VOYAGA YETMAGANLARNI QABUL QILISh-TAQSIMLASh VA ULARGA IJTIMOIY YORDAM KOʻRSATISh TOʻGʻRISIDA TOShKENT ShAHAR XALQ TAʼLIMI BOSh BOShQARMASI MAXSUS MUASSASALARINING
(other, 2011-03-05)

Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 20-apreldagi “Toshkent shahar Ichki ishlar Bosh boshqarmasi jinoyatchilikning oldini olish xizmati toʻgʻrisida” 182-44 sonli qarori, Mehribonlik uylari Nizomi va Voyaga yetmaganlarni qabul qilish taqsimlash muassasalari haqidagi Nizom asosida ishlab chiqilgan. 1.1. Ijtimoiy yordam koʻrsatish maqsadida Toshkent shahridagi mehribonlik uylariga quyidagi toifa oʻsmirlar joylashtirilishi mumkin: 1.1.1. Tashlab ketilgan. 1.1.2. Adashib qolgan. 1.1.3. 18 yoshga toʻlmagan, ota-onasi yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslari boʻlmagan, qarovsiz qolganlar, zarur hollarda ularga davlat va jamiyat tomonidan yordam koʻrsatish maqsadida qabul qilinadi. 1.1.4. Oilasidan oʻzboshimchalik bilan ketgan 18 yoshga toʻlmaganlar. 1.1.5. Oilasidan oʻzboshimchalik bilan ketgan, davlat va jamiyat tomonidan yordam koʻrsatilishiga muhtoj yoki nazorat qilinishi zarur boʻlgan, shaxsiyati aniqlanmagan 18 yoshgacha boʻlganlar. 1.1.6. Ixtisoslashtirilgan oʻquv-tarbiya yoki davolash-tarbiyalash, hamda boshqa bolalar muassasalaridan oʻzboshimchalik bilan ketganlar. 1.1.7. 11—14 yoshida jamiyat uchun xavfli xatti-harakatlar sodir etgan, zudlik bilan jamiyatdan ajratib qoʻyish zarurati boʻlganlar. 1.2. Spirtli ichimlik, giyohvand yoki toksik moddalar isteʼmol qilib mast boʻlganlar, kasallik belgilari koʻrinib turgan ruhiy kasallar, jinoiy javobgarlikka tortilishi mumkin boʻlgan yoshda jinoyat sodir etganlar, uch yoshga toʻlmagan bolalar mehribonlik uylariga joylashtirilmaydi. 1.2.1. Ijtimoiy yordam koʻrsatish maqsadida, shahardagi mehribonlik uylariga faqat Toshkent shahrida yashaydigan voyaga yetmagan bolalar va oʻsmirlar qabul qilinadi. 1.3. Voyaga yetmaganlarga ijtimoiy yordam koʻrsatish maqsadida voyaga yetmaganlarni mehribonlik uylariga joylashtirish uchun quyidagilar asos boʻladi: 1.3.1. Mazkur nizomning 1.1.1., 1.1.2., 1.1.3., 1.1.4., 1.1.5., 1.1.6., 1.1.7., bandlarida qayd etilgan voyaga yetmaganlar uchun xalq taʼlimi idoralari yoki ichki ishlar idoralari boshliqlari va prokuror tomonidan tasdiqlangan qaror yoki shahar, tuman sudining, tuman voyaga yetmaganlar bilan ishlovchi komissiyalar qarori. Izoh: Mazkur nizomning 1.1.1., 1.1.2., 1.1.4., 1.1.5., 1.1.6., bandlarida qayd etilgan mehribonlik uylari joylashgan hududda yashovchi voyaga yetmaganlar, faqatgina ularni oʻz vaqtida ota-onalariga, ular oʻrnini bosuvchilarga yoki shu koʻrsatilgan muassasalar vakillariga topshirish imkoniyati boʻlmagandagina mehribonlik uylariga joylashtiriladi. Bunday voyaga yetmaganlarni oʻz vaqtida topshirish imkoniyati yoʻqligining sabablari xodimlar tomonidan shahar, tuman xalq taʼlimi boʻlimlari mudiri nomiga yozilgan joylashtirish asoslari bayon etilgan bildirgiga ilova qilingan holda koʻrsatiladi. 1.4. Mehribonlik uylari tomonidan voyaga yetmaganlar ish kuni davomida qabul qilinadi. 1.5. Mehribonlik uyiga joylashtirishdan avval, voyaga yetmaganlar shaxsiy koʻrikdan oʻtkaziladi. Koʻrik mehribonlik uylarining mansabdor shaxslari tomonidan, muassasaning boshqa ikki xodimi yoki keltirilgan bola bilan jinsi bir boʻlgan xolislar ishtirokida oʻtkaziladi. 1.6. Koʻrik paytida: qurol, oʻq-dorilar, portlovchi, zaharli, giyohvand va toksik moddalar, pullar, qimmatbaho qogʻozlar, zargarlik buyumlari, oʻynash uchun kartalar, spirtli ichimliklar, tamaki mahsulotlari, gugurtlar, Mehribonlik uylarining tibbiy xodimlari tomonidan ishlatilishi taqiqlangan dori-darmonlar, hujjatlar, sanchiladigan, arralaydigan va kesadigan buyumlar, shisha idishlar, hamda mehribonlik uylarida saqlanishi mumkin boʻlmagan boshqa buyumlar yoki voyaga yetmaganlarning jinoyatga daxldor boʻlishi mumkinligini isbotlovchi buyumlar olib qoʻyiladi. Olib qoʻyilgan buyumlarning roʻyxati voyaga yetmaganlarni shaxsiy koʻrikdan oʻtkazish bayonnomasiga yoziladi. 1.7. Koʻrik vaqtida olib qoʻyilgan pullar, qimmatbaho narsalar va boshqa buyumlar belgilangan tartibda hisobotchi (buxgalter) ga, agar u boʻlmasa, saqlash uchun javobgar deb tayinlangan mehribonlik uylarining boshqa xodimiga topshiriladi. Agar voyaga yetmaganlardan olib qoʻyilgan pullar, qimmatbaho buyumlar va boshqa narsalar egasiz ekanligi aniqlansa, u holda ular hisobga olinadi va qonun bilan belgilangan tartibda moliyaviy idoralarga oʻtkaziladi. Agar voyaga yetmaganlardan olib qoʻyilgan pullar, qimmatbaho buyumlar va boshqa narsalar jinoiy yoʻl bilan qoʻlga kiritilgani yoki ularni saqlash uchun qonun tomonidan jinoiy javobgarlik belgilanganligi aniqlansa, u holda ular sodir etilgan jinoyat boʻyicha toʻplangan hujjatlar bilan birga ichki ishlar idoralariga yuboriladi. 1.8. Voyaga yetmaganlarga ijtimoiy yordam koʻrsatish maqsadida mehribonlik uylariga joylashtirilganlarni mehribonlik uylarida hisobga olish tartibi: 1.8.1. Ijtimoiy yordam koʻrsatish maqsadida mehribonlik uylariga joylashtirilganlar barcha voyaga yetmaganlar hisob daftarida roʻyxatga olinadilar va ularga hisobga olish-statistik varaqasi toʻldiriladi. (1-2 ilova) 1.9. Ijtimoiy yordam koʻrsatish maqsadida mehribonlik uyiga joylashtirilgan voyaga yetmaganlarning hisobga olish-statistik varaqalari alfavit tartibida saqlanadi. Voyaga yetmaganlar mehribonlik uylaridan ketgandan soʻng ularning hisobga olish-statistik varaqasi muassasa kartotekasining arxiv qismiga joylashtiriladi, u erda ular doimo quyidagi boʻlimlar boʻyicha saqlanadi: 1.9.1. Shaxsi aniqlangan voyaga yetmaganlar. 1.9.2. Shaxsi aniqlanmagan voyaga yetmaganlar. 1.9.3. Shaxsi aniqlangan, ammo ota-onasi yoki ular oʻrnini bosadigan shaxslar bilan aloqasi yoʻqolgan voyaga yetmaganlar. 1.10. Mehribonlik uyiga joylashtirilgan voyaga yetmaganlarning har biriga hisobga olish yigʻma jildi ochiladi, ularda mehribonlik uyiga joylashtirish uchun asos boʻlgan hujjatlar, keltirilgan bolaning yoshi haqidagi anketa-hujjatlari, uning ota-onasi yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar haqida maʼlumotlar, sogʻligʻining holati haqida maʼlumotnoma, alohida tarbiyaviy chora-tadbirlarning oʻtkazilishi haqidagi hujjatlar, voyaga yetmagan bolani ragʻbatlantirish, jazolash haqidagi maʼlumotlar, shaxsiy koʻrikdan oʻtish bayonnomasi, kiyim-kechaklari roʻyxati va hujjatlar toʻplanadi. Hisobga olish yigʻma jildi mehribonlik uyida saqlanish davrida tarbiyachilar tomonidan olib boriladi. Hisobga olish ishlarining olib borilishi va oʻz vaqtida arxivga oʻtkazilishini mehribonlik uyining rahbari yoki uning oʻrinbosari nazorat qiladi. 2.1. Ijtimoiy yordam koʻrsatish maqsadida mehribonlik uylariga voyaga yetmaganlarni joylashtirish uchun ketadigan vaqt, saqlanishlari mumkin boʻlgan muddat 30 kundan oshmasligi kerak. Ayrim hollarda voyaga yetmaganlar bilan ishlovchi komissiyalarni prokuratura bilan kelishilgan qarorlariga muvofiq holda boshqarma boshligʻi ruxsatiga binoan yana 30 kunga uzaytirilishi mumkin. 2.2. Mehribonlik uylariga joylashtirilgan voyaga yetmaganlar: Izoh: Mehribonlik uylaridagi yashash vaqtida ularni davolash yoki koʻrikdan oʻtkazish uchun tibbiy muassasalarda boʻlgan vaqti, hamda mehribonlik uylarida saqlanayotgan shaxslarda yuqumli kasalliklar aniqlanganligi sababli sogʻliqni saqlash idoralari tomonidan belgilangan karantin davri kirmaydi. Mehribonlik uylariga keltirilgan voyaga yetmaganlarning hisobga olish daftarida bu haqida yozib qoʻyiladi. Tibbiy muassasada davolanib boʻlgan voyaga yetmagan mehribonlik uylariga qaytarilganda qayta roʻyxatga olinmaydi. 2.2.1. Yoshi va jinsiga qarab turli guruhlarga taqsimlanadi va mehribonlik uyining mansabdor shaxslari tomonidan nazorat qilinadi. Qizlar va oʻgʻil bolalar alohida yotoqxonalarga joylashtiriladi. 2.2.2. Oʻzboshimchalik bilan ketish va huquqbuzarlik sodir etish imkoniyati boʻlmagan sharoitlarda saqlanadilar. 2.2.3. Joʻnatmalar, oziq-ovqat mahsulotlari, buyumlar va narsalar hamda ota-onasi yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar va boshqa qarindoshlar, korxona, muassasa va bilim yurtlari jamoasi va maʼmuriyatning vakillari bilan uchrashishlari yoki xat yozish huquqiga egalar. Yozishmalar, uchrashuvlar, joʻnatmalar va oziq-ovqat mahsulotlari, buyumlar, kiyim-kechaklar mehribonlik uylarining mansabdor shaxslari tomonidan nazorat qilinadi. Prokuratura va boshqa huquq tartibot idoralariga yozilgan ariza va shikoyatlar nazorat qilinmaydi va tegishli idoralarga yuboriladi. 2.2.4. Mehnat va sogʻliqni saqlash haqidagi qonunlarning talablariga rioya qilgan holda mehribonlik uylarining ustaxonalari, tomorqalari va boshqa xoʻjalik ishlarida mehnatga jalb qilinadilar. 2.2.5. Mehribonlik uylarining hududi chegarasida sayrga chiqariladilar. Mehribonlik uylari rahbarlarining ruxsati bilan ommaviy-madaniy va tadbirlarida ishtirok etish uchun mehribonlik uylarining tashqarisiga mansabdor shaxslarga kuzatuvida chiqarilishlari mumkin. Ixtisoslashtirilgan kasb-hunar maktablari, maktab-internatlar va davolash-tarbiyalash muassasalariga yuboriladigan jamiyat uchun xavfli harakatlar sodir etgan 11 va 14 yoshgacha boʻlgan yoki shaxsi aniqlanmagan voyaga yetmaganlarni mehribonlik uylarining hududidan tashqariga chiqishlariga ruxsat berilmaydi. 2.3. Mehribonlik uylariga keltirilgan shaxslarning yashash tartibi voyaga yetmaganlarning ichki tartibiga rioya qilishi va xulqi toʻgʻrisidagi namunaviy qoidalari bilan belgilanadi hamda ular mehribonlik uylarida oʻrnatilgan tartib qoidalariga toʻla amal qilishlari shart. 2.4. Mehribonlik uylarining rahbarlari namunali xulqqa ega boʻlgan voyaga yetmaganlarga nisbatan: ogʻzaki yoki buyruq bilan tashakkur bildirish; esdalik sovgʻa topshirish kabi ragʻbatlantirish choralarini qoʻllashi mumkin. 2.5. Intizomni va ichki tartib qoidalarini qoʻpol ravishda buzgan yoki ularga nisbatan qurilgan tarbiyaviy choralar yaxshi natija bermagan voyaga yetmaganlarga nisbatan keng qamrovli tarbiyaviy choralari quriladi. Toshkent shahrida mavjud boʻlgan tarbiyaviy muassasalar imkoniyatidan foydalaniladi. 3.1. Voyaga yetmaganlar oʻrtasida qarovsizlik va huquqbuzarliklarning oldini olish va ularga imkon yaratuvchi sabab va shart-sharoitlarini aniqlash maqsadida mehribonlik uylarining mansabdor shaxslari: 3.1.1. Voyaga yetmaganlarni oiladagi yashash va tarbiya sharoitlarini, ularning shaxsiy xususiyatlari, qiziqishlari, ishni va oʻqishning oʻzboshimchalik bilan tashlab ketishning sabablari, oiladan, oʻquv muassasasidan beruxsat ketish sabablari; huquqbuzarlik sodir etilishi uchun sabab boʻluvchi korxona, muassasa va oʻquv yurtlari faoliyatidagi kamchiliklar; sodir etilgan jinoyatlar, ularda ishtirok etgan shaxslar, qidiruvdagi shaxslar, bedarak yoʻqolgan shaxslar; oʻgʻirlangan narsalarni sotish joylari; voyaga yetmaganlarni jinoiy yoki boshqa jamiyatga zid harakatlarga jalb qilish hollarini aniqlash. 3.1.2. Jinoyat sodir etgan shaxslar yoki jinoyatni ochish uchun ahamiyatga ega boʻlgan tafsilotlarning aniqlanganligi haqidagi maʼlumotlar ichki ishlar idoralariga yuboriladilar. 3.1.3. Markazdagi voyaga yetmaganlar bilan yakka tarbiyaviy tadbirlar oʻtkazadilar, bunda yaxshi xislatlar va qiziqishlarini rivojlantirish, xulqidagi kamchiliklarni bartaraf qilish, oʻqish va mehnatga jalb qilinishiga alohida eʼtibor beriladi. 3.1.4. Tegishli davlat idoralari va jamoat tashkilotlariga voyaga yetmaganlarning qarovsizligi va huquqbuzarligining sabablari haqida maʼlumotlar yuboradilar. Aniqlangan sabab va sharoitlarni bartaraf etish, hamda mehribonlik uylaridagi bolalar va oʻsmirlarni umumiy taʼlim miqyosida oʻqitishni, ularni ishga joylashtirish va hayotda oʻz oʻrinlarini topishlarida yordam beradilar. 3.2. Oʻz navbatida Toshkent shahar xalq taʼlimi Bosh boshqarmasi ichki ishlar idoralaridan olingan ochilmagan jinoyatlar, oʻgʻirlangan buyumlar, qidiruvdagi shaxslar va bedarak yoʻqolgan voyaga yetmaganlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni mehribonlik uylariga doimiy ravishda yetkazilib turilishini taʼminlaydilar. 3.3. Mehribonlik uylaridagi maktab yoshigacha boʻlgan bolalar bilan olib boriladigan tarbiyaviy ishlar Toshkent shahar xalq taʼlimi Bosh boshqarmasining tegishli nizomlari asosida tashkil qilinadi. 3.4. Agar mehribonlik uylariga yoshligi, kasalligi tufayli yoki boshqa sabablarga koʻra oʻzi haqida maʼlumotlarni aytib bera olmaydigan voyaga yetmaganlar keltirilgan boʻlsa, u holda ushbu mehribonlik uylarining mansabdor shaxslari oʻsmirlarda mavjud boʻlgan hujjatlar boʻyicha, yakka tartibda profilaktik va tarbiyaviy ishlarni olib borish mobaynida shahar, tuman ichki ishlar idoralariga, boshqa tashkilot, korxona, muassasa va oʻquv yurtlariga soʻrov xati yuborish yoʻli bilan bu toifa oʻsmirlarning shaxsini, ota-onasi yoki ularning oʻrnini bosuvchilar haqidagi maʼlumotlarni aniqlash choralarini koʻradilar. (Ilova 3) 3.4.1. Bu maqsadlarda mehribonlik uylarining mansabdor shaxslari oʻsmirni ushlab olish tafsilotlarni, qayerdan va qaysi transport turida kelganini, yashash joyini, hayot kechirish uchun mablagʻlarini va ularni topish manbaalarini, hamda uning shaxsini aniqlash uchun ahamiyatga ega boʻlgan boshqa tafsilotlarini aniqlaydilar va oʻzi haqidagi maʼlumotlarni yashirgan voyaga yetmaganlarni kuchaytirilgan nazorat ostiga oladilar. 3.4.2. Yuqoridagi 3.4.1.-bandda bayon etilgan tafsilotlar aniqlangandan soʻng navbatchilik qismiga yoki shu mehribonlik uylari joylashgan hududdagi tuman ichki ishlar idorasiga darhol xabar beradi. 3.4.3. 20 kun davomida shaxsi aniqlanmagan oʻsmir mehribonlik uylari joylashgan hududdagi sogʻliqni saqlash idorasiga yoshini aniqlash uchun sud-tibbiy ekspertizasiga surishtiruvchi tergovchi, mehribonlik uyi maʼmuriyati qaroriga asosan yuboriladi. Sud-tibbiy ekspertizasining xulosasi olingandan soʻng voyaga yetmagan tegishli bolalar muassasasiga joylashtiriladi. Agar sud-tibbiy ekspertizasi tomonidan koʻrikdan oʻtkazilgan shaxs 18 yoshga toʻlganligi aniqlangan hollarda uni daydilik va tilamchilik uchun ushlagan shaxslarni mehribonlik uylariga joylashtirish yoki unga nisbatan qonunda koʻzda tutilgan boshqa choralarni qoʻllash masalasini hal qilish uchun markaz joylashgan hududdagi ichki ishlar boʻlimi navbatchisiga darhol topshiriladi. 3.4.4. Voyaga yetmaganning shaxsi aniqlangandan keyin 24 soat mobaynida shahar, tuman xalq taʼlimi idorasiga, ota-onasiga yoki ularning oʻrnini bosuvchilarga, hamda tegishli idoralar va jamoat birlashmalariga uning saqlanayotgan joyi toʻgʻrisida maʼlumotlar yuboriladi. 3.4.5. Ota-onasi yoki ularning oʻrnini bosuvchilar bilan aloqasi uzilgan voyaga yetmaganning hisobvaraqasi uni joylashadigan hududdagi ichki ishlar idoralarining pasport boʻlinmalariga, shuningdek ota-onasi yoki ularning oʻrnini bosuvchilarni topish boʻyicha choralar qurish uchun Qizil Xoch va Qizil oy Yarim jamiyatlari uyushmasi ijroiya qoʻmitasining qidiruv boʻlimiga yuboriladi. 4.1. Ota-onasi yoki ularning oʻrnini bosuvchilari boʻlgan voyaga yetmaganlar, odatda, mehribonlik uylarining mansabdor shaxslari kuzatuvida oilalariga yoki ularni olib ketish uchun kelgan ota-onalari yoki ularning oʻrnini bosuvchilarga topshiriladi. 4.2. Voyaga yetmaganlarning iltimosiga koʻra, uni boshqa shaharlardagi qarindoshinikiga, avval bu qarindoshlarning hamda ota-onasi yoki ularning oʻrnini bosuvchilarning roziligini olmasdan olib borib topshirish taqiqlanadi. 4.3. Doimiy yashash joyiga ega boʻlgan 18 yoshli oʻsmirlar mehribonlik uylari rahbarlarining yozma ruxsatiga koʻra ota-onasi yoki ularning oʻrnini bosuvchilar huzuriga mustaqil ravishda yuborilishi mumkin. 4.3.1. Voyaga yetmaganga yoʻl xarajatlari shu haqida tuzilgan dalolatnoma boʻyicha beriladi, agarda voyaga yetmagan tomonidan foydalanilgan yoʻl chiptalari mehribonlik uylariga qaytarilib yuborilmasa, ushbu dalolatnoma moliyaviy hisobotlarni tuzishda asos boʻlib xizmat qiladi. Bunday hollarda mehribonlik uylari xalq idorasiga voyaga yetmaganning joylashadigan hududiga yetib olganligini tasdiqlash toʻgʻrisida iltimos bilan soʻrov xati yuboradi. 4.4. Voyaga yetmaganning kelajakdagi tarbiyasi uchun kerakli sharoit boʻlmaganligi yoki boshqa sabablar tufayli ilgari yashagan joyiga qaytarish mumkin boʻlmagan hollarda mehribonlik uylarining mansabdor shaxslari yuzaga kelgan ahvol toʻgʻrisida oʻsmirlarning yashash joyidagi mahalliy hokimiyatga uning yashash joyi va ishga joylashtirish masalasini hal qilish uchun xabar beradilar, hamda vasiylik va homiylik idoralari bilan hamkorlikda oʻsmirni joylashtirish choralarini koʻradilar. 4.5. Oʻquv-tarbiya, davolash yoki boshqa bolalar muassasalariga joylashtirish uchun yoʻllanma olingan, yoki shahar-tuman sudlarining davolash-tarbiyalash muassasasiga yuborish haqidagi qarorlari mavjud boʻlgan oʻsmirlar, koʻrsatilgan bolalar muassasalariga mehribonlik uylarining mansabdor shaxslari kuzatuvida joʻnatiladi. 4.5.1. Davolash-tarbiyalash muassasalariga joʻnatilayotgan voyaga yetmaganlar ularning shaxsiy hujjatlari yigʻma jildi va u boʻyicha maʼlumotnoma bilan birga beriladi. 4.5.2. Mehribonlik uylari rahbarlari shaxsiy hujjatlar yigʻma jildining belgilangan talablarga muvofiqligini tekshiradi, oʻsmirni majburiy davolashga yuborish haqida sud qaror qabul qilgandan soʻng 10 kun mobaynida uni davolash-tarbiyalash muassasasiga yetkazishni tashkil qiladi va bu haqida qaror chiqargan sudga xabar beradi. (Oʻsmirni davolash-tarbiyalash muassasasiga joʻnatishga hududiy davolash muassasasi va sud-tibbiy ekspertizasi qarori asos boʻladi.). 4.5.3. Davolash-tarbiyalash muassasasiga joʻnatilayotgan voyaga yetmaganning shaxsiy hujjatlari yigʻma jildi, mehribonlik uylarining oʻsmirni kuzatib boradigan xodimiga muhrlangan qogʻoz xaltada shaxsiy hujjatlar yigʻma jildi boʻyicha maʼlumotnomalar bilan birga topshiriladi. Voyaga yetmagan davolash-tarbiyalash muassasasiga topshirilayotgan Ushbu hujjatlar shu muassasaning rahbariyati vakiliga taqdim etiladi. 4.6. Mehribonlik uylarida saqlanayotgan ixtisoslashtirilgan oʻquv-tarbiya, davolash-tarbiyalash hamda Toshkent shahrida joylashgan boshqa bolalar muassasalaridan oʻzboshimchalik bilan ketib qolgan voyaga yetmaganlar qaytariladi. 4.6.1. Voyaga yetmaganning ushlanganligi haqidagi xabarni olgandan soʻng 2 kun ichida mehribonlik uylariga yetib kelishi lozim boʻlgan vakillar turli sabablarga koʻra kelmay qolgan xollarda, oʻzboshimchalik bilan ketib qolgan voyaga yetmaganlar mehribonlik uylarining mansabdor shaxslari tomonidan kuzatib boriladi. 4.6.2. Voyaga yetmaganlarni ota-onasiga yoki ularning oʻrnini bosuvchilarga, ixtisoslashtirilgan oʻquv-tarbiya, davolash-tarbiyalash hamda boshqa bolalar muassasalariga vakillariga yoki boshqa muassasaga dalolatnoma orqali topshiriladi. 4.7. Belgilangan muddat davomida mehribonlik uylarida saqlanayotgan voyaga yetmaganlar joylashtirilmagan hollarda, ushbu mehribonlik uylari rahbarlari bu haqida Toshkent shahar xalq taʼlimi Bosh boshqarmasi qoshida tuziladigan maxsus boʻlimga axborotnoma yuboradi. 4.8. Mehribonlik uylaridan yashash hududlariga joʻnatiladigan voyaga yetmaganlar: 4.8.1. Voyaga yetmaganlar mehribonlik uylari tibbiy xodimlari va zarur boʻlganda mehribonlik uyi joylashgan hudud meditsina idorasi tomonidan tibbiy va sanitariya koʻrigidan oʻtkaziladilar, hamda tegishli tibbiy hujjatlar bilan taʼminlanadilar. 4.8.2. Joylashtiriladigan manzilgacha bepul yoʻl xarajatlari hamda belgilangan miqdorda oziq-ovqat va pul bilan taʼminlanadilar. Zarur boʻlgan paytlarda voyaga yetmaganlarga faslga qarab foydalanilgan, ammo kiyishga yaroqli ayrim kiyim-kechak va poyabzal berilishi mumkin. 4.9. Mehribonlik uylariga joylashtirilayotgan paytda olingan pullar, hujjatlar, shaxsiy buyumlar va boshqa narsalar tilxat orqali qaytarilib beriladi. 4.9.1. Joylashadigan maskaniga mustaqil joʻnatiladigan hollarda esa voyaga yetmaganning oʻziga topshiriladi. 4.9.2. Voyaga yetmaganlarni kuzatib borish lozim boʻlgan mehribonlik uylarining mansabdor shaxsiga, bolalar muassasasining vakiliga, ota-onasiga yoki ularni oʻrnini bosuvchilarga topshiriladi. (Mehribonlik uylariga joylashtirilgan voyaga yetmaganlarni ota-onalariga va belgilangan tartibda boshqa muassasalarga joylashtirish toʻgʻrisida dalolatnoma formasi ilova qilinadi) Ilova 4.