Avtomobil yoʻllari infratuzilmasini yanada rivojlantirish va yoʻl harakatini tashkil etish tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2019-11-22)

Respublikada oxirgi yillarda amalga oshirilayotgan va mintaqalarning sanoat salohiyatini oshirishga, shaharlar va qishloq aholi punktlari qiyofasini tubdan oʻzgartirishga qaratilgan keng koʻlamli ijtimoiy-iqtisodiy islohotlar iqtisodiy aloqalar intensivligini oshirishning va mamlakat iqtisodiyotini rivojlantirishning muhim omili sifatida yoʻl-transport infratuzilmasini yanada jadal rivojlantirishni talab qiladi. Bu yoʻnalishda yirik infratuzilma obyektlarini qurish, zamonaviy avtomobil yoʻllari tarmogʻini rivojlantirish, eng muhim tranzit transport yoʻllarini, shu jumladan “Toshkent — Termiz”, “Samarqand — Buxoro — Olot”, “Gʻuzor — Buxoro — Qoʻngʻirot — Beynau”, “Toshkent — Chimyon — Chorvoq dam olish zonasi” transport yoʻllarini kompleks rekonstruksiya qilish va taʼmirlash boʻyicha katta ishlar amalga oshirildi. Sirgʻali mavzesini aylanib oʻtadigan yangi yoʻnalish boʻylab Toshkent avtomobil halqa yoʻlida toʻliq qatnov taʼminlandi. Toshkent, Nukus, Buxoro shaharlarida murakkab transport chorrahalari, shuningdek yirik aholi punktlarini aylanib oʻtish yoʻllari qurildi. 2017-2018-yillarda mintaqaviy avtomobil yoʻllarini rivojlantirish dasturi doirasida 4 ming kilometrdan ziyod xoʻjaliklararo avtomobil yoʻllari taʼmirlandi, shuningdek, 265 kilometrli umumiy foydalaniladigan avtomobil yoʻllarini qayta qurish ishlari bajarildi. Shu bilan birga, avtomobil yoʻllarini qulay va shinam qilish, yoʻl harakatini axborotlar bilan taʼminlash, yoʻl boʻyidagi infratuzilmani xalqaro standartlar talablariga muvofiq rivojlantirish bilan bogʻliq koʻplab masalalarga hanuzgacha lozim darajada eʼtibor qaratilmayapti. Quyidagilar bunday holatning asosiy sabablari hisoblanadi: birinchidan, avtomobil yoʻllarini qulay va shinam qilish hamda rivojlantirishga doir normativ hujjatlar xalqaro standartlarning zamonaviy talablariga mos kelmaydi. Jumladan, 1970 — 80 yillarda ishlab chiqilgan amaldagi standartlarni yangilash, shu jumladan svetofor bilan tartibga solish, yoʻldagi toʻsiqlarni, yoʻl ustiga chiziqlar tortish va yoʻl belgilarini qoʻllashga doir standartlarni yangilash talab etiladi; ikkinchidan, yoʻl belgilarini ishlab chiqarish va oʻrnatishga doir ishlarni tashkil etish hamda oʻtkazishga, yoʻl ustiga nur qaytaruvchi xususiyatga ega zamonaviy texnologiyalar asosidagi boʻyoqdan, shuningdek, boshqa sifatli materiallardan foydalangan holda oʻchib ketmaydigan chiziqlar tortishga tizimli yondashilmayapti. Respublika avtomobil yoʻllarida oʻtkazilgan xatlov natijalariga koʻra 70 mingdan ortiq eskirgan yoʻl belgilarini almashtirish, shuningdek, qoʻshimcha ravishda 136 mingdan ziyod yangi koʻrsatkichlar oʻrnatish zarurligi aniqlandi; uchinchidan, avtomobil yoʻllarini, ayniqsa xalqaro ahamiyatga molik avtomobil yoʻllarini koʻrsatkich belgilari bilan, shu jumladan chet tillardagi koʻrsatkich belgilari bilan jihozlash boʻyicha ishlar yetarli darajada tashkil etilmagan; toʻrtinchidan, yoʻl infratuzilmasini rivojlantirish sohasida malakali kadrlar yetishmaydi, yoʻl harakatini tartibga solish sohasida shu sohaga ixtisoslashgan yetakchi xorijiy tashkilotlar bilan tajriba almashishni tashkil etishga doir ishlar tizimli olib borilmayapti. Yoʻl harakatini tashkil etish tizimini yanada takomillashtirish, avtomobil yoʻllari infratuzilmasini ilgʻor xorijiy tajriba asosida rivojlantirish va yoʻl harakati ishtirokchilari uchun yuqori darajada qulaylik yaratish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Quyidagilar amalga oshirilayotgan 2018 — 2022-yillarda Oʻzbekiston Respublikasida yoʻl harakati xavfsizligini taʼminlash konsepsiyasi doirasida yoʻl infratuzilmasini takomillashtirishning asosiy yoʻnalishlari etib belgilansin: birinchi — yoʻl ustiga chiziqlar tortishda, yoʻlovchilar oʻtish joylarini, avtomobil yoʻllari kesishadigan va tutashadigan joylarni, avtomobillarning qisqa muddat toʻxtab turish va toʻxtash joylarini qurishda innovatsion ishlanmalarni hamda nur qaytaruvchi materiallarni qoʻllash asosida yoʻl harakati ishtirokchilari xavfsizligini taʼminlash; ikkinchi — yoʻl harakati ishtirokchilarini yoʻnalish boʻylab sifatli navigatsiya bilan taʼminlaydigan yoʻl belgilari va axborot koʻrsatkichlarini, shu jumladan chet tillardagi yoʻl belgilari va axborot koʻrsatkichlarini yetarli miqdorda oʻrnatish orqali “gapiradigan yoʻl” prinsipi boʻyicha yoʻl harakati ishtirokchilarining xabardorligini oshirish”; uchinchi — avtomobil yoʻllari foydalanuvchilariga yuqori darajada qulaylik yaratish uchun zarur shart-sharoitlar yaratish, yoʻl boʻyi hududlarini toʻliq koʻkalamzorlashtirish, obod qilish va meʼmoriy-landshaft loyihasini tuzish, mazkur hududlarda infratuzilma obyektlarini oqilona qurish hisobiga transport vositalarining ekologiyaga salbiy taʼsirini kamaytirish; toʻrtinchi — axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini, texnik vositalar va dasturiy mahsulotlarni avtomobil yoʻllarini qurish, toʻgʻrilash va ulardan foydalanish jarayoniga keng joriy etish; beshinchi — yoʻllarni taʼmirlash ishlari sifatini oshirish va hududlarni obod qilish, shuningdek, tartibga solishning texnik vositalariga qoʻyilgan zamon talablariga javob beradigan, shuningdek, respublika hududlarining tabiiy-iqlim sharoitlariga moslashtirilgan zamonaviy chidamli materiallardan, butlovchi, tarkibiy qismlardan foydalanish hisobiga avtomobil yoʻllaridan foydalanishda xarajatlarni kamaytirish. 2. Quyidagilar: 2019 — 2023-yillarda yoʻl belgilari ishlab chiqarishni va ularni respublika avtomobil yoʻllariga oʻrnatishni, yoʻl ustiga chidamli chiziqlar tortishni tashkil etish dasturi (keyingi oʻrinlarda Dastur deb ataladi) 1-ilovaga* muvofiq; 2019 — 2023-yillarda yoʻl belgilarini ishlab chiqarishni va respublika avtomobil yoʻllariga oʻrnatishni, yoʻl ustiga chidamli chiziqlar tortishni tashkil etish dasturini moliyalashtirish parametrlari 2-ilovaga* muvofiq; yoʻl belgilari ishlab chiqarishni va ularni respublika avtomobil yoʻllariga oʻrnatishni, yoʻl ustiga chidamli chiziqlar tortishni tashkil etish boʻyicha “yoʻl xaritasi” 3-ilovaga* muvofiq tasdiqlansin. 3. Dasturni amalga oshirish doirasida: Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari, Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi har yili Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjetini, viloyatlar va Toshkent shahri mahalliy budjetlarini, tumanlar va shaharlar budjetlarini shakllantirishda ularning parametrlarida yoʻl belgilarini ishlab chiqarish, ularni xoʻjaliklararo qishloq avtomobil yoʻllariga, shaharlar, tuman markazlari va ularni boshqa aholi punktlari koʻchalariga oʻrnatishni, yoʻl ustiga chidamli chiziqlar tortishni tashkil etishni moliyalashtirish uchun budjetdan ajratiladigan maqsadli mablagʻlarni nazarda tutsin; Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Respublika yoʻl jamgʻarmasi Oʻzbekiston Respublikasi Avtomobil yoʻllari davlat qoʻmitasining asoslantirilgan talabnomalari boʻyicha yoʻl belgilari ishlab chiqarishni va ularni umumiy foydalaniladigan avtomobil yoʻllariga oʻrnatishni, yoʻl ustiga chidamli chiziqlar tortishni tashkil etish uchun zarur mablagʻlarning oʻz vaqtida ajratilishini taʼminlasin; Dastur parametrlarining sifatli va oʻz vaqtida bajarilishini soʻzsiz taʼminlash uchun shaxsiy javobgarlik Oʻzbekiston Respublikasi Avtomobil yoʻllari davlat qoʻmitasining raisi, Moliya vaziri, Ichki ishlar vaziri, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Respublika yoʻl jamgʻarmasi direktori, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashining Raisi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimlari zimmasiga yuklansin. 4. “Uzavtoyoʼlbelgi” DUK “Oʻzeltexsanoat” AJ bilan birgalikda ikki oy muddatda energiya tejovchi texnologiyalar va quyosh energiyasi manbalaridan foydalangan holda elektron yoʻl belgilarining, eng avvalo, axborot-koʻrsatkich va ogohlantirish belgilarining namunalarini ishlab chiqsin hamda 2019-yildan boshlab ularni ishlab chiqarishni hamda magistral avtomobil yoʻllari va markaziy shahar koʻchalariga oʻrnatishni taʼminlasin. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Avtomobil yoʻllari davlat qoʻmitasi: Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi va manfaatdor vazirliklar hamda idoralar bilan birgalikda 2019-yil 1-yanvargacha boʻlgan muddatda zamonaviy xalqaro standartlarni va ranglar gammasiga toifalangan yondashuvni, yaʼni yashil rangli axborot-koʻrsatkich belgilaridan koʻproq foydalanilishini hisobga olgan holda avtomobil yoʻllarini yoʻl belgilari bilan jihozlash, yoʻl ustiga chiziqlar tortish va yoʻl harakatini tartibga soluvchi boshqa elementlarni oʻrnatishga qoʻyilgan talablarni ishlab chiqsin va belgilangan tartibda tasdiqlasin; potensial xorijiy hamkorni aniqlagan holda yoʻl belgilarini, yoʻl ustiga tortiladigan chiziqlar va yoʻl harakatini tartibga soluvchi boshqa elementlar uchun boʻyoqlar va termoplastni ishlab chiqarish boʻyicha qoʻshma korxona tashkil etish yuzasidan bir oy muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga aniq taklif kiritsin; yoʻl infratuzilmasini loyihalashtirish va undan foydalanish sohasidagi Sindao shahrining Loyihalash va rejalashtirish instituti (Xitoy Xalq Respublikasi) bilan hamkorlikni tashkil etish masalasini ikki oy muddatda ishlab chiqsin; Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi bilan birgalikda yoʻl boʻyidagi infratuzilma obyektlarini qurish uchun tadbirkorlik subyektlariga yer uchastkalari berish, shuningdek, ularning zimmasiga avtomobil yoʻllari atrofidagi hududlarni koʻkalamzorlashtirish va obod qilish majburiyatlarini yuklash, davlat-xususiy sheriklik mexanizmini joriy etish boʻyicha taklifni ikki oy muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritsin; 2019-yilda “Toshkent — Samarqand” yoʻnalishi boʻylab uzunligi 5 kilometr boʻlgan M-39 avtomobil yoʻllari uchastkalarini va “Guliston — Dashtobod” yoʻnalishi boʻylab uzunligi 5 kilometr boʻlgan M-34 avtomobil yoʻllari uchastkalarini qurish hamda rekonstruksiya qilish boʻyicha dastlabki loyihalarni amalga oshirsin, energiyaning muqobil manbalari asosida koʻcha chiroqlari va yoʻlni tartibga soluvchi texnik vositalarni, svetodiodlar va nur qaytargichlardan foydalangan holda yoʻl belgilarini, shuningdek, avtomobil yoʻllari atrofidagi hududlar landshaftini loyihalashtirish va ularni koʻkalamzorlashtirishning zamonaviy elementlarini oʻrnatsin. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi “Oʻzbekneftgaz”, “Oʻzqurilishmateriallari”, “Oʻzeltexsanoat”, “Oʻzkimyosanoat” aksiyadorlik jamiyatlari, Oʻzbekiston Respublikasi Avtomobil yoʻllari davlat qoʻmitasi bilan birgalikda butun yoʻl infratuzilmasini kompleks takomillashtirish doirasida yoʻl ustiga chiziqlar chizishda ishlatiladigan boʻyoqlar, termoplast, texnik vositalar va yoʻlni tartibga soluvchi boshqa elementlarni ishlab chiqarishda foydalaniladigan butlovchi, tarkibiy qismlarni, xomashyo va materiallarni mahalliylashtirish hamda tarmoqlararo kooperatsiya dasturini uch oy muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga tasdiqlash uchun kiritsin. 7. Oʻzbekiston Respublikasi Avtomobil yoʻllari davlat qoʻmitasi, Qurilish vazirligi va Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Respublika yoʻl jamgʻarmasining quyidagilar toʻgʻrisidagi takliflariga rozilik berilsin: a) Oʻzbekiston Respublikasi Avtomobil yoʻllari davlat qoʻmitasi tarkibida: “Maxsusyoʻlqurilish” davlat unitar korxonasini (keyingi oʻrinlarda “Maxsusyoʻlqurilish” DUK deb ataladi) tashkil etish, infratuzilma loyihalarini amalga oshirish doirasida sement beton qoplamali avtomobil yoʻllari qurilishini hisobga olib, zamonaviy ilgʻor innovatsion texnologiyalarni oʻrganish va joriy etishni mazkur DUK faoliyatining asosiy yoʻnalishlaridan biri etib belgilash; avtomobil yoʻllarini yoʻl belgilari bilan jihozlash, yoʻl ustiga chiziqlar tortish va yoʻl harakatini tartibga soluvchi boshqa elementlar oʻrnatish boʻyicha ilgʻor xorij amaliyotini qoʻllash asosida loyihaviy ishlarni tashkil etishning zamonaviy texnologiyalari hamda progressiv usullarini joriy etgan holda yoʻl infratuzilmasi loyihalarini ishlab chiqish uchun javob beradigan “Oʻzyoʻlloyiha” loyiha-qidiruv instituti” davlat unitar korxonasini (keyingi oʻrinlarda “Oʻzyoʻlloyiha” DUK deb ataladi) tashkil etish; b) yoʻl belgilari, yoʻl ustiga tortiladigan chiziqlar uchun boʻyoqlar va termoplastning standartlarga javob berishini tahlil qilish va ularni sinovlardan oʻtkazish boʻyicha ixtisoslashtirilgan laboratoriyani “Uzavtoyoʼlbelgi” DUK tuzilmasida tashkil etish, uni koʻchiriladigan va turgʻun laboratoriyalar bilan jihozlash; 8. Oʻzbekiston Respublikasi Avtomobil yoʻllari davlat qoʻmitasi: “Maxsusyoʻlqurilish” DUK va “Oʻzyoʻlloyiha” DUKning tuzilmasi, ustavlari belgilangan tartibda tasdiqlanishini, shuningdek, ularning davlat roʻyxatidan oʻtkazilishini bir oy muddatda taʼminlasin; Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi, Turizmni rivojlantirish davlat qoʻmitasi, Toshkent avtomobil yoʻllarini loyihalash, qurish va ekspluatatsiyasi instituti bilan birgalikda “Shaharlardagi yoʻl boʻyi hududlarining eng yaxshi landshaft dizayni” nomi uchun shaharlar oʻrtasida yillik tanlovlar oʻtkazish boʻyicha takliflarni uch oy muddatda kiritsin; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi bilan birgalikda 2018/2019 oʻquv yilidan boshlab Toshkent avtomobil yoʻllarini loyihalash, qurish va ekspluatatsiyasi institutida “Avtomobil yoʻllari estetikasi”, “Yoʻl boʻyi hududlarining landshaft dizayni”, “Yoʻl ustiga chiziqlar tortish”, “Yoʻl harakatini tashkil etish” yoʻnalishlari boʻyicha texnik kadrlar malakasini oshirish kurslari tashkil etilishini taʼminlasin, zarurat boʻlsa, xorijning yetuk mutaxassislarini oʻqituvchilar sifatida jalb qilsin. 9. Toshkent shahri hokimligi “Oʻzyoʻlloyiha” DUK, Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi, Qurilish vazirligi va “ToshkentboshplanLITI” DUK bilan birgalikda markaziy shahar koʻchalarini qurish va rekonstruksiya qilish boʻyicha loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqishda yoʻlovchilar oʻtish joylarini uskunalash va texnik tartibga solish vositalari bilan jihozlashni, shu jumladan koʻzi ojizlarni mazkur sohadagi ilgʻor xorijiy amaliyotni hisobga olgan holda ovozlar yordamida qoʻllab-quvvatlashni nazarda tutsin. 10. Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Botanika instituti, Toshkent agrar universiteti, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari bilan birgalikda yoʻl qoplamasini shamol tufayli nurashidan, yer osti suvlaridan, qor va qum uyumlaridan himoya qilishni taʼminlash uchun mahalliy tabiiy-iqlim shart-sharoitlarini hisobga olgan holda avtomobil yoʻllari boʻylab daraxtlar ekish boʻyicha ilmiy asoslangan tavsiyalarni ikki oy muddatda ishlab chiqsin. 11. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Yoʻl-qurilish ishlari sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasiga muhandislik kommunikatsiyasi tarmoqlarini qurish va taʼmirlashda shahar koʻchalari va boshqa aholi punktlarining yoʻl qoplamasini demontaj qilish hamda tiklash boʻyicha ishlarni nazorat qilish funksiyalari yuklansin, bunda, zarurat boʻlsa, ishlar sifatini buzganlik va ishlarni tegishli ruxsatlarsiz bajarganlik uchun maʼmuriy javobgarlikni qoʻllasin. 12. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi oʻrinbosari — “Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJ boshqaruvining raisi A.J. Ramatov va Oʻzbekiston Respublikasi Avtomobil yoʻllari davlat qoʻmitasining raisi A.A. Abduvaliyev zimmasiga yuklansin.