Soliq va budjet siyosatining 2014-yilga moʻljallangan asosiy yoʻnalishlari qabul qilinganligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksiga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida
(code, 2020-01-08)

“1551-modda. Oʻzbekiston Respublikasi norezidentlarining mol-mulkni realizatsiya qilishdan olgan daromadlariga soliq solishning oʻziga xos xususiyatlari
Ushbu modda mazkur Kodeks 155-moddasi uchinchi qismining 3-bandida koʻrsatilgan mol-mulk bir yuridik shaxs — Oʻzbekiston Respublikasi norezidenti tomonidan boshqa yuridik shaxsga — Oʻzbekiston Respublikasi norezidentiga, jismoniy shaxsga — Oʻzbekiston Respublikasi norezidentiga yoki rezidentiga realizatsiya qilingan taqdirda qoʻllaniladi. Yuridik shaxs — Oʻzbekiston Respublikasi norezidenti tomonidan mol-mulkni realizatsiya qilishdan olingan daromadlar boʻyicha yuridik shaxslardan olinadigan foyda soligʻini ushlab qolish va toʻlash majburiyati soliq agenti deb eʼtirof etiladigan daromadni toʻlash manbaiga (mol-mulkni sotib oluvchining zimmasiga) yuklatiladi. Mol-mulkni realizatsiya qiluvchi yuridik shaxs — Oʻzbekiston Respublikasi norezidenti soliq agentiga mol-mulkni olish qiymatini tasdiqlovchi hujjatlarning koʻchirma nusxalarini (mavjud boʻlsa) taqdim etishi shart. Taqdim etilgan hujjatlar asosida soliq agenti yuridik shaxslardan olinadigan foyda soligʻi summasini ushbu Kodeks 155-moddasi uchinchi qismining 3-bandiga muvofiq aniqlanadigan soliq solinadigan bazadan va ushbu Kodeks 160-moddasining 4-bandida belgilangan stavkadan kelib chiqqan holda hisoblab chiqaradi hamda ushlab qoladi. Soliq agenti olinayotgan mol-mulkka boʻlgan mulk huquqi roʻyxatdan oʻtkazilguniga (rasmiylashtirilguniga) qadar Oʻzbekiston Respublikasi norezidentining mol-mulkni realizatsiya qilishdan olgan daromadlari boʻyicha yuridik shaxslardan olinadigan foyda soligʻi hisob-kitobini: yuridik shaxsning — Oʻzbekiston Respublikasi rezidentining ustav kapitalidagi aksiyalari, ulushlari (paylari) realizatsiya qilinganda — ushbu yuridik shaxs roʻyxatdan oʻtkazilgan joydagi davlat soliq xizmati organiga; koʻchmas mulk realizatsiya qilinganda — koʻchmas mulk joylashgan yerdagi davlat soliq xizmati organiga Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi va Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan tasdiqlanadigan shakl boʻyicha, mustaqil ravishda yoki vakolatli shaxs orqali taqdim etishi shart. Oʻzbekiston Respublikasi norezidentining mol-mulkni realizatsiya qilishdan olingan daromadlari boʻyicha yuridik shaxslardan olinadigan foyda soligʻi hisob-kitobi Oʻzbekiston Respublikasi norezidenti qaysi valyutada daromad olayotgan boʻlsa, oʻsha valyutada tuziladi. Hisob-kitobga mol-mulk oldi-sotdi shartnomasining koʻchirma nusxasi va sotuvchi tomonidan taqdim etilgan mol-mulkni olish qiymatini tasdiqlovchi hujjatlarning koʻchirma nusxalari (mavjud boʻlsa) ilova qilinadi. Agar mol-mulkni olish qiymati hisob-kitob tuzilgan valyutada ifodalanmagan boʻlsa, u holda ushbu qiymat mol-mulkni olish sanasida Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining kursi boʻyicha hisob-kitob tuzilgan valyutada qayta hisoblab chiqariladi. Davlat soliq xizmati organlari hisob-kitob taqdim etilgan sanadan eʼtiboran uch ish kuni ichida soliq agenti yoki uning vakolatli shaxsi nomiga yuridik shaxslardan olinadigan foyda soligʻining hisob-kitob taqdim etilgan sanada Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining kursi boʻyicha hisoblangan milliy valyutadagi summasi koʻrsatilgan toʻlov xabarnomasini yozib beradi. Yuridik shaxslardan olinadigan foyda soligʻining summasi olingan mol-mulkka boʻlgan mulk huquqi roʻyxatdan oʻtkazilguniga (rasmiylashtirilguniga) qadar budjetga toʻlanishi lozim. Davlat soliq xizmati organlari yuridik shaxslardan olinadigan foyda soligʻi toʻlanganligi faktini tasdiqlovchi hujjat asosida soliq agentiga yoki uning vakolatli shaxsiga olingan mol-mulkka boʻlgan mulk huquqini roʻyxatdan oʻtkazuvchi (rasmiylashtiruvchi) organga taqdim etiladigan soliq toʻlanganligi toʻgʻrisida maʼlumotnoma beradi. Olinadigan mol-mulkka boʻlgan mulk huquqini roʻyxatdan oʻtkazuvchi (rasmiylashtiruvchi) organlar mulk huquqini soliq toʻlanganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma taqdim etilgan taqdirdagina roʻyxatdan oʻtkazishni (rasmiylashtirishni) amalga oshiradi. Ushbu modda ikkinchi — sakkizinchi qismlarining qoidalari aksiyalar Oʻzbekiston Respublikasi qimmatli qogʻozlarining birja bozori va uyushgan birjadan tashqari bozorida realizatsiya qilinganda qoʻllanilmaydi. Aksiyalar qimmatli qogʻozlarning birja bozori va uyushgan birjadan tashqari bozorida realizatsiya qilinganda Oʻzbekiston Respublikasi qimmatli qogʻozlari bozoridagi hisob-kitob-kliring palatasi soliq agenti deb eʼtirof etiladi. Aksiyalarning oldi-sotdisi boʻyicha amalga oshirilgan bitimlarga doir savdo yakunlari reyestri asosida soliq agenti hisob-kitob-kliring operatsiyalarini amalga oshirish vaqtida sotuvchining pul mablagʻlaridan realizatsiya qilingan aksiyalarning qiymati va ushbu Kodeks 160-moddasining 4-bandida belgilangan stavkadan kelib chiqqan holda yuridik shaxslardan olinadigan foyda soligʻini ushlab qoladi. Yuridik shaxslardan olinadigan foyda soligʻi summasi sotuvchining hisobiga aksiyalar qiymatini toʻlash hisobidan pul mablagʻlarini oʻtkazish bilan bir vaqtda toʻlov valyutasida budjetga oʻtkaziladi. Soliq agenti bitim summasi va yuridik shaxslardan olinadigan foyda soligʻining ushlab qolingan summasi toʻgʻrisida aksiyalarni sotuvchining talabiga koʻra maʼlumotnoma berishi shart. Soliq agenti yuridik shaxslardan olinadigan foyda soligʻi hisob-kitobini taqdim etish muddatlarida soliq boʻyicha hisobga olish joyidagi davlat soliq xizmati organlariga Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi va Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan tasdiqlanadigan shakl boʻyicha yuridik shaxslardan olinadigan foyda soligʻi ushlab qolingan aksiyalar oldi-sotdisi boʻyicha bitimlar reyestrini taqdim etadi. Aksiyalarni olish qiymatini tasdiqlovchi hujjatlar mavjud boʻlganda sotuvchi ortiqcha toʻlangan yuridik shaxslardan olinadigan foyda soligʻini qaytarish toʻgʻrisidagi arizani soliq agentining soliq boʻyicha hisobga olish joyidagi davlat soliq xizmati organlariga taqdim etish huquqiga ega. Arizaga aksiyalarni realizatsiya qilish va olish qiymatini tasdiqlovchi hujjatlarning koʻchirma nusxalari hamda soliq agenti tomonidan berilgan bitim summasi va yuridik shaxslardan olinadigan foyda soligʻining ushlab qolingan summasi toʻgʻrisidagi maʼlumotnomaning koʻchirma nusxasi ilova qilinadi. Yuridik shaxslardan olinadigan foyda soligʻining ortiqcha toʻlangan summasini qaytarish ariza berilgan sanadan eʼtiboran oʻttiz kun ichida, ushbu Kodeksning 57-moddasida belgilangan tartibda amalga oshiriladi”; 10) 156-modda: uchinchi qismining ikkinchi jumlasi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Xuddi shunday tartib mol-mulkni moliyaviy ijaraga (lizingga) berishda ijaraga beruvchiga (lizing beruvchiga) toʻlanadigan foizli daromadlarga ham tatbiq etiladi”; oltinchi qismi chiqarib tashlansin; 11) 158-modda: birinchi qismining 1-bandi chiqarib tashlansin; ikkinchi qismining 4 va 6-bandlari chiqarib tashlansin; 12) 159-modda: birinchi qismining 2-bandi chiqarib tashlansin; ikkinchi qismi chiqarib tashlansin; 13) 165-modda ikkinchi qismining birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Agar ushbu Kodeksning 1551-moddasida boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, yuridik shaxslardan toʻlov manbaida olinadigan foyda soligʻini yuridik shaxslar quyidagilarni toʻlash paytida ushlab qolishi shart”; 14) 171-modda ikkinchi qismining 14-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “14) yuridik shaxsdan — ish beruvchidan: yosh oilalar aʼzolari tomonidan uy-joy olish uchun olingan mablagʻlar; qishloq joylarda namunaviy loyihalar boʻyicha yakka tartibda uy-joy qurish uchun kreditlar berish qonun hujjatlariga muvofiq zimmasiga yuklatilgan banklar tomonidan ushbu maqsadlar uchun beriladigan ipoteka krediti boʻyicha boshlangʻich badal sifatida quruvchi shaxs tomonidan olingan mablagʻlar. Uy-joy olingan (mulkka boʻlgan huquqlar davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan) sanadan eʼtiboran besh yil ichida sotilsa, ushbu bandda koʻrsatilgan daromadlarga belgilangan tartibda soliq solinadi”; 15) 176-moddaning 4-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “4) jismoniy shaxslarga xususiy mulk huquqi asosida tegishli boʻlgan mol-mulkni realizatsiya qilishdan olingan daromadlar. Mol-mulkni realizatsiya qilishdan olingan daromadlar mazkur mol-mulkni realizatsiya qilish summasining hujjatlar bilan tasdiqlangan uni olish qiymatidan oshgan qismi sifatida aniqlanadi. Mol-mulkni olish qiymatini tasdiqlovchi hujjatlar mavjud boʻlmagan taqdirda, mol-mulkni realizatsiya qilish qiymati, koʻchmas mulk boʻyicha esa, inventarizatsiya qiymati hamda realizatsiya qilish narxi oʻrtasidagi farq daromad deb eʼtirof etiladi”; 16) 179-modda: 1-bandining uchinchi xatboshisidagi “yigirma” degan soʻz “oʻn ikki” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 9-bandi chiqarib tashlansin; 11-bandining toʻrtinchi xatboshisidagi “ikki martadan” degan soʻzlar “bir martadan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 30-bandining uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “qishloq joylarda namunaviy loyihalar boʻyicha yakka tartibda uy-joy qurishni ushbu maqsadlar uchun kreditlar berish qonun hujjatlariga muvofiq zimmasiga yuklatilgan banklarning kreditlari hisobidan amalga oshirayotgan quruvchi shaxslar tomonidan olingan ipoteka kreditlarini hamda ular boʻyicha hisoblangan foizlarni qoplash uchun yoʻnaltirilganda”; 17) 180-modda ikkinchi qismining: 1 va 2-bandlari quyidagi tahrirda bayon etilsin: “1) “Oʻzbekiston Qahramoni”, Sovet Ittifoqi Qahramoni, Mehnat Qahramoni unvonlariga sazovor boʻlgan shaxslar, uchala darajadagi Shuhrat ordeni bilan taqdirlangan shaxslar. Mazkur imtiyoz tegishincha “Oʻzbekiston Qahramoni” unvoni berilganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma, Sovet Ittifoqi Qahramoni, Mehnat Qahramoni daftarchalari, orden daftarchasi yoki mudofaa ishlari boʻyicha boʻlimning maʼlumotnomasi asosida beriladi; 2) urush nogironlari va qatnashchilari, shuningdek doirasi qonun hujjatlari bilan belgilanuvchi ularga tenglashtirilgan shaxslar. Mazkur imtiyoz urush nogironining (qatnashchisining) tegishli guvohnomasi yoki mudofaa ishlari boʻyicha boʻlimning yoxud boshqa vakolatli organning maʼlumotnomasi asosida, boshqa nogironlarga (qatnashchilarga) nogironning (qatnashchining) imtiyozlarga boʻlgan huquqi toʻgʻrisidagi guvohnoma asosida beriladi”; 3, 4, 6, 8 va 9-bandlari chiqarib tashlansin; 18) 182-modda birinchi qismining toʻrtinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “mehnat shartnomalari (kontraktlari) va fuqarolik-huquqiy tusdagi shartnomalar boʻyicha olingan daromadlarga, ushbu qismning ikkinchi va uchinchi xatboshilarida koʻrsatilmagan boshqa daromadlarga — 20 foiz”; 19) 184-moddaning: birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Jismoniy shaxslarning daromadlariga solinadigan soliqni toʻlov manbaida hisoblab chiqarish, ushlab qolish va toʻlash majburiyati, agar ushbu Kodeksning 194-moddasida boshqacha qoida nazarda tutilgan boʻlmasa, yuridik shaxslar, faoliyatni Oʻzbekiston Respublikasida doimiy muassasa orqali amalga oshirayotgan Oʻzbekiston Respublikasi norezidentlari hamda chet el yuridik shaxslarining vakolatxonalari zimmasiga yuklatiladi”; ikkinchi qismi 3-bandi “shuningdek ushbu Kodeksning 194-moddasida nazarda tutilgan hollarda” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin; 20) 194-modda: nomi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“194-modda. Chet ellik jismoniy shaxslarning daromadlariga soliq solishning oʻziga xos xususiyatlari”;
quyidagi mazmundagi beshinchi — sakkizinchi qismlar bilan toʻldirilsin: “Koʻchmas mulk, yuridik shaxslarning — Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlarining ustav kapitalidagi aksiyalari va ulushlari (paylari) bir chet ellik jismoniy shaxs tomonidan boshqa jismoniy shaxsga — Oʻzbekiston Respublikasi rezidentiga yoki norezidentiga, yuridik shaxsga — Oʻzbekiston Respublikasi norezidentiga realizatsiya qilingan taqdirda, ushbu daromadlar boʻyicha jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻini ushlab qolish majburiyati, agar ushbu moddaning oltinchi qismida boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, soliq agenti deb eʼtirof etiluvchi daromadni toʻlash manbaiga (mol-mulkni sotib oluvchi zimmasiga) yuklatiladi. Aksiyalar qimmatli qogʻozlarning birja bozori va uyushgan birjadan tashqari bozorida realizatsiya qilinganda Oʻzbekiston Respublikasining qimmatli qogʻozlar bozoridagi hisob-kitob-kliring palatasi soliq agenti deb eʼtirof etiladi. Chet ellik jismoniy shaxs tomonidan mol-mulkni realizatsiya qilishdan olinadigan daromadlar boʻyicha jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻini hisoblash, ushlab qolish, oʻtkazib berish, soliq agenti tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi va Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tasdiqlaydigan shakl boʻyicha jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻi hisob-kitobini va aksiyalar oldi-sotdisi boʻyicha bitimlar reyestrini taqdim etish, soliq toʻlanganligi toʻgʻrisida maʼlumotnoma berish va mol-mulkka boʻlgan mulk huquqini roʻyxatdan oʻtkazish (rasmiylashtirish) yuridik shaxslardan olinadigan foyda soligʻi boʻyicha ushbu Kodeksning 1551-moddasiga muvofiq belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Agar sotuvchida — chet ellik jismoniy shaxsda mol-mulk realizatsiya qilingan yildan keyingi yilning 1-apreliga qadar ushbu Kodeksning 192-moddasi uchinchi qismiga muvofiq daromadlarni deklaratsiya qilish boʻyicha majburiyat yuzaga kelsa, soliq agenti tomonidan ushbu moddaga muvofiq ushlab qolingan jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻi summasi jami yillik daromad toʻgʻrisidagi deklaratsiya taqdim etilayotganda davlat soliq xizmati organi tomonidan qayta hisoblab chiqarilishi mumkin”; 21) 204-modda quyidagi mazmundagi oʻn toʻqqizinchi va yigirmanchi qismlar bilan toʻldirilsin: “Keyinchalik realizatsiya qilish uchun yuridik shaxslar tomonidan davlat rezervidan olingan, narxlari davlat tomonidan tartibga solinishi belgilangan tovarlar boʻyicha soliq solinadigan baza realizatsiya qilish narxi va davlat rezervidan olingan narx oʻrtasidagi ijobiy farq sifatida aniqlanadi. Benzin, dizel yoqilgʻisi va gaz realizatsiya qilinganda soliq solinadigan baza ularni realizatsiya qilish qiymati asosida, unga qoʻshilgan qiymat soligʻi hamda transport vositalariga benzin, dizel yoqilgʻisi va gaz ishlatganlik uchun olinadigan soliq kiritilmagan holda aniqlanadi”; 22) 208-moddaning 16, 22 va 30-bandlari chiqarib tashlansin; 23) 211-moddaning 10-bandi chiqarib tashlansin; 24) 222-moddaning birinchi qismi: quyidagi mazmundagi 91-band bilan toʻldirilsin: “91) transport vositalariga benzin, dizel yoqilgʻisi va gaz ishlatganlik uchun olinadigan soliq stavkasi va summasi”; 10-bandidagi “aksiz toʻlanadigan tovarlar boʻyicha aksiz soligʻi va qoʻshilgan qiymat soligʻi” degan soʻzlar “aksiz toʻlanadigan tovarlar boʻyicha aksiz soligʻi, qoʻshilgan qiymat soligʻi hamda transport vositalariga benzin, dizel yoqilgʻisi va gaz ishlatganlik uchun olinadigan soliq” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 25) 254-modda: toʻrtinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Foydali qazilmalar zaxiralarining qazib olinadigan hajmining qiymati soliq solinadigan bazadir. Foydali qazilmalar zaxiralarining qazib olinadigan hajmining qiymati quyidagicha hisoblab chiqiladi: Tovar bozorlarida ustun mavqeni egallab turgan xoʻjalik yurituvchi subyektlarning davlat reyestriga kiritilgan yer qaʼridan foydalanuvchilar uchun — foydali qazilmaning mazkur turi uchun tasdiqlangan deklaratsiya qilingan narxi boʻyicha; boshqa yer qaʼridan foydalanuvchilar uchun — qonun hujjatlarida belgilangan tartibda xalqaro birjada belgilangan birja narxi boʻyicha, jahon bozorida narx mavjud boʻlmagan taqdirda esa, foydali qazilmalar zaxiralarining qazib olinadigan hajmining qiymati — vakolatli davlat organi tomonidan belgilanadigan narx boʻyicha”; quyidagi mazmundagi beshinchi qism bilan toʻldirilsin: “Foydali qazilmalar zaxiralarining qazib olinadigan hajmining qiymatini aniqlash tartibi qonun hujjatlari bilan belgilanadi”; beshinchi, oltinchi va yettinchi qismlari tegishincha oltinchi, yettinchi va sakkizinchi qismlar deb hisoblansin; 26) 261-modda: birinchi qismining 1-bandi chiqarib tashlansin; ikkinchi qismining 2-bandi chiqarib tashlansin; 27) 269-modda: birinchi qismining: 1-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “1) kommunal xoʻjaligi obyektlarining. Kommunal xoʻjaligi obyektlariga quyidagilar kiradi: vodoprovod tarmoqlari (suv chiqarish inshootlari bilan), kanalizatsiya tarmoqlari (tozalash inshootlari bilan), gaz va issiqlikni taqsimlash tarmoqlari (ulardagi inshootlar bilan), kommunal-maishiy ehtiyojlar uchun qozonxonalar (shu jumladan asbob-uskunalar)”; 3, 4, 6 va 11-bandlari chiqarib tashlansin; 16-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “16) koʻpi bilan oʻn yil davomida ishlatib kelinayotgan mashina va asbob-uskunalarning”; ikkinchi qismining 3-bandi chiqarib tashlansin; 28) 275-modda: birinchi qismi: 2-bandining birinchi jumlasi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “2) urush nogironlari va qatnashchilari, shuningdek doirasi qonun hujjatlari bilan belgilanuvchi ularga tenglashtirilgan shaxslarning”; 4-bandi chiqarib tashlansin; 5-bandidagi “qonun hujjatlarida belgilangan soliq solinmaydigan maydon oʻlchami doirasida” degan soʻzlar chiqarib tashlansin; quyidagi mazmundagi ikkinchi qism bilan toʻldirilsin: “Ushbu modda birinchi qismining 3, 5 va 6-bandlarida koʻrsatilgan imtiyozlar qonun hujjatlarida belgilangan soliq solinmaydigan maydon oʻlchami doirasida beriladi”; ikkinchi va uchinchi qismlari tegishincha uchinchi va toʻrtinchi qismlar deb hisoblansin; 29) 290-modda birinchi qismi: 1-bandi chiqarib tashlansin; 3-bandining birinchi jumlasi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “3) urush nogironlari va qatnashchilari, shuningdek doirasi qonun hujjatlari bilan belgilanuvchi ularga tenglashtirilgan shaxslar”; 8-bandi chiqarib tashlansin; 30) 296-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Yuridik shaxslardan olinadigan foyda soligʻi chegirilganidan keyin yuridik shaxs ixtiyorida qoladigan foyda soliq solish obyekti va soliq solinadigan bazadir. Bunda soliq solinadigan baza quyidagi summalarga kamaytiriladi: olinishi lozim boʻlgan (olingan) dividendlar summasiga; qoʻshimcha foyda soligʻi toʻlovchilar uchun — sof qoʻshimcha foyda summasiga; tekin olingan pul mablagʻlari summasiga, agar ularni oʻtkazib berish Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining yoki Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori asosida yuz berayotgan boʻlsa; joriy soliq davrida foydalanilganda xarajatlar vujudga kelmaydigan budjetdan ajratiladigan subsidiyalar summasiga”; 31) 298-modda chiqarib tashlansin; 32) 301-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Transport vositalariga benzin, dizel yoqilgʻisi va gaz ishlatganlik uchun olinadigan soliqni toʻlovchilar oxirgi isteʼmolchilarga: benzin va dizel yoqilgʻisini realizatsiya qilishni, shu jumladan avtomobillarga yoqilgʻi quyish shoxobchalari orqali realizatsiya qilishni amalga oshiruvchi yuridik shaxslar; gazni avtomobillarga yoqilgʻi quyish shoxobchalari orqali realizatsiya qilishni amalga oshiruvchi yuridik shaxslar. Ushbu boʻlimni qoʻllash maqsadida: avtomobillarga yoqilgʻi quyish shoxobchalari deganda avtomobillarga kompressor vositasida gaz toʻldirish, avtomobillarga yoqilgʻi quyish va avtomobillarga gaz quyish shoxobchalari tushuniladi; oxirgi isteʼmolchilar deganda oʻz ehtiyojlari uchun benzin, dizel yoqilgʻisi va gaz oluvchi yuridik va jismoniy shaxslar tushuniladi”; 33) 302-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Transport vositalari uchun benzin, dizel yoqilgʻisi va gazni oxirgi isteʼmolchilarga realizatsiya qilish yoki ulardan oʻz ehtiyojlari uchun foydalanish soliq solish obyektidir. Benzin, dizel yoqilgʻisi va gazning natura holidagi realizatsiya qilingan va oʻz ehtiyojlari uchun foydalanilgan hajmi soliq solinadigan bazadir”; 34) 304-moddaning: ikkinchi va uchinchi qismlari quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Transport vositalariga benzin, dizel yoqilgʻisi va gaz ishlatganlik uchun olinadigan soliq summasi transport vositalari uchun realizatsiya qilinadigan benzin, dizel yoqilgʻisi va gazning narxida hisobga olinadi. Benzin, dizel yoqilgʻisi va gazdan oʻz ehtiyojlari uchun foydalanilganda transport vositalariga benzin, dizel yoqilgʻisi va gaz ishlatganlik uchun olinadigan soliqning hisoblangan summasi soliq toʻlovchining xarajatlariga kiritiladi. Transport vositalariga benzin, dizel yoqilgʻisi va gaz ishlatganlik uchun olinadigan soliqning hisob-kitobi joriy oʻn kunlik toʻlovlar hisobga olingan holda har chorakda, soliq davridan keyingi oyning 25-kunidan kechiktirmay, yil yakunlari boʻyicha esa, yillik moliyaviy hisobot topshiriladigan muddatda taqdim etiladi. Hisob-kitob benzin, dizel yoqilgʻisi va gazni realizatsiya qilishni amalga oshiruvchi yuridik shaxs joylashgan yerdagi davlat soliq xizmati organlariga taqdim etiladi, bundan avtomobillarga yoqilgʻi quyish shoxobchalari orqali benzin, dizel yoqilgʻisi va gazni realizatsiya qilish hollari mustasno. Avtomobillarga yoqilgʻi quyish shoxobchalari orqali benzin, dizel yoqilgʻisi va gaz realizatsiya qilinganda hisob-kitob avtomobillarga yoqilgʻi quyish shoxobchalari joylashgan yerdagi davlat soliq xizmati organlariga taqdim etiladi”; toʻrtinchi qismidagi “yoqilgʻi quyish shoxobchalari joylashgan yerda” degan soʻzlar “hisob-kitob taqdim etiladigan yerda” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 35) 305-moddaning uchinchi qismidagi “yakka tartibdagi tadbirkorlar, yuridik shaxs tashkil etgan va tashkil etmagan holda tuzilgan dehqon xoʻjaliklari aʼzolari” degan soʻzlar “ayrim toifadagi jismoniy shaxslar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 36) 311-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Soliq toʻlovchining kalendar oyida ishlagan kunlari sonidan qatʼi nazar, yakka tartibdagi tadbirkorlar sugʻurta badallarini majburiy tartibda oyiga eng kam ish haqidan kam boʻlmagan miqdorda toʻlaydi. Yuridik shaxs tashkil etgan va tashkil etmagan holda tuzilgan dehqon xoʻjaliklarining aʼzolari sugʻurta badallarini ixtiyoriylik asosida yiliga eng kam ish haqining toʻrt yarim baravaridan kam boʻlmagan miqdorda toʻlaydi. Belgilangan miqdordagi sugʻurta badallarining toʻlanishi dehqon xoʻjaligi aʼzosining mehnat stajini hisoblab chiqarishda bir yil deb hisobga olinadi. Yuridik shaxs tashkil etmagan holda oilaviy tadbirkorlik shaklidagi faoliyatni amalga oshiruvchi oila aʼzolari kalendar oyida ishlagan kunlari sonidan qatʼi nazar, quyidagi miqdorlarda sugʻurta badallarini toʻlaydi: yakka tartibdagi tadbirkor sifatida roʻyxatdan oʻtgan oila aʼzosi — oyiga eng kam ish haqidan kam boʻlmagan miqdorda; oilaning boshqa aʼzolari (oʻn sakkiz yoshga toʻlmaganlar bundan mustasno) — oyiga eng kam ish haqining 50 foizi miqdorida. Yoshga doir pensiya olish huquqiga ega boʻlgan, shuningdek I va II guruh nogironlari boʻlgan yakka tartibdagi tadbirkorlar, yuridik shaxs tashkil etgan va tashkil etmagan holda tuzilgan dehqon xoʻjaliklarining aʼzolari hamda yuridik shaxs tashkil etmagan holda oilaviy tadbirkorlik shaklidagi faoliyatni amalga oshirayotgan oila aʼzolari uchun sugʻurta badalining miqdori uning belgilangan miqdorining kamida 50 foizini tashkil etishi kerak. Mazkur imtiyozlar pensiya guvohnomasi yoki tibbiy-mehnat ekspert komissiyasining maʼlumotnomasi asosida beriladi. Kalendar yil davomida imtiyozga boʻlgan huquq vujudga kelgan yoki bekor boʻlgan taqdirda, sugʻurta badallarini qayta hisob-kitob qilish ushbu huquq vujudga kelgan yoki bekor boʻlgan oydan eʼtiboran amalga oshiriladi. Sugʻurta badallarini toʻlash quyidagicha amalga oshiriladi: yakka tartibdagi tadbirkorlar va yuridik shaxs tashkil etmagan holda oilaviy tadbirkorlik shaklidagi faoliyatni amalga oshiruvchi oila aʼzolari tomonidan — har oyda, tadbirkorlik faoliyati amalga oshirilgan oyning 25-kunidan kechiktirmay; yuridik shaxs tashkil etgan va tashkil etmagan holda tuzilgan dehqon xoʻjaliklarining aʼzolari — hisobot yilining 1-oktabrigacha. Bunda sugʻurta badallarining miqdori toʻlov kuniga belgilangan eng kam ish haqi miqdoridan kelib chiqqan holda hisoblab chiqariladi. Yuridik shaxs tashkil etmagan holda oilaviy tadbirkorlik shaklidagi faoliyatni amalga oshirayotgan oila aʼzolarining sugʻurta badallarini toʻlash majburiyati oilaviy tadbirkorlik subyekti nomidan ish koʻradigan yakka tartibdagi tadbirkor sifatida roʻyxatdan oʻtgan oila aʼzosining zimmasiga yuklatiladi. Toʻlov topshiriqnomasida (kirim orderida) soliq toʻlovchining familiyasi, ismi, otasining ismi, identifikatsiya raqami va toʻlov toʻlanayotgan davr albatta koʻrsatilishi shart. Bunda oila aʼzolari — oilaviy tadbirkorlik ishtirokchilari boʻyicha toʻlov topshiriqnomasi (kirim orderi) har bir oila aʼzosi uchun alohida yoziladi. Agar toʻlov topshiriqnomasida (kirim orderida) davr koʻrsatilmagan boʻlsa, toʻlov u amalga oshirilayotgan oy (dehqon xoʻjaliklari aʼzolari uchun — yil) uchun toʻlangan deb hisoblanadi. Qonun hujjatlariga muvofiq sugʻurta badallarini hisoblash va ushlab qolish majburiyati zimmasiga yuklatilmagan ish beruvchidan daromadlar oluvchi jismoniy shaxslar jami yillik daromad toʻgʻrisidagi deklaratsiyani taqdim etish bilan bir vaqtda beriladigan sugʻurta badallarini ixtiyoriy toʻlash toʻgʻrisidagi ariza asosida jami yillik daromad toʻgʻrisidagi deklaratsiyada koʻrsatilgan mehnatga haq toʻlash tarzidagi daromadlar summasidan kelib chiqqan holda ixtiyoriy asosda sugʻurta badallari toʻlaydi. Ushbu moddaning sakkizinchi qismida koʻrsatilgan shaxslar tomonidan sugʻurta badallarini toʻlash jami yillik daromad toʻgʻrisidagi deklaratsiya maʼlumotlari boʻyicha davlat soliq xizmati organlari tomonidan hisoblab chiqariladigan jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻini toʻlash muddatlarida amalga oshiriladi”; 37) 312-modda ikkinchi qismining uchinchi xatboshisidagi “yagona soliq toʻlovini” degan soʻzlar “yagona soliq toʻlovini va (yoki) yagona yer soligʻini” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 38) 316-modda ikkinchi qismining uchinchi xatboshisidagi “yagona soliq toʻlovi” degan soʻzlar “yagona soliq toʻlovini va (yoki) yagona yer soligʻini” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 39) 324-moddaning 2-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “2) yaqin qarindoshlaridan hadya shartnomasi yoki meros asosida avtomobillar va motoaravachalar oluvchi fuqarolar”; 40) quyidagi mazmundagi XVI1 boʻlim bilan toʻldirilsin:

3251. Soliq toʻlovchilar
Budjetdan tashqari Umumtaʼlim maktablari, kasb-hunar kollejlari, akademik litseylar va tibbiyot muassasalarini rekonstruksiya qilish, mukammal taʼmirlash va jihozlash jamgʻarmasiga majburiy ajratmalarni toʻlovchilar quyidagilardir: yuridik shaxslar — Oʻzbekiston Respublikasining rezidentlari; oddiy shirkat ishlarini yuritish zimmasiga yuklatilgan (ishonchli shaxs) sherik (ishtirokchi) — yuridik shaxs. Quyidagilar budjetdan tashqari Umumtaʼlim maktablari, kasb-hunar kollejlari, akademik litseylar va tibbiyot muassasalarini rekonstruksiya qilish, mukammal taʼmirlash va jihozlash jamgʻarmasiga majburiy ajratmalarning toʻlovchilari boʻlmaydi: notijorat tashkilotlar, bundan ularning tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirishdan olgan daromadlari mustasno; yagona soliq toʻlovini va (yoki) yagona yer soligʻini toʻlovchi yuridik shaxslar; umumbelgilangan soliqlarni toʻlovchi mikrofirmalar va kichik korxonalar, bundan aksiz toʻlanadigan mahsulotlar ishlab chiqaruvchi va yer qaʼridan foydalanganlik uchun soliq solinadigan foydali qazilmalarni qazib oluvchi mikrofirmalar va kichik korxonalar mustasno.

3252. Soliq solish obyekti. Soliq solinadigan baza
Agar ushbu moddada boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, sof tushum budjetdan tashqari Umumtaʼlim maktablari, kasb-hunar kollejlari, akademik litseylar va tibbiyot muassasalarini rekonstruksiya qilish, mukammal taʼmirlash va jihozlash jamgʻarmasiga majburiy ajratmalarning soliq solish obyekti va soliq solinadigan bazasidir. Budjetdan tashqari Umumtaʼlim maktablari, kasb-hunar kollejlari, akademik litseylar va tibbiyot muassasalarini rekonstruksiya qilish, mukammal taʼmirlash va jihozlash jamgʻarmasiga majburiy ajratmalarning soliq solish obyekti va soliq solinadigan bazasi quyidagilardir: 1) kommunal xoʻjalik tizimining issiqlik, suv va gaz taʼminoti korxonalari uchun — mahsulotlarning (ishlarning, xizmatlarning) qoʻshilgan qiymat soligʻi va tegishincha issiqlik taʼminoti korxonalari uchun issiqlik quvvatining, suv taʼminoti korxonalari uchun suvning, gaz taʼminoti korxonalari uchun tabiiy gazning xarid qiymati chegirib tashlangan holda realizatsiya qilingan hajmi; 2) qurilish, qurilish-montaj, taʼmirlash-qurilish, ishga tushirish-sozlash, loyiha-qidiruv va ilmiy-tadqiqot tashkilotlari uchun — oʻz kuchlari bilan bajarilgan, tegishincha qurilish, qurilish-montaj, taʼmirlash-qurilish, ishga tushirish-sozlash, loyiha-qidiruv va ilmiy-tadqiqot ishlarining qoʻshilgan qiymat soligʻi chegirib tashlangan holdagi qiymati. Bunda, agar yuqorida qayd etilgan ishlarni materiallar bilan taʼminlash majburiyati shartnomaga binoan buyurtmachining zimmasida boʻlsa, ushbu materiallarga boʻlgan mulk huquqi buyurtmachining oʻzida saqlanib qolgan taqdirda, oʻz kuchlari bilan bajarilgan ishlarni realizatsiya qilishdan olinadigan tushum bajarilgan hamda tasdiqlangan ishlarning buyurtmachi materiallarining qiymati kiritilmagan holdagi qiymati sifatida belgilanadi; 3) vositachilik xizmatlari koʻrsatuvchi, shu jumladan tovarlarni sotish boʻyicha, vositachilik, topshiriq shartnomalari boʻyicha hamda vositachilik xizmatlari koʻrsatishga oid boshqa shartnomalar boʻyicha vositachilik xizmatlari koʻrsatuvchi yuridik shaxslar uchun — koʻrsatilgan xizmatlar uchun qoʻshilgan qiymat soligʻi chegirib tashlangan holdagi mukofot summasi; 4) savdo faoliyatini amalga oshiradigan yuridik shaxslar uchun — tovar oboroti; 5) kredit tashkilotlari va sugʻurta tashkilotlari uchun — agar mazkur moddaning uchinchi qismida boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, ushbu Kodeksning 148 va 150-moddalariga muvofiq aniqlanadigan daromad; 6) asosiy faoliyati mol-mulkni lizingga berishdan iborat boʻlgan yuridik shaxslar uchun — moliyaviy ijara (lizing) boʻyicha foizli daromad summasi. Quyidagilarga soliq solish obyekti sifatida qaralmaydi: ushbu Kodeksning 132-moddasiga muvofiq boshqa daromadlar; hayotni sugʻurta qilish sohasiga taalluqli shartnomalar boʻyicha sugʻurta mukofotlari (badallari), qayta sugʻurta qilish shartnomalari boʻyicha topshirilgan toʻlovlar summalari, shuningdek ushbu Kodeks 150-moddasining 2 va 4-bandlarida koʻrsatilgan daromadlar. Soliq toʻlovchilar turli xil soliq solish obyektlariga ega boʻlgan hollarda, ular soliq solish obyektlarining alohida-alohida hisobini yuritishi va tegishli obyektlardan kelib chiqqan holda budjetdan tashqari Umumtaʼlim maktablari, kasb-hunar kollejlari, akademik litseylar va tibbiyot muassasalarini rekonstruksiya qilish, mukammal taʼmirlash va jihozlash jamgʻarmasiga majburiy ajratmalarni toʻlashi shart.

3253. Soliq davri. Hisobot davri
Kalendar yil soliq davridir. Yil choragi hisobot davridir.

3254. Majburiy ajratmalarni hisoblab chiqarish, ularning hisob-kitobini taqdim etish va ularni toʻlash tartibi
Budjetdan tashqari Umumtaʼlim maktablari, kasb-hunar kollejlari, akademik litseylar va tibbiyot muassasalarini rekonstruksiya qilish, mukammal taʼmirlash va jihozlash jamgʻarmasiga majburiy ajratmalar soliq solinadigan bazadan va tasdiqlangan stavkadan kelib chiqqan holda har oyda hisoblab chiqariladi. Budjetdan tashqari Umumtaʼlim maktablari, kasb-hunar kollejlari, akademik litseylar va tibbiyot muassasalarini rekonstruksiya qilish, mukammal taʼmirlash va jihozlash jamgʻarmasiga majburiy ajratmalarning hisob-kitobi soliq boʻyicha hisobga olish joyidagi davlat soliq xizmati organlariga ortib boruvchi yakun bilan yilning har choragida, hisobot davridan keyingi oyning 25-kunidan kechiktirmay, yil yakunlari boʻyicha esa, yillik moliyaviy hisobot topshiriladigan muddatda taqdim etiladi. Budjetdan tashqari Umumtaʼlim maktablari, kasb-hunar kollejlari, akademik litseylar va tibbiyot muassasalarini rekonstruksiya qilish, mukammal taʼmirlash va jihozlash jamgʻarmasiga majburiy ajratmalarni toʻlash: budjetdan tashqari Umumtaʼlim maktablari, kasb-hunar kollejlari, akademik litseylar va tibbiyot muassasalarini rekonstruksiya qilish, mukammal taʼmirlash va jihozlash jamgʻarmasiga majburiy ajratmalar toʻlovchi boʻlgan mikrofirmalar va kichik korxonalar tomonidan — hisob-kitobni taqdim etish muddatidan kechiktirmay; mikrofirmalar va kichik korxonalar jumlasiga kirmaydigan soliq toʻlovchilar tomonidan — har oyda, keyingi oyning 25-kunidan kechiktirmay, yil yakunlari boʻyicha esa, yillik moliyaviy hisobot taqdim etiladigan muddatdan kechiktirmay amalga oshiriladi”; 41) 349-moddaning oʻninchi xatboshisidagi “yagona soliq toʻlovini” degan soʻzlar “yagona soliq toʻlovini va yagona yer soligʻini” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 42) 351-moddaning beshinchi qismi quyidagi mazmundagi jumla bilan toʻldirilsin: “Yagona soliq toʻlovi boʻyicha qayta hisob-kitob, shuningdek ushbu moddaning uchinchi qismida koʻrsatilgan toʻlovchilar tomonidan, agar ular hisobot yili tugashi bilan ushbu Kodeksning 350-moddasi uchinchi qismiga muvofiq hisoblangan, belgilangan xodimlar soni mezoniga mos kelmagan boʻlsa, yagona soliq toʻlovini toʻlagan hisobot davri uchun amalga oshiriladi”; 43) 354-moddaning ikkinchi qismi “obodonlashtirish va ijtimoiy infratuzilmani rivojlantirish soligʻi” degan soʻzlardan keyin “suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliq” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin; 44) 356-modda birinchi qismining 7-bandi chiqarib tashlansin; 45) 363-moddaning: sakkizinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Qishloq xoʻjaligi mahsulotini yetishtirish va qayta ishlash bilan bogʻliq boʻlmagan faoliyat turlarini amalga oshirishda yagona yer soligʻi toʻlovchi mazkur faoliyat turlari boʻyicha alohida-alohida hisob yuritishi va yagona soliq toʻlovini yoki ushbu Kodeksning 58-bobiga muvofiq qatʼiy belgilangan soliq toʻlanishi nazarda tutilgan faoliyat doirasida qatʼiy belgilangan soliqni toʻlashi shart”; toʻqqizinchi qismi chiqarib tashlansin; oʻninchi va oʻn birinchi qismlari tegishincha toʻqqizinchi va oʻninchi qismlar deb hisoblansin; 46) 370-modda: birinchi qismining uchinchi xatboshisidagi “moddaning” degan soʻz “qismning” degan soʻz bilan almashtirilsin; quyidagi mazmundagi ikkinchi qism bilan toʻldirilsin: “Yuridik shaxs tashkil etmagan holda oilaviy tadbirkorlik shaklida faoliyatni amalga oshirishda oilaviy tadbirkorlik subyekti nomidan ish koʻradigan yakka tartibdagi tadbirkor sifatida roʻyxatdan oʻtgan oila aʼzosigina qatʼiy belgilangan soliqni toʻlovchi boʻladi”; 47) 371-moddaning oltinchi qismidagi “Ushbu Kodeks 370-moddasining ikkinchi xatboshisida” degan soʻzlar “Ushbu Kodeks 370-moddasi birinchi qismining ikkinchi xatboshisida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 48) 385-moddaning toʻrtinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Patta toʻlovi har bir toʻlovchidan naqd pulli yoki naqd pulsiz shaklda, bir vaqtning oʻzida fiskal xotirali nazorat-kassa mashinasining chekini yoki terminal chekini berish orqali undiriladi”. 2-modda. Ushbu Qonun 2014-yil 1-yanvardan eʼtiboran kuchga kiradi. Ushbu Qonun 1-moddasi 10-bandining toʻrtinchi xatboshisi, 11, 12-bandlari, 16-bandining ikkinchi, uchinchi va toʻrtinchi xatboshilari, 17-bandining Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksi 180-moddasi ikkinchi qismining 6 va 9-bandlarini chiqarib tashlashga doir qismi, 22, 23, 26-bandlari, 27-bandining beshinchi va sakkizinchi xatboshilari, 28-bandining beshinchi — toʻqqizinchi xatboshilari, 29-bandining ikkinchi va beshinchi xatboshilari, 31, 39 va 44-bandlari 2014-yil 1-apreldan eʼtiboran amalga kiritiladi.