Aholini tadbirkorlikka jalb qilish, xotin-qizlarni kasb-hunar va tadbirkorlikka oʻqitish tizimini takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar belgilanganligi munosabati bilan Vazirlar Mahkamasining “Yoshlar va xotin-qizlarni kasb-hunar va tadbirkorlikka oʻqitish dasturlarini samarali amalga oshirish hamda ularning tadbirkorlik faoliyati uchun mikrokreditlar ajratish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2021-yil 22-iyundagi 388-son qaroriga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida
(resolution, 2023-08-07)

Soʻnggi yillarda aholini, ayniqsa, yoshlar va xotin-qizlarni tadbirkorlikka keng jalb qilish, ularning bandligini taʼminlash va kasb-hunarga yoʻnaltirish samaradorligini oshirish borasida salmoqli ishlar amalga oshirildi. Shu bilan birga, kasb-hunar va tadbirkorlikka oʻqitish boʻyicha nodavlat taʼlim tashkilotlariga sarflangan xarajatlarning 70 foizi oʻquv kursi qiymatining fuqaroga qaytarilishi ustidan nazorat olib borish mexanizmi yoʻqligi sababli qonunchilikdagi mavjud boʻshliqlarni bartaraf etish talab etilmoqda. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Aholini tadbirkorlikka jalb qilish tizimini takomillashtirish va tadbirkorlikni rivojlantirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2020-yil 13-oktabrdagi PQ-4862-son, “Xotin-qizlarni kasb-hunar va tadbirkorlikka oʻqitish tizimini takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2022-yil 22-iyuldagi PQ-329-son qarorlari hamda “Yangi Oʻzbekiston maʼmuriy islohotlarni amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2022-yil 21-dekabrdagi PF-269-son Farmoni ijrosini taʼminlash, shuningdek, aholini, ayniqsa, yoshlar va xotin-qizlarni tadbirkorlikka yoʻnaltirish, ularning bandligini taʼminlash va shu orqali ijtimoiy-iqtisodiy ahvolini yaxshilash, kasb-hunarga yoʻnaltirish samaradorligini oshirish, ularni davlat tomonidan yanada qoʻllab-quvvatlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Vazirlar Mahkamasining “Yoshlar va xotin-qizlarni kasb-hunar va tadbirkorlikka oʻqitish dasturlarini samarali amalga oshirish hamda ularning tadbirkorlik faoliyati uchun mikrokreditlar ajratish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2021-yil 22-iyundagi 388-son qaroriga ilovaga muvofiq quyidagilarni nazarda tutuvchi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin: aholini, shu jumladan, yoshlar va xotin-qizlarni tadbirkorlikka jalb qilish tizimini takomillashtirish, ularni tadbirkorlikka yoʻnaltirish; aholiga qulayliklar yaratish maqsadida tadbirkorlikka oʻqitish tizimini takomillashtirish uchun mazkur jarayonga professional taʼlim muassasalari, Biznes va tadbirkorlik oliy maktabi hamda uning hududiy filiallarini keng jalb qilish; kambagʻallikni qisqartirish va tadbirkorlikni rivojlantirish boʻyicha amalga oshirilayotgan islohotlarni izchil davom ettirish. 2. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vaziri B.A. Musayev zimmasiga yuklansin. 1. 1-bandda: birinchi va ikkinchi xatboshilar quyidagi tahrirda bayon etilsin: “1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Aholini tadbirkorlikka jalb qilish tizimini takomillashtirish va tadbirkorlikni rivojlantirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2020-yil 13-oktabrdagi PQ-4862-son, “Xotin-qizlarni kasb-hunar va tadbirkorlikka oʻqitish tizimini takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2022-yil 22-iyuldagi PQ-329-son qarorlari hamda “Yangi Oʻzbekiston maʼmuriy islohotlarni amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2022-yil 21-dekabrdagi PF-269-son Farmoniga muvofiq aholini, xususan, yoshlar va xotin-qizlarni kasb-hunar va tadbirkorlik koʻnikmalariga oʻqitishni, tadbirkorlikka jalb qilishni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlashning quyidagilarni nazarda tutuvchi tartibi oʻrnatilganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin: belgilangan dasturlar va talablar asosida tashkil etilgan oʻquv kurslarini tamomlagan har bir bitiruvchi (yoshlar, xotin-qizlar) uchun kasb-hunar va tadbirkorlikka oʻqitish boʻyicha nodavlat taʼlim tashkilotlariga, kasb-hunar maktablari, kollejlar va texnikumlarga (keyingi oʻrinlarda — professional taʼlim tashkilotlari), Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Biznes va tadbirkorlik oliy maktabi hamda uning hududiy filiallariga (keyingi oʻrinlarda — Oliy maktab) sarflangan xarajatlarning 70 foizi, biroq har bir bitiruvchiga 1 million soʻmdan ortiq boʻlmagan miqdorini davlat tomonidan kompensatsiya qilish”; quyidagi tahrirdagi uchinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “mahallada tadbirkorlikni rivojlantirish, aholi bandligini taʼminlash va kambagʻallikni qisqartirish masalalari boʻyicha tuman (shahar) hokimining yordamchilari tavsiyasiga koʻra kasb-hunarga va tadbirkorlikka oʻrgatuvchi oʻquv kurslariga yoʻnaltirilgan yoshlar va xotin-qizlar uchun belgilangan kompensatsiya toʻlovlari Mahallabay ishlash va tadbirkorlikni rivojlantirish agentligining hududiy boshqarmalari va nodavlat taʼlim tashkilotlari, professional taʼlim tashkilotlari hamda Oliy maktab oʻrtasida uch tomonlama shartnomaga muvofiq amalga oshirilishi”; uchinchi va toʻrtinchi xatboshilar tegishlicha toʻrtinchi va beshinchi xatboshilar deb hisoblansin; toʻrtinchi xatboshi “nodavlat taʼlim tashkilotlari” soʻzlaridan keyin “, professional taʼlim tashkilotlari, Oliy maktab” soʻzlari bilan toʻldirilsin; beshinchi xatboshidagi “Mahallabay ishlash va tadbirkorlikni rivojlantirish agentligi” soʻzlari “Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi huzuridagi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlikka koʻmaklashish jamgʻarmasi” soʻzlari bilan almashtirilsin. 2. 2-bandning ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “aholini, shu jumladan yoshlar va xotin-qizlarni kasb-hunar hamda tadbirkorlikka oʻqitish dasturini amalga oshirish va oʻquv kurslarini tashkil etish jarayoniga nodavlat taʼlim tashkilotlari, professional taʼlim tashkilotlari va Oliy maktabni keng jalb qilishni nazarda tutuvchi Yoshlar va xotin-qizlarni kasb-hunar hamda tadbirkorlikka oʻqitish dasturlarida ishtirok etuvchi nodavlat taʼlim tashkilotlari, professional taʼlim tashkilotlari va Oliy maktabning elektron reyestrini shakllantirish, ularning oʻqitishga sarflangan xarajatlarini kompensatsiya qilish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq”. 3. 3-bandning ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “aholini kasb-hunar va tadbirkorlikka oʻqitish dasturlarida ishtirok etuvchi nodavlat taʼlim tashkilotlari, professional taʼlim tashkilotlari, Oliy maktab hududiy filiallarining elektron reyestri (keyingi oʻrinlarda — reyestr) ushbu qarorga 1-ilovada belgilangan muddatlarda “Onlayn mahalla” platformasida yuritiladi”. 4. 4 va 5-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin: “4. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan nodavlat taʼlim tashkilotlari va professional taʼlim tashkilotlarining roʻyxati, Oliy maktab tomonidan uning hududiy filiallarining roʻyxati hududlar kesimida shakllantirilib, reyestrga kiritish uchun Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi huzuridagi Mahallabay ishlash va tadbirkorlikni rivojlantirish agentligiga taqdim etilishi belgilansin. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi huzuridagi Mahallabay ishlash va tadbirkorlikni rivojlantirish agentligiga quyidagi vazifalar yuklatilsin: reyestrni shakllantirgan holda “Onlayn mahalla” platformasiga joylashtirish; sertifikatga ega boʻlgan bitiruvchilar toʻgʻrisida maʼlumotlar olish; tadbirkorlik boʻyicha oʻquv kurslarini tamomlab va keyinchalik mikrokredit olib, faoliyat yuritayotgan tadbirkorlik subyektlari faoliyatini monitoring qilib borish”. 5. 1-ilovaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin: 1. Ushbu Nizom yoshlar va xotin-qizlarni kasb-hunar va tadbirkorlikka oʻqitish dasturlarini amalga oshirish, ularda ishtirok etuvchi nodavlat taʼlim tashkilotlari, professional taʼlim tashkilotlari, Biznes va tadbirkorlik oliy maktabi hamda uning hududiy filiallarining elektron reyestrini shakllantirish hamda ularning oʻqitishga sarflangan xarajatlarini qoplab berish tartibini belgilaydi. 2. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi: vakolatli davlat organi — Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi huzuridagi Mahallabay ishlash va tadbirkorlikni rivojlantirish agentligi; vakolatli davlat organining hududiy boshqarmasi — Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi huzuridagi Mahallabay ishlash va tadbirkorlikni rivojlantirish agentligining Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar boshqarmalari; professional taʼlim tashkilotlari (PTT) — yoshlar va xotin-qizlar kasb-hunar hamda tadbirkorlikka oʻqitadigan kasb-hunar maktablari, kollejlar va texnikumlar; nodavlat taʼlim tashkilotlari (NTT) — yoshlar va xotin-qizlar kasb-hunar hamda tadbirkorlikka oʻqitiladigan tadbirkorlik subyektlari; elektron reyestr — yoshlar va xotin-qizlarni kasb-hunar hamda tadbirkorlikka oʻqitish dasturlarida ishtirok etuvchi NTT, PTT, Biznes va tadbirkorlik oliy maktabi (keyingi oʻrinlarda — Oliy maktab) hamda uning hududiy filiallari toʻgʻrisidagi toʻliq va aniq maʼlumotlarni oʻzida jamlaydigan elektron axborot tizimi; oʻquv yuklamasi — Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Oliy maktab, Savdo-sanoat palatasi hamda vakolatli davlat organi tomonidan ishlab chiqilib, tasdiqlanadigan kasb-hunar va tadbirkorlikka oʻqitish boʻyicha fanlarning minimal yoʻnalishlari, miqdori va oʻquv soatini oʻzida mujassamlashtirgan qoʻshma yoʻriqnoma; oʻquv dasturi — oʻquv yuklamasi asosida NTT, PTT, Oliy maktab tomonidan ishlab chiqiladigan yoshlar va xotin-qizlarni kasb-hunar hamda tadbirkorlikka oʻqitish boʻyicha fanning mazmuni va oʻtilish tartibi, oʻquvchilar tomonidan oʻzlashtirilishi lozim boʻlgan bilim va koʻnikmalarning hajmini belgilab beradigan darslar majmuasi; oʻquv kurslari — oʻquv dasturi asosida yoshlar va xotin-qizlarni kasb-hunar hamda tadbirkorlikka oʻqitish boʻyicha NTT, PTT, Oliy maktab darslari toʻplami; oʻquv kurs tinglovchilari (bitiruvchilari) — oʻquv dasturi asosida kasb-hunar va tadbirkorlikka oʻqitish boʻyicha NTT, PTT, Oliy maktab hamda uning hududiy filiallari tomonidan tashkil etilgan oʻquv kurslarida tahsil olayotgan (bitirgan) yoshlar va xotin-qizlar; sertifikat — NTT, PTT, Oliy maktab hamda uning hududiy filiallari tomonidan tashkil etilgan oʻquv kurslarini muvaffaqiyatli bitirib, yakuniy imtihon natijalariga koʻra 71 va undan yuqori ball toʻplagan bitiruvchilarga mazkur Nizomga 1-ilova qilingan namuna asosida taqdim etiladigan malakaviy hujjat; kompensatsiya — elektron reyestrga kiritilgan, sertifikatga ega boʻlgan oʻquv kurslari bitiruvchilarini kasb-hunar hamda tadbirkorlikka oʻqitgan NTT, PTT, Oliy maktab hamda uning hududiy filiallariga sarflangan xarajatlarning 70 foizini, biroq sertifikatga ega boʻlgan har bir bitiruvchiga bir marta 1 million soʻmdan oshmagan qismini qoplash maqsadida toʻlanadigan mablagʻ; mikrokredit — reyestrga kiritilgan taʼlim tashkilotlarida oʻquv kurslarini muvaffaqiyatli bitirib, sertifikatga ega bitiruvchilarga “Mikrokreditbank” ATB va AT Xalq banki tomonidan ajratiladigan imtiyozli mikrokreditlar. 3. Yoshlar va xotin-qizlarni kasb-hunar hamda tadbirkorlikka oʻqitish dasturlarida ishtirok etuvchi NTT, PTT, Oliy maktab hamda uning hududiy filiallarining elektron reyestrini shakllantirish, ularning oʻqitishga sarflangan xarajatlarini kompensatsiya qilish Nizomga 2-ilovadagi sxemaga muvofiq amalga oshiriladi. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan hududlarda faoliyat yuritayotgan NTT va PTT, Oliy maktab tomonidan uning hududiy filiallari roʻyxati har yili 1-dekabrga qadar vakolatli davlat organiga koʻrib chiqish va elektron reyestrga kiritish uchun taqdim etiladi. 5. Roʻyxatda quyidagi maʼlumotlar aks ettiriladi: STIR raqami; nodavlat taʼlim xizmatlarini koʻrsatish faoliyati boʻyicha litsenziya yoki xabarnoma qabul qilinganligi toʻgʻrisidagi tasdiqnoma rekvizitlari; oʻquv kurslarining yoʻnalishlari; oʻquv kurslarini olib boradigan oʻqituvchi, usta va murabbiylar soni (sohalar kesimida); oʻquv va dars jarayonlarini tashkil etish uchun sinfxonalar, mashgʻulot xonalari va boshqa zarur ishlab chiqarish maydonlarining mavjudligi; oʻquv kurslarining umumiy joy oʻrinlari; oʻquv jihozlari va boshqa zarur vositalar bilan taʼminlanganligi; mavjud filiallari va ularning manzillari (mavjud boʻlsa); xalqaro tashkilotlar tomonidan berilgan sertifikatlari (mavjud boʻlsa). 6. NTT va PTTlar Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligiga, Oliy maktab hududiy filiallari Oliy maktabga elektron reyestrga kiritish, yoshlar va xotin-qizlarni kasb-hunar hamda tadbirkorlikka oʻqitish dasturlarida ishtirok etish uchun har yili 1-noyabrga qadar ariza taqdim etadi. 7. NTT, PTT, Oliy maktab hamda uning hududiy filiallari elektron reyestrga kirishlari uchun mazkur Nizomning 4 va 5-bandlarida nazarda tutilgan talablarga javob berishlari kerak. Mazkur talablar taʼminlanmagan taqdirda, ushbu NTT, PTT, Oliy maktab hamda uning hududiy filiallari elektron reyestrga kiritilmaydi hamda vakolatli davlat organi tomonidan ikki ish kuni ichida bu haqda tegishligi boʻyicha Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligiga, Oliy maktabga yozma yoki elektron shaklda xabar yuboriladi va taqdim etilgan hujjatlar qaytariladi. Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Oliy maktab bir ish kuni ichida hujjatlar qaytarilganligi toʻgʻrisida tegishli NTT, PTT, Oliy maktab hududiy filiallarini xabardor qiladi. NTT, PTT, Oliy maktab hududiy filiallari xabarnoma olingan kundan boshlab uch ish kuni ichida kamchiliklar bartaraf etilib, mazkur Nizomning 4 va 5-bandlarida nazarda tutilgan talablarga muvofiq tegishli maʼlumotlar va hujjatlar taqdim etilgandan soʻng tegishli tartibda Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Oliy maktab ularning maʼlumotlari hamda roʻyxatini ikki ish kuni ichida takroran vakolatli davlat organiga kiritishi mumkin. Takroran taqdim etilgan hujjatlar vakolatli davlat organi tomonidan ushbu Nizomning 4 va 5-bandlarida nazarda tutilgan talablar asosida qayta koʻrib chiqiladi. 8. Vakolatli davlat organiga taqdim etilgan maʼlumot va hujjatlarning haqqoniyligi uchun Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Oliy maktab va uning hududiy filiallari, PTT hamda NTTlar rahbarlari shaxsan masʼul hamda javobgar hisoblanadi. NTT, PTT, Oliy maktab hamda uning hududiy filiallarining mazkur Nizomning 4 va 5-bandlarida nazarda tutilgan talablarga muvofiqligi yoki muvofiq emasligi, shuningdek, taqdim etilgan maʼlumotlarning haqqoniyligi zarur hollarda, vakolatli davlat organi xamda uning hududlardagi boshqarmalari masʼul xodimlari tomonidan bevosita joyiga chiqqan holda oʻrganilishi mumkin. 9. Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Oliy maktab tomonidan taqdim etilgan roʻyxatni koʻrib chiqish va umumlashtirish asosida har yili 1-yanvarga qadar vakolatli davlat organi tomonidan NTT, PTT, Oliy maktab hamda uning hududiy filiallarining elektron reyestri shakllantiriladi. Elektron reyestr “Onlayn mahalla” platformasiga joylashtiriladi. Elektron reyestrga Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Oliy maktabning taklifiga koʻra vakolatli davlat organi tomonidan oʻzgartirish kiritilishi mumkin. Ushbu elektron reyestrga kiritilmagan va NTTlarning nodavlat taʼlim xizmatlarini koʻrsatish faoliyati boʻyicha litsenziya yoki xabarnoma qabul qilinganligi toʻgʻrisidagi tasdiqnoma rekvizitlari mavjud boʻlmagan tashkilotlarga kompensatsiya mablagʻlari oʻtkazib berilmaydi. 10. Zarur hollarda, elektron reyestrga kiritilgan maʼlumotlar manfaatdor vazirlik, idora va tashkilotlarning boshqa elektron axborot tizimlari bilan integratsiya qilinishi mumkin. 11. Yoshlar va xotin-qizlarni kasb-hunar hamda tadbirkorlikka oʻqitish, ularning oʻqitishga sarflangan xarajatlarini kompensatsiya qilish 3-ilovada keltirilgan kasblar roʻyxati doirasida amalga oshiriladi. 12. NTT, PTT, Oliy maktab hamda uning hududiy filiallari tomonidan yoshlar va xotin-qizlarni kasb-hunar hamda tadbirkorlikka oʻqitish oʻquv dasturlari va oʻquv kurslari asosida tashkil etiladi. 13. Oʻquv kurslarining umumiy davomiyligi 40 soatdan kam boʻlmagan holda belgilanadi, bunda dars soatlarining taxminan: 70 foiz qismini kasb-hunar va tadbirkorlik asoslarini; 10 foiz qismini tadbirkorlik sohasidagi qonunchilik talablari, tadbirkorlarning huquq va majburiyatlarini; 10 foiz qismini biznes-rejalar tuzish va tadbirkorlik faoliyatini rejalashtirishni; 10 foiz qismini marketing, menejment va tadbirkorlik etikasi, hamkorlar va mijozlar bilan oʻzaro munosabatlarni toʻgʻri yoʻlga qoʻyish, shuningdek, ularga xizmat koʻrsatish va muomala madaniyatini oʻrgatishga qaratish tavsiya etiladi. 14. NTT, PTT, Oliy maktab hamda uning hududiy filiallari oʻquv dasturlari doirasida vakolatli davlat organining hududiy boshqarmasi hamda tinglovchilar bilan tuzilgan uch tomonlama shartnoma va toʻlov asosida oʻqishga qabul qiladi. Uch tomonlama shartnoma yoshlar, xotin-qizlar, vakolatli davlat organining hududiy boshqarmasi va NTT, PTT, Oliy maktab hamda uning hududiy filiallari oʻrtasida mahallada tadbirkorlikni rivojlantirish, aholi bandligini taʼminlash va kambagʻallikni qisqartirish masalalari boʻyicha tuman (shahar) hokimining yordamchisi (keyingi oʻrinlarda — hokim yordamchisi) tavsiyasiga koʻra tuziladi. Bunda yoshlar va xotin-qizlar kasb-hunar va tadbirkorlikka oʻqish istagini bildirib, NTT, PTT, Oliy maktab hamda uning hududiy filiallaridan birini tanlagan holda tavsiya berishni soʻrab hokim yordamchisiga murojaat qiladi. Hokim yordamchisi esa besh ish kuni ichida taʼlim muassasasi bilan uch tomonlama shartnoma tuzilishi uchun vakolatli davlat organining hududiy boshqarmasiga fuqaroning murojaatini ilova qilgan holda oʻzining tavsiyasini yuboradi. Vakolatli davlat organining hududiy boshqarmasi hokim yordamchisining tavsiyasi asosida tegishli NTT, PTT, Oliy maktab hamda uning hududiy filiallari bilan uch tomonlama shartnomani rasmiylashtiradi. 15. NTT, PTT, Oliy maktab hamda uning hududiy filiallarining kasb-hunar yoʻnalishi boʻyicha oʻquv kurslarini yakunlagan ishsiz xotin-qizlar hokim yordamchilari tomonidan vakolatli davlat organining hududiy boshqarmasiga yoʻnaltiradi. Ushbu fuqarolar hududiy vakolatli davlat organining hududiy boshqarmasi tomonidan mavjud boʻsh ish oʻrinlariga joylashtiriladi yoki oʻzini oʻzi band qilishi uchun koʻmaklashiladi. Tadbirkorlik yoʻnalishi boʻyicha oʻquv kurslarini yakunlagan xotin-qizlarga tadbirkorlik subyekti sifatida davlat roʻyxatidan oʻtishidan boshlab, oʻz faoliyatini mustaqil olib borishiga qadar boʻlgan jarayonda hokim yordamchilari tomonidan tizimli ravishda amaliy yordam koʻrsatib boriladi. 16. Oʻquv kurslari yuqori malaka va tajribaga ega mutaxassislar, oʻqituvchilar, ustalar va murabbiylar tomonidan zamonaviy texnologiyalardan keng foydalanilgan holda anʼanaviy usulda olib boriladi. 17. NTT, PTT, Oliy maktab hamda uning hududiy filiallari tomonidan tinglovchilarning oʻquv jarayonida ishtirok etishlari va davomati muntazam monitoring qilib boriladi. Oʻquv jarayonlari tanlanma asosida vakolatli davlat organining hududiy boshqarmalari tomonidan bevosita joyiga chiqqan holda kuzatib borilishi mumkin. 18. Oʻquv kurslari yakunlanishidan ikki kun oldin NTT, PTT, Oliy maktab hamda uning hududiy filiallari vakolatli davlat organining hududiy boshqarmalariga bitiruvchilarni test sinovidan oʻtkazishni tashkil etish uchun rasmiy xabarnoma taqdim etadi. Oʻquv kurslari yakunlariga koʻra vakolatli davlat organining hududiy boshqarmalari Savdo-sanoat palatasining hududiy boʻlinmalari, Kambagʻallikni qisqartirish va bandlikka koʻmaklashish boʻlimlari vakillarini jalb qilib, tinglovchilar real vaqt (onlayn) rejimida zamonaviy axborot texnologiyalari vositalarini qoʻllagan holda test va imtihon sinovidan oʻtkaziladi. Shuningdek, zarur hollarda tinglovchilardan amaliy imtihonlar ham olinishi mumkin. 19. Testlar, imtihon savolnomalari va amaliy imtihon vazifalari har bir oʻquv kursi yoʻnalishidan kelib chiqqan holda, oʻquv yuklamalari va oʻquv dasturlari talablari asosida vakolatli davlat organi tomonidan Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi xamda Oliy maktab bilan hamkorlikda shakllantiradi. 20. Imtihonlarning eng yuqori bali 100 ball etib belgilanadi. 21. Yakuniy imtihon sinovlari natijasida 71 va undan yuqori ball toʻplagan bitiruvchilarga NTT, PTT, Oliy maktab hamda uning hududiy filiallari tomonidan sertifikat beriladi. 22. Oʻquv kurslarini tamomlagan va sertifikatga ega boʻlgan bitiruvchilar uchun NTT, PTT, Oliy maktabga kasb-hunar hamda tadbirkorlikka oʻqitish boʻyicha oʻquv kurslari qiymatining 70 foizi, biroq sertifikatga ega boʻlgan har bir bitiruvchiga bir marta 1 million soʻmdan ortiq boʻlmagan miqdori vakolatli davlat organining hududiy boshqarmalari tomonidan kompensatsiya qilinadi. Bunda kompensatsiya miqdori NTT, PTT, Oliy maktab oʻquv dasturlari doirasida vakolatli davlat organining hududiy boshqarmasi hamda tinglovchilar oʻrtasida tuzilgan uch tomonlama shartnomada koʻrsatiladi. 23. Oʻquv kurslarini tamomlagan va sertifikatga ega boʻlgan bitiruvchilarga kasb-hunar hamda tadbirkorlikka oʻqitish boʻyicha oʻquv kurslarining tegishli qiymatini qoplab berish uchun NTT, PTT, Oliy maktab hamda uning hududiy filiallari tomonidan vakolatli davlat organining hududiy boshqarmalariga quyidagi hujjatlarni ilova qilgan holda rasmiy murojaat qilinadi: sertifikat olgan bitiruvchilar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; oʻqitish xarajatlari uchun bitiruvchi tomonidan amalga oshirilgan toʻlovni tasdiqlovchi hujjatlar (qogʻoz yoki elektron shaklda) nusxalari (bank tomonidan tasdiqlangan kvitansiya, chek va boshqalar). Agarda mazkur hujjatlar toʻliq taqdim etilmasa, vakolatli davlat organining hududiy boshqarmalari tomonidan tegishli kompensatsiya mablagʻlari oʻtkazib berilmaydi va besh ish kuni ichida bu haqda NTT, PTT, Oliy maktab hamda uning hududiy filiallari yozma yoki elektron shaklda xabardor qilinadi. NTT, PTT, Oliy maktab hamda uning hududiy filiallari kamchiliklar bartaraf etilgandan soʻng takroran murojaat qilishga haqli. Tegishli kamchiliklar bartaraf etilganidan soʻng uch ish kuni ichida vakolatli davlat organi hududiy boshqarmalari tomonidan NTT, PTT, Oliy maktab belgilangan kompensatsiya mablagʻlari oʻtkazib beriladi. Kompensatsiya olish uchun taqdim etilgan hujjatlarning toʻgʻri va haqqoniyligi uchun NTT, PTT, Oliy maktab va uning hududiy filiallarining rahbarlari shaxsan masʼul va javobgar hisoblanadi. 24. Shartnomada belgilangan kompensatsiya mablagʻlari oʻtkazib berilganidan soʻng vakolatli davlat organi va uning hududiy boshqarmalari tomonidan NTT, PTT, Oliy maktab hamda uning hududiy filiallari tomonidan sertifikat olgan bitiruvchilar haqida taqdim qilingan maʼlumotlarning haqiqiy emasligi aniqlangan hollarda, vakolatli davlat organi hududiy boshqarmalaridan olingan kompensatsiya mablagʻlari NTT, PTT, Oliy maktab tomonidan qaytarib beriladi. 25. Vakolatli davlat organiga kompensatsiya uchun Davlat budjetidan ajratiladigan mablagʻlar Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Gʻaznachilik xizmati qoʻmitasida ochiladigan shaxsiy gʻazna hisobvaraqlaridan vakolatli davlat organiga oʻtkazib berish orqali jamlanadi. Vakolatli davlat organining hududiy boshqarmalari soʻrovlariga asosan vakolatli davlat organining mahalliy darajada ochiladigan gʻazna hisobvaraqlariga vakolatli davlat organi tomonidan moliyalashtirib boriladi. 26. Vakolatli davlat organining hududiy boshqarmalari vakolatli davlat organi tomonidan moliyalashtirib boriladigan shaxsiy gʻazna hisobvaraqlarida mavjud mablagʻlar doirasida kompensatsiya mablagʻlarini oʻtkazib berish yuzasidan NTT, PTT, Oliy maktab hamda tinglovchilar bilan uch tomonlama shartnoma tuzadi. 27. Zarur hollarda, vakolatli davlat organining mahalliy darajada tashkil etilgan shaxsiy gʻazna hisobvaraqlaridagi mablagʻlar qoldigʻi vakolatli davlat organi qarori bilan keyinchalik taqsimlash uchun vakolatli davlat organiga qaytariladi. 28. Vakolatli davlat organiga kompensatsiya uchun davlat budjetidan ajratiladigan, joriy yilda foydalanilmagan mablagʻlar Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetiga olib qoʻyilmaydi va ulardan keyingi yilda foydalaniladi. 29. Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Savdo-sanoat palatasi, “Mikrokreditbank” ATB, AT Xalq banki va ularning hududiy boʻlinmalari hamda vakolatli davlat organi yoshlar va xotin-qizlarni kasb-hunar hamda tadbirkorlikka oʻqitish tizimi boʻyicha targʻibot-tashviqot ishlarini amalga oshiradi. 30. Ushbu nizom talablarini buzgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javob beradi. 6. 2-ilovada: a) 2-bandda: toʻrtinchi — toʻqqizinchi xatboshilar quyidagi tahrirda bayon etilsin: “oʻquv yuklamasi — Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiya vazirligi, Oliy maktab, Savdo-sanoat palatasi hamda vakolatli davlat organi tomonidan ishlab chiqilib, tasdiqlanadigan kasb-hunar va tadbirkorlikka oʻqitish boʻyicha fanlarning minimal yoʻnalishlari, miqdori va oʻquv soatini oʻzida mujassamlashtirgan qoʻshma yoʻriqnoma; oʻquv dasturi — oʻquv yuklamasi asosida NTT, PTT, Oliy maktab tomonidan ishlab chiqiladigan yoshlar va xotin-qizlarni kasb-hunar hamda tadbirkorlikka oʻqitish boʻyicha fanning mazmuni va oʻtilish tartibi, oʻquvchilar tomonidan oʻzlashtirilishi lozim boʻlgan bilim va koʻnikmalarning hajmini belgilab beradigan darslar majmuasi; oʻquv kurslari — oʻquv dasturi asosida yoshlar va xotin-qizlarni kasb-hunar hamda tadbirkorlikka oʻqitish boʻyicha NTT, PTT, Oliy maktab darslari toʻplami; oʻquv kurs tinglovchilari (bitiruvchilari) — oʻquv dasturi asosida kasb-hunar va tadbirkorlikka oʻqitish boʻyicha NTT, PTT, Oliy maktab hamda uning hududiy filiallari tomonidan tashkil etilgan oʻquv kurslarida tahsil olayotgan (bitirgan) yoshlar va xotin-qizlar; sertifikat — NTT, PTT, Oliy maktab hamda uning hududiy filiallari tomonidan tashkil etilgan oʻquv kurslarini muvaffaqiyatli bitirib, yakuniy imtihon natijalariga koʻra 71 va undan yuqori ball toʻplagan bitiruvchilarga mazkur Nizomga 1-ilova qilingan namuna asosida taqdim etiladigan malakaviy hujjat; elektron reyestr — yoshlar va xotin-qizlarni kasb-hunar hamda tadbirkorlikka oʻqitish dasturlarida ishtirok etuvchi NTT, PTT, Oliy maktab hamda uning hududiy filiallari toʻgʻrisidagi toʻliq va aniq maʼlumotlarni oʻzida jamlaydigan elektron axborot tizimi”; b) 4-banddagi “NTTlarning” soʻzi “NTT, PTT, Oliy maktab hamda uning hududiy filiallarining” soʻzlari bilan almashtirilsin; v) 5-banddagi “NTTlar” soʻzi “NTT, PTT, Oliy maktab hamda uning hududiy filiallari” soʻzlari bilan almashtirilsin. 7. 3-ilovada: a) 10-bandning ikkinchi xatboshisi chiqarib tashlansin; b) 16-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “16. NNTlar tomonidan olingan asosiy qarz va unga hisoblangan foizlar vakolatli davlat organi hisobvaragʻiga shartnomada koʻrsatilgan muddatlarda qaytariladi. Qaytarilgan mablagʻlar aynan shu maqsadlarda foydalaniladi. Bunda tanlov oʻtkazilib gʻolib aniqlangan kunga qadar vaqtincha boʻsh turgan mablagʻlar tegishli tartibda tijorat banklarining depozitlariga joylashtiriladi”.