Qimmatli qogʻozlarning markaziy depozitariysini tashkil etish va uning faoliyati masalalari toʻgʻrisida
(resolution, 2025-04-23)

“Qimmatli qogʻozlar bozori toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunini amalga oshirish, korporativ qimmatli qogʻozlarni saqlash, hisobga olish va ular harakatining yagona tizimini tashkil etish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi va Moliya vazirligining oʻz faoliyatini tezkor boshqarish huquqida va xizmatlar koʻrsatishdan olinadigan daromadlar hamda boshqa tushumlar hisobiga amalga oshiradigan davlat unitar korxonasi shaklidagi Qimmatli qogʻozlar markaziy depozitariysi (keyingi oʻrinlarda Markaziy depozitariy deb ataladi)ni tashkil etish toʻgʻrisidagi taklifi qabul qilinsin. Markaziy depozitariy xizmatlari uchun tariflar miqdorlari Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi tomonidan tasdiqlanadi. 2. Belgilansinki, quyidagilar Markaziy depozitariyning mutlaq funksiyalari hisoblanadi: qimmatli qogʻozlarni hisobga qoʻyish; hujjatli qimmatli qogʻozlarni saqlash; qimmatli qogʻozlar chiqarilganligini tasdiqlovchi hujjatlarni saqlash; qimmatli qogʻozlar egalarining reyestrlarini yuritish; davlatning qimmatli qogʻozlarga boʻlgan huquqlarini, shuningdek qimmatli qogʻozlarni boshqarish boʻyicha davlat vakolat bergan shaxslarning qimmatli qogʻozlarga boʻlgan huquqlarini hisobga olish; investitsiya vositachilarining depo hisobvaraqlarini yuritish; qimmatli qogʻozlardagi hisob-kitoblarni belgilangan tartibda amalga oshirish; Oʻzbekiston Respublikasining norezidentlari tomonidan chiqarilgan Oʻzbekiston Respublikasi hududida muomalaga kiritilgan qimmatli qogʻozlarni hisobga olish; Oʻzbekiston Respublikasining rezidentlari tomonidan chiqarilgan Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqarida muomalaga kiritilgan qimmatli qogʻozlarni hisobga olish; agar qonun hujjatlarida boshqacha qoida belgilanmagan boʻlsa, investitsiya fondlari tomonidan chiqarilgan va ularga tegishli qimmatli qogʻozlarga boʻlgan huquqlarni hisobga olish; Deponentlarning yagona bazasini yuritish; Oʻzbekiston Respublikasining rezidentlari tomonidan chiqarilgan emissiyaviy qimmatli qogʻozlarga xalqaro kodlar berish; depo hisobvaraqlari boʻyicha emissiyaviy qimmatli qogʻozlar harakati toʻgʻrisidagi axborotni toʻplash va tizimlashtirish. 21. Markaziy depozitariy qimmatli qogʻozlar egalarining reyestrlarini yuritishga doir vazifalarini bajarayotganda investitsiya vositachilaridan mazkur reyestrlarni shakllantirish uchun zarur maʼlumotlarni soʻrash va olishga haqli. Markaziy depozitariy qimmatli qogʻozlar egalarining reyestrlarini yuritish funksiyalarini bajarayotganda qonun hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin. Qimmatli qogʻozlar markaziy depozitariysi qimmatli qogʻozlar egalarining reyestrlarini yuritish funksiyalarini bajarayotganda: qimmatli qogʻozlar egalarining belgilangan sanadagi holatga koʻra shakllantirilgan reyestrlarini saqlashi; qimmatli qogʻozlar egalarining reyestrlaridagi mavjud axborotni “Qimmatli qogʻozlar bozori toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq taqdim etishi; qimmatli qogʻozlar egalarining reyestrlaridagi mavjud axborotning maxfiyligini taʼminlashi shart. Qimmatli qogʻozlar markaziy depozitariysi qimmatli qogʻozlar egalarining reyestrlarini yuritish funksiyalarini bajarayotganda qonun hujjatlariga muvofiq boshqa majburiyatlarga ham ega boʻlishi mumkin. 3. Belgilansinki: Markaziy depozitariy oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi va Moliya vazirligiga hisobot beradi; Markaziy depozitariyning joriy faoliyatini mablagʻ bilan taʼminlash uning Ustavga muvofiq koʻrsatiladigan depozitar va boshqa xizmatlari uchun olinadigan mablagʻlar hisobiga amalga oshiriladi; Markaziy depozitariy faoliyatiga rahbarlik qilish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tayinlanadigan Bosh direktor va uning oʻrinbosarlari tomonidan amalga oshiriladi; 4. Markaziy depozitariyning xodimlar cheklangan soni 98 nafardan iborat boʻlgan tuzilmasi (xizmat koʻrsatuvchi xodimlardan tashqari) 1-ilovaga muvofiq, “Vaqt” milliy depozitariysi xodimlari soni doirasida tasdiqlansin. 5. “Vaqt” milliy depozitariysi aksiyadorlarining umumiy yigʻilishi tomonidan 1999-yil 1-yanvardagi qoldiq qiymati boʻyicha 138,0 mln soʻm miqdoridagi asosiy va aylanma mablagʻlar koʻrinishidagi aksiyadorlik jamiyati mol-mulkining bir qismi, keyinchalik Markaziy depozitariyning ustav fondiga ulush sifatida qoʻshish uchun, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi tomonidan sotib olinishi haqidagi taklif qoʻllab-quvvatlanganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi “Vaqt” milliy depozitariysi bilan birgalikda koʻrsatib oʻtilgan bitishuvni bir hafta muddatda belgilangan tartibda rasmiylashtirsin va oʻzaro majburiyatlar bajarilishini nazarda tutgan holda bir oy muddatda uni tugallasin. Belgilansinki, mol-mulkning koʻrsatib oʻtilgan qismi, sarflangan summa Davlat mulki qoʻmitasi tomonidan keyinchalik uch yildan oshmaydigan muddatda “Vaqt” milliy depozitariysining davlatga tegishli aksiyalarini sotish hisobiga respublika budjetiga qaytarilgan holda, davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirishdan tushadigan umumiy mablagʻlar hisobiga sotib olinadi. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi va Moliya vazirligining Markaziy depozitariy ustav fondining: “Vaqt” milliy depozitariysining Davlat mulki qoʻmitasi tomonidan sotib olingan texnikaviy va aylanma mablagʻlar koʻrinishidagi mol-mulki; Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi tomonidan institutsional qayta oʻzgartirishlar boʻyicha Xalqaro tiklanish va taraqqiyot bankining qarzi boʻyicha qolgan mablagʻlar hisobiga sotib olinadigan 97 ming AQSH dollari miqdoridagi dasturiy mablagʻlar hisobiga shakllantirilishi toʻgʻrisidagi taklifiga rozilik berilsin. 7. Quyidagilarga: Markaziy depozitariyga: aksiyadorlik jamiyatlariga ular tomonidan korporativ xatti-harakatlarni amalga oshirishda hamda qimmatli qogʻozlar emissiyasini tayyorlashda maslahat xizmatlari koʻrsatishga; oldindan haq undirmasdan amalda koʻrsatilgan xizmatlar uchun haq olgan holda depozitar xizmatlar koʻrsatishga ruxsat berilsin. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligiga budjetdan tashqari Davlat aktivlarini boshqarish, transformatsiya va xususiylashtirish jamgʻarmasi mablagʻlaridan uning ixtiyorida qoladigan mablagʻlarning bir qismini Markaziy depozitariyning moddiy-texnika bazasini rivojlantirishga yoʻnaltirishga ruxsat berilsin. 8. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi va Moliya vazirligi Davlat markaziy depozitariysi Ustavini Vazirlar Mahkamasi bilan kelishgan holda bir hafta muddatda tasdiqlasinlar. 9. Markaziy depozitariy oʻz faoliyatini qonun hujjatlari bilan unga yuklangan vazifalarga muvofiq uch oy muddatda tashkil etsin. Amalga oshirilgan ishlar toʻgʻrisida shu yil avgust oyida Vazirlar Mahkamasiga axborot bersin. Belgilansinki, yuridik va jismoniy shaxslarning “Depo” hisobvaraqlari xizmat koʻrsatish uchun boshqa depozitariylarga oʻtkazilgunga qadar boʻlgan davrda ushbu hisobvaraqlarni yuritish va ularga xizmat koʻrsatish boʻyicha “Vaqt” milliy depozitariysining huquq va majburiyatlarini Markaziy depozitariy oʻziga rasmiylashtirishi mumkin. 10. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi huzuridagi Qimmatli qogʻozlar bozori faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish markazi Markaziy depozitariy bilan birgalikda uch oy muddatda: depozitar hisobga olish, saqlash va depozitariylarning hisobot berishi qoidalariga rioya qilgan holda texnologiyalar, dasturiy taʼminlashning zarur darajasiga ega boʻlgan ikkinchi bosqich depozitariylari shakllantirilishini; birja va birjadan tashqari savdolar qatnashchilarining depozitar, kliring va savdo tizimlari oʻzaro munosabatlarining amaldagi texnologiyasi va sxemasi boʻyicha oʻzaro hamkorligini taʼminlasin. 11. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi bir oy muddatda “Vaqt” milliy depozitariysida va uning filiallarida saqlanayotgan va hisobga olingan qimmatli qogʻozlarni xatlash boʻyicha komissiya tashkil etsin hamda ularni Markaziy depozitariyga oʻtkazish tartibini tasdiqlasin. 12. “Vaqt” milliy depozitariysi, uning texnologiyalari, dasturiy taʼminoti va iqtisodiy normativlari Qimmatli qogʻozlar bozori faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish markazining normativ hujjatlari talablariga muvofiqlashtirilgan holda, ikkinchi bosqich depozitariyga aylantirilishi maʼlumot uchun qabul qilinsin. 13. Markaziy depozitariy apparati Toshkent shahar, Mustaqillik shohkoʻchasidagi 107-uyda joylashtirilsin. 14. Oʻzbekiston pochta va telekommunikatsiyalar agentligi Markaziy depozitariyni belgilangan tartibda zarur telefon va kommunikativ aloqa bilan, shu jumladan uchta Hukumat aloqasi telefoni bilan taʼminlasin. 15. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2-ilovaga muvofiq qarorlari oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin va ularga oʻzgartirishlar, toʻldirishlar kiritilsin. 16. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri Oʻ.T. Sultonov zimmasiga yuklansin. I. Quyidagilar oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin: Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Toshkent” respublika fond birjasining samarali faoliyat koʻrsatishini taʼminlash va qiymatli qogʻozlar bozori infrastrukturasini rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 1994-yil 8-iyundagi 285-son qarori 4-bandining ikkinchi xatboshi; II. Quyidagi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin: 4. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1998-yil 6-maydagi 195-f-son farmoyishi bilan tasdiqlangan “Oʻzbekiston fond bozorini xalqaro sarmoya bozoriga integratsiyalash boʻyicha bosqichma-bosqich harakat qilish rejasi”da: I bosqich uchinchi bandining uchinchi va toʻrtinchi ustunlaridagi, II bosqich toʻrtinchi bandining toʻrtinchi ustunidagi “Vaqt” milliy depozitariysiga koʻrsatmalar Markaziy depozitariyga koʻrsatmalar bilan almashtirilsin. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi huzuridagi Qimmatli qogʻozlar bozori faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish markazining Apellyatsiyalarni koʻrib chiqish kengashi tarkibini tasdiqlash toʻgʻrisida” 1998-yil 15-sentabrdagi 395-son qarorida: qarorga 1-ilovadagi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi huzuridagi Qimmatli qogʻozlar bozori faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish markazining Apellyatsiyalarni koʻrib chiqish kengashi tarkibiga: “Markaziy depozitariy bosh direktori — lavozim boʻyicha” oxirgi xatboshi qoʻshilsin; qarorga 2-ilova — “Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi huzuridagi Qimmatli qogʻozlar bozori faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish markazining Apellyatsiyalarni koʻrib chiqish kengashi toʻgʻrisida nizom”ning 8-bandidagi “7” raqami “8” raqami bilan almashtirilsin. 6. Vazirlar Mahkamasining “Investitsiya va xususiylashtirish investitsiya fondlari faoliyatini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 1998-yil 25-sentabrdagi 410-son qarori bilan tasdiqlangan 2-ilova “Investitsiya fondlari toʻgʻrisida nizom”ning 51-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “Investitsiya fondi aksiyalarining har bir chiqarilishi hisobi depozitariyda yuritiladi”. 7. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Investitsiya va xususiylashtirish investitsiya fondlari faoliyatini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 1998-yil 25-sentabrdagi 410-son qaroriga 3-ilova bilan tasdiqlangan “Xususiylashtirish investitsiya fondlari toʻgʻrisida nizom”ning 27, 29, 36-bandlaridagi “Vaqt” milliy depozitariysiga koʻrsatmalar Markaziy depozitariyga koʻrsatmalar bilan almashtirilsin. 8. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1996-yil 29-yanvardagi 54-f-son farmoyishiga 3-ilova 9-bandining “b” kichik bandidagi “Vaqt” milliy depozitariysi va uning filiallariga” soʻzlari “Markaziy depozitariyga” soʻzlari bilan almashtirilsin.