Maxsus iqtisodiy va sanoat zonalari faoliyatining samaradorligini oshirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida
(decree, 2026-05-01)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 15-maydagi “Uchinchi Toshkent xalqaro investitsiya forumi va Xorijiy investorlar kengashining navbatdagi yigʻilishi doirasida erishilgan kelishuvlarning ijrosini taʼminlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-179-son qarori amalga oshirilishini taʼminlash hamda maxsus iqtisodiy va sanoat zonalari faoliyatini yanada takomillashtirish maqsadida qaror qilaman: 1. 2025-yilda maxsus iqtisodiy va sanoat zonalarini rivojlantirishning asosiy maqsadli koʻrsatkichlari etib quyidagilar belgilansin: (a) maxsus iqtisodiy zonalarda 2,3 milliard AQSH dollari miqdoridagi investitsiyalarni oʻzlashtirish, eksport hajmini 1 milliard AQSH dollariga yetkazish, ishlab chiqarish hajmini 4,3 milliard AQSH dollariga teng miqdorda taʼminlash va 12 mingta yangi doimiy ish oʻrinlarini yaratish; (b) sanoat zonalarida 800 million AQSH dollari miqdoridagi investitsiyalarni oʻzlashtirish, eksport hajmini 512,2 million AQSH dollariga yetkazish, ishlab chiqarish hajmini 1,8 milliard AQSH dollariga teng miqdorda taʼminlash va 17 mingta yangi doimiy ish oʻrinlarini yaratish. 2. Yangi barpo etiladigan ixtisoslashtirilgan zonalar faqat maxsus iqtisodiy zona yoki sanoat zonasi shaklida tashkil etilishi belgilansin. 3. Belgilansinki, maxsus iqtisodiy zonalar faoliyati boʻyicha: (a) belgilangan chegaralarga ega hamda maxsus huquqiy, soliq va bojxona rejimi joriy qilinishi mumkin boʻlgan yer maydonida eksportbop, yuqori texnologik loyihalarni amalga oshirish uchun tashkil etiladi; (b) faqat eksportga yoʻnaltirilgan loyihalarga ixtisoslashgan, maydoni oʻralgan maxsus eksport zonasi turida ham tashkil etilishi mumkin; (v) yer uchastkalari Investitsiyalarni jalb qilish‚ sanoatni rivojlantirish va savdoni tartibga solish masalalari boʻyicha Hukumat komissiyasi (keyingi oʻrinlarda — Hukumat komissiyasi) tomonidan eng yaxshi taklifni tanlab olish yoʻli bilan Vazirlar Mahkamasi qaroriga asosan toʻgʻridan-toʻgʻri ijaraga beriladi (turizm, xususiy boshqaruvdagi zonalar va qonunchilikda nazarda tutilgan holatlar bundan mustasno); (g) yer uchastkasiga ijara huquqi qiymati baholovchi tashkilot tomonidan aniqlangan bozor qiymatiga nisbatan koeffitsiyentlarda belgilanadi; (d) yer uchastkalarini onlayn-auksionda sotish orqali zonalar rezidentlariga xizmat koʻrsatuvchi korxonalarni joylashtirishga (imtiyozlar tatbiq etilmagan holda) ruxsat beriladi; (e) faoliyat koʻrsatish muddatiga oid cheklovlar bekor qilinadi. 4. Belgilansinki, sanoat zonalari faoliyati boʻyicha: (a) sanoat, ishlab chiqarish korxonalarini bir joyda joylashtirish, infratuzilma obyektlaridan oqilona foydalanish, aholini ish bilan taʼminlash maqsadida tashkil etiladi; (b) master reja asosida Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, Xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar kengashlari qarori bilan barpo etiladi; (v) yer uchastkalari, bino va inshootlarni investitsiya majburiyatlari va muddatlarini belgilagan holda onlayn auksionga chiqarish sanoat zonasi direksiya tomonidan amalga oshiriladi; (g) onlayn auksionda faqat yuridik shaxslar qatnashishi mumkin; (d) yer uchastkalari onlayn auksionga kamida 10 yil ijara muddati bilan, investitsiya majburiyatlari bajarilgandan soʻng xususiylashtirish yoki ijara muddatini uzaytirish sharti bilan chiqariladi; (e) yer uchastkalarining boshlangʻich ijara qiymati oʻrnatilgan tartibda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari tomonidan yer soligʻidan past boʻlmagan miqdorda belgilanadi; (j) ijaradan tushgan mablagʻlar sanoat zonasi direksiyasiga bosh rejani ishlab chiqish, infratuzilma va moddiy-texnik bazani yaxshilash, obodonlashtirish, bino va inshootlarni taʼmirlash, xodimlar mehnatiga haq toʻlash va ragʻbatlantirish uchun yoʻnaltiriladi. 5. Belgilab qoʻyilsinki: (a) respublika maʼmuriy-hududiy birliklariga maxsus iqtisodiy zona maqomini berishga yoʻl qoʻyilmaydi; (b) yangi maxsus iqtisodiy va sanoat zonalari faqat infratuzilma mavjud boʻlgan yoki u bilan taʼminlash iqtisodiy asoslangan, moliyaviy samaradorligi hisoblangan biznes reja va master reja asosida qishloq xoʻjaligiga moʻljallanmagan yerlarda Hukumat komissiyasi bilan kelishilgan holda tashkil etiladi; (v) maxsus iqtisodiy va sanoat zonalarida tadbirkorlar tomonidan oʻz hisobidan ishlab chiqarish binolarini qurish hamda ijaraga berish yoki sanoat ipotekasi va boʻlib-boʻlib toʻlash sharti bilan sotish ushbu zonalardagi bino va inshootlarni ijaraga berish va sotishda loyihalarga qoʻyiladigan mezonlar belgilangan holda Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadigan tartibda amalga oshiriladi; (g) maxsus iqtisodiy va sanoat zonalarida faoliyatini yangidan boshlayotgan investorlarga yer uchastkalari qirq toʻqqiz yilgacha muddatga ijaraga berilishi mumkin; (d) ishtirokchini tanlab olish toʻgʻrisida qaror qabul qilinganidan keyin olti oy davomida u investitsiya majburiyatini (uzrli boʻlmagan sabablarga koʻra) bajarishni boshlamagan taqdirda ijara shartnomasi bekor qilinadi hamda bino, inshootlar va yer uchastkalari direksiyalar balansiga qaytariladi. 6. Maxsus iqtisodiy zonalar boshqaruvi quyidagicha tashkil etilsin: (a) Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi maxsus iqtisodiy zonalarni boshqarish boʻyicha vakolatli organ hisoblanadi (turizmga ixtisoslashgan, xususiy boshqaruvdagi maxsus iqtisodiy zonalar va qonunchilikda nazarda tutilgan holatlar bundan mustasno); (b) xususiy boshqaruvga berilgan maxsus iqtisodiy zonalar faoliyati Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi tomonidan muvofiqlashtiriladi. 7. Sanoat zonalari boshqaruvi quyidagicha tashkil etilsin: (a) mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari tomonidan boshqariladi; (b) Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi tomonidan ularning faoliyati muvofiqlashtiriladi. 8. Belgilansinki, maxsus iqtisodiy va sanoat zonalari xususiy, shu jumladan, xorijiy investorlar boshqaruviga quyidagi tartibda berilishi mumkin: (a) xususiy investorlar boshqaruvga tanlov asosida zarur infratuzilmani qurish, investitsiya majburiyatlarini bajarish sharti bilan jalb etiladi; (b) maxsus iqtisodiy zonalar va sanoat zonalarini xususiy (xorijiy) investorlarga boshqaruvga berish va ularga yer ajratish Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari hamda vazirlik va idoralar takliflariga asosan Hukumat komissiyasi bilan kelishgan holda bitim bilan oʻrnatilgan tartibda amalga oshiriladi. 9. Namangan viloyatida “Namangan” maxsus eksport zonasi (keyingi oʻrinlarda — “Namangan” MEZ) tashkil etilsin. 10. Belgilab qoʻyilsinki: (a) “Namangan” MEZ ishtirokchilari tomonidan chetdan olib kiriladigan xomashyo, materiallar va butlovchi qismlar erkin bojxona zonasi bojxona rejimiga joylashtiriladi. Bunda ushbu hududga joylashtirilgan tovarlar bojxona toʻlovlarini toʻlash va iqtisodiy siyosat choralarini qoʻllash maqsadida bojxona hududidan tashqarida joylashgan deb qaraladi; (b) “Namangan” MEZda ishlab chiqarish binolari koʻp qavatli (3-4 qavat) qilib quriladi, bunda Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi maʼqullagan xalqaro meʼyorlardan foydalanishga ruxsat etiladi; (v) “Namangan” MEZ ishtirokchilariga respublika korxonalari tomonidan yetkazib berilgan xomashyo, materiallar va butlovchi qismlar, koʻrsatilgan xizmatlar eksportga tenglashtiriladi. Bunda “Namangan” MEZ ishtirokchilari tomonidan ichki bozorga sotilgan tovarlar importga tenglashtirilib, tegishli bojxona va soliq toʻlovlari undiriladi. 11. Vazirlar Mahkamasi: (a) bir oy muddatda “Namangan” MEZ tarkibiga kiruvchi hududlarning chegaralarini belgilash boʻyicha takliflarni kiritsin; (b) ikki oy muddatda “Namangan” MEZni rivojlantirish dasturini tasdiqlash, mehnat, bojxona va soliq rejimlarini belgilash, “Namangan” MEZ direksiyasi faoliyatini yoʻlga qoʻyish hamda uni zarur infratuzilma bilan taʼminlash boʻyicha Hukumat qarorini qabul qilsin. 12. 2025-yil 1-iyundan boshlab maxsus iqtisodiy zonalar ishtirokchilari tomonidan mahsulotlarni ishlab chiqarish va eksportga realizatsiya qilish uchun foydalanadigan import xomashyo, material va butlovchi qismlarni bojxona toʻlovlarini (bojxona rasmiylashtiruvi uchun yigʻimlar bundan mustasno) toʻlamagan holda “tovarlarni bojxona hududida qayta ishlash” bojxona rejimiga joylashtirish orqali ularni bojxona rasmiylashtiruvidan oʻtkazish amaliyoti yoʻlga qoʻyilsin. 13. Quyidagilar: (a) maxsus iqtisodiy zonalar direksiyalari Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi huzuriga oʻtkazilsin (turizmga ixtisoslashgan va xususiy boshqaruvdagi maxsus iqtisodiy zonalar bundan mustasno); (b) sanoat zonalari direksiyalari Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari huzuriga oʻtkazilsin (xususiy boshqaruvdagi sanoat zonalari bundan mustasno); (v) 2028-yil 1-yanvarga qadar maxsus iqtisodiy va sanoat zonalari direksiyalari yer soligʻi boʻyicha hisoblangan summaning bir foizi miqdorida ular tomonidan ijaraga berilgan yer maydonlari uchun toʻlovni amalga oshirishi belgilansin. 14. Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bilan birgalikda uch oy muddatda maxsus iqtisodiy va sanoat zonalarini, jumladan, kichik sanoat zonalari, yoshlar sanoat va tadbirkorlik zonalari, texnoparklar, mashinasozlik va elektrotexnika sanoat xabini xatlovdan oʻtkazsin va ularni qayta tashkil etish boʻyicha takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritsin. 15. Maxsus iqtisodiy zonalar ishtirokchilari uchun qonunchilikda nazarda tutilgan imtiyozlar belgilangan muddatga qadar saqlab qolinsin. 16. Bosh vazir oʻrinbosari J. Qoʻchqorov Toshkent viloyati hokimligi bilan birgalikda ishchi guruh tuzgan holda xalqaro konsultantlarni jalb qilib, Toshkent viloyatida maydoni kamida 500 gektar boʻlgan maxsus iqtisodiy zonani tashkil qilish boʻyicha qaror loyihasini 2025-yil 1-avgustga qadar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga kiritsin. 17. Quyidagilar: (a) Maxsus iqtisodiy va sanoat zonalari faoliyatining tashkiliy-huquqiy asoslarini takomillashtirish chora-tadbirlari boʻyicha “yoʻl xaritasi” 1-ilovaga muvofiq; (b) Maxsus iqtisodiy va sanoat zonalarining maqbullashtirilayotgan hududlari va yer maydonlari roʻyxati 2-ilovaga muvofiq; (v) Maxsus iqtisodiy va sanoat zonalarining hududidan chiqarilayotgan yer maydonlari roʻyxati 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 18. “Hududiy elektr tarmoqlari” AJga infratuzilma obyektlarini qurish loyihalarini “Loyihalar va import kontraktlarini kompleks ekspertiza qilish markazi” DUKdan ekspertizadan oʻtkazgan holda tizim tashkilotlari tomonidan amalga oshirishga ruxsat berilsin. 19. Iqtisodiyot va moliya vazirligi Oʻzbekiston Respublikasining respublika budjetidan 2025 — 2027-yillarda maxsus iqtisodiy va sanoat zonalari infratuzilmasini yaxshilashga qoʻshimcha mablagʻlar ajratib borsin. 20. Bosh prokuror oʻrinbosari (S. Samadov) maxsus iqtisodiy va sanoat zonalarida infratuzilma obyektlari uchun budjet mablagʻlari oʻz vaqtida ajratilishi hamda qurilish-montaj ishlari tasdiqlangan grafiklarga asosan olib borilishini nazoratga olsin. 21. “Namangan” MEZ faoliyatini samarali tashkil etish, shu jumladan, vazirlik va idoralar bilan hamkorlikni yoʻlga qoʻyish uchun masʼul etib Savdo-sanoat palatasi raisi D.A. Vaxobov belgilansin. 22. Mazkur Farmonning ijrosini samarali tashkil qilishga masʼul va shaxsiy javobgar etib Bosh vazir oʻrinbosari J.A. Xodjayev va investitsiyalar, sanoat va savdo vaziri L.Sh. Kudratov belgilansin. 23. Farmon ijrosi boʻyicha masʼul tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin.