IShLATILGAN TEXNIK MOYLARNI TOPShIRISh, TOʻPLASh, ULAR UChUN HISOB-KITOB QILISh, ULARNI SAQLASh VA TAShISh TARTIBI TOʻGʻRISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASh HAQIDA
(resolution, 2022-12-03)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Motor moylarini ishlab chiqarishni tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2012-yil 22-maydagi PQ–1759-son qarorini bajarish yuzasidan, shuningdek ishlatilgan texnik moylarni sanoat asosida soʻzsiz va samarali utilizatsiya qilishni va atrof muhitning muhofazasini taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Ishlatilgan texnik moylarni topshirish, toʻplash, ular uchun hisob-kitob qilish, ularni saqlash va tashish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. “Oʻzbekneftgaz” milliy xolding kompaniyasi ushbu qarorning amal qilishi yuzasidan doimiy monitoringni va bajarilishini tahlil qilishni taʼminlasin, shuningdek, zaruriyat boʻlganda, ishlatilgan texnik moylarni topshirish, toʻplash, ular uchun hisob-kitob qilish, ularni saqlash va tashish tartibini yanada takomillashtirish boʻyicha belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin. 3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari Gʻ.I. Ibragimov zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Nizom “Chiqindilar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Motor moylarini ishlab chiqarishni tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2012-yil 22-maydagi PQ–1759-son qaroriga muvofiq ishlatilgan texnik moylarni topshirish, toʻplash, ular uchun hisob-kitob qilish, ularni saqlash va tashish tartibini belgilaydi. 2. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi: ishlatilgan texnik moylarni toʻplash va qayta ishlash tashkiloti — ishlatilgan texnik moylarni toʻplash, saqlash va tashish uchun zarur infratuzilmaga, shuningdek ularni qayta ishlash uchun zarur quvvatlar va texnologiyalarga ega boʻlgan tashkilot; ishlatilgan texnik moy (keyingi oʻrinlarda ITM deb ataladi) — mineral, yarim sintetik va sintetik asosdagi, oʻzining dastlabki maqsadiga koʻra bundan keyin foydalanishga yaroqsiz boʻlgan, foydalanish jarayonida belgilangan sifat koʻrsatkichlarini, isteʼmol xususiyatlarini yoʻqotgan yoki uning uchun belgilangan muddatlarda ishlatib boʻlingan har qanday industrial yoxud motor moyi; texnik moylarni almashtirish shoxobchasi — yuridik shaxs yoki xususiy tadbirkor, shu jumladan avtotransport vositalaridagi texnik moylarni almashtirish boʻyicha jismoniy va yuridik shaxslarga xizmatlar koʻrsatish faoliyatini amalga oshiruvchi servis xizmati stansiyalari va markazlarining ishlatilgan texnik moylarni toʻplash, saqlash va topshirish yuzasidan ishlatilgan texnik moylarni toʻplash va qayta ishlash tashkiloti bilan shartnoma tuzgan, alohida boʻlmagan boʻlinma; ITMni qayta ishlash — ITMdan bazaviy tovar moylar olish maqsadida ularni tashkilotlar tomonidan qayta ishlash jarayoni; texnik moylarni ishlatuvchi — oʻzining ishlab chiqarish yoxud boshqa faoliyati jarayonida texnik moylardan foydalanuvchi jismoniy yoki yuridik shaxs, ularning natijasida ITM hosil boʻladi; ITMni topshirish eng kam miqdorining hisoblangan normativi — mahsulot birligi yoki boshlangʻich xomashyo birligi hisobiga texnik moylarni ishlatish jarayonida hosil boʻlgan, ishlatishning boshlangʻich miqdoridan foizlar hisobida ITMni toʻplashning maxsus shoxobchalariga topshiriladigan ishlatilgan moylar resurslarini baholash uchun hisoblangan koʻrsatkich boʻlib xizmat qiladigan ITMni topshirishning ushbu Nizomda belgilangan eng kam miqdori; ITMni maxsus toʻplash shoxobchasi (keyingi oʻrinlarda ITMni maxsus toʻplash shoxobchasi deb ataladi) — ITMni toʻplash boʻyicha qabul qilish va saqlash talablariga muvofiq boʻlgan, ixtisoslashtirilgan maydoncha; texnik moy — mineral, yarim sintetik va sintetik asosdagi har qanday industrial yoki motor moyi; ITMning tavsifi — ITMning qayta ishlashga yaroqliligini belgilovchi yoʻl qoʻyiladigan koʻrsatkichlar yigʻindisi. 3. ITM ushbu Nizomga 1-ilovadagi tasnifga muvofiq guruhlar boʻyicha ishlatilgan motor moylariga (keyingi oʻrinlarda IMM deb ataladi) va ishlatilgan industrial moylarga (keyingi oʻrinlarda IIM deb ataladi) boʻlinadi. 4. ITMni texnik moylarni almashtirish shoxobchalariga yoxud bevosita ITMni maxsus toʻplash shoxobchalariga topshirish texnik moylarning ishlatuvchilari tomonidan amalga oshiriladi. 5. Texnik moylarni almashtirish shoxobchalaridan ITMni toʻplash Oʻzbekiston Respublikasi mintaqalarida joylashgan ITMni maxsus toʻplash shoxobchalarida amalga oshiriladi. 6. ITMni maxsus toʻplash shoxobchalari ITMni toʻplash uchun yigʻuvchilar (rezervuarlar), maxsus uskunalar va zarur anjomlar, yongʻinga qarshi vositalar bilan jihozlangan boʻlishi kerak. 7. ITMni saqlash ITMni dvigateldan, mashinadan va texnik moylar ishlatiladigan boshqa mexanizmlarning ishlovchi tizimidan chiqarib olingan vaqtdan boshlab sigʻimlarda, lekin koʻpi bilan olti oy saqlagan holda amalga oshiriladi. 8. ITMni toʻplash, saqlash va tashish sigʻimlari quyidagi talablarga javob berishi kerak: A4 oʻlchamidan kam boʻlmagan hajmdagi etiketkaga ega boʻlishi, unda ushbu Nizomga 1-ilovada keltirilgan ITM guruhi koʻrsatilgan holda “Ishlatilgan texnik moylar” yozuvi boʻlishi; ITM bilan oʻzaro kimyoviy taʼsirga kirishmaydigan materiallardan iborat boʻlishi; ularda ITM sizib va/yoki oqib chiqadigan shikastlar boʻlmasligi; ular bilan ish olib borilmaydigan vaqtda zich yopilgan boʻlishi; ITMni toʻplash va saqlash joylarida ochiq tuproq ustida turmasligi; belgilangan standart talablariga muvofiq koʻp tonnali rezervuarlar uchun kalibrlovchi jadvallarga ega boʻlishi kerak. 9. Barcha toifalardagi ishlatuvchilar tomonidan ITM, texnik moylarni almashtirish shoxobchalari va ITMni maxsus toʻplash shoxobchalarida ishlayotganda quyidagilarga yoʻl qoʻyilmaydi: ITMni har qanday yuzalarga va yer osti suvlariga hamda kanalizatsiya tizimlariga oqizish; tuproqning ifloslanishiga olib keladigan holda saqlash va/yoki tashlash; reglamentga nomuvofiq tarzda yoqish; texnik moylarni almashtirish punktlari va ITMni toʻplash maxsus punktlaridan tashqari, ITMni boshqa yuridik va jismoniy shaxslarga topshirish; neft, benzin, kerosin, dizel yoqilgʻisi, mazut va boshqa yogʻli moddalar bilan aralashtirish; maishiy chiqindilar toʻplanadigan joylarga tashlash; ushbu maqsadlar uchun moʻljallanmagan qurilmalarda yoki tashkilotlarda qayta ishlash. 10. ITMni samarali qayta ishlash maqsadida texnik moylarni ishlatuvchilar, texnik moylarni almashtirish shoxobchalari. ITMni toʻplash tashkilotlari ishlatilgan texnik moylarni toʻplash va qayta ishlash, saqlash, topshirish va tashishni ushbu Nizomga 1-ilovaga muvofiq IIM va IMM guruhlari boʻyicha aralashib ketishini istisno qiladigan har xil sigʻimlarda amalga oshirishlari shart. 11. Texnik moylarni ishlatuvchilar — jismoniy shaxslar ITMni texnik moylarni almashtirish shoxobchalariga topshiradilar. 12. Texnik moylarni ishlatuvchilar — yuridik shaxslar: ITMni maxsus toʻplash shoxobchalariga va/yoki texnik moylarni almashtirish shoxobchalariga topshiradilar; texnik moylarning aylanishini hisobga olish daftarini yuritadilar, unda muayyan davrda olingan texnik moylarning miqdori, foydalanilgan texnik moylar miqdori, ITMning amaldagi chiqish miqdori va 2-ilovaga muvofiq hisoblangan normativlarga nisbatan ITMni topshirish miqdori koʻrsatiladi; ITMni texnik moylarni almashtirish shoxobchalariga yoki maxsus toʻplash shoxobchalariga topshiradilar; ushbu Nizom talablariga muvofiq ITM bilan ishlashning ichki tartibini tasdiqlaydilar va oʻz xodimlarini oʻqitadilar. 13. Texnik moylarni almashtirish shoxobchalari quyidagilarga majbur: texnik moylarni ishlatuvchilarning transport vositalariga servis xizmati koʻrsatish natijasida hosil boʻlgan ishlatilgan texnik moylarni toʻplash va qayta ishlash, saqlash va topshirish yuzasidan ishlatilgan texnik moylarni toʻplash va qayta ishlash tashkilotlari bilan shartnoma tuzish; transport vositalari moyini almashtirish boʻyicha oʻzlarining xizmatlar koʻrsatishi natijasida hosil boʻlgan ITMni toʻplash, saqlash va topshirishni hisobga olishning ichki daftarini yuritish; ITMni tuzilgan shartnomalar asosida ishlatilgan texnik moylarni toʻplash va qayta ishlash tashkilotiga sotish; ushbu Nizomga hamda ishlatilgan texnik moylarni toʻplash va qayta ishlash tashkiloti bilan tuzilgan shartnomaga muvofiq transport vositalari moyini almashtirish boʻyicha oʻzlari koʻrsatgan xizmatlar natijasida hosil boʻlgan ITM bilan ishlashning ichki tartibini tasdiqlash, oʻz xodimini (mavjud boʻlsa) oʻqitishni amalga oshirish; ushbu Nizomning 9-bandida bayon qilingan talablar toʻgʻrisidagi axborotni koʻrinarli joyga osib qoʻyish. 14. Ishlatilgan texnik moylarni toʻplash va qayta ishlash tashkiloti quyidagilarga majbur: Qoraqalpogʻiston Respublikasida, viloyatlarda va Toshkent shahrida ITMni maxsus toʻplash shoxobchalarini tashkil etish; ushbu Nizom talablariga javob beradigan texnik moylarni almashtirish shoxobchalari bilan shartnomalar tuzish; ITMni qabul qilishda topshirilayotgan ITMni qonunchilikda belgilangan tartibda laboratoriya tekshiruvidan oʻtkazish; 15. ITMni topshirish va toʻplashni turkumlashtirish maqsadida texnik moylar va moylash materiallarining ishlab chiqaruvchilari, shuningdek import qiluvchilari quyidagilarga majbur: ITMni, ITMni maxsus toʻplash shoxobchalariga yoki texnik moylarni almashtirish shoxobchalariga majburiy topshirishning zarurligi toʻgʻrisida texnik moylarni ishlatuvchilarni xabardor qilish. Bunda ana shunday axborot texnik moylar sotishning barcha shoxobchalarida koʻrinarli joyga qoʻyilishi va unda ushbu Nizomning 9-bandida bayon qilingan talablar koʻrsatilishi kerak; mahsulotlar quyilgan butilkalar, kanistrlar, bochkalar etiketkalarida ushbu Nizomning 9-bandida nazarda tutilgan yozuvlarning boʻlishini taʼminlash. 16. ITMni maxsus toʻplash shoxobchalariga topshirganlik yuzasidan yuridik shaxslar va texnik moylarni almashtirish shoxobchalari oʻrtasidagi hisob-kitoblar belgilangan tartibda, tuzilgan shartnoma asosida amalga oshiriladi. 17. Texnik moylarni almashtirish shoxobchalari bilan hisob-kitoblar amalda topshirilgan miqdorlar uchun: yuridik shaxslar bilan — ITMni topshirish toʻgʻrisidagi shartnomaga muvofiq naqd pulsiz hisob-kitob boʻyicha; jismoniy shaxslar bilan — naqd pul bilan, shu jumladan yangi moy va transport vositalarining texnik moylarini almashtirish boʻyicha koʻrsatilgan xizmatlar narxidan chegirishlar tarzida amalga oshiriladi. 19. ITMni topshirish, toʻplash, ular uchun hisob-kitob qilish, tashish, saqlash tartibi 3-ilovaga muvofiq sxema boʻyicha amalga oshiriladi. 21. Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi va uning hududiy boʻlinmalari ITMni toʻplash, saqlash va tashish faoliyatini amalga oshirish doirasida tabiatni muhofaza qilish qonunchiligiga rioya etilishi yuzasidan doimiy nazoratni taʼminlaydilar. 22. Ushbu Nizom talablarini buzgan shaxslar belgilangan tartibda javob beradilar.