Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining eski namunadagi 50 va 100 soʻmlik tangalarini, shuningdek 50, 100, 200 va 500 soʻmlik banknotlarini ayirboshlash hamda muomaladan qaytarib olish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(resolution, 2021-07-28)

Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining eski namunadagi 50 va 100 soʻmlik tangalarini, shuningdek 50, 100, 200 va 500 soʻmlik banknotlarini ayirboshlash hamda muomaladan qaytarib olish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining (bundan buyon matnda Markaziy bank deb yuritiladi) eski namunadagi 50 va 100 soʻmlik tangalarini, shuningdek 50, 100, 200 va 500 soʻmlik banknotlarini banklar tomonidan ayirboshlash hamda muomaladan qaytarib olish tartibini belgilaydi. 1. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi: eski namunadagi tangalar — Markaziy bank tomonidan muomalaga chiqarilgan 2001 — 2002-yillar namunalaridagi 50 soʻmlik, 2004-yil va 2009-yil namunalaridagi 100 soʻmlik tangalar; eski namunadagi banknotlar — Markaziy bank tomonidan muomalaga chiqarilgan 1994-yil namunasidagi 50 soʻmlik va 100 soʻmlik, 1997-yil namunasidagi 200 soʻmlik, 1999-yil namunasidagi 500 soʻmlik banknotlar; yangi namunadagi tangalar — Markaziy bank tomonidan muomalaga chiqarilgan 2018-yil namunasidagi 50 soʻmlik, 100 soʻmlik, 200 soʻmlik va 500 soʻmlik tangalar; ayirboshlash kassalari — Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar Bosh boshqarmalari (bundan buyon matnda MBBB deb yuritiladi) Hisob-kitob kassa markazlarida, tijorat banklari va ularning filiallarida tashkil etiladigan eski namunadagi tangalar va banknotlarni yangi namunadagi tangalarga va muomaladagi banknotlarga ayirboshlab beradigan kassalar. 2. Muomaladan qaytarib olinadigan eski namunadagi tanga va banknotlarning muomalada boʻlish muddatlari quyidagicha: 2001 — 2002-yillar namunalaridagi 50 soʻmlik, 2004 va 2009-yil namunalaridagi 100 soʻmlik tangalar hamda 1994-yil namunasidagi 50 va 100 soʻmlik banknotlar uchun 2019-yil 1-iyulgacha; 1997-yil namunasidagi 200 soʻmlik, 1999-yil namunasidagi 500 soʻmlik banknotlar uchun 2020-yil 1-iyulgacha. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mustaqilligining 20 yilligiga bagʻishlab chiqarilgan 2011-yil namunasidagi qiymati 500 soʻm boʻlgan tangalar qonuniy toʻlov vositasi hisoblanib, ayirboshlab berilmaydi. 4. Markaziy bank tomonidan eski namunadagi tanga va banknotlarni ayirboshlash uchun belgilangan muddatlar tugaganidan soʻng, ular qonuniy toʻlov vositasi boʻlib hisoblanmaydi. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan yangi namunadagi 50, 100, 200, 500 soʻmlik tangalar muomalaga chiqarilgan kundan boshlab, tijorat banklari va ularning filiallari kassalariga kelib tushgan 2001 — 2002-yillar namunalaridagi 50 soʻmlik, 2004 va 2009-yil namunalaridagi 100 soʻmlik tangalarning qayta muomalaga chiqarilishi taqiqlanadi. 6. MBBB Hisob-kitob kassa markazlari, barcha tijorat banklari va ularning filiallari mijozlar, shu jumladan aholi tomonidan topshirilgan eski namunadagi tangalarni (shu jumladan, nuqsonli tangalarni) hech qanday moneliksiz, cheklovlarsiz qabul qilishlari va hech qanday toʻlov yoki vositachilik haqi undirmagan holda ularni ayirboshlab berishlari shart. 7. MBBB Hisob-kitob kassa markazlari, barcha tijorat banklari va ularning filiallari mijozlar, shu jumladan aholi tomonidan topshirilgan eski namunadagi tangalarni (shu jumladan, nuqsonli tangalarni) ularning arizasiga asosan omonatga, shuningdek qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda bank plastik kartochka hisobvaraqlariga kirim qilish uchun qabul qilishlari mumkin. 8. Mijozlar, shu jumladan aholi tomonidan ayirboshlash kassalariga topshirilgan tangalar miqdorida oʻz vaqtida hisob-kitob qilinishi lozim. Bunda, ayirboshlash kassalariga topshirilgan tangalar ularning umumiy summasiga teng miqdorda yangi namunadagi tangalar yoki muomaladagi banknotlarga ayirboshlab beriladi. 9. Topshirilgan tangalar summasiga teng boʻlgan mablagʻlar mijozning arizasiga asosan depozit hisobvaragʻiga yoki bank plastik karta hisobvaragʻiga oʻtkazish orqali hisob-kitob qilinishi mumkin. 10. Ayirboshlash kassasi kassiri tomonidan ayirboshlab berilgan tangalar boʻyicha har ish kuni yakunida mazkur Nizomning ilovasiga muvofiq shaklda hisobot tuziladi hamda bankning bosh buxgalteri va kassa mudiriga imzo qoʻydirgan holda, qabul qilingan eski namunadagi tangalarni va kassa qoldigʻini (yangi namunadagi tangalar va muomaladagi banknotlar) kassa mudiriga topshiriladi. 11. Tijorat banki filiali tomonidan ayirboshlab berilgan eski namunadagi tangalar toʻgʻrisida MBBBga, MBBB hudud boʻyicha Respublika Markaziy bankiga kunlik maʼlumot berilishi lozim. Mazkur maʼlumotlar eski namunadagi tangalarni ayirboshlab berish uchun ayirboshlash kassalarini oʻz vaqtida va yetarli miqdorda yangi namunadagi tangalar va naqd pullar bilan taʼminlash uchun asos boʻlib xizmat qiladi. 12. Tijorat banklari filiallari kassalarida mavjud boʻlgan, mijozlardan, shu jumladan aholidan qabul qilib olingan eski namunadagi 50 soʻmlik va 100 soʻmlik tangalar alohida har birida 1000 donadan solingan qoplarda shakllantiriladi. Qiymati boʻyicha toʻliq shakllantirilgan tangali qoplar tijorat banklari filiallarining buyurtmasiga muvofiq MBBBning farmoyishiga asosan inkassatsiya xizmati orqali Hisob-kitob kassa markaziga joʻnatiladi. Eski namunadagi tangalarning muomalada boʻlish muddati tugaganidan soʻng tijorat banklari filiallarida toʻliq boʻlmagan holda shakllantirilgan tangali qoplar MBBB Hisob-kitob kassa markaziga joʻnatilishi lozim. 13. MBBB Hisob-kitob kassa markazlariga olib kelingan eski namunadagi tangalar toʻliq qayta sanaladi. Qayta sanash jarayonida aniqlangan kamomad va ortiqcha qoʻyilmalar boʻyicha dalolatnoma tuziladi va rasmiylashtiriladi. MBBB Hisob-kitob kassa markazlarida tangalar qiymati boʻyicha har bir qopda 1000 donadan joylashtirilib, Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining inkassatsiya xizmati orqali Markaziy bankning Toshkent shahar Bosh boshqarmasi Hisob-kitob kassa markaziga olib kelib topshiriladi. Eski namunadagi tangalarning muomalada boʻlish muddati tugaganidan soʻng tijorat banklari filiallaridan olib kelingan toʻliq boʻlmagan qoplardagi tangalar ham birma-bir qayta sanalgan holda, toʻliq qoplar shakllantirilishi lozim. Eski namunadagi tangalarning muomalada boʻlish muddati tugaganidan soʻng 10 kun muddat ichida MBBB Hisob-kitob kassa markazlaridagi barcha eski namunadagi tangalar Markaziy bankning Toshkent shahar Bosh boshqarmasi Hisob-kitob kassa markaziga joʻnatilishi shart. 14. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan yangi namunadagi 50, 100, 200, 500 soʻmlik tangalar muomalaga chiqarilgan kundan boshlab, tijorat banklari va ularning filiallari kassalariga kelib tushgan 1994-yil namunasidagi 50 soʻmlik va 100 soʻmlik banknotlarning qayta muomalaga chiqarilishi taqiqlanadi. 15. Markaziy bankning 1997-yil namunasidagi 200 soʻmlik va 1999-yil namunasidagi 500 soʻmlik banknotlari tijorat banklari filiallari tomonidan saralanadi. 2019-yilning 1-iyuliga qadar 1997-yil namunasidagi 200 soʻmlik va 1999-yil namunasidagi 500 soʻmlik banknotlarning faqat “eskirgan” toifasiga oʻtkazilganlari toʻliq bogʻlamlarda shakllantirilib, MBBBning Hisob-kitob kassa markaziga joʻnatilishi lozim. 2019-yilning 1-iyulidan boshlab bank kassalariga kelib tushgan 1997-yil namunasidagi 200 soʻmlik va 1999-yil namunasidagi 500 soʻmlik banknotlarning qayta muomalaga chiqarilishiga yoʻl qoʻyilmaydi hamda mazkur banknotlar tijorat banklari filiallari tomonidan toʻliq ayirboshlab beriladi. 16. MBBB Hisob-kitob kassa markazlari, tijorat banklari va ularning filiallari mijozlar, shu jumladan aholi tomonidan topshirilgan eski namunadagi banknotlarni (shu jumladan, eskirgan banknotlarni) hech qanday moneliksiz, cheklovlarsiz qabul qilishlari va hech qanday toʻlov yoki vositachilik haqi undirmagan holda ularni ayirboshlab berishlari shart. 17. MBBB Hisob-kitob kassa markazlari, tijorat banklari va ularning filiallari mijozlar, shu jumladan aholi tomonidan topshirilgan eski namunadagi banknotlarni (shu jumladan, eskirgan banknotlarni) ularning arizasiga asosan omonatga, shuningdek qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda bank plastik kartochka hisobvaraqlariga kirim qilish uchun qabul qilishlari mumkin. 18. Mijozlar, shu jumladan aholi tomonidan ayirboshlash kassalariga topshirilgan banknotlar miqdorida oʻz vaqtida hisob-kitob qilinishi lozim. Bunda, ayirboshlash kassalariga topshirilgan banknotlar ularning umumiy summasiga teng miqdorda yangi namunadagi tangalar yoki muomaladagi banknotlarga ayirboshlab beriladi. 19. Topshirilgan banknotlar summasiga teng boʻlgan mablagʻlar mijozning arizasiga asosan depozit hisobvaragʻiga yoki bank plastik karta hisobvaragʻiga oʻtkazish orqali hisob-kitob qilinishi mumkin. 20. Ayirboshlash kassasi kassiri tomonidan ayirboshlab berilgan banknotlar boʻyicha har ish kuni yakunida mazkur nizomning ilovasiga muvofiq shaklda hisobot tuziladi hamda bankning bosh buxgalteri va kassa mudiriga imzo qoʻydirgan holda, qabul qilingan eski namunadagi banknotlarni va kassa qoldigʻini (yangi namunadagi tangalar va muomaladagi banknotlar) kassa mudiriga topshiriladi. 21. Tijorat banki filiali tomonidan ayirboshlab berilgan eski namunadagi banknotlar toʻgʻrisida MBBBga, MBBB oʻz navbatida hudud boʻyicha Markaziy bankka kunlik maʼlumot berishlari lozim. Mazkur maʼlumotlar eski namunadagi banknotlarni ayirboshlab berish uchun ayirboshlash kassalarini oʻz vaqtida va yetarli miqdorda yangi namunadagi tangalar va naqd pullar bilan taʼminlash uchun asos boʻlib xizmat qiladi. 22. Tijorat banklari filiallari kassalarida mavjud boʻlgan, mijozlardan, shu jumladan aholidan qabul qilib olingan eski namunadagi banknotlar qiymatiga qarab 100 donadan dastalab, 10 ta dastadan iborat boʻlgan bogʻlamlarni toʻliq shakllantiriladi. Qiymati boʻyicha toʻliq shakllantirilgan pul bogʻlamlari tijorat banklari filiallarining buyurtmasiga muvofiq MBBBning farmoyishiga asosan inkassatsiya xizmati orqali Hisob-kitob kassa markaziga joʻnatiladi. Eski namunadagi banknotlarning muomalada boʻlish muddati tugaganidan soʻng tijorat banklari filiallarida toʻliq boʻlmagan holda shakllantirilgan bogʻlamlar MBBB Hisob-kitob kassa markazlariga joʻnatilishi lozim. 23. MBBB Hisob-kitob kassa markaziga tijorat banklari filiallaridan olib kelingan eski namunadagi banknotlar toʻliq qayta sanaladi. Qayta sanash jarayonida aniqlangan kamomad va ortiqcha qoʻyilmalar boʻyicha dalolatnoma tuziladi va rasmiylashtiriladi. MBBB Hisob-kitob kassa markazlarida banknotlar qiymati boʻyicha alohida dastalanib hamda toʻliq bogʻlamlar shakllantirilib, Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining inkassatsiya xizmati orqali Markaziy bankning Toshkent shahar Bosh boshqarmasi Hisob-kitob kassa markaziga olib kelib topshiriladi. Eski namunadagi banknotlarning muomalada boʻlish muddati tugaganidan soʻng tijorat banklari filiallaridan olib kelingan toʻliq boʻlmagan bogʻlamlardagi banknotlar ham birma-bir qayta sanalgan holda, toʻliq bogʻlamlarda shakllantirilishi lozim. Eski namunadagi banknotlarning muomalada boʻlish muddati tugaganidan soʻng 10 kun muddat ichida MBBB Hisob-kitob kassa markazlaridagi barcha eski namunadagi banknotlar Markaziy bankning Toshkent shahar Bosh boshqarmasi Hisob-kitob kassa markaziga joʻnatilishi shart. 24. MBBB eski namunadagi banknot va tangalarni yangi namunadagi tangalarga yoki muomaladagi banknotlarga ayirboshlab berish uchun hududlardagi tijorat banklari filiallarini yetarli miqdorda yangi namunadagi tangalar va muomaladagi banknotlar bilan oʻz vaqtida taʼminlash choralarini koʻrishlari lozim. 25. Mazkur Nizom talablarini buzishda aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladi. (soʻmda) T/r Kassa mudiridan qabul qilingan yangi namunadagi tangalar va muomaladagi banknotlar Ayirboshlash uchun qabul qilingan eski namunadagi tangalar va banknotlar Ayirboshlab berish uchun ishlatilgan yangi namunadagi tangalar va muomaladagi banknotlar Plastik kartaga (omonatga) oʻtkazilgan mablagʻlar Kun oxirida qolgan yangi namunadagi tangalar va muomaladagi banknotlar qoldigʻi Nominali Summasi Nominali Summasi Nominali Summasi Summasi Nominali Summasi Tangalar 50 soʻmlik 50 soʻmlik 50 soʻmlik 50 soʻmlik 100 soʻmlik 100 soʻmlik 100 soʻmlik 100 soʻmlik 200 soʻmlik 200 soʻmlik 200 soʻmlik 500 soʻmlik 500 soʻmlik 500 soʻmlik Jami: Banknotlar 200 soʻmlik 50 soʻmlik 200 soʻmlik 200 soʻmlik 500 soʻmlik 100 soʻmlik 500 soʻmlik 500 soʻmlik 1000 soʻmlik 200 soʻmlik 1000 soʻmlik 1000 soʻmlik 5000 soʻmlik 500 soʻmlik 5000 soʻmlik 5000 soʻmlik 10000 soʻmlik 10000 soʻmlik 10000 soʻmlik 50000 soʻmlik 50000 soʻmlik 50000 soʻmlik Jami: Hammasi: Bosh buxgalter: _____________________ ___________________________ (imzo) (F.I.O.) Kassa mudiri: ______________________ ___________________________ (imzo) (F.I.O.)