ENGIB BOʻLMAYDIGAN KUChLAR (FORS-MAJOR) HOLATLARINI TASDIQLASh MEXANIZMINI AMALGA KIRITISh TOʻGʻRISIDA
(resolution, 2022-12-30)

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar agentligi faoliyatini tashkil etishni takomillashtirish toʻgʻrisida” 2004-yil 28-avgustdagi 409-son qaroriga muvofiq hamda tashqi savdo bitishuvlari shartlariga muvofiq yengib boʻlmaydigan kuchlar (fors-major) holatlarini tasdiqlash tartibini belgilash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Engib boʻlmaydigan kuchlar (fors-major) holatlarini tasdiqlash tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Belgilansinki, yengib boʻlmaydigan kuchlar (fors-major) holatlarini tasdiqlash toʻgʻrisida sertifikat berganlik uchun toʻlov kunida Oʻzbekiston Respublikasida belgilangan bazaviy hisoblash miqdorining bir baravari miqdorida yigʻim undiriladi. 4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari E.M. Gʻaniyev zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Nizom tashqi savdo bitishuvlari va xalqaro shartnomalar (keyingi oʻrinlarda shartnoma deb yuritiladi) shartlariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi hududida boshlangan yengib boʻlmaydigan kuchlar (fors-major) holatlarini tasdiqlash tartibini belgilaydi. 2. Engib boʻlmaydigan kuchlar (fors-major) holatlari — bu tomonlarning irodasi va faoliyatlariga bogʻliq boʻlmagan tabiat hodisalari (zilzila, koʻchki, boʻron, qurgʻoqchilik va boshqalar) yoki ijtimoiy-iqtisodiy holatlar (urush holati, qamal, davlat manfaatlarini koʻzlab import va eksportni taqiqlash va boshqalar) sababli yuzaga kelgan sharoitlarda tomonlarga qabul qilingan majburiyatlarni bajarish imkonini bermaydigan favqulodda, oldini olib boʻlmaydigan va kutilmagan holatlardir. 3. Engib boʻlmaydigan kuchlar oqibatida shartnoma tomoni majburiyatlarni bajarishi uchun imkoniyat boʻlmaganda shartnoma tomoni yengib boʻlmaydigan kuchlar (fors-major) holatlari tasdigʻini olish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligiga (keyingi oʻrinlarda Vazirlik deb yuritiladi) murojaat qilishi mumkin. 4. Engib boʻlmaydigan kuchlar holatlarini tasdiqlash manfaatdor tomonning yengib boʻlmaydigan kuchlar holatlari koʻrsatilgan yozma arizasi asosida Vazirlik tomonidan tegishli sertifikat berish yoʻli bilan amalga oshiriladi. Arizaga belgilangan tartibda tasdiqlangan shartnomalar hamda shartnomaga spetsifikatsiyalar nusxasi, shartnoma boʻyicha bajarilgan majburiyatlar hajmlari toʻgʻrisida maʼlumotlar ilova qilinadi. Ariza va ilova qilinayotgan hujjatlar arizachi tomonidan bevosita Vazirlikka taqdim etiladi yoki pochta orqali yuboriladi. 5. Vazirlik olingan ariza asosida davlat va xoʻjalik boshqaruvining tegishli organlaridan yengib boʻlmaydigan kuchlar holatlari mavjudligini tasdiqlash uchun zarur axborotni soʻraydi. Davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari Vazirlik soʻrovnomasi tushgan kundan boshlab oʻn ish kuni mobaynida soʻralayotgan axborotni yozma shaklda taqdim etishi shart. 6. Sertifikat ariza beruvchiga mazkur Nizomning 4-bandida koʻrsatilgan barcha hujjatlar bilan ariza berilgan kundan boshlab yigirma ish kuni mobaynida beriladi. 7. Sertifikatda shartnoma tomonlarining nomi, uning tartib raqami va tuzilgan sanasi, yengib boʻlmaydigan kuchlar holatlari tavsifi, ular sodir boʻlgan joy, vaqt, davr koʻrsatiladi. Sertifikat Vazirlik muhri bilan tasdiqlanadi. 8. Ariza beruvchining yozma murojaatiga koʻra sertifikat dublikati berilishi mumkin. Sertifikat dublikati yoʻqolgan yoki yaroqsiz holga kelgan sertifikat oʻrniga beriladi. Sertifikat dublikatini berishda bazaviy hisoblash miqdorining 10 foizi miqdorida yigʻim undiriladi. Sertifikat dublikati dublikat berish toʻgʻrisida murojaat qilingan kundan boshlab uch ish kuni mobaynida beriladi. 9. Vazirlik quyidagi hollarda: arizada koʻrsatilgan yengib boʻlmaydigan kuchlar holatlari sodir boʻlmaganligi aniqlanganda; taqdim etilgan hujjatlarda ishonchli boʻlmagan yoki buzib koʻrsatilgan maʼlumotlar aniqlanganda; Vazirlik ariza beruvchi tomonidan koʻrsatilgan yengib boʻlmaydigan kuchlar holatlari majburiyatlarni bajarmaslik sabablari hisoblanmasligi toʻgʻrisidagi xulosaga kelgan taqdirda sertifikat berishni rad qilish huquqiga ega. Sertifikat berish rad qilingan taqdirda ariza berilgan kundan boshlab yigirma ish kuni mobaynida ariza beruvchiga asoslangan yozma xulosa yuboriladi. Sertifikat berish rad qilinganda ariza beruvchi tomonidan toʻlangan yigʻim summasi qaytarilmaydi. Sertifikat berishni rad qilish, shuningdek arizani koʻrib chiqish muddatlari buzilishi yuzasidan sudga shikoyat qilinishi mumkin. 10. Zarur hollarda Vazirlik tomonidan xoʻjalik subyektlariga, ularning mulkchilik shakllaridan qatʼi nazar, xorijiy mamlakatlarda sertifikat berish, fors-major holatlarini tasdiqlash va sertifikat olish uchun hujjatlarni koʻrib chiqishning borishi masalalari boʻyicha maslahatlar beriladi.