Moliyaviy hisob tizimini xalqaro talab va standartlarga muvofiq takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2025-09-15)

Mamlakatimizda moliyaviy hisob tizimiga xalqaro standartlarni keng joriy qilish hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 30-yanvardagi “Oʻzbekiston — 2030” strategiyasini “Atrof-muhitni asrash va “yashil iqtisodiyot” yilida amalga oshirishga oid davlat dasturi toʻgʻrisida”gi PF-16-son Farmoni ijrosini taʼminlash maqsadida qaror qilaman: 1. Moliyaviy hisobotlarni tuzishda aniqlik va shaffoflikni taʼminlash boʻyicha koʻrilgan choralar natijasida yirik korxonalarning moliyaviy hisobotlari Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari (International Financial Reporting Standards (IFRS), keyingi oʻrinlarda — MHXS) asosida tuzishga oʻtilgani, moliyaviy hisobning milliy tizimini xalqaro talablarga uygʻunlashtirishga erishilgani, kadrlar salohiyatini oshirish boʻyicha tizimli choralar koʻrilayotgani maʼlumot uchun qabul qilinsin. 2. Iqtisodiyot va moliya vazirligining moliyaviy hisob tizimiga xalqaro talab va standartlarni joriy etishga qaratilgan islohotlarni davom ettirishning navbatdagi bosqichi sifatida jamiyat va iqtisodiyot uchun muhim ahamiyatga ega boʻlgan tadbirkorlik subyektlariga nisbatan ularning moliyaviy hisobotlari, auditi va boshqaruviga alohida talablar belgilanadigan Jamoat ahamiyatiga ega tashkilotlar (Public interest entities — PIE) huquqiy maqomini joriy qilish toʻgʻrisidagi taklifiga rozilik berilsin. 3. Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlarini joriy qilish boʻyicha respublika komissiyasi (keyingi oʻrinlarda — Respublika komissiyasi) 1-ilovaga muvofiq tarkibda tuzilsin va uning asosiy vazifalari etib quyidagilar belgilansin: (a) mamlakatimizda MHXSni sifatli joriy qilish, tadbirkorlik subyektlariga mazkur jarayonda uslubiy koʻmak koʻrsatish boʻyicha davlat organlari faoliyatini muvofiqlashtirish; (b) milliy qonunchilik hujjatlarini MHXSga moslashtirish boʻyicha manfaatdor vazirlik va idoralarning hamkorligini taʼminlash va zarur huquqiy mexanizmlarni shakllantirish; (v) xalqaro taʼlim standartlari asosida MHXS boʻyicha kadrlarni tayyorlash, malakasini oshirish va ularni amaliyotga jalb etishning tizimli choralarini belgilash; (g) moliyaviy hisobot sifatini oshirish, uning xalqaro darajada tan olinishini taʼminlash va mamlakat investitsiyaviy jozibadorligini kuchaytirish. 4. Respublika komissiyasi (J. Qoʻchqorov) mazkur qaror talablaridan kelib chiqib oʻn kun muddatda: (a) mamlakatimiz moliyaviy hisob tizimiga xalqaro talab va standartlarni joriy etishni yanada kengaytirish boʻyicha tegishli vazirlik va idoralarning vazifalarini belgilab bersin; (b) Jamoat ahamiyatiga ega tashkilotlar toifasiga kiruvchi tadbirkorlik subyektlari bilan tizimli ishlash boʻyicha aniq rejalarni ishlab chiqsin va amalga oshirish choralarini koʻrsin. 5. Belgilab qoʻyilsinki: (a) faoliyat turi va (yoki) aktivlari miqdori tufayli yuqori ijtimoiy va iqtisodiy taʼsirga, shuningdek, keng doiradagi manfaatdor tomonlarga ega boʻlish kabi mezonlarga javob beradigan tadbirkorlik subyektlari Jamoat ahamiyatiga ega tashkilotlar toifasiga kiritiladi. Bunda Iqtisodiyot va moliya vazirligi Markaziy bank bilan birgalikda Jamoat ahamiyatiga ega tashkilotlar toifasiga kiritish mezonlarini belgilab beradi; (b) belgilangan mezonlarga javob beradigan tadbirkorlik subyektlari har yili 1-iyulga qadar Iqtisodiyot va moliya vazirligi tomonidan, Markaziy bank nazorati ostidagi tashkilotlar esa Markaziy bank tarafidan Jamoat ahamiyatiga ega tashkilotlar reyestriga (keyingi oʻrinlarda — Reyestr) kiritiladi; (v) 2026-yil 1-yanvardan boshlab Reyestr Iqtisodiyot va moliya vazirligi tomonidan elektron shaklda yuritiladi va har yili 1-iyulga qadar Hukumat portali yagona platformasi hamda Ochiq maʼlumotlar portaliga joylashtiriladi; (g) Jamoat ahamiyatiga ega tashkilotlar Reyestrga kiritilgan yildan keyingi yilning 1-yanvaridan boshlab MHXS asosida buxgalteriya hisobi yuritilishini tashkil etadi hamda navbatdagi (ikkinchi) yil yakuniga koʻra moliyaviy hisobotlarni tuzish va ularni auditorlik xulosalari bilan birga eʼlon qilishni MHXSga muvofiq amalga oshiradi, qonunchilik hujjatlarida MHXSga oʻtishning ertaroq muddatlari nazarda tutilgan yuridik shaxslar bundan mustasno; (d) 2026 — 2028-yillar davomida buxgalterlarni xalqaro sertifikatlash doirasidagi tegishli fan boʻyicha imtihonni muvaffaqiyatli topshirgan fuqarolarning dastlabki roʻyxatdan oʻtish va imtihon topshirish xarajatlari Oʻzbekiston Respublikasi respublika budjetidan qoplab beriladi. 6. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq: (a) hisobot yilida ixtiyoriy ravishda MHXSga oʻtishga qaror qilgan yuridik shaxslar keyingi hisobot yilining 1-martiga qadar soliq toʻlovchining shaxsiy kabineti orqali soliq organlariga MHXSga oʻtish sanasini koʻrsatgan holda tegishli xabarnoma yuboradi; (b) MHXS talabi asosida konsolidatsiyalashgan moliyaviy hisobotni shakllantirayotgan yuridik shaxslar MHXSga muvofiq oʻzining alohida moliyaviy hisobotini ham tuzadi. 7. Iqtisodiyot va moliya vazirligi Markaziy bank, Soliq qoʻmitasi, Davlat aktivlarini boshqarish agentligi va Istiqbolli loyihalar milliy agentligi bilan birgalikda: (a) MHXSni birinchi marta qoʻllayotgan tadbirkorlik subyektlariga uslubiy yordam koʻrsatishni, oʻzlarining rasmiy veb-saytlarida bu borada zarur axborot muntazam joylashtirib borilishini taʼminlasin; (b) Jamoat ahamiyatiga ega tashkilotlarda audit qoʻmitasini tashkil etish boʻyicha uslubiy koʻmak berib borsin. 8. Iqtisodiyot va moliya vazirligi: (a) uch oy muddatda: (i) Reyestrni shakllantirish va yuritish tartibini; (ii) Markaziy bank bilan birgalikda Jamoat ahamiyatiga ega tashkilotlar toifasiga kiritish mezonlarini, shuningdek, ularning moliyaviy hisobotlari va auditiga qoʻyiladigan talablarni ishlab chiqsin va belgilangan tartibda tasdiqlasin; (b) Reyestrning sifatli yuritilishini va unga zarur oʻzgartirishlar oʻz vaqtida kiritib borilishini taʼminlasin. Bunda Davlat aktivlarini boshqarish agentligi tomonidan MHXS asosida hisob yurituvchi davlat ishtirokidagi tashkilotlar roʻyxati Iqtisodiyot va moliya vazirligiga taqdim etib boriladi. 9. Moliyaviy hisob tizimini xalqaro standartlarga muvofiqlashtirish boʻyicha “yoʻl xaritasi” 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 10. Iqtisodiyot va moliya vazirligi: (a) 2025-yil 31-dekabrga qadar: (i) “Buxgalteriya hisobi va moliyaviy hisobot toʻgʻrisida”gi qonun loyihasini; (ii) buxgalterlarni xalqaro sertifikatlash doirasidagi fanlar boʻyicha imtihonni muvaffaqiyatli topshirgan fuqarolarning dastlabki roʻyxatdan oʻtish va imtihon topshirish xarajatlarini Oʻzbekiston Respublikasi respublika budjeti hisobidan qoplash boʻyicha vaqtinchalik tartib loyihasini; (b) 2026-yil 1-martga qadar: (i) Buxgalteriya hisobi milliy standartlarini Kichik va oʻrta biznes uchun MHXSga uygʻunlashtirgan holda Moliyaviy hisobotning milliy standartlarini joriy etish boʻyicha takliflarni; (ii) Oʻzbekistonda auditorlik faoliyatini 2026 — 2030-yillarda rivojlantirish konsepsiyasini Vazirlar Mahkamasiga kiritsin. 11. Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi hamda Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan birgalikda mazkur qarorning mazmun-mohiyati hamda maqsad va vazifalarining ommaviy axborot vositalarida keng yoritilishini taʼminlasin. 12. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 24-fevraldagi “Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlariga oʻtish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-4611-son qaroriga 3-ilovaga muvofiq oʻzgartirishlar kiritilsin. 13. Iqtisodiyot va moliya vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin. 14. Belgilansinki, mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oy oʻtgach kuchga kiradi. 15. Qaror ijrosini nazorat qilish Bosh vazir oʻrinbosari J. A. Qoʻchqorov zimmasiga yuklansin. 1. 1-band va 3-bandning beshinchi xatboshisi oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin; 2. 7-bandning uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “tajriba-sinov oliy taʼlim muassasalarida buxgalteriya hisobi va audit boʻyicha fanlar faqat xalqaro sertifikatlash doirasida “MHXS boʻyicha moliyaviy hisobot” yoki “AXS boʻyicha audit” fanini muvaffaqiyatli topshirganligi toʻgʻrisida hujjatga yoxud Sertifikatlangan xalqaro professional buxgalter (CIPA)”, “Sertifikatlangan diplomli buxgalter (ASSA)”, “Sertifikatlangan jamoatchi buxgalter (SRA)” va “Xalqaro moliyaviy hisobot boʻyicha diplom (DipIFR)” sertifikatlardan (keyingi oʻrinlarda — xalqaro buxgalter sertifikati) biriga ega boʻlgan oʻqituvchilar tomonidan oʻqitiladi”; 3. 1-ilovadan 4, 5, 7 va 17-pozitsiyalar chiqarib tashlansin.