Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Elektr energiyasi va tabiiy gazdan foydalanish tartibini takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2018-yil 12-yanvardagi 22-son qaroriga oʻzgartirishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida
(resolution, 2024-06-10)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Tadbirkorlik faoliyati sohasidagi litsenziyalash va ruxsat berish tartib-taomillarini yanada qisqartirish va soddalashtirish, shuningdek, biznes yuritish shart-sharoitlarini yaxshilash chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2018-yil 11-apreldagi PF-5409-son Farmoniga muvofiq hamda isteʼmol qilinadigan elektr energiyasi va tabiiy gaz uchun oʻzaro hisob-kitoblar tizimini yanada takomillashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Vazirlar Mahkamasining “Elektr energiyasi va tabiiy gazdan foydalanish tartibini takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2018-yil 12-yanvardagi 22-son qaroriga (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2018-yil, 1-son, 10-modda) ilovaga muvofiq oʻzgartirishlar va qoʻshimchalar kiritilsin. 2. Ushbu qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari A.S. Sultanov, “Oʻzbekenergo” AJ boshqaruvi raisi U.M. Mustafoyev va “Oʻztransgaz” AJ boshqaruvi raisi Sh.A. Tursunov zimmasiga yuklansin. 1. 1-ilovada: a) 4-bandning ikkinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Byuro isteʼmolchilar bilan birgalikda isteʼmol qilingan elektr energiyasining amaldagi miqdorini aniqlash uchun ulardagi elektr energiyasini hisobga olish asboblari (maishiy isteʼmolchilardan tashqari) koʻrsatkichlarini har oyda yozib olishi va zarur boʻlganda elektr energiyasini hisobga olish asboblarini ulash sxemasini tekshirib koʻrishi kerak. Isteʼmolchi tomonidan elektr energiyasi sarfi toʻgʻrisida hududiy elektr tarmoqlari korxonasi va Byuroga belgilangan shakl boʻyicha oʻz qoʻli bilan, faksimil, elektron yoki pochta aloqasi orqali taqdim etilgan hisobot yuridik shaxslar hamda tadbirkorlik faoliyatini amalga oshiruvchi jismoniy shaxslar uchun isteʼmol qilingan elektr energiyasining amaldagi hajmini aniqlash uchun asos boʻlib xizmat qiladi”; b) 9-banddagi “gacha” soʻzi chiqarib tashlansin; v) 13-band oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin; g) 14-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “14. Respublikada elektr energiyasi isteʼmolining prognozi hududiy elektr tarmoqlari korxonalari tomonidan iqtisodiy rivojlanish, aholi sonining oʻsishi va uy-joy qurilishini hisobga olgan holda har bir isteʼmolchi bilan tuzilgan elektr taʼminoti shartnomalarida koʻrsatilgan ehtiyoj miqdorlari asosida aniqlanadi”; d) 19-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “19. Hududiy elektr tarmoqlari korxonasi va isteʼmolchi oʻrtasidagi elektr taʼminoti shartnomasi elektr taʼminotining namunaviy shartnomasiga muvofiq tayyorlangan shaklda tuziladi. Elektr taʼminotining namunaviy shartnomasi “Oʻzbekenergo” AJ tomonidan ishlab chiqiladi va Byuro, “Oʻzdavenergonazorat” inspeksiyasi hamda Davlat raqobat qoʻmitasi bilan kelishilgan holda tasdiqlanadi”; e) 52-bandning birinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “52. Maishiy isteʼmolchilardagi elektr energiyasini hisobga olish elektron asboblarini sotib olish, oʻrnatish, roʻyxatga olish, davriy davlat qiyoslovidan oʻtkazish va plombalash, shuningdek, mavjud (jumladan, induksion) hisobga olish asboblari hududiy elektr tarmoqlari korxonasi mablagʻlari hisobidan almashtiriladi”; j) 71-bandda: birinchi xatboshiga “, korxona esa, oʻz navbatida, qayd etilgan holatlar toʻgʻrisida Byuroga kechiktirmasdan xabar beradi” soʻzlari qoʻshilsin; ikkinchi xatboshiga “elektr tarmoqlari korxonasi” soʻzlaridan keyin “Byuro va” soʻzlari qoʻshilsin; z) 84-bandning oʻzbek tilidagi matni oʻzgarishsiz qoldirilsin; i) 87-band oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin; k) 98-bandga quyidagi mazmundagi xatboshi qoʻshilsin: “koʻp kvartirali uylardagi xonadonlar va xususiy xonadonlar ichida oʻrnatilgan hisobga olish asboblarining saqlanishi va butunligi uchun isteʼmolchi javob beradi”; l) 117-bandda: birinchi xatboshidagi “oʻzgartirilgan” soʻzidan keyin “hisobga olish asbobining xotira bloki va uni dasturlashdan foydalanish tugmasiga (boʻlmasiga) tashqaridan taʼsir koʻrsatilgan,” soʻzlari qoʻshilsin; ikkinchi xatboshidagi “korxonasi tomonidan” soʻzlaridan keyin “Byuro bilan birgalikda” soʻzlari qoʻshilsin; uchinchi xatboshidagi “oʻzgartirilganda,” soʻzidan keyin “hisobga olish asbobining xotira bloki va uni dasturlashdan foydalanish tugmasiga (boʻlmasiga) tashqaridan taʼsir koʻrsatilganda” soʻzlari qoʻshilsin; beshinchi xatboshiga quyidagi mazmundagi gap qoʻshilsin: “Bunda I tarif guruhidagi isteʼmolchilar uchun hisobga olinmagan elektr energiyasi miqdorining qiymati yagona elektr energetikasi tizimining maksimal yuklanish soatlarida amal qiladigan tarif boʻyicha hisob-kitob qilinadi”; m) 118-bandning birinchi xatboshidagi “elektr uskunalarning ulangan quvvat boʻyicha sutkasiga 24 soat davomida ishlashi” soʻzlari “elektr energiyasini qabul qilgich qurilmaning ulangan quvvat boʻyicha sutkasiga 24 soat davomida ishlashi va oʻzboshimchalik bilan ulangan elektr tarmogʻi (elektr uzatish liniyasi va transformatorlar) uchastkasida yoʻqotilgan quvvat” soʻzlari bilan almashtirilsin; n) 120-bandda: birinchi xatboshidagi “plombalari buzilganda” soʻzlaridan keyin “hisobga olish asbobining xotira bloki va uni dasturlashdan foydalanish tugmasiga (boʻlmasiga) tashqaridan taʼsir koʻrsatilganda” soʻzlari qoʻshilsin; uchinchi xatboshidagi “oʻlchov transformatorlari ulanishi,” soʻzlaridan keyin “hisobga olish asbobining xotira bloki va uni dasturlashdan foydalanish tugmasiga (boʻlmasiga) tashqaridan taʼsir koʻrsatilishi” soʻzlari qoʻshilsin; o) 121-bandning ikkinchi xatboshidagi “korxonasi tomonidan” soʻzlaridan keyin “Byuro bilan birgalikda” soʻzlari qoʻshilsin; p) 125-band oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin; r) 130-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “130. Hududiy elektr tarmoqlari korxonalari quyidagi huquqlarga ega: isteʼmolchilardan elektr taʼminoti shartnomasida belgilangan majburiyatlarni tegishli darajada bajarishni talab etish; isteʼmolchilar tomonidan elektr taʼminoti shartnomasi shartlari bajarilmasligi yoki buzilishi oqibatida unga yetkazilgan zararning belgilangan tartibda qoplanishi; avariya rejimida Byuroni xabardor qilgan holda isteʼmolchilarni elektr tarmoqlaridan uzish (oʻchirish); Byuro koʻrsatmasi boʻyicha isteʼmolchilarni elektr tarmoqlaridan, shuningdek, EHNATga ulangan va oldindan toʻlangan mablagʻ tugagandan soʻng elektr energiyasi uchun oldindan toʻlovni amalga oshirish qurilmasiga ega hisobga olish asbob mavjud boʻlgan isteʼmolchilarni uzish. Hududiy elektr tarmoqlari korxonalari qonunchilikda belgilangan boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin. Hududiy elektr tarmoqlari korxonalari yoki Byuro mazkur Qoidalar va boshqa normativ-huquqiy hujjatlarda nazarda tutilgan holatlarda isteʼmolchilarni elektr tarmoqlaridan uzish oqibatlari uchun javobgar boʻlmaydilar”; s) 134-bandning birinchi xatboshidagi “isteʼmol qilingan” soʻzlaridan keyin “(hosil qilgan)” soʻzlari qoʻshilsin; t) 135-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “135. Ustamalar hududiy elektr tarmoqlari korxonasi tomonidan isteʼmolchi ulangan elektr tarmoqning katta yuklama soatlarida reaktiv energiya isteʼmol qilinganda va yagona elektr energetika tizimining kam yuklama soatlarida isteʼmolchi reaktiv energiya hosil qilganda qoʻllanadi. Ustama qoʻshilgan qiymat soligʻi hisobga olinmagan holda aktiv energiya uchun quyidagi miqdorda aniqlanadi: 5% — reaktiv energiya mazkur Qoidalarning 134-bandi beshinchi xatboshiga muvofiq aniqlangan iqtisodiy qiymatning amaldagi miqdori doirasida isteʼmol qilinganda; 10% — reaktiv energiya mazkur Qoidalarning 134-bandi beshinchi xatboshiga muvofiq aniqlangan iqtisodiy qiymatning amaldagi miqdoridan ortiq isteʼmol qilinganda. Reaktiv energiya kommpensatsiyasi uchun elektr energiyasi tarifiga ustamalar jarima sanksiyasi hisoblanmaydi va elektr taʼminoti shartnomasiga asosan undiriladi. Reaktiv energiya oʻrni yetarlicha qoplanmagani hisobiga quvvat koeffitsiyenti qiymatining isteʼmolchilar tomonidan elektr taʼminoti shartnomasida koʻrsatilganiga nisbatan pasaytirilgani aniqlanganda, hududiy elektr tarmoqlari korxonasi elektr energiyasi yoʻqolishi qiymatining texnik-iqtisodiy hisob-kitoblarini amalga oshiradi, shuningdek, quvvat koeffitsiyenti koʻrsatkichlari belgilangan normativlarga nisbatan pasaytirilgani uchun isteʼmolchilardan qoʻshimcha mablagʻlar undiradi. Bunda hisob-kitoblar va qoʻshimcha mablagʻlarni undirish hisob-kitob davrida elektr taʼminoti shartnomasida koʻrsatilganiga nisbatan isteʼmolchi tomonidan quvvat koeffitsiyentining amaldagi qiymatini pasaytirishga yoʻl qoʻyilganligi toʻgʻrisida “Oʻzdavenergonazorat” inspeksiyasining tasdiqlovi mavjud boʻlganda amalga oshiriladi”; u) 137-bandda: toʻrtinchi xatboshidagi “700” va “2300” raqamlari tegishli ravishda “600” va “2200” raqamlari bilan almashtirilsin; beshinchi xatboshidagi “2300” va “700” raqamlari tegishli ravishda “2200” va “600” raqamlari bilan almashtirilsin; f) 140-bandda: quyidagi mazmundagi uchinchi xatboshi qoʻshilsin: “talab etiladigan quvvat koeffitsiyenti (kosinus “fi”)”; uchinchi — oltinchi xatboshilari tegishli ravishda toʻrtinchi — yettinchi xatboshilari deb hisoblansin; x) 152-bandda: ikkinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Ovqat tayyorlash uchun markazlashgan holda elektr plitalari bilan jihozlangan koʻp kvartirali uy-joylar va yotoqxonalarda yashaydigan maishiy isteʼmolchilar tomonidan foydalaniladigan elektr energiyasi haqi ushbu tarif guruhiga kiradigan amaldagi tarifning 50 foizi miqdorida toʻlanadi”; quyidagi mazmundagi xatboshi qoʻshilsin: “Bunda ovqat tayyorlash uchun markazlashgan holda elektr plitalari bilan jihozlangan koʻp kvartirali uy-joylar va yotoqxonalarda yashaydigan elektr energiyasi isteʼmolchilari mazkur bandning ikkinchi xatboshida nazarda tutilgan tarif boʻyicha haq toʻlaydi. Ushbu uylar va yotoqxonalarni elektr tarmoqlariga ulash boʻyicha texnik shartlarda avval boshidan mazkur elektr plitalarining quvvati hisobga olingan, elektr qurilmalarni (transformatorlar, kuch kabellari, taqsimlash shitlari, kommutatsiya apparatlari, elektr uzatkichlar va boshqalarni) loyihalashtirish va montaj qilish ularning texnik shartlarda koʻrsatilgan quvvat hisobga olingan holda amalga oshiriladi”; s) 153-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “153. Budjet tashkilotlaridan tashqari elektr energiyasidan binolarni elektr bilan isitish, issiq suv taʼminoti va ovqat tayyorlash maqsadida foydalanadigan I va II tarif guruhlari isteʼmolchilari tomonidan sarflanadigan elektr energiyasi hajmining haqi IV tarif guruhi boʻyicha toʻlanadi”; ch) 1 va 2-ilovalar oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 2. 2-ilovada: a) 3-bandda: quyidagi mazmundagi uchinchi xatboshi qoʻshilsin: “xatlov dalolatnomasi — gaz taʼminoti tashkiloti yoki Byuro vakili tomonidan isteʼmolchi ishtirokida isteʼmolchining tabiiy gaz isteʼmoli hajmini aniqlashga taʼsir koʻrsatadigan barcha maʼlumotlari (nomlanishi, manzili va rekvizitlari, gazni hisobga olish pribori va gazdan foydalanish uskunasining texnik tavsiflari, gaz xoʻjaligining loyiha maʼlumotlari, rasmiylashtirish sanasidagi hisob-kitoblar holati, vakolatli organlar tomonidan tabiiy gazdan oqilona foydalanish boʻyicha berilgan xulosalarning mavjudligi, shuningdek, maishiy isteʼmolchilar uchun yashovchilar, hayvonlar soni va isitiladigan binolar hajmi) aks ettirilgan holda tuzilgan hujjat”; uchinchi xatboshi toʻrtinchi xatboshi deb hisoblansin; quyidagi mazmundagi toʻqqizinchi xatboshi qoʻshilsin: “aralashish holati va sanasini tasdiqlaydigan hujjatlar — hisobga olish pribori yoki oʻlchov kompleksining ishiga aralashish holati va sanasini aniqlash imkonini beradigan maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan hujjatlar yoki materiallar”; toʻqqizinchi xatboshi oʻninchi xatboshi deb hisoblansin; quyidagi mazmundagi yigirmanchi xatboshi qoʻshilsin: “hisob-kitob davri — tabiiy gaz isteʼmolining sarfi (hajmi) aniqlanishi, isteʼmol qilingan tabiiy gaz uchun isteʼmolchi va gaz taʼminoti tashkiloti oʻrtasida oʻzaro hisob-kitob amalga oshirilishi zarur boʻlgan vaqt davri (oy)”; yigirmanchi — yigirma toʻrtinchi xatboshilar tegishli ravishda yigirma birinchi — yigirma beshinchi xatboshilar deb hisoblansin; b) 48-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “48. Gaz taʼminoti (gaz uzatish) tashkiloti va isteʼmolchi oʻrtasida tabiiy gaz yetkazib berish boʻyicha shartnoma gaz taʼminotining namunaviy shartnomasiga muvofiq tayyorlangan shaklda tuziladi. Gaz taʼminotining namunaviy shartnomasi “Oʻztransgaz” AJ tomonidan ishlab chiqiladi hamda Byuro, “Oʻzdavneftgazinspeksiya” va Davlat raqobat qoʻmitasi bilan kelishilgan holda tasdiqlanadi”; v) 1 va 2-ilovalar oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin; g) 67-bandning uchinchi xatboshi chiqarib tashlansin; d) 81-bandga quyidagi mazmundagi uchinchi xatboshi qoʻshilsin: “Xatlovdan oʻtkazish dalolatnomasi tabiiy gaz isteʼmolini hisobga olish priborini davlat qiyoslovidan oʻtkazish uchun yechib olish sanasida tuziladi. Maishiy isteʼmolchida hisobga olish priborlari mavjud boʻlmaganda xatlovdan oʻtkazish dalolatnomasi uch yilda kamida bir marta tuziladi”; e) quyidagi mazmundagi 1221-band qoʻshilsin: “1221. Tariflar oʻzgarganda, isteʼmol qilingan tabiiy gaz uchun toʻlovlar mazkur Qoidalarning 100 — 102-bandlarida belgilangan qoidalarga muvofiq amalga oshiriladi”. j) 125-bandga quyidagi mazmundagi xatboshilar qoʻshilsin: “Shuningdek, tarmoqqa ulangan gazdan foydalanish uskunasining bir sutkada maksimal (toʻliq) quvvat bilan 24 soat ishlashi hisobidan kelib chiqib, isteʼmol qilingan tabiiy gaz hajmlarining qiymati quyidagi hollarda undiriladi: a) hisobga olishni notoʻgʻri koʻrsatish maqsadida hisobga olish priborining konfiguratsiyasi va sozligini oʻzgartirish uchun tabiiy gaz isteʼmolini hisobga olish priboriga modem yoki boshqa aloqa vositalarining ruxsatsiz ulangani aniqlanganda — ruxsatsiz aralashilgan kundan boshlab butun vaqt davomida (aralashish holati va sanasini tasdiqlovchi hujjatlar mavjud boʻlganda), lekin daʼvo muddatidan koʻp boʻlmagan davrda; b) tabiiy gaz isteʼmolini hisobga olish priborining xotirasidan isteʼmolchining aybi bilan nazorat qilinadigan maʼlumotlar qisman yoki toʻliq yoʻqotilishiga yoʻl qoʻyilganda — maʼlumotlar yoʻqotilgan vaqtdan nosozlik aniqlangan vaqtgacha (aralashish holati va sanasini tasdiqlovchi hujjatlar mavjud boʻlganda), vaqtni (davrni) aniqlash imkoni boʻlmaganda — oxirgi koʻrik yoki Byuro yoxud gaz taʼminoti tashkiloti vakili borib koʻrgan vaqtdan boshlab, lekin daʼvo muddatidan koʻp boʻlmagan davrda; v) gaz isteʼmoli hajmlari hisobga olish priborining ruxsat etilgan maksimal oʻlchov chegarasidan ortiqcha boʻlganda. Ushbu holatda plombalanmagan gaz jihozlarida foydalanilgan gaz uchun hisob-kitoblar oxirgi xatlovdan oʻtkazish dalolatnomasi tuzilgan kundan, xatlov dalolatnomasi mavjud boʻlmaganda esa — Byuro yoki gaz taʼminoti tashkiloti vakili tomonidan oxirgi marta borib koʻrilgan kunda amalga oshiriladi; g) hisobga olish priborini ulash tartibi va sxemasi oʻzgartirilganda, pribordan tashqari vizual aniqlab boʻlmaydigan yashirin yoʻl bilan ulanishlar (gaz quvurlari, baypas liniyalari va boshqalarni yashirincha montaj qilinishi) aniqlanganda — oxirgi xatlovdan oʻtkazish dalolatnomasi tuzilgan kundan, lekin daʼvo muddatidan koʻp boʻlmagan davrda; d) hisobga olish pribori buzilganda yoki mavjud boʻlmaganda (isteʼmolchi aybi bilan), plombalar uzilganda va vizual aniqlanadigan tabiiy gazning haqiqiy isteʼmoli koʻrsatkichlarini kamaytirish maqsadidagi boshqa qoidabuzarliklarda (jumladan, hisobga olish priboridan tashqari yoki undan oldin gaz quvurlari va baypas liniyalari ulanganda) — bir hisob-kitob davridan koʻp boʻlmagan vaqtda; e) isteʼmolchi tomonidan gazlashtirish uchun zarur hujjatlarni rasmiylashtirmasdan gazdan foydalanish boʻyicha qoʻshimcha uskuna oʻrnatilganda — bir hisob-kitob davridan koʻp boʻlmagan vaqtda. Bunda qoidabuzarlik toʻgʻrisidagi dalolatnomaga muvofiq amalga oshirilgan qayta hisob-kitob hajmi va summasi mazkur Qoidalarni buzilishi bilan bogʻliq boʻlgan qonun buzilishi natijasida keltirilgan zararni hisoblash uchun asos hisoblanadi”; z) 135-bandda: “z” kichik bandining birinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “gaz taʼminoti tashkiloti tomonidan tasdiqlagan jadvallar va tariflar boʻyicha isteʼmolchilarning ichki gaz tarmoqlari va gazdan foydalanish uskunalarini quyidagi muddatlarda texnik taftishdan oʻtkazish va ularga profilaktik xizmat koʻrsatish:”; “k” kichik bandining birinchi xatboshidagi “narxlarni tartibga solish organi” soʻzlari “gaz taʼminoti tashkiloti” soʻzlari bilan almashtirilsin”; k) 138-bandiga quyidagi mazmundagi “j” kichik band qoʻshilsin: “j) gaz sarfini hisobga olish priborlariga ularning koʻrsatkichlarini oʻzgartirish maqsadida tashqaridan aralashilgan, oʻrnatilgan plombalarning butunligi buzilgan va plombalar uzilgan hollarda gaz tarmoqlariga ruxsatsiz ulangandagi kabi mazkur Qoidalarning 67, 123 — 125-bandlarida nazarda tutilgan choralarni qoʻllash”.