tinglovchilarni pulli shartnoma asosida oʻqitishdan tushgan mablagʻlar va qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan moliyalashtiriladi. 16. Vazirliklar, idoralar va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari oʻz tizimidagi tashkilotlarning budjet va budjetdan tashqari xarajatlar smetalarini shakllantirishda xodimlarining davlat tilida ish yuritish asoslari boʻyicha malakasini oshirish uchun toʻlanadigan mablagʻlar rejalashtirilishini nazarda tutsin. 17. Toshkent shahar hokimligi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi bilan birgalikda bir oy muddatda Markazni Toshkent shahrida boʻsh turgan va foydalanilmayotgan binoga tekin foydalanish huquqi asosida joylashtirsin. 18. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan hujjatlarni bir oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin. 19. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi oliy va oʻrta maxsus taʼlim vaziri I.U. Madjidov zimmasiga hamda Vazirlar Mahkamasining Davlat tilini rivojlantirish departamentiga yuklansin. 1. Qoraqalpoq davlat universiteti 2. Andijon davlat universiteti 3. Buxoro davlat universiteti 4. Guliston davlat universiteti 5. Jizzax davlat pedagogika instituti 6. Navoiy davlat pedagogika instituti 7. Namangan davlat universiteti 8. Samarqand davlat universiteti 9. Termiz davlat universiteti 10. Toshkent viloyati Chirchiq davlat pedagogika instituti 11. Urganch davlat universiteti 12. Fargʻona davlat universiteti 13. Qarshi davlat universiteti