MUDDATIDA TOʻLANMAGAN SOLIQLAR VA BUDJETGA MAJBURIY TOʻLOVLARNI QARZDOR KORXONA VA TAShKILOTLAR MOL-MULKI HISOBIDAN UNDIRIB OLISh TOʻGʻRISIDAGI XOʻJALIK SUDLARI QARORLARINI IJRO ETISh TOʻGʻRISIDAGI YOʻRIQNOMANI TASDIQLASh HAQIDA
(resolution, 2012-10-20)

“Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni va Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 12-martdagi “Soliqlar va budjetga majburiy toʻlovlar boʻyicha muddatida toʻlanmagan soliqlarni korxonalar va tashkilotlar mol-mulki hisobidan undirib olish tartibi toʻgʻrisidagi Nizomga oʻzgartirishlar kiritish haqida”gi 133-sonli, 2004-yil 25-martdagi “Davlat daromadiga oʻtkaziladigan mol-mulkni olib qoʻyish, sotish yoki yoʻq qilib tashlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi 140-sonli va 2003-yil 18-martdagi “Sudlar va adliya organlarini rivojlantirish jamgʻarmasini tashkil etish toʻgʻrisida”gi 147-sonli qarorlariga muvofiq muddatida toʻlanmagan soliq va boshqa majburiy toʻlovlarni qarzdor korxona va tashkilotlar mol-mulki hisobidan undirish toʻgʻrisidagi xoʻjalik sudlari qarorlarining majburiy tartibda ijrosini taʼminlash maqsadida Adliya vazirligi, Oliy xoʻjalik sudi, Moliya vazirligi, Davlat soliq qoʻmitasi va Markaziy bank Boshqaruvi qaror qiladi: 1. Muddatida toʻlanmagan soliqlar va budjetga majburiy toʻlovlarni qarzdor korxona va tashkilotlar mol-mulki hisobidan undirib olish toʻgʻrisidagi xoʻjalik sudlari qarorlarini ijro etish toʻgʻrisidagi Yoʻriqnoma ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Ushbu Yoʻriqnoma ijro etish uchun joylardagi barcha sud ijrochilari boʻlimlari, xoʻjalik sudlari, moliya boshqarmalari, davlat soliq boshqarmalari va tijorat banklariga yetkazilsin. 3. Yoʻriqnomaning aniq va bir xilda bajarilishini nazorat qilish Adliya vazirligi huzuridagi Sud qarorlarini ijro etish, sudlar faoliyatini moddiy-texnika jihatidan va moliyaviy taʼminlash Departamentining hududiy boshqarmalari boshliqlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Toshkent shahar va viloyatlar xoʻjalik sudlari raislari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Moliya vaziri, viloyatlar va Toshkent shahar moliya boshqarmalarining boshliqlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Toshkent shahar va viloyatlar davlat soliq boshqarmalarining boshliqlari, Markaziy bankning hududiy bosh boshqarmalari boshliqlari va respublika tijorat banklari boshqaruvi raislari zimmasiga yuklatilsin. Mazkur Yoʻriqnoma Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 12-martdagi “Soliqlar va budjetga majburiy toʻlovlar boʻyicha muddatida toʻlanmagan soliqlarni korxonalar va tashkilotlar mol-mulki hisobidan undirib olish tartibi toʻgʻrisidagi Nizomga oʻzgartirishlar kiritish haqida”gi 133-sonli, 2004-yil 25-martdagi “Davlat daromadiga oʻtkaziladigan mol-mulkni olib qoʻyish, sotish yoki yoʻq qilib tashlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi 140-sonli va 2003-yil 18-martdagi “Sudlar va adliya organlarini rivojlantirish jamgʻarmasini tashkil etish toʻgʻrisida”gi 147-sonli qarorlariga asosan ishlab chiqilgan. 1. Soliqlar va budjetga majburiy toʻlovlar boʻyicha qarzlar (keyingi matnlarda muddatida toʻlanmagan soliqlar deb ataladi), shuningdek ularni oʻz vaqtida toʻlamaganlik uchun penyalar, jarimalar va soliqlar hamda budjetga toʻlanadigan boshqa majburiy toʻlovlar boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligini buzganlik uchun boshqa xil sanksiyalar (keyingi matnlarda jarima sanksiyalari deb ataladi) qarzdor korxonalardan davlat soliq organlari tomonidan inkasso topshirigʻi berish yoʻli bilan soʻzsiz undirib olinadi. 2. Qarzdor korxonaning hisob-kitob (joriy) schyotiga xizmat koʻrsatuvchi bank inkasso topshirigʻini olishi bilan 3 kun muddatda qarzni undirib oladi yoxud qarzdor korxonaning hisob-kitob (joriy) schyotida pul mablagʻlari mavjud boʻlmaganligi tufayli topshiriq toʻliq yoki qisman bajarilmaganligi toʻgʻrisida belgi qoʻyadi va bank belgisi qoʻyilgan inkasso topshirigʻining nusxasini soliq organiga va qarzdor korxonaga yuboradi. 3. Soliq organi topshiriq toʻliq yoki qisman bajarilmaganligi toʻgʻrisida bank belgisi qoʻyilgan inkasso topshirigʻini olgan kundan boshlab bir sutka muddatda chopar orqali yoki buyurtma xabar bilan, topshirilganligi toʻgʻrisida xabardor qilgan holda, muddatida toʻlanmagan soliqlarni va jarima sanksiyalarini toʻlash haqida qarzdor korxonaga yozma talabnoma yuboradi. 4. Soliq organining muddatida toʻlanmagan soliqlar va jarima sanksiyalarini toʻlash toʻgʻrisidagi yozma talabnomasi olingandan (topshirilgandan) soʻng oʻn kun mobaynida qarzdor korxona tomonidan qondirilmasligi yoki javobsiz qoldirilishi, soliq organi qarzni qarzdor korxonaning mol-mulki hisobidan undirib olish toʻgʻrisidagi talab bilan xoʻjalik sudiga ariza berishi uchun asos hisoblanadi. 5. Muddatida toʻlanmagan soliqlarni va jarima sanksiyalarini qarzdor korxona mol-mulki hisobidan undirib olish haqidagi ariza soliq toʻlovchi hisobga qoʻyilgan joydagi davlat soliq inspeksiyasi boshligʻi yoxud uning oʻrinbosari tomonidan imzolanadi. Arizaga quyidagi hujjatlar ilova qilinadi: soliq toʻlovchining soliqlar va budjetga boshqa toʻlovlar toʻlash boʻyicha qarzi borligi toʻgʻrisidagi mavjud shaxsiy schyotlaridan koʻchirma; soliq toʻlovchining banklardagi hisob-kitob, joriy, valyuta, maxsus ssuda yoxud boshqa schyotlarida pul mablagʻlari yoʻqligi toʻgʻrisida bank maʼlumotnomasi; soliq toʻlovchi tomonidan soliq qonunchiligiga rioya qilinishini tekshirish (bunday tekshirishlar oʻtkazilgan taqdirda) dalolatnomalari boʻyicha hisob-kitoblarni tekshirib chiqish natijalari toʻgʻrisida maʼlumotnoma; soʻnggi hisobot davri uchun korxona balansi nusxasi. 6. Xoʻjalik sudi soliq organi tomonidan taqdim etilgan ariza qondirilgandan soʻng undirishni qarzdor korxonaning mol-mulkiga qaratish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. 7. Xoʻjalik sudlari muddatida toʻlanmagan soliqlar va jarima sanksiyalarini hamda davlat bojlarini qarzdor korxonalar mol-mulki hisobidan undirib olish toʻgʻrisidagi ijro hujjatlarini Xoʻjalik protsessual kodeksining 210-moddasiga binoan bevosita qarzdor korxona joylashgan joydagi tegishli tuman (shahar) davlat soliq organlariga yuboradilar. Bunda, majburiy ijroga taqdim qilinadigan ijro hujjatlari “Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish toʻgʻrisida”gi Qonunning 8-moddasi talablari asosida rasmiylashtirilgan boʻlishi lozim. 8. Soliq organi xoʻjalik sudidan ijro hujjatini qabul qilib olgandan keyin uni maxsus kitobda roʻyxatdan oʻtkazib, 3 ish kunidan kechiktirmasdan majburiy tartibda ijrosini taʼminlash uchun tegishli tuman (shahar) sud ijrochilari boʻlimiga kuzatuv xati bilan topshiradi. Kuzatuv xatida mazkur ijro hujjati boʻyicha qarzdor korxona tomonidan toʻlab berilgan summa va undirilmay qolgan qarz miqdori, qarzdor korxonaning joylashgan manzili, soliq toʻlovchining identifikatsion raqami, bankdagi depozit hisob raqami, shuningdek xizmat koʻrsatuvchi bank nomi koʻrsatilgan boʻlishi lozim. 9. Tuman (shahar) sud ijrochilari boʻlimi ijro hujjatlarining ushbu Yoʻriqnomaning 7-bandi ikkinchi xatboshidagi talablar asosida rasmiylashtirilganligini tekshirib qabul qilib oladi va ularning ijrosini “Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish toʻgʻrisida”gi Qonun talablari asosida amalga oshiradi. Agar ijro hujjati tegishli tartibda rasmiylashtirilmagan boʻlsa, sud ijrochisi “Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish toʻgʻrisida”gi Qonunning 24-moddasida belgilangan tartibda tegishli qaror chiqarib, ijro hujjatini uni taqdim qilgan soliq organiga qaytarib yuboradi. 10. Qarzdor korxona muddatida toʻlanmagan soliqlar va jarimalarni “Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish toʻgʻrisida”gi Qonunning 23-moddasiga muvofiq sud ijrochisi tomonidan belgilangan muddatda ixtiyoriy ravishda toʻlamagan taqdirda, sud ijrochisi qonunda belgilangan tartibda undiruvni qarzdor korxonaning mol-mulkiga qaratish choralarini koʻradi. 11. Xoʻjalik sudi tomonidan berilgan ijro hujjatlaridagi talablar noaniq boʻlsa, sud ijrochisi ushbu ijro hujjatini tushuntirib berishni soʻrab ijro hujjatini bergan xoʻjalik sudiga ariza bilan murojaat qilishga haqli. Xoʻjalik sudi tomonidan ushbu murojaat “Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish toʻgʻrisida”gi Qonunning 31-moddasida belgilangan 10 kunlik muddatda koʻrib chiqiladi va natijalari yuzasidan tegishli sud ijrochilari boʻlimiga yozma ravishda tushuntirish beriladi. 12. Ijro hujjati yuzasidan olib borilayotgan majburiy ijro harakatlari xoʻjalik sudlari tomonidan toʻxtatilgan taqdirda, tegishli sud ijrochilari boʻlimi va soliq organlariga bu haqda kuzatuv xati bilan birga sudning majburiy ijro harakatlarini toʻxtatish toʻgʻrisidagi ajrimi taqdim etiladi. 13. Xoʻjalik sudlarining qarorlariga asosan berilgan ijro hujjatlarining ijrosini taʼminlashda bank yoki boshqa kredit tashkiloti tomonidan qonunbuzilish holatlariga yoʻl qoʻyilganligi sud ijrochisi tomonidan aniqlanganda, bu haqda sud ijrochisi tegishli dalolatnoma tuzadi hamda “Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish toʻgʻrisida”gi Qonunning 81-moddasi va Xoʻjalik protsessual kodeksining 218-moddasida belgilangan javobgarlik masalasini hal etish uchun mazkur dalolatnomani ilova qilgan holda tegishli ariza bilan oʻzi joylashgan joydagi xoʻjalik sudiga murojaat qiladi. Ushbu ariza xoʻjalik sudi tomonidan Xoʻjalik protsessual kodeksining 125-moddasida belgilangan muddatda va tartibda hal etilib, qabul qilingan sud hujjati mazkur Kodeksning 148-moddasida belgilangan muddatda tegishli sud ijrochilari boʻlimiga yuboriladi. 14. Xoʻjalik sudlarining ushbu toifadagi ijro hujjatlarini majburiy tartibda ijro etish jarayonida sodir etilgan Jinoyat kodeksining 232-233-moddalarida koʻrsatilgan qonunbuzilish holatlari boʻyicha sud ijrochisi jinoiy javobgarlik masalasini hal etish uchun oʻzi joylashgan joydagi jinoyat ishlari boʻyicha tuman (shahar) sudiga toʻplangan hujjatlarni ilova qilgan holda ariza bilan murojaat qiladi. 15. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 18-martdagi “Sudlar va adliya organlarini rivojlantirish jamgʻarmasi toʻgʻrisidagi Nizomni tasdiqlash haqida”gi 147-sonli qaroriga muvofiq, ijro ishi boʻyicha budjetga undirilgan summadan 10 foiz miqdordagi ajratmalar Sudlar va adliya organlarini rivojlantirish jamgʻarmasiga (keyingi matnlarda Jamgʻarma deb yuritiladi) oʻtkaziladi. Bunda, ijro hujjatlari boʻyicha sud ijrochilari tomonidan ijro ishi yuritishni qoʻzgʻatish toʻgʻrisida qaror qabul qilingunga qadar soliq idoralari tomonidan qoʻyilgan inkasso topshiriqnomalariga asosan undirilgan summalardan 10 foizli ajratma olinmaydi. 16. Sud ijrochilari tomonidan qarzdor korxonaning mol-mulkini bevosita sotish (realizatsiya qilish) natijasida undirilgan pul mablagʻlari avval sud ijrochilarining depozit hisob raqamlariga oʻtkazilib, ushbu mablagʻlarning: 90 foizi — korxonaning soliqlar va budjetga majburiy toʻlovlar boʻyicha muddatida toʻlanmagan qarzlarini qoplash uchun korxonaning bankdagi 29896 hisob raqamiga; 10 foizi — toʻgʻridan toʻgʻri Jamgʻarmaning hisob raqamiga oʻtkaziladi. Bunda korxonaning bankdagi 29896 hisob raqamiga kelib tushgan mablagʻlar tegishli soliq turlari boʻyicha va soliq organlarining inkasso topshiriqnomalariga muvofiq proporsional ravishda respublika va mahalliy budjetlarning hamda davlat maqsadli jamgʻarmalarining hisob raqamlariga belgilangan tartibda oʻtkaziladi. 17. Jamgʻarmaga oʻtkazilgan 10 foizli ajratmaning qarzdor korxonalarning soliq organlaridagi shaxsiy hisob varaqlarida aks ettirilishi Moliya vazirligi, Davlat soliq qoʻmitasi va Markaziy bank tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 18. Soliq organi majburiy tartibda ijro etish uchun sud ijrochilari boʻlimiga taqdim etilgan ushbu toifadagi ijro hujjatida koʻrsatilgan summa toʻliq undirilgandan soʻng, oʻzi tomonidan qoʻyilgan inkasso topshiriqnomalarini 10 foizli ajratmaga oʻtkazilgan pul mablagʻini hisobga olgan holda ijrosiz qaytarib oladi va bu haqda ijro hujjatini majburiy tartibda ijro etish uchun taqdim qilgan sud ijrochilari boʻlimiga xabar beradi. 19. Davlat budjetiga undirish bilan bogʻliq ijro hujjatlari yuzasidan undirilgan summalar boʻyicha toʻlovlarni qabul qilib olish va tegishli hisob raqamlarga oʻtkazish bilan bogʻliq boʻlgan bank xizmatlari uchun bank muassasalari tomonidan foizlar olinmaydi. 20. Tuman (shahar) sud ijrochilari boʻlimlari va davlat soliq organlari oʻrtasida ushbu toifadagi ijro hujjatlarining ijrosi yuzasidan har oyda keyingi oyning 5-sanasiga qadar oʻzaro tezkor maʼlumot almashib boriladi. 21. Joylardagi viloyat xoʻjalik sudlari, davlat soliq boshqarmalari va Departamentning hududiy boshqarmalari oʻrtasida ushbu toifadagi ijro hujjatlarining ijrosi yuzasidan har chorak yakunlari boʻyicha joylardan olingan maʼlumotlar asosida taqqoslash ishlari amalga oshirilib, natijalari boʻyicha Oliy xoʻjalik sudi, Davlat soliq qoʻmitasi va Adliya vazirligi huzuridagi Sud qarorlarini ijro etish, sudlar faoliyatini moddiy-texnika jihatidan va moliyaviy taʼminlash Departamentiga mazkur Yoʻriqnomaga ilova etilayotgan shaklga muvofiq keyingi chorak birinchi oyining 5-sanasiga qadar maʼlumot taqdim etib boriladi.