TABIIY MONOPOLIYA SUBYEKTLARINING DAVLAT REESTRINI TUZISh VA YURITISh TARTIBI TOʻGʻRISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASh HAQIDA
(resolution, 2024-06-21)

Oʻzbekiston Respublikasining “Tabiiy monopoliyalar toʻgʻrisida”gi Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1999-y., 9-son, 212-modda) va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2012-yil 30-dekabrdagi 374-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2013-y., 2-son, 19-modda) bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Xususiylashtirish, monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasining Xususiylashtirish, monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasi qaror qiladi:. 1. Tabiiy monopoliya subyektlarining Davlat reyestrini tuzish va yuritish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish, raqobat va tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash davlat qoʻmitasining 2009-yil 23-fevraldagi 7-son “Tabiiy monopoliya subyektlarining Davlat reyestrini tuzish va yuritish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi qarori (roʻyxat raqami 1930, 2009-yil 30-mart) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami 2009-y., 14-son, 166-modda) oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 3. Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan boshlab oʻn kun oʻtgandan keyin kuchga kiradi. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Tabiiy monopoliyalar toʻgʻrisida”gi Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1999-y., 9-son, 212-modda) muvofiq Tabiiy monopoliya subyektlarining davlat reyestrini (bundan keyingi oʻrinlarda Reyestr deb yuritiladi) tuzish va yuritish tartibini belgilaydi. 1. Reyestr tabiiy monopoliya subyektlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni qogʻoz va elektron shakllarda saqlovchi birlashgan axborot bazasi hisoblanadi. 2. Reyestrni tuzish Oʻzbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi (bundan keyingi oʻrinlarda Qoʻmita deb yuritiladi) va uning hududiy organlari tomonidan ushbu Nizom ilovasida keltirilgan roʻyxatga muvofiq tabiiy monopoliya sharoitida ishlab chiqariladigan (realizatsiya qilinadigan) tovarlar, ishlar va xizmatlar (bundan keyingi oʻrinlarda tovarlar deb yuritiladi) boʻyicha amalga oshiriladi. 3. Reyestrni yuritish Qoʻmita va uning hududiy organlari tomonidan tabiiy monopoliya subyekti va uning xoʻjalik faoliyati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni birlashgan axborot bazasiga kiritish, ushbu maʼlumotlarni yangilash, tabiiy monopoliya subyekti toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni bazadan chiqarish yoʻli bilan amalga oshiriladi. 4. Reyestr respublika va hududiy boʻlimlardan tashkil topgan. Reyestrning respublika boʻlimiga tabiiy monopoliya sharoitida ikki va undan ortiq viloyatlar hududlarida tovarlar ishlab chiqarayotgan (realizatsiya qilayotgan) xoʻjalik yurituvchi subyektlar kiritiladi. Reyestrning hududiy boʻlimiga tabiiy monopoliya sharoitida bir viloyat hududi chegarasida tovarlar ishlab chiqarayotgan (realizatsiya qilayotgan) xoʻjalik yurituvchi subyektlar kiritiladi. Tabiiy monopoliya sharoitida tovarlar ishlab chiqarayotgan (realizatsiya qilayotgan), davlat yoki xoʻjalik boshqaruvi organlari tarkibiga kiruvchi xoʻjalik yurituvchi subyektlar ushbu davlat yoki xoʻjalik boshqaruvi organi subyekti sifatida Reyestrning respublika boʻlimiga kiritilishi mumkin. 6. Tabiiy monopoliya sharoitida tovarlar ishlab chiqarayotgan (realizatsiya qilayotgan) xoʻjalik yurituvchi subyektlar tovarlarni faqat oʻz ehtiyojlari yoki fors-major holati hosil boʻlgan vaziyatlarda, texnologik kamchiliklarni bartaraf etish uchun, tabiiy va texnogen xaraktyerga ega boʻlgan avariya yoki favqulodda holatlarda hamda ushbu tovarlarni qisqa muddatlarda (vaqt oraligʻi uch oygacha) realizatsiya qilgan taqdirda, Reyestrga kiritilmaydi. 7. Reyestrga tabiiy monopoliya subyektlari ularning tashkiliy-huquqiy va mulkchilik shaklidan qatʼi nazar, kiritiladi. 8. Tabiiy monopoliyaning turli sohalarida faoliyat koʻrsatuvchi tabiiy monopoliya subyekti Reyestrga har bir faoliyat turi boʻyicha alohida kiritiladi. 9. Tabiiy monopoliya subyektlarini Reyestrga kiritish davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, isteʼmolchilarning jamoat birlashmalari, xoʻjalik yurituvchi subyektlar hamda boshqa manbalardan olingan tabiiy monopoliya sharoitida tovarlar ishlab chiqarilayotganligi (realizatsiya qilinayotganligi) toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni tahlil qilish asosida amalga oshiriladi. 10. Qoʻmita yoki uning hududiy organi tabiiy monopoliya subyektini Reyestrga kiritish masalasini koʻrib chiqish uchun unga Qoʻmita tomonidan tasdiqlanadigan shakldagi soʻrovnoma yuboradi. 11. Tabiiy monopoliya subyekti soʻrovnomani olgan paytdan boshlab oʻn kundan kechiktirmasdan soʻrovnomani toʻldiradi va uni Qoʻmita yoki uning hududiy organiga taqdim etadi. 12. Tabiiy monopoliya subyektini Reyestrning tegishli boʻlimiga kiritish Qoʻmita yoki uning hududiy organi buyrugʻi bilan rasmiylashtiriladi. 13. Tabiiy monopoliya subyektining Reyestrga kiritilganligi toʻgʻrisidagi bildirishnoma Qoʻmita yoki uning hududiy organi tomonidan Reyestrga kiritilgan tabiiy monopoliya subyektiga va tegishli moliya organiga ushbu Nizomning 12-bandida koʻrsatilgan buyruq rasmiylashtirilgandan keyin besh kunlik muddatda yuboriladi. 14. Tabiiy monopoliya subyekti Reyestrga kiritilganligi toʻgʻrisidagi bildirishnomani olgan paytdan eʼtiboran oʻn kunlik muddatda qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda tabiiy monopoliya sharoitida ishlab chiqarilayotgan (realizatsiya qilinayotgan) tovarlar narxlari (tariflari) yoki ularning eng yuqori darajalarini (pochta aloqasi universal xizmatlariga tariflar bundan mustasno) tasdiqlash uchun tegishli moliya organiga murojaat qiladi. 15. Tabiiy monopoliya subyekti joylashgan manzili (pochta manzili), tashkiliy huquqiy shakli, soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami oʻzgargan taqdirda, oʻn kun muddatda bu haqda Qoʻmita yoki uning hududiy organini yozma ravishda xabardor qilishi shart. 16. Quyidagi hollarda tabiiy monopoliya subyekti Reyestrdan chiqariladi: qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda tabiiy monopoliya subyekti tugatilganda; tabiiy monopoliya subyekti tomonidan tabiiy monopoliya sharoitida tovarlarni ishlab chiqarish (realizatsiya qilish) toʻxtatilganda, lekin tabiiy monopoliya tovarlarini realizatsiya qilishni toʻxtatish vaqti uch oydan erta boʻlmasa; qonunchilik hujjatlariga muvofiq tabiiy monopoliya subyektlarining faoliyati sohasida davlat tomonidan tartibga solish toʻxtatilganda. 17. Tabiiy monopoliya subyektini Reyestrdan chiqarish Qoʻmita yoki uning hududiy organi buyrugʻi bilan rasmiylashtiriladi. 18. Tabiiy monopoliya subyektini Reyestrdan chiqarish toʻgʻrisidagi bildirishnoma Qoʻmita yoki uning hududiy organi tomonidan Reyestrdan chiqarilgan tabiiy monopoliya subyektiga va tegishli moliya organiga ushbu Nizomning 17-bandida koʻrsatilgan buyruq rasmiylashtirilgandan keyin besh kunlik muddatda yuboriladi. 19. Mazkur Nizom talablarini buzishda aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javobgar boʻladilar. 20. Qoʻmita yoki uning hududiy organlarining Reyestrga kiritish yoki Reyestrdan chiqarish toʻgʻrisidagi buyruqlaridan norozi boʻlgan tabiiy monopoliya subyektlari qonunchilik hujjatlari bilan belgilangan tartibda sudga yoki Qoʻmitaga murojaat qilishga haqlidir. 21. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi bilan kelishilgan. 1. Neft, neft mahsulotlari va gazni quvur orqali transportirovka qilish sohasida: neft, neft mahsulotlari va gazni quvur orqali transportirovka qilish xizmatlari. 2. Elektr va issiqlik energiyasini ishlab chiqarish hamda transportirovka qilish sohasida: elektr va issiqlik energiyasini ishlab chiqarish; elektr va issiqlik energiyasini transportirovka qilish, shu jumladan abonentdan subabonentgacha transportirovka qilish xizmatlari. 3. Temir yoʻllar infratuzilmasidan foydalanish sohasida: umumiy foydalaniladigan temir yoʻllar, temir yoʻl stansiyalari, elektr taʼminoti uskunalari, aloqa tarmoqlari, signalizatsiya, markazlashtirish va blokirovkalash tizimlari, axborot kompleksi va harakatlanishni boshqarish tizimi hamda ushbu kompleks faoliyatini taʼminlovchi boshqa obyektlarni oʻz ichiga oluvchi texnologik kompleks xizmatlari. 4. Umumiy erkin foydalaniladigan pochta aloqasi xizmatlari sohasida: yozma korrespondensiyalarni joʻnatish boʻyicha umumiy erkin foydalaniladigan pochta aloqasi xizmatlari (oddiy, buyurtma va qimmatli xatlar, banderollar, oddiy va buyurtma pochta varaqchalari hamda sekogrammalar (koʻzi ojizlar uchun), shuningdek mayda paketlar). 5. Suv quvurlari va kanalizatsiya xizmatlari sohasida: suv taʼminoti va kanalizatsiya (oqova suvlarni tortish va tozalash) hamda suv va oqova suvlarni transportirovka qilish xizmatlari. 6. Aeronavigatsiya xizmatlari sohasida: havodagi harakatni boshqarish, parvozlarning radiotexnik taʼminoti, aeronavigatsiya axborotlarini taqdim etish. 7. Port xizmatlari sohasida: yuklarni (shu jumladan, yukli va boʻsh konteynerlarni) ortish, tushirish va saqlash xizmatlari; inshootlar va moslamalar kompleksiga ega va sohilning tegishli uchastkasi (port hududi) bilan suvga tutash boʻlgan hududda (port akvatoriysida) kemalarni yoqilgʻi bilan taʼminlash hamda ularga texnik xizmat koʻrsatish xizmatlari. 8. Aeroport xizmatlari sohasida: samolyotlarning uchishini taʼminlash, yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatish, yuklar, pochta va bagajlarga ishlov berish xizmatlari.