“Temir daftar” va “Ayollar daftari”ga kiritilgan oilalarning farzandlari hamda “Yoshlar daftari”ga kiritilgan yangi turmush qurgan yoshlarning yakka tartibdagi xonadonida qoʻshimcha uy-joy qurish uchun garovsiz kredit ajratish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(resolution, 2022-06-07)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Yoshlarni har tomonlama qoʻllab-quvvatlash va ularning ijtimoiy faolligini yanada oshirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2021-yil 13-iyuldagi PF-6260-son Farmoniga muvofiq Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Yoshlarni har tomonlama qoʻllab-quvvatlash va ularning ijtimoiy faolligini yanada oshirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2021-yil 13-iyuldagi PF-6260-son Farmoniga muvofiq “Temir daftar” va “Ayollar daftari”ga kiritilgan oilalar farzandlari hamda “Yoshlar daftari”ga kiritilgan yoshlarga yangi turmush qurayotganida oʻz xonadonida qoʻshimcha uy-joy qurish uchun 33 million soʻmgacha garovsiz kredit ajratish belgilanganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin. 2. Quyidagilarni nazarda tutuvchi “Temir daftar” va “Ayollar daftari”ga kiritilgan oilalarning farzandlari hamda “Yoshlar daftari”ga kiritilgan yangi turmush qurgan yoshlarning yakka tartibdagi xonadonida qoʻshimcha uy-joy qurish uchun garovsiz kredit ajratish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin: “Temir daftar” va “Ayollar daftari”ga kirgan oilalarning farzandlari hamda “Yoshlar daftari”ga kirgan yoshlarning yangi turmush qurayotganda (keyingi oʻrinda — yoshlarning alohida toifasi) ajratiladigan kredit manbalarini shakllantirish tartibi; kreditni yoshlarning alohida toifalariga garovsiz asosda ajratish tartibi; yoshlarning alohida toifasiga nisbatan belgilanadigan, jumladan, 18 yoshga toʻlgan va 30 yoshdan oshmagan, yangi (ikkala tomon uchun birinchi marotaba) turmush qurgan, ilgari arzon uy-joy qurish dasturlari doirasida imtiyozli ipoteka krediti olmagan boʻlishi va boshqa muvofiqlik mezonlari; yoshlarning alohida toifasiga ajratilgan kreditlar monitoringini olib borish va ularni qaytarish tartibi. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi manfaatdor vazirliklar, idoralar va tijorat banklari bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni ikki oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin. 4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining moliya-iqtisodiyot va kambagʻallikni qisqartirish masalalari boʻyicha oʻrinbosari — iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vaziri J.A. Qoʻchqorov zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Nizom “Temir daftar” va “Ayollar daftari”ga kiritilgan oilalarning farzandlari hamda “Yoshlar daftari”ga kiritilgan yangi turmush qurgan yoshlarning (keyingi oʻrinlarda — yoshlarning alohida toifalari) yakka tartibdagi xonadonida qoʻshimcha uy-joy qurish uchun garovsiz kredit ajratish tartibini belgilaydi. 2. Mazkur Nizom qoidalari quyidagilarga nisbatan: tijorat banklarining (keyingi oʻrinlarda — bank) ichki kredit siyosatiga muvofiq oʻz mablagʻlari, xalqaro moliya tashkilotlari va xorijiy hukumat moliya tashkilotlari mablagʻlari hamda boshqa jalb qilingan mablagʻlar hisobidan jismoniy shaxslarga uy-joy (kvartira) sotib olish, qurish (rekonstruksiya qilish), taʼmirlash uchun ipoteka kreditlari ajratishga; ipotekani qayta moliyalashtirish tashkiloti tomonidan belgilangan tartib va shartlar, banklarning ichki siyosati, shuningdek, mazkur tashkilot va banklar oʻrtasida tuzilgan shartnomalar asosida uning mablagʻlari hisobidan ipoteka kreditlari ajratishga; uy-joy sotib olish yoki yakka tartibdagi uy-joylarni qurish (rekonstruksiya qilish)ga fuqarolarga ipoteka kreditlari boʻyicha boshlangʻich badal va foizlarning bir qismini qoplash uchun Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan subsidiyalar toʻlashga; yakka tartibdagi uy-joy qurilishiga ruxsat olib, lekin keyinchalik sotish maqsadida qurilgan yakka tartibdagi uy-joylarni ipoteka kreditlari orqali sotishga tatbiq etilmaydi. 3. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: ariza beruvchi — yakka tartibdagi xonadonida qoʻshimcha uy-joy qurish uchun garovsiz kredit olish maqsadida bankka ariza taqdim etgan yoshlarning alohida toifalariga mansub fuqaro; birgalikda qarz oluvchi — qarz oluvchining krediti asosiy summasi va kredit boʻyicha hisoblangan foizlarning har oydagi toʻlovlarida qatnashadigan, shuningdek, kredit boʻyicha solidar javob beradigan jismoniy shaxslar; boshlangʻich badal — yakka tartibdagi xonadonda quriladigan qoʻshimcha uy-joy qiymatining kredit olish uchun qarz oluvchi tomonidan oʻz mablagʻlari va qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan belgilangan meʼyorlarda shakllantiriladigan qismi; kredit — yoshlarning alohida toifalariga yakka tartibdagi xonadonda qoʻshimcha uy-joy qurish uchun 33 million soʻmgacha ajratiladigan garovsiz kredit; ishtirok etuvchi tijorat banklari — yoshlarning alohida toifalari tomonidan yakka tartibdagi xonadonida qoʻshimcha uy-joy qurish uchun Moliya vazirligi tomonidan joylashtirilgan mablagʻlar hisobidan kredit taqdim etuvchi banklar; pudrat tashkiloti — yakka tartibdagi uy-joylarni oʻz mablagʻlari, bank krediti va qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa mablagʻlar hisobidan qurishni amalga oshiruvchi tadbirkorlik subyekti; uy-joy — yoshlarning alohida toifalarining oʻz kuchi bilan, xususiy pudrat tashkilotlarini yoki oʻzini oʻzi band qilgan shaxs sifatida roʻyxatdan oʻtgan yollanma ishchilarni jalb etgan holda oʻz xonadonida qurilgan yakka tartibdagi qoʻshimcha uy-joylar; qarz oluvchi — yakka tartibdagi xonadonida qoʻshimcha uy-joyni qurish uchun kredit olgan va kredit shartnomasida belgilangan shartlarda qaytarish majburiyatiga ega yoshlarning alohida toifalariga mansub fuqaro; qarz yuki koʻrsatkichi — qarz oluvchining barcha kreditlari va mikroqarzlari boʻyicha oʻrtacha oylik toʻlovlarining ushbu qarz oluvchi va birgalikda qarz oluvchilarning tasdiqlangan oʻrtacha oylik daromadlari miqdoriga boʻlgan nisbati; yakka tartibdagi qoʻshimcha uy-joy — bir yer uchastkasida joylashgan, doimiy yashash, dam olish va shaxsiy xoʻjalikni yuritishga moʻljallangan yordamchi-xoʻjalik imoratlari va hovlidagi inshootlar tegishli boʻlgan bir yoki bir necha turar joy imorati. 4. Yoshlarning alohida toifalariga yakka tartibdagi xonadonida qoʻshimcha uy-joy qurish uchun garovsiz asosda ajratiladigan kreditlar quyidagi manbalar hisobidan shakllantiriladi: Moliya vazirligi tomonidan ishtirok etuvchi tijorat banklariga joylashtiriladigan mablagʻlar; tijorat banklarining oʻz mablagʻlari va qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa mablagʻlar. Moliya vazirligidan olingan mablagʻ, ular hisobidan ajratiladigan kreditlar qarz oluvchilar tomonidan toʻlovlarni amalga oshirish muddatidan qatʼi nazar, banklar tomonidan Bosh bitim, shartnoma va unga ilova qilingan qaytarish grafiklariga asosan qaytariladi. 5. Yoshlarning alohida toifalariga yakka tartibdagi xonadonida qoʻshimcha uy-joy qurishga kreditlar ajratish uchun Moliya vazirligi tomonidan tijorat banklariga mablagʻlarni joylashtirish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 5-fevraldagi 56-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan joylashtirilgan mablagʻlar hisobidan ipoteka kreditlari ajratish tartibi toʻgʻrisida nizomga muvofiq amalga oshiriladi. Yoshlarning alohida toifalariga kreditlar ajratish tijorat banklari tomonidan mazkur Nizomga va banklarning ichki kredit siyosatiga muvofiq amalga oshiriladi. 6. Qarz oluvchilar quyidagi muvofiqlik mezonlariga mos boʻlishi lozim: a) kredit olish uchun murojaat qilgan kunida 18 yoshga toʻlgan va 30 yoshdan oshmagan yoshlarning alohida toifalariga mansub Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi; b) “Temir daftar” va “Ayollar daftari”ga kiritilgan oilalarning farzandlari hamda “Yoshlar daftari”ga kiritilgan yoshlarning yangi turmush qurganlari (nikohi qayd etilganiga 3 yildan oshmagan boʻlishi lozim); v) daromad manbalariga, shaxsiy yordamchi yoki dehqon xoʻjaligidan yoxud yakka tartibdagi tadbirkorlik faoliyatidan doimiy daromadga, shuningdek, kredit boʻyicha hisoblangan foizlarni va asosiy qarzni toʻlov jadvaliga muvofiq har oyda toʻlash uchun yetarli boʻlgan qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan va hujjatlar bilan tasdiqlangan boshqa daromad manbaiga ega boʻlishi; g) qarz yuki koʻrsatkichi qarz oluvchining barcha kreditlari va mikroqarzlari boʻyicha oʻrtacha oylik toʻlovlarining ushbu qarz oluvchi va birgalikda qarz oluvchilarning tasdiqlangan oʻrtacha oylik daromadlarining 70 foizdan yuqori boʻlmasligi; d) yakka tartibdagi xonadonda qoʻshimcha uy-joy qurish ishlari qiymatining kamida 15 foizi miqdorida boshlangʻich badalni shakllantirish imkoniyatiga ega boʻlishi; e) kredit ajratishni koʻrib chiqish vaqtida qarz oluvchining kredit tashkilotlaridan avval olingan kreditlar boʻyicha muddati oʻtgan qarzdorligi mavjud boʻlmasligi; j) ilgari arzon uy-joy qurish dasturlari doirasida imtiyozli ipoteka kreditlaridan va ipoteka kreditlari boʻyicha subsidiyalardan foydalangan holda kvartira yoki yakka tartibdagi uy-joy hamda uy-joy bilan taʼminlash boʻyicha boshqa yordam olmagan boʻlishi; z) yakka tartibdagi xonadonda qoʻshimcha uy-joy qurish uchun yer uchastkasiga umrbod egalik qilishi yoki mulk huquqi va belgilangan tartibda tasdiqlangan loyiha-smeta hujjatlariga ega boʻlishi. 7. Qarz yuki koʻrsatkichi hisob-kitoblarida qarz oluvchi va birgalikda qarz oluvchilarning oʻrtacha oylik daromadlari miqdori ular tomonidan oxirgi 12 oy mobaynidagi (12 oydan kam ishlangan taqdirda — ishlangan davr uchun) olgan daromadlari miqdorining oʻrtacha arifmetik qiymati sifatida hisoblanadi. 8. Bank qarz oluvchi (birgalikda qarz oluvchi)ning oʻrtacha oylik daromadini aniqlashda quyidagi tasdiqlovchi hujjatlardan foydalanish huquqiga ega: ish beruvchi tomonidan tasdiqlangan ish haqi toʻgʻrisidagi maʼlumot; pensiya toʻlovlari miqdori toʻgʻrisidagi maʼlumot; jamgʻarib boriladigan pensiya badallari toʻgʻrisidagi maʼlumot; foizlar, dividendlar, mol-mulkni ijaraga berishdan olingan doimiy tarzdagi daromadlarini tasdiqlovchi maʼlumotlar; davlat soliq xizmati organi tomonidan tasdiqlangan jismoniy shaxslarning daromadlari boʻyicha deklaratsiya; qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa daromadlarni tasdiqlovchi maʼlumotlar. Bank qarz oluvchi va birgalikda qarz oluvchilarning oʻrtacha oylik daromadini aniqlashda kredit byurodan yoki boshqa rasmiy manbalardan mustaqil ravishda olingan, qarz oluvchining daromadlarini aniqlash imkonini beruvchi maʼlumotlardan foydalanishi mumkin. 9. Qarz oluvchi (birgalikda qarz oluvchi)ning qarz yuki koʻrsatkichi belgilangan meʼyordan yuqori boʻlganda, uning bank oldidagi qarz majburiyatini taʼminlash yuzasidan yuridik va (yoki) jismoniy shaxslar kafilligi qabul qilinishi mumkin. 10. Kredit banklar tomonidan qaytarishlik, toʻlovlilik, taʼminlanganlik, muddatlilik va maqsadlilik shartlarida beriladi. 11. Kredit yoshlarning alohida toifalariga garovsiz asosda ajratiladi. Bunda, qarz oluvchining kreditni qaytarish boʻyicha majburiyati taʼminoti sifatida ajratilgan kreditlarning muddati oʻtgan asosiy va foiz qarzdorligini qoplab berish sharti bilan quyidagilar taqdim etiladi: “Temir daftar”ga kiritilgan oilalarning yangi turmush qurgan farzandlari uchun — “Saxovat va koʻmak” jamgʻarmasining kafilligi; “Ayollar daftari”ga kiritilgan oilalarning yangi turmush qurgan farzandlari uchun — “Ayollar daftari” jamgʻarmasining kafilligi; “Yoshlar daftari”ga kiritilgan yangi turmush qurgan yoshlar uchun — “Yoshlar daftari” jamgʻarmasining kafilligi. Mazkur bandda nazarda tutilgan kafilliklar tegishlicha “Saxovat va koʻmak”, “Ayollar daftari” va “Yoshlar daftari” jamgʻarmalari faoliyatini muvofiqlashtiruvchi tashkilotlar tomonidan taqdim etiladi. “Yoshlar daftari” jamgʻarmasining kafilligi qarzdorning doimiy yashash joyidagi mahalladagi yoshlar yetakchisining tavsiyasi asosida beriladi. 12. Yoshlarning alohida toifalariga kafillik berilganligi uchun toʻlov (mukofot puli) undirilmaydi. 13. Qarz oluvchiga berilishi mumkin boʻlgan kreditning yuqori mikdori qarz yuki koʻrsatkichi boʻyicha ushbu Nizomning 6-bandi “g” kichik bandida belgilangan meʼyordan kelib chiqqan holda aniqlanadi. Bunda, yakka tartibdagi xonadonda qoʻshimcha uy-joyni qurish ishlari uchun berilishi mumkin boʻlgan kreditning eng koʻp miqdori 33 million soʻmdan oshib ketmasligi lozim. 14. Yakka tartibdagi qoʻshimcha uy-joyning qiymati ushbu Nizomning 6-bandi “d” kichik bandida belgilangan boshlangʻich badalning minimal miqdori va 13-bandiga muvofiq berilishi mumkin boʻlgan kreditning eng koʻp miqdori yigʻindisi sifatida aniqlanadi. 15. Ariza beruvchi yer uchastkasida belgilangan tartibda kelishilgan loyiha asosida hamda tuman (shahar) aholi punktlari Bosh rejasi va shaharsozlik normalariga mos holda pudrat tashkiloti yoki oʻzini oʻzi band qilgan shaxs sifatida roʻyxatdan oʻtgan yollanma ishchilar bilan oʻz xonadonida yakka tartibda qoʻshimcha uy-joy qurish boʻyicha shartnomani imzolaydi, oʻz kuchi bilan amalga oshirish holati bundan mustasno. 16. Ariza beruvchi bankka kredit olish uchun murojaat qilgan taqdirda, bankning masʼul xodimi unga kreditning asosiy yoʻnalishlari boʻyicha izoh beradi, talab etiladigan barcha hujjatlar roʻyxati va taxminiy xarajatlar turlari bilan tanishtiradi. Bunda, ariza beruvchi bankka kredit olish uchun ariza va ushbu Nizomga hamda bankning ichki kredit siyosatiga asosan tegishli hujjatlarni taqdim etadi. 17. Yakka tartibdagi qoʻshimcha uy-joyni qurish ishlari uchun Moliya vazirligi tomonidan joylashtirilgan mablagʻlar hisobidan yoshlarning alohida toifalariga kreditlar banklar tomonidan quyidagi shartlar asosida ajratiladi: 1) bozor stavkasida mijoz xohishiga koʻra 6 oy imtiyozli davr bilan; 2) 20 yildan koʻp boʻlmagan muddatga; 3) boshlangʻich badali yakka tartibdagi xonadonda qoʻshimcha qurilayotgan uy-joy qiymatining 15 foizidan kam boʻlmagan miqdorda; 4) bir qarz oluvchiga beriladigan kreditlar 33 million soʻmdan oshmaydigan miqdorda beriladi. 18. Yakka tartibda qurilgan qoʻshimcha uy-joyning qiymati ushbu Nizomning 17-bandida belgilangan miqdorlardan oshib ketgan taqdirda, qiymatning qolgan qismi qarz oluvchi tomonidan oʻz mablagʻlari va qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan toʻlanadi. Bunda, qiymatning ortgan qismini shakllantirish (toʻlash) uchun banklar tomonidan qarz oluvchiga Moliya vazirligi tomonidan ajratilgan mablagʻlar hisobidan ipoteka krediti va boshqa kreditlar berilishiga yoʻl qoʻyilmaydi. 19. Kreditning yillik foiz stavkasi bankning ichki siyosatiga asosan Moliya vazirligi tomonidan joylashtirilgan mablagʻlarning foiz stavkasi hamda bank marjasini inobatga olgan holda qarz oluvchi va bank oʻrtasidagi oʻzaro kelishuvga muvofiq kredit shartnomasida belgilanadi. Bunda, yoshlarning alohida toifalariga ajratilgan kreditning foiz stavkasi boshqa shaxslarga berilgan ipoteka kreditlarining foiz stavkalaridan yuqori boʻlishi mumkin emas. 20. Ariza beruvchi tomonidan oʻz mablagʻlari hisobidan boshlangʻich badal shakllantirilishida yakka tartibda qoʻshimcha uy-joyni qurish uchun sotib olingan qurilish materiallari va (yoki) bajarilgan qurilish-montaj ishlari qiymati hisobga olinadi. 21. Tegishli hujjatlar toʻliq taqdim qilingandan soʻng bank uch ish kunida ariza beruvchiga kredit berish masalasini koʻrib chiqadi hamda arizani qanoatlantirish yoki rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. 22. Bank tomonidan kredit berishni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan taqdirda, uch ish kunida ariza beruvchiga kredit berishni rad etishning sabablari aniq va tushunarli koʻrsatilgan holda yozma xulosa yuboriladi. 23. Ariza beruvchi bank xulosasida koʻrsatilgan kamchiliklarni bartaraf etgandan keyin kredit berish toʻgʻrisidagi ariza bilan bankka qayta murojaat qilishga haqli. 24. Ariza beruvchiga kredit berish toʻgʻrisida ijobiy qaror qabul qilingan taqdirda, bank uch ish kunida bu haqida ariza beruvchini yozma ravishda xabardor qiladi. Bunda, bank tomonidan ariza beruvchiga tanishib chiqish va oʻzi bilan olib ketishi mumkin boʻlgan kredit shartnomasi va kreditni qaytarish jadvali loyihasi taqdim etiladi hamda bank va ariza beruvchi oʻrtasida kredit shartnomasi imzolanadi. 25. Ajratilgan kredit summasi ishlar qarz oluvchining oʻz kuchi bilan yoki oʻzini oʻzi band qilgan shaxs sifatida roʻyxatdan oʻtgan yollanma ishchilar jalb etilgan holda bajarilganda, bank tomonidan naqd pulsiz shaklda bajarilgan ishlar hajmiga mutanosib ravishda bosqichma-bosqich qarz oluvchining bank plastik kartasiga, pudrat tashkiloti jalb etilgan hollarda esa, pudrat tashkilotining hisobvaragʻiga oʻtkazib beriladi. 26. Yakka tartibdagi xonadonda qoʻshimcha uy-joyni qurish ishlari pudrat tashkiloti (oʻzini oʻzi band qilgan shaxs sifatida roʻyxatdan oʻtgan yollanma ishchilar) yoki qarz oluvchi tomonidan oʻz kuchi bilan amalga oshiriladi. 27. Qarz oluvchi kredit shartnomasini qaytarish grafigiga asosan ajratilgan kredit va unga hisoblangan foiz toʻlovlarini toʻlab boradi. 28. Yoshlarning alohida toifalariga yakka tartibdagi xonadonida qoʻshimcha uy-joy qurish uchun garovsiz kreditlar ajratish ushbu Nizomga ilovadagi sxemaga muvofiq amalga oshiriladi. 29. Kreditni qaytarish va u boʻyicha hisoblangan foizlarni toʻlash tartibi bank va qarz oluvchi oʻrtasida tuzilgan kredit shartnomasi, qonunchilik hujjatlari va bank kredit siyosati bilan tartibga solinadi. 30. Kredit boʻyicha foiz kredit qoldigʻiga nisbatan har kuni hisoblab yoziladi va har oyda bir marta undiriladi. 31. Kredit boʻyicha asosiy qarzni va foizni toʻlash tartibi kredit shartnomasida belgilanadi. Bunda, hisoblangan foiz va kredit boʻyicha asosiy qarz bank va qarz oluvchi tomonidan imzolangan, kredit shartnomasiga ilova qilingan toʻlovlar jadvalida belgilangan muddatlarda undiriladi. 32. Bank kreditdan foydalanishning butun davri davomida doimiy monitoringni amalga oshiradi. Monitoring davomida bankning masʼul xodimi kreditdan maqsadli foydalanilishi, asosiy qarz va foizning toʻlanishini nazorat qilib boradi. 33. Kreditdan belgilangan maqsadda foydalanmaganlik uchun qarz oluvchiga nisbatan bank tomonidan qoʻllaniladigan choralar kredit shartnomasida belgilangan boʻlishi kerak. 34. Qarz oluvchi tomonidan kredit boʻyicha asosiy qarz va unga hisoblangan foiz toʻlovi belgilangan muddatlarda toʻlanmaganda, bank xodimi qarz oluvchi bilan shaxsan uchrashib majburiyatini bajarilmayotgani sababini aniqlaydi va muddatida qaytarilmagan kreditning qaytarilishini taʼminlash chorasini koʻrishni talab qiladi. 35. Kredit monitoringi davomida taqdim etilgan hisobot va unga ilova qilingan hujjatlarni tahlil qilish jarayonida bank tomonidan kreditdan maqsadsiz foydalanilganligi aniqlangan takdirda, bank maqsadsiz foydalanilgan mablagʻ va ular boʻyicha hisoblangan foizlarni shartnomada belgilangan tartibda muddatidan oldin undirib oladi. 36. Kreditni oʻz vaqtida va toʻliq qaytarmaslik xavfi yuzaga kelsa, bank kredit shartnomasi hamda qonunchilik hujjatlari talablari asosida toʻlov (qaytarish) muddati kelgan kredit va foiz toʻlovlarini undirish choralarini koʻradi. Berilgan kreditni muddatidan oldin undirish maqsadida bank qarz oluvchi (birgalikda qarz oluvchi)ning har qanday hisobvaraqlaridan (omonat, bank kartalaridagi) mablagʻlarni akseptsiz tartibda undirib olishi va qarzdorlikni qaytarishga yoʻnaltirishi mumkin. Ushbu shartlar kredit shartnomasida belgilangan boʻlishi kerak. 37. Kredit boʻyicha muddati oʻtgan asosiy va foiz qarzdorlikni qarz oluvchidan uch oy ichida undirish imkoni boʻlmagan takdirda, ushbu qarzdorliklar tegishlicha mazkur Nizomning 11-bandida koʻrsatilgan kafilliklar hisobidan bir oy ichida qoplab beriladi. Bunda, qoplab berilgan kredit qarzdorligi summasini tegishlicha “Saxovat va koʻmak”, “Ayollar daftari” va “Yoshlar daftari” jamgʻarmalariga ushbu jamgʻarmalar faoliyatini muvofiqlashtiruvchi tashkilotlar tomonidan qarz oluvchidan regress tartibida undirish choralari koʻriladi. 38. Ariza beruvchi kredit olish uchun bankka murojaat qilganda, bank kreditning asosiy shartlari toʻgʻrisidagi axborot varaqasini bepul tarzda takdim etadi. 39. Bank ariza beruvchiga kredit boʻyicha toʻlanishi lozim boʻlgan oylik toʻlovlar miqdori hamda ariza beruvchining daromadlarini tahlil qilgan holda ushbu toʻlovlarni toʻlash uchun uning imkoniyati yetishi (yoki yetmasligi) haqida tushuntirish beradi. 40. Kredit shartnomasi imzolanmasdan oldin bank ariza beruvchiga ushbu shartnoma loyihasini tanishib chiqish uchun oʻzi bilan olib ketish huquqiga ega ekanligi toʻgʻrisida xabardor qilishi lozim. 41. Bank qarz oluvchiga kredit shartnomasi imzolangan kunda shartnomaning bitta asl nusxasini kreditni qaytarish jadvalini ilova qilgan holda taqdim etishi kerak. 42. Bank kredit ajratishda bank xizmatlari isteʼmolchilari bilan oʻzaro munosabatlarni amalga oshirishda banklar faoliyatiga qoʻyiladigan minimal talablar toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablariga muvofiq qarz oluvchilarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini taʼminlashi shart. 43. Qarz oluvchi qurilgan yakka tartibdagi qoʻshimcha uy-joyning toʻliq qiymatini yoʻqolish va shikastlanish xavflaridan sugʻurta qilishda sugʻurta tashkilotini mustaqil tanlash huquqiga ega. 44. Ariza beruvchi (qarz oluvchi) davlat organlari va tashkilotlari, tijorat banklari xodimlarining xatti-harakatlari (harakatsizligi) yuzasidan qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda yuqori turuvchi tashkilotga yoki sudga shikoyat qilishi mumkin. 45. Mazkur Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar. Bosqichlar Subyektlar Chora-tadbirlar Muddatlar 1-bosqich Ariza beruvchi Yer uchastkalarida belgilangan tartibda kelishilgan loyiha asosida hamda tuman (shahar) aholi punktlari Bosh rejasi va shaharsozlik normalariga mos holda pudrat tashkiloti yoki oʻzini oʻzi band qilgan shaxs sifatida roʻyxatdan oʻtgan yollanma ishchilar bilan oʻz xonadonida yakka tartibda qoʻshimcha uy-joy qurish boʻyicha shartnomani imzolaydi, oʻz kuchi bilan amalga oshirish holati bundan mustasno. Oʻz xohishiga koʻra belgilangan muddatlarda 2-bosqich Ariza beruvchi Bankka kredit olish uchun ariza va bankning ichki kredit siyosatiga asosan tegishli hujjatlarni taqdim etadi. Bunda, ariza beruvchi tomonidan oʻz mablagʻlari hisobidan boshlangʻich badal shakllantirilishida yakka tartibda qoʻshimcha uy-joyni qurish uchun sotib olingan qurilish materiallari va (yoki) bajarilgan qurilish-montaj ishlari qiymati hisobga olinadi. Oʻz xohishiga koʻra belgilangan muddatlarda 3-bosqich Bank Kredit olish boʻyicha takdim etilgan ariza va unga ilova qilingan hujjatlarni koʻrib chiqib, arizani qanoatlantirish yoki rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. Ariza qanoatlantirilgan taqsirda, kredit shartnomasi imzolanadi. 3 ish kuni 4-bosqich Bank Ajratilgan kredit summasi ishlar qarz oluvchining oʻz kuchi bilan yoki oʻzini oʻzi band qilgan shaxs sifatida roʻyxatdan oʻtgan yollanma ishchilarni jalb etilgan holda bajarilganda, bank tomonidan naqd pulsiz shaklda bajarilgan ishlar hajmiga mutanosib ravishda bosqichma-bosqich qarz oluvchining bank plastik kartasiga, pudrat tashkiloti jalb etilgan hollarda esa — pudrat tashkilotining hisobvaragʻiga oʻtkazib beriladi. Shartnomada belgilangan muddatlarda 5-bosqich Pudrat tashkiloti (oʻzini oʻzi band qilgan shaxs sifatida roʻyxatdan oʻtgan yollanma ishchilar) yoki qarz oluvchi oʻz kuchi bilan Yakka tartibdagi xonadonda qoʻshimcha uy-joyni qurish ishlarini amalga oshiradi. Shartnomada belgilangan muddatlarda 6-bosqich Qarz oluvchi Kredit shartnomasi qaytarish grafigiga asosan kredit va unga hisoblangan foiz toʻlovlarini toʻlab boradi. Shartnomada belgilangan muddatlarda