TOShQIN VA SEL OQIMLARI, KOʻChKI HODISALARINING OLDINI OLISh VA ULARNING OQIBATLARINI TUGATIShGA DOIR KEChIKTIRIB BOʻLMAYDIGAN ChORA-TADBIRLAR TOʻGʻRISIDA
(resolution, 2004-03-10)

2002-yil dekabrida respublikaning asosiy daryolari havzalarida yoqqan yogʻingarchilik miqdori oʻrtacha yillik normadan ortiq boʻldi. Oʻzbekiston Respublikasi “Boshgidromet” boshqarmasi maʼlumotlariga koʻra bahor-yoz oylarida koʻpgina soylarda toshqin va sel oqimlari oʻtishi, shuningdek koʻchki hodisalari kutilmoqda. Favqulodda vaziyatlar ogʻir oqibatlarining oldini olish, moddiy zararni va ularning oqibatlarini bartaraf etish xarajatlarini kamaytirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: Favqulodda vaziyatlar ogʻir oqibatlarining oldini olish, moddiy zararni va ularning oqibatlarini bartaraf etish xarajatlarini kamaytirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Toshqin va sel oqimlarini xavf-xatarsiz oʻtkazib yuborish, koʻchki hodisalarining oldini olishni taʼminlash boʻyicha ilovaga muvofiq Hukumat komissiyasi tashkil etilsin. 2. Hukumat komissiyasi tegishli vazirliklar, idoralar va viloyatlar hokimliklari bilan birgalikda: ikki hafta muddatda koʻchki va sel oqimlari hodisalari oqibatlarining oldini olish tadbirlarini ishlab chiqsin hamda ularning tegishliligiga koʻra oʻz kuchlari va mablagʻlari hisobiga bajarilishini taʼminlasin; joriy yilning 10-apreligacha xavflilik darajasidan hamda xoʻjaliklar, obyektlarning Davlat geologiya qoʻmitasi hamda “Boshgidromet” boshqarmasi xizmatlari tomonidan tayyorlangan va viloyatlar hokimliklariga berilgan roʻyxatga muvofiq sel, toshqin-koʻchki zonalaridagi shaharchalar, qishloqlar va xoʻjaliklar aholisini boshqa joyga koʻchirsin; oʻzboshimchalik bilan olib borilgan qurilishlar, daryolarning qayirlaridan kon bilan bogʻliq boʻlmagan materiallarni ruxsatsiz qazib olish va boshqa ishlar hisobiga daryolar va soylarning suv oʻtkazish imkoniyatlarini pasaytirish hollariga barham bersin; obyektlar va gidroinshootlar boʻyicha zarur himoya tadbirlari va avariya-tiklash ishlari bajarilishini tashkil etsin, bu ishlar uchun tegishliligiga koʻra alohida loyihalar va smetalar boʻyicha haq toʻlasin; sel va toshqinlar roʻy beradigan davrda kecha-kunduz navbatchilik xamda suv xoʻjaligi va energetika obyektlari ishi ustidan nazorat oʻrnatsin; xavfli zonalarda tabiiy tusdagi favqulodda vaziyatlarni kuzatish va ogohlantirish postlari qoʻysin, postlarni ishonchli xabardor qilish aloqa vositalari bilan jihozlasin. 3. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari, manfaatdor vazirliklar, idoralar va tashkilotlar paydo boʻladigan masalalarni tezkorlik bilan hal etish uchun kecha-kunduz faoliyat koʻrsatuvchi shtablar tashkil etsinlar, shtablar ixtiyoriga zarur miqdorda avtotransport, yonilgʻi-moylash materiallari va aloqa vositalari ajratsinlar. Toshqin va sel oqimlari oʻtadigan zonalarda xavfli uchastkalarni aniqlasinlar, ularda kecha-kunduz navbatchilik tashkil etsinlar va tegishliligiga koʻra xalq xoʻjaligi obyektlarini saqlash chora-tadbirlarini koʻrsinlar. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi, “Davsuvxoʻjaliknazorat” inspeksiyasi joriy yilning 1-apreligacha barcha suv omborlarining holatini tekshirib chiqsinlar hamda ularning ish rejimi ustidan nazorat oʻrnatsinlar. Kanallar, inshootlar, sel oʻtadigan joylar va dambalarning sel va toshqin suvlarini oʻtkazishga tayyorligi tekshirilsin. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat geologiya qoʻmitasi: xavfli koʻchki uchastkalari faollashuvi hamda oʻpirilishlar paydo boʻlishi mumkin boʻlgan zonalarni aniqlashtirsin, viloyatlar, shaharlar va tumanlar hokimliklarini oʻz vaqtida ishonchli axborot bilan taʼminlasin; koʻchki jarayonlari va oʻpirilishlar bilan bogʻliq boʻlgan favqulodda vaziyatlar paydo boʻlishi bevosita xavf solganda hokimliklarga aholisini xavfli zonalardan doimiy va vaqtincha koʻchirish maqsadida xoʻjaliklar va obyektlar roʻyxatini bersin; yozgi dam olish mavsumi boshlanishidan oldin bolalar sogʻlomlashtirish oromgohlari, dam olish uylari, turistik bazalarni tekshirib chiqsin va zarurat boʻlganda tegishli yozma koʻrsatmalar bersin. 6. Oʻzbekiston Respublikasi “Boshgidromet” boshqarmasi: joriy yilning 1-apreligacha Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi hamda Davlat geologiya qoʻmitasi bilan birgalikda qor zaxiralarini, sel va koʻchki xavfi boʻlgan zonalarni aniqlash maqsadida togʻli va togʻoldi tumanlarini, shu jumladan, chegaradosh davlatlar hududlarini aviatsiya koʻmagida tekshirib chiqsin. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi ushbu ishlarni amalga oshirish uchun “Boshgidromet” boshqarmasiga Vazirlar Mahkamasining zaxira jamgʻarmasidan 60 mln soʻm ajratsin; xavfli zonalar. shuningdek baland togʻlardagi yorib chiqish xavfi boʻlgan koʻllar ustida muntazam ravishda nazorat uchishlari olib borsin va ularning holatini tekshirsin; joriy yilning 1-iyunigacha Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi va Ichki ishlar vazirligi bilan birgalikda baland togʻlardagi. yorib chiqish xavfi boʻlgan koʻllar, shu jumladan chegara zonalaridagi koʻllarni kuzatish uchun ishonchli aloqa va xabar berish tizimlari bilan jihozlangan va taʼminlangan vaqtinchalik postlar tashkil qilsin; viloyatlar va tumanlar hokimliklariga xavfli gidrometeorologik hodisalar xavfi zonasidagi xoʻjaliklar va obyektlar, shuningdek ularni himoya qilish boʻyicha tavsiya etiladigan tadbirlar roʻyxatlarini oʻz vaqtida bersin. 7. Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi joriy yilning 15-mayigacha qoʻshni davlatlar hududidagi respublika uchun xavf soluvchi yorib chiqish xavfi boʻlgan koʻllar va sellarni keltirib chiqaruvchi uchastkalarni kuzatish uchun aviatsiya ishlarini olib borishga Qirgʻiziston Respublikasi va Tojikiston Respublikasi hukumatlarining ruxsatnomalarini olish masalasini belgilangan tartibda ishlab chiqsin. 8. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi, “Boshgidromet” boshqarmasi hamda Davlat geologiya qoʻmitasi bilan kelishgan holda bahorgi-yozgi toshqinlar davrida sel va toshqin suvlari oʻtishi xavfi boʻlganda soylarga, sel, qor koʻchkilari sodir boʻladigan joylarga va boshqa xavfli uchastkalarga borish yoʻllarida postlar tashkil etsin, ularda odamlar, avtotransport va texnikaning xavfli zonalarga oʻtishiga yoʻl qoʻymaslik maqsadida shlagbaumlar oʻrnatsin. 9. Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi shikastlangan aholiga shoshilinch tibbiy yordam koʻrsatish uchun tibbiy yordam punktlarini zarur miqdorda tayyorlab qoʻysin, ularni zarur asbob-anjomlar bilan taʼminlasin. Dori-darmonlar, sanitariya-gigiyena vositalari va epidemiyaga qarshi vositalar zaxiralari yaratilsin. 10. “Oʻzagrosugʻurta” va “Kafolat” kompaniyalari Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, shaharlar va tumanlar hokimliklari bilan birgalikda bir oy muddatda qor koʻchkisi, sel va toshqin zonalaridagi imoratlar, uy-joylar, chorva mollari, fuqarolarning shaxsiy mulki, fermer va shirkat xoʻjaliklarini, ishlab chiqarish va ijtimoiy yoʻnalishdagi obyektlarni ixtiyoriy sugʻurta qilish boʻyicha shartnomalar tuzish ishlarini olib borsinlar. 11. Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi: qor koʻchkisi, sel, toshqin davrida vazirlikning shaxsiy tarkibini kuchaytirilgan ish tartibiga oʻtkazsin, joylarda kecha-kunduz navbatchilikni tashkil etsin, shuningdek aholini shoshilinch xabardor qilish uchun ularni ishonchli aloqa vositalari bilan taʼminlasin; joriy yilning 1-apreligacha viloyatlar hokimliklari bilan birgalikda kichik daryolar, soylar oʻzanlarini va koʻpriklarni tekshiruvdan oʻtkazsin, xavfli uchastkalarni aniqlasin hamda ularni mustahkamlash ishlari bajarilishini nazorat qilsin; geologik va gidrometeorologik vaziyat toʻgʻrisidagi axborotlarni yigʻish, oʻrganib chiqish va ayirboshlashni tashkil etsin. Vazirlar Mahkamasiga respublika hududida vujudga kelgan favqulodda vaziyatlar va tabiiy ofatlarning kutilishi mumkin boʻlgan oqibatlarini bartaraf etish yuzasidan koʻrilgan chora-tadbirlar toʻgʻrisida axborot taqdim etilsin. 12. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat maslahatchisi I.H. Joʻrabekov zimmasiga yuklansin.