Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2017-12-29)

“Sogʻlom bola yili” Davlat dasturi ijrosini taʼminlash, xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish muassasalarining moddiy-texnika bazasini bosqichma-bosqich mustahkamlash hamda taʼlimning milliy modeli xususiyatlarini hisobga olgan holda ushbu tizimda taʼlim sifati va samaradorligini yanada oshirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Quyidagilar: Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish toʻgʻrisida nizom 1-ilovaga muvofiq; Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimining tashkiliy tuzilmasi 2-ilovaga muvofiq; A. Avloniy nomidagi xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish Markaziy institutining tuzilmasi 3-ilovaga muvofiq; Maktabgacha taʼlim muassasalari xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish Respublika oʻquv-metodika markazining tuzilmasi 4-ilovaga muvofiq; Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish hududiy institutlarining namunaviy tuzilmasi 5-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi tomonidan manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ishlab chiqilgan 2015 — 2018-yillarda xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish taʼlim muassasalarining moddiy-texnika bazasini bosqichma-bosqich mustahkamlash hamda ularda taʼlim sifatini yanada oshirish dasturi (keyingi oʻrinlarda Dastur deb ataladi) quyidagi tarkibda: Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimini yanada takomillashtirish boʻyicha kompleks chora-tadbirlar 6-ilovaga muvofiq; Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish institutlarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash va rivojlantirish boʻyicha chora-tadbirlar 7-ilovaga muvofiq; 2015 — 2018-yillarda xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish taʼlim muassasalarining moddiy-texnika bazasini bosqichma-bosqich mustahkamlashning asosiy parametrlari 7a-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi hamda Moliya vazirligi bilan kelishgan holda ikki oy muddatda xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish taʼlim muassasalari xodimlariga oliy taʼlim muassasalarining tegishli lavozimlari uchun belgilangan mehnatga haq toʻlash miqdorlari va shartlari tatbiq etilishini nazarda tutuvchi mehnatga haq toʻlash miqdorlari hamda shartlarini ishlab chiqsin va tasdiqlasin. Bunda bir nafar oʻqituvchi hisobiga toʻgʻri keladigan tinglovchilar nisbatining cheklangan normativlari oliy taʼlim muassasalari uchun belgilangan bir nafar oʻqituvchi hisobiga talabalar soni nisbatining cheklangan normativlaridan 25 foiz past etib belgilanishi nazarda tutilsin. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari, shu jumladan Investitsiya dasturida koʻzda tutilgan markazlashtirilgan kapital qoʻyilmalar, xorijiy kreditlar va xalqaro grantlar, yuridik va jismoniy shaxslarning homiylik mablagʻlari, shuningdek qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa mablagʻlar Dasturni moliyalashtirishning asosiy manbalari etib belgilansin. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi 2015-yildan boshlab Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti parametrlarida mazkur qarorni amalga oshirish bilan bogʻliq zarur mablagʻlarni nazarda tutsin. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi Moliya vazirligi bilan birgalikda: buyurtmachining hisob-kitoblari asosida 2014-yil uchun Oʻzbekiston Respublikasi Investitsiya dasturi doirasidagi kapital qoʻyilmalar limitlarini qayta taqsimlash hisobiga Dasturda belgilangan qurilish-taʼmirlash ishlari boʻyicha loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqish uchun mablagʻ ajratish masalasini Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Xalqaro moliya institutlari, tashkilotlar hamda donor mamlakatlar bilan hamkorlik qilish, yirik va strategik jihatdan muhim investitsiya loyihalarini amalga oshirish masalalari boʻyicha idoralararo kengashga koʻrib chiqish uchun kiritsin; 2015-yildan boshlab Investitsiya dasturlarini shakllantirishda Dasturda belgilangan tadbirlarning moliyalashtirilishini nazarda tutsin. 6. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari huzuridagi “Yagona buyurtmachi xizmati” injiniring kompaniyalari Dasturda belgilangan qurilish-taʼmirlash ishlari boʻyicha buyurtmachilar etib belgilansin. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi Dasturda belgilangan qurilish-taʼmirlash ishlarini amalga oshirish boʻyicha loyiha-smeta hujjatlarining oʻrnatilgan tartibda davlat ekspertizasidan oʻtkazilishini taʼminlasin, shuningdek buyurtmachilar va pudratchilar oʻrtasidagi shartnoma majburiyatlarining bajarilishi, shu jumladan amaldagi qurilish meʼyorlari va qoidalariga muvofiq obyektlarda bajariladigan loyiha va qurilish-taʼmirlash ishlari sifatiga qoʻyiladigan talablarga qatʼiy rioya etilishi ustidan tizimli monitoring oʻrnatsin. 7. Dasturda belgilangan tadbirlarni oʻz vaqtida va sifatli amalga oshirilishini taʼminlash boʻyicha ishlarni muvofiqlashtirish maqsadida Maxsus ishchi guruh 8-ilovaga muvofiq tarkibda tashkil etilsin. Maxsus ishchi guruhi (A.I. Ikramov): Dastur amalga oshirilishining tizimli monitoringini olib borsin hamda har yarim yil va yil yakunlari boʻyicha bajarilgan ishlar yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga axborot kiritsin; 2015 — 2018-yillarda xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish taʼlim muassasalari moddiy-texnika bazasini bosqichma-bosqich mustahkamlashning asosiy parametrlariga zaruriyat boʻlganda tegishli oʻzgartirishlar kiritsin. 8. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosarlari A. Ikramov va B. Zakirov zimmasiga yuklansin. 1. Mazkur Nizom “Taʼlim toʻgʻrisida” va “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining qonunlariga hamda Vazirlar Mahkamasining “Pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida” 2006-yil 16-fevraldagi 25-son qaroriga muvofiq xalq taʼlimi tizimidagi hududiy boshqaruv organlari, maktabgacha, umumiy oʻrta va maktabdan tashqari taʼlim muassasalarining rahbar, pedagog va boshqa mutaxassis kadrlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishni tashkil etishning asosiy maqsadlari, vazifalari, shakllari, uslublari va tartibini belgilaydi. 2. Xalq taʼlimi tizimidagi rahbar, pedagog va boshqa mutaxassis kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish boʻyicha lavozimlar va mutaxassisliklar nomenklaturasi Xalq taʼlimi vazirligi (keyingi oʻrinlarda “Vazirlik” deb ataladi) tomonidan tasdiqlanadi. 3. Xalq taʼlimi muassasalarining xorijiy davlatlarda taʼlim muassasalarini tamomlagan rahbar va pedagog kadrlari qayta tayyorlash va malaka oshirish tizimida oʻqishga bazaviy maʼlumoti toʻgʻrisidagi hujjati nostrifikatsiyadan oʻtgandan keyin qoʻyiladi. 4. Boshqa vazirliklar va idoralar tasarrufidagi taʼlim muassasalari, nodavlat taʼlim muassasalarining xodimlari xalq taʼlimi tizimidagi qayta tayyorlash va malaka oshirish muassasalari bilan bevosita tuzilgan shartnoma asosida qayta tayyorlash va malaka oshirish kurslaridan oʻtadilar. 5. Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimining tuzilmasi va uni boshqarish quyidagi tamoyillar asosida tashkil etiladi: xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish sifati, oʻquv jarayoniga zamonaviy pedagogik va yangi texnologiyalarni (pedagogik, maxsus, axborot-kommunikatsiya va boshqa texnologiyalarni) joriy etish darajasi monitoringi; xalq taʼlimi xodimlarining kasbiy mahorati va layoqatini oshirish uchun oliy taʼlim muassasalari va boshqa manfaatdor tashkilotlarning kadrlar salohiyati hamda moddiy-texnika bazasidan foydalanish yoʻli bilan qayta tayyorlash va malaka oshirish tizimining imkoniyatlarini kengaytirish. 6. Vazirlik: xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimini takomillashtirishga qaratilgan maqsad va vazifalarni belgilaydi; xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishni amalga oshiruvchi taʼlim muassasalariga umumiy rahbarlik qiladi va ularning faoliyatini muvofiqlashtiradi; oʻquv reja va dasturlarini tasdiqlaydi; xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishni amalga oshiruvchi taʼlim muassasalarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash chora-tadbirlarini koʻradi; xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishni amalga oshiruvchi taʼlim muassasalari roʻyxatini, ular faoliyatini takomillashtirish mexanizmi va usullarini, qayta tayyorlash va malaka oshirish taʼlimi mazmuni va sifatiga qoʻyiladigan davlat talablarini, pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimini takomillashtirish jarayoni samaradorligini aniqlaydigan dinamik koʻrsatkichlarni, qayta tayyorlash va malaka oshirishdan oʻtadigan xodimlarning prognoz kontingentini belgilaydi. 7. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi, Toshkent shahar va viloyatlar xalq taʼlimi boshqarmalari, tuman (shahar) xalq taʼlimi muassasalari faoliyatini metodik taʼminlash va tashkil etish boʻlimlari (keyingi oʻrinlarda “xalq taʼlimi hududiy boshqaruv organlari” deb ataladi), tasarrufida taʼlim muassasalari boʻlgan vazirliklar, idoralar va tashkilotlar, nodavlat taʼlim muassasalari va jismoniy shaxslar xalq taʼlimi muassasalari xodimlarini oʻqitishning buyurtmachisi (matnda keyingi oʻrinlarda “Buyurtmachi” deb yuritiladi) hisoblanadilar. 8. Xalq taʼlimi tizimida A.Avloniy nomidagi Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish markaziy instituti (keyingi oʻrinlarda “Markaziy institut” deb ataladi), Maktabgacha taʼlim muassasalari xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish respublika oʻquv-metodika markazi (keyingi oʻrinlarda “Markaz” deb ataladi) hamda xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish hududiy institutlari (keyingi oʻrinlarda “Hududiy institut” deb ataladi) qayta tayyorlash va malaka oshirish faoliyatini amalga oshiradi. 9. Markaziy institut xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimining bosh taʼlim muassasasi hisoblanadi. Markaziy institut: hududiy institutlar faoliyatini muvofiqlashtiradi hamda xalq taʼlimi xodimlarining kasbiy bilimlari va malakalarini takomillashtirish ishlariga ilmiy-metodik jihatdan rahbarlik qiladi; taʼlim dasturlarining uzluksizligi va izchilligini hisobga olib, ijodiy tafakkurni rivojlantirishga yoʻnaltirilgan oʻqitishning interaktiv metodlaridan foydalangan holda xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish boʻyicha namunaviy oʻquv reja, dastur, oʻquv-metodik va normativ hujjatlarni ishlab chiqadi; qayta tayyorlash va malaka oshirishning samarali shakllarini (uygʻunlashtirilgan, masofadan oʻqitish, oʻqitishning yakka tartibdagi shaklini, “ustoz-shogird” usulini va shu kabilarni) joriy etishning ilmiy-metodik va tashkiliy-metodik asoslarini ishlab chiqadi; taʼlimning ilgʻor shakl va usullari, zamonaviy taʼlim va axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini malaka oshirish jarayoniga joriy etish asosida rahbar, pedagog va boshqa mutaxassis kadrlarning kasbiy bilim, koʻnikma va malakalarini takomillashtirishni amalga oshiradi; pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish sohasidagi xorijiy tajribani, shuningdek eng yaxshi taʼlim muassasalarining yutuqlarini umumlashtirish asosida ilmiy asoslangan innovatsiyalarni joriy etadi. 10. Markaz — maktabgacha taʼlim muassasalarining xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimining asosiy tayanch oʻquv-metodik muassasasi hisoblanadi. Markaz: maktabgacha taʼlim muassasalari rahbar, pedagog va boshqa mutaxassis kadrlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishni tashkil etadi; maktabgacha taʼlim muassasalari rahbar va pedagog kadrlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishning ilmiy-metodik asoslarini ishlab chiqadi; maktabgacha taʼlim muassasalari xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish boʻyicha hududiy institutlarning faoliyatini muvofiqlashtiradi; tegishli yoʻnalishlar boʻyicha qayta tayyorlash va malaka oshirish kurslarining oʻquv reja va dasturlarini ishlab chiqadi. 11. Hududiy institutlar tegishli hududlardagi maktabgacha, umumiy oʻrta va maktabdan tashqari taʼlim muassasalari pedagog va boshqa mutaxassis kadrlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishga qaratilgan oʻquv muassasasi hisoblanib, shu yoʻnalishdagi oʻquv, ilmiy hamda tashkiliy-metodik ishlarni amalga oshiradi. Hududiy institutlar: pedagogika, psixologiya, oʻquv fanlari va ularni oʻqitish metodikasining mamlakatimizdagi va jahondagi eng yangi yutuqlarini muntazam ravishda oʻrganish hamda targʻib qilish, shuningdek zamonaviy axborot va pedagogik texnologiyalarning pedagoglar tomonidan chuqur oʻzlashtirilishini va amaliyotda qoʻllanilishini taʼminlaydi; pedagoglarning oʻz kasbiy malakalarini takomillashtirishga boʻlgan ehtiyojlarini toʻlaroq qondirish maqsadida qayta tayyorlash va malaka oshirishning ilgʻor shakl va usullarini joriy etadi; buyurtmachilar buyurtmalari asosida malaka oshirish va qayta tayyorlash boʻyicha rejalarni shakllantiradi, pedagog kadrlarni hamkorlikda oʻqitish uchun oliy va umumiy oʻrta taʼlim muassasalari, ilmiy-tadqiqot institutlari va markazlari bilan shartnomalar tuzadi; namunaviy oʻquv reja va oʻquv dasturlari asosida ishchi oʻquv reja hamda ishchi oʻquv dasturlarini ishlab chiqadi. 12. Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishning barcha yoʻnalishlari va shakllari boʻyicha ishlab chiqilgan namunaviy oʻquv rejalar va oʻquv dasturlari belgilangan tartibda vazirlik tomonidan tasdiqlanadi. 13. Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va malakasini oshirishning maqsadlari: xodimlarning egallab turgan lavozimlari, mutaxassisligi yoki dars beradigan fanlari boʻyicha kasbiy va pedagogik mahorati doimiy ravishda oʻsib borishini, ularning ilgʻor pedagogik va axborot texnologiyalari, shuningdek oʻqitishning interaktiv usullari boʻyicha kasbiy bilimlari, malaka va koʻnikmalari muntazam ravishda yangilab borilishini taʼminlashdan; ulardagi nazariy bilim va amaliy koʻnikmalarni chuqurlashtirish hamda yangilash, xalq taʼlimining dolzarb muammolari, taʼlimni tashkil etishning yangi tamoyillari, oʻquv-tarbiya jarayonini tashkil etishning zamonaviy usullari, davlat taʼlim standartlari va normativ-huquqiy hujjatlar bilan tanishtirishdan iborat. 14. Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishning asosiy vazifalari: oʻqitishda (dars berishda) kasbiy layoqat va mahoratni yanada oshirish; psixologik-pedagogik tayyorlash hamda nutq madaniyatini oʻrgatish; mustaqil fikrlash koʻnikmalarini singdirish va xodimlarning qobiliyatini rivojlantirish hamda yangi bilimlar berish; ilgʻor pedagogik va axborot texnologiyalari, Internet global tarmogʻi bilan ishlash boʻyicha amaliy koʻnikmalarni shakllantirish; ilmiy-pedagogik ijodkorlik metodologiyasi hamda pedagogika fani va sohasini rivojlantirishning asosiy yoʻnalishlari boʻyicha bilimlarni singdirish; oʻquv-tarbiyaviy va maʼnaviy-axloqiy ishlarni amalga oshirish, nazorat qilish va taʼlim oluvchilar bilimlarini xolisona baholash koʻnikmalarini mustahkamlash; taʼlim jarayonining yuqori samaradorligini taʼminlash, tinglovchilarning tashabbuskorligini, ilmiy tadqiqotlarga intilishini va ijodiy mahoratini ragʻbatlantirish; xalq taʼlimi muassasalari xodimlarining malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash mazmunini takomillashtirish boʻyicha ilmiy-tadqiqot hamda oʻquv-metodik ishlarni olib borish koʻnikmalarini singdirish. 15. Malaka oshirish va qayta tayyorlash sifati xalq taʼlimi xodimlari tayyorgarligining zarur va yetarli darajasi, ulardagi bilim va amaliy mahoratning mazkur kadrlarga qoʻyiladigan malaka talablariga muvofiqligi bilan belgilanadi. Malaka oshirish va qayta tayyorlash kurslaridagi oʻquv jarayoni namunaviy (tayanch) oʻquv rejalar va dasturlar asosida ishlab chiqilgan maqsadli ishchi oʻquv rejalar va ishchi dasturlar asosida amalga oshiriladi. Malaka oshirish va qayta tayyorlash mazmuni va sifatiga qoʻyiladigan talablar tegishli taʼlim dasturlari bilan belgilanadi. 16. Quyidagilar malaka oshirish va qayta tayyorlash boʻyicha taʼlim dasturlari mazmuniga qoʻyiladigan bazaviy talablar hisoblanadi: kasblar va lavozimlarga boʻlgan kasbiy malaka talablariga muvofiqlik; taʼlim va kadrlar tayyorlash sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlarini bilishga, taʼlim turlari va bosqichlari boʻyicha davlat talablari (davlat taʼlim standartlari)ning uzviyligi va uzluksizligini taʼminlashga, tinglovchilarning kasbiy bilimlarini yangilash va chuqurlashtirishga, yangi, qoʻshimcha kasbiy malaka va koʻnikmalarni hosil qilishga, taʼlim-tarbiyaning samarali usullari hamda texnologiyalarini egallash va takomillashtirishga qaratilganlik; zamonaviy axborot texnologiyalaridan foydalana olishni nazarda tutish; davlat talablari hajm va mazmunining qayta tayyorlash va malaka oshirish muddatlariga muvofiqligi. Malaka oshirish (qayta tayyorlash) boʻyicha taʼlim dasturlari tegishli bazaviy maqsadlar va mazmunga mos malaka (bitiruv) ishlari bilan tugallanadi. 17. Xalq taʼlimi xodimlari malakasini oshirish toʻgʻridan toʻgʻri (taʼlim dasturlari boʻyicha oʻqitish) va bilvosita (taʼlim dasturlarisiz oʻqitish) shakllari boʻyicha tashkil etiladi. 18. Xalq taʼlimi xodimlari malakasini oshirishning quyidagi toʻgʻridan toʻgʻri shakllari qoʻllaniladi: malaka oshirish boʻyicha ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasasida (institutda, markazda) oʻqitish; bazaviy taʼlim muassasasida oʻqitish; “Ustoz-shogird” usuli boʻyicha taʼlim muassasasida oʻqitish; mustaqil oʻqib bilim orttirish; masofadan turib amalga oshiriladigan taʼlim; stajirovka shaklida (taʼlim muassasalarida, taʼlimning boshqaruv organlarida, xorijda) tajriba orttirish. 19. Malaka oshirish boʻyicha ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasasida (institut, markaz) oʻqitish — taʼlim muassasalarining yakka tartibdagi topshiriqlari yoki aniq yoʻnaltirilgan dasturlari asosida, taʼlimning tegishli turi oʻquv-tarbiya jarayonining monitoringi natijalarini va kadrlar tayyorlash sifatini hisobga olib Davlat talablariga, shuningdek taʼlimni boshqarish boʻyicha vakolatli davlat organi talablariga muvofiq ishlab chiqilgan fanlar boʻyicha maqsadli kasbiy taʼlim dasturlarini oʻzlashtirish. Malaka oshirish boʻyicha ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasasida oʻqitish 2+2 yoki 3+1 sxemalari boʻyicha (tegishli ravishda 50 yoki 75% — yashash joyi boʻyicha mustaqil ravishda bilim orttirish, 50 yoki 25% — bevosita taʼlim muassasasida) oʻqitish shakllarida ham tashkil etilishi mumkin. Oʻqitishning bunday shakllari axborot uzatishning zamonaviy axborot-kommunikatsiya vositalari va pedagog kadrlarning malakasini oshirish boʻyicha maxsus virtual kurslar mavjud boʻlgan taqdirda qoʻllaniladi. Bazaviy taʼlim muassasasida oʻqitish — Davlat talablariga, tegishli ixtisoslikning pedagog kadrlariga qoʻyiladigan malaka talablariga muvofiq ularning kasbiy bilimlari, malaka va koʻnikmalarini chuqurlashtirish maqsadida qayta tayyorlash va malakasini oshirish uchun bazaviy deb belgilangan taʼlim muassasalarida fanlar boʻyicha maqsadli kasbiy taʼlim dasturlarini oʻzlashtirishdir. Bazaviy taʼlim muassasalarida oʻqitish umumkasbiy va maxsus fanlar boʻyicha xodimlar malakasini oshirishning samarali shakli hisoblanadi, chunki ular tegishli ixtisoslik kadrlarini tayyorlashga ixtisoslashgandir (zarur moddiy-texnik baza bilan jihozlangan, yetarlicha ilmiy-metodik va intellektual salohiyatga ega). Malaka oshirish boʻyicha ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasasi yoki bazaviy taʼlim muassasasida oʻqitish xodim ishlab chiqarishdan ajralgan yoki qisman ajralgan holda amalga oshirilishi mumkin. 20. Ishlab chiqarishdan ajralgan holdagi malaka oshirish xodimlarning oʻz ish joylaridan toʻla ajralgan tarzda malaka oshirish muassasasida taʼlim olishlarini nazarda tutadi. Ishlab chiqarishdan qisman ajralgan holdagi malaka oshirish 2+2 sxemasi boʻyicha (50% bevosita malaka oshirish muassasasida, 50% ish joyida mustaqil tayyorlanish yoʻli bilan) yoki 3+1 sxemasi boʻyicha (25% bevosita malaka oshirish muassasasida, 75% ish joyida mustaqil tayyorlanish yoʻli bilan) amalga oshirilishi mumkin. Malaka oshirishning mazkur shakli xalq taʼlimi xodimlari malakasini oshirish boʻyicha maʼlumotlarni uzatishning zamonaviy axborot-kommunikatsiya vositalari hamda maxsus virtual kurslar mavjud boʻlgan taqdirda qoʻllanadi. Malaka oshirishning bunday shakli masofadan oʻqitish shakli hisoblanib, bunda tinglovchi asosiy ishdan ajralmagan va axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan keng foydalangan holda tegishli oʻquv dasturiga muvofiq malaka oshiradi. 21. Malaka oshirishning masofadan oʻqitish shakli mazkur Nizomning 18, 19 va 20-bandlarida koʻrsatilgan malaka oshirish shakllarining tarkibiy qismi sifatida ham amalga oshirilishi mumkin. 22. Masofadan amalga oshiriladigan taʼlim kursining davomiyligi taʼlim muassasasida oʻqishning tegishli kursi akademik soatlarida belgilanadi, bunda kalendar muddatlar akademik muddatlardan ortiq boʻlishi mumkin. Yangi bilimlarni oʻzlashtirish darajasi masofaviy taʼlimni amalga oshirayotgan malaka oshirish taʼlim muassasasi tomonidan nazorat qilinadi. Masofadan turib amalga oshiriladigan malaka oshirish kursi dasturini toʻliq oʻzlashtirgan va yakuniy attestatsiyadan muvafaqqiyatli oʻtgan tinglovchilarga davlat namunasidagi hujjat (sertifikat) beriladi. 23. “Ustoz-shogird” usuli boʻyicha taʼlim muassasasida oʻqitish — tanlov asosida tanlab olingan, mamlakatda (mintaqada), ilmiy va pedagogik jamoatchilik oʻrtasida oʻzining yuqori natijalari, kasbiy faoliyatining yuqori koʻrsatkichlari, raqobatbardosh kadrlar tayyorlash boʻyicha oʻz maktabi bilan mashhur boʻlgan yuqori malakali pedagog-ustozlar rahbarligida tegishli tipdagi taʼlim muassasalarida fanlar boʻyicha pedagog kadrlarning malakasini maqsadli oshirish. 24. Mustaqil oʻqib bilim orttirish — taʼlimning rahbar, pedagog va mutaxassis kadrlari tomonidan kasb mahoratini oshirishga, kasbiy layoqatini va ilmiy dunyoqarashni kengaytirishga yoʻnaltirilgan boʻlib, ularning oʻz lavozimi va mutaxassisligi boʻyicha yangi bilim, koʻnikma va malakalarni uzluksiz ravishda mustaqil oʻzlashtirishini nazarda tutadi. Mustaqil ravishda bilim olish taʼlim muassasalari (rahbar va pedagog) kadrlari uzluksiz taʼlimining (malaka oshirishining) ajralmas tarkibiy qismidir, u axborot texnologiyalarining egallab olinishini ragʻbatlantiradi. Mustaqil taʼlim, belgilangan tartibda, malaka oshirishning tegishli oʻquv dasturlari boʻyicha amalga oshirilgan boʻlsa, bilimlarning yakuniy nazorati natijalari asosida kadrga malaka oshirish taʼlim muassasasi tomonidan malaka oshirganlik haqida belgilangan namunadagi hujjat (sertifikat) beriladi. Malaka oshirishning ushbu shakli oʻquv dasturini taʼlim oluvchi tomonidan tuzilgan va malaka oshirish taʼlimi muassasasi tomonidan tasdiqlangan yakka tartibdagi reja asosida mustaqil oʻqish vositasida oʻzlashtirishni nazarda tutadi. Mustaqil oʻqib bilim orttirish shaklida malaka oshirish barqaror yuqori professional reytingga ega boʻlgan, zamonaviy axborot texnologiyalari bilan ishlashning amaliy koʻnikmalarini egallagan, oʻzini oʻzi kamol toptirish jarayoniga tanqidiy va ijodiy yondasha oladigan tinglovchilar uchun tavsiya etiladi. 25. Stajirovka shaklida (taʼlim muassasalarida, taʼlimni boshqaruv organlarida, horijda) tajriba orttirish rahbar, pedagog va mutaxassis kadrlarni taʼlim va uni boshqarish sohasidagi fan-texnika taraqqiyotining eng yangi yutuqlari, zamonaviy texnika va texnologiyalar bilan tanishtirishni, rahbarlik salohiyatini oshirishni nazarda tutadi. Stajirovka xizmat safariga yuborish tarzida amalga oshiriladi. Stajirovka tamom boʻlgandan keyin kadrlarga stajirovka muddati koʻrsatilgan holda ularning stajirovkadan oʻtganligi toʻgʻrisida tajriba orttirilgan muassasa rahbarining imzosi va muhri bilan tasdiqlangan maʼlumotnoma beriladi. 26. Taʼlim muassasasida (oliy taʼlim muassasasi, malaka oshirish va qayta tayyorlash taʼlim muassasalari, Respublika taʼlim markazi, pedagogika fanlari ilmiy-tadqiqot instituti va hokazolarda) tajriba orttirish rahbar, pedagog va mutaxassis kadrlarni boshqaruv va taʼlimning zamonaviy yutuqlari, tegishli mutaxassislik boʻyicha rivojlanishning ustuvor yoʻnalishlari, taʼlim innovatsiyalarini joriy etishning samarali usullari bilan tanishtirish maqsadlarini koʻzlaydi. Taʼlimni boshqaruv organlarida tajriba orttirish xodimlarning amaliy koʻnikmalarini mustahkamlaydi va chuqurlashtiradi hamda turli darajadagi rahbar kadrlar malakasini oshirishning samarali shakllaridan hisoblanadi. Taʼlim muassasalari xodimlarining xorijda tajriba orttirishi xorijiy mamlakatlar va xalqaro tashkilotlar tomonidan mamlakatimiz taʼlim tizimini rivojlantirish va takomillashtirishga koʻmaklashish uchun ajratilgan grantlarga muvofiq, shuningdek taʼlimni boshqarish organlari bilan taʼlim muassasalarining oʻzlari oʻrtasida tuzilgan shartnomalar asosida amalga oshiriladi. 27. Malaka oshirish taʼlimi dasturlari asosida tashkil etilgan innovatsion menejment, pedagogik yoki axborot texnologiyalarini oʻzlashtirish kurslarida oʻqish ham xalq taʼlimi xodimlari malakasini oshirishning toʻgʻridan toʻgʻri shakllari tarzida amalga oshiriladi. Ushbu kurslar majburiy boʻlmagani holda taʼlim kadrlarining kasbiy oʻsishiga koʻmaklashadi. Mazkur kurslarning oʻquv dasturlari malaka oshirish taʼlimi oʻquv dasturlarining muayyan qismini (fan bloklari yoki modullarini) qamrab olgan va malaka oshirish taʼlimi muassasasi tomonidan (yoki u bilan hamkorlikda) oʻtkazilgan boʻlsa, kurslarni tamomlagandan keyin berilgan sertifikatlarda koʻrsatilgan oʻqish soatlari hajmi navbatdagi malaka oshirish boʻyicha zarur soatlarning jami hajmiga kiradi (hisobga olinadi). 28. Xalq taʼlimi muassasalari xodimlari malakasini oshirishning bilvosita shakllari quyidagilardan iborat: taʼlim muassasasining ilmiy (pedagogik) kengashi qaroriga binoan ijodiy taʼtil; ochiq oʻquv mashgʻulotlari; ilmiy, ilmiy-metodik va ilmiy-amaliy seminarlarda, konferensiyalarda, avgust oʻqishlarida va shu kabilarda maʼruzalar bilan qatnashish. Ijodiy taʼtil — yangi oʻquv adabiyotlari (darslik yoki oʻquv qoʻllanma) yaratish, zamonaviy pedagogik axborot texnologiyalarini ishlab chiqish va oʻquv-tarbiya jarayoniga joriy etish, pedagoglarning kasbiy faoliyati, yoʻnalishi bilan bogʻliq boʻlgan yirik ilmiy ishni (monografiya, dissertatsiya va hokazolarni) tugallash uchun taʼlim muassasasining ilmiy (pedagogik) kengashi taqdimnomasiga koʻra pedagog kadrlarga beriladigan taʼtil. Ochiq oʻquv mashgʻulotlari — zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, oʻqitishning interaktiv usullari qoʻllanilgan holda akademik guruhlarda jadval boʻyicha oʻtkaziladigan oldindan eʼlon qilingan muammo yoki innovatsiya mavzusi boʻyicha mashgʻulotdir. Ochiq oʻquv mashgʻulotlariga bilimlarning ushbu sohasidagi tajribali pedagoglar, olimlar va mutaxassislar taklif etiladi. Ushbu mashgʻulotlarning sifati taʼlim muassasasining kafedrasida yoki ilmiy (pedagogik) kengashida muhokama qilinadi. Mutaxassislarning ilmiy va ilmiy-metodik seminarlar, konferensiyalar, avgust oʻqishlari va hokazolarda maʼruzalar bilan qatnashishi xalq taʼlimining dolzarb muammolari, shuningdek oʻquv-tarbiya jarayonining yuqori sifatini taʼminlashga yoʻnaltirilgan pedagogika fani va amaliyoti, oʻqitish metodologiyasi va texnologiyasining muhim masalalari boʻyicha ilmiy va ilmiy-metodik maʼruza(axborot)lar bilan chiqishlari orqali taʼminlanadi. 29. Malaka oshirishning bilvosita shakllari (taʼlim dasturlarisiz oʻqitish) boʻyicha malaka oshirgan xalq taʼlimi muassasalarining xodimlariga tegishli mazmundagi maʼlumotnoma beriladi. 30. Malaka oshirishning bilvosita shakllari taʼlim muassasasi xodimining navbatdagi malaka oshirish kursigacha boʻlgan davrda oʻz ustida mustaqil ishlashi natijalarini baholash va uning kasbiy malaka darajasini aniqlashga xizmat qiladi, shuningdek pedagog kadrlarni malaka toifalariga attestatsiya qilish jarayonida hisobga olinadi. Xalq taʼlimi xodimlarini malaka oshirishning mustaqil yoki masofaviy shakllariga qabul qilishda ularning malaka oshirish taʼlimining bilvosita turi boʻyicha muvafaqqiyatli shugʻullanganligi shart hisoblanadi. 31. Xalq taʼlimi xodimlari malakasini oshirishning davriyligi va qancha davom etishi uni tashkil etish shakllariga hamda xodimning kasbiy malaka darajasini va individual kasbiy ehtiyojini hisobga olgan holda Buyurtmachi tomonidan belgilanadigan talablarga bogʻliq boʻladi va taʼlim muassasalarining rahbar kadrlari uchun 3 yilda kamida bir marta, pedagog kadrlar uchun 5 yilda kamida bir marta etib belgilanadi. 32. Xalq taʼlimi xodimlari malakasini oshirish toʻgʻridan toʻgʻri shakllarining umumiy davomiyligi kamida 4 hafta (144 soat) etib belgilanadi. Bunda oʻquv yuklamasining eng koʻp hajmi har haftada 36 soatni (54 akademik soatni), auditoriya mashgʻulotlarining eng koʻp hajmi har haftada 24 soatni (36 akademik soatni) tashkil qiladi. Ayrim hollarda rahbar kadrlar malakasini oshirish toʻgʻridan toʻgʻri shakllarining umumiy davom etish muddati, asosiy ishdan ajralgan holda oʻqitishda, kamida 3 hafta (144 soat), auditoriya mashgʻulotlarining va mustaqil ishlarning eng yuqori hajmi haftasiga 48 soat etib belgilanishi mumkin. 33. Auditoriya mashgʻulotlarining barcha turlari uchun 80 daqiqa davom etadigan dars juftligi belgilanadi. 34. Malaka oshirish asosiy ishidan ajralgan va ajralmagan, masofadan turib oʻqitish usullari qoʻllanilgan hamda oʻz bilimlarini mustaqil oshirgan holda amalga oshiriladi. 35. Malaka oshirish kurslari Vazirlik va taʼlimni boshqarish hududiy organlarining (ayrim hollarda, bevosita uzluksiz taʼlimning tegishli turdagi taʼlim muassasalari) buyurtmalariga binoan yillik rejalar asosida tashkil etiladi. 36. Buyurtmachilar tomonidan navbatdagi kalendar yilda malaka oshirish kurslarini tashkil etish boʻyicha buyurtmalar kadrning familiyasi, ismi va otasining ismi, qachon va qaysi oʻquv yurtini bitirganligi, diplom boʻyicha mutaxassisligi, pedagogik staji, ish joyi, lavozimi, oxirgi marta malaka oshirgan vaqti va malaka oshirish kursi toifasi koʻrsatilgan holda Markaziy institut, Markaz va Hududiy institutlarga yetkaziladi. 37. Markaziy institut, Markaz va Hududiy institutlar tomonidan mazkur buyurtmalar asosida malaka oshirish kurslarini tashkil etish boʻyicha yillik reja shakllantiriladi va Vazirlik tomonidan belgilangan tartibda tasdiqlangandan soʻng buyurtmachilarga yetkazib beriladi. 38. Buyurtmachilar mazkur reja asosida oʻz tasarruflaridagi taʼlim muassasalari rahbar va pedagog kadrlarining tegishliligi boʻyicha qayta tayyorlash va malaka oshirish taʼlim muassasalariga oʻqishga yetib borishlarini taʼminlaydilar. 39. Malaka oshirishga yuborilgan xodim tegishli qayta tayyorlash va malaka oshirish taʼlim muassasasi rahbarining buyrugʻi bilan tinglovchilar safiga qabul qilinadi. Tinglovchilar guruhini shakllantirish, kursning oʻquv reja va dasturlarini tayyorlashda pedagog kadrlarning bazaviy maʼlumoti, mutaxassisligi, toifasi va egallab turgan lavozimlari, shuningdek buyurtmachining talablari hisobga olinadi. 40. Malaka oshirish kurslaridagi oʻquv jarayonlari kurslarga jalb etilgan xodimlar 25 tinglovchidan iborat oʻquv guruhlariga boʻlingan holda tashkil etiladi. 41. Malaka oshirish kurslaridagi oʻquv mashgʻulotlari tasdiqlangan namunaviy oʻquv rejalari hamda dasturlariga mos ravishda tuzilgan va har biri bir nechta oʻquv fani modullarini oʻz tarkibiga olgan blok-modulli ishchi oʻquv rejalari asosida tashkil etiladi. 42. Malaka oshirish kurslaridagi oʻquv jarayoni amaldagi qoidalarga muvofiq tuziladigan hamda qayta tayyorlash va malaka oshirish taʼlim muassasasi rahbari tomonidan tasdiqlanadigan mashgʻulotlar jadvali asosida olib boriladi. 43. Malaka oshirish kurslaridagi oʻquv mashgʻulotlari maʼruza, amaliy mashgʻulot, laboratoriya ishi, seminar, ishchanlik oʻyini, imitatsiya darsi, tajriba almashish darsi, trening, interfaol mashgʻulotlar va boshqa shakllarda olib boriladi. Ayrim oʻquv mashgʻulotlarini ilgʻor taʼlim muassasalari negizida tashkil etish mumkin. 44. Malaka oshirish kurslarini tashkil qilish, ularni talab darajasida oʻtkazish, taʼlim samaradorligini taʼminlash hamda tinglovchilarning yashashi uchun sharoit yaratish (taʼlim muassasasida tinglovchilar turar joyi mavjud boʻlsa) masʼuliyati tegishli qayta tayyorlash va malaka oshirish taʼlim muassasasi rahbari zimmasiga yuklatiladi. 45. Malaka oshirish kursi tinglovchisi kursning oʻquv rejasida nazarda tutilgan barcha nazorat turlarida (oraliq, yakuniy) ijobiy natija koʻrsatsa, kursning oʻquv dasturi toʻliq oʻzlashtirilgan hisoblanadi. Oraliq nazorat topshiriqlarini muvaffaqiyatli bajargan tinglovchi yakuniy nazoratga qoʻyiladi. 46. Oraliq nazoratlarda yetarli ball toʻplay olmagan tinglovchiga taʼlim muassasasi rahbari ruxsati bilan (bir kundan soʻng) qayta topshirishga imkoniyat beriladi. Mazkur imkoniyatdan ham foydalana olmagan tinglovchi tinglovchilar safidan chetlashtiriladi. 47. Qayta tayyorlash va malaka oshirish taʼlim muassasasi rahbarining buyrugʻi bilan yakuniy nazoratni oʻtkazuvchi maxsus komissiya tashkil etiladi. Yakuniy nazorat — qatnashish shaklida oʻtkaziladi hamda yakuniy test sinovlari va malaka ishini himoya qilishdan iborat boʻladi. 48. Oraliq nazorat topshiriqlarini bajarmagan tinglovchilar yakuniy nazoratga qoʻyilmaydi, tegishli ravishda ularga malaka oshirish kurslarini tamomlaganlik toʻgʻrisida Davlat namunasidagi hujjat (sertifikat) berilmaydi. 49. Malaka oshirish kursi dasturini toʻliq oʻzlashtirgan va yakuniy nazoratdan muvafaqqiyatli oʻtgan tinglovchilarga Davlat namunasidagi hujjat (sertifikat) beriladi. 50. Tinglovchi quyidagi sabablarga koʻra tinglovchilar safidan chetlashtiriladi: oʻquv intizomini va taʼlim muassasasining ichki tartib-qoidalarini buzganligi uchun; taʼlim dasturlarini oʻzlashtirmagani (nazorat turlarini topshira olmagani) uchun; malaka oshirish kursidagi dars mashgʻulotlarini uzrli sabablarsiz 18 soatdan ortiq qoldirgani uchun; salomatligi tufayli (tibbiy komissiya maʼlumotnomasi asosida); tinglovchi sud tomonidan ozodlikdan mahrum etilganligi munosabati bilan; vafot etganligi sababli. 51. Tinglovchi malaka oshirish kursidan chetlatilganda unga sabablari koʻrsatilgan holda maʼlumotnoma beriladi, shuningdek bu haqda uni malaka oshirishga yuborgan buyurtmachi tashkilotga malaka oshirish taʼlim muassasasi tomonidan maʼlum qilinadi. Malaka oshirish kursidan chetlatilgan yoki yakuniy nazoratdan oʻta olmagan tinglovchi bir yil ichida buyurtmachi tashkilot tomonidan unga ish haqi saqlanmagan holda taʼtil berilishi tartibida malaka oshirishga qayta yuboriladi. Malaka oshirishga qayta yuborilgan xodim malaka oshirish kursidan chetlatilgan yoki yakuniy nazoratdan oʻta olmagan taqdirda uning ish faoliyatini davom ettirishi masalasini koʻrib chiqish toʻgʻrisida xodim bilan mehnat shartnomasi tuzgan tashkilotga malaka oshirish taʼlim muassasasi tomonidan yozma ravishda maʼlum qilinadi. 52. Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlashning maqsadi — mehnat bozori, shaxs, davlat va jamiyatning oʻzgaruvchan ehtiyojlarini hisobga olgan holda xalq taʼlimi muassasalarida (maktabgacha, umumiy oʻrta, maktabdan tashqari taʼlim va boshqa muassasalarda) faoliyat olib borayotgan oliy maʼlumotli, lekin tegishli pedagogik yoki kasbiy maʼlumotga ega boʻlmagan xodimlarning qoʻshimcha ixtisoslik boʻyicha kasbiy bilim va koʻnikmalarini mavjud Davlat taʼlim standartlari yoki Davlat talablari asosida shakllantirishdan iborat. 53. Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash boʻsh (yoki yangi tayinlangan) lavozimni egallash va mutaxassislikning malaka tasnifiga muvofiq keyinchalik professional faoliyatning yangi turini bajarish maqsadida yangi kasbiy bilim, koʻnikma va malakalarni oʻzlashtirishga yoʻnaltiriladi. 54. Qayta tayyorlashning asosiy turlari: pedagogik qayta tayyorlash; kasbiy qayta tayyorlash. 55. Pedagogik qayta tayyorlash — oliy maʼlumotli nopedagog mutaxassislarning bazaviy kasbiy maʼlumotini taʼlimning tegishli turi Davlat taʼlim standarti (Davlat talablari) bilan belgilanadigan oʻquv-tarbiya jarayonining talab etiladigan sifatini taʼminlaydigan darajada pedagogik faoliyatni yuritish uchun zarur va yetarli boʻlgan pedagogik tayyorgarlik talablariga muvofiqlashtirish maqsadida mutaxassislarni qayta tayyorlash. 56. Kasbiy qayta tayyorlash (ixtisoslashuv) — oliy pedagogik maʼlumotli mutaxassislar tomonidan taʼlimning tegishli turi Davlat taʼlim standarti (Davlat talablari) bilan belgilanadigan oʻqitishning talab etiladigan sifatini taʼminlaydigan darajada oʻquv fani yoki kurs boʻyicha pedagogik faoliyatni yuritish uchun zarur va yetarli hajmda yangi kasbiy bilimlar, malaka va koʻnikmalarni oʻzlashtirish. Pedagog kadrlarni kasbiy qayta tayyorlash, oʻquv rejalariga yangi oʻquv fanlari yoki kurslar joriy etilishi, buyurtmachilar yoki mehnat bozorining talablari bilan belgilanadigan ayrim pedagoglarning qayta ixtisoslashuvi yoki yangi mutaxassislikka ega boʻlishi munosabati bilan taʼlim muassasasi maʼmuriyatining tashabbusiga koʻra tashkil etiladi. Pedagog kadrlarni qayta tayyorlash asosiy ishidan ajralgan va ajralmagan, masofadan oʻqitish usullari qoʻllanilgan va oʻz bilimlarini mustaqil oshirgan holda bazaviy va ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalarida amalga oshiriladi. Taʼlim dasturlarining mazmuni va oʻqitishning qancha davom etishi Davlat talablarida koʻrsatilgan tartibda belgilanadi. Qayta tayyorlashdan muvaffaqiyatli oʻtgan pedagogik kadrlarga belgilangan namunadagi diplom beriladi. Qayta tayyorlashga ikkinchi oliy taʼlimni olish sifatida qaralmaydi, qayta tayyorlash natijasida beriladigan hujjat (diplom) faqat muayyan lavozimda faoliyat koʻrsatish yoki muayyan fanlar boʻyicha oʻquv mashgʻulotlari olib borish huquqini beradi. 57. Rahbar kadrlarni qayta tayyorlash xalq taʼlimi hududiy boshqaruv organlari, tasarrufida taʼlim muassasalari boʻlgan vazirliklar, idoralar va tashkilotlarning buyurtmalariga binoan amalga oshiriladi. Taʼlim muassasalarining rahbarlik lavozimiga tayinlash uchun zaxiraga olingan yoki rahbarlikka nomzod xodimlari qayta tayyorlov kurslariga jalb etiladilar. Xalq taʼlimi muassasalari rahbarligiga tayinlashda nomzod kadrning qayta tayyorlov kurslarini tamomlaganligi shart hisoblanadi. 58. Boshqa vazirliklar va idoralarning rahbar, pedagog yoki mutaxassis kadrlarini qayta tayyorlash xalq taʼlimi tizimidagi qayta tayyorlash va malaka oshirish taʼlim muassasalari bilan bevosita tuzilgan shartnoma asosida amalga oshiriladi. 59. Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash tegishli taʼlim dasturlari asosida: qayta tayyorlash boʻyicha ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasasida (institutda, markazda) oʻqitish; qisman ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasasida va qisman mustaqil oʻqib bilim orttirish; qisman ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasasida va qisman masofadan malaka oshirish shakllarida amalga oshirilishi mumkin. 60. Qayta tayyorlash boʻyicha ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasasida (institutda, markazda) oʻqitish buyurtmachining yakka tartibdagi topshirigʻi yoki aniq yoʻnaltirilgan dasturi asosida, Davlat talablariga, shuningdek taʼlimni boshqarish boʻyicha vakolatli davlat organi talablariga muvofiq ishlab chiqilgan dasturlar boʻyicha amalga oshiriladi. 61. Qayta tayyorlash boʻyicha ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasasida oʻqitish 2+2 yoki 3+1 sxemalari boʻyicha (tegishli ravishda 50 yoki 75% — yashash joyi boʻyicha mustaqil ravishda bilim orttirish, 50 yoki 25% — bevosita taʼlim muassasasida) oʻqitish shakllarida ham tashkil etilishi mumkin. Oʻqitishning bunday shakllari axborot uzatishning zamonaviy axborot-kommunikatsiya vositalari va xalq taʼlimi xodimlarining malakasini oshirish boʻyicha maxsus virtual kurslar, yaʼni masofaviy taʼlimni amalga oshirish imkoniyatlari mavjud boʻlgan taqdirda qoʻllaniladi. Qayta tayyorlashning mazkur tarzda tashkil etilgan kurslarning kamida bir oyi, yaʼni 144 soati bevosita ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasasida oʻtkazilishi shart. Qayta tayyorlashning ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasasidagi qismi ishlab chiqarishdan ajralgan (taʼtil davri va ishdan boʻsh vaqtlarda — ishdan ajralmagan) holda tashkil etiladi. 62. Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash Vazirlik tomonidan tasdiqlanadigan oʻquv rejalari va oʻquv dasturlari boʻyicha amalga oshiriladi. Oʻquv yuklamasini rejalashtirishda tinglovchilarning mustaqil ishlashiga alohida eʼtibor qaratiladi. 63. Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash dasturlarini oʻzlashtirish muddati oʻquv rejasiga kiritilgan fanlar soni hamda ularning yuklamalari hajmidan kelib chiqib belgilanadi va u 16 haftadan (576 soatdan) kam boʻlmasligi shart. Auditoriya mashgʻulotlari va mustaqil ishlarning haftalik yuklamasi eng yuqori hajmi haftasiga 36 soat etib belgilanadi. 64. Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishni amalga oshiruvchi taʼlim muassasalari buyurtmachi ehtiyojidan kelib chiqib, hududiy xalq taʼlimi boshqaruv idoralari bilan hamkorlikda qayta tayyorlash kurslariga buyurtmalarni shakllantiradi. 65. Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishni amalga oshiruvchi taʼlim muassasalari qayta tayyorlash kurslarini tashkil etish yuzasidan vazirlikka taklif bilan murojaat qiladi hamda quyidagi hujjatlarni taqdim etadi: qayta tayyorlash kurslarida oʻqishi rejalashtirilayotgan tinglovchilar (familiyasi, ismi va otasining ismi, qachon va qaysi oʻquv yurtini bitirganligi, diplom boʻyicha mutaxassisligi, pedagogik staji) haqida maʼlumot; qayta tayyorlash kurslarini oʻtkazish jadvali; qayta tayyorlash kurslari uchun metodik taʼminotning (oʻquv-mavzu reja, dasturlar, majmualar, ishlanmalar va hokazolar) mavjudligi haqida maʼlumot; qayta tayyorlash kurslarini oʻtkazish uchun yetarli boʻlgan ilmiy-pedagogik salohiyatning (maʼruzachi va amaliy darslarni olib boruvchi professor-oʻqituvchilarning familiyasi, ismi va otasining ismi, ilmiy darajasi va ilmiy unvoni, asosiy ish joyi) mavjudligi haqidagi maʼlumot; qayta tayyorlash kurslarini oʻtkazish uchun zarur boʻlgan moddiy-texnika bazasining (auditoriya fondi, kompyuter xonalari, fan xonalari, kutubxona va hokazolar) mavjudligi haqidagi maʼlumot. 66. Mazkur hujjatlar Vazirlik tomonidan oʻrganib chiqiladi va qayta tayyorlash kurslarini oʻtkazish haqida xulosa beriladi. Qayta tayyorlash kurslari tegishli taʼlim muassasalari tomonidan Vazirlik bilan kelishgan holda amalga oshiriladi. 67. Qayta tayyorlash kurslarining metodik taʼminoti (oʻquv-mavzu rejalar, dasturlar) tegishli rahbar va pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishni amalga oshiruvchi taʼlim muassasasi Ilmiy kengashi tomonidan tasdiqlanadi. 68. Qayta tayyorlash jarayonida guruhdagi kurs tinglovchilarining soni, qoidaga koʻra, 25 nafardan kam boʻlmagan miqdorda belgilanadi. 69. Qayta tayyorlash kurslaridagi oʻquv mashgʻulotlari belgilangan tartibda ishlab chiqilgan va Vazirlik tomonidan tasdiqlangan namunaviy oʻquv rejalar hamda dasturlar asosida tashkil etiladi. 70. Qayta tayyorlash kurslaridagi oʻquv jarayoni namunaviy oʻquv rejalariga mos ravishda tuzilgan va har biri bir nechta oʻquv fani modullarini oʻz tarkibiga olgan bloklardan iborat blok-modulli ishchi oʻquv rejalari asosida tashkil etiladi. Bloklar va ulardagi modullar soni namunaviy oʻquv rejadagi jami oʻquv soatlaridan kelib chiqib belgilanadi va bunda blokdagi jami soatlar miqdori 36 — 48 soatni tashkil etadi. 71. Qayta tayyorlash kurslaridagi oʻquv jarayoni amaldagi qoidalarga muvofiq tuziladigan va malaka oshirish taʼlimi muassasasi rahbari tomonidan tasdiqlanadigan mashgʻulotlar jadvali asosida olib boriladi. Auditoriya mashgʻulotlarining barcha turlari uchun 80 daqiqa davom etadigan dars juftligi belgilanadi. 72. Qayta tayyorlash kurslaridagi oʻquv mashgʻulotlari maʼruza, amaliy mashgʻulot, laboratoriya ishi, seminar, ishchanlik oʻyini, imitatsiya darsi, tajriba almashish darsi, trening, interfaol mashgʻulotlar va boshqa shakllarda olib boriladi. Ayrim oʻquv mashgʻulotlarini ilgʻor taʼlim muassasalari negizida tashkil etish mumkin. 73. Qayta tayyorlashdan oʻtuvchi xalq taʼlimi xodimlari qayta tayyorlash va malaka oshirish taʼlim muassasasi rahbarining buyrugʻi bilan tinglovchilar safiga qabul qilinadi. Qayta tayyorlash kurslari tinglovchilari taʼlim muassasalarida mavjud boʻlgan barcha oʻquv laboratoriya, axborot resurslari, sogʻlomlashtirish va maishiy xizmat shoxobchalaridan foydalanadilar. 74. Qayta tayyorlash kursi tinglovchisi kursning oʻquv rejasida koʻzda tutilgan barcha nazorat turlarida (oraliq, yakuniy) ijobiy natija koʻrsatsa, kursning oʻquv dasturi toʻliq oʻzlashtirilgan hisoblanadi. Oraliq nazorat topshiriqlarini muvaffaqiyatli bajargan tinglovchi yakuniy nazoratga qoʻyiladi. 75. Oraliq nazoratlarda yetarli ball toʻplay olmagan tinglovchiga taʼlim muassasasi rahbarining ruxsati bilan qayta topshirishga imkoniyat beriladi. Mazkur imkoniyatdan ham foydalana olmagan tinglovchi tinglovchilar safidan chetlashtiriladi. 76. Qayta tayyorlash va malaka oshirish taʼlim muassasasi rahbarining buyrugʻi bilan yakuniy nazoratni oʻtkazuvchi maxsus komissiya tashkil etiladi. Yakuniy nazorat — qatnashish shaklida oʻtkaziladi hamda yakuniy test sinovlari va malaka ishini himoya qilishdan iborat boʻladi. 77. Oraliq nazorat topshiriqlarini bajarmagan tinglovchilar yakuniy nazoratga qoʻyilmaydi, tegishli ravishda ularga malaka oshirish kurslarini tamomlaganlik toʻgʻrisida Davlat namunasidagi hujjat (diplom) berilmaydi. 78. Qayta tayyorlash kursi dasturini toʻliq oʻzlashtirgan va yakuniy nazoratdan muvafaqqiyatli oʻtgan tinglovchilarga Davlat namunasidagi hujjat (diplom) beriladi. 79. Qayta tayyorlash kursi taʼlim dasturlarini oʻzlashtirish yuzasidan qoniqarsiz baho olgan shaxslarga yakuniy attestatsiya komissiyasi xulosalari natijalari boʻyicha kamida 1 oydan soʻng yakuniy malakaviy ishni qayta himoya qilish imkoniyati beriladi. 80. Tinglovchi quyidagi sabablarga koʻra tinglovchilar safidan chetlashtirilganda qayta tayyorlash va malaka oshirish taʼlim muassasasi tomonidan uning qayta tayyorlash kursida oʻqishi uchun amalga oshirilgan toʻlovi qaytarib berilmaydi: oʻquv intizomini va taʼlim muassasasining ichki tartib-qoidalarini buzganligi; taʼlim dasturlarni oʻzlashtira olmaganligi (nazorat turlarini topshira olmaganligi); qayta tayyorlash kursidagi dars mashgʻulotlarini uzrli sabablarsiz 36 soatdan ortiq qoldirganligi; oʻqitish uchun belgilangan miqdordagi toʻlovni oʻz vaqtida amalga oshirmaganligi. 81. Tinglovchi quyidagi sabablarga koʻra tinglovchilar safidan chetlashtirilganda taʼlim muassasasi tomonidan uning oʻqigan muddati uchun haqiqatda sarflangan xarajatlar chegirilgan holda oldindan amalga oshirilgan toʻlovning qolgan qismi belgilangan tartibda qaytarib beriladi: oʻz xohishiga binoan; salomatligi tufayli (tibbiy komissiya maʼlumotnomasi asosida); tinglovchi sud tomonidan ozodlikdan mahrum etilganligi munosabati bilan; vafot etganligi sababli. 82. Malaka oshirish va qayta tayyorlashda masofaviy taʼlim shaklini qoʻllash malaka oshirish kurslarining toʻla dasturini va qayta tayyorlash kurslari dasturining muayyan qismini masofaviy taʼlimni amalga oshirish vositalaridan foydalanib tashkil etishni nazarda tutadi. 83. Malaka oshirish va qayta tayyorlashning masofaviy shakli boʻyicha kurslar Vazirlik bilan kelishgan holda, maxsus virtual kurslar faoliyat koʻrsatadigan, axborot-kommunikatsiya vositalari yordamida axborotlarni uzatish va qabul qilish uchun zarur baza bilan jihozlangan hamda tegishli moddiy-texnikaviy, oʻquv-metodik bazaga va kadrlar salohiyatiga ega boʻlgan qayta tayyorlash va malaka oshirish taʼlimi muassasalari tomonidan tashkil etiladi. 84. Malaka oshirish va qayta tayyorlashning masofaviy shakli boʻyicha taʼlim dasturlari Markaziy institut tomonidan ishlab chiqiladi va Vazirlik tomonidan tasdiqlanadi. 85. Malaka oshirish va qayta tayyorlashning masofaviy shakli boʻyicha kurslarga, qoidaga koʻra, yuqori malakali, shuningdek axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini zarur darajada qoʻllash koʻnikmalariga ega boʻlgan xodimlar qabul qilinadi. 86. Masofaviy shakl boʻyicha oʻqitish jarayonida tinglovchilar faoliyati, taʼlim jarayonini muvofiqlashtirish va boshqarish, qayta tayyorlash va malaka oshirish taʼlimi muassasasi professor-oʻqituvchilar tarkibidan taʼlim muassasasi rahbarining buyrugʻi bilan biriktiriladigan tyutor (oʻqituvchi-konsultant) tomonidan amalga oshiriladi. Tinglovchilar bilan doimiy aloqa bogʻlash, tinglovchilarga zarur metodik yordam berish, yakka tartibdagi mashgʻulotni bajarish yuzasidan nazoratni amalga oshirish va tinglovchilar bilimlarini baholash tyutorning vazifalariga kiradi. Tyutor yakka tartibdagi topshiriqning tinglovchi tomonidan bajarilishi xolisona baholanishi uchun javob beradi. Tyutor bilan aloqa elektron pochta, telefon va boshqa elektron aloqa vositalari yordamida amalga oshiriladi. Shuningdek tyutor bilan aloqa kontakt-sessiyalar (bevosita yuzma-yuz muloqot) tarzida amalga oshirilishi mumkin (kursning oʻquv rejasida belgilangan muddatlarda). Har bir tyutorga koʻpi bilan 25 nafar tinglovchi biriktiriladi. 87. Masofaviy shakl boʻyicha oʻqitish tarmoqli texnologiyalardan foydalangan holda masofadan oʻqitishning “keys-texnologiya”sini qoʻllagan holda amalga oshiriladi. 88. Malaka oshirish va qayta tayyorlashning masofaviy shakli boʻyicha oʻqitish kurslariga qabul qilingan tinglovchiga malaka oshirish taʼlim muassasasi tomonidan oʻquv-metodik ashyolar (kurs boʻyicha yoʻriqnoma, oʻquv qoʻllanmalari, yakka tartibdagi topshiriqlar, malakaviy ishlarni bajarish boʻyicha tavsiyalar, elektron multimediya darsliklar va qoʻllanmalar, shuningdek boshqa zarur oʻquv-metodik materiallar jamlamasi) joylangan kurs keysi beriladi. 89. Masofaviy shakl boʻyicha kurs tinglovchilari oʻquv rejalariga muvofiq taʼlim muassasasining veb-sahifalarida (yoki boshqa maxsus veb-resurslarida) joylashtirilgan modullarning oʻquv-metodik materiallarini mustaqil ravishda oʻzlashtiradilar. Jadval boʻyicha yakka tartibdagi topshiriqlar (test, referat, ishlanma, yozma ish, kurs ishi, amaliyot boʻyicha hisobotlar va shu kabilar) topshirilgandan keyin modullarni oʻzlashtirish natijalari tyutorga, oraliq test-nazorat natijalari taʼlim muassasasining maxsus komissiyasiga topshiriladi. 90. Masofaviy shakl boʻyicha tashkil qilingan kurs tinglovchisi kursning oʻquv rejasida nazarda tutilgan barcha nazorat turlarida (oraliq, yakuniy) ijobiy natija koʻrsatsa kursning oʻquv dasturi toʻliq oʻzlashtirilgan hisoblanadi. Oraliq nazorat topshiriqlarini muvaffaqiyatli bajargan tinglovchi yakuniy nazoratga qoʻyiladi. 91. Oraliq nazoratlarda yetarli ball toʻplay olmagan tinglovchiga taʼlim muassasasi rahbarining ruxsati bilan qayta topshirishga imkoniyat beriladi. Mazkur imkoniyatdan ham foydalana olmagan tinglovchi tinglovchilar safidan chetlashtiriladi. 92. Qayta tayyorlash va malaka oshirish taʼlim muassasasi rahbarining buyrugʻi bilan yakuniy nazoratni oʻtkazuvchi maxsus komissiya tashkil etiladi. Yakuniy nazorat — qatnashish shaklida oʻtkaziladi hamda yakuniy test sinovlari va malaka ishini himoya qilishdan iborat boʻladi. 93. Oraliq nazorat topshiriqlarini bajarmagan tinglovchilar yakuniy nazoratga qoʻyilmaydi, tegishli ravishda ularga malaka oshirish kurslarini tamomlaganlik toʻgʻrisida Davlat namunasidagi hujjat (sertifikat, diplom) berilmaydi. 94. Masofaviy shakl boʻyicha tashkil qilingan kurs dasturini toʻliq oʻzlashtirgan va yakuniy nazoratdan muvafaqqiyatli oʻtgan tinglovchilarga Davlat namunasidagi hujjat (sertifikat, diplom) beriladi. 95. Masofaviy shakl boʻyicha tashkil qilingan kurs tinglovchisi quyidagi sabablarga koʻra tinglovchilar safidan chetlashtiriladi: malaka oshirish kursidagi dars mashgʻulotlari va tegishli topshiriqlarni belgilangan muddatlarda oʻzlashtirmaganligi va bajarmaganligi; salomatligi tufayli (tibbiy komissiya maʼlumotnomasi asosida); tinglovchi sud tomonidan ozodlikdan mahrum etilganligi munosabati bilan; vafot etganligi sababli. 96. Tinglovchi kursdan chetlatilganda unga sabablari koʻrsatilgan holda maʼlumotnoma beriladi, shuningdek bu haqda uni malaka oshirishga yuborgan buyurtmachi tashkilotga malaka oshirish taʼlim muassasasi tomonidan maʼlum qilinadi. 97. Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish sifatini nazorat qilish quyidagilarni oʻz ichiga oladi: Vazirlik tomonidan tasdiqlangan nizom asosida qayta tayyorlash va malaka oshirish taʼlim muassasasi tomonidan amalga oshiriladigan ichki nazorat (kirish testi orqali dastlabki nazorat, oʻqitilayotgan fan modullari boʻyicha oraliq nazorat va boshqalar); kursning oʻquv rejasidagi oʻquv modullari boʻyicha attestatsiyadan oʻtkazishni (chiqish testi), malaka oshirish kursi tinglovchilari uchun — malaka ishi hamda qayta tayyorlash kurslari tinglovchilari uchun — bitiruv ishi himoyasini oʻz ichiga oladigan yakuniy nazorat; Vazirlik va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Davlat test markazi tomonidan attestatsiya va tezkor diagnostika shaklida amalga oshiriladigan tashqi nazorat. 98. Qayta tayyorlash va malaka oshirish boʻyicha taʼlim dasturlari talablarini muvaffaqiyatli bajargan xalq taʼlimi xodimlariga tegishli ravishda davlat namunasidagi quyidagi hujjatlar beriladi: malaka oshirish toʻgʻrisidagi sertifikat — kamida 4 hafta (144 soat) hajmida taʼlim dasturlaridan oʻtgan pedagog va kamida 3 hafta (144 soat) hajmida taʼlim dasturlaridan muvafaqqiyatli oʻtgan rahbar kadrlar uchun; qayta tayyorlash toʻgʻrisidagi diplom — rahbar va pedagog kadrlar uchun kamida 16 hafta (576 soat) hajmida taʼlim dasturlaridan muvafaqqiyatli oʻtgandan soʻng, yakuniy attestatsiya natijasiga koʻra beriladi. Yakuniy attestatsiya natijasida oʻqitish dasturini oʻzlashtirish yuzasidan qoniqarsiz baho olgan tinglovchilarga oʻquv kursini tamomlaganlik toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma beriladi. Qayta tayyorlash va malaka oshirish oʻquv dasturini oʻzlashtirganlik toʻgʻrisidagi diplom va sertifikat belgilangan tartibda rasmiylashtiriladi. 99. Xalq taʼlimi muassasalari xodimlarining malaka toifalarini olishi (oʻzgartirishi) va egallab turgan lavozimlariga mosligini attestatsiyadan oʻtkazishda ular qayta tayyorlash va malaka oshirish kurslaridan oʻtganligi toʻgʻrisidagi hujjatning (diplom, sertifikat) mavjudligi shart hisoblanadi. 100. Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishga ixtisoslashgan taʼlim muassasalarida dars mashgʻulotlarini olib borishga mazkur taʼlim muassasalarining professor-oʻqituvchilari, ilmiy-tadqiqot muassasalari va tashkilotlarining yetakchi mutaxassislari, shuningdek boshqa taʼlim muassasalarining pedagog kadrlari shtatli asosda, oʻrindoshlik boʻyicha va mehnatga soatbay haq toʻlash shartlarida jalb etiladilar. 101. Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishga ixtisoslashgan taʼlim muassasalari oʻqituvchilari va tinglovchilari sonining bir nafar oʻqituvchi hisobiga nisbatining cheklangan normativlari taʼlimning tegishli yoʻnalishlari boʻyicha oliy taʼlim muassasalarida belgilangan bir nafar oʻqituvchi hisobiga talabalar soni nisbatining cheklangan normativlaridan 25 foiz past etib belgilanadi. 102. Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish taʼlim muassasalari professor-oʻqituvchilar tarkibiga quyidagi talablar qoʻyiladi: qayta tayyorlash va malaka oshirishga qoʻyiladigan Davlat talablari asosida tinglovchilar bilan oʻquv-tarbiya ishlarini olib borish, nazorat va tinglovchilar bilimlarini xolisona baholash koʻnikmalarining mavjudligi; yuksak shaxsiy sifatlarning (talabchanlik, xolisonalik, batartiblik, haqqoniylik, xushmuomalalik) mavjudligi; taʼlim berishda (oʻqitishda) kasbiy mahorat va eruditsiyaning mavjudligi; xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishning ilmiy-pedagogik asoslarini, pedagogika fanining asosiy yoʻnalishlarini, fanlararo aloqalarni, ritorika va notiqlik mahorati asoslarini, uzluksiz taʼlim atamalari va tushunchalarini, shuningdek qayta tayyorlash va malaka oshirishga qoʻyiladigan Davlat talablarini bilish; taʼlim jarayonining yuqori samaradorligini taʼminlash, tinglovchilarning tashabbuskorligini, ijodiy mahoratini, ularning ilmiy tadqiqotlarga intilishlari va qobiliyatlarini rivojlantirish koʻnikmalarining mavjudligi; xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish jarayoni mazmunini takomillashtirish boʻyicha ilmiy-tadqiqot hamda oʻquv-metodik ishlarni olib borish koʻnikmasi mavjudligi. 103. Qayta tayyorlash va malaka oshirish kurslarini oʻtkazish uchun jalb etiladigan professor-oʻqituvchilar mehnatiga haq toʻlash belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 104. Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish muassasalari faoliyatini moliyalashtirish quyidagilar hisobiga amalga oshiriladi: xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish muassasalarini joriy taʼminlashga hamda tasdiqlangan yillik rejalarga muvofiq xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishga ajratiladigan Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti mablagʻlari; taʼlim xizmatlarini koʻrsatish, ilmiy-pedagogik, ishlab chiqarish va boshqa faoliyat turlaridan olingan daromadlar; yuridik va jismoniy shaxslarning kadrlarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish uchun maqsadli badallari; xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish uchun jalb etiladigan grantlar va xorijiy kreditlar mablagʻlari; yuridik va jismoniy shaxslarning homiylik xayriyalari; qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar. 105. Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishni amalga oshiruvchi taʼlim muassasalariga ishdan ajralgan holda malaka oshirishga yuborilgan tinglovchilarning oʻqishi davrida asosiy ish joyi boʻyicha lavozimi va oʻrtacha ish haqi saqlanib qoladi. Ishdan ajralgan holda xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va malakasini oshirish taʼlim muassasalariga malaka oshirish uchun boshqa joylardan yuborilgan tinglovchilarga qonun hujjatlarida belgilangan tartibda oʻqishga borish va undan qaytish boʻyicha bir martalik yoʻl haqi xarajatlari ularni yuborgan tomon hisobidan qoplanadi. 106. Shartnoma asosida qayta tayyorlash kurslari uchun oʻzini oʻzi mablagʻ bilan taʼminlash tamoyillari asosida sarf-xarajatlar smetasi qayta tayyorlash va malaka oshirish taʼlim muassasasi tomonidan tuziladi va uning rahbari tomonidan tasdiqlanadi. Smetada kursning oʻquv dasturi va rejasida nazarda tutilgan barcha dars mashgʻulotlari uchun toʻlanadigan soatbay haq, kursning moddiy-texnika taʼminoti, kursni tashkil etish va oʻtkazishga jalb etilgan (rahbar, pedagog va texnik) xodimlarga toʻlanadigan ish haqi, ularni ragʻbatlantirish, shuningdek toʻlanadigan soliqlar uchun mablagʻlar nazarda tutiladi. Bunda qayta tayyorlash kurslarida oʻqish uchun tinglovchi tomonidan toʻlanadigan mablagʻ mazkur kurslarni oʻtkazish uchun sarflanadigan xarajatlar hajmidan kelib chiqqan holda (smetadagi jami xarajatlarni tinglovchilar soniga boʻlish orqali) hisoblab chiqiladi. 107. Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimida taʼlim jarayonining mazmuni va sifatiga qoʻyiladigan Davlat talablari “Taʼlim toʻgʻrisida” va “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining qonunlariga muvofiq belgilanadi va ularda taʼlim jarayonini tashkil etishni, uning mazmunini, metodik taʼminlashni, sifat va samaradorligini oshirishni takomillashtirishga doir talablar qoʻyiladi. 108. Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishning mazmuni hamda sifatiga qoʻyiladigan Davlat talablari belgilangan tartibda Vazirlik tomonidan ishlab chiqiladi. Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimida mutaxassisliklar boʻyicha oʻquv rejasi va oʻquv dasturi yetakchi olimlar, mutaxassislar, professor-oʻqituvchilar tarkibi tomonidan tuziladi va taʼlim jarayonini metodik taʼminlashning ajralmas qismi hisoblanadi. Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimida oʻquv dasturi mazmuniga qoʻyiladigan talablar mutaxassislik boʻyicha zarur hamda yetarlicha bilim va koʻnikmalarni oʻzlashtirish hisobga olingan holda mutaxassislarning malaka tavsiflariga qatʼiy muvofiqlik tamoyillari asosida belgilanadi. 109. Oʻquv dasturi fan, texnika, texnologiyaning soʻnggi yutuqlariga muvofiq tashkil etilishi hamda xalq taʼlimi tizimida uzviylik va uzluksizlikni taʼminlash talablariga mos kelishi kerak. Oʻquv dasturida taʼlim oluvchilar tomonidan bilimlarni mustaqil izlash va ularni oʻzlashtirish nazarda tutilishi lozim. Oʻquv rejalari va dasturlarini tuzish, ekspertizadan oʻtkazish, tasdiqlash, xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimini taʼlim jarayoniga joriy etish tartibi Vazirlik tomonidan belgilanadi. 110. Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishni amalga oshiruvchi taʼlim muassasalarini attestatsiyadan oʻtkazish va davlat tomonidan akkreditatsiya qilish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Davlat test markazi tomonidan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda oʻtkaziladi. T/r Tadbirlar Bajarish muddatlari Moliyalashtirish manbai Sarf-xarajatlar miqdori (mlrd soʻm) Taqdim etiladigan hujjat shakli, amalga oshirish mexanizmi Bajarish uchun masʼullar Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimining tizimining meʼyoriy-huquqiy bazasini takomillashtirish 1. Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish institutlarining namunaviy Ustavini ishlab chiqish va tasdiqlash. 2015-yil I chorak - Institutlarning namunaviy Ustavini ishlab chiqish va tasdiqlash Xalq taʼlimi vazirligi 2. Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish institutlari tinglovchilarining yakuniy attestatsiyasiga doir quyidagi meʼyoriy hujjatlarni takomillashtirish va tasdiqlash: Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish institutlarida tinglovchilarning bitiruv ishini bajarishga qoʻyiladigan talablar; Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish institutlarida tinglovchilarning bitiruv ishini baholash mezonlari, ularga taqriz berish tartibi; Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish institutlari qayta tayyorlash kurslari tinglovchila�ining yakuniy davlat attestatsiyasi toʻgʻrisidagi nizom. 2014-yilIV chorak - Tinglovchilarning bitiruv ishini bajarishga qoʻyiladigan talablarni ishlab chiqish va belgilangan tartibda tasdiqlash; Tinglovchilarning bitiruv ishini baholash mezonlari, ularga taqriz berish tartibi; Tinglovchilarning yakuniy davlat attestatsiyasi toʻgʻrisidagi nizomlarni ishlab chiqish va belgilangan tartibda tasdiqlash. Xalq taʼlimi vazirligi, Davlat test markazi Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimida taʼlim sifati va samaradorligini oshirish 1. Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish taʼlimi sifati va samaradorligini aniqlash mexanizmlarini ishlab chiqish va joriy etish. 2014-yilIV chorak - Taʼlim sifati va samaradorligini aniqlashning mexanizmlari (tartib va nizomlar) Xalq taʼlimi vazirligi 2. Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish taʼlimini doimiy tahlil qilish asosida oʻquv-metodik taʼminotini takomillashtirish mexanizmini joriy etish. 2015-yil I chorak - Oʻquv-metodik taʼminotni takomillashtirish mexanizmi (tartibi) Xalq taʼlimi vazirligi 3. Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish institutlari faoliyati samaradorligini (reytingini) aniqlash mexanizmini ishlab chiqish va joriy etish. 2015-yilI chorak - Institutlar faoliyati samaradorligini (reytingini) aniqlash mexanizmi (nizom) Xalq taʼlimi vazirligi 4. Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish taʼlim muassasalari professor-oʻqituvchilarining mahoratini ilgʻor pedagogik va axborot texnologiyalarini qoʻllab dars oʻtishni doimiy tarzda oshirib borish. Doimiy - Ilgʻor pedagogik va axborot texnologiyalarini qoʻllash boʻyicha treninglar oʻtkazish Xalq taʼlimi vazirligi 5. Malaka oshirish kurslari oʻquv dasturlariga kiritilgan, zamonaviy pedagogik va axborot texnologiyalarini qoʻllab oʻqitiladigan barcha mavzular boʻyicha elektron resurslarni yaratish. 2017-yil III chorak Davlat budjetidan ajratilgan mablagʻlar doirasida 0,03 Pedagogik va axborot texnologiyalari qoʻllab oʻqitiladigan mavzular boʻyicha 300 ta elektron resurs yaratish Xalq taʼlimi vazirligi 6. “Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish taʼlimining mazmuni va sifatiga qoʻyiladigan Davlat talablari”ni takomillashtirish 2017-yil III chorak - Qayta tayyorlash va malaka oshirish taʼlimining mazmuni va sifatiga qoʻyiladigan Davlat talablarini qayta ishlab chiqish va tasdiqlash Xalq taʼlimi vazirligi, DTM, “Oʻzstandart” davlat agentligi 7. Xalq taʼlimi xodimlarining toifalar boʻyicha malakasini oshirish davriyligini taʼminlash. 2015-yil I chorak - Belgilangan muddatlarda malaka oshirishni taʼminlash boʻyicha aniq rejalashtirish mexanizmi Xalq taʼlimi vazirligi 8. Xalq taʼlimi xodimlarining masofadan malakasini oshirish tizimini takomillashtirish va uning imkoniyatlaridan foydalanish samaradorligini oshirish. 2016-yil II chorak - Masofadan malaka oshirish kurslari soni va qamrovini oshirish Xalq taʼlimi vazirligi 9. Malaka oshirish va qayta tayyorlash tizimida barcha fanlardan eng yaxshi oʻquv-uslubiy qoʻllanmalar va tavsyalar, maʼruza matni, dars ishlanmalari, oʻquv-metodik majmualar va multimedialarni yaratish boʻyicha respublika tanlovlarini oʻtkazish. Yiliga bir marta Davlat budjetidan ajratilgan mablagʻlar doirasida 0,015 Barcha fanlar boʻyicha eng yaxshi oʻquv-metodik qoʻllanmalar va tavsiyalar, maʼruza matni, dars ishlanmalari, oʻquv-metodik majmualar va multimedialar Xalq taʼlimi vazirligi Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish institutlarini malakali kadrlar bilan taʼminlash 1. Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish institutlari professor-oʻqituvchilarining malaka tavsiflari va talablarini belgilash 2015-yilI chorak - Professor-oʻqituvchilarning malaka tavsiflari va talablarini ishlab chiqish va tasdiqlash Xalq taʼlimi vazirligi 2. Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish institutlarining pedagogik salohiyatini koʻtarish maqsadida ularga malakali, ilmiy unvon va ilmiy darajali professor-oʻqituvchilarni jalb etish. Doimiy - Professor-oʻqituvchi lavozimlariga tanlovlar haqidagi eʼlonlarni ommaviy axborot vositalarida keng eʼlon qilish Xalq taʼlimi vazirligi 3. Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish institutlarini yuqori malakali professor-oʻqituvchi kadrlar bilan taʼminlash maqsadida A.Avloniy nomidagi XTXQTMOMI qoshida katta ilmiy xodim-izlanuvchilar institutini tashkil etish. 2015-yil1-yanvardan - A.Avloniy nomidagi XTXQTMOMI qoshida katta ilmiy xodim-izlanuvchilar institutini tashkil etish boʻyicha zarur hujjatlarni tayyorlash Xalq taʼlimi vazirligi, Oliy attestatsiya komissiyasi, Iqtisodiyot vazirligi 4. Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish institutlari professor-oʻqituvchilarini qayta tayyorlash va uzluksiz malakasini oshirish tizimini takomillashtirish Doimiy - Professor-oʻqituvchilarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish boʻyicha tayanch taʼlim muassasalarini belgilash Xalq taʼlimi vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi 5. Mavjud imkoniyatlardan, shu jumladan taʼlimga koʻmaklashuvchi xalqaro tashkilotlar grantlaridan unumli foydalangan holda professor-oʻqituvchilarning xorijiy mamlakatlardagi soha boʻyicha yetakchi taʼlim markazlarida tajriba orttirishlarini yoʻlga qoʻyish. Doimiy Grantlar, “Isteʼdod” jamgʻarmasi mablagʻlari Jalb etiladigan mablagʻlar doirasida Chet ellardagi soha boʻyicha yetakchi taʼlim markazlari bilan hamkorlik aloqalarini oʻrnatish va professor-oʻqituvchilarning tajriba orttirishlarini tashkil etish Xalq taʼlimi vazirligi, Tashqi ishlar vazirligi T/r Tadbirlar Bajarish muddatlari Moliyalashtirish manbai Sarf-xarajatlar miqdori (mlrd soʻm) Taqdim etiladigan hujjat shakli, amalga oshirish mexanizmi Bajarish uchun masʼullar 1. Qurilish-taʼmirlash ishlari amalga oshiriladigan institutlar tinglovchilarini boshqa ijtimoiy soha obyektlariga vaqtincha koʻchirish sxemalarini koʻrsatgan holda mavjud binolarni rekonstruksiya qilish va mukammal taʼmirlash jadvalini ishlab chiqish. 2015 — 2018-yillarning yanvar oyida - Institutlarni rekonstruksiya qilish va mukammal taʼmirlash jadvali Xalq taʼlimi vazirligi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bilan birgalikda 2. Institutlarda amalga oshirilishi belgilangan qurilish-taʼmirlash ishlari boʻyicha loyiha-smeta hujjatlarini oʻz vaqtida ishlab chiqish, ekspertizadan oʻtkazish va pudrat tanlov (tender) savdolarini oʻtkazish. 2014 — 2018-yillarda Davlat budjeti mablagʻlari, markazlashtiril-gan kapital qoʻyilmalar 2,0 Qurilish-taʼmirlash ishlari boʻyicha loyiha-smeta hujjatlari, pudrat tanlov (tender) savdolari natijalari Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari 3. Institutlardagi amalga oshirilishi belgilangan qurilish-taʼmirlash ishlarining bajarilishi boʻyicha tarmoq jadvalini ishlab chiqish va tasdiqlash. 2015 — 2018-yillarningI choragida - Institutlardagi amalga oshirilishi belgilangan qurilish-taʼmirlash ishlarining tasdiqlangan tarmoq jadvali Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Xalq taʼlimi vazirligi bilan birgalikda 4. Buyurtmachi bilan pudratchilar oʻrtasidagi shartnoma majburiyatlari bajarilishi hamda qurilish meʼyorlari va qoidalariga muvofiq qurilish-taʼmirlash ishlarining amalga oshirilishi ustidan doimiy ravishda monitoring olib borish. 2015 — 2018-yillarda - Qurilish-taʼmirlash ishlari amalga oshirilishi ustidan olib borilgan monitoring hisobotlari Xalq taʼlimi vazirligi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bilan birgalikda 5. Institutlarda amalga oshirilgan qurilish-taʼmirlash ishlarining belgilangan tartibda hududiy Davlat qabul komissiyasi tomonidan foydalanishga qabul qilinishini taʼminlash. 2015 — 2019-yillarda - Hududiy Davlat qabul komissiyasi dalolatnomalari Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Xalq taʼlimi vazirligi bilan birgalikda 6. Institutlarni zarur mebellar, oʻquv-laboratoriya asbob-uskunalari, kompyuter texnikasi va boshqa inventarlar bilan jihozlashning meʼyoriy hujjati (normativ)ni ishlab chiqish. 2014-yilIV chorak - Institutlarni jihozlash boʻyicha meʼyoriy hujjat (normativ) Xalq taʼlimi vazirligi tegishli vazirliklar va idoralar bilan birgalikda 7. Dastur doirasida qurilish-taʼmirlash ishlari amalga oshirilgan institutlarni meʼyoriy hujjat (normativ) asosida zarur jihozlar bilan taʼminlash. 2015 — 2018-yillarda Davlat budjeti hamda grant mablagʻlari 14,6 Institutlarni jihozlar bilan taʼminlash boʻyicha dalolatnomalar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari