Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2026-04-28)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 18-noyabrdagi “Ekologiya va turizm sohalarida aholi talablariga tezkor javob bera oladigan boshqaruv tizimini yaratish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-217-son Farmoni ijrosini taʼminlash maqsadida qaror qilaman: 1. Quyidagilar: (a) Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasining (keyingi oʻrinlarda — Ekologiya qoʻmitasi) tashkiliy tuzilmasi 1-ilovaga muvofiq; (b) Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi toʻgʻrisidagi nizom 2-ilovaga muvofiq; (v) Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasining Davlat ekologik nazorat inspeksiyasi (Ekopolitsiya) toʻgʻrisidagi nizom 3-ilovaga muvofiq; (g) Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi tizimidagi davlat inspektori maqomiga ega xodimlarga maxsus unvonlar berish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 4-ilovaga muvofiq; (d) Ekopolitsiya xodimlarini 2025 — 2027-yillarda maxsus texnika va transport vositalari bilan taʼminlash boʻyicha dastur 5-ilovaga muvofiq; (j) Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi islohotlarni yanada kuchaytirish boʻyicha chora-tadbirlar dasturi 6-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Ekologiya qoʻmitasining “Atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida ixtisoslashtirilgan tahliliy nazorat markazi” davlat muassasasi negizida “Ekologik monitoring milliy markazi” davlat muassasasi tashkil etilsin. 3. Belgilab qoʻyilsinki: (a) Ekologiya qoʻmitasi oʻz faoliyatida bevosita Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga hisobdor hisoblanadi; (b) Ekologiya qoʻmitasi oʻz faoliyatini har qanday davlat organlari va tashkilotlari, ularning mansabdor shaxslaridan mustaqil ravishda amalga oshiradi hamda uning faoliyatiga ushbu mansabdor shaxslarning aralashuvi taqiqlanadi; (v) qonunosti hujjatlarida belgilangan ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi Vazirlar Mahkamasining vakolatlari, ularga tegishli oʻzgartirishlar kiritilgunga qadar, bevosita Ekologiya qoʻmitasi tomonidan amalga oshiriladi; (g) Ekologiya qoʻmitasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining huquqlari va majburiyatlari boʻyicha huquqiy vorisi hisoblanadi; (d) Ekologiya qoʻmitasining joriy faoliyatiga Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ekologiya masalalari boʻyicha maslahatchisi — Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi raisi rahbarlik qiladi; (j) Ekologiya qoʻmitasi raisining 4 nafar oʻrinbosari maqomi, lavozimga tayinlash va lavozimdan ozod etish shartlari, mehnatga haq toʻlash, tibbiy xizmat va transport taʼminoti sharoitlari boʻyicha tegishli ravishda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti maslahatchisi oʻrinbosarlariga tenglashtiriladi; (z) Ekologiya qoʻmitasining mansabdor shaxslari uchun avvalgi ish joyida berilgan uzoq muddatli xizmatlari, harbiy va maxsus unvonlar (martaba darajalari, malaka darajalari, diplomatik darajalar va boshqalar) uchun ustama va qoʻshimcha toʻlovlar saqlanib qoladi; (i) Ekologiya qoʻmitasida ishlangan davr harbiy va maxsus unvonlarni berish uchun zarur boʻlgan ish stajiga qoʻshiladi; (k) davlat ekologik nazoratini amalga oshiradigan xodimlarning formali kiyim-bosh va farqlash belgilarini xarid qilish bilan bogʻliq xarajatlar Ekologiya qoʻmitasining budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi; (l) Ekopolitsiya xodimlarini maxsus texnika va transport vositalari bilan taʼminlash Ekologiya qoʻmitasining budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi; (m) Oʻrmon va yashil hududlarni koʻpaytirish, choʻllanishga qarshi kurashish agentligi, Gidrometeorologiya xizmati agentligi hamda Chiqindilarni boshqarish va sirkulyar iqtisodiyotni rivojlantirish agentligi: (i) direktorlari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimidan ozod etiladi; (ii) direktor oʻrinbosarlari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimidan ozod etiladi; (n) Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi qoʻmitasi, viloyatlar va Toshkent shahar Ekologiya va iqlim oʻzgarishi bosh boshqarmalari (keyingi oʻrinlarda — hududiy boʻlinmalar) rahbarlari Ekologiya qoʻmitasi raisi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi bilan kelishilgan holda lavozimga tayinlanadi va lavozimidan ozod qilinadi; (o) hududiy boʻlinmalar va tuman (shahar) boʻlimlari mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari tuzilmasiga kirmaydi hamda oʻz faoliyatini mustaqil amalga oshiradi va Ekologiya qoʻmitasi oldida hisobdor boʻladi; (p) davlat organlari va tashkilotlari ekologik diplomatiya boʻlimlari xodimlarini lavozimga tayinlash va lavozimidan ozod etish masalalarini majburiy tartibda Ekologiya qoʻmitasi bilan oldindan kelishadi; (r) Ekologiya qoʻmitasiga muhofaza etiladigan tabiiy hududlar va davlat oʻrmon xoʻjaliklari tuzilmalarini (namunaviy tuzilmalarini) tasdiqlash vakolati beriladi. 4. Ekologiya qoʻmitasi Raqamli texnologiyalar vazirligi bilan birgalikda 2026-yil 1-sentabrga qadar Ekologiya jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan Yagona ekologik onlayn platforma faoliyatini yoʻlga qoʻysin. 5. Yagona ekologik onlayn platformaga qoʻyiladigan asosiy talablar 7-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 6. Atrof-muhitga taʼsir koʻrsatish boʻyicha I va II toifaga mansub sanoat korxonalari (keyingi oʻrinlarda — I va II toifadagi korxonalar) 2026-yil 1-martga qadar oʻz hududlarida fon monitoring stansiyalarini oʻrnatish va ularni Ekologiya qoʻmitasining Ekologik monitoring milliy markaziga integratsiya qilish choralarini koʻrsin. 7. 2026-yil 1-martdan boshlab belgilangan muddatda fon monitoring stansiyalarini oʻrnatmagan va ularni Ekologiya qoʻmitasining Ekologik monitoring milliy markaziga integratsiya qilmagan I va II toifadagi korxonalarga nisbatan kompensatsiya toʻlovlarini besh baravarga oshirilgan holda qoʻllash tartibi joriy etilsin. 8. Belgilab qoʻyilsinki: (a) 2026-yil 1-martdan boshlab tabiatga zarar yetkazish boʻyicha kompensatsiya toʻlovlaridan ozod qilish tarzida imtiyoz berish bilan bogʻliq barcha qonunchilik hujjatlari va huquqiy kuchga ega koʻrsatmalar oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblanadi hamda ushbu masalada imtiyoz berish faqat qonun orqali amalga oshiriladi; (b) ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi qonunchilik talablariga rioya qilishni istisno qilish yoki rioya etmasdan ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatlarni berish, shu jumladan, davlat ekologik ekspertizasi xulosasini berish, daraxt va butalarni kesish va koʻchirishni nazarda tutuvchi Hukumatning qaror, farmoyish, bayonnoma va yozma topshiriqlarini hamda idoraviy hujjatlar, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining hujjatlarini qabul qilish qatʼiy taqiqlanadi; (v) Ekopolitsiya xodimlariga jismoniy kuch ishlatish, maxsus vositalarni (elektroshok qurilmalarini) va xizmat qurolini (rezina oʻqli, toʻr otuvchi) qoʻllash huquqi beriladi hamda ularning maxsus kiyimiga bodi kameralar oʻrnatiladi; (g) qonunchilikka tegishli oʻzgartirishlar kiritilgunga qadar Ekopolitsiya xodimlari tomonidan jismoniy kuch ishlatish, maxsus vositalar va xizmat qurolini qoʻllash tartibiga Oʻzbekiston Respublikasining “Ichki ishlar organlari toʻgʻrisida”gi Qonunida belgilangan asoslar va shartlar tatbiq etiladi. 9. Belgilansinki, 2026-yil 1-apreldan boshlab, oʻrmon fondiga kirmaydigan daraxt bilan qoplangan aholi punktlarining (shaharlar, posyolkalar va qishloq aholi punktlari) yer maydonlarini olib qoʻyish va boshqa maqsadlar uchun ajratishga jamoatchilik tomonidan taqiq qoʻyish boʻyicha tashabbus kiritish imkoni yaratiladi. Bunda: (a) fuqaro davlat xizmatlari markazlari yoki Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali murojaat qiladi; (b) daraxt bilan qoplangan yer maydoni joylashgan mahalla aholisining 10 foizidan kam boʻlmagan qismi taqiq qoʻyishga rozilik bildirgan taqdirda, Ekologiya qoʻmitasi tomonidan ushbu maydonni olib qoʻyish va boshqa maqsadlar uchun ajratishga taqiq qoʻyiladi; (v) Kadastr agentligi tegishli yer maydoni xususiy mulk hisoblanmasligi yoki boshqa yer toifasiga kirmasligini oʻrganib, ijobiy hollarda Ekologiya qoʻmitasi tomonidan ushbu maydonga qoʻyilgan taqiqni roʻyxatdan oʻtkazadi. 10. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga koʻra: (a) Ekologiya qoʻmitasi tizimidagi mavjud muhofaza etiladigan tabiiy hududlar umumdavlat ahamiyatiga ega muhofaza etiladigan tabiiy hududlar (keyingi oʻrinlarda — tabiiy hududlar) hisoblanadi va ularga nisbatan quyidagi tartib joriy etiladi: (i) tabiiy hududlar boshqaruvi va boʻysunuvi bevosita Ekologiya qoʻmitasida boʻladi; (ii) yangi tabiiy hududlarni tashkil etish va mavjud tabiiy hududlar maydonini kengaytirish qonunosti hujjatlari bilan amalga oshirilishi mumkin; (iii) tabiiy hududlarning faoliyatini tugatish yoki ular hududini qisqartirish Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlari bilan amalga oshiriladi; (b) mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari tomonidan mahalliy ahamiyatga ega tabiat bogʻlari, buyurtma qoʻriqxonalari, kurort tabiiy hududlar va botanika bogʻlari tashkil etilishi mumkin va ularga nisbatan quyidagi tartib joriy etiladi: (i) boshqaruvi va boʻysunuvi tuman (shahar) hokimliklari tomonidan amalga oshiriladi; (ii) ularning faoliyatini tugatish yoki ular hududini qisqartirish Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar kengashlari qarorlari bilan amalga oshiriladi. 11. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari 2026-yil 1-noyabrga qadar 2 tadan mahalliy ahamiyatga ega tabiat bogʻlarini tashkil etsin. 12. Ekologiya sohasidagi umummilliy loyihalar, ekologik muammolarni bartaraf etish maqsadida oʻtkaziladigan tadqiqotlar va amalga oshiriladigan loyihalar dasturlarini moliyalashtirish uchun Ekologiya qoʻmitasi huzurida Umummilliy ekologik muammolarni bartaraf etish davlat maqsadli jamgʻarmasi (keyingi oʻrinlarda — Maxsus jamgʻarma) tashkil etilsin va uning daromadlarini shakllantirish manbalari etib quyidagilar belgilansin: (a) 2025-yilda respublika budjetidan ajratiladigan 900 milliard soʻm; (6) 2026-yilda respublika budjetidan 8-ilovaga muvofiq tadbirlar uchun maqsadli ajratiladigan 548 milliard soʻm; (v) 2026-yil 1-yanvardan boshlab: (i) Oʻzbekiston Respublikasi tomonidan tasarruf etiladigan uglerod birliklari savdosi natijasida hosil boʻladigan mablagʻlarning 20 foizi; (ii) atrof tabiiy muhitning ifloslantirilganligi va chiqindilarning joylashtirilganligi uchun kompensatsiya toʻlovlari, tabiatni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilishida aybdor boʻlgan jismoniy va yuridik shaxslardan maʼmuriy va sud tartibida undiriladigan jarimalar, moliyaviy sanksiyalar va pul mablagʻlaridan 9-ilovada belgilangan miqdorlardagi ajratmalar; (iii) transport vositalarini “erkin muomalaga chiqarish (import)” bojxona rejimida rasmiylashtiradigan jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan toʻlanadigan utilizatsiya yigʻimining 10 foizi; (g) 2027-yil 1-yanvardan boshlab: (i) pnevmatik rezina shinalar va pokrishkalar uchun hamda kelgusida yangi joriy etiladigan utilizatsiya yigʻimlarining 100 foizi; (ii) transport vositalarini “erkin muomalaga chiqarish (import)” bojxona rejimida rasmiylashtiradigan jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan toʻlanadigan utilizatsiya yigʻimining 90 foizi. 13. Belgilansinki, mazkur qarorning 12-bandida nazarda tutilgan utilizatsiya yigʻimlari boʻyicha daromadlar Davlat budjeti daromadlari tarkibida toʻliq aks ettirilgan holda Maxsus jamgʻarmaga oʻtkazib beriladi. 14. Umummilliy ekologik muammolarni bartaraf etish davlat maqsadli jamgʻarmasining boshqaruv kengashi (keyingi oʻrinlarda — Jamgʻarma kengashi) 10-ilovaga muvofiq tarkibda tashkil etilsin. Bunda: (a) keyingi yillar uchun Maxsus jamgʻarma hisobidan aniq moliyaviy mablagʻlar koʻrsatilgan holda amalga oshiriladigan loyihalar dasturi oldindan har yilning noyabr oyida Jamgʻarma kengashida koʻrib chiqiladi va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga kiritib boriladi; (b) Jamgʻarma kengashi Maxsus jamgʻarmaga kelib tushgan mablagʻlardan ochiqlik va jamoatchilikka hisobdorlik tamoyillari asosida foydalanishni taʼminlaydi; (v) Maxsus jamgʻarmaning daromadlarini shakllantirish va mablagʻlaridan foydalanish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiya rahbari tomonidan belgilanadi. 15. Iqtisodiyot va moliya vazirligi 2025-yil yakuniga qadar 2025-yil uchun respublika budjetida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining topshiriqlariga asosan hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish hamda davlat qarziga xizmat koʻrsatish boʻyicha foiz toʻlovlari uchun xarajatlarda koʻzda tutilgan mablagʻlar hisobidan Maxsus jamgʻarmaga 900 milliard soʻm mablagʻ ajratsin. 16. Iqtisodiyot va moliya vazirligi Soliq qoʻmitasi bilan birgalikda bir oy muddatda yuridik shaxslarning Ekologiya qoʻmitasi huzuridagi Yashil xayriya jamgʻarmasiga ajratiladigan ixtiyoriy xayriya tarzidagi mablagʻlari hamda yashil bogʻlarni barpo qilish va ularni parvarishlash tadbirlari uchun yoʻnaltirilgan xarajatlarini foyda soligʻidan ozod qilish boʻyicha qonun loyihasini kiritsin. 17. Soliq qoʻmitasi Ekologiya qoʻmitasi bilan birgalikda “Soliq” mobil ilovasi orqali jismoniy shaxslarga xarid summasining va respublika hududlari boʻylab ichki sayohatlarni amalga oshirganlik uchun xarajatlarning respublika budjetidan qaytariladigan qismini ixtiyoriy ravishda daraxt koʻchatlarini ekishga yoʻnaltirish imkoniyatini yaratsin. 18. Ekologiya qoʻmitasi manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida takliflar kiritsin. 19. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari S.Sh. Mirziyoyeva zimmasiga yuklansin. Texnologik rivojlanish va innovatsiyalar boʻyicha sohaviy ekspert kengashiEkologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasiDavlat ekologik nazorat inspeksiyasi (Ekopolitsiya)**Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi qoʻmitasi, viloyatlar va Toshkent shahar Ekologiya va iqlim oʻzgarishi bosh boshqarmalariOʻrmon va yashil hududlarni koʻpaytirish, choʻllanishga qarshi kurashish agentligi*“Davlat ekologik ekspertizasi markazi” davlat muassasasi*Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oʻrmon va yashil hududlarni koʻpaytirish, choʻllanishga qarshi kurashish agentligi(davlat oʻrmon xoʻjaliklari — 15)“Davlat ekologik sertifikatlashtirish va standartlashtirish markazi” MCHJ*Chiqindilarni boshqarish va sirkulyar iqtisodiyotni rivojlantirish agentligi“Ekologik monitoring milliy markazi” davlat muassasasi“Chiqindi poligonlarini boshqarish direksiyasi” davlat muassasasi*Bosh davlat oʻrmon xoʻjaliklari(davlat oʻrmon xoʻjaliklari — 83)Markaziy Osiyo atrof-muhit va iqlim oʻzgarishini oʻrganish universitetiQoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar hududiy boʻlinmalari“Dorivor oʻsimliklarni yetishtirish va qayta ishlash ilmiy-ishlab chiqarish markazi” davlat muassasasi“Binolardan foydalanish va qurilish-taʼmirlash ishlari direksiyasi” davlat muassasasi*“Toza hudud”, “Maxsustrans”, “Maroqand obod” DM*“Chorvoq suv ombori atrofini obodonlashtirish direksiyasi” davlat muassasasi*“Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar departamenti” davlat muassasasi(milliy tabiat bogʻlari — 12, davlat qoʻriqxonalari — 7, buyurtma qoʻriqxonalari — 2; majmua buyurtma qoʻriqxona — 1; biosfera rezervati — 1; pitomnik — 1)Gidrometeorologiya xizmati agentligi“Yashil bogʻlarni boshqarish oʻrmon ilmiy-tajriba markazi” davlat muassasasi (Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar hududiy boshqarmalari)Gidrometeorologiyada axborot texnologiyalarini rivojlantirish markazi“Ekohudud va ovchilikni rivojlantirish departamenti” davlat muassasasi*(davlat oʻrmon-ovchilik xoʻjaliklari — 10)Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar hududiy markazlari“Oʻrmon xoʻjaligini raqamlashtirish markazi” davlat muassasasi *“Ekologiya sohasida investitsiya loyihalarini ishlab chiqish va amalga oshirish boʻyicha loyiha ofisi” davlat muassasasi“Eko-Media markazi” davlat muassasasi*“Toshkent hayvonot bogʻi” MCHJ,“Fargʻona hayvonot bogʻi” davlat muassasasi,“Termiz hayvonot bogʻi” davlat muassasasi“Yashil loyiha” loyihalash instituti*“Iqlim oʻzgarishi milliy markazi”davlat muassasasiOʻzbekiston davlat tabiat muzeyiEkologiya, iqlim oʻzgarishi, oʻrmon sohalaridagi NNTlar 1. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasining (keyingi oʻrinlarda — Ekologiya qoʻmitasi) maqomi, asosiy vazifalari va funksiyalari, tizimi, huquq va majburiyatlarini, faoliyatini tashkil etish va hisobot berish tartibini belgilaydi. 2. Ekologiya qoʻmitasi oʻz faoliyatida bevosita Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga hisobdordir. 3. Ekologiya qoʻmitasi atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va qayta tiklash, takror koʻpaytirish, shuningdek, atrof-tabiiy muhit va iqlim oʻzgarishi monitoringi sohasida davlat ekologik nazoratini amalga oshiruvchi hamda ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish, gidrometeorologiya va oʻrmon xoʻjaligi sohasidagi faoliyatni amalga oshiruvchi vakolatli organ hisoblanadi. 4. Ekologiya qoʻmitasi oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, shuningdek, ushbu Nizomga va boshqa qonunchilik hujjatlariga amal qiladi. 5. Ekologiya qoʻmitasining oʻz vakolatlari doirasida qabul qilgan qarorlari respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari, xoʻjalik birlashmalari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, boshqa tashkilotlar va ularning mansabdor shaxslari, shuningdek, yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan bajarilishi majburiy hisoblanadi. 6. Ekologiya qoʻmitasi va uning tizimidagi tashkilotlar yuridik shaxs hisoblanadi, Oʻzbekiston Respublikasining Davlat gerbi tasviri tushirilgan, oʻz nomi davlat tilida yozilgan muhrga va blankalarga, mustaqil balansga, Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Gʻaznachilik xizmati qoʻmitasining tegishli boʻlinmalarida shaxsiy gʻazna hisobvaraqlariga, shu jumladan, chet el valyutasidagi shaxsiy gʻazna hisobvaraqlariga ega boʻladi. 7. Ekologiya qoʻmitasining rasmiy nomi: (a) davlat tilida: toʻliq — Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi, qisqartirilgan — Ekologiya qoʻmitasi; (b) rus tilida: toʻliq — Natsionalniy komitet Respubliki Uzbekistan po ekologii i izmeneniyu klimata Respubliki Uzbekistan, qisqartirilgan — Komitet po ekologii; (v) ingliz tilida: toʻliq — National committee on ecology and climate change of the Republic of Uzbekistan, qisqartirilgan — Ecology committee. 8. Ekologiya qoʻmitasi joylashgan manzili (pochta manzili): 100000, Toshkent shahri Chilonzor tumani Bunyodkor shoh koʻchasi 7a-uy. 9. Ekologiya qoʻmitasi tizimiga quyidagilar kiradi: Ekologiya qoʻmitasining markaziy apparati; Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmalari; Oʻrmon va yashil hududlarni koʻpaytirish, choʻllanishga qarshi kurashish agentligi; Gidrometeorologiya xizmati agentligi; Chiqindilarni boshqarish va sirkulyar iqtisodiyotni rivojlantirish agentligi; “Ekologik monitoring milliy markazi” davlat muassasasi; “Davlat ekologik ekspertiza markazi” davlat muassasasi; “Chiqindi poligonlarini boshqarish direksiyasi” davlat muassasasi; “Iqlim oʻzgarishi milliy markazi” davlat muassasasi; “Ovchilikni rivojlantirish departamenti” davlat muassasasi; “Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar departamenti” davlat muassasasi; “Orolboʻyi xalqaro innovatsiya markazi” davlat muassasasi; “Eko-media markazi” davlat muassasasi; “Markaziy Osiyo atrof-muhit va iqlim oʻzgarishini oʻrganish universiteti” davlat muassasasi; “Binolardan foydalanish va qurilish-taʼmirlash ishlari direksiyasi” davlat muassasasi; “Yashilloyiha” loyihalash instituti” davlat muassasasi; “Oʻzbekiston davlat tabiat muzeyi” davlat muassasasi; “Toshkent hayvonot bogʻi” davlat muassasasi; “Fargʻona hayvonot bogʻi” davlat muassasasi; “Termiz hayvonot bogʻi” davlat muassasasi; “Loyihalarni boshqarish guruhi” davlat muassasasi; “Bildirsoy-Chimyon-Nanay” xalqaro umummavsumiy kurortini qurish va ekspluatatsiya qilish boʻyicha loyiha ofisi davlat muassasasi; “Davlat ekologik sertifikatlashtirish va standartlashtirish markazi” MCHJ. 10. Quyidagilar Ekologiya qoʻmitasining asosiy vazifalari hisoblanadi: ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va ularni qayta tiklash, takror koʻpaytirish, chiqindilarni boshqarish va aylanma (sirkulyar) iqtisodiyotni rivojlantirish, iqlim oʻzgarishiga qarshi kurashish va moslashish sohasida yagona davlat siyosatini ishlab chiqish va amalga oshirish; oʻrmonlarni muhofaza qilish, qoʻriqlash, qayta tiklash, takror koʻpaytirish, mahsuldorligini oshirish va ulardan foydalanish, “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida yashil hududlarni yaratish sohasida yagona davlat siyosatini ishlab chiqish va amalga oshirish; gidrometeorologiya sohasida yagona davlat siyosatini ishlab chiqish va amalga oshirish; atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi qonunchilik hujjatlariga rioya etilishi ustidan davlat ekologik nazoratini tashkil etish va amalga oshirish; atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasida huquqbuzarliklarning oldini olish, jismoniy va yuridik shaxslarning huquqlari hamda qonuniy manfaatlari buzilmasligini taʼminlash; atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasida jamoatchilik va fuqarolik jamiyati institutlari bilan oʻzaro hamkorlik qilish, shuningdek, ekologik taʼlim va maʼrifat tizimini tashkil etish; atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish, davlat ekologik nazorati va gidrometeorologiya, oʻrmon xoʻjaligi zamonaviy raqamli texnologiyalar va dasturlarni joriy etish; ekologik taʼlim va kadrlar tayyorlash tizimini rivojlantirish, ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, gidrometeorologiya va iqlim oʻzgarishi oqibatlariga moslashish masalalarida fundamental va amaliy tadqiqotlarni tashkil etish; atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish, oʻrmon xoʻjaligi, gidrometeorologiya, atrof-muhitning ifloslanishi va iqlim oʻzgarishi monitoringi xalqaro hamkorlikni amalga oshirish, Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnoma va boshqa majburiyatlari bajarilishini taʼminlash; Ekologiya qoʻmitasi qonunchilik hujjatlarida belgilangan boshqa vazifalarni ham bajarishi mumkin. 11. Ekologiya qoʻmitasi oʻziga yuklangan vazifalarga muvofiq quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi: (a) ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va ularni qayta tiklash, takror koʻpaytirish, chiqindilarni boshqarish va aylanma (sirkulyar) iqtisodiyotni rivojlantirish, iqlim oʻzgarishiga qarshi kurashish va moslashish sohasida yagona davlat siyosatini ishlab chiqish va amalga oshirish sohasida: hayvonot va oʻsimlik dunyosidan, muhofaza etiladigan tabiiy hududlardan oqilona foydalanish, ularni qayta tiklash va muhofaza qilish, atmosfera havosi hamda yer osti boyliklarini muhofaza qilish va ulardan oqilona foydalanish, shuningdek, chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida davlat boshqaruvini amalga oshirish; jonli tabiatning turlari va genetik fondi, ekologik tizimlar, landshaftlar va noyob tabiiy obyektlarning xilma-xilligini hisobga olgan holda ekologik xavfsizlikni taʼminlash va ekologik muvozanatni saqlashga qaratilgan yagona davlat siyosatining ustuvor va strategik yoʻnalishlarini shakllantirish va amalga oshirish; davlat organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlarning ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi faoliyatini muvofiqlashtirish, yagona davlat ekologik siyosatini ishlab chiqish va amalga oshirishda idoralararo hamkorlikni taʼminlash; qonunchilik hujjatlari va huquqni qoʻllash amaliyotini tahlil qilishni tashkil etish, Ekologiya qoʻmitasi tizimida korrupsiyaga olib keladigan holatlarning oldini olish, jamiyatning ekologik, iqtisodiy va ijtimoiy manfaatlarini hisobga olgan va ilmiy asoslangan holda tabiatni muhofaza qilish faoliyatining tashkiliy-huquqiy asoslarini takomillashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqish; Ekologiya qoʻmitasi tizimida Oʻzbekiston Respublikasining “Korrupsiyaga qarshi kurashish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni talablariga muvofiq korrupsiya va boshqa jinoyatlarning oldini olish boʻyicha choralar koʻrish, shuningdek, ularning yuzaga kelishiga sharoit yaratuvchi sabab va shart-sharoitlarni aniqlash hamda tahlil qilish, huquqni muhofaza qilish amaliyoti va qonunchilik hujjatlarini takomillashtirish yoʻli bilan ularga qarshi kurashish chora-tadbirlarini ishlab chiqish va amalga oshirish; xoʻjalik faoliyatining atrof tabiiy muhitga zararli taʼsiri, atrof tabiiy muhit sifatining ekologik xavfsizligi, tabiiy resurslarni tiklash va muhofaza qilishni nazarda tutuvchi normativ va standartlarni ishlab chiqish va tasdiqlash; atrof-muhitga ifloslantiruvchi moddalarni chiqarib tashlashning hamda oqizishning yoʻl qoʻyiladigan normativlari va chiqindilarni joylashtirish normativlarini ishlab chiqish va tasdiqlash; atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida ekologik sertifikatlashtirish faoliyatini davlat tomonidan tartibga solishda ishtirok etish; ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiatdan foydalanish sohasida texnik jihatdan tartibga solish yoʻnalishida normativ hujjatlarni ishlab chiqish va tasdiqlash; boshqa davlat organlari bilan birgalikda tabiiy resurslardan foydalanish sohasida davlat xizmatlarini koʻrsatish hamda qonunosti hujjatlarini takomillashtirish; ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, oʻrmon xoʻjaligi hamda gidrometeorologiya sohasida takliflar ishlab chiqish va tegishli vakolatli organlarga kiritish; muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni boshqarish boʻyicha rejalarni ishlab chiqish tartibini belgilash; davlat organlari va boshqa tashkilotlar bilan birgalikda atrof tabiiy muhitni, ekologik tizimlarni muhofaza qilish va tiklash, hududlarni, shu jumladan, Orolboʻyi mintaqasini ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish sohasida davlat dasturlarini tayyorlash va amalga oshirishda ishtirok etish; atrof-muhit muhofazasi, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va ularni qayta tiklashni taʼminlashning iqtisodiy mexanizmlaridan keng foydalangan holda tabiatni muhofaza qilish faoliyatida davlat boshqaruvini amalga oshirish; rejalashtirilayotgan yoki amalga oshirilayotgan xoʻjalik va boshqa xil faoliyatni davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazish; “yashil” rivojlanish tamoyillarini joriy etish, “yashil” iqtisodiyotni rivojlantirish, iqtisodiyot tarmoqlarida issiqxona gazlari tashlamalarini kamaytirish boʻyicha davlat dasturlari va strategiyalarini ishlab chiqish va amalga oshirishda ishtirok etish; iqtisodiyot tarmoqlari boʻyicha issiqxona gazlari tashlamalarini miqdoriy baholash va tekshirishni tashkil etish; issiqxona gazlari tashlamalarini kamaytirish, shu jumladan, ichki va tashqi bozorlarda uglerod (emissiya) kvotalari boʻyicha savdoni tartibga solish boʻyicha bozor vositalarini joriy etish yuzasidan takliflar ishlab chiqish; xoʻjalik birlashmalari va boshqa tashkilotlar faoliyatiga nisbatan “Ekologik, ijtimoiy va korporativ boshqaruv (ESG)” nomoliyaviy hisobotini ishlab chiqish va baholashga qoʻyiladigan talablarni tasdiqlash; davlat organlari va boshqa tashkilotlar bilan birgalikda ekologiya, oʻrmon xoʻjaligi, gidrometeorologiya, iqlim oʻzgarishi va chiqindilarni boshqarish sohasidagi yillik investitsiya dasturlarini shakllantirish va amalga oshirish; milliy ahamiyatga molik tabiiy meros obyektlari, shu jumladan, noyob va takrorlanmas ekologik tizimlar, biologik xilma-xillik turlari va tabiiy landshaftlar roʻyxatini shakllantirish va yuritish; Oʻzbekiston milliy tabiiy merosi obyektlari hamda har tomonlama beqiyos qimmatga ega boʻlgan boshqa tabiiy obyektlarni (hududlarni) YUNESKOning Umumjahon merosi roʻyxatiga va boshqa xalqaro vakillik roʻyxatlariga kiritish uchun YUNESKOning Umumjahon merosi qoʻmitasiga va boshqa xalqaro tashkilotlarga taqdim etish; qattiq maishiy chiqindilarni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha xizmat koʻrsatish faoliyatini muvofiqlashtirish; qattiq maishiy chiqindilarni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha davlat-xususiy sheriklik loyihalari amalga oshiriladigan hududlarni belgilash; atrof tabiiy muhit davlat monitoringi tizimining yagona geoaxborot maʼlumotlar bazasi faoliyatini taʼminlash; (b) oʻrmonlarni muhofaza qilish, qoʻriqlash, qayta tiklash, takror koʻpaytirish, mahsuldorligini oshirish va ulardan foydalanish, “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida yashil hududlarni yaratish sohasida yagona davlat siyosatini ishlab chiqish va amalga oshirish sohasida: oʻrmon xoʻjaligi sohasida yagona davlat siyosatining ustuvor va strategik yoʻnalishlarini shakllantirish va amalga oshirish, oʻrmon resurslaridan oqilona foydalanishni taʼminlash; oʻrmon barpo etish orqali ularning maydonlarini kengaytirish, qayta tiklash, muhofaza qilish, ulardan foydalanish faoliyatini rivojlantirish va samaradorligini oshirish sohasida davlat boshqaruvini amalga oshirish; oʻrmon toʻgʻrisidagi normativ-huquqiy hujjatlarni takomillashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqish; oʻrmon fondi yerlarida biotexnik tadbirlarni amalga oshirish; barcha oʻrmonlarda oʻrmon tuzishning yagona tizimini belgilash; oʻrmonlarni qayta tiklash va ihota oʻrmonlarni koʻpaytirishga doir chora-tadbirlarni ishlab chiqish hamda amalga oshirish, togʻ yonbagʻirlari, jarliklar va tashlandiq yerlarda eroziyaga qarshi daraxtzorlar barpo etish ishlarining bajarilishini tashkil etish; choʻllanishning oldini olish, oʻrmonlarni qayta tiklash va ihota oʻrmonlarini koʻpaytirish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish; choʻllanish va qurgʻoqchilikka qarshi kurashish boʻyicha dastur va loyihalarni ishlab chiqish va amalga oshirishda ishtirok etadigan vazirliklar, idoralar va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari ishlarini muvofiqlashtirish; manzarali oʻsimliklar koʻchatlari va urugʻlarini sertifikatlash va standartlashtirishning yagona tizimini ishlab chiqish hamda joriy qilishni tashkil etish; oʻrmon fondini, fauna va florasini oʻrganish hamda ularning qatʼiy hisobini yuritish, oʻrmon xoʻjaligini yuritish amaliyotiga fan yutuqlari va ilgʻor tajribani joriy etish; oʻrmon xoʻjaliklarida bir-biriga bogʻliq boʻlgan xoʻjalik faoliyatini kengaytirish va rivojlantirish, koʻchat yetishtirish, dorivor oʻsimliklarni toʻplash, asalarichilik, baliqchilik, chorvachilik mahsulotlarini yetishtirish hamda ularni chuqur qayta ishlash, xalq isteʼmoli tovarlari ishlab chiqarishni tashkil etish; oʻrmonlarni yongʻinlardan, zararkunanda va kasalliklardan, noqonuniy daraxt kesishdan va boshqa oʻrmon toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarining buzilishlaridan muhofaza qilish; “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida yashil hududlarni yaratish boʻyicha faoliyatni muvofiqlashtirish va amalga oshirish; (v) gidrometeorologiya sohasida yagona davlat siyosatini ishlab chiqish va amalga oshirish sohasida: tizimli gidrometeorologik kuzatuvlar va atrof tabiiy muhit ifloslanishi ustidan kuzatuvlar oʻtkazish; meteorologik va gidrologik prognoz maʼlumotlarni tayyorlash, atmosferaning ifloslanish darajasi prognozlari, shuningdek, xavfli va tabiiy gidrometeorologik hodisalar yuzaga kelishi, ob-havoning keskin oʻzgarishi, atrof tabiiy muhitning yuqori va ekstremal yuqori ifloslanish darajasi toʻgʻrisida oldindan ogohlantirishlar tuzish va berish; ijro etuvchi hokimiyat organlari, xoʻjalik birlashmalari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlarni, shuningdek, fuqarolarni mavjud va kutilayotgan gidrometeorologik sharoitlar, iqlim oʻzgarishi, tabiiy muhitning ifloslanish darajasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, xavfli va tabiiy gidrometeorologik hodisalar yuzaga kelishi toʻgʻrisidagi tezkor maʼlumotlar bilan taʼminlash; respublikada xalqaro va fuqaro aviatsiyasi meteorologik taʼminotini tashkil qilish va taqdim etish; gidrometeorologiya faoliyati sohasidagi davlat dasturlari loyihalarini ishlab chiqish; gidrometeorologiya faoliyati sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqishda oʻz vakolatlari doirasida ishtirok etish; Oʻzbekiston Respublikasi Gidrometeorologik axborot davlat fondini shakllantirish, toʻldirish, saqlash va undan foydalanishni taʼminlash; gidrometeorologik kuzatuvlarning davlat tizimini rivojlantirish va takomillashtirish, gidrometeorologik tarmoqni modernizatsiya qilishni taʼminlash; ishlab chiqarish va xoʻjalik faoliyati obyektlaridan olisda muhofaza etiladigan tabiiy hududlarda joylashgan atrof tabiiy muhitning barcha obyektlarida ifloslantiruvchi moddalar mavjudligi darajasining uzoq muddatli tizimli kuzatuvi tarzidagi fon monitoringini amalga oshirish; gidrometeorologik axborot tayyorlash hamda atrof tabiiy muhit holati va ifloslanishining monitoringi xalqaro tizimlarini muvofiqlashtirish va integratsiya qilish; (g) atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi qonunchilik hujjatlariga rioya etilishi ustidan davlat ekologik nazoratini tashkil etish va amalga oshirish sohasida: davlat ekologik nazorati sohasidagi boshqa maxsus vakolatli davlat organlari faoliyatini muvofiqlashtirish; davlat ekologik nazoratida ishtirok etish uchun idoraviy va ishlab chiqarish ekologik xizmatlarini jalb qilish; idoraviy, ishlab chiqarish va jamoatchilik ekologik nazoratini amalga oshirishda uslubiy va amaliy yordam koʻrsatish; atrof-muhit holatini kuzatib borish, atrof-muhitning ifloslanishiga, tabiiy resurslardan nooqilona foydalanilishiga olib kelishi, fuqarolarning hayoti va sogʻligʻiga tahdid solishi mumkin boʻlgan vaziyatlarni aniqlash; yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi qonunchilik hujjatlari talablarining bajarilishi yuzasidan davlat nazoratini amalga oshirish; tabiatdan foydalanish va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida ruxsatnoma xususiyatiga ega hujjatlarni va xabardor qilish tartib tamoyillari toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlariga muvofiq ruxsat beruvchi hujjatlarni berish, shuningdek, ularning hisobini yuritish; yovvoyi hayvonlar va yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarni koʻpaytirish va ularni saqlash boʻyicha pitomniklarning, shuningdek, zoologiya va botanika kolleksiyalarining davlat hisobini amalga oshirish; atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasida davlat kadastri va monitoringini yuritish; davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, boshqa tashkilotlar bilan birgalikda zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini qoʻllagan holda ifloslangan va boshqa zararli taʼsirlarga uchragan atrof-muhitning holati, tabiiy resurslardan foydalanish toʻgʻrisidagi yagona respublika maʼlumotlar bazasini shakllantirish va yuritish; davlat ekologik nazorati natijalarini toʻplash, umumlashtirish va tahlil qilishni taʼminlash, atrof-muhitni muhofaza qilishga oid qonunchilikni yanada takomillashtirish va ekologik nazorat tizimining samaradorligini oshirishga qaratilgan amaliy chora-tadbirlar yuzasidan takliflar ishlab chiqish; (d) atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasida huquqbuzarliklarning oldini olish, jismoniy va yuridik shaxslarning huquqlari hamda qonuniy manfaatlari buzilmasligini taʼminlash sohasida: tabiatni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunchilik sohasida huquqbuzarliklar profilaktikasiga doir davlat dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirish; tabiatni muhofaza qilish sohasidagi huquqbuzarliklar profilaktikasini amalga oshirish, mazkur huquqbuzarliklarning sodir etilishi sabablarini va ularga imkon berayotgan shart-sharoitlarni aniqlash va bartaraf etish; huquqbuzarliklar profilaktikasini bevosita amalga oshiruvchi va unda ishtirok etuvchi boshqa organlar hamda muassasalar bilan oʻzaro hamkorlikni tashkil etish; tabiatni muhofaza qilish sohasida huquqbuzarlik sodir etgan yuridik va jismoniy shaxslarning hisobini yuritish va maʼlumotlarini tahlil qilish; davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, shuningdek, oʻsimlik va hayvonot dunyosi obyektlarining davlat hisobini va ulardan foydalanish hajmlarining hisobini yurituvchi boshqa tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish; ijro etuvchi hokimiyat organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari bilan joylardagi noqonuniy chiqindixonalarni bartaraf qilish boʻyicha chora-tadbirlar ishlab chiqilishi va ularning amalga oshirilishi yuzasidan hamkorlikni tashkil etish; qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda atrof-muhitni ifloslantirganlik va Oʻzbekiston Respublikasi hududida chiqindilarni joylashtirganlik uchun kompensatsiya toʻlovlarini undirish; atrof-muhitga zararli taʼsir koʻrsatayotgan tashkilotlar, inshootlar va boshqa obyektlar faoliyatini cheklash, toʻxtatib turish, toʻxtatish va (yoki) qayta ixtisoslashtirish toʻgʻrisida, shuningdek, atrof-muhitga, fuqarolarning hayoti va sogʻligʻiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash haqida sudga ariza bilan murojaat qilish; (j) atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasida jamoatchilik va fuqarolik jamiyati institutlari bilan oʻzaro hamkorlik qilish, shuningdek, ekologik taʼlim va maʼrifat tizimini tashkil etish sohasida: ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida aholi bilan ochiq muloqotning samarali mexanizmlarini joriy etish, shu jumladan, Ekologiya qoʻmitasi tizimi faoliyatida ochiqlik va shaffoflikni, qonuniylik va samaradorlikni taʼminlashga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish shuningdek, korrupsiyaning oldini olish, davlat xizmatlari sifati va ulardan foydalanish imkoniyatlarini oshirish; keng jamoatchilik hamda tadbirkorlik subyektlarini jalb etgan holda tabiatni muhofaza qilish dasturlari va tadbirlarini ishlab chiqish va amalga oshirishni tashkil etish; Ekologiya qoʻmitasi tizimi vakolatiga kiruvchi masalalar yuzasidan jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlarini koʻrib chiqish, fuqarolarni qabul qilishni tashkil etish; zarur axborot-tahliliy maʼlumotlarni hamda koʻrsatilayotgan ixtisoslashtirilgan xizmatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni Ekologiya qoʻmitasining rasmiy veb-saytida va boshqa axborot resurslarida joylashtirishni tashkil etish; Ekologiya qoʻmitasida jamoatchilik kengashi va boshqa maslahat-ekspert organlari faoliyatini tashkil etish, dolzarb ekologik muammolarni muhokama qilish va amaliy takliflar ishlab chiqish, shu jumladan, tegishli davlat dasturlariga kiritish, ularda fuqarolik jamiyati institutlari, ekspertlar va olimlarning ishtirokini taʼminlash; ommaviy axborot vositalarini jalb qilgan holda aholining atrof-muhit muhofazasi va barqaror rivojlanish masalalari borasidagi xabardorligini oshirish; aholi, fuqarolik jamiyati institutlari va tadbirkorlik subyektlariga atrof-muhitning holati toʻgʻrisidagi ishonchli axborotni tizimli ravishda taqdim etish; fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va nodavlat notijorat tashkilotlariga jamoatchilik ekologik nazoratini amalga oshirishda yordam koʻrsatish; fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va nodavlat notijorat tashkilotlari bilan hamkorlikda jamoatchilik ekologik nazorati tizimini rivojlantirish, uni muvofiqlashtirish, ushbu tizim samaradorligini taʼminlash choralarini koʻrish, shu jumladan, nazoratchilarni oʻz faoliyatini amalga oshirish uchun zarur boʻlgan maxsus bilim va koʻnikmalarga bepul oʻqitishni tashkil etish, ularga qonun hujjatlarida belgilangan tartibda va miqdorda mukofot toʻlovlarini amalga oshirish; atrof-muhitni asrashga oid tashkil etilishi rejalashtirilgan aksiyalar va loyihalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni, shuningdek, faol volontyorlarni ragʻbatlantirish tartibi va volontyorlar jalb etiladigan yoʻnalishlar roʻyxatini maxsus platformaga joylashtirib borish; aholi va keng jamoatchilik oʻrtasida atrof-muhitni muhofaza qilishga qaratilgan tadbirlarni tashkil etish; Oʻzbekiston Respublikasining ekologik brendini targʻib qilish; maxsus vakolatli davlat organlari bilan birgalikda ekologik tarbiya va taʼlim tizimini tashkil etish hamda rivojlantirish, ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish, shu jumladan, ekologik xavfsizlikni taʼminlash va biologik xilma-xillikni saqlab qolish sohasida bilimlarni targʻib qilish ishlarining olib borilishini taʼminlash; yosh avlodda tabiatga muhabbatni uygʻotish, ularni tabiat himoyachisi etib tarbiyalash maqsadida respublika taʼlim muassasalarida davlat organlari bilan birgalikda “Yosh ekologlar” yoshlar ekologik harakatini rivojlantirish; tumanlar, shaharlar va respublika darajasida ekologiya masalalari boʻyicha innovatsion va intellektual loyihalar tanlovlarini oʻtkazish, tabiatni muhofaza qilish sohasida muhim ekologik sanalarga bagʻishlangan tadbirlarni doimiy asosda tashkil etish; atrof-muhitni muhofaza qilish, mamlakatimiz tabiiy resurslaridan samarali va oqilona foydalanish, kundalik hayot va mehnat faoliyatida unga zarar yetkazilishining oldini olish muhimligini targʻib qiluvchi, shuningdek, ushbu sohadagi huquqbuzarliklar uchun qoʻllaniladigan javobgarlik choralarining mohiyati va mazmunini aks ettiruvchi qisqa metrajli videofilmlar, hujjatli filmlar va boshqa ijtimoiy ahamiyatga ega audio-video materiallar yaratish; (z) atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish, davlat ekologik nazorati va gidrometeorologiya, oʻrmon xoʻjaligi sohalarida zamonaviy raqamli texnologiyalar va dasturlarni joriy etish sohasida: atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish, gidrometeorologiya, shuningdek, boshqaruv tizimi samaradorligini oshirish, uning ochiqligini taʼminlash, inson omilini va maʼmuriy xarajatlarni kamaytirish maqsadida monitoring va davlat ekologik nazorati jarayoniga zamonaviy texnologiyalar va dasturiy mahsulotlarni joriy etish; Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq davlat xizmatlarini koʻrsatish jarayonlarini ushbu xizmatlar sifati va ulardan foydalanish qulayligini taʼminlash maqsadida avtomatlashtirish boʻyicha chora-tadbirlar koʻrish; axborot almashinuvi va tahlili samaradorligini, atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va gidrometeorologiya sohasida boshqaruv qarorlarini qabul qilish samaradorligini oshirish boʻyicha vaziyat markazi faoliyatini tashkil etish va rivojlantirish; raqamli axborot-kutubxona va arxiv fondlarini shakllantirish va yuritish, ularning ichki va idoralararo integratsiyalashuvini taʼminlash; raqamli va telekommunikatsiya infratuzilmasining texnologik va axborot xavfsizligini taʼminlash chora-tadbirlarini ishlab chiqish va amalga oshirish; (i) ekologik taʼlim va kadrlar tayyorlash tizimini rivojlantirish, ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, gidrometeorologiya va iqlim oʻzgarishi oqibatlariga moslashish masalalarida fundamental va amaliy tadqiqotlarni tashkil etish sohasida: ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish, gidrometeorologiya, oʻrmon xoʻjaligi sohalarida kadrlarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish hamda ularni attestatsiyadan oʻtkazishni tashkil etish; Ekologiya qoʻmitasi tizimida kadrlarni tanlash va joy-joyiga qoʻyish, ularning mutaxassisliklariga talablar belgilash, samarali faoliyati uchun zarur shart-sharoitlar yaratish, qoʻmitaning kadrlar zaxirasini shakllantirish choralarini koʻrish; ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiatni boshqarish va barqaror rivojlanish sohasida milliy, mintaqaviy va xalqaro innovatsion tizimlarni qoʻllab-quvvatlash uchun yangi bilimlarni tatbiq etish va fanlararo tadqiqotlarni amalga oshirish; ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, oʻrmon xoʻjaligi va gidrometeorologiya sohasida mutaxassislarni tayyorlash, qayta tayyorlash, ularning malakasini oshirish uchun uzluksiz taʼlim tizimini, shuningdek, boshqaruv xodimlari uchun maxsus taʼlim dasturlarini yaratish; ilmiy-tadqiqot va amaliy bilimlarni integratsiya qilish, klaster asosida faoliyatni yoʻlga qoʻyish, akademik va kasbiy tajriba almashish, taʼlim, fan va ishlab chiqarish integratsiyasini joriy qilish; ekologiya sohasida fundamental va amaliy tadqiqotlar dasturlarini muvofiqlashtirish, mahalliy va xorijiy ekspert va ilmiy-akademik doiralarni jalb qilgan holda ilmiy-tadqiqot ishlarini olib borishga koʻmaklashish; oʻrmon xoʻjaligi hududlarida, shu jumladan, “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida yashil hududlarni yaratish uchun loyiha-tadqiqot ishlari tizimini rivojlantirish; noshirlik faoliyatini tashkil etish, shu jumladan, ekspertlar hamjamiyati va keng jamoatchilikni dolzarb ekologik muammolardan xabardor qilish uchun ilmiy-ommabop va tahliliy materiallar tayyorlash, shuningdek, ushbu yoʻnalishdagi ilmiy tadqiqotlar natijalarini ommalashtirish; qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobining nashr etilishini taʼminlash; hayvonot va oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi davlat dasturlarini, shuningdek, boshqa chora-tadbirlarni ishlab chiqish hamda amalga oshirish; kamyob va yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan yovvoyi hayvonlar va yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklar turlarini Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritish; atrof-muhitning holati va tabiiy resurslardan foydalanish toʻgʻrisida milliy maʼruzalarni muntazam tayyorlash va chop etish; (k) atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish, oʻrmon xoʻjaligi, gidrometeorologiya, atrof-muhitning ifloslanishi va iqlim oʻzgarishi monitoringi xalqaro hamkorlikni amalga oshirish, Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnoma va boshqa majburiyatlari bajarilishini taʼminlash sohasida: atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiatdan foydalanish, gidrometeorologiya, atrof-muhitning ifloslanishi, iqlim oʻzgarishi monitoringi, shuningdek, oʻrmon xoʻjaligi sohasida xorijiy davlatlar va xalqaro tashkilotlar bilan xalqaro hamkorlikni yoʻlga qoʻyish va rivojlantirish; iqtisodiy mexanizmlarni, shuningdek, gidrometeorologik faoliyatni joriy etish, iqlim oʻzgarishi oqibatlarini yumshatish, ekologik sertifikatlashtirish orqali atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi xalqaro tajribani oʻrganish, umumlashtirish va tarqatish; donor mamlakatlar, xalqaro tashkilotlar, moliya institutlari, jamgʻarmalar va kompaniyalar mablagʻlarini keng jalb qilish boʻyicha xalqaro aloqalarni amalga oshirish; Ekologiya qoʻmitasi tizimi xodimlarini xorijiy ilmiy-taʼlim muassasalari va boshqa tashkilotlarda tayyorlash, qayta tayyorlash, malakasini oshirishni tashkil etish va ragʻbatlantirish; ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, gidrometeorologiya va Ekologiya qoʻmitasi vakolatiga kiritilgan boshqa masalalar boʻyicha xalqaro koʻrgazmalar, loyiha va dasturlarda ishtirok etishni tashkil etish va taʼminlash; dolzarb ekologik muammolar, shu jumladan, iqlim oʻzgarishi oqibatlarini yumshatish boʻyicha xalqaro hamkorlik sohasini rivojlantirish boʻyicha respublikada va xorijda konferensiyalar, davra suhbatlari va seminarlar oʻtkazish; Ekologiya qoʻmitasi vakolatiga kiritilgan masalalar boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalardan kelib chiqadigan majburiyatlari bajarilishi va huquqlari amalga oshirilishini taʼminlash; Ekologiya qoʻmitasi qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa funksiyalarni ham amalga oshirishi mumkin. 12. Ekologiya qoʻmitasi vazirlik, idora, huquqni muhofaza qiluvchi va nazorat organlari hamda mahalliy davlat hokimiyati organlari va boshqa tashkilotlarga bajarilishi majburiy boʻlgan quyidagilar toʻgʻrisida taqdimnomalar kiritadi: ushbu organlarning faoliyatida atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida aniqlangan qonunbuzarliklarni, tizimli muammo va kamchiliklarni bartaraf etish; ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi sohasidagi qonunchilikka muvofiq boʻlmagan normativ-huquqiy hujjatlarni bekor qilish, toʻxtatib turish (toʻliq yoki qisman) yoxud ularni qonunchilik hujjatlariga muvofiqlashtirish; ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasida qonun talablari buzilishlarini bartaraf etish; meteorologik sharoitlar noqulay kelishi kutilayotganligi munosabati bilan atmosfera havosiga ifloslantiruvchi moddalar chiqarilishini kamaytirish; tabiatdan maxsus foydalanganlik va atrof-muhitni ifloslantirganlik, tabiiy resurslardan foydalanganlik uchun soliq va boshqa majburiy toʻlovlar, utilizatsiya yigʻimlari, shuningdek, atrof-muhitni ifloslantirganlik uchun kompensatsiya toʻlovlari intizomiga amal qilish. 13. Ekologiya qoʻmitasi markaziy apparati tarkibiy boʻlinmalari, hududiy boʻlinmalari va boʻysunuvchi tashkilotlarning vazifa va funksiyalari, agar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti qarorlarida boshqacha tartib nazarda tutilgan boʻlmasa, Rais tomonidan tasdiqlanadigan nizomlar bilan belgilanadi. 14. Ekologiya qoʻmitasi oʻziga yuklangan vazifalar va funksiyalarni bajarish uchun quyidagi huquqlarga ega: Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga va Vazirlar Mahkamasiga qonunchilik hujjatlari loyihalarini, shuningdek, Ekologiya qoʻmitasiga yuklangan vazifalar va funksiyalarni bajarish bilan bogʻliq boʻlgan boshqa hujjatlarni belgilangan tartibda kiritish; vazirlik va idoralar, mahalliy davlat hokimiyati organlari, tashkilotlar, mansabdor shaxslar va fuqarolar tomonidan bajarilishi majburiy boʻlgan normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qilish, zarur hollarda, boshqa vazirlik va idoralar bilan birgalikda qoʻshma qarorlar va boshqa hujjatlar chiqarish; Ekologiya qoʻmitasi vakolatiga kiruvchi masalalarda davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlarining faoliyatini muvofiqlashtirish; respublika va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari hamda boshqa tashkilotlardan Ekologiya qoʻmitasi vakolatiga kiradigan masalalarni hal etish uchun zarur boʻladigan maʼlumotlarni belgilangan tartibda soʻrash va olish; Ekologiya qoʻmitasi vakolatiga tegishli masalalar boʻyicha zarur statistika maʼlumotlarini davlat statistika organlaridan bepul olish; Ekologiya qoʻmitasiga kelishish uchun kiritilgan qonunchilik hujjatlari loyihalari va takliflar boʻyicha oʻz xulosalarini berish; Ekologiya qoʻmitasi va uning tizimidagi tashkilotlarning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash boʻyicha choralar koʻrish; Ekologiya qoʻmitasi va uning idoraviy mansub tashkilotlariga qarashli davlat mulkini, oʻzining tashkiliy tuzilmasi doirasida, belgilangan tartibda bir boʻlinmadan boshqasiga bepul oʻtkazish; Ekologiya qoʻmitasi, uning idoraviy mansub va tizimidagi tashkilotlar xodimlarini ularning tegishli sohadagi faoliyatlarining asosiy koʻrsatkichlari boʻyicha parametrlarni bajarganliklarini hisobga olgan holda moddiy ragʻbatlantirish tartibi, miqdori va shartlarini belgilash; Ekologiya qoʻmitasi vakolatlariga kiruvchi masalalar boʻyicha takliflarni koʻrib chiqish uchun Vazirlar Mahkamasiga, davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlariga, mahalliy davlat hokimiyati organlariga kiritish; Ekologiya qoʻmitasi vakolatlariga kiruvchi masalalar boʻyicha idoralararo tusdagi xalqaro shartnomalarni belgilangan tartibda tuzish; oʻz vazifalari va funksiyalari doirasida xalqaro hamkorlikni amalga oshirish, xorijiy davlatlar organlari, xalqaro va xorijiy tashkilotlar bilan toʻgʻridan-toʻgʻri aloqa va hamkorlik oʻrnatish, shuningdek, xalqaro shartnomalar tuzish boʻyicha takliflar kiritish; Ekologiya qoʻmitasi vakolatiga kiradigan masalalar boʻyicha xalqaro munosabatlarda belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasining manfaatlarini ifodalash; ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish, gidrometeorologiya oʻrmon xoʻjaligi soha muammolari boʻyicha jamoatchilik, konsultativ, ilmiy-texnik va boshqa kengashlar, idoralararo ekspert komissiyalarini tashkil etish; Ekologiya qoʻmitasi vakolatiga kiruvchi masalalarni hal etish uchun ilmiy-tadqiqot, loyihalash, konstruktorlik tashkilotlari, oliy taʼlim tashkilotlari hamda boshqa yuridik va jismoniy shaxslarni qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda jalb etish; tabiiy resurslarni ifloslantirish, ularga shikast yetkazish, kamaytirish va ulardan nooqilona foydalanish natijasida atrof-muhitga salbiy taʼsir koʻrsatganlik uchun yuridik va jismoniy shaxslardan zararni undirib olish toʻgʻrisida daʼvolar qoʻzgʻatish, shuningdek, undirilgan summani qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda sarflash; davlat ekologik ekspertizasining ijobiy xulosasini olmagan obyektlarga nisbatan moliyalashtirish, kreditlash va boshqa moliyaviy operatsiyalarni toʻxtatib turish (toʻxtatish) toʻgʻrisidagi taqdimnomalarni bank va boshqa kredit tashkilotlariga kiritish; ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasida qonunchilik hujjatlarida belgilangan talablar buzilishini bartaraf etish toʻgʻrisida yuridik va jismoniy shaxslarga koʻrsatmalar berish; qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda tashkilotlar, bino-inshootlar va boshqa obyektlar faoliyatini favqulodda vaziyatlar, epidemiyalar hamda aholining hayoti va sogʻligʻiga atrof tabiiy muhitning normativdan ortiq darajada ifloslanishi bilan bogʻliq xavf yuzaga kelishining oldini olish maqsadida faoliyatni oʻn ish kunidan koʻp boʻlmagan muddatga cheklash, toʻxtatib qoʻyish haqida qaror qabul qilish; atrof-muhitga sezilarli darajada salbiy taʼsir koʻrsatadigan yuridik shaxslar rahbarlaridan tasarrufidagi obyektlarda atrof tabiiy muhitga ifloslantiruvchi moddalar chiqarib tashlanishi (oqizilishi)ni uzluksiz nazorat qilish vositalari bilan jihozlangan punktlar (postlar) barpo etish, bunday punktlarning (postlarning) ishi yuzasidan nazoratni amalga oshirish va ushbu punktlardan (postlardan) olingan maʼlumotlarni tizimli ravishda taqdim etishni talab qilish; oʻz vakolati doirasida belgilangan tartibda maʼmuriy huquqbuzarliklar boʻyicha ishlarni koʻrib chiqish, mansabdor shaxslar va fuqarolarga jarimalar solish, shuningdek, ushbu maʼmuriy huquqbuzarliklar oqibatida tabiiy resurslar va atrof-muhitga yetkazilgan zararni qoplash boʻyicha qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda choralar koʻrish; atrof-muhitga zararli taʼsir koʻrsatayotgan tashkilotlar, inshootlar va boshqa obyektlar faoliyatini cheklash, toʻxtatib turish, toʻxtatish va (yoki) qayta ixtisoslashtirish toʻgʻrisida, shuningdek, atrof-muhitga, fuqarolarning hayoti va sogʻligʻiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash haqida sudga ariza bilan murojaat qilish; Ekologiya qoʻmitasining budjetdan tashqari jamgʻarmasi mablagʻlarini belgilangan tartibda shakllantirish va ulardan foydalanish; Ekologiya qoʻmitasi vakolatiga kiruvchi joriy va strategik vazifalarni yoritish uchun belgilangan tartibda noshirlik faoliyatini amalga oshirish; Ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari va idoraviy mansub tashkilotlari tomonidan qabul qilingan qarorlar va buyruqlarni bekor qilish, toʻxtatib turish (toʻliq yoki qisman), yoki ularni qonunchilik hujjatlariga muvofiqlashtirish toʻgʻrisida qaror qabul qilish; ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida tegishli mintaqaviy, xorijiy va xalqaro tashkilotlar bilan xalqaro hamkorlikni amalga oshirish; qonunchilik hujjatlariga muvofiq zimmasiga yuklangan majburiyatlarga asosan atrof-muhit, tabiiy resurslarni muhofaza qilish maqsadida Ichki ishlar vazirligi bilan birgalikda Ekologiya va iqlim oʻzgarishi qoʻmitasining raisi tomonidan roʻyxati tasdiqlanadigan Ekologiya qoʻmitasi tizimining alohida toifadagi xodimlari tomonidan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda xizmat qurolini olib yurish va saqlash; yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish, davlat dasturlari va boshqa ekologik dasturlarni amalga oshirish borasida Ekologiya qoʻmitasi tizimidagi mansabdor shaxslar tomonidan davlat ekologik nazorati sohasida qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda tekshiruv oʻtkazish; vakolatli organlarning tegishli maʼlumotlar bazalari, davlat axborot tizimlari va resurslaridan belgilangan tartibda foydalanish; respublika havo hududidan foydalanish, shu jumladan, parvozlar va uchuvchisiz uchish apparatlarini ishga tushirish uchun bepul asosda arizalar (talabnomalar) taqdim etish; oʻquv va ilmiy-innovatsion faoliyatida namuna koʻrsatgan bakalavr, magistr, tayanch doktorant va doktorantlar uchun Ekologiya qoʻmitasi stipendiyasini taʼsis etish; Ekologiya qoʻmitasi qonun hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin. 15. Ekologiya qoʻmitasi: unga yuklangan vazifalar va funksiyalarning lozim darajada va samarali bajarilishi, shuningdek, tegishli sohada davlat siyosati amalga oshirilishi; tegishli sohadagi faoliyatning asosiy koʻrsatkichlari parametrlariga va belgilangan indikatorlarga erishishning soʻzsiz taʼminlanishi; joriy etilayotgan innovatsiyalar, gʻoyalar va texnologiyalar, shuningdek, Ekologiya qoʻmitasi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi va Vazirlar Mahkamasiga kiritiladigan normativ-huquqiy hujjatlar va boshqa hujjatlar loyihalarini, shuningdek, Ekologiya qoʻmitasi tomonidan qabul qilinadigan normativ-huquqiy hujjatlarni amalga oshirish sifati, yakuniy natijalari va oqibatlari; tegishli sohani rivojlantirish dasturlari, chora-tadbirlar rejalari, “yoʻl xaritalari” va boshqa hujjatlar samarali amalga oshirilishi hamda hududlardagi muammoli masalalar hal etilishi; fuqarolar va tegishli sohadagi tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlariga rioya etilishi va ularning himoya qilinishini taʼminlanishi, sohada raqamlashtirishni taʼminlash va korrupsiya omillarini bartaraf etish uchun javobgardir. 16. Ekologiya qoʻmitasiga Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tasdiqlanadigan va lavozimidan ozod qilinadigan Rais — Bosh davlat ekologik inspektori boshchilik qiladi. 17. Rais: Ekologiya qoʻmitasi faoliyatiga umumiy rahbarlikni amalga oshiradi, qonun hujjatlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining tegishli hujjatlari bilan Ekologiya qoʻmitasiga yuklangan vazifa va funksiyalarning bajarilishini tashkil etadi; Ekologiya qoʻmitasi zimmasiga yuklangan vazifalar va majburiyatlarning bajarilishi uchun shaxsan javobgardir; hududiy boʻlinmalar va idoraviy mansub tashkilotlar, ularning xodimlari bajarishi majburiy boʻlgan buyruqlar chiqaradi, koʻrsatmalar va topshiriqlar beradi; Ekologiya qoʻmitasi markaziy apparati, hududiy boshqarmalari va boʻysunuvchi tashkilotlarning tuzilmalarini tasdiqlaydi, xodimlarning belgilangan umumiy soni va ajratilgan budjet mablagʻlari doirasida oʻzgartirishlar kiritadi; qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda Ekologiya qoʻmitasi tizimi xodimlarini lavozimga tayinlaydi va lavozimidan ozod qiladi; oʻz oʻrinbosarlari va Ekologiya qoʻmitasi tizimidagi boshqa mansabdor shaxslarning vakolatlari va majburiyatlarini belgilaydi, ular oʻrtasida vazifalarni taqsimlaydi; Ekologiya qoʻmitasining ish rejalarini tasdiqlaydi va ularning bajarilishi ustidan nazoratni taʼminlaydi; Ekologiya qoʻmitasi xodimlarini tizimli ravishda qayta tayyorlash va malakasini oshirishni tashkil etadi; Ekologiya qoʻmitasi tizimida kadrlarni tanlash va joylashtirishni amalga oshiradi, ularning mutaxassisligiga qoʻyiladigan talablarni belgilaydi, ularning samarali faoliyati uchun zarur shart-sharoitlarni yaratadi, Ekologiya qoʻmitasining kadrlar zaxirasini shakllantiradi; Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi nomenklaturasiga kiritilgan boʻsh lavozimlarga taklif etilayotgan kadrlarning, shuningdek, Ekologiya qoʻmitasi tomonidan ishga qabul qilingan boshqa xodimlarning kasbiy mahorati va malakasini, yuqori darajadagi ishchanlik va maʼnaviy-axloqiy fazilatlarini taʼminlashga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshiradi; oʻz vakolatlari doirasida normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qiladi, zarur hollarda esa boshqa davlat organlari bilan birgalikda qarorlar va boshqa hujjatlar qabul qiladi; Ekologiya qoʻmitasining hududiy boshqarmalari va boʻysunuvchi tashkilotlari rahbarlarining faoliyatini muvofiqlashtiradi va nazorat qiladi; Ekologiya qoʻmitasi xodimlarini ragʻbatlantirish va intizomiy javobgarlikka tortish masalalarini hal qiladi, oʻzining oʻrinbosarlarini ragʻbatlantirish va intizomiy javobgarlikka tortish shu jumladan ularning oʻz lavozimlarida ishini davom etishi maqsadga muvofiqligi toʻgʻrisidagi masalalarni koʻrib chiqish boʻyicha takliflar kiritadi, ularning shaxsiy masʼuliyatini oshirish boʻyicha tizimli chora-tadbirlarni amalga oshiradi; Ekologiya qoʻmitasi tizimi xodimlariga belgilangan tartibda maxsus unvonlar beradi; Ekologiya qoʻmitasi, hududiy boshqarmalari va boʻysunuvchi tashkilotlarning davlat mulkini oʻzining tashkiliy tuzilmasi doirasida bir boʻlinmadan boshqa boʻlinmaga begʻaraz foydalanish huquqi asosida qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda oʻtkazadi; Ekologiya qoʻmitasi tizimida moliyaviy muvozanatni taʼminlash maqsadida hududiy boʻlinmalar va tasarrufidagi tashkilotlarning budjetdan tashqari mablagʻlarini qayta taqsimlaydi. Rais qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarga ham ega boʻlishi mumkin. 18. Raisning Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari tomonidan lavozimga tayinlanadigan va lavozimdan ozod etiladigan toʻrt nafar oʻrinbosari, shu jumladan, bir nafar birinchi oʻrinbosari boʻladi. 19. Rais boʻlmagan vaqtda uning vakolatlari Raisning buyrugʻiga asosan Raisning birinchi oʻrinbosari, u boʻlmaganda esa boshqa oʻrinbosarlari tomonidan amalga oshiradi. 20. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmasi boshliqlarini lavozimga tayinlash va lavozimidan ozod etish Rais bilan kelishilgan holda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi tomonidan amalga oshiriladi. Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmalari, shuningdek, boʻysunuvchi boshqa tashkilotlar rahbarlarini lavozimga tayinlash va lavozimidan ozod etish Rais tomonidan amalga oshiriladi, qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno. 21. Ekologiya qoʻmitasi markaziy apparatining tarkibiy boʻlinmalari, hududiy boshqarmalari va boʻysunuvchi tashkilotlari toʻgʻrisidagi nizomlar, agar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti qarorlarida boshqacha tartib nazarda tutilgan boʻlmasa, Rais tomonidan tasdiqlanadi. 22. Ekologiya qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmalari (Toshkent shahar hududiy boshqarmasi bundan mustasno) rahbarlarining ikkita oʻrinbosari boʻladi. 23. Ekologiya qoʻmitasi tizimi xodimlari jamgʻarma mablagʻlari hisobidan qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda maxsus kiyim-bosh (forma) bilan taʼminlanadi. Ekologiya qoʻmitasi tizimi xodimlariga Rais tomonidan tasdiqlangan Ekologiya va iqlim oʻzgarishi qoʻmitasi xodimlarining xizmat guvohnomasi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq xizmat guvohnomalari beriladi. 24. Ekologiya qoʻmitasi markaziy apparati tarkibiy boʻlinmalarining uning hududiy boʻlinmalari va idoraviy mansub tashkilotlari bilan oʻzaro hamkorligi markaziy apparat tarkibiy boʻlinmalarining rahbarlari tomonidan taʼminlanadi. 25. Ekologiya qoʻmitasi markaziy apparatining tarkibiy boʻlinmalari hududiy boʻlinmalar va idoraviy mansub tashkilotlar bilan quyidagi masalalar yuzasidan hamkorlik qiladi: topshiriqlarni hududiy boʻlinmalar va idoraviy mansub tashkilotlarga yetkazish hamda ularning bajarilishini nazorat qilish; Ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari va idoraviy mansub tashkilotlariga tarkibiy boʻlinmalarining bevosita faoliyati masalalari boʻyicha soʻrovlar yuborish hamda ularning ijro etilishini nazorat qilish; Ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari va idoraviy mansub tashkilotlari faoliyatini tekshirish va oʻrganish, natijalarni umumlashtirish, takomillashtirishga qaratilgan chora-tadbirlarni ishlab chiqish va qabul qilish; Ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari va idoraviy mansub tashkilotlari faoliyatini tashkil etish va faoliyati natijalari toʻgʻrisida hisobot va axborot materiallari, statistika maʼlumotlari va boshqa maʼlumotlar oʻrganilishini tashkil etish; Ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari va idoraviy mansub tashkilotlari ish rejalarini tahlil qilish, ularning faoliyatini rejalashtirishni takomillashtirishga doir chora-tadbirlarni koʻrish; Ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari va idoraviy mansub tashkilotlaridan tushgan takliflarni koʻrib chiqish; normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini tayyorlashda Ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari va idoraviy mansub tashkilotlari ishtirokini tashkil etish, ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish, oʻrmon xoʻjaligi, gidrometeorologiya sohasidagi qonunchilik hujjatlarini takomillashtirish boʻyicha ulardan tushgan takliflarni koʻrib chiqish. 26. Ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari va idoraviy mansub tashkilotlari Ekologiya qoʻmitasi markaziy apparatining tarkibiy boʻlinmalari bilan quyidagi masalalar yuzasidan hamkorlik qiladi: Ekologiya qoʻmitasi rahbariyati topshiriqlari ijrosi haqida axborot berish; faoliyatning belgilangan sohasida qonun hujjatlarini amalga oshirish boʻyicha faoliyat natijalari toʻgʻrisida Ekologiya qoʻmitasi markaziy apparatiga axborot taqdim etish; ularning faoliyatini tekshirish va oʻrganish natijasida aniqlangan ishdagi kamchiliklarni va qoidabuzarliklarni bartaraf etish natijalari toʻgʻrisida axborot berish; Ekologiya qoʻmitasining markaziy apparatiga oʻz faoliyati natijalari toʻgʻrisidagi hisobotlarni belgilangan tartibda va muddatlarda taqdim etish; Ekologiya qoʻmitasining markaziy apparatiga hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish muammolarini, shu jumladan, aholining dolzarb muammolarini hal qilishga qaratilgan takliflarni yuborish; kompleks ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish sektorlari bilan oʻzaro hamkorlik qilish natijalari toʻgʻrisida axborot berish; vakolatli organlar tomonidan oʻtkazilgan oʻz faoliyatini tekshirish natijalari toʻgʻrisida axborot berish. 27. Ekologiya qoʻmitasi markaziy apparati tarkibiy boʻlinmalari hamda uning hududiy boʻlinmalari va idoraviy mansub tashkilotlarining oʻzaro hamkorligi jarayonida yuzaga keladigan kelishmovchiliklar Raisning topshirigʻiga binoan uning tegishli oʻrinbosarlari tomonidan koʻrib chiqiladi. Agar koʻrib chiqish natijasida kelishmovchiliklar tartibga solinmasa, ular boʻyicha qaror bevosita Rais tomonidan qabul qilinadi. 28. Ekologiya qoʻmitasi oʻziga yuklangan vazifa va funksiyalarni amalga oshirishda boshqa davlat organlari, xoʻjalik birlashmalari, joylardagi davlat hokimiyati organlari va boshqa tashkilotlar bilan oʻzaro hamkorlik qiladi. 29. Ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari oʻz vakolatlari doirasida boshqa davlat organlarining hududiy organlari, xoʻjalik birlashmalari, mahalliy davlat hokimiyati organlari va boshqa tashkilotlar bilan oʻzaro hamkorlik qiladi. 30. Ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari tegishli hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning “yoʻl xaritalari”ni ishlab chiqish va amalga oshirishda kompleks ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish sektorlari bilan yaqindan hamkorlik qiladi. 31. Ekologiya qoʻmitasida Rais (hayʼat raisi), uning oʻrinbosarlari (lavozimi boʻyicha), Ekologiya qoʻmitasining hududiy boshqarmalari rahbarlari, shuningdek, Ekologiya qoʻmitasi markaziy apparati tarkibiy boʻlinmalari rahbarlaridan iborat tarkibda faoliyatining asosiy yoʻnalishlarini muvofiqlashtiruvchi hayʼat tuziladi. Hayʼat aʼzolari soni va tarkibi Rais tomonidan tasdiqlanadi. 32. Hayʼatga quyidagi vazifalar yuklanadi: ushbu Nizomda belgilangan Ekologiya qoʻmitasi faoliyatining asosiy yoʻnalishlarini tayyorlash va amalga oshirish; qonun hujjatlarida, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarorlarida belgilangan vazifalarning oʻz vaqtida va sifatli bajarilishini taʼminlash uchun Ekologiya qoʻmitasi tizimi xodimlari va rahbarlarining shaxsiy javobgarligini oshirish boʻyicha chora-tadbirlarini qabul qilish, tarkibiy, hududiy boshqarmalar hamda idoraviy mansub tashkilotlar rahbarlarining hisobotlarini tizimli asosda eshitishni tashkil etish; Ekologiya qoʻmitasi faoliyati sohasida hududiy va tarmoq dasturlarini amalga oshirish samaradorligini har chorakda va tizimli koʻrib chiqish; joylarda kengaytirilgan hayʼat yigʻilishlarini tashkil etish, Ekologiya qoʻmitasi faoliyati sohasidagi dolzarb masalalarning joylarda muhokama etilishini taʼminlash, shuningdek, yuzaga kelgan muammolarni bartaraf etish yuzasidan tegishli qarorlar ishlab chiqish va qabul qilish; Ekologiya qoʻmitasi markaziy apparati va uning tizimiga lavozimlar nomenklaturasini koʻrib chiqish va tasdiqlash; Ekologiya qoʻmitasi nomenklaturasiga kiritilgan lavozimlarga xodimlarni tanlash va joy-joyiga qoʻyish masalalarini koʻrib chiqish; ijro intizomini mustahkamlash hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti qarorlari va topshiriqlari bilan belgilangan vazifalarning oʻz vaqtida va sifatli bajarilishini taʼminlash uchun Ekologiya qoʻmitasi rahbarlari va xodimlarining shaxsiy masʼuliyatini oshirish. Hayʼat Ekologiya qoʻmitasi vakolatiga kiradigan boshqa masalalarni ham koʻrib chiqish huquqiga ega. 33. Hayʼat majlisiga davlat organlari, xoʻjalik birlashmalari va boshqa tashkilotlarning rahbarlari ularning vakolatiga kiradigan masalalar boʻyicha taklif qilinishi mumkin. 34. Hayʼat majlisda uning aʼzolarining yarmidan koʻpi hozir boʻlsa, vakolatli hisoblanadi. Koʻrib chiqilayotgan masalalar boʻyicha qarorlar oddiy koʻpchilik ovoz bilan qabul qilinadi. 35. Hayʼat qarorlari Raisning buyruqlari bilan amalga oshiriladi. 36. Rais va hayʼat aʼzolari oʻrtasida kelishmovchiliklar yuzaga kelgan taqdirda, Rais yuzaga kelgan kelishmovchiliklar toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga hisobot bergan holda mustaqil ravishda qaror qabul qiladi. Hayʼat aʼzolari ham oʻz fikrlarini Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga yetkazishlari mumkin. 37. Hayʼatning ishlash tartibi Ekologiya qoʻmitasi hayʼati tomonidan tasdiqlanadigan uning reglamenti bilan belgilanadi. 38. Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish, shu jumladan, chiqindilarni qayta ishlash, iqlim oʻzgarishi, oʻrmon xoʻjaligi, kimyo, energetika, sanoat va ishlab chiqarish sohasida ekologik innovatsion texnologiyalar va loyihalarni joriy etish boʻyicha takliflar ishlab chiqish maqsadida Ekologiya qoʻmitasi huzurida Texnologik rivojlanish va innovatsiyalar boʻyicha tarmoq ekspert kengashi (keyingi oʻrinlarda — Tarmoq ekspert kengashi) tuziladi. Tarmoq ekspert kengashiga Rais boshchilik qiladi. 39. Ekologiya qoʻmitasida Jamoatchilik kengashi tashkil qilinadi. Jamoatchilik kengashi tarkibiga ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi sohasidagi mutaxassislar va olimlar, mahalliy davlat hokimiyati organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, shuningdek, ilmiy tashkilotlar, nodavlat notijorat tashkilotlar va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari vakillari kiradi. Jamoatchilik kengashining tarkibi, shuningdek, uning nizomi Rais tomonidan tasdiqlanadi. 40. Ekologiya qoʻmitasi Jamoatchilik kengashining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat: fuqarolar va fuqarolik jamiyati institutlarini ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, iqlim oʻzgarishi, biologik xilma-xillikni saqlash va undan oqilona foydalanish bilan bogʻliq dolzarb masalalarni muhokama qilishga jalb etish, shuningdek, ushbu sohalarda davlat siyosati shakllantirilishi va amalga oshirilishida ishtirok etish; ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish, fuqarolar va fuqarolik jamiyati institutlarining konstitutsiyaviy huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini taʼminlash sohasida davlat siyosatini amalga oshirishga qaratilgan fuqarolik tashabbuslarini ilgari surish va qoʻllab-quvvatlash; Ekologiya qoʻmitasi tomonidan ishlab chiqilgan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarining jamoatchilik ekspertizasini oʻtkazish; ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida tarbiyaviy, maʼnaviy-maʼrifiy ishlarning oʻtkazilishida va oʻsib kelayotgan yosh avlodda tabiat va uning resurslariga ehtiyotkorona munosabatda boʻlish hissini shakllantirishda ishtirok etish; Ekologiya qoʻmitasi va uning mansabdor shaxslari faoliyati ustidan jamoatchilik nazoratini amalga oshirish; atrof-muhitni muhofaza qilish siyosati va fuqarolik jamiyati institutlarining ekologik tashabbuslarini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash sohasidagi ustuvor yoʻnalishlarni belgilashda tavsiyalar ishlab chiqish. 41. Ekologiya qoʻmitasi shuningdek uning vakolatiga kiruvchi dolzarb masalalarni hal etish uchun boshqa maslahat, konsultativ va ekspert organlarini ham tuzishi mumkin. 42. Ekologiya qoʻmitasi faoliyati samaradorligi muntazam ravishda baholanadi. 43. Ekologiya qoʻmitasi samaradorligi va natijadorligiga berilgan baho Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasining tegishli tarkibiy boʻlinmalari tomonidan tasdiqlanadigan Ekologiya qoʻmitasi faoliyati samaradorligi va natijadorligini baholash mezonlari va ish indikatorlariga asoslanadi. 44. Ekologiya qoʻmitasi faoliyatining samaradorligi va natijadorligini baholash natijalariga koʻra quyidagi chora-tadbirlar koʻriladi: Ekologiya qoʻmitasi rahbarlari va xodimlarini ragʻbatlantirish (mukofotlash) yoki intizomiy javobgarlikka tortish; Ekologiya qoʻmitasi faoliyatida aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish va uning faoliyatini yanada takomillashtirish yuzasidan chora-tadbirlar ishlab chiqish. 45. Ekologiya qoʻmitasi va hududiy boshqarmalar faoliyatini moliyalashtirish manbalari quyidagilar hisoblanadi: Davlat budjeti mablagʻlari; Ekologiya qoʻmitasining budjetdan tashqari mablagʻlari; qonunchilik hujjatlariga muvofiq pullik xizmatlar koʻrsatishdan olingan mablagʻlar; vaqtincha boʻsh pul mablagʻlarini tijorat banklaridagi depozitlarga joylashtirishdan olingan daromadlar; qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar. 46. Ekologiya qoʻmitasi markaziy apparatiga 9 ta biriktirilgan (xorijiy maslahatchilarga biriktirilganlarni hisobga olmagan holda), 2 ta maxsus (1 ta yoʻltanlamas, 1 ta mehmonlarni kutib olish uchun), 2 ta navbatchi avtotransport vositasi va 1 ta mikroavtobus limiti ajratilishi nazarda tutiladi. Bunda Ekologiya qoʻmitasiga tegishli xizmat avtotransport vositalariga Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan yillik kilometr masofa limiti tatbiq etilmaydi. 47. Ekologiya qoʻmitasi, uning hududiy boshqarmalari va boʻysunuvchi tashkilotlarni moddiy-texnik taʼminlash xarajatlarini moliyalashtirish, shuningdek, ularning xodimlari mehnatiga haq toʻlash, moddiy ragʻbatlantirish va ijtimoiy himoya qilish Davlat budjeti, budjetdan tashqari jamgʻarmalar va qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga amalga oshiriladi. 48. Ekologiya qoʻmitasi va uning tizimidagi tashkilotlar xodimlariga toʻlanadigan ish haqi qonunchilikda nazarda tutilgan lavozim maoshi, mukofotlar, qoʻshimcha haq, ustamalar va qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa toʻlovlardan iborat boʻladi. 49. Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan: (a) 2026-yil 1-yanvardan boshlab Ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari, 2026-yil 1-iyuldan boshlab Ekologiya qoʻmitasi markaziy apparati boshqaruv va ishlab chiqarish xodimlarining hamda Oʻrmon va yashil hududlarni koʻpaytirish, choʻllanishga qarshi kurashish agentligi markaziy apparati boshqaruv va ishlab chiqarish xodimlarining yagona tarif setkasi boʻyicha mehnatga haq toʻlashning tasdiqlangan razryadlariga muvofiq lavozim maoshini belgilashda tarif koeffitsiyenti — 1,8 baravarga oshirilgan miqdorda; (b) 2026-yil 1-iyuldan boshlab muhofaza etiladigan tabiiy hududlar, “Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar departamenti” davlat muassasasi, “Ekologik monitoring milliy markazi” va “Iqlim oʻzgarishi milliy markazi” davlat muassasasi boshqaruv va ishlab chiqarish xodimlarining yagona tarif setkasi boʻyicha mehnatga haq toʻlashning tasdiqlangan razryadlariga muvofiq lavozim maoshini belgilashda tarif koeffitsiyenti — 1,4 baravarga oshirilgan miqdorda qoʻllaniladi; (v) 2026-yil 1-yanvardan boshlab Ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari, 2026-yil 1-iyuldan boshlab Ekologiya qoʻmitasi markaziy apparati, Oʻrmon va yashil hududlarni koʻpaytirish, choʻllanishga qarshi kurashish agentligi markaziy apparati, muhofaza etiladigan tabiiy hududlar, “Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar departamenti” davlat muassasasi, “Ekologik monitoring milliy markazi” davlat muassasasi va “Iqlim oʻzgarishi milliy markazi” davlat muassasasi xodimlariga koʻp yillik ishlaganlik uchun (ragʻbatlantirish koeffitsiyentini inobatga olgan holda lavozim maoshiga nisbatan koeffitsiyentlarda) har oylik ustama quyidagicha toʻlanadi: 1 yildan 3 yilgacha — 0,3; 3 yildan 5 yilgacha — 0,6; 5 yildan 10 yilgacha — 0,8; 10 yildan 15 yilgacha — 1,0; 15 yildan 20 yilgacha — 1,2; 20 yildan ortiq — 1,5. Koʻp yillik ishlaganlik uchun oylik ustama olish huquqini beruvchi ish staji Rais tomonidan tasdiqlangan tartibga koʻra hisoblanadi; (g) 2026-yil 1-iyuldan boshlab Ekologiya qoʻmitasi faoliyati samaradorligini oshirish maqsadida uning xodimlariga maxsus unvonlar uchun ustama toʻlanadi. 50. Ekologiya qoʻmitasi tomonidan belgilangan tartibda uy-joy bilan taʼminlanmagan xodimlarga amaldagi sarf-xarajatlar doirasida uy-joyni ijaraga berish shartnomasiga muvofiq uy-joylarni ijaraga olganlik (ijarada turganlik) uchun ijara toʻlovining 50 foizi miqdorida har oylik kompensatsiya toʻlovlari qoplab berilishi mumkin. 51. Ekologiya qoʻmitasi markaziy apparati, “Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar departamenti” davlat muassasasi, “Ekologik monitoring milliy markazi” davlat muassasasi va “Iqlim oʻzgarishi milliy markazi” davlat muassasasi xodimlarining yagona tarif setkasi razryadlari Vazirlar Mahkamasining 1996-yil 12-apreldagi “Davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari, sud organlari va notarial idoralar xodimlari mehnatiga haq toʻlashning tarif setkasini joriy etish toʻgʻrisida”gi 147-son qarorining 3-ilovasi hamda Ekologiya qoʻmitasi hududiy boʻlinmalari xodimlariga mazkur qarorning 9-ilovasida nazarda tutilgan miqdorlarda belgilanadi. 52. Ekologiya qoʻmitasi markaziy apparati, hududiy boʻlinmalar va tizim tashkilotlari rahbar va xodimlariga Ekologiya qoʻmitasining budjetdan tashqari Ekologiya jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan qonunchilikda belgilangan bayram kunlarida va boshqa muhim sanalarda mukofotlash, shuningdek, ustama, ragʻbatlantirish va qoʻshimcha haq, mukofotlar, ish haqiga boshqa toʻlovlar va Kasaba uyushmasi qoʻmitasi bilan kelishuvga koʻra boshqa toʻlovlar hamda ularning miqdori Ekologiya qoʻmitasi Raisi tomonidan tasdiqlanadigan tartibga asosan amalga oshiriladi. 53. Rais va uning oʻrinbosarlari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga Ekologiya qoʻmitasi faoliyati toʻgʻrisida muntazam ravishda hisobot beradi. 54. Ekologiya qoʻmitasini qayta tashkil etish va tugatish qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasining (keyingi oʻrinlarda — Ekologiya qoʻmitasi) Davlat ekologik nazorat inspeksiyasi (Ekopolitsiya) (keyingi oʻrinlarda — Ekopolitsiya) maqomi, asosiy vazifalari, funksiyalari, huquq va majburiyatlari hamda faoliyatini tashkil etish tartibini belgilaydi. 2. Ekopolitsiya Ekologiya qoʻmitasining tarkibiy boʻlinmasi hisoblanadi va bevosita Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi raisiga (keyingi oʻrinlarda — Rais) boʻysunadi. 3. Ekopolitsiya oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmon, qaror va farmoyishlariga, shuningdek, ushbu Nizomga va boshqa qonun hujjatlariga amal qiladi. 4. Ekopolitsiya oʻz faoliyatini Ekologiya qoʻmitasining boshqa tarkibiy boʻlinmalari va uning hududiy boʻlinmalari hamda tashkilotlari bilan hamkorlikda, shuningdek, davlat boshqaruvi organlari, xoʻjalik birlashmalari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, boshqa tashkilotlar va ularning mansabdor shaxslari, shuningdek, jismoniy shaxslar bilan hamkorlikda qonunchilik hujjatlari talablaridan kelib chiqqan holda amalga oshiradi. 5. Ekopolitsiya faoliyatining asosiy yoʻnalishi — ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunchilikka rioya etilishi ustidan davlat ekologik nazoratini oʻrnatish hisoblanadi. Ekopolitsiya ekologik xavfsizlikni taʼminlash va bu boradagi huquqbuzarliklar profilaktikasi sohasida huquqni muhofaza qilishga doir ayrim vazifalarga ega boʻlgan maxsus davlat tuzilmasi hisoblanadi. 6. Ekopolitsiya tuzilmasi va uning shtat birligi Raisning tegishli buyrugʻi bilan tasdiqlanadi. 7. Ekopolitsiyaning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat: ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi qonunchilik talablari buzilishining oldini olish, uni aniqlash va unga chek qoʻyish boʻyicha taʼsirchan choralarni qoʻllash; atrof-muhit holatini kuzatib borish, atrof-muhitning ifloslanishiga, tabiiy resurslardan nooqilona foydalanilishiga olib kelishi, fuqarolarning hayoti va sogʻligʻiga tahdid solishi mumkin boʻlgan vaziyatlarni aniqlash; amalga oshirilayotgan xoʻjalik faoliyati va boshqa faoliyatning tabiatni muhofaza qilish standartlari, normalari, qoidalari va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar talablariga muvofiqligini nazorat qilish va qonuniy choralar koʻrish; yuridik va jismoniy shaxslarning tabiatni muhofaza qilish hamda tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi huquqlari va qonuniy manfaatlariga rioya etilishini, ular tomonidan majburiyatlar bajarilishini taʼminlash; oʻrmonlardan oqilona foydalanish ustidan nazoratni oʻrnatish, tabiatni muhofaza qilish sohasidagi munosabatlarni tartibga solish, oʻrmonlarning yer ustida va aviatsiya yordamida qoʻriqlanishini tashkil etishni nazorat qilish; oʻrmon daraxtlarini oʻzboshimchalik bilan kesish, oʻgʻirlash, yoʻq qilish va oʻrmon toʻgʻrisidagi qonunchilikning boshqa buzilishlarini oldini olish, shuningdek, oʻrmon fondi yerlarini muhofaza qilish; yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan daraxtlarni kesish va yogʻoch sotishga oid qoidalar bajarilishi, shuningdek, pichan oʻrish, mol boqish va oʻrmondan foydalanishning boshqa qoidalariga rioya etilishini nazorat qilish; oʻrmon fondi hududida ov qilish qoidalari, normalari va muddatlariga rioya etilishini taʼminlash ustidan nazorat qilish; Oʻrmon xoʻjaligi tizimini rivojlantirish konsepsiyasi asosida belgilab berilgan topshiriqlar, prognoz koʻrsatkichlar, parametrlar hamda tasdiqlangan “yoʻl xaritasi” yuzasidan amalga oshirilgan ishlar ijrosini oʻrganish; oʻrmon fondi yerlari, ijaraga berilgan oʻrmon fondi uchastkalarini hisobga olish, ularning maʼlumotlar bazasini shakllantirish, reyestrini yuritish hamda ijaraga berilgan oʻrmon fondi uchastkalarining ijara toʻlovi, penya, jarimalarning oʻz vaqtida toʻliq tushirilishi ustidan nazorat qilish; “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida amalga oshirilgan ishlarning haqqoniyligi va natijadorligini nazorat qilish; respublikaning tuman va shaharlarida atrof tabiiy muhit davlat ekologik monitoringi tizimi natijalaridan foydalangan holda, tabiatni muhofaza qilish sohasidagi qonunbuzilishi holatlarini aniqlash va qonuniy choralar koʻrish; atrof-muhitni muhofaza qilish faoliyatining samaradorligini oshirish hamda fuqarolar, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlar hamda ommaviy axborot vositalari bilan jamoatchilik ekologik nazoratini amalga oshirishda hamkorlik qilish. 8. Ekopolitsiya oʻziga yuklatilgan vazifalardan kelib chiqib quyidagi funksiyalarni bajaradi: (a) ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi qonunchilik talablari buzilishining oldini olish, uni aniqlash va unga chek qoʻyish boʻyicha taʼsirchan choralarni qoʻllash sohasida: davlat boshqaruvi organlari, xoʻjalik birlashmalari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, boshqa tashkilotlar va ularning mansabdor shaxslari, shuningdek, jismoniy shaxslarning moliyaviy faoliyatiga aralashmasdan davlat ekologik nazoratini amalga oshiradi; ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish bilan bogʻliq huquqbuzarliklarni aniqlash boʻyicha tezkor tadbirlarni (reydlarni) tashkil etadi; yer, yer osti boyliklari, suv, oʻrmonlar, muhofaza qilinadigan tabiiy hududlar, hayvonot va oʻsimlik dunyosi, atmosfera havosini muhofaza qilish hamda ulardan foydalanish sohasidagi qonunchilikka rioya etilishi yuzasidan davlat ekologik nazoratini amalga oshiradi; chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi qonunchilikka rioya etilishi yuzasidan davlat nazoratini amalga oshirish, mahalliy davlat hokimiyati organlari bilan yaqin hamkorlikda maishiy chiqindilarni yigʻish, tashish, utilizatsiya qilish, qayta ishlash va koʻmish borasidagi amaliy tizimni samarali tashkil etadi; litsenziyalash toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari, ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida ruxsat beruvchi xarakterdagi hujjatlarni bajarish shartlari ustidan davlat nazoratini taʼminlaydi; keng tarqalgan foydali qazilmalarni qazib olish qoidalari ustidan davlat ekologik nazoratini amalga oshiradi; atrof-muhitni ifloslantirish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanmaslik holatlari boʻyicha geologik-marksheyderlik oʻlchovlarini amalga oshiradi; maʼmuriy huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi ishlarni oʻz vakolatlari doirasida belgilangan tartibda koʻrib chiqadi, mansabdor shaxslar va fuqarolarga jarima solish, shuningdek, ushbu maʼmuriy huquqbuzarliklar natijasida atrof-muhit va tabiiy resurslarga yetkazilgan zararni qonun hujjatlarida belgilangan tartibda qoplash choralarini koʻradi; atrof-muhitga zararli taʼsir koʻrsatuvchi tashkilotlar, inshootlar va boshqa obyektlar faoliyatini cheklash, toʻxtatib turish, tugatish va (yoki) qayta ixtisoslashtirish, shuningdek, jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan atrof-muhitga, fuqarolarning hayoti va sogʻligʻiga yetkazilgan zararni qoplash toʻgʻrisida sudlarga ariza va daʼvolar kiritadi; ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi qonun hujjatlari buzilganligi aniqlangan hollarda aybdor shaxslarga nisbatan jinoiy javobgarlik toʻgʻrisidagi masalani koʻrib chiqish uchun toʻplangan materiallarni belgilangan tartibda huquqni muhofaza qilish organlariga yuboradi; ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida davlat ekologik nazoratini amalga oshirish samaradorligini oshirish masalalarida normativ-huquqiy hujjatlarni takomillashtirish boʻyicha takliflar kiritadi; (b) atrof-muhit holatini kuzatib borish, atrof-muhitning ifloslanishiga, tabiiy resurslardan nooqilona foydalanilishiga olib kelishi, fuqarolarning hayoti va sogʻligʻiga tahdid solishi mumkin boʻlgan vaziyatlarni aniqlash sohasida: atrof-muhit holatini kuzatish, atrof-muhitning ifloslanishiga olib kelishi, tabiiy resurslardan oqilona foydalanmaslik, fuqarolarning hayoti va sogʻligʻiga tahdid solishi mumkin boʻlgan vaziyatlarni aniqlaydi; korxonalar, tashkilotlar, inshootlar va boshqa obyektlar faoliyatini favqulodda vaziyatlar, epidemiyalar hamda aholining hayoti va sogʻligʻiga atrof tabiiy muhitning normativdan ortiq darajada ifloslanishi bilan bogʻliq xavf yuzaga kelishining oldini olish maqsadida oʻn ish kunidan ortiq boʻlmagan muddatga cheklash, toʻxtatib turish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi; atrof-muhitga zararli taʼsir koʻrsatayotgan korxonalar, tashkilotlar, inshootlar va boshqa obyektlar faoliyatini cheklash, toʻxtatib turish, tugatish va (yoki) qayta ixtisoslashtirish toʻgʻrisida, shuningdek, atrof-muhitga, fuqarolarning hayoti va sogʻligʻiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash haqida sudga ariza bilan murojaat qiladi; (v) amalga oshirilayotgan xoʻjalik faoliyati va boshqa faoliyatning tabiatni muhofaza qilish standartlari, normalari, qoidalari va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar talablariga muvofiqligini nazorat qilish va qonuniy choralar koʻrish sohasida: yangi va rekonstruksiya qilingan korxonalarni, shuningdek, boshqa obyektlarni joylashtirish, loyihalashtirish, qurish va foydalanishga topshirishda oʻrnatilgan ekologik talablarga rioya etilishini nazorat qiladi; atrof tabiiy muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish boʻyicha nazarda tutilayotgan tadbirlarning yetarliligi va asosliligini aniqlaydi; qonun hujjatlariga rioya etish masalalari boʻyicha tadbirkorlik subyektlari faoliyatida “Xavfni tahlil qilish” tizimi boʻyicha kelishilgan, xabardor etgan holda tekshirishlar oʻtkazadi; davlat ekologik ekspertizasi xulosalari talablariga rioya etilishi ustidan davlat nazoratini amalga oshiradi; davlat ekologik ekspertizasining ijobiy xulosasini olmagan obyektlarga nisbatan moliyalashtirish, kreditlash va boshqa moliyaviy operatsiyalarni toʻxtatib turish (toʻxtatish) toʻgʻrisida taqdimnomalar kiritadi; (g) yuridik va jismoniy shaxslarning tabiatni muhofaza qilish hamda tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi huquqlari va qonuniy manfaatlariga rioya etilishini, ular tomonidan majburiyatlar bajarilishini taʼminlash sohasida: yuridik va jismoniy shaxslarga ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi qonun hujjatlari talablarining buzilishini bartaraf etish toʻgʻrisida bajarilishi majburiy boʻlgan koʻrsatmalar beradi; (d) oʻrmonlardan oqilona foydalanish ustidan nazoratni oʻrnatish, tabiatni muhofaza qilish sohasidagi munosabatlarni tartibga solish, oʻrmonlarning yer ustida va aviatsiya yordamida qoʻriqlanishini tashkil etishni nazorat qilish sohasida: oʻrmonlarni muhofaza qilish, himoya qilish, koʻpaytirish, takroriy koʻpaytirish, qayta tiklash, ularning mahsuldorligini oshirish va ulardan foydalanish sohasida davlat ekologik nazoratini amalga oshiradi; (j) oʻrmon daraxtlarini oʻzboshimchalik bilan kesish, oʻgʻirlash, yoʻq qilish va oʻrmon toʻgʻrisidagi qonunchilikning boshqa buzilishlarining oldini olish, shuningdek, oʻrmon fondi yerlarini muhofaza qilish: oʻrmon fondi yerlarida pichanzorlar va yaylovlarni shikastlantirish, oʻzboshimchalik bilan pichan oʻrish, drenaj tizimlarini va yoʻllarni yoʻq qilish yoki shikastlantirish, kesiladigan oʻrmon fondidan foydalanish, yogʻoch tayyorlash va tashib olib ketish tartibini, shuningdek, oʻrmon kesish chiptasi (orderi)da yoki oʻrmon chiptasida belgilangan boshqa talablarni buzish bilan bogʻliq holatlarning oldini oladi; (z) yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan daraxtlarni kesish va yogʻoch sotishga oid qoidalar bajarilishi, shuningdek, pichan oʻrish, mol boqish va oʻrmondan foydalanishning boshqa qoidalariga rioya etilishini nazorat qilish sohasida: yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan daraxtlarni kesish va yogʻoch sotishga oid qoidalar bajarilishi, shuningdek, pichan oʻrish, mol boqish va oʻrmondan foydalanishning boshqa qoidalariga rioya etilishini nazorat qiladi va qonunbuzilish holatlari yuzasidan belgilangan tartibda chora koʻradi; gʻayriqonuniy ravishda kesilgan yoki yoʻq qilingan daraxtlar va butalar oʻrniga daraxt va buta koʻchatlari ekilishi hamda parvarish qilinishi ustidan nazorat qiladi; (i) oʻrmon fondi hududida ov qilish qoidalari, normalari va muddatlariga rioya etilishini taʼminlash ustidan nazorat qilish sohasida: oʻrmon uchun foydali faunani yoʻq qilib yuborish, oʻrmon fondi hududida ov qilish qoidalari, normalari va muddatlari, shuningdek, ov qilish va baliq ovlash qoidalariga rioya etilishini nazorat qiladi; oʻrmon resurslarini, qimmatbaho tabiiy landshaftlarni, shuningdek, oʻrmonlarning ekologik (tuproqni muhofaza qilish, suvni muhofaza qilish, oʻsimlik va hayvonot dunyosini va boshqa tabiiy resurslarni muhofaza qilish, himoya, sanitariya-gigiyena, sogʻlomlashtirish, rekreatsiya) funksiyalari saqlanishi boʻyicha nazorat tadbirlarini amalga oshiradi; (k) Oʻrmon xoʻjaligi tizimini rivojlantirish konsepsiyasi asosida belgilab berilgan topshiriqlar, prognoz koʻrsatkichlar, parametrlar hamda tasdiqlangan “yoʻl xaritasi” yuzasidan amalga oshirilgan ishlar ijrosini oʻrganish sohasida: Oʻrmon xoʻjaligi tizimini rivojlantirish konsepsiyasi asosida belgilab berilgan topshiriqlar, prognoz koʻrsatkichlar, parametrlar hamda tasdiqlangan “yoʻl xaritasi” yuzasidan amalga oshirilgan ishlar ijrosini oʻrganadi; (l) oʻrmon fondi yerlari, ijaraga berilgan oʻrmon fondi uchastkalarini hisobga olish, ularning maʼlumotlar bazasini shakllantirish, reyestrini yuritish hamda ijaraga berilgan oʻrmon fondi uchastkalarining ijara toʻlovi, penya, jarimalarning oʻz vaqtida toʻliq tushirilishi ustidan nazorat qilish sohasida: oʻrmon fondi yerlari, ijaraga berilgan oʻrmon fondi uchastkalarini hisobga olish, ularning maʼlumotlar bazasini shakllantirish, reyestrini yuritish hamda ijaraga berilgan oʻrmon fondi uchastkalarining ijara toʻlovi, penya, jarimalarning oʻz vaqtida toʻliq tushirilishi ustidan nazorat qiladi; (m) “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida amalga oshirilgan ishlarning haqqoniyligi va natijadorligini nazorat qilish sohasida: “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida amalga oshirilgan ishlarning haqqoniyligi va natijadorligini nazorat qiladi; “Yashil makon” platformasiga kiritilgan axborotning ishonchliligini har tomonlama oʻrganadi, huquqbuzarliklar aniqlangan taqdirda belgilangan tartibda choralar koʻradi; (n) respublikaning tuman va shaharlarida atrof tabiiy muhit davlat ekologik monitoringi tizimi natijalaridan foydalangan holda, tabiatni muhofaza qilish sohasidagi qonunbuzilishi holatlarini aniqlash va qonuniy choralar koʻrish sohasida: atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasida huquqbuzarlik sodir etgan shaxslarning hisobini yuritadi, maʼlumotlarni tahlil qiladi; (o) atrof-muhitni muhofaza qilish faoliyatining samaradorligini oshirish hamda fuqarolar, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlar hamda ommaviy axborot vositalari bilan jamoatchilik ekologik nazoratini amalga oshirishda hamkorlik qilish sohasida: ekologik nazoratni amalga oshirish sohasida jamoatchilik ekologiya nazoratchilari bilan oʻzaro hamkorlik qiladi; fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va nodavlat notijorat tashkilotlarga jamoatchilik ekologik nazoratini amalga oshirishda koʻmaklashadi; jismoniy va yuridik shaxslarning ekologik nazorat sohasi bilan bogʻliq murojaatlarini koʻrib chiqadi; atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va chiqindilar bilan bogʻliq faoliyat sohasidagi huquqbuzarliklar masalalari boʻyicha seminarlar, uchrashuvlar, davra suhbatlari, tushuntirishlar oʻtkazadi. 9. Ekopolitsiya oʻziga yuklatilgan vazifa va funksiyalardan kelib chiqqan holda quyidagi huquqlarga ega: atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi davlat ekologik nazorati masalalari boʻyicha ijro etuvchi hokimiyat organlari, xoʻjalik birlashmalari, boshqa tashkilotlarga soʻrovnomalar yuborish; davlat organlari va boshqa organlar, tashkilotlar va ularning mansabdor shaxslaridan nazorat funksiyalarini bajarish uchun zarur hujjatlar, izohlar, axborot, statistik maʼlumotlar va maʼlumotnomalar olish; ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish organlari yurituvidagi ishlar va materiallar boʻyicha fuqarolarni, mansabdor shaxslarni ekologiya organlariga chaqirtirish, ulardan zarur maʼlumotlar, hujjatlarni va ularning koʻchirma nusxalarini olish; davlat ekologik nazoratini oʻrnatish sohasida aniqlangan qonun hujjatlari buzilishlari holatlari, shuningdek, ularning sodir etilishiga imkon yaratgan sabablar va sharoitlar boʻyicha fuqarolar va mansabdor shaxslardan tushuntirish xatlarini talab qilish va olish; maʼmuriy huquqbuzarliklar sodir etgan shaxslarni qonunchilikda belgilangan tartibda ushlab turish va ichki ishlar organlariga olib borish; qonunchilikda nazarda tutilgan hollarda ushlab turish sababi bartaraf etilgunga va maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisidagi ish koʻrilgunga qadar transport vositalarini ushlab turish va koʻrikdan oʻtkazish; vakolatli organlarning tegishli maʼlumotlar bazalari, davlat axborot tizimlari va resurslaridan belgilangan tartibda foydalanish; qonunosti hujjatlarida belgilangan tartibda tasdiqlangan yagona namunadagi formali kiyim-bosh kiyish, maxsus unvonlar va farqlovchi belgilarga ega boʻlish; xizmat vazifalarini bajarish jarayonida formali kiyim-bosh kiyish, shaxsiy biriktirilgan xizmat qurolini va maxsus vositalarni olib yurish, saqlash, shuningdek, qonun hujjatlarida belgilangan holatlarda va tartibda jismoniy kuchni, maxsus vositalar va xizmat qurolini ishlatish; hayvonot dunyosi obyektlaridan foydalanish huquqini beruvchi hujjatlarni tekshirish, transport, suzish vositalarini maʼmuriy toʻxtatib turish, buyumlar, transport vositalari va kemalar, ov va baliqchilik vositalari, terib va yigʻib olingan yovvoyi oʻsimliklarni, ovlangan va tayyorlab qoʻyilgan mahsulotlarni va boshqa buyumlarni koʻzdan kechirish; muhofaza etiladigan tabiiy hududlar, ovchilik, oʻrmon ovchiligi va baliqchilik xoʻjaliklarining kordonlari, binolari, omborxonalari hamda oʻrmon nazoratchilari va malakali ovchilarning (yegerlarning) boshqa inshootlarini belgilangan tartibda koʻzdan kechirish; noqonuniy terilgan va ovlangan mahsulotlarni olib qoʻyish va belgilangan tartibda tayyorlash, qayta ishlab chiqarish va savdo-sotiq bilan shugʻullanuvchi tashkilotlarga shartnomaviy narxlarda, “Mehribonlik” uylariga, “Gʻamxoʻrlik” markazlariga, Ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash markazlariga, internat, maktablar va shifoxonalarga, Ijtimoiy reyestrga kiritilgan oilalarga bepul topshirish; huquqbuzarlikni sodir etish vositalari hisoblangan asbob, qurol, oʻq-dorilar hamda ovchilik va baliqchilikning boshqa buyumlarini belgilangan tartibda olib qoʻyish; Ekopolitsiyaga yuklatilgan vazifalar va funksiyalar doirasida Ekologiya qoʻmitasining tarkibiy boʻlinmalari va tashkilotlariga koʻrsatmalar va topshiriqlar berish; Ekopolitsiya qonun hujjatlari va mazkur nizomga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin. 10. Ekopolitsiyaning mansabdor shaxslari quyidagilarga majburdir: ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasiga oid qonun hujjatlari buzilishlarining oldini olish, aniqlash hamda bartaraf qilish boʻyicha vazifalar va funksiyalarni oʻz vaqtida va toʻliq darajada bajarish; davlat sirini, qonun bilan himoya qilinadigan maʼlumotlarni sir saqlash; korrupsiya va manfaatlar toʻqnashuviga yoʻl qoʻymaslik; qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa majburiyatlarni bajarish. 11. Ekopolitsiyaning mansabdor shaxslari xizmat vazifalarini bajarishda davlat hokimiyati vakili hisoblanadi va davlatning himoyasi ostida boʻladi. Ekopolitsiya xodimlariga xizmat vazifalarini bajarishga toʻsqinlik qiluvchi har qaysi shakldagi har qanday taʼsir koʻrsatish yoxud ular faoliyatiga aralashish, hujjatlar yoki maʼlumotlarni taqdim qilmaslik taqiqlanadi. 12. Ekopolitsiya xodimlari uchun moʻljallangan xizmat quroli va unga oʻq-dorilar turlari, turkumlari (modellari), miqdori, maxsus vositalar, shuningdek, ularni xarid qilish, saqlash, tashish, topshirish, qabul qilib olish va hisobga qoʻyish tartibi Ichki ishlar vazirligi bilan kelishgan holda Ekologiya qoʻmitasi tomonidan belgilanadi. 13. Ekologiya qoʻmitasi Raisi bir vaqtning oʻzida Ekopolitsiya boshligʻi hisoblanadi. Ekologiya qoʻmitasi Raisi oʻrinbosari bir vaqtda Ekopolitsiya boshligʻining oʻrinbosari hisoblanadi va Ekopolitsiyaning tezkor shtabiga rahbarlik qiladi. Ekopolitsiyaga uning hududiy boʻlinmalarini maʼmuriy-hududiy birliklar chegaralarini hisobga olmagan holda tabiiy ekologik hududlar chegaralari doirasida tashkil etishga ruxsat etiladi. 14. Ekopolitsiya boshligʻi: Ekopolitsiya faoliyatiga umumiy rahbarlik qiladi va Ekopolitsiyaga yuklatilgan vazifa hamda funksiyalar bajarilishi uchun shaxsan javob beradi; Ekopolitsiya xodimlarini belgilangan tartibda lavozimga tayinlash va lavozimidan ozod etish, Ekopolitsiya tuzilmasini belgilangan umumiy shtatlar soni doirasida oʻzgartirish, Ekopolitsiya va hududiy Ekopolitsiyalar xodimlarini ragʻbatlantirish va intizomiy javobgarlikka tortish; vakolatlari doirasida Ekopolitsiyaning faoliyatini tashkil etish masalalariga doir Ekopolitsiyaning barcha xodimlariga, shuningdek, hududiy Ekopolitsiyalar uchun bajarilishi majburiy boʻlgan koʻrsatma va topshiriqlar beradi; Ekopolitsiya xodimlari oʻrtasida vazifalarni taqsimlaydi hamda ularning faoliyatini tashkil qiladi; Ekopolitsiyaning hududiy boʻlinmalari boshliqlarining hisobotlarini eshitadi; Ekopolitsiya faoliyatiga taalluqli masalalar boʻyicha tezkor yigʻilishlar oʻtkazadi; Ekopolitsiya boshligʻi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshiradi. 15. Ekopolitsiya boshligʻi oʻrinbosarlari oʻziga biriktirilgan masalalar yuzasidan quyidagi vazifalarni bajaradi: hududiy Ekopolitsiyalar tomonidan ularga yuklatilgan vazifalarning bajarilishini soʻzsiz taʼminlash choralarini koʻrish, ularning hisobotlarini tizimli ravishda eshitish hamda qayd etilgan koʻrsatkichlarga erishish borasida ularning shaxsiy masʼuliyatini oshiradi; atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanishga doir qonun hujjatlari ijrosini taʼminlash, ijro intizomini mustahkamlash boʻyicha kompleks amaliy chora-tadbirlarni amalga oshirish, shuningdek, topshiriqlarning oʻz vaqtida va sifatli bajarilishini nazorat qiladi; Ekopolitsiya boshligʻining topshiriqlari va koʻrsatmalari oʻz vaqtida hamda sifatli bajarilishini taʼminlaydi; qonun hujjatlarida belgilangan muddatlarda va tartibda jismoniy va yuridik shaxslarni qabul qiladi; Ekopolitsiya boshligʻiga Ekopolitsiya faoliyatining samaradorligi va sifatini oshirish boʻyicha takliflar kiritadi; Ekopolitsiya boshligʻi oʻrinbosari qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshiradi. 16. Ekopolitsiya oʻziga yuklatilgan vazifalar va funksiyalarni joylarga chiqqan holda oʻzi tomonidan yoki bevosita Ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari va hududiy Ekopolitsiyalari orqali hal qiladi hamda oʻz faoliyati yoʻnalishlari boʻyicha quyidagicha hamkorlik qiladi: koʻrsatmalar beradi va ularning bajarilishini nazorat qiladi; Ekopolitsiyaning bevosita faoliyati masalalari boʻyicha soʻrovnomalar yuboradi va ularning bajarilish jarayonini nazorat qiladi; faoliyatini tekshiradi va oʻrganadi, davlat ekologik nazorati sohasidagi ish amaliyotini umumlashtirish, ushbu yoʻnalishni yanada takomillashtirish boʻyicha chora-tadbirlarni ishlab chiqadi; ekologik nazorat sohasida ish rejalarini tahlil qiladi, oʻz faoliyatini vakolatlar doirasida rejalashtirishni takomillashtirish choralarini koʻradi; hududiy Ekopolitsiyalardan davlat ekologik nazorati mexanizmlarini takomillashtirish boʻyicha kelgan takliflarni koʻrib chiqadi; hududiy Ekopolitsiyalardan hisobotlarini oladi va ularni umumlashtiradi; normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini tayyorlashda hududiy boʻlinmalar va quyi tashkilotlar ishtirokini tashkil etadi, ulardan ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi qonun hujjatlarini takomillashtirish boʻyicha kelgan takliflarni koʻrib chiqadi. 17. Quyidagilar Ekopolitsiya faoliyatini moliyalashtirish manbalari hisoblanadi: Davlat budjeti mablagʻlari; Ekologiya qoʻmitasining budjetdan tashqari mablagʻlari; jismoniy va yuridik shaxslarning homiylik xayriyalari; qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar. 18. Ekopolitsiya xodimlari ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi qonunbuzilish holatlari yuzasidan qoʻllanilgan jarima hamda atrof-muhit va tabiiy resurslarga yetkazilgan zarar summasi hisobidan belgilangan tartibda pul mukofoti bilan ragʻbatlantiriladi. Ekopolitsiya xodimlariga Ekologiya qoʻmitasi raisining buyrugʻi bilan boshqa ragʻbatlantirish choralari ham belgilanishi mumkin. 19. Ekopolitsiya xodimlari birinchi marotaba ishga qabul qilinayotganda ekologiya organlari xodimlarining qasamyodini qabul qiladi. 20. Qasamyod yakka tartibda qabul qilinadi. Qasamyod qabul qiluvchi shaxs qasamyod matnini ovoz chiqarib oʻqiydi va unga imzo chekadi. Imzolangan qasamyod matni varagʻi xodimning shaxsiy hujjatlari yigʻmajildida saqlanadi. Qasamyod qilish matni Ekologiya qoʻmitasining buyrugʻi bilan tasdiqlanadi. 21. Ushbu Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar. 1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi (keyingi oʻrinlarda — Ekologiya qoʻmitasi) tizimidagi davlat ekologiya inspektori maqomiga ega boʻlgan xodimlar (keyingi oʻrinlarda — davlat inspektorlari)ga maxsus unvonlar berish tartibini belgilaydi. 2. Ekologiya qoʻmitasi tizimidagi davlat inspektoriga xizmat majburiyatlariga munosabati, malaka oshirish kurslarini oʻtaganligi, oʻtagan xizmat yillari va egallagan lavozimini inobatga olgan holda yakka tartibda quyidagi maxsus unvonlar beriladi: I, II, III darajali davlat ekologiya maslahatchilari; I, II, III darajali ekologiya maslahatchilari; I, II, III darajali ekologlar. 3. Davlat inspektorlari kasb boʻyicha xizmatga layoqatini baholash uchun har uch yilda kamida bir marta attestatsiyadan oʻtkaziladi. Navbatdan tashqari attestatsiyalar Ekologiya qoʻmitasi raisi buyrugʻiga binoan oʻtkaziladi. Davlat inspektorlarini attestatsiyadan oʻtkazish tartibi Ekologiya qoʻmitasi raisi tomonidan tasdiqlanadigan mansabdor shaxslarni attestatsiyadan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq belgilanadi. 4. Davlat inspektori lavozimiga oʻzining kasb malakasi, ishchanlik, shaxsiy va maʼnaviy-axloqiy sifatlariga, maʼlumoti darajasiga va salomatligiga koʻra ekologik nazorat sohasida ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi organlariga yuklatilgan vazifalarning bajarilishini taʼminlashga qodir boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari tayinlanadilar. 5. Quyidagi shaxslar davlat inspektori lavozimiga tayinlanmaydi: Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi boʻlmagan; jinoyat sodir etganligi uchun ilgari sudlangan fuqarolar ularga nisbatan jazo qoʻllanganligidan, sudlanganlik holati tugallanganligidan yoki olib tashlanganligidan va amnistiya akti qoʻllanganligidan qatʼi nazar (ehtiyotsizlik orqasida, shu jumladan, mansab mavqeyini suiisteʼmol qilish bilan bogʻliq boʻlmagan jinoyat sodir etganligi uchun sudlangan fuqarolar bundan mustasno); belgilangan tartibda huquqiy layoqatsiz yoki huquqiy layoqati cheklangan deb eʼtirof etilgan; mehnat toʻgʻrisidagi qonun hujjatlariga muvofiq ilgari ish beruvchining tashabbusi bilan ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi organlaridan boʻshatilgan (Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat kodeksining 161-moddasi ikkinchi qismining 1 va 2-bandlari boʻyicha ishdan boʻshatilgan holatlar bundan mustasno), shuningdek, boshqa organ va tashkilotlardan obroʻsini toʻkadigan xatti-harakat sodir etganlik uchun boʻshatilgan shaxslar. 6. Davlat inspektorlari Ekologiya qoʻmitasining ichki mehnat tartibi qoidalariga, shuningdek, qoʻmita tomonidan tasdiqlangan formali kiyim-bosh kiyib yurish qoidalariga rioya etishga majburdirlar. 7. Davlat inspektorlariga: oʻrindoshlik boʻyicha ishlash (ilmiy, oʻqituvchilik va ijodiy faoliyat bilan shugʻullanish bundan mustasno); ish tashlashlar, siyosiy manifestatsiyalar va yurishlarni tashkil etish va ularda qatnashish; xizmat vazifalarini bajarish chogʻida spirtli ichimliklar va narkotik moddalar isteʼmol qilish; ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi organlari shaʼniga dogʻ tushirish; xizmat axborotlaridan lavozim vazifalari bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlarda foydalanish taqiqlanadi. 8. Quyidagi davlat inspektorlarining toifalari Ekologiya qoʻmitasi nomidan davlat ekologik nazoratini amalga oshirish, ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi huquqbuzarliklar uchun vakolat doirasida qonuniy chora koʻrish, maʼmuriy huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrib chiqish va jarima solish tariqasida maʼmuriy jazo chorasini qoʻllashga haqlidir: Ekologiya qoʻmitasi raisi — Ekologiya qoʻmitasining Davlat bosh ekologiya inspektori; Ekologiya qoʻmitasi raisining oʻrinbosarlari, Ekopolitsiya boshligʻi oʻrinbosarlari — Ekologiya qoʻmitasining nazorat qilish yoʻnalishlari boʻyicha davlat bosh ekologiya inspektorlari; Ekologiya qoʻmitasining markaziy apparati departament, boshqarma boshliqlari, Ekopolitsiya tarkibiy boʻlinmalari boshliqlari, shuningdek, “Ekologik monitoring milliy markazi” davlat muassasasi direktori — Ekologiya qoʻmitasining nazorat qilish yoʻnalishlari boʻyicha oʻrinbosarlari, davlat katta ekologiya inspektorlari; Ekologiya qoʻmitasining markaziy apparati departament, boshqarma boshliqlari oʻrinbosarlari, boʻlim boshliqlari, Ekopolitsiya bosh mutaxassislari, shuningdek, “Ekologik monitoring milliy markazi” davlat muassasasi direktor oʻrinbosari — davlat katta ekologiya inspektorlari; Ekologiya qoʻmitasining markaziy apparat bosh mutaxassislari — davlat katta ekologiya inspektorlari; Ekologiya qoʻmitasining markaziy apparati yetakchi mutaxassislari va mutaxassislari, shuningdek, “Ekologik monitoring milliy markazi” davlat muassasasi bosh va yetakchi mutaxassislari — davlat ekologiya inspektorlari; Ekologiya qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmalari boshliqlari — Ekologiya qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmalarining davlat bosh ekologiya inspektorlari; Ekologiya qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmalari boshliqlarining oʻrinbosarlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar Ekopolitsiya boshliqlari — Ekologiya qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmalari nazorat qilish yoʻnalishlari boʻyicha davlat bosh ekologiya inspektorlari; Ekologiya qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmalarining boʻlim va shoʻba boshliqlari, tuman va shahar ekologiya boʻlimlari boshliqlari, Ekopolitsiyaning hududiy bosh mutaxassislari va tezkor nazorat guruhi xodimlari — tegishli ravishda Ekologiya qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmalarining davlat katta ekologiya inspektorlari; Ekologiya qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmalari, tuman va shahar ekologiya boʻlimlarining bosh, yetakchi mutaxassislari va mutaxassislari, davlat qoʻriqxonalarining, majmua (landshaft) buyurtma qoʻriqxonalarining, tabiat bogʻlarining, davlat biosfera rezervatlarining qoʻriqlash xodimlari, davlat oʻrmon xoʻjaliklarining, davlat oʻrmon-ov xoʻjaliklarining, ixtisoslashtirilgan davlat oʻrmon xoʻjaliklarining, davlat oʻrmon ishlab chiqarish korxonalarining davlat inspektorlari va xodimlari — Ekologiya qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmalari davlat ekologiya inspektorlari. 9. Malaka talablariga javob beradigan davlat inspektorlariga, attestatsiyadan oʻtgan taqdirda, shtatlar roʻyxati boʻyicha egallab turgan lavozimini hisobga olgan holda hamda oldingi unvonida xizmat qilish muddati tugagach, izchil tartibda quyidagi navbatdagi maxsus unvon beriladi: Ekologiya qoʻmitasining markaziy apparatida: Ekologiya qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmalari, shuningdek, tuman (shahar)lar ekologiya boʻlimlari: Oʻrmon xoʻjaliklari va muhofaza etiladigan tabiiy hududlar: 10. Davlat inspektorlariga birinchi va navbatdagi maxsus unvonlar: I, II va III darajali davlat ekologiya maslahatchisi maxsus unvoni — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan; I, II, III darajali ekologiya maslahatchisi va I, II, III darajali ekologlar maxsus unvonlari — Ekologiya qoʻmitasi raisi tomonidan beriladi. 11. Davlat inspektorlari uchun maxsus unvonda xizmat qilishning quyidagi muddatlari belgilanadi: III darajali ekolog — 2 yil; II darajali ekolog — 2 yil; I darajali ekolog — 3 yil; III darajali ekologiya maslahatchisi — 3 yil; II darajali ekologiya maslahatchisi — 4 yil; I darajali ekologiya maslahatchisi — 4 yil; I, II va III darajali davlat ekologiya maslahatchisi maxsus unvonlarida xizmat qilish muddatlari belgilanmaydi. 12. Maxsus unvonda xizmat qilish muddati maxsus unvon berish toʻgʻrisidagi buyruq chiqqan kundan boshlab hisoblanadi. Davlat inspektorlarining maxsus unvoni pasaytirilgan taqdirda, uning avvalgi unvoni qayta tiklanguniga qadar oʻtagan xizmat davri navbatdagi unvon berish uchun xizmat muddatiga qoʻshilmaydi. 13. Davlat inspektorlari yuqoriroq darajadagi unvon belgilangan lavozimga oʻtkazilganda, mavjud unvonida boʻlish muddati oʻtgan boʻlsa, lavozimiga qachon tayinlanganidan qatʼi nazar, navbatdagi maxsus unvon taqdim etiladi, biroq mazkur unvon uning maxsus unvonidan ikki darajadan yuqori boʻlmasligi kerak. 14. Rahbarlik lavozimiga yangi qabul qilingan mansabdor shaxslarga maxsus unvon egallab turgan shtatdagi lavozimi boʻyicha sinov muddati tugagandan keyin beriladi, Ekopolitsiya tuzilmasidagi davlat inspektorlarining maxsus unvoni bundan mustasno. 15. Intizomiy jazo qoʻllangan yoxud unga nisbatan jinoiy ish qoʻzgʻatilgan yoki qonunchilikni yoki xizmat intizomini buzganlik fakti boʻyicha xizmat tekshiruvi oʻtkazilayotgan davlat inspektorlarini navbatdagi maxsus unvonlarni berishga yoki ragʻbatlantirishga tavsiya etish intizomiy jazo olib tashlangungacha yoxud jinoiy ish javobgarlikdan ozod qilish asoslari boʻyicha toʻxtatilgungacha yoki xizmat tekshiruvi tugagungacha amalga oshirilmaydi. 16. Istisno tartibida, davlat inspektorlari navbatdagi maxsus unvonlarni muddatidan oldin yoki egallab turgan shtatdagi lavozimi boʻyicha belgilangandan bir daraja yuqori unvonni quyidagi mezon boʻyicha olishlari mumkin: xizmat vazifalarini vijdonan bajargani uchun — egallab turgan lavozimi boʻyicha maxsus unvondagi xizmat muddatidan qatʼi nazar. Mansabdor shaxslarga maxsus unvon egallab turgan shtatdagi lavozimi boʻyicha belgilangandan bir daraja yuqori unvon ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi organlaridagi xizmatning butun davri mobaynida faqat bir marta berilishi mumkin. 17. Nazorat, huquqni muhofaza qiluvchi yoki maxsus unvon va martaba darajasi berilishi nazarda tutilgan boshqa organlardan xizmatga qabul qilingan yoki oʻtkazilgan shaxslarga maxsus unvonlar, egallab turgan lavozimidan qatʼi nazar, Ekologiya qoʻmitasi raisi tomonidan ushbu Nizomga 1-ilovaga muvofiq beriladi. 18. Davlat inspektorlariga berilgan maxsus unvonlar lavozimda boʻlgan davrda amal qiladi. 19. Davlat inspektorligiga qayta qabul qilingan shaxslarga ilgari berilgan maxsus unvonlar tiklanadi. Bunda agar egallab turilgan lavozim yanada yuqoriroq unvonni taqozo etsa, u holda ushbu unvon sinov muddati tugagach beriladi. Agar egallab turilgan lavozim pastroq maxsus unvonni taqozo etsa, u holda xizmatga qaytadan qabul qilingan shaxslarda ularning ilgari berilgan maxsus unvoni saqlanib qoladi. 20. Yuqori yoki teng lavozimga vazifasini bajaruvchi etib tayinlangan xodimlarga navbatdagi maxsus unvonlar vazifa bajaruvchi etib tayinlangunga qadar egallagan lavozimining unvon pogʻonasi boʻyicha beriladi. 21. Ekologiya qoʻmitasi markaziy apparati, Ekopolitsiya, hududiy boʻlinmalar rahbarlari oʻz xodimlarining maxsus unvondagi xizmat muddati tugagach bir oy muddatda navbatdagi maxsus unvon berish boʻyicha taqdimnomani Ekologiya qoʻmitasi va uning hududiy boʻlinmalaridagi maxsus komissiyaga taqdim etishga majburdir. Davlat inspektorlarini navbatdagi maxsus unvon berishga taqdim etish asossiz ravishda kechiktirilgan taqdirda yuqorida keltirilgan shaxslar mehnatga oid qonun hujjatlariga muvofiq intizomiy javobgarlikka tortiladi. 22. Davlat inspektorlariga navbatdagi maxsus unvon berishga tavsiya etishni kechiktirish, maxsus unvonni bir darajaga pasaytirish Ekologiya qoʻmitasi raisi, Ekologiya qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmalari boshliqlari tomonidan oʻz vakolatlari doirasida, tegishli darajalardagi boshqarma rahbarlari taqdimnomasiga binoan xizmat burchini buzganlik, xizmat vazifalarini zarur tarzda bajarmaganlik uchun amalga oshiriladi. Maxsus unvoni pasaytirilgan davlat inspektorlari ilgarigi maxsus unvoniga Ekologiya qoʻmitasi raisi, Ekologiya qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmalari boshliqlari tomonidan tegishli darajalardagi boshqarmalar rahbarlarining taqdimnomasiga binoan tiklanadi. Davlat inspektorlari ilgarigi maxsus unvonga tiklangungacha ularga navbatdagi unvon berilishiga yoki ularning maxsus unvoni takroran pasaytirilishiga yoʻl qoʻyilmaydi. 23. Davlat inspektorlari maxsus unvondan: oʻz nomiga isnod keltiruvchi qilmishlari uchun ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish organlaridan boʻshatilganda; Ekologiya qoʻmitasi raisi buyrugʻi asosida; jinoyat sodir etganlik uchun — sudning qonuniy kuchga kirgan hukmiga binoan mahrum etilishi mumkin. 24. Maxsus unvonlarga ega boʻlgan mansabdor shaxslarga har oyda maxsus unvon uchun Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan ustama haq toʻlanadi. Maxsus unvon uchun (maxsus unvon berilgan vaqtdan boshlab toʻlanadigan) ustama haq miqdorlari lavozim maoshiga nisbatan koeffitsiyentlar bilan mazkur Nizomga 2-ilovaga muvofiq belgilanadi. 25. Ushbu Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonun hujjatlariga muvofiq javob beradilar. 1. Ekologiya sohasidagi huquqbuzarlik holatlarini masofaviy aniqlash imkoniyatlarini yaratish. 2. Masofaviy nazorat mexanizmlarini joriy qilish orqali boshqaruv jarayonida inson omilini qisqartirish. 3. Ekologik maʼlumotlar asosida atrof-muhitga salbiy taʼsir qiluvchi tabiiy va antropogen holatlarni tahlil qilish. 4. Atmosfera havosi holati bilan bogʻliq boʻlgan xavfli hodisalar toʻgʻrisida aholini erta ogohlantirish. 5. Ekologiya sohasidagi sertifikat, ekspertiza va ruxsat etish xususiyatiga ega boʻlgan hujjatlarni taqdim qilish. 6. Toʻplangan maʼlumotlar asosida huquqbuzarlarga onlayn ravishda taʼsir choralarini belgilash imkoniyatini yaratish. 7. Katta hajmdagi maʼlumotlar bilan ishlashning samarali usullarini va onlayn davlat ekologik nazorati texnologiyalarini joriy qilish. 8. Sohaga sunʼiy intellekt, “Big data” texnologiyalarini joriy etish.