AXBOROT OLISh KAFOLATLARI VA ERKINLIGI TOʻGʻRISIDA
(law, 2021-04-21)

1. Qonunning maqsadi
Ushbu Qonun har kimning axborotni erkin va moneliksiz izlash, olish, tadqiq etish, uzatish hamda tarqatishga doir konstitutsiyaviy huquqini amalga oshirish jarayonida yuzaga keladigan munosabatlarni tartibga soladi.

2. Axborot olish kafolatlari va erkinligi toʻgʻrisidagi qonunchilik
Axborot olish kafolatlari va erkinligi toʻgʻrisidagi qonunchilik Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir. Qoraqalpogʻiston Respublikasida axborot olish kafolatlari va erkinligi sohasidagi munosabatlar Qoraqalpogʻiston Respublikasining qonunchiligi bilan ham tartibga solinadi.

3. Axborot olish kafolatlari
Har bir fuqaroning axborot olish huquqi kafolatlanadi. Har kimning axborotni izlash, olish, tadqiq etish, uzatish va tarqatish huquqi davlat tomonidan himoya qilinadi.

4. Axborot olish erkinligining asosiy prinsiplari
Axborot olish erkinligining asosiy prinsiplari axborotning oshkoraligi, hamma olishi mumkinligi, ochiqligi va haqqoniyligidan iboratdir.

5. Axborot olishga doir soʻrov
Har kim axborot olishni soʻrab bevosita oʻzi yoxud qonuniy vakillari orqali murojaat etish huquqiga ega.

6. Soʻrovning shakllari va uni qarab chiqish muddatlari
Axborot olishga doir soʻrov ogʻzaki, yozma shaklda, shu jumladan axborot tizimi orqali elektron shaklda ifodalanishi mumkin. Yozma soʻrovda murojaat etuvchining ismi, otasining ismi, familiyasi, manzili, soʻralayotgan axborotning nomi yoki xususiyati koʻrsatiladi. Yozma soʻrovda murojaat etuvchining elektron manzili koʻrsatilishi mumkin. Yozma soʻrovda elektron manzilning koʻrsatilganligi murojaat etuvchining soʻrovga axborot tizimi orqali elektron shaklda javob olishga boʻlgan roziligidir. Yozma soʻrovlar, shu jumladan elektron hujjat tarzida yuboriladigan soʻrovlar roʻyxatdan oʻtkazilishi shart. Soʻrovga iloji boricha qisqa muddatda, agar qonunchilikda boshqa hol nazarda tutilgan boʻlmasa, soʻrov olingan sanadan boshlab oʻn besh kundan kechiktirmay javob qaytarilishi kerak. Ogʻzaki soʻrovga, imkoniyatga qarab, darhol javob berilishi shart. Agar soʻrov tushgan organ yoki mansabdor shaxs soʻralayotgan axborotga ega boʻlmasa, murojaat etuvchiga bu haqda soʻrov olingan sanadan boshlab yetti kundan kechiktirmay maʼlum qilishi, shuningdek, imkoniyatga qarab, unga bunday axborotga ega boʻlgan organning yoki mansabdor shaxsning nomini maʼlum qilishi shart.

7. Axborot olishni taʼminlash
Davlat organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, jamoat birlashmalari, korxonalar, muassasalar, tashkilotlar va mansabdor shaxslar har kimga oʻzining huquqlari va qonuniy manfaatlariga daxldor boʻlgan qonunchilik hujjatlari bilan, shuningdek hujjatlar, qarorlar va boshqa materiallar bilan tanishib chiqish imkoniyatini yaratib berishga majburdir. Axborot olish imkoniyati qonunchilik hujjatlarini va tegishli materiallarni eʼlon qilish va tarqatish yoʻli bilan taʼminlanadi.

8. Axborot berish va unga haq toʻlash
Murojaat etuvchining huquqlari va qonuniy manfaatlariga daxldor axborot uning soʻroviga binoan tekinga beriladi. Boshqa axborotni berganlik uchun tomonlarning kelishuviga muvofiq haq olinishi mumkin.

9. Taqdim etilishi mumkin boʻlmagan axborot
Davlat organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, jamoat birlashmalari, korxonalar, muassasalar, tashkilotlar va mansabdor shaxslar davlat siri yoki qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirdan iborat axborotni berishlari mumkin emas.

10. Axborot manbaini oshkor etmaslik
Ommaviy axborot vositalari axborot manbaini va taxallusini qoʻygan muallifning kimligini uning roziligisiz oshkor etishga haqli emas. Axborot manbai yoki muallifning kimligi faqat sud qarori bilan oshkor etiladi.

11. Axborotning toʻgʻriligi uchun javobgarlik
Ommaviy axborot vositalari eʼlon qilinayotgan axborotning toʻgʻriligini tekshirib koʻrishlari shart va ular axborot beruvchi bilan birgalikda uning toʻgʻriligi uchun qonunchilikda belgilangan tartibda javobgar boʻladilar.

12. Shikoyat qilish huquqi
Davlat organlarining, fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining, jamoat birlashmalarining, korxonalar, muassasalar, tashkilotlar va mansabdor shaxslarning fuqarolarning axborot olishga doir huquqlarini kamsituvchi xatti-harakatlari yoki harakatsizligi ustidan sudga shikoyat qilinishi mumkin.

13. Axborot olish huquqini buzganlik uchun javobgarlik
Axborot olish huquqining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilikka muvofiq javobgarlikka tortiladilar.

14. Axborot olish kafolatlari va erkinligi sohasidagi xalqaro shartnomalar
Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida ushbu Qonunda nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.