Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarda monitoring ishlarini amalga oshirish, yerlarni muhofaza qilish va yer tuzish faoliyatini tartibga soluvchi normativ-huquqiy hujjatlarni tasdiqlash toʻgʻrisida
(resolution, 2026-04-09)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan foydalanish va muhofaza qilish tizimini takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2021-yil 24-fevraldagi PQ-5006-son qaroriga muvofiq qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar va ekin maydonlarida monitoring ishlarini, yerlarni muhofaza qilishda davlat nazoratini amalga oshirish hamda yer tuzish tadbirlarini oʻtkazish tartiblarini belgilash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Quyidagilarni nazarda tutuvchi: a) Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar va ekin maydonlarida monitoring ishlarini amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq: qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar va ekin maydonlari monitoringini Oʻzbekiston Respublikasi Milliy geografik axborot tizimidagi davlat yer kadastrining qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar boʻyicha yer turlari, maydoni, yer egalari, yerdan foydalanuvchilar va ijarachilar toʻgʻrisidagi maʼlumotlari asosida amalga oshirish; qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar va ekin maydonlari monitoringining Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, viloyatlar qishloq xoʻjaligi boshqarmalari va tuman (Quvasoy shahar) qishloq xoʻjaligi boʻlimlari, shuningdek, “Oʻzdaverloyiha” instituti va uning hududiy boʻlinmalari tomonidan amalga oshirilishi; qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar va ekin maydonlari monitoringini davriy, joriy va tezkor monitoring shakllarida amalga oshirish; qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar va ekin maydonlari monitoringi davomida olingan maʼlumotlardan qishloq xoʻjaligi yerlari holati va ulardan foydalanish toʻgʻrisidagi hisobotlarni tayyorlashda foydalanish; b) Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni muhofaza qilish boʻyicha davlat nazoratini amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 2-ilovaga muvofiq: qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni muhofaza qilish boʻyicha davlat nazorati respublikaning butun hududida Agrosanoat majmui ustidan nazorat qilish inspeksiyasi tomonidan amalga oshirilishi; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi va Vazirlar Mahkamasining topshiriqlari, jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari, ommaviy axborot vositalari bergan xabarlar, Internet jahon axborot tarmogʻida joylashtirilgan maʼlumotlar, huquqni muhofaza qiluvchi organlarning qishloq xoʻjaligi yerlarini muhofaza qilish yuzasidan soʻrovlari qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarini muhofaza qilish boʻyicha davlat nazoratini amalga oshirish maqsadida oʻrganishlar oʻtkazish uchun asos boʻlishi; v) Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarda yer tuzish ishlarini amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 3-ilovaga muvofiq: yer tuzish ishlari Vazirlar Mahkamasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi hamda mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari qarorlariga yoki yuridik va jismoniy shaxslarning buyurtmalariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti parametrlarida mazkur tadbirlar uchun nazarda tutilgan mablagʻlar, buyurtmachilarning mablagʻlari va qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshirilishi; yer tuzish ishlari istiqbolga moʻljallangan va loyihalash oldidan bajariladigan hamda xoʻjaliklararo va xoʻjalik ichidagi yer tuzish ishlari shakllarida amalga oshirilishi; qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarda yer tuzish (yer turi, konturi, chegarasi va huquq egalari) toʻgʻrisidagi maʼlumotlar “Oʻzdaverloyiha” institutining yer axborot tizimi portalida shakllantirilishi va Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligining Milliy geografik axborot tizimiga integratsiya qilinishi; g) “Oʻzdaverloyiha” davlat ilmiy-loyihalash instituti faoliyatini samarali yoʻlga qoʻyish boʻyicha amalga oshiriladigan chora-tadbirlar rejasi 4-ilovaga muvofiq tasdiqlansin: “Oʻzdaverloyiha” davlat ilmiy-loyihalash instituti geofazoviy maʼlumotlar infratuzilmasini takomillashtirish; “Oʻzdaverloyiha” davlat ilmiy-loyihalash institutining hududiy boʻlinmalarida ilmiy-tadqiqot ishlarini bajarish maqsadida oʻquv-tajriba xoʻjaliklarini tashkil etish hamda qishloq xoʻjaligi ekinlarini ekish va doimiy kuzatuv monitoringini amalga oshirish. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligi 2022-yil 1-yanvar holatiga koʻra, keyinchalik integratsiya qilgan holda muntazam ravishda qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarning yer turlari va maydoni toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni (yer egalari, yerdan foydalanuvchilari va ijarachilari kesimida) elektron koʻrinishda yer hisoboti boʻyicha Qishloq xoʻjaligi vazirligiga taqdim etsin. 3. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasida yer monitoringi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida” 2000-yil 23-dekabrdagi 496-son qaroriga (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2000-y., 12-son, 79-modda) 5-ilovaga muvofiq oʻzgartirishlar kiritilsin. 4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining agrar va oziq-ovqat sohalarini rivojlantirish masalalari boʻyicha oʻrinbosari Sh.M. Gʻaniyev va Oʻzbekiston Respublikasi qishloq xoʻjaligi vaziri J.A. Xodjayev zimmasiga yuklansin. 1. Mazkur Nizom qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar va ekin maydonlarida monitoring ishlarini amalga oshirish tartibini belgilaydi. 2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: qishloq xoʻjaligi ekinlari — texnik ekinlar (gʻoʻza, kanob, kannabis, tamaki, supurgi), boshoqli don ekinlari (bugʻdoy, arpa, makkajoʻxori don uchun, oq joʻxori, sholi, tariq, suli, javdar), sabzavot (pomidor, bodring, piyoz, sabzi, karam, baqlajon, qalampir, sarimsoqpiyoz, osh lavlagi, turp, sholgʻom, koʻkatlar), poliz (qovun, tarvuz, oshqovoq), kartoshka, moyli ekinlar (kungaboqar, soya, yer yongʻoq, kunjut, zigʻir, masxar), dukkakli ekinlar (noʻxat, loviya, mosh ), ozuqa ekinlari (beda, makkajoʻxori silos uchun, xashaki lavlagi, bir yillik oʻtlar (raps, perko, tritikali, sudanka), rezavor ekinlar (qulupnay, malina) va boshqalar; qishloq xoʻjaligi ekinlari monitoringi — ekinlarni joylashtirish koʻrsatkichlari asosida qishloq xoʻjaligi ekinlari ekilgan maydonlarni oʻlchash, shuningdek, ekin maydonlarida oʻtkaziladigan yerga ishlov berish bilan bogʻliq agrotexnik tadbirlarning oʻz muddatlarida bajarilishi yuzasidan kuzatuv olib borish; qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar monitoringi — mulkchilik shaklidan qatʼi nazar, yer fondining barcha toifalaridagi qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarda, jumladan, haydaladigan ekin yerlari, koʻp yillik daraxtzorlar, boʻz yerlar, pichanzor va yaylovlar, shuningdek, ularga xizmat qiluvchi boshqa yer turlarining (ariq, zovur, yoʻl va boshqalar) holati boʻyicha kuzatuv tizimi (fuqarolarga yakka tartibda uy-joy qurish va uy-joyni obodonlashtirish uchun berilgan yer uchastkalari bundan mustasno); qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar — yer fondining barcha toifalaridagi qishloq xoʻjaligi ehtiyojlari uchun berilgan yoki ushbu maqsadlarga moʻljallangan yerlar (sugʻoriladigan va sugʻorilmaydigan yerlar, haydaladigan yerlar, pichanzorlar, yaylovlar, koʻp yillik mevali dov-daraxtlar egallagan yerlar). 3. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar va ekin maydonlari monitoringi mulkchilik shakli, huquqiy rejimi, xususiyati va foydalanish muddatlaridan qati nazar, yer fondining barcha toifalaridagi qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarda amalga oshiriladi va ular monitoring obyekti hisoblanadi. 4. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar va ekin maydonlari monitoringi Oʻzbekiston Respublikasi Milliy geografik axborot tizimidagi davlat yer kadastrining qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar boʻyicha yer turlari, maydoni, yer egalari, yerdan foydalanuvchilar va ijarachilar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar asosida amalga oshiriladi. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi (keyingi oʻrinlarda — Vazirlik), uning hududiy boʻlinmalari hamda “Oʻzdaverloyiha” davlat ilmiy-loyihalash instituti (keyingi oʻrinlarda — “Oʻzdaverloyiha” instituti) va uning hududiy boʻlinmalari qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar va ekin maydonlarida monitoring ishlarini amalga oshirishda vakolatli davlat organlaridan yer egalari, yerdan foydalanuvchilar va ijarachilar, yer uchastkalari chegarasi hamda holati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni bepul asosida oladi. 6. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar va ekin maydonlari monitoringi ushbu yerlarning tuproq, geobotanika va boshqa tadqiqotlar materiallaridan foydalangan holda, qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar va ekinlarni monitoring qilish orqali amalga oshiriladi. 7. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar va ekin maydonlari monitoringi Vazirlik, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, viloyatlar qishloq xoʻjaligi boshqarmalari va tuman (Quvasoy shahar) qishloq xoʻjaligi boʻlimlari, shuningdek, “Oʻzdaverloyiha” instituti va uning hududiy boʻlinmalari tomonidan amalga oshiriladi. 8. Quyidagilar qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar va ekin maydonlari monitoringining asosiy vazifalari hisoblanadi: qishloq hoʻjaligiga moʻljallangan yerlarning turlari boʻyicha ularning maydoni va ushbu yerlardan foydalanish holati yuzasidan monitoring tizimini tashkil etish va amalga oshirish; qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan belgilangan maqsadlarda foydalanilishini taʼminlash; yer toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablarining buzilish holatlarining oldini olish va aniqlangan holatlar yuzasidan tegishli choralar koʻrish maqsadida qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni muhofaza qilish boʻyicha vakolatli idoralarni axborot bilan taʼminlash. 9. Quyidagilar qishloq hoʻjaligi ekinlari monitoringining asosiy vazifalari hisoblanadi: qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarda ekinlarni joylashtirish koʻrsatkichlari asosida ekinlarning konturlar boʻyicha ekilishi; yer egalari, yerdan foydalanuvchilar va ijarachilarning qishloq xoʻjaligi ekin maydonlarida yerga ishlov berish bilan bogʻliq agrotexnik tadbirlarning oʻtkazilishi yuzasidan monitoringni amalga oshirish. 10. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar va ekin maydonlarida monitoring ishlari davriyligi boʻyicha quyidagicha amalga oshiriladi: davriy monitoring — qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni turlari va maydoni boʻyicha har besh yilda xatlovdan oʻtkazib borish; joriy monitoring — qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan foydalanish holati yuzasidan har yili monitoringni amalga oshirish; tezkor monitoring — qishloq xoʻjaligi ekinlarining ekilishi va ularda yerga ishlov berish bilan bogʻliq agrotexnik tadbirlarning oʻtkazilishi yuzasidan kunlik monitoringni amalga oshirish. 11. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar va ekin maydonlarida monitoring ishlari ushbu Nizomga ilovaga muvofiq sxema boʻyicha amalga oshiriladi. 12. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarda davriy monitoring (keyingi oʻrinlarda — davriy monitoring) ishlari quyidagi maqsadlarda amalga oshiriladi: irrigatsiya va melioratsiya tarmoqlarining buzilishi oqibatida holati yomonlashgan qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan sugʻoriladigan yerlarning maydoni va holatini aniqlash; fermer xoʻjaliklari va boshqa qishloq xoʻjaligi tashkilotlariga berilmagan, boʻsh turgan va qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarning maydoni va holatini aniqlash; foydalanishdan chiqib ketgan va qayta foydalanishga kiritilgan qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarning maydoni va holatini aniqlash; qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar toʻgʻrisida axborot bazasini yaratish. 13. Davriy monitoringdan oldin tayyorgarlik ishlari jarayonida quyidagilar oʻrganiladi: tumanning yoki hududning ixtisoslashuvi; qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan foydalanish va yerdan foydalanuvchilar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; sugʻoriladigan, shartli sugʻoriladigan va lalmi ekin yerlarining maydoni va holati; bogʻzor, tokzor, tutzor va boshqa mevali koʻp yillik daraxtzorlar, shuningdek, koʻchatzorlarning maydonlari va holati; boʻz yerlar, pichanzor va yaylovlardan foydalanish holati; qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarning meliorativ holati oʻzgarishiga taʼsir qiluvchi omillar, meliorativ tadbirlarni oʻtkazish holatlari va ushbu yerlarning suv bilan taʼminlanganligi; fermer xoʻjaliklari va boshqa qishloq xoʻjaligi tashkilotlariga berilmagan, boʻsh turgan va qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar maydoni va holati; qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan foydalanish yuzasidan oʻtgan davrdagi monitoring natijalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar. 14. Tumanlar maʼmuriy-hududiy chegarasi boʻyicha davriy monitoring ishlari har besh yilda bir marta “Oʻzdaverloyiha” instituti va uning hududiy boʻlinmalari tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari (budjet parametrlarida nazarda tutilgan mablagʻlar doirasida), Qishloq xoʻjaligini rivojlantirish va oziq-ovqat taʼminoti jamgʻarmasi mablagʻlari, budjetdan tashqari mablagʻlar, xalqaro moliya institutlari mablagʻlari, xorijiy tashkilotlarning grantlari, shuningdek, qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi. 15. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar va ekin maydonlarida monitoring ishlarini amalga oshirishda quyidagi kartografik materiallar asos boʻladi: sugʻoriladigan va lalmi zonalar uchun — 1:10000, 1:25000 masshtabdagi, kichik yer egalari, yerdan foydalanuvchilar va ijarachilar uchun 1:5000, 1:2000 masshtabdagi; choʻl zonalari, togʻ va togʻoldi hududlar uchun — 1:25000, 1:50000, zaruratga koʻra 1:100000 masshtabdagi kartografik materiallar. 16. Tayyorgarlik ishlari davrida qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar va ekin maydonlari monitoringi boʻyicha quyidagi hujjatlar toʻplanadi va oʻrganiladi: yer uchastkasiga boʻlgan huquqni belgilovchi va yer uchastkalarini ajratish boʻyicha boshqa hujjatlar; qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar maydoni va ularning elektron raqamli xaritasi; oxirgi yillarda qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarda oʻtkazilgan xatlov va monitoring materiallari; tuproq, meliorativ, geobotanik va boshqa tadqiqotlar, shuningdek, xoʻjalik ichki va xoʻjaliklararo yer tuzish loyiha hujjatlari. 17. Dala kuzatuv ishlari davrida aniqlangan oʻzgarishlar qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardagi yer egalari, yerdan foydalanuvchilar va ijarachilarning yer maydonlari kartografik materiallarida hamda “Oʻzdaverloyiha” institutida yaratilgan qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarning maʼlumotlar bazasida qayd etiladi. 18. Davriy monitoring “Oʻzdaverloyiha” instituti va uning hududiy boʻlinmalari, shuningdek, tumanlar (Quvasoy shahar) qishloq xoʻjaligi boʻlimlari mutaxassislari bilan birgalikda yer egalari, yerdan foydalanuvchilar va ijarachilar (yoki ularning vakili) ishtirokida joyiga chiqqan holda amalga oshiriladi. 19. Davriy monitoring natijalari asosida yer egalari, yerdan foydalanuvchilar va ijarachilar kesimida maʼlumotlar bazasi shakllantiriladi va yer hisobotiga nisbatan amalda foydalanayotgan yer maydonlari taqqoslanadi. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarning joriy holati va ulardan foydalanish boʻyicha qisqacha sharh beriladi. 20. Davriy monitoring jarayonida yer uchastkasiga boʻlgan huquqni tasdiqlovchi hujjatlar rasmiylashtirilmagan, fermer xoʻjaliklari va boshqa qishloq xoʻjaligi tashkilotlariga berilmagan, boʻsh turgan va qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yer maydonlari aniqlanadi. Davriy monitoring natijalari monitoring yakunlangan kunda yer egalari, yerdan foydalanuvchilar va ijarachilar hamda hududlar kesimida jamlanadi, monitoring natijalari dalolatnoma asosida rasmiylashtirilgan holda tuman (Quvasoy shahar) hokimliklariga taqdim etiladi. 21. Monitoring natijalari boʻyicha tuzilgan dalolatnoma besh ish kuni ichida tuman (Quvasoy shahar) hokimining qishloq va suv xoʻjaligi masalalari boʻyicha oʻrinbosari tomonidan koʻrib chiqiladi va tuman (Quvasoy shahar) hokimining qarori bilan tasdiqlanadi. 22. Davriy monitoring jarayonida yer toʻgʻrisidagi qonunchilik talablarining buzilish holatlari aniqlanganda, tegishli maʼlumotlar qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni muhofaza qilish boʻyicha davlat nazoratini amalga oshiruvchi inspektorlarga bir ish kuni ichida taqdim etiladi. 23. Davriy monitoring natijalari boʻyicha ikki nusxada yigʻmajild shakllantiriladi. Yigʻmajildning asl nusxasi ishni bajaruvchi “Oʻzdaverloyiha” instituti hududiy boʻlinmasida, ikkinchi nusxasi tuman (Quvasoy shahar) qishloq xoʻjaligi boʻlimida saqlanadi. 24. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar va ekin maydonlarida monitoring ishlari yakuni boʻyicha yer egalari, yerdan foydalanuvchilar va ijarachilarning yer turi, konturi, chegarasi haqidagi barcha maʼlumotlar oʻn ish kuni ichida “Oʻzdaverloyiha” institutining yer axborot tizimi portalida shakllantiriladi hamda ushbu maʼlumotlar axborot-kommunikatsiya texnologiyalari orqali Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligining onlayn geoportaliga kiritiladi. 25. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan foydalanish holati yuzasidan joriy monitoring (keyingi oʻrinlarda — joriy monitoring) quyidagi maqsadlarda amalga oshiriladi: foydalanishda boʻlgan qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan maqsadiga koʻra samarali va oqilona foydalanishni taʼminlash; irrigatsiya va melioratsiya tarmoqlarining buzilishi oqibatida holati yomonlashgan va qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan sugʻoriladigan yerlarning holatini yaxshilash choralarini koʻrish; foydalanishdan chiqib ketgan qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni foydalanishga kiritish choralarini belgilash; fermer xoʻjaliklari va boshqa qishloq xoʻjaligi tashkilotlariga berilmagan, boʻsh turgan va qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni ochiq elektron tanlovga qoʻyish boʻyicha takliflar ishlab chiqib, mahalliy hokimiyat organiga taqdim etish choralarini koʻrish. 26. Joriy monitoringdan oldin tayyorgarlik ishlari jarayonida mazkur Nizomning 13-bandida qayd etilgan maʼlumotlar oʻrganiladi. 27. Joriy monitoring tuman maʼmuriy-hududiy chegarasi boʻyicha “Oʻzdaverloyiha” instituti va uning hududiy boʻlinmalari tomonidan amalga oshiriladi. 28. Joriy monitoring boʻyicha dala kuzatuv ishlari davrida yer egalari, yerdan foydalanuvchilar va ijarachilarning yer uchastkalari chegaralarida sodir boʻlgan oʻzgarishlar kartografik materiallarda qayd etiladi. 29. Joriy monitoring “Oʻzdaverloyiha” instituti va uning hududiy boʻlinmalari, shuningdek, tuman (Quvasoy shahar) qishloq xoʻjaligi boʻlimi mutaxassislari tomonidan yer egalari, yerdan foydalanuvchilar va ijarachilar (yoki ularning vakili) ishtirokida joyiga chiqqan holda amalga oshiriladi. 30. Joriy monitoring natijasi boʻyicha yer egalari, yerdan foydalanuvchilar va ijarachilarning mavjud yer maydonlaridagi yer turlari oʻzgarishi boʻyicha maʼlumotlar bazasi yangilanadi, shuningdek, tegishli masshtabdagi kartografik materiallar tayyorlanadi. 31. Joriy monitoring asosida bajarilgan ishlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar tegishli topshiriqlarga asosan “Oʻzdaverloyiha” instituti va uning hududiy boʻlinmalari tomonidan qayta koʻrib chiqilishi mumkin. 32. Joriy monitoring asosida yer egalari, yerdan foydalanuvchilar va ijarachilar kesimida yer turi va maydonlari boʻyicha maʼlumotlar, tegishli masshtabdagi kartografik materiallar hamda qishloq xoʻjaligi ekinlarining konturlar kesimida ekilishi boʻyicha oʻtkazilgan monitoring natijalari tuman (Quvasoy shahar) hokimligiga taqdim etiladi. 33. Joriy monitoring jarayonida yer toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablarining buzilish holatlari aniqlangan taqdirda, maʼlumotlar “Oʻzdaverloyiha” instituti va uning hududiy boʻlinmalari tomonidan bir ish kunida qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni muhofaza qilish boʻyicha davlat nazoratini amalga oshiruvchi davlat inspektorlariga taqdim etiladi. 34. Joriy monitoring natijalariga koʻra ikki nusxada yigʻmajild shakllantiriladi. Yigʻmajildning asl nusxasi ishni bajaruvchi “Oʻzdaverloyiha” instituti hududiy boʻlinmasida saqlanadi, bir nusxasi tumanlar (Quvasoy shahar) qishloq xoʻjaligi boʻlimiga taqdim etiladi. 35. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar va ekin maydonlari boʻyicha monitoring yakuniga koʻra yer egalari, yerdan foydalanuvchilar va ijarachilarning yer turi, konturi, chegarasi haqidagi barcha maʼlumotlar oʻn ish kuni ichida “Oʻzdaverloyiha” institutining yer axborot tizimi portalida shakllantiriladi hamda maʼlumotlar axborot-kommunikatsiya texnologiyalari orqali Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligining onlayn geoportaliga kiritiladi. 36. Qishloq xoʻjaligi ekinlarining ekilishi va ularda yerga ishlov berish bilan bogʻliq agrotexnik tadbirlarning oʻtkazilishi yuzasidan tezkor monitoring (keyingi oʻrinlarda — tezkor monitoring) quyidagi maqsadlarda amalga oshiriladi: yer egalari, yerdan foydalanuvchilar va ijarachilarning qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarda ekinlarni joylashtirish koʻrsatkichlariga muvofiq ularning konturlar boʻyicha toʻliq va sifatli ekilishini taʼminlash; ekin maydonlarida yerga ishlov berish bilan bogʻliq agrotexnik tadbirlarning oʻz muddatlarida bajarilishini tashkil etish. 37. Tezkor monitoring tuman (Quvasoy shahar) qishloq xoʻjaligi boʻlimi tomonidan ekilgan qishloq xoʻjaligi ekinlarini joyga chiqqan holda kunlik monitoring orqali amalga oshiriladi. 38. Tezkor monitoring jarayonida quyidagi maʼlumotlar shakllantiriladi: yer egalari, yerdan foydalanuvchilar va ijarachilarning foydalanishida boʻlgan qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarda joriy yil uchun qishloq xoʻjaligi ekinlarini konturlar kesimida joylashtirish koʻrsatkichlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; “Oʻzdaverloyiha” instituti va uning hududiy boʻlinmalaridan belgilangan tartibda shartnoma asosida hududlarning tegishli masshtabdagi qishloq xoʻjaligi xaritalari; Davlat kadastrlari palatasining tuman (shahar) filiallaridan yer maydonlarining konturlar boʻyicha hisoblash qaydnomasi va fermer xoʻjaliklari va boshqa qishloq xoʻjaligi tashkilotlariga berilmagan, boʻsh turgan va qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar. Qishloq xoʻjaligi ekinlarini ekish mavsumiga koʻra toʻliq ekib tugallangandan soʻng tuman (Quvasoy shahar) qishloq xoʻjaligi boʻlimi tomonidan tezkor monitoring natijasida yer egalari, yerdan foydalanuvchilar va ijarachilar (yoki ularning vakili) ishtirokida monitoring dalolatnomasi tuziladi. 39. Kunlik monitoring natijalari boʻyicha maʼlumotlar Vazirlik, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, viloyatlar qishloq xoʻjaligi boshqarmalari va “Oʻzdaverloyiha” institutining hududiy boʻlinmalariga taqdim etiladi. 40. Tezkor monitoring tuman (Quvasoy shahar) qishloq xoʻjaligi boʻlimlari tomonidan Qishloq xoʻjaligini rivojlantirish va oziq-ovqat taʼminoti jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan, manfaatdor tashkilotlar va qishloq xoʻjaligi tashkilotlarining mablagʻlari hamda qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi. Tezkor monitoring joylashtirish koʻrsatkichlariga kiritilgan yoki kiritilmaganligidan qatʼi nazar, qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarda ekilgan barcha ekin maydonlarida amalga oshiriladi. 41. Qishloq xoʻjaligi ekinlarining toʻliq ekilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar ekinlarni joylashtirish koʻrsatkichlariga taqqoslanadi, shuningdek, hududning tegishli masshtabdagi qishloq xoʻjaligi xaritasiga yakuniy monitoring maʼlumotlari shakllantiriladi. 42. Tezkor monitoring jarayonida qishloq xoʻjaligi ekinlarini joylashtirish koʻrsatkichlariga nisbatan toʻliq ekmaslik, yerga ishlov berish bilan bogʻliq agrotexnik tadbirlarning oʻz muddatlarida bajarilishini taʼminlamaslik yoki kechiktirish, shuningdek, yer toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablarining buzilish holatlari aniqlangan taqdirda, tegishli maʼlumotlar bir ish kuni ichida qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni muhofaza qilish boʻyicha davlat nazoratini amalga oshiruvchi inspektorlarga taqdim etiladi. 43. Tezkor monitoring natijasi boʻyicha bir nusxada yigʻmajild shakllantirilib, tuman (Quvasoy shahar) qishloq xoʻjaligi boʻlimida saqlanadi. 44. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarda ekinlarning toʻliq ekilishi yuzasidan tezkor monitoring maʼlumotlari oʻn ish kuni ichida “Oʻzdaverloyiha” instituti va uning hududiy boʻlinmalari tomonidan yer axborot tizimi portalida shakllantiriladi. 45. Monitoring natijasi boʻyicha olingan barcha maʼlumotlar mahalliy davlat hokimiyati organlari, shuningdek, qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni muhofaza qilish boʻyicha davlat nazoratini amalga oshiruvchi davlat inspektorlariga hamda tegishli tashkilotlarga taqdim etilishi mumkin. 46. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar va ekin maydonlarida monitoring ishlarini amalga oshirish davomida olingan maʼlumotlar qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarning holati va ulardan foydalanish toʻgʻrisidagi hisobotlarni tayyorlashda qoʻllaniladi. 47. “Oʻzdaverloyiha” instituti va uning hududiy boʻlinmalari monitoring maʼlumotlarining belgilangan tartibda saqlanishini taʼminlaydi. 48. Mazkur Nizom talablarining buzilishida aybdor shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar. 49. Mazkur Nizom bilan tartibga solinmagan munosabatlar qonunchilik hujjatlari asosida hal qilinadi. Bosqichlar Subyektlar Tadbirlar Muddatlar 1-bosqich Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, viloyatlar qishloq xoʻjaligi boshqarmalari va tuman (Quvasoy shahar) qishloq xoʻjaligi boʻlimlari, shuningdek, “Oʻzdaverloyiha” instituti va uning hududiy boʻlinmalari 1. Davlat organlaridan yer egalari, yerdan foydalanuvchilar va ijarachilar yer uchastkalari chegarasi hamda holati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni bepul oladi. 2. Monitoring ishlarini yerlarning tuproq, geobotanika va boshqa tadqiqotlar materiallaridan foydalangan holda amalga oshiradi. Doimiy ravishda 2-bosqich Qoraqalpogʻiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, viloyatlar qishloq xoʻjaligi boshqarmalari va tuman (Quvasoy shahar) qishloq xoʻjaligi boʻlimlari, shuningdek, “Oʻzdaverloyiha” instituti va uning hududiy boʻlinmalari Monitoring ishlarini davriyligi boʻyicha amalga oshiradi: a) davriy monitoring — qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni yer turlari va maydoni boʻyicha xatlovdan oʻtkazib borish; Har besh yilda b) joriy monitoring — qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan foydalanish holati yuzasidan monitoringni amalga oshirish; Har yili v) tezkor monitoring — qishloq xoʻjaligi ekinlarining ekilishi va agrotexnik tadbirlarning oʻtkazilishi yuzasidan kunlik monitoringni amalga oshirish. Doimiy ravishda 3-bosqich Qishloq xoʻjaligi vazirligi tizimidagi “Oʻzdaverloyiha” davlat ilmiy-loyihalash instituti va uning hududiy boʻlinmalari 1. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar va ekin maydonlarida monitoring ishlarini davriyligi boʻyicha amalga oshiradi. Doimiy ravishda 2. Monitoring natijalarini yer egalari, yerdan foydalanuvchilar, ijarachilar va hududlar kesimida jamlaydi, monitoring natijalarini dalolatnoma asosida rasmiylashtirgan holda tuman (Quvasoy shahar) hokimliklariga taqdim etadi. Monitoring yakunlangan kunda 4-bosqich Tuman (Quvasoy shahar) hokimliklari Monitoring natijalari boʻyicha tuzilgan dalolatnomani tuman (Quvasoy shahar) hokimining qishloq va suv xoʻjaligi masalalari boʻyicha oʻrinbosari tomonidan koʻrib chiqilishi va tasdiqlanishini taʼminlaydi. Besh ish kuni ichida 5-bosqich Qishloq xoʻjaligi vazirligi tizimidagi “Oʻzdaverloyiha” davlat ilmiy-loyihalash instituti va uning hududiy boʻlinmalari 1. Monitoring yakuni boʻyicha yer egalari, yerdan foydalanuvchilar va ijarachilarning yer turi, konturi, chegarasi haqidagi barcha maʼlumotlarni “Oʻzdaverloyiha” institutining yer axborot tizimi portalida shakllantiriladi. 2. Monitoring yakunlari boʻyicha shakllantirilgan maʼlumotlarni Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligining onlayn geoportaliga kiritadi. Oʻn ish kuni ichida 1. Mazkur Nizom qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni muhofaza qilish boʻyicha davlat nazoratini amalga oshirish tartibini belgilaydi. 2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: yer uchastkalaridan maqsadli foydalanish — yer uchastkalaridan ajratib berish hujjatlarida belgilangan maqsad boʻyicha foydalanish; yer uchastkalaridan samarali foydalanish — yer uchastkasining maʼlum qismidan atrof-muhit muhofazasini taʼminlagan holda, tuproq unumdorligini saqlab yoki oshirib, shu yer uchastkasida mahsulotni yetishtirish uchun sarflangan sarf-xarajatlar narxidan koʻp boʻlgan hajmda mahsulot yetishtirish; yer uchastkalaridan xoʻjasizlarcha foydalanish — berilgan yerlarning holatini yaxshilash hamda tuproqni muhofaza qilish boʻyicha zarur boʻlgan tadbirlarni amalga oshirmasdan, xoʻjalik faoliyatini yuritish natijasida mazkur yer maydonlarida tuproqning buzilishi yoki yoʻq boʻlib ketishiga olib keladigan suv va shamol eroziyasidan, shuningdek, tuproq qatlami unumdorligining pasayishi va (yoki) muomaladan chiqishi oqibatida yerlardan belgilangan maqsad boʻyicha foydalanish yoki samarali foydalanish imkoni boʻlmaydigan holatga keladigan usullarda foydalanish; yer uchastkalaridan oqilona foydalanish — yer egalari, yerdan foydalanuvchilar va ijarachilarning yerlarni muhofaza qilish va tabiiy-iqtisodiy sharoitlar maqbul boʻlgan oʻzaro taʼsiri va mazkur hududning xususiyatlarini inobatga olib, ishlab chiqarish jarayonida yuqori samaradorlikka erishishi; qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar — yerlarning toifasidan qatʼi nazar, qishloq xoʻjaligi ehtiyojlari uchun berilgan yoki ushbu maqsadlarga moʻljallangan yer turlari (sugʻoriladigan va lalmi ekin maydonlari, haydaladigan yerlar, pichanzorlar, yaylovlar, koʻp yillik mevali dov-daraxtlar egallagan yerlar); taqdimnoma — qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarga oid aniqlangan qonun buzilish holatlari, ularning kelib chiqish sabablari va bunga imkoniyat yaratib berayotgan shart-sharoitlarni bartaraf etish xususida qonun buzilishni bartaraf etish vakolatga ega boʻlgan organga yoki mansabdor shaxsga kiritiladigan hujjat; oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkasi — egalik qilish yoki foydalanish huquqni belgilovchi hujjatlarsiz yoki qonunchilik hujjatlariga muvofiq ajratilgan yer uchastkasining chegaralaridan chetga chiqqan holda egallab olingan yer uchastkasi. 3. Ushbu Nizom talablari mulkchilik shaklidan qatʼiy nazar, barcha davlat organlari va xoʻjalik birlashmalarining, shuningdek, fermer va dehqon xoʻjaliklari hamda boshqa qishloq xoʻjaligi tashkilotlarining qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlariga nisbatan tatbiq etiladi. 4. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni muhofaza qilish boʻyicha davlat nazorati respublikaning butun hududida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Agrosanoat majmui ustidan nazorat qilish inspeksiyasi (keyingi oʻrinlarda — Inspeksiya) tomonidan amalga oshiriladi. 5. Quyidagilar qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni muhofaza qilish boʻyicha davlat nazoratini amalga oshirish obyekti hisoblanadi: qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan qatʼiy belgilangan maqsadlarda foydalanish; tuproq unumdor qatlamlarini ruxsatsiz olib tashlash, koʻchirish va yoʻq qilishni taqiqlash va yerlarning ishdan chiqishiga yoʻl qoʻymaslik; yerlarning qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar toifasidan asossiz boshqa toifadagi yerlarga oʻtkazilishi; sugʻoriladigan yerlarga qishloq xoʻjaligi ekinlarini ekmaslik; qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni ajratish davrida olingan investitsiya shartlarini bajarmaslik; yerlarning sifat jihatidan holatlarini pasaytiruvchi jarayonlarning oldini olish boʻyicha majburiy tadbirlar va talablarga rioya etish; qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishini tasarruf etish va qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishi bilan bogʻliq boshqa faoliyatlarni amalga oshirish uchun qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan majburiy foydalanish bilan bogʻliq talablarga rioya etish; yerlarni rekultivatsiya qilish doirasidagi talablarga rioya etilishi; oʻzboshimchalik bilan yerlarning qishloq xoʻjaligi muomalasidan chiqishiga sabab boʻlgan hollarda yetkazilgan zararni undirish. 6. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni muhofaza qilish boʻyicha davlat nazorati ushbu Nizomga 1-ilovaga muvofiq sxema boʻyicha amalga oshiriladi. 7. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni muhofaza qilish boʻyicha davlat nazorati quyidagilar tomonidan amalga oshiriladi: Inspeksiyaning Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan foydalanishni nazorat qilish boʻlimi; Inspeksiyaning Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlar boshqarmalari Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan foydalanishni nazorat qilish boʻlimlari. 8. Quyidagilar qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni muhofaza qilish boʻyicha davlat nazoratini amalga oshirish boʻyicha davlat inspektorlari (keyingi oʻrinlarda — davlat inspektorlari) hisoblanadi: Inspeksiyaning Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan foydalanishni nazorat qilish boʻlimi boshligʻi, boʻlim boshligʻi oʻrinbosari va mutaxassislari; Inspeksiyaning Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlar boshqarmalari Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan foydalanishni nazorat qilish boʻlimlari boshliqlari, shuʼba boshliqlari, boʻlim boshliqlari oʻrinbosarlari va mutaxassislari. 10. Inspeksiyaning oʻz vakolati doirasida qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni muhofaza qilish boʻyicha davlat nazoratini amalga oshirish toʻgʻrisida qabul qilgan qarorlari barcha davlat organlari va xoʻjalik birlashmalari, jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan bajarilishi majburiy hisoblanadi. 11. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni muhofaza qilish boʻyicha davlat nazoratini amalga oshiruvchi davlat organlari quyidagilar yuzasidan nazoratni olib boradi: a) Inspeksiya: qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni muhofaza qilish boʻyicha kompleks tadbirlar bajarilishi; qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan qatʼiy belgilangan maqsadlarda foydalanish; qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan foydalanish huquqini tasdiqlovchi hujjatning mavjudligi; tuproq unumdorligining pasayishiga olib keladigan harakatlarni amalga oshirilmaslik; qishloq xoʻjaligi ekin maydonlarini butalar va mayda dov-daraxtlar oʻsishidan hamda yerlarning texnik holati yomonlashishiga sabab boʻladigan boshqa jarayonlardan muhofaza qilish; yer buzilishi bilan bogʻliq ishlarni bajarishda tuproqning unumdor qatlamlarini olish, ulardan maqsadli foydalanilishi; foydali qazilmalarni qazib olish, qurilish ishlari va boshqa ishlar uchun berilgan qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarning ushbu ishlar tugallangandan keyin belgilangan maqsadda foydalanish uchun yaroqli holatga keltirilishi; qishloq xoʻjaligi ekinlarining ekilishi; qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarning asossiz boshqa toifalarga oʻtkazib yuborilishi, shu jumladan, qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarning noqishloq xoʻjaligi maqsadlarida ajratilishiga yoʻl qoʻymaslik; Bunda ushbu kichik bandda belgilangan Inspeksiyaning yer nazorati boʻyicha amalga oshiriladigan ishlar, holatlarni aniqlash, ularga tegishli choralar koʻrishga oid vazifalari “E-YER NAZORAT” tizimi orqali amalga oshiriladi. b) Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi organlari: yerlarning ishlab chiqarish chiqindilari va boshqa chiqindilar, kimyoviy va radioaktiv moddalar, oqova suvlar bilan ifloslanmasligi; qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarda taqiqlangan kimyoviy vositalardan foydalanmaslik. 12. Inspeksiya qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni muhofaza qilish boʻyicha davlat nazoratini amalga oshirish borasida quyidagi huquqlarga ega: qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni muhofaza qilish boʻyicha davlat nazoratini amalga oshirish doirasida aniqlangan yer toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablarining buzilishi yuzasidan materiallarni tegishliligi boʻyicha maʼmuriy ishlarni koʻrib chiqish vakolatiga ega boʻlgan vakolatli organlarga taqdim etish; davlat organlari va xoʻjalik birlashmalari, xoʻjalik yurituvchi subyektlardan ularga tegishli boʻlgan qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan foydalanish holatini (moliyaviy xoʻjalik faoliyatiga aralashmagan holda) monitoring qilib borish, ulardan zarur boʻlgan axborot, hujjatlar va boshqa materiallarni bepul olish; qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarning meʼyoriy qiymatini va sifat koʻrsatkichlarini aniqlash, tuproq bonitirovkasini oʻtkazish, tuproq unumdorligini oshirish, tuproqshunoslik, geobotanikaga oid tadqiqotlarni amalga oshirish ishlarini tashkil etishda oʻrganishlar oʻtkazish; oʻzboshimchalik bilan yerlarning qishloq xoʻjaligi muomalasidan chiqishiga sabab boʻlgan hollarda yetkazilgan zararni hisoblash va undirish boʻyicha tegishli choralar koʻrish; qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarning holatini, qishloq xoʻjaligi ekinlari va agrotexnik tadbirlarni uchuvchisiz uchish apparatlari (dronlar)dan belgilangan tartibda foydalangan holda, monitoring qilish maqsadida uchuvchisiz uchish apparatlari (dronlar)dan foydalanish; yer toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablari buzilishini bartaraf etish va qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan oqilona foydalanish va ularni muhofaza qilish bilan bogʻliq tadbirlarni amalga oshirishga qaratilgan, bajarilishi majburiy boʻlgan koʻrsatmalar berish; yer toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablarining buzilishi natijasida yetkazilgan zararni qoplash boʻyicha mablagʻlarni undirish choralarini koʻrish, qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni noqishloq xoʻjaligi maqsadlarida asossiz ajratish holatlari yuzasidan yer uchastkalarini qaytarish toʻgʻrisida sudga daʼvo kiritish; yer toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslarni javobgarlikka tortish uchun tashkilotlarga taqdimnomalar kiritish va materiallarni huquqni muhofaza qiluvchi organlariga taqdim etish; yer toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yer uchastkalarini toʻliq yoki qisman olib qoʻyish toʻgʻrisida taqdimnomalar hamda qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni unumdorligining pasayish holatlari haqida mahalliy davlat hokimiyati organlariga maʼlumotlar kiritish. Inspeksiya qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin. 13. Quyidagilar qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni muhofaza qilish boʻyicha davlat nazoratini amalga oshirish maqsadida oʻrganish ishlarini boshlash uchun asos boʻladi: Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi va Vazirlar Mahkamasining topshiriqlari yoki ushbu topshiriqlar ijrosini taʼminlash maqsadida Inspeksiyaning buyruqlari; oʻtkazilgan monitoringdan olingan maʼlumotlar (hisobotlar) tahlili; jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari; ommaviy axborot vositalari bergan xabarlar, shuningdek, Internet jahon axborot tarmogʻida joylashtirilgan maʼlumotlar; huquqni muhofaza qiluvchi organlarning qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni muhofaza qilish yuzasidan soʻrovlari. 14. Oʻrganish ishlari belgilangan tartibda davlat attestatsiyasidan oʻtgan hamda tegishli maxsus guvohnomaga ega boʻlgan davlat inspektorlari tomonidan uch ish kuni ichida amalga oshiriladi. 15. Davlat inspektorlariga oʻrganish oʻtkazish ishlarini amalga oshirish uchun hududga kirishga toʻsqinlik qilingan taqdirda, bu haqda oʻrganish oʻtkazilishi boshlangan kunda davlat inspektorlari tomonidan oʻrganish ishlari amalga oshiriladigan davlat organlari va xoʻjalik birlashmalari, xoʻjalik yurituvchi subyektlar rahbari yoki uning vazifasini bajaruvchi shaxs ishtirokida dalolatnoma tuziladi va ular tomonidan imzolanadi. Davlat organlari va xoʻjalik birlashmalari, xoʻjalik yurituvchi subyektlar rahbari yoki uning vazifasini bajaruvchi shaxs dalolatnomani imzolashdan bosh tortganda, bu haqda dalolatnomaga qayd etib qoʻyiladi. Bunda oʻrganish ishlarini amalga oshirishga toʻsqinlik qilgan davlat organlari va xoʻjalik birlashmalari, xoʻjalik yurituvchi subyektlar rahbari yoki uning vazifasini bajaruvchi shaxsni tegishli javobgarlikka tortish boʻyicha qonunchilik hujjatlarida belgilangan choralar koʻriladi. Oʻrganish ishlarini amalga oshirishga toʻsqinlik qilgan shaxslarning javobgarlikka tortilishi oʻrganish ishlarini bekor qilish uchun asos boʻlmaydi. 16. Yer toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablarining buzilish holatlari yuzasidan kelib tushgan murojaatlar boʻyicha zarur hollarda Inspeksiya va uning hududiy boshqarmalari oʻrganish ishlarini amalga oshirish uchun tegishli tashkilotlardan ikki ish kuni ichida mutaxassislarni jalb qilishi mumkin. Mutaxassislar jalb qilinganligi toʻgʻrisidagi maʼlumot oʻrganish ishlari amalga oshirilayotgan davlat organlari va xoʻjalik birlashmalari, xoʻjalik yurituvchi subyektlar rahbariga yetkazilishi lozim. 17. Oʻrganish ishlari yakunlangan kunida davlat inspektorlari tomonidan oʻrganish natijasi yuzasidan mazkur Nizomga 2-ilovada keltirilgan shaklda maʼlumotnoma rasmiylashtiriladi. 18. Oʻrganish jarayonida har bir masala toʻliq oʻrganilishi va maʼlumotnomada qayd etilishi lozim. Oʻrganishga asos boʻlgan masala boʻyicha kamchilik aniqlanmaganda, davlat inspektori tomonidan bu haqda maʼlumotnomada koʻrsatiladi. 19. Maʼlumotnomada yetarli darajada isbotlanmagan, asossiz, taxminiy xulosalar boʻlmasligi lozim. Agarda oʻrganish davomida qonun buzilish holatlari aniqlanmasa, bu maʼlumotnomada qayd etiladi. 20. Oʻrganish ishlari yakunlangan kunda ikki nusxada maʼlumotnoma tuzilib, ularning har biri davlat inspektori, oʻrganish amalga oshirilgan davlat organlari va xoʻjalik birlashmalari, xoʻjalik yurituvchi subyektlar rahbari tomonidan imzolanadi va bir nusxasi oʻrganish amalga oshirilgan davlat organlari va xoʻjalik birlashmalari, xoʻjalik yurituvchi subyektlarda qoldiriladi. Oʻrganish ishlari amalga oshirilgan davlat organlari va xoʻjalik birlashmalari, xoʻjalik yurituvchi subyektlar rahbari yoki uning vazifasini bajaruvchi shaxs maʼlumotnomani imzolashdan bosh tortgan taqdirda, bu haqda oʻrganish boʻyicha davlat inspektori tomonidan dalolatnoma rasmiylashtiradi va maʼlumotnomaga ilova qilinadi. Bu holatda maʼlumotnomaning bir nusxasi oʻrganish amalga oshirilgan davlat organlari va xoʻjalik birlashmalari, xoʻjalik yurituvchi subyektlarga pochta orqali xat bilan yuboriladi. 21. Oʻrganish maʼlumotnomasi imzolanib, oʻrganish ishlari amalga oshirilgan davlat organlari va xoʻjalik birlashmalari, xoʻjalik yurituvchi subyektlarga topshirilgan kun oʻrganish tugallangan kun deb hisoblanadi. 22. Davlat inspektori oʻrganish yakunlangandan soʻng barcha hujjatlar yigʻmajildini shakllantiradi. Yigʻmajildda: oʻrganish davomida tuzilgan maʼlumotlar va dalolatnomalar; oʻrganish maʼlumotnomasida aks etgan qonun buzilish holatlarini tasdiqlovchi hujjatlar, ularga yoʻl qoʻygan aybdor shaxslarning tushuntirish xatlari; oʻrganish davomida aniqlangan holatlarning foto suratlari; joyning xaritasidan koʻchirma boʻladi. 23. Davlat inspektorlari yigʻmajildni uch ish kunida Inspeksiyaning Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan foydalanishni nazorat qilish boʻlimiga yoki hududiy boshqarmalariga taqdim etadi. 24. Inspeksiya boshligʻi, oʻrinbosarlari va Inspeksiyaning hududiy boshqarmalari boshliqlari va oʻrinbosarlari besh ish kuni ichida hujjatlarni koʻrib chiqadi yoki tegishliligi boʻyicha maʼmuriy ishni koʻrib chiqish vakolatiga ega boʻlgan organlarga yuboradi. 25. Jarima solish toʻgʻrisidagi qarorni ijro etish Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksining 3321-moddasiga muvofiq amalga oshiriladi. 26. Inspeksiya boshligʻi, Inspeksiyaning hududiy boshqarmalari boshliqlari qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarga oid qonun buzilish holatlari, ularning kelib chiqish sabablari va bunga imkoniyat yaratib berayotgan shart-sharoitlarni bartaraf etish xususida oʻrganish ishlari yakuni boʻyicha besh ish kuni ichida taqdimnoma kiritadi. Oʻrganish ishlari amalga oshirilgan barcha davlat organlari va xoʻjalik birlashmalari, xoʻjalik yurituvchi subyektlar rahbarlari tomonidan bir oy muddatda taqdimnoma koʻrib chiqilishi va natijasi toʻgʻrisida Inspeksiyaga va uning hududiy boshqarmalariga maʼlum qilinishi shart. 27. Davlat inspektorlari hujjatlarni koʻrib chiqish natijasida oʻzboshimchalik bilan yerlarning qishloq xoʻjaligi muomalasidan chiqishiga sabab boʻlgan hollarda yetkazilgan zararlar boʻyicha ushbu zararlarni undirish choralarini koʻradi. 28. Ushbu Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar. Bosqichlar Subyektlar Tadbirlar Muddatlar 1-bosqich Agrosanoat majmui ustidan nazorat qilish inspeksiyasi va uning hududiy boshqarmalari 1. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni muhofaza qilish boʻyicha davlat nazoratini respublikaning butun hududida amalga oshiradi: a) tadbirkorlik subyektlari faoliyatida qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan maqsadli foydalanish yuzasidan oʻtkazadigan oʻrganishlarni Tekshiruvlarni elektron roʻyxatga olishning yagona tizimida roʻyxatga olinmagan holda amalga oshirish; b) qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarini muhofaza qilish boʻyicha davlat nazoratini amalga oshirish maqsadida oʻrganish ishlarini amalga oshirish. Doimiy ravishda 2-bosqich Agrosanoat majmui ustidan nazorat qilish inspeksiyasi va uning hududiy boshqarmalarining qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni muhofaza qilish boʻyicha davlat nazoratini amalga oshirish boʻyicha davlat inspektorlari Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni muhofaza qilish boʻyicha davlat nazoratini amalga oshirish boʻyicha oʻrganish ishlarini boshlash, bunda: Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi, Vazirlar Mahkamasi, Qishloq xoʻjaligi vazirligining yoki Inspeksiyaning topshiriqlari; oʻtkazilgan monitoringdan olingan maʼlumotlar tahlili; jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari; ommaviy axborot vositalari bergan xabarlar, shuningdek, Internet jahon axborot tarmogʻida joylashtirilgan maʼlumotlar; huquqni muhofaza qiluvchi organlarning qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni muhofaza qilish yuzasidan soʻrovlari. Uch ish kuni ichida 3-bosqich Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni muhofaza qilish boʻyicha davlat nazoratini amalga oshirish boʻyicha davlat inspektorlari Oʻrganish ishlarini amalga oshirish uchun toʻsqinlik qilingan taqdirda, oʻrganish ishlari amalga oshiriladigan davlat organlari va xoʻjalik birlashmalari, xoʻjalik yurituvchi subyektlar rahbari yoki uning vazifasini bajaruvchi shaxs ishtirokida dalolatnoma tuzadi va ular tomonidan imzolanishini taʼminlaydi. Zaruratga koʻra, oʻrganish boshlangan kunda 4-bosqich Agrosanoat majmui ustidan nazorat qilish inspeksiyasi va uning hududiy boshqarmalari Yer toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablarining buzilish holatlari yuzasidan kelib tushgan murojaatlar boʻyicha tegishli tashkilotlardan mutaxassislarni jalb qiladi. Zaruratga koʻra, ikki ish kuni ichida 5-bosqich Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni muhofaza qilish boʻyicha davlat nazoratini amalga oshirish boʻyicha davlat inspektorlari 1. Oʻrganish ishlari yakuni boʻyicha ikki nusxada maʼlumotnoma rasmiylashtiradi. Oʻrganish yakunlangan kunda 2. Oʻrganish ishlari yakuni boʻyicha barcha hujjatlar yigʻmajildini shakllantiradi. 3. Yigʻmajildni Agrosanoat majmui ustidan nazorat qilish inspeksiyasi yoki uning hududiy boshqarmalariga taqdim etadi. Uch ish kuni ichida 6-bosqich Inspeksiya boshligʻi, oʻrinbosarlari va Inspeksiyaning hududiy boshqarmalari boshliqlari va oʻrinbosarlari 1. Oʻrganish natijalari boʻyicha hujjatlarni koʻrib chiqadi yoki tegishliligi boʻyicha ishni koʻrib chiqish vakolatiga ega boʻlgan organlarga yuboradi. 2. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarga oid qonun buzilish holatlari, ularning kelib chiqish sabablari va bunga imkoniyat yaratib berayotgan shart-sharoitlarni bartaraf etish boʻyicha davlat organlari va xoʻjalik birlashmalari, xoʻjalik yurituvchi subyektlarga taqdimnoma kiritadi. Besh ish kuni ichida 7-bosqich Oʻrganish ishlari amalga oshirilgan davlat organlari va xoʻjalik birlashmalari, xoʻjalik yurituvchi subyektlar Taqdimnomani koʻrib chiqadi va natijasi toʻgʻrisida Agrosanoat majmui ustidan nazorat qilish inspeksiyasi yoki uning hududiy boshqarmalariga maʼlum qiladi. Bir oy muddatda 1. Ushbu Nizom qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarda yer tuzish ishlarini (keyingi oʻrinlarda — yer tuzish ishlari) amalga oshirish tartibini belgilaydi. Mazkur Nizom talablari joyning oʻzida ovullar, qishloqlar, posyolkalar, tumanlar, shaharlar, viloyatlarning chegaralarini belgilash hamda barcha yerlarni roʻyxatga olish hamda foydalanilmayotgan, samarasiz foydalanilayotgan yoki belgilangan maqsadda foydalanilmayotgan yerlarni doimiy aniqlab borish yoʻnalishlariga tatbiq etilmaydi. 2. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi: yer tuzish ishlari obyektlari — qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarning turlari, tashkiliy-huquqiy shaklidan qatʼi nazar, qishloq xoʻjaligi bilan shugʻullanuvchi yer egalari, yerdan foydalanuvchilar va ijarachilarining yer uchastkalari; yer tuzish hujjatlari — yer tuzish ishlarini amalga oshirish natijasida rasmiylashtirilgan hujjatlar, yer axborot tizimi portali xaritasi va maʼlumotlari; qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarda yer tuzish — qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan samarali va oqilona foydalanish, ushbu yerlarni muhofaza qilishni tashkil etish hamda qishloq xoʻjaligi bilan bogʻliq boʻlgan yer tuzish loyihalarini ishlab chiqish va amalga oshirishga qaratilgan tadbirlar tizimi. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi (keyingi oʻrinlarda — Vazirlik) qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarda yer tuzish ishlarini amalga oshirishni tartibga solish doirasida quyidagi vakolatlarga ega: Qoraqalpogʻiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, viloyatlar qishloq xoʻjaligi boshqarmalari va tuman (Quvasoy shahar) qishloq xoʻjaligi boʻlimlarining, shuningdek, “Oʻzdaverloyiha” davlat ilmiy-loyihalash instituti (keyingi oʻrinlarda — “Oʻzdaverloyiha” instituti) va uning hududiy boʻlinmalarining yer tuzish sohasidagi faoliyatini muvofiqlashtirish; yer tuzish toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarni ishlab chiqish. 4. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, viloyatlar qishloq xoʻjaligi boshqarmalari va tuman (Quvasoy shahar) qishloq xoʻjaligi boʻlimlari qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarda yer tuzish sohasida quyidagi vazifalarni amalga oshiradi: yer tuzish ishlarini tashkil etish; qishloq xoʻjaligi ekinlarini joylashtirish; qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan samarali va oqilona foydalanishni, ushbu yerlarni muhofaza qilishni tashkil etish; yer axborot tizimi portalini maʼlumotlar bilan taʼminlash; qishloq xoʻjaligi ekinlari ekilishi, rivojlanishi va hosil toʻplanishi hamda yerga ishlov berish bilan bogʻliq agrotexnik tadbirlarning oʻtkazilishi yuzasidan monitoring yuritish. 5. “Oʻzdaverloyiha” instituti yer tuzish ishlari boʻyicha quyidagi vazifalarini amalga oshiradi: yer tuzish ishlarini amalga oshirish; yer tuzish loyihalari va hujjatlarini ekspertizadan oʻtkazish; yer tuzish bosh chizmalarini ishlab chiqish, kelishish va amalga oshirish; qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yer uchastkasining xaritasi (plani) va tavsifini tayyorlash, yerdan foydalanuvchilarga yer uchastkalarini joyida oʻlchab berish, uning chegaralarini belgilash va marza belgilarini oʻrnatish; qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni va ularga ekinlar ekilishini xatlovdan oʻtkazish ishlarini bajarish; uchuvchisiz uchish apparatlari yordamida mahalliy davlat hokimiyati organlari va boshqa idoralar, shuningdek, qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarda yer egalari, yerdan foydalanuvchilar va ijarachilar buyurtmalariga koʻra shartnoma asosida qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar va ekin maydonlarida monitoring ishlarini yuritish, agrotexnik tadbirlarni oʻtkazish, yer tuzish va yerlarni muhofaza qilish, qishloq xoʻjaligini raqamlashtirish tadbirlarini amalga oshirish; yer tuzish ishlarini amalga oshirish natijalari boʻyicha olingan maʼlumotlar asosida qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni raqamlashtirish, yer axborot tizimi portalini yaratish va doimiy yangilab borishni tashkil etish. 6. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarda yer tuzish ishlari ushbu Nizomga 1-ilovaga muvofiq sxema boʻyicha amalga oshiriladi. 7. Yer tuzish ishlari Vazirlar Mahkamasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi hamda mahalliy davlat hokimiyati organlari qarorlariga yoki yuridik va jismoniy shaxslarning buyurtmalariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti parametrlarida mazkur tadbirlar uchun nazarda tutilgan mablagʻlar, buyurtmachilarning mablagʻlari va qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi. 8. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarda yer uchastkalarini berish boʻyicha loyiha hujjatlarini tayyorlash, yerlar holatini yaxshilash va ularni muhofaza qilish, ushbu yerlarda almashlab, navbatlab ekish, eroziyaga qarshi va melioratsiya tadbirlarini amalga oshirishga qaratilgan loyihalar ishlab chiqiladi. 9. Yer tuzish ishlari quyidagilarga boʻlinadi: istiqbolga moʻljallangan va loyihalashtirish oldidan amalga oshiriladigan; xoʻjaliklararo va xoʻjalik ichidagi. 10. Istiqbolga moʻljallangan va loyihalashtirish oldidan amalga oshiriladigan yer tuzish ishlariga quyidagilar kiradi: respublika boʻyicha qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan oqilona va samarali foydalanish hamda ularni muhofaza qilish boʻyicha bosh rejalarni ishlab chiqish; Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahri va tumanlarda (Quvasoy shahar) qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan oqilona va samarali foydalanish hamda ularni muhofaza qilish rejalarini ishlab chiqish; qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarning tuproq unumdorligini saqlash, tiklash, oshirish va yerlardan oqilona, samarali foydalanish hamda ularni muhofaza qilish bilan bogʻliq istiqbolli rejalarni, davlat dasturlarini va hududiy dasturlarni ishlab chiqish. 11. Xoʻjaliklararo yer tuzish ishlariga quyidagilar kiradi: qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni joylashishidagi noqulayliklarni bartaraf etgan holda, ushbu yerlardan foydalanuvchilarning yangi yer uchastkalarini tashkil etish va mavjud yerlardan samarali foydalanish boʻyicha loyihalarini tuzish; muhofaza qilinadigan muhandislik-kommunikatsiya obyektlari atrofida muhofaza zonalarini, shuningdek, suv obyektlarining suvni muhofaza qilish va sanitariya muhofaza zonalarini belgilash; qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni va ularga ekinlar ekilishini, shuningdek, qishloq xoʻjaligida foydalanishdan chiqqan yerlarni xatlovdan oʻtkazish va qayta foydalanishga kiritish yuzasidan loyihalar ishlab chiqish; qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarning suv taʼminoti va meliorativ holati yomonlashgan yerlarni xatlovdan oʻtkazish va ularni yaxshilash yuzasidan takliflar ishlab chiqish; suv obyektlari, sugʻorish tarmoqlari va zax qochirish tarmoqlarini hamda ijtimoiy va madaniy inshootlar, qurilish binolari kabi obyektlarning buyurtma asosida xaritalarini tayyorlash; tuproq unumdorligini saqlash, tiklash va oshirish, buzilgan yerlarni rekultivatsiya qilish; tuproqni sellar, koʻchkilar, suv bosishi, zaxlash, qaqrab qolish, zichlashishdan va boshqa salbiy taʼsirga moyil yerlarni saqlash boʻyicha ishchi loyihalarni ishlab chiqish; qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni xatlovdan oʻtkazish orqali foydalanilmayotgan, samarasiz foydalanilayotgan yoki belgilangan maqsadda foydalanilmayotgan yerlarni doimiy aniqlab borish; qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarning normativ qiymatini aniqlash; yaylov va pichanzorlarda geobotanik tadqiqot ishlarini oʻtkazish; yerlardan foydalanish va ularni muhofaza qilishga oid tadbirlarni oʻtkazish. 12. Xoʻjalik ichidagi yer tuzishga quyidagilar kiradi: qishloq xoʻjaligi tashkilotlari hududini xoʻjalik negizida belgilab olish; qishloq xoʻjaligi ekin turlarini joylashtirish; qishloq xoʻjaligi ekinlarini ilmiy asoslangan tarzda almashlab ekishni joriy qilish; tuproq eroziyasiga qarshi kurashish tadbirlarini ishlab chiqish; bogʻlar va uzumzorlar, yaylov va pichanzorlar hududlarini tashkil qilish; meva va oʻrmon daraxtzorlarini barpo etish maqsadida togʻ yonbagʻirlarida terrasalar (supalar) qurish; sugʻoriladigan yerlarni kompleks rekonstruksiya qilish. 13. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarda oʻtkaziladigan yer tuzish ishlari tarkibida yerlardan foydalanish va ularni muhofaza qilish bilan bogʻliq boshqa loyihalar ham ishlab chiqilishi mumkin. 14. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarda yer uchastkasining tasdiqlangan chizmasi (plani) yer uchastkasiga boʻlgan huquqni tasdiqlovchi hujjatlarni ajralmas qismi hisoblanib, yer uchastkasining tavsifini tayyorlash, joyida chegaralarini koʻrsatib berish, agar qonunchilikda boshqacha qoida belgilangan boʻlmasa, qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar, shu jumladan yer uchastkasini oluvchining mablagʻlari hisobidan “Oʻzdaverloyiha” instituti va uning hududiy boʻlinmalari tomonidan amalga oshiriladi. 15. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarda yer tuzish ishlari (yer turi, konturi, chegarasi va huquq egalari) toʻgʻrisidagi maʼlumotlar “Oʻzdaverloyiha” institutining yer axborot tizimi portalida shakllantiriladi va Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligining Milliy geoaxborot tizimiga integratsiya qilinadi. 16. Yer tuzish ishlari quyidagilarni oʻz ichiga oladi: qishloq xoʻjaligi yerlarining meʼyoriy qiymatini aniqlash; qishloq xoʻjaligi yerlarini xatlovdan oʻtkazish; yaylov va pichanzorlarda geobotanik tadqiqotlar olib borish; qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishi nobudgarchiliklarini aniqlash; yer tuzish loyihalarini ishlab chiqish; qishloq xoʻjaligi ekinlarini joylashtirish; qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni konservatsiya qilish; suv obyektlarining suvni muhofaza qilish va sanitariya-muhofaza zonalarini belgilash; qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan oqilona foydalanishni va ularni muhofaza qilishni tashkil etish; yer tuzish hujjatlarini ishlab chiqish va rasmiylashtirish. yer axborot tizimi portalini yuritish. 17. Yer tuzishda: qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarning normativ qiymatini aniqlash Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 18-avgustdagi 235-son qarori bilan tasdiqlangan Qishloq xoʻjaligi ekin maydonlarining normativ qiymatini aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomga; yaylov va pichanzorlarda geobotanik tadqiqotlarni oʻtkazish Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 23-apreldagi 299-son qarori bilan tasdiqlangan Yaylov va pichanzorlarda geobotanik tadqiqot ishlarini oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga hamda Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 19-avgustdagi 689-son qarori bilan tasdiqlangan Yaylovlarda chorva mollarini oʻtlatishda eng koʻp yoʻl qoʻyiladigan foydalanish normalarini belgilash, yaylovlar almashinishini taʼminlash va yuritish tartibi toʻgʻrisida nizomga; qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishi nobudgarchiliklarini aniqlash Vazirlar Mahkamasining 2011-yil 25-maydagi 146-son qarori bilan tasdiqlangan Yer uchastkalari egalari, foydalanuvchilari, ijarachilari va mulkdorlariga yetkazilgan zararlar, qishloq xoʻjaligi va oʻrmon xoʻjaligi ishlab chiqarishi nobudgarchiliklariga, shuningdek, yerlarning qishloq xoʻjaligi muomalasidan chiqishiga sabab boʻlgan hollarda yetkazilgan zarar oʻrnini qoplash tartibi toʻgʻrisidagi nizomga; qishloq xoʻjaligi ekinlarini joylashtirish Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 24-avgustdagi 505-son qarori bilan tasdiqlangan Qishloq xoʻjaligi ekinlarini oqilona joylashtirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga; qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni konservatsiya qilish ishlari Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 17-dekabrdagi 791-son qarori bilan tasdiqlangan Qishloq xoʻjaligi yerlarini konservatsiya qilish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga; suv obyektlarining suvni muhofaza qilish va sanitariya-muhofaza zonalarini belgilash Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 11-dekabrdagi 981-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi suv obyektlarining suvni muhofaza qilish va sanitariya-muhofaza zonalarini belgilash tartibi toʻgʻrisida nizomga muvofiq amalga oshiriladi. 18. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan oqilona foydalanishni va ularni muhofaza qilishni tashkil etish va rejalashtirish xoʻjaliklararo va xoʻjalik ichki yer tuzish loyihalari koʻrinishida quyidagi bosqichlarda amalga oshiriladi: tayyorgarlik ishlari; dala-qidiruv ishlari; yer tuzish loyihasini ishlab chiqish; loyiha hujjatlarini koʻrib chiqish va tasdiqlash; loyihani joyiga koʻchirish; yer tuzish hujjatlarini rasmiylashtirish va buyurtmachiga berish; yer egalari, yerdan foydalanuvchilar va ijarachilar tomonidan loyihaning bajarilishi boʻyicha mualliflik nazoratini oʻrnatish. 19. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligining yer axborot tizimi texnik talablarini va texnik topshiriqlarini ishlab chiqish yer axborot tizimi maʼlumotlarini shakllantirish va yangilab borish tartibida amalga oshiriladi. 20. Yer tuzish ishlari jarayonida kelib chiqadigan nizolar qonunchilik hujjatlariga muvofiq hal qilinadi. 21. Ushbu Nizom talablarining buzilishida aybdor shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar. T/r Tadbirlar Amalga oshirish mexanizmi Bajarish muddati Masʼul ijrochilar 1. Qishloq xoʻjaligi ekinlarini oqilona joylashtirish toʻgʻrisidagi maʼlumotlarini yer axborot tizimi portalida aks ettirish. 1. Hududning tabiiy iqlim sharoiti, joylashuvi, suv taʼminoti, tuproq unumdorligidan kelib chiqib, hududlarning ixtisoslashuvini belgilash va ekinlarni joylashtirish. 2. Qishloq xoʻjaligi ekinlarini joylashtirish toʻgʻrisidagi har yilgi maʼlumotlarni yer axborot tizimi portaliga kiritish. 3. Qishloq xoʻjaligi ekinlarining ekilishi va rivojlanish holatini monitoring qilish natijalarini yer axborot tizimi portaliga kiritib borish. 4. Monitoring natijalarini foydalanuvchilarga belgilangan tartibda yer axborot tizimi portali orqali taqdim etish. 2022-yildan boshlab, doimiy Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari 2. Yaylov va pichanzorlarda geobotanika tadqiqotlarini oʻtkazish boʻyicha hamkorlikni yoʻlga qoʻyish. “Oʻzdaverloyiha” davlat ilmiy-loyihalash instituti bilan quyidagi yoʻnalishlar boʻyicha hamkorlikni yoʻlga qoʻyish: 1. Fanlar akademiyasi Botanika instituti bilan yaylov oʻsimliklarining tarqalishi boʻyicha; 2. Davlat ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish qoʻmitasi bilan Qizil kitobga kiritilgan oʻsimliklar, yaylovlarning degradatsiyasi va uning atrof-muhitga taʼsirlari boʻyicha; 3. Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish davlat qoʻmitasi bilan yaylovlarda chorva mollarini almashlab boqish boʻyicha; 4. Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi bilan oʻrmon fondi yaylovlarida oʻsimlik dunyosini oʻrganish va yaxshilash boʻyicha; 5. Pillachilik va qorakoʻlchilikni rivojlantirish qoʻmitasi bilan ularning tasarrufidagi yaylovlarda oʻsimlik dunyosini oʻrganish va chorva mollarini almashlab boqish boʻyicha. 2022-yil I chorak, doimiy Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi, Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish davlat qoʻmitasi, Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi, Pillachilik va qorakoʻlchilikni rivojlantirish qoʻmitasi 3. “Oʻzdaverloyiha” davlat ilmiy-loyihalash instituti geofazoviy maʼlumotlar infratuzilmasini takomillashtirish. 1. “Oʻzdaverloyiha” davlat ilmiy loyihalash instituti va uning hududiy boʻlinmalari tarkibida jismoniy va yuridik shaxslarga xizmat koʻrsatuvchi Geofazoviy maʼlumotlar infratuzilma (GMI) boʻlimini tashkil etish. 2022-yil I chorak Qishloq xoʻjaligi vazirligi 2. GMI boʻlimlari tomonidan yerdan foydalanuvchilarga yer axborot tizimi portali orqali interaktiv xizmatlarni koʻrsatishni joriy etish. 2022-yil I chorak 4. “Oʻzdaverloyiha” davlat ilmiy-loyihalash instituti ilmiy xodimlari va tadqiqotchilarining yer tuzish, kadastr, geobotanika, geofazoviy maʼlumotlar infratuzilmasi, geodeziya va kartografiya sohasida Oliy taʼlim vazirligi va ilmiy-tadqiqot institutlari bilan hamkorligini taʼminlash. Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti yer tuzish yoʻnalishidagi muammolar va ularni ilmiy yechimiga qaratilgan ilmiy loyihalar tanlovini eʼlon qilish uchun loyihalarni belgilangan tartibda Innovatsion rivojlanish vazirligiga taqdim etish. 2022-yil I chorak Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Fanlar akademiyasi, Innovatsion rivojlanish vazirligi Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti bilan hamkorlikda ilmiy loyihalarni amalga oshirish. 2022-yildan boshlab, doimiy 5. Soha mutaxassislarini maʼnaviy ragʻbatlantirish. “Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan yer tuzuvchi” faxriy unvonini taʼsis etish boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish. 2022-yil III chorak Qishloq xoʻjaligi vazirligi 6. “Oʻzdaverloyiha” davlat ilmiy-loyihalash institutining hududiy boʻlinmalarida ilmiy-tadqiqot ishlarini amalga oshirish maqsadida oʻquv-tajriba xoʻjaliklarini tashkil etish xamda qishloq xoʻjaligi ekinlarini ekish va doimiy kuzatuv monitoringini olib borish. 1. Ilmiy-tadqiqot ishlarini amalga oshirish maqsadida oʻquv-tajriba xoʻjaliklarini tashkil etish. 2. Qishloq xoʻjaligi ekinlarini ekish va yetishtirish. 2022-yil II chorak, doimiy Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari Bunda spektorli kameralar bilan jihozlangan dronlardan foydalangan holda, yetishtirilayotgan qishloq xoʻjaligi ekinlarining rivojlanishi boʻyicha doimiy kuzatuv monitoringini amalga oshirish va dronlarda olingan suratlarga ishlov berish orqali monitoring tizimini takomillashtirish boʻyicha ilmiy-asoslangan taklif va tavsiyalar ishlab chiqish nazarda tutiladi. doimiy 1. 2-banddagi “Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qoʻmitasi” soʻzlari “Qishloq xoʻjaligi vazirligi va Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligi” soʻzlari bilan almashtirilsin. 2. Qarorga ilovada: a) 9-bandda: birinchi xatboshidagi “Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qoʻmitasi” soʻzlari “Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligi” soʻzlari bilan almashtirilsin; uchinchi xatboshidagi “Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qoʻmitasi” soʻzlari “Qishloq xoʻjaligi vazirligi (qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar boʻyicha) va Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligi” soʻzlari bilan almashtirilsin; b) 10-banddagi “Yer monitoringi Oʻzbekiston Respublikasi Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qoʻmitasi” soʻzlari “Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarda yer monitoringi Qishloq xoʻjaligi vazirligi hamda boshqa toifadagi yerlarda Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligi” soʻzlari bilan almashtirilsin; v) 17-banddagi “tumanlar (shaharlar) yer resurslari va davlat kadastri boʻlimlari” soʻzlari “tumanlar (Quvasoy shahar) qishloq xoʻjaligi boʻlimlari va Kadastr agentligi tumanlar (shaharlar) boʻlimlari” soʻzlari bilan almashtirilsin; g) 18-banddagi “Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar yer resurslari va davlat kadastri boshqarmalari” va “Yergeodezkadastr davlat qoʻmitasiga” soʻzlari tegishlicha “Qoraqalpogʻiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi va viloyatlar qishloq xoʻjaligi boshqarmalari (qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar boʻyicha), Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligining Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar boshqarmalari” va “Qishloq xoʻjaligi vazirligiga, Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligiga” soʻzlari bilan almashtirilsin.