Favqulodda vaziyat roʻy berish xavfi yoki favqulodda vaziyat roʻy berganligi haqida xabar berishning avtomatlashtirilgan tizimini rivojlantirish hamda undan samarali foydalanishni tashkil etish toʻgʻrisida
(resolution, 2023-08-11)

Oʻzbekiston Respublikasining “Aholini va hududlarni tabiiy hamda texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish toʻgʻrisida”gi va “Fuqaro muhofazasi toʻgʻrisida”gi qonunlari ijrosini taʼminlash, aholiga favqulodda vaziyat roʻy berish xavfi yoki favqulodda vaziyat roʻy berganligi haqida xabar berishning avtomatlashtirilgan tizimini rivojlantirish hamda undan samarali foydalanishni tashkil etish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Favqulodda vaziyat roʻy berish xavfi yoki favqulodda vaziyat roʻy berganligi haqida xabar berishning avtomatlashtirilgan tizimini rivojlantirish hamda undan samarali foydalanish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin: Favqulodda vaziyat roʻy berish xavfi yoki favqulodda vaziyat roʻy berganligi haqida xabar berishning avtomatlashtirilgan tizimining (keyingi oʻrinlarda — xabar berish tizimi) asosiy maqsad va vazifalari; xabar berish tizimining tarkibi; xabar berish tizimini yaratish, ishga tushirish, saqlash va undan foydalanish tartibi; xabar berish tizimining tayyorligini tekshirish va baholash tartibi. 2. 2023 — 2028-yillarda respublika darajasidagi va mahalliy darajadagi xabar berish tizimini rivojlantirish uchun terminal komplekslarini xarid qilish dasturi 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 3. Quyidagilar xabar berish tizimini yaratish buyurtmachisi etib belgilansin: respublika va mahalliy darajalarda — Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi; lokal darajada — boʻysunuvida favqulodda vaziyat taʼsiri obyekt hududidan tashqariga chiqadigan potensial xavfli obyekt mavjud boʻlgan tashkilotlar; obyekt darajasida — taʼsiri obyekt hududidan tashqariga chiqmaydigan favqulodda vaziyat roʻy berishi mumkin boʻlgan potensial xavfli obyektlar hamda bir vaqtning oʻzida xodimlar va tashrif buyuruvchilarning soni ellik va undan ortiq nafarni tashkil etadigan tashkilotlar. 4. Belgilab qoʻyilsinki: Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi xabar berish tizimini rivojlantirish hamda undan samarali foydalanishni tashkil etish sohasidagi tadbirlarga umumiy rahbarlik qiluvchi va muvofiqlashtiruvchi organ hisoblanadi; lokal va obyekt darajalarida xabar berish tizimini yaratish hamda rivojlantirish boʻyicha barcha texnik, loyihaoldi va loyiha hujjatlari Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi bilan kelishilishi shart. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi: 2023 — 2028-yillarda respublika va mahalliy darajadagi xabar berish tizimini rivojlantirish uchun terminal komplekslarini xarid qilish dasturida tegishli yil uchun belgilangan koʻrsatkichlar oʻz muddatida bajarilishini taʼminlasin; manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda barcha darajalardagi xabar berish tizimlarini yaratish va rivojlantirish boʻyicha amalga oshirilayotgan tadbirlarni hamda ushbu tizimlarning tayyorgarlik holatini bir yilda bir marta oʻrganishni tashkil etsin va natijalari boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga axborot kiritib borsin. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi muassisligidagi “UNICON.UZ” fan-texnika va marketing tadqiqotlari markazi” masʼuliyati cheklangan jamiyati favqulodda vaziyat roʻy berish xavfi yoki favqulodda vaziyat roʻy berganligi haqida xabar berishning axborot tizimlari, maʼlumotlar bazalari, loyiha hujjatlari, shu jumladan, texnik topshiriq va texnik iqtisodiy hisoblarni hamda apparat-dasturiy tizim va texnik vositalarni ishlab chiqish hamda joriy etish boʻyicha yagona integrator etib belgilansin. 7. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari: favqulodda vaziyat roʻy berish xavfi toʻgʻrisida yoki favqulodda vaziyat roʻy berganligi haqida aholiga oʻz vaqtida xabar berishni va axborot uzatishni taʼminlasin; aholini xabardor qilish va aholiga axborot uzatishning maxsus texnik vositalarini oʻrnatish uchun joylar, shuningdek, ommaviy axborot vositalarida efir vaqti ajratilishida Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligiga koʻmaklashsin. 8. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Favqulodda vaziyatlar xavfi yoki sodir boʻlganligi haqida Oʻzbekiston Respublikasi aholisiga xabar berish va maʼlumot (axborot) yetkazishning avtomatlashtirilgan tizimini yaratish va rivojlantirish toʻgʻrisida” 2017-yil 8-avgustdagi 601-son qarori oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 9. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi favqulodda vaziyatlar vaziri A.X. Qoʻldoshev va Oʻzbekiston Respublikasi raqamli texnologiyalar vaziri Sh.X. Shermatov zimmasiga yuklansin. 1. Mazkur Nizom favqulodda vaziyat roʻy berish xavfi yoki favqulodda vaziyat roʻy berganligi haqida xabar berishning avtomatlashtirilgan tizimining asosiy maqsadi va vazifalari, tarkibi, uni yaratish (ishga tushirish), saqlash, undan foydalanish hamda tayyorligini baholash tartibini belgilaydi. 2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: favqulodda vaziyat roʻy berish xavfi yoki favqulodda vaziyat roʻy berganligi haqida xabar berishning avtomatlashtirilgan tizimi — favqulodda vaziyat roʻy berish xavfi yoki favqulodda vaziyat roʻy berganligi haqidagi maʼlumotlarni toʻplash, saqlash, ularga ishlov berish va ularni tarqatish, shuningdek, favqulodda vaziyatlarda aholining harakat qilish va muhofaza usullari, yuzaga kelgan vaziyat toʻgʻrisida aholiga xabar berish va maʼlumotlarni yetkazishda barcha jarayonlarni real vaqt koʻlamida monitoring qilish dasturiy-texnik vositalari majmui; maʼlumotlar markazi — favqulodda vaziyat roʻy berish xavfi yoki favqulodda vaziyat roʻy berganligi haqidagi maʼlumotlarni qabul qilish, toʻplash, saqlash, ularga ishlov berish va ularni tarqatish xizmati; terminal kompleksi — maʼlumotlarni qabul qilish, ularga ishlov berish hamda audio va vizual xabarlarni aks ettirish, shuningdek, odamlar ommaviy yigʻiladigan joylardagi holat haqidagi maʼlumotlarni axborot markaziga axborotlashtirish vositalari orqali qabul qilish va tarqatish vositalari; oxirgi qurilmalar — ruporlar, elektrosirenalar, ovoz chiqaruvchi karnaylar va boshqalar; ogohlantirish signali — Favqulodda vaziyatlarning oldini olish va bunday vaziyatlarda harakat qilish davlat tizimi tomonidan aholiga tabiiy va texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlarda xabar berish hamda fuqaro muhofazasi tadbirlarini oʻtkazish davrida fuqaro muhofazasi organlari va kuchlarini xabardor etishda qoʻllaniladigan signal; shoshilinch xabar — favqulodda vaziyat roʻy berish xavfi yoki favqulodda vaziyat roʻy berganligi haqida hamda ushbu vaziyatlarda toʻgʻri harakat qilish qoidalari va muhofaza qilish usullari toʻgʻrisida xabar berish tizimlari orqali aholiga uzatilishi mumkin boʻlgan maʼlumot (axborot)lar; favqulodda vaziyatlarda xabar berish hududi — odamlarning hayoti va sogʻligʻiga bevosita tahdid soladigan tabiiy va texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlar roʻy berish xavfi mavjud boʻlgan hudud. 3. Favqulodda vaziyat roʻy berish xavfi yoki favqulodda vaziyat roʻy berganligi haqida xabar berishning avtomatlashtirilgan tizimi (keyingi oʻrinlarda — xabar berish tizimi) respublika, mahalliy, lokal va obyekt darajalariga ega. 4. Xabar berish tizimining asosiy maqsadi — aholini hamda Favqulodda vaziyatlarning oldini olish va bunday vaziyatlarda harakat qilish davlat tizimini (keyingi oʻrinlarda — FVDT) favqulodda vaziyat roʻy berishi xavfi yoki favqulodda vaziyat roʻy berganligi toʻgʻrisida ishonchli va tezkor maʼlumotlar bilan taʼminlashdan iborat. 5. Quyidagilar xabar berish tizimining asosiy vazifalari hisoblanadi: favqulodda vaziyat roʻy berish xavfi yoki favqulodda vaziyat roʻy berganligi haqida maʼlumotlarni toʻplash, saqlash, ularga ishlov berish va ularni yetkazish texnologik jarayonini avtomatlashtirish; dasturiy taʼminot va texnik qurilmalar orqali FVDT tarkibiga kiruvchi davlat organlari va boshqa tashkilotlarga hamda aholiga shoshilinch xabar berish, shuningdek, yuzaga kelgan vaziyat boʻyicha tezkor maʼlumotlarni va fuqaro muhofazasi signallarini avtomatlashtirilgan holda yetkazish; odamlar koʻp yigʻiladigan joylarda xabar berish tizimiga ulangan terminal komplekslarining dasturiy taʼminoti orqali video yoki audio tarzda roʻy berishi mumkin boʻlgan yoki roʻy bergan favqulodda vaziyatda toʻgʻri harakat qilish tartibi va muhofazalanish usullari boʻyicha maʼlumotlarni yetkazish. 6. Xabar berish tizimi darajasiga koʻra quyidagilarga shoshilinch xabar berishni, shuningdek, fuqaro muhofazasi signallari hamda tezkor maʼlumotlar yetkazilishini taʼminlaydi: a) respublika darajasidagi xabar berish tizimi: FVDT funksional va hududiy quyi tizimlari rahbarlariga; hududiy Favqulodda vaziyatlar boshqarmalariga; FVDT va davlat boshqaruvi organlarining yagona navbatchi-dispetcherlik xizmatlariga; respublikaning barcha aholisiga; b) mahalliy darajadagi xabar berish tizimi: FVDT hududiy quyi tizimining boshqaruv organlari va xizmatlari rahbarlari hamda kuchlariga; tuman va shahar favqulodda vaziyatlar boʻlimlariga; tegishli ravishda Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri aholisiga; v) lokal darajadagi xabar berish tizimi: tegishli mahalliy darajadagi axborot markazlariga; favqulodda vaziyat zonasida joylashgan aholiga; avariya yoki favqulodda vaziyat roʻy bergan obyektning ixtisoslashtirilgan qutqaruv boʻlinmalariga; g) obyekt darajasidagi xabar berish tizimi — ushbu obyekt ishchilariga. 7. Shuningdek, xabar berish tizimlari respublika, mahalliy va obyekt axborot markazlari, terminal komplekslari va tarqalgan avtomatlashtirilgan quyi boʻgʻimlaridan iborat boʻladi. Respublika axborot markazi — Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligining Favqulodda vaziyatlarda harakat qilish va boshqarish respublika milliy markazida tashkil etiladi. Ushbu markaz rejalashtirish va axborot operatsiyalarini amalga oshirish, quyi axborot markazlari faoliyatini nazorat qilish, maʼlumotlarni tahlil qilish, respublika darajasidagi xabar berish tizimining faoliyatini nazorat qilish uchun moʻljallangan. Mahalliy axborot markazi — hududiy favqulodda vaziyatlar boshqarmalarida tashkil etiladi. Ushbu markaz rejalashtirish va axborot operatsiyalarini amalga oshirish, javobgarlik hududidagi terminal komplekslarining translyatsiyalarini boshqarish, maʼlumotlarni tahlil qilish, mahalliy darajadagi xabar berish tizimining faoliyatini nazorat qilish uchun moʻljallangan. Obyekt axborot markazi — taʼsiri obyekt hududidan tashqariga chiqmaydigan favqulodda vaziyat roʻy berishi mumkin boʻlgan potensial xavfli obyektlar hamda bir vaqtning oʻzida xodimlar va tashrif buyuruvchilarning soni ellik va undan ortiq nafarni tashkil etadigan tashkilotlarda tashkil etiladi. Ushbu markaz axborot operatsiyalarini amalga oshirish, javobgarlik hududidagi terminal komplekslarning translyatsiyalarini boshqarish, obyekt darajasidagi xabar berish tizimining faoliyatini nazorat qilish uchun moʻljallangan. Potensial xavfli obyektlarning obyekt axborot markazi texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga muvofiq zarar yetishi mumkin boʻlgan zonalardagi aholiga xabar berish va maʼlumot yetkazishni taʼminlashi kerak. 8. Terminal komplekslarining tarkibiga ular oʻrnatilgan joylarga koʻra quyidagilar kiradi: axborot tablosi, oʻtuvchi yozuvlar qurilmasi, tovushni kuchaytiruvchi vositalar, videokuzatuv kameralari, radiatsion va kimyoviy nazorat vositalari va boshqalar. 9. Tarqalgan avtomatlashtirilgan quyi tizimlar axborot markazlari va terminal komplekslari orasida uygʻunlikni taʼminlash uchun moʻljallangan boʻlib, ommaviy axborot yetkazish, kuzatish va maʼlumot toʻplash, aloqa va axborot uzatish, axborot xavfsizligi, radiatsion va kimyoviy nazorat, tovushli signal va maʼlumotlarni uzatish, xabar berish tizimini boshqarish va nazorat qilish hamda boshqa quyi tizimlarini oʻz ichiga oladi. 10. Xabar berish tizimi ushbu Nizomga 1-ilovaga muvofiq tashkiliy-funksional tuzilma asosida yaratiladi (rivojlantiriladi). 11. Respublika va mahalliy darajadagi xabar berish tizimlari — Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligining budjet mablagʻlari doirasida, budjetdan tashqari mablagʻlari hamda xalqaro moliya institutlarining grant mablagʻlari va qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari bilan hamkorlikda yaratiladi va saqlanadi. 12. Lokal darajadagi va obyekt darajasidagi xabar berish tizimlari — tashkilotlarga ajratilgan davlat budjeti mablagʻlari, doirasida, budjetdan tashqari mablagʻlar hamda xalqaro moliya institutlarining grant mablagʻlari va qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan yaratiladi va saqlanadi. 13. Oʻzbekiston Respublikasi hududida faoliyatni amalga oshiruvchi tashkilotlar Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligining soʻrovlari boʻyicha respublika darajasidagi, mahalliy va lokal darajadagi xabar berish tizimi qurilmalarini montaj qilish uchun xonalar, maydonlar, antenna-machta qurilmalari va boshqa obyektlarni taqdim etilishida, shuningdek, oʻz hududlarida oʻrnatilgan xabar berish tizimi qurilmalarining saqlanishida amaliy yordam koʻrsatadilar. 14. Xabar berish tizimi faoliyati uchun moʻljallangan bogʻlovchi liniyalar va maʼlumotlarni uzatish kanallari Oʻzbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi tomonidan ustuvor tartibda telekommunikatsiya xizmat tariflarini kamaytirish boʻyicha tashkilotning imtiyozini hisobga olgan holda, shartnoma asosida taqdim etiladi. Bunda Oʻzbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligining tasarrufida xabar berish tizimi mavjud boʻlgan tashkilotlar bilan shartnoma tuzgan tegishli boʻlinmalariga shartnoma shartlariga muvofiq bogʻlovchi liniyalar va maʼlumotlarni uzatish kanallarining sozligi uchun toʻliq javobgarlik yuklanadi. 15. Respublika darajasidagi, mahalliy va lokal darajadagi xabar berish tizimlarini foydalanishga qabul qilish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi tomonidan ishlab chiqiladi. 16. Mahalliy va lokal darajadagi hamda obyekt darajasidagi xabar berish tizimlaridan foydalanish toʻgʻrisidagi nizomlar ushbu Nizom asosida ishlab chiqiladi va tegishli fuqaro muhofazasi boshliqlari tomonidan tasdiqlanadi. 17. Respublika darajasidagi, mahalliy va lokal darajadagi hamda obyekt darajasidagi xabar berish tizimlari favqulodda vaziyat roʻy berishi xavfi yoki favqulodda vaziyat roʻy berganda: respublika darajasida — Oʻzbekiston Respublikasi Fuqaro muhofazasi boshligʻi qaroriga va Oʻzbekiston Respublikasi favqulodda vaziyatlar vaziri buyrugʻiga muvofiq; mahalliy darajada — Oʻzbekiston Respublikasi favqulodda vaziyatlar vazirining buyrugʻiga yoki Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, Toshkent shahri hamda tumanlar (shaharlar) fuqaro muhofazasi boshliqlari qarorlariga muvofiq; lokal darajada — tasarrufida lokal darajadagi xabar berish tizimi mavjud boʻlgan tashkilot rahbariyati qaroriga muvofiq; obyekt darajasida — tasarrufida obyekt darajasidagi xabar berish tizimi mavjud boʻlgan obyekt rahbariyati qaroriga muvofiq ishga tushiriladi. Lokal darajadagi va obyekt darajasidagi xabar berish tizimlari Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri, Favqulodda vaziyatlar boshqarmalari boshliqlari buyruqlariga asosan ishga tushirilishi mumkin. 18. FVDT kundalik boshqaruv organlarining navbatchilari (navbatchi-dispetcherlari) tizimida xabar berish signallarini yoki shoshilinch xabarlarni olishi bilan ularning olganligini tasdiqlaydi va zudlik bilan favqulodda vaziyat roʻy berishi mumkin boʻlgan yoki roʻy bergan hududlarning yuqori turuvchi davlat boshqaruvi organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlarning rahbarlariga, shuningdek, FVDTning tegishli darajalardagi boshqaruv organlariga yetkazadi. 19. Barcha darajadagi xabar berish tizimlari orqali favqulodda vaziyatlar toʻgʻrisida xabar berish, maʼlumotlar va signallar uzatish avtomatik, avtomatlashtirilgan yoki qoʻlda ishlatish rejimlarida amalga oshirilishi mumkin. Avtomatik ish rejimida xabar berish tizimiga bogʻlangan monitoring kuzatish qurilmalari orqali toʻgʻridan-toʻgʻri xavfli tabiat hodisalari yoki gidrotexnika inshootlarida sodir boʻlishi mumkin boʻlgan hodisalar toʻgʻrisidagi signallarga muvofiq tizimga oldindan kiritilgan ssenariy dasturlariga asosan faollashib, tizimdan foydalanish (ishga tushirish) navbatchi-dispetcherlik xizmatlari navbatchilarining ishtirokisiz amalga oshiriladi. Avtomatlashtirilgan ish rejimida xabar berish tizimini ishga tushirish buyruq va koʻrsatmalar asosida navbatchi-dispetcherlik xizmatining ushbu tizimni ishga tushirish huquqiga ega boʻlgan navbatchilari tomonidan amalga oshiriladi. Qoʻlda ishga tushirish rejimida potensial xavfli obyektlarda oʻrnatilgan xabar berish tizimining oxirgi qurilmalari obyekt rahbarining buyruq va koʻrsatmalariga asosan navbatchi-dispetcherlik xizmati navbatchilari tomonidan boshqariladi. Avtomatik ish rejimi barcha darajadagi xabar berish tizimining asosiy rejimi hisoblanadi. Navbatchi-dispetcherlik xizmati mavjud boʻlgan obyektlarda xabar berish tizimlarining avtomatlashtirilgan rejimda ishlashiga ruxsat beriladi. 20. Xabar berish signallari va favqulodda vaziyat toʻgʻrisidagi holat haqidagi axborot aholiga fuqaro muhofazasining “Diqqat hammaga!” signalini berish orqali yetkaziladi. Bunda elektrosirenalar va ruporli ovoz kuchaytirgichlar orqali 3 daqiqagacha ogohlantiruvchi signallar uzatiladi. 21. Ogohlantirish signallaridan soʻng televideniye va radiokanallar hamda internet tarmoqlari orqali yuzaga kelgan favqulodda vaziyatlar toʻgʻrisidagi maʼlumot (axborot)lar 5 daqiqadan koʻp boʻlmagan video va audio yoki matn koʻrinishida efirga uzatiladi. 22. Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi va uning hududiy boshqarmalarining axborot markazlari tomonidan xabar berish signallari va favqulodda vaziyatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar toʻgʻridan-toʻgʻri FVDT tarkibiga kiruvchi vazirlik va idoralarning rahbariyati va kundalik boshqaruvdagi navbatchi-dispetcherlik xizmatlariga ovozli yoki SMS koʻrinishida xabar berish tizimi orqali uzatiladi. 23. Xabar berish va fuqaro muhofazasi signallari hamda favqulodda vaziyatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni uzatishda ularning uch marta takrorlanishiga ruxsat beriladi (mobil aloqa operatorlari tizimlari uchun xabarni uzatishni takrorlash oldingi xabarni uzatish tugallangandan soʻng amalga oshiriladi). 24. Hududlarda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan haqiqiy va prognoz qilinayotgan favqulodda vaziyatlar toʻgʻrisidagi maʼlumot (axborot)larni aholiga yetkazish uchun video va audio, shuningdek, matn va grafik koʻrinishidagi xabarlar Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligining matbuot xizmati hamda Milliy teleradiokompaniya bilan hamkorlikda oldindan yoki yuzaga kelgan vaziyatdan kelib chiqib tayyorlanadi. 25. Aholiga xabar berish va fuqaro muhofazasi signallari hamda favqulodda vaziyatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar oʻz vaqtida yetkazilishini taʼminlashda quyidagi xabar berish vositalaridan oʻrnatilgan tartibda foydalanishga ham ruxsat beriladi: elektrosirena va ruporli ovoz kuchaytirgichlar; televideniye tarmoqlari; radioeshittirish tarmoqlari; mobil aloqa tarmoqlari; keng formatli monitorlar; Internet jahon axborot tizimi resurslari; mobil harakatlanuvchi texnikalarda baland ovoz chiqaruvchi akustik vositalar va koʻchma xabar berish qurilmalari (xabar berish tizimi qamrab olmagan hududlarda qoʻllanilishi mumkin). 26. Teleradiokompaniya va teleradioeshittirish tarmoqlari orqali translyatsiya qilish uchun navbatchi-dispetcherlik xizmatlarining aholiga xabar berish va favqulodda holat toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni uzatish boʻyicha harakatlari tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi va Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi tomonidan belgilanadi. 27. Oʻzbekiston Respublikasi hududida faoliyat koʻrsatadigan mobil aloqa operatorlari orqali aholiga xabar berish va maʼlumotlarni yetkazish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi va Oʻzbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi tomonidan belgilanadi. 28. FVDT tarkibiga kiruvchi vazirlik va idora rahbarlariga favqulodda vaziyatlar roʻy berish xavfi yoki favqulodda vaziyat roʻy berganligi toʻgʻrisidagi xabarni yetkazish ushbu Nizomga 2-ilovaga muvofiq sxema asosida tashkil etiladi. 29. Tasarrufida xabar berish tizimi mavjud boʻlgan barcha tashkilotlar xabar berish tizimiga foydalanish-texnik xizmat koʻrsatish uchun zarur butlovchi va tarkibiy qismlar zaxirasini yaratadilar. 30. Xabar berish tizimiga aloqa va axborotlashtirish vositalaridan foydalanish, ularni sozlash va xizmat koʻrsatish sohasida faoliyat yurituvchi tashkilotlar oʻrtasida har yili tuziladigan shartnomalar asosida xabar berish tizimi mavjud tashkilotlarga har yili ajratiladigan davlat budjeti mablagʻlari doirasida texnik xizmat koʻrsatiladi. 31. Tasarrufida xabar berish tizimi qurilmalari mavjud boʻlgan vazirliklar, idoralar va tashkilotlar tomonidan mavjud xabar berish tizimini foydalanishdan chiqarishda, ularni modernizatsiya qilish (rekonstruksiya qilish) ishlari yakunlanib, yangi xabar berish tizimi foydalanishga topshirilgandan keyingina demontaj qilishga ruxsat etiladi. 32. Kundalik faoliyat rejimida terminal komplekslaridan ijtimoiy reklama, reklama-marketing va boshqa ijtimoiy muhim maʼlumotlar translyatsiyasi uchun foydalanish mumkin. Bunda kundalik faoliyat rejimida reklama materiallari translyatsiyasi terminal kompleksi ekranlarida efir vaqtining yetmish besh foizidan ortiq boʻlmagan hajmda qilinishi mumkin. Qolgan vaqtda ularda aholini favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish, fuqaro muhofazasi va yongʻin xavfsizligini taʼminlash sohalarida tayyorlash hamda jamoat tartibini saqlash boʻyicha axborotlar translyatsiya qilinadi. 33. Kuchaytirilgan faoliyat rejimida reklama materiallari translyatsiyasi terminal kompleksi ekranlarida efir vaqtining ellik foizidan ortiq boʻlmagan hajmda translyatsiya qilinishi mumkin. Qolgan vaqtda ular orqali aholiga yuzaga kelayotgan vaziyat toʻgʻrisida axborotlar, favqulodda vaziyatlarning oldini olish yoki oqibatlarini kamaytirish boʻyicha tavsiyalar, aholining hamda kuch va vositalarning toʻgʻri harakat qilishi boʻyicha maʼlumotlar translyatsiya qilinadi. 34. Favqulodda vaziyat rejimida efirning toʻliq vaqtidan favqulodda vaziyat roʻy berganligi toʻgʻrisida aholiga xabar berish va yuzaga kelgan vaziyatda toʻgʻri harakat qilish boʻyicha maʼlumotlarni translyatsiya qilish uchun foydalaniladi. 35. Lokal darajadagi va obyekt darajasidagi xabar berish tizimlarini ishlatish, ulardan foydalanish va texnik xizmat koʻrsatish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi bilan kelishilgan holda tashkilotlar tomonidan ishlab chiqiladi va tasdiqlanadi. 36. Xabar berish tizimlari tayyorligini nazorat qilish maqsadida quyidagi turdagi tekshirishlar tashkil etiladi: tegishli terminal kosmpleksining oxirgi qurilmalarini ishga tushirgan holda kompleks tekshirish; tegishli terminal kosmpleksining oxirgi qurilmalarini ishga tushirmagan holda texnik tekshirish. 37. Xabar berish tizimlarining tayyorligini kompleks tekshirish Oʻzbekiston Respublikasi Fuqaro muhofazasi boshligʻining aholini va hududlarni favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish, fuqaro muhofazasi va yongʻin xavfsizligini taʼminlash boʻyicha buyrugʻiga asosan amalga oshiriladi. 38. Oʻzbekiston Respublikasi Fuqaro muhofazasi boshligʻi, favqulodda vaziyatlar vaziri, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar, Toshkent shahri hamda tumanlar (shaharlar) hokimlari — fuqaro muhofazasi boshliqlarining qarori yoki buyrugʻi asosida respublika darajasidagi, mahalliy va lokal darajadagi hamda obyekt darajasidagi xabar berish tizimlarining tayyorligi yiliga koʻpi bilan bir marta qoʻshimcha kompleks tekshirilishi mumkin. Bunda telekanallar (radiokanallar) translyatsiyasi faqat Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi bilan kelishilgan holda toʻxtatiladi. 39. Xabar berish tizimlarining tayyorligini kompleks tekshiruvdan oʻtkazishda, aholi kamida bir oy oldin ommaviy axborot vositalarida tegishli eʼlon berish orqali ogohlantirilishi shart. 40. Xabar berish tizimining barcha darajalari tayyorligini kompleks tekshirish har yili bir marta kunduzgi paytda tegishli axborot markazlaridan sinov signallari yoki ovozli xabarlarni yuborish orqali amalga oshiriladi. 41. Respublika xabar berish tizimining tayyorligini kompleks tekshirishda respublika darajasidagi va mahalliy darajadagi, shu jumladan, barcha shahar va tumanlardagi xabar berish tizimlari tekshiriladi. 42. Kompleks tekshirish davomida ushbu Nizomning barcha talablari, shuningdek, tegishli ravishda respublika darajasidagi, mahalliy va lokal darajadagi hamda obyekt darajasidagi xabar berish tizimlari toʻgʻrisidagi nizomlar, shuningdek, texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablarining bajarilishi oʻrganiladi. 43. Respublika darajasidagi va mahalliy darajadagi xabar berish tizimlarining tayyorligini texnik tekshirish Oʻzbekiston Respublikasi favqulodda vaziyatlar vaziri tomonidan tasdiqlangan yillik reja-jadvalga muvofiq amalga oshiriladi. 44. Respublika darajasidagi va mahalliy darajadagi xabar berish tizimlarining tayyorligini texnik tekshirish tegishli ravishda respublika va mahalliy axborot markazlaridan FVDT, uning funksional va hududiy quyi tizimlari tarkibiga kiruvchi tashkilotlar rahbarlarining mobil telefonlariga SMS yoki ovozli xabarlar yuborish hamda ushbu tashkilotlarning navbatchi-dispetcherlik xizmatlarining shahar telefonlariga “Texnik tekshirish” sinov signalini yuborish orqali tashkil etiladi. 45. Respublika darajasidagi va mahalliy darajadagi xabar berish tizimlarining tayyorligini texnik tekshirish doirasida teleradiokompaniyalar tomonidan oldindan tayyorlangan ssenariy dasturlari asosida “Texnik tekshirish” xabarlari efirga uzatiladi (eʼlon qilinadi). Davlatning muhim voqealari toʻgʻrisidagi xabarlarni efirga uzatish, shuningdek, oliy mansabdor shaxslar nutqi vaqtida efirni toʻxtatish orqali texnik tekshirish oʻtkazilishiga yoʻl qoʻyilmaydi. 46. Xabar berish tizimlarining tayyorligi ushbu Nizomga 3-ilovaga muvofiq mezonlar asosida baholanadi. 47. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javob beradilar. Respublika darajasi Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligining Favqulodda vaziyatlarda harakat qilish va boshqarish milliy markazi tarkibiga kiruvchi qurilmalar — AXT, AIJ, BPEHM, TKBQ Mahalliy daraja Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri Favqulodda vaziyatlar boshqarmalarining yagona navbatchi-dispetcherlik xizmati tarkibiga kiruvchi qurilmalar — AXT, AIJ, BPEHM, TKBQ Lokal daraja va obyekt darajasi FVDT tarkibiga kiruvchi vazirlik va idoralarning navbatchi-dispetcherlik xizmati tarkibiga kiruvchi qurilmalar — AXT, AIJ, BPEHM, TKBQ Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi hududiy filiallari Xabar berish tizimining oxirgi qurilmalari Mobil aloqa kompaniyalari Bosqichlar Subyektlar Tadbirlar Muddatlar 1-bosqich FVDT tarkibiga kiruvchi vazirlik va idoralar hamda mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari FVDT boshqaruv organlari va tezkor-boshqaruv organlarining rahbarlari va navbatchi-dispetcherlik xizmatlarining telefon raqamlari (rahbarlar tarkibining mobil telefon raqamlari) oʻzgarganligi toʻgʻrisida Favqulodda vaziyatlar vazirligi va uning hududiy boshqarmalariga yozma ravishda maʼlumot taqdim etadi. Oʻzgarganda darhol Favqulodda vaziyatlar vazirligining Favqulodda vaziyatlarda harakat qilish va boshqarish milliy markazi, hududiy Favqulodda vaziyatlar boshqarmalari Tezkor boshqaruv markazlari FVDT boshqaruv organlari va tezkor-boshqaruv organlarining rahbarlari va navbatchi-dispetcherlik xizmatlarining telefon raqamlari (rahbarlarning mobil telefon raqamlari) oʻzgarganligi toʻgʻrisida xabar berish tizimi apparat-dasturiy vositalaridagi mobil va xizmat telefon raqamlari roʻyxati oʻz vaqtida yangilanishini taʼminlaydi. Maʼlumotlar taqdim etilgan kunida 2-bosqich Favqulodda vaziyatlar vazirligining Favqulodda vaziyatlarda harakat qilish va boshqarish milliy markazi, hududiy Favqulodda vaziyatlar boshqarmalarining Tezkor boshqaruv markazlari Respublika darajasidagi va mahalliy darajadagi xabar berish tizimi vositalari orqali SMS va ovozli xabarlarni (signallarni) FVDT tarkibiga kiruvchi davlat organlari hamda boshqa tashkilotlar rahbarlari va navbatchi-dispetcherlik xizmatlariga yuborishni (dam olish va bayram kunidan qatʼi nazar) texnik jihatdan tekshiradi. Har chorakning birinchi oyi 5-sanasida FVDT tarkibiga kiruvchi vazirlik va idoralar hamda mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari FVDT boshqaruv organlari va tezkor-boshqaruv organlarining rahbarlari va navbatchi-dispetcherlik xizmatlari Favqulodda vaziyatlar vazirligi va uning hududiy boshqarmalari tomonidan xabar berish tizimi orqali kelib tushgan SMS va ovozli xabarlarni tasdiqlaydi. Xabar kelib tushganda darhol 3-bosqich Favqulodda vaziyatlar vazirligining Favqulodda vaziyatlarda harakat qilish va boshqarish milliy markazi, hududiy Favqulodda vaziyatlar boshqarmalarining Tezkor boshqaruv markazlari Respublika darajasidagi va mahalliy darajadagi xabar berish tizimlari orqali favqulodda vaziyat roʻy berish xavfi yoki favqulodda vaziyat roʻy berganligi toʻgʻrisida SMS va ovozli xabarlarni (signallarni) FVDT tarkibiga kiruvchi davlat organlari hamda boshqa tashkilotlar markaziy (boshqaruv) apparatlari rahbarlari va navbatchi-dispetcherlik xizmatlariga yuboradi. Favqulodda vaziyat roʻy berish xavfi yoki roʻy berganligi toʻgʻrisida xabar kelib tushganda darhol FVDT tarkibiga kiruvchi vazirlik va idoralar hamda mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari FVDT boshqaruv organlari va tezkor-boshqaruv organlarining rahbarlari va navbatchi-dispetcherlik xizmatlari Favqulodda vaziyatlar vazirligi va uning hududiy boshqarmalari tomonidan xabar berish tizimi orqali kelib tushgan SMS va ovozli xabarlarni tasdiqlaydi. Xabar kelib tushganda darhol 1. Respublika darajasidagi xabar berish tizimi quyidagi mezonlarga muvofiq boʻlgan taqdirda, “tayyor” deb baholanadi: a) respublika darajasidagi xabar berish tizimi texnik topshiriq hamda loyiha-smeta hujjatlariga muvofiq yaratilgan va foydalanishga topshirilgan boʻlsa; b) respublika hududidagi mavjud mahalliy xabar berish tizimlari loyiha-smeta hujjatlariga muvofiq yaratilgan va foydalanishga topshirilgan hamda respublika darajasidagi xabar berish tizimi bilan bogʻlangan boʻlsa; v) xabar berish tizimining respublika hududida oʻrnatilgan terminal komplekslari loyiha-smeta hujjatlariga muvofiq yaratilgan va foydalanishga topshirilgan hamda tegishli darajadagi xabar berish tizimlariga bogʻlangan boʻlsa; g) respublika darajasidagi va mahalliy darajadagi xabar berish tizimining doimiy tayyorgarligi va ulardan foydalanish toʻgʻrisidagi nizomlar, tizim pasportlari va boshqa belgilangan barcha hujjatlar mavjud boʻlsa; d) respublika darajasidagi xabar berish tizimi orqali axborot markazlari navbatchi-dispetcherlik xizmati tomonidan quyidagilarga favqulodda vaziyatlar roʻy berish xavfi yoki favqulodda vaziyat roʻy berganligi toʻgʻrisida signallar va shoshilinch maʼlumotlarni yetkazish imkoniyati mavjud boʻlsa: Oʻzbekiston Respublikasi Fuqaro muhofazasi boshligʻi va FVDT tarkibiga kiruvchi vazirlik va idoralar rahbarlariga; hududiy favqulodda vaziyatlar boshqarmalari hamda mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlariga; FVDT va fuqaro muhofazasi kuchlariga; Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi aholiga; e) respublika darajasidagi va mahalliy darajadagi xabar berish tizimlari hamda ularning terminal komplekslari tayyorligi muntazam ravishda tekshirib borilsa; j) xabar berish tizimi texnik vositalariga texnik xizmat koʻrsatilsa, foydalanish davrida muddati oʻtgan vositalardagi nosozliklarni taʼmirlash yoki almashtirish oʻz vaqtida amalga oshirilsa; z) respublika aholisining kamida 75 foizi respublika darajasidagi xabar berish tizimi texnik vositalari (elektron sirenalar va kuchli akustik qurilmalar) faoliyat chegaralarida yashasa yoki ijtimoiy faoliyatini amalga oshirsa; i) xabar berish tizimini ishga tushirish uchun masʼul xodimlarning navbatchiligi va ularning kasbiy tayyorgarligi tashkil etilgan boʻlsa; k) xabar berish tizimi tayyorligini tekshirish vaqtida navbatchi xodimlar ishonchli harakat qilsa hamda berilgan vazifalarni oʻz vaqtida bajarsa; l) ehtiyojlardan kelib chiqib, statsionar va mobil (tashiladigan va koʻchma) xabar berish tizimi texnik vositalari zaxiralari yaratilgan va soz holda saqlangan hamda ulardan boshqaruv hujjatlari asosida foydalanish rejalashtirilgan boʻlsa; m) respublika darajasidagi va mahalliy darajadagi xabar berish tizimlarini yaratish va takomillashtirish boʻyicha oʻz vaqtida amaliy chora-tadbirlar amalga oshirilgan boʻlsa. 2. Respublika darajasidagi xabar berish tizimi quyidagi mezonlarga muvofiq boʻlgan taqdirda, “cheklangan tayyor” deb baholanadi: a) mazkur Mezonlarning 1-bandi “a”, “g”, “d”, “e”, “m” kichik bandlari bajarilgan boʻlsa; b) respublika hududida barcha mahalliy darajadagi xabar berish tizimlari loyiha-smeta hujjatlariga mos yaratilgan va foydalanishga topshirilgan hamda kamida 75 foizi respublika darajasidagi xabar berish tizimlari bilan integratsiya qilingan boʻlsa; v) xabar berish texnik vositalariga oʻz vaqtida texnik xizmat koʻrsatilgan, nosoz qismlarini almashtirish yoki taʼmirlash ishlari amalga oshirilgan, lekin xizmat muddatini oʻtagan texnik qurilmalar mavjud boʻlsa; g) respublika aholisining kamida 65 foizi respublika darajasidagi xabar berish tizimi oxirgi qurilmalari (elektron sirenalar va kuchli akustik qurilmalar va boshqalar) qamrovi chegaralarida yashasa yoki ijtimoiy faoliyatini amalga oshirsa; d) xabar berish tizimini ishga tushirish uchun masʼul boʻlgan navbatchi xodimlarning navbatchiligi va kasbiy tayyorgarligi tashkil etilgan, lekin FVDT tarkibiga kiruvchi vazirlik va idoralar rahbariyati, fuqaro muhofazasi kuchlarini xabar berish roʻyxati yangilanmagan boʻlsa; e) xabar berish tizimi tayyorligini tekshirish vaqtida masʼul xodim kamchiliklarga yoʻl qoʻysa, noaniq harakat qilsa va berilgan vazifalarni muddatidan kechikib bajarsa. 3. Respublika darajasidagi xabar berish tizimi mazkur Mezonlarning 2-bandida belgilangan mezonlarga muvofiq boʻlmagan taqdirda, “tayyor emas” deb baholanadi. 4. Mahalliy darajadagi xabar berish tizimi quyidagi mezonlarga muvofiq boʻlgan taqdirda, “tayyor” deb baholanadi: a) mahalliy darajadagi xabar berish tizimi texnik topshiriq hamda loyiha-smeta hujjatlariga muvofiq yaratilgan va foydalanishga topshirilgan boʻlsa; b) mahalliy darajadagi xabar berish tizimi respublika darajasidagi xabar berish tizimi bilan bogʻlangan boʻlsa; v) Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Toshkent shahri va viloyatlar hududlarida oʻrnatilgan terminal komplekslari loyiha-smeta hujjatlariga muvofiq yaratilgan va foydalanishga topshirilgan hamda tegishli darajadagi xabar berish tizimiga bogʻlangan boʻlsa; g) Mahalliy darajadagi xabar berish tizimi toʻgʻrisidagi nizom, doimiy tayyorligi va undan foydalanish toʻgʻrisidagi tizim pasportlari va boshqa belgilangan barcha hujjatlar mavjud boʻlsa; d) mahalliy darajadagi xabar berish tizimi orqali axborot markazlari navbatchi-dispetcherlik xizmati tomonidan quyidagilarga favqulodda vaziyatlar roʻy berish xavfi yoki favqulodda vaziyat roʻy berganligi toʻgʻrisida signallar va shoshilinch maʼlumotlarni yetkazish imkoniyati mavjud boʻlsa: tegishli hududning fuqaro muhofazasi boshligʻi va FVDT hududiy quyi tizimi tarkibiga kiruvchi tashkilotlar rahbarlariga; FVDT hududiy quyi tizimi hamda ushbu hududning fuqaro muhofazasi kuchlariga; potensial xavfli obyektlar hududidan tashqarida zarar yetkazuvchi omillar taʼsiri zonalarida yashovchi yoki iqtisodiy faoliyatni amalga oshiruvchi aholining hayoti va sogʻligʻiga zarar yetkazishi mumkin boʻlgan baxtsiz hodisalar toʻgʻrisida (kimyoviy, gidrotexnika inshootlari) xavfli ishlab chiqarish obyektlari rahbarlari va ularning navbatchi-dispetcherlik xizmatlariga; viloyat hududidagi aholiga; e) mahalliy darajadagi xabar berish tizimi va terminal komplekslari tayyorligi muntazam ravishda tekshirib borilsa; j) xabar berish tizimining texnik vositalariga doimiy texnik xizmat koʻrsatilsa, foydalanish davrida muddati oʻtgan vositalardagi nosozliklarni taʼmirlash yoki almashtirish oʻz vaqtida amalga oshirilsa; z) viloyat aholisining kamida 75 foizi mahalliy darajadagi xabar berish tizimi oxirgi qurilmalari (elektron sirenalar va kuchli akustik qurilmalar va boshqalar) faoliyat chegaralarida yashasa yoki ijtimoiy faoliyatini amalga oshirsa; i) xabar berish tizimini ishga tushirish uchun masʼul xodimlarning navbatchiligi va kasbiy tayyorgarligi tashkil etilgan boʻlsa; k) xabar berish tizimi tayyorligini tekshirish vaqtida navbatchi xodimlar ishonchli harakat qilsa hamda berilgan vazifalarni oʻz vaqtida bajarsa; l) ehtiyojlardan kelib chiqib, statsionar va mobil (tashiladigan va koʻchma) xabar berish tizimi texnik vositalarining zaxiralari yaratilgan va soz holda saqlangan hamda ulardan boshqaruv hujjatlar asosida foydalanish rejalashtirilgan boʻlsa; m) mahalliy darajadagi xabar berish tizimini yaratish va takomillashtirish boʻyicha oʻz vaqtida amaliy chora-tadbirlar amalga oshirilgan boʻlsa. 5. Mahalliy darajadagi xabar berish tizimi quyidagi mezonlarga muvofiq boʻlgan taqdirda, “cheklangan tayyor” deb baholanadi: a) mazkur Mezonlarning 1-bandi “a”, “g”, “d”, “e”, “m” kichik bandlari bajarilgan boʻlsa; b) mahalliy darajadagi xabar berish tizimi loyiha-smeta hujjatlariga mos yaratilgan va foydalanishga topshirilgan, lekin respublika darajasidagi xabar berish tizimi bilan integratsiya qilinmagan boʻlsa; v) xabar berish texnik vositalariga oʻz vaqtida texnik xizmat koʻrsatilgan, nosoz qismlarni almashtirish yoki taʼmirlash ishlari amalga oshirilgan, lekin xizmat muddatini oʻtagan texnik qurilmalar mavjud boʻlsa; g) viloyat aholisining kamida 65 foizi mahalliy darajadagi xabar berish tizimi oxirgi qurilmalari (elektron sirenalar va kuchli akustik qurilmalar va boshqalar) qamrovi chegaralarida yashasa yoki ijtimoiy faoliyatini amalga oshirsa; d) xabar berish tizimini ishga tushirish uchun masʼul boʻlgan navbatchi xodimlarning navbatchiligi va kasbiy tayyorgarligi tashkil etilgan, lekin FVDT tarkibiga kiruvchi vazirlik va idoralar rahbariyati, fuqaro muhofazasi kuchlarini xabar berish roʻyxati yangilanmagan boʻlsa; e) xabar berish tizimi tayyorligini tekshirish vaqtida masʼul xodim kamchiliklarga yoʻl qoʻysa, noaniq harakat qilsa va berilgan vazifalarni muddatidan kechikib bajarsa. 6. Mahalliy darajadagi xabar berish tizimi mazkur Mezonlarning 5-bandida belgilangan mezonlarga muvofiq boʻlmagan taqdirda “tayyor emas” deb baholanadi. 7. Lokal darajadagi xabar berish tizimi quyidagi mezonlarga muvofiq boʻlgan taqdirda, “tayyor” deb baholanadi: a) lokal darajadagi xabar berish tizimi texnik topshiriq hamda loyiha-smeta hujjatlariga muvofiq yaratilgan va foydalanishga topshirilgan boʻlsa; b) lokal darajadagi xabar berish tizimi mahalliy darajadagi xabar berish tizimi bilan bogʻlangan boʻlsa; v) Lokal darajadagi xabar berish tizimi toʻgʻrisidagi nizom, doimiy tayyorligi va undan foydalanish boʻyicha tizim pasportlari va boshqa belgilangan barcha hujjatlar mavjud boʻlsa; g) lokal darajadagi xabar berish tizimi orqali axborot markazlari navbatchi-dispetcherlik xizmati tomonidan quyidagilarga favqulodda vaziyatlar toʻgʻrisidagi signallar va shoshilinch maʼlumotlarni yetkazish imkoniyati mavjud boʻlsa: obyekt fuqaro muhofazasi boshligʻi, ishchi-xizmatchilari hamda obyektning favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish kuchlariga; favqulodda vaziyatlarda xabar berish hududidagi tashkilotlar navbatchi-dispetcherlik xizmatlariga; favqulodda vaziyatlarda xabar berish hududida yashovchi aholiga; d) lokal darajadagi xabar berish tizimi va terminal komplekslar tayyorligi muntazam ravishda tekshirib borilsa; e) xabar berish texnik vositalariga texnik xizmat koʻrsatilsa, foydalanish davrida muddati oʻtgan vositalardagi nosozliklarni taʼmirlash yoki almashtirish oʻz vaqtida amalga oshirilsa. j) xabar berish tizimini ishga tushirish uchun masʼul xodimlarning navbatchiligi va kasbiy tayyorgarligi tashkil etilgan boʻlsa; z) xabar berish tizimi tayyorligini tekshirish vaqtida navbatchi xodimlar ishonchli harakat qilsa hamda berilgan vazifalarni oʻz vaqtida bajarsa. 8. Lokal darajadagi xabar berish tizimi quyidagi mezonlarga muvofiq boʻlgan taqdirda, “cheklangan tayyor” deb baholanadi: a) mazkur Mezonlarning 7-bandi “a”, “v”, “g”, “d”, “e” kichik bandlari bajarilgan boʻlsa; b) lokal darajadagi xabar berish tizimi loyiha-smeta hujjatlariga mos yaratilgan va foydalanishga topshirilgan, lekin mahalliy darajadagi xabar berish tizimiga bilan integratsiya qilinmagan boʻlsa; v) xabar berish texnik vositalariga oʻz vaqtida texnik xizmat koʻrsatilgan, nosoz qismlarni almashtirish yoki taʼmirlash ishlari amalga oshirilgan, lekin xizmat muddatini oʻtagan texnik qurilmalar mavjud boʻlsa; g) xabar berish tizimini ishga tushirish uchun masʼul boʻlgan navbatchi xodimlarning navbatchiligi va kasbiy tayyorgarligi tashkil etilgan, lekin FVDT hududiy quyi tizimi xizmatlari (zvenolari)ga, shuningdek, obyekt rahbariyati, ishchi-xizmatchilari va favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish kuchlariga xabar berish roʻyxatlari yangilanmagan boʻlsa; d) lokal darajadagi xabar berish tizimi tayyorligini tekshirish vaqtida masʼul xodim kamchiliklarga yoʻl qoʻysa, noaniq harakat qilsa va berilgan vazifalarni muddatidan kechikib bajarsa. 9. Lokal darajadagi xabar berish tizimi mazkur Mezonlarning 8-bandida belgilangan mezonlarga muvofiq boʻlmagan taqdirda, “tayyor emas” deb baholanadi. 10. Obyekt darajasidagi xabar berish tizimi quyidagi mezonlarga muvofiq boʻlgan taqdirda, “tayyor” deb baholanadi: a) obyekt darajasidagi xabar berish tizimi texnik topshiriq hamda loyiha-smeta hujjatlariga muvofiq yaratilgan va foydalanishga topshirilgan boʻlsa; b) obyekt darajasidagi xabar berish tizimi mahalliy darajadagi xabar berish tizimi bilan bogʻlangan boʻlsa; v) Obyekt darajasidagi xabar berish tizimi toʻgʻrisidagi nizom, doimiy tayyorgarlik va undan foydalanish boʻyicha tizim pasportlari hamda boshqa belgilangan barcha hujjatlar mavjud boʻlsa; g) obyekt darajasidagi xabar berish tizimi orqali quyidagilarga favqulodda vaziyatlar toʻgʻrisidagi signallar va shoshilinch maʼlumotlarni yetkazish imkoniyati mavjud boʻlsa: obyekt fuqaro muhofazasi boshligʻi, ishchi-xizmatchilari hamda favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish kuchlariga; obyekt avariya-qutqaruv va maxsus ishlarni bajaruvchi xizmatlarga; obyektda boʻlib turgan tashrif buyuruvchilarga; d) obyekt darajasidagi xabar berish tizimi va terminal komplekslari tayyorligi muntazam ravishda tekshirib borilsa; e) xabar berish texnik vositalariga texnik xizmat koʻrsatilsa, foydalanish davrida muddati oʻtgan vositalardagi nosozliklarni taʼmirlash yoki almashtirish oʻz vaqtida amalga oshirilsa; j) obyekt ishchi-xizmatchilariga xabar berish tizimining texnik holati “qoniqarli” deb baholangan boʻlsa; z) xabar berish tizimini ishga tushirish uchun masʼul xodimlarning navbatchiligi va ularning kasbiy tayyorgarligi tashkil etilgan boʻlsa; i) xabar berish tizimi tayyorligini tekshirish vaqtida navbatchi xodimlar ishonchli harakat qilsa hamda berilgan vazifalarni oʻz vaqtida bajarsa. 11. Obyekt darajasidagi xabar berish tizimi quyidagi mezonlarga muvofiq boʻlgan taqdirda, “cheklangan tayyor” deb baholanadi: a) mazkur Mezonlarning 10-bandi “a”, “v”, “g”, “d”, “e” kichik bandlari bajarilgan boʻlsa; b) obyekt darajasidagi xabar berish tizimi loyiha-smeta hujjatlariga mos yaratilgan va foydalanishga topshirilgan, lekin mahalliy darajasidagi xabar berish tizimiga bilan integratsiya qilinmagan boʻlsa; v) xabar berish texnik vositalariga oʻz vaqtida texnik xizmat koʻrsatilgan, nosoz qismlarni almashtirish yoki taʼmirlash ishlari amalga oshirilgan, lekin xizmat muddatini oʻtagan texnik qurilmalar mavjud boʻlsa; g) xabar berish tizimini ishga tushirish uchun masʼul boʻlgan navbatchi xodimlarning navbatchiligi va kasbiy tayyorgarligi tashkil etilgan, lekin FVDT hududiy quyi tizimi xizmatlari (zvenolari)ga, shuningdek, obyekt rahbariyati, ishchi-xizmatchilari va favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish kuchlariga xabar berish roʻyxatlari yangilanmagan boʻlsa; d) obyekt darajasidagi xabar berish tizimi tayyorligini tekshirishda vaqtida masʼul xodim kamchiliklarga yoʻl qoʻysa, noaniq harakat qilsa va berilgan vazifalarni muddatidan kechikib bajarsa. 12. Obyekt darajasidagi xabar berish tizimi mazkur Mezonlarning 11-bandida belgilangan mezonlarga muvofiq boʻlmagan taqdirda, “tayyor emas” deb baholanadi. Xarid qilinadigan terminal komplekslari toʻplamlari* shundan: 2023-yilda 2024-yilda 2025-yilda 2026-yilda 2027-yilda 2028-yilda Umumiy soni (hududlar kesimida) 208 18 25 30 40 45 50 Umumiy qiymati** (mln soʻm) 177 840,0 15 390,0 21 375,0 25 650,0 34 200,0 38 475,0 42 750,0