AYRIM FANLAR CHUQUR OʻRGANILADIGAN DAVLAT UMUMTAʼLIM MUASSASALARINING IXTISOSLASHTIRILGAN SINFLARIGA, DAVLAT IXTISOSLASHTIRILGAN UMUMTAʼLIM MUASSASALARIGA OʻQUVCHILAR QABUL QILISH TARTIBI TOʻGʻRISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASH HAQIDA
(resolution, 2024-08-19)

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2008-yil 7-avgustdagi 173-son “Ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan davlat ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalari faoliyatini takomillashtirish toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2008-y., 33-son, 312-modda) hamda 2011-yil 9-sentabrdagi 254-son “Ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan davlat umumtaʼlim muassasalarining ixtisoslashtirilgan sinflari, davlat ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalari toʻgʻrisidagi nizomga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2011-y., 37-son, 379-modda) qarorlariga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi va Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Davlat test markazi qaror qiladi: 1. Ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan davlat umumtaʼlim muassasalarining ixtisoslashtirilgan sinflariga, davlat ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalariga oʻquvchilar qabul qilish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi va Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Davlat test markazining 2009-yil 27-martdagi 4/4, 01-11 q/q-sonli “Ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan davlat umumtaʼlim muassasalarining ixtisoslashtirilgan sinflariga, davlat ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalariga oʻquvchilar qabul qilish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi (roʻyxat raqami 1950, 2009-yil 29-aprel) qarori (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2009-y., 18-son, 232-modda) oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 3. Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgandan oʻn kundan soʻng kuchga kiradi. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2008-yil 7-avgustdagi 173-son “Ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan davlat ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalari faoliyatini takomillashtirish toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq davlat umumtaʼlim muassasalarining ixtisoslashtirilgan sinflari (bundan buyon matnda ixtisoslashtirilgan sinf deb yuritiladi), davlat ixtisoslashtirilgan maktablari va maktab-internatlariga (bundan buyon matnda ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasi deb yuritiladi) oʻquvchilar qabul qilish va ularni ushbu ixtisoslashtirilgan sinf hamda ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasidan oʻqishdan chetlatish tartibini belgilaydi. Ixtisoslashtirilgan sinf va ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasiga tegishli sinfni muvaffaqiyatli yakunlagan, chuqurlashtirib oʻqitish belgilangan oʻquv fanlaridan muayyan qobiliyatini koʻrsata olgan oʻquvchilar tanlov natijalari asosida Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Bilim va malakalarni baholash agentligi (bundan buyon matnda Agentlik deb yuritiladi) tomonidan qoʻshma buyruq bilan belgilangan kvota doirasida qabul qilinadi. 1. Ixtisoslashtirilgan sinf va ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasida hujjatlarni qabul qilish, rasmiylashtirish va tegishli fanlardan test sinovlarini oʻtkazish hamda ota-onalarning murojaatlarini koʻrib chiqish Komissiyasi tuziladi (bundan buyon matnda Komissiya deb yuritiladi). Komissiya tarkibi 5 nafardan kam boʻlmagan toq miqdorda tashkil etilib, tarkibiga ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasi (ixtisoslashtirilgan sinfi mavjud umumtaʼlim maktab) direktori, tuman (shahar) maktabgacha va maktab taʼlimi boʻlimi vakili, umumtaʼlim muassasasi oʻqituvchilari hamda ota-onalarning vakillari kiritiladi. Ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasi (ixtisoslashtirilgan sinfi mavjud umumtaʼlim maktabi) direktori Komissiya raisi hisoblanadi. Bevosita respublika yoki viloyat maktabgacha va maktab taʼlimini boshqarish hududiy organlari tasarrufidagi ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalarida tashkil etilgan Komissiya tarkibiga tegishli boshqarish organi vakili kiritiladi. Farzandlari ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasiga qabul qilish boʻyicha sinovda qatnashayotgan shaxslar komissiya tarkibiga kiritilmaydi. 2. Ixtisoslashtirilgan sinf va ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasining 5-sinfiga oʻquv yili tamom boʻlgandan keyin 4-sinf oʻquvchilari, ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasining (maktab-internatning) 7-sinfiga oʻquv yili tamom boʻlgandan keyin 6-sinf oʻquvchilari tanlov asosida qabul qilinadi. 3. Ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasi (ixtisoslashtirilgan sinfi mavjud umumtaʼlim maktabi)ning rahbariyati tanlovni sifatli va raqobatli oʻtkazish maqsadida hujjatlarni qabul qilish boshlanishidan kamida 2 oy oldin tanlov haqida ommaviy axborot vositalarida (respublika, viloyat va tuman (shahar) miqyosidagi gazetalarda) eʼlon beradi. 4. Komissiya tomonidan ixtisoslashtirilgan sinf va ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasiga hujjatlar har yili 1 — 30-iyun kunlari qabul qilinadi. Oʻquvchilarni qabul qilish boʻyicha tanlovga buyurtma har yili Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi tomonidan hujjatlarni qabul qilish jarayoni yakunlangan kundan boshlab 5 kun muddat ichida Agentlikka taqdim etiladi. 5. Tanlovda ishtirok etish uchun oʻquvchilardan ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasi (ixtisoslashtirilgan sinfi mavjud umumtaʼlim maktabi) direktori nomiga ariza qabul qilinadi. 6. Ixtisoslashtirilgan sinf va ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasining 5-sinfi hamda ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasining (maktab-internatning) 7-sinfi uchun tanlovlar Agentlik tomonidan Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi bilan kelishilgan muddatda oʻtkaziladi. 7. Ixtisoslashtirilgan sinfi mavjud umumtaʼlim muassasasi va ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasida Komissiya tomonidan tasdiqlangan jadval asosida murojaat qiluvchilarga maslahat berib boriladi. 16. Test sinovi materiallari va metodikasi Agentlik tomonidan shakllantiriladi. Test savollarining murakkablik darajasi tegishliligi boʻyicha taʼlim dasturlaridan kelib chiqib belgilanadi. 17. Test sinovlari umumiy oʻrta taʼlimning davlat taʼlim standartlari doirasida muassasada taʼlim olib boriladigan tilda oʻtkaziladi. 18. Oʻquvchilarni ixtisoslashtirilgan sinf va ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasining 5 va 7-sinflariga qabul qilish boʻyicha test sinovlari uchun 60 daqiqa vaqt beriladi. Test sinovlari boshlanishiga qadar 20 daqiqagacha tushuntirish ishlari oʻtkaziladi, bu vaqt test oʻtkazish uchun ajratilgan vaqt meʼyoriga kirmaydi. 19. Oʻquvchilarni 5 va 7-sinfga qabul qilish uchun Agentlik tomonidan quyidagi fanlarning tegishliligi boʻyicha bittasidan test sinovlari oʻtkaziladi: filologiya — muassasada taʼlim olib boriladigan til va adabiyotdan 20 ta, matematikadan 10 ta, jami 30 ta test savoli; ijtimoiy fanlar — muassasada taʼlim olib boriladigan til va adabiyotdan 20 ta, matematikadan 10 ta, jami 30 ta test savoli; aniq fanlar — matematikadan 20 ta, muassasada taʼlim olib boriladigan til va adabiyotdan 10 ta, jami 30 ta test savoli; tabiiy fanlar — matematikadan 20 ta, muassasada taʼlim olib boriladigan til va adabiyotdan 10 ta, jami 30 ta test savoli; xorijiy tillar — muassasada taʼlim olib boriladigan xorijiy til (ingliz, nemis, fransuz)dan 20 ta, ona tili va adabiyotdan 10 ta, jami 30 ta test savoli; texnologiya — matematikadan 20 ta, muassasada taʼlim olib boriladigan til va adabiyotdan 10 ta, jami 30 ta test savoli. 20. Oʻquvchilar Komissiya tomonidan shakllantirilgan roʻyxat asosida test sinovlariga kiritiladi. 21. Test sinovlari natijalariga koʻra oʻquvchilar ballar ketma-ketligi boʻyicha belgilangan kvotaga muvofiq qabul qilinadi. 22. Oʻquvchilarga tanlovlar oʻtkaziladigan binoga oʻzi bilan faqat ruchka va toza daftar olib kirishlariga ruxsat etiladi. Tanlovlarga kelmagan oʻquvchilar uchun qoʻshimcha tanlovlar oʻtkazilmaydi. 23. Ota-onasining qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalarga tanlovlarda toʻplagan balining 10 foizi miqdorida imtiyoz sifatida qoʻshib beriladi. Prezident maktablariga saralash tanlovlarida qatnashib, ajratilgan qabul kvotasidan keyingi eng yuqori natija koʻrsatgan oʻquvchilar orasidan ballar ketma-ketligi asosida ixtisoslashtirilgan davlat umumtaʼlim maktablarining 5-sinfiga va maktab-internatlarining 7-sinfiga qoʻshimcha qabul kvotasi doirasida oʻquvchilar saralash test sinovlari oʻtkazilmasdan qabul qilinadi. Ota-ona yoki ota-ona oʻrnini bosuvchi shaxslar nazoratisiz va qarovisiz qolgan, ijtimoiy jihatdan xavfli ahvolda boʻlgan oilalarda yashayotgan, shuningdek davlat va jamoatchilik yordamiga muhtoj boʻlgan boshqa voyaga yetmaganlar ularning xulq-atvori, psixologik portreti, yoshi, iqtidori, qobiliyati, qiziqishlari va boshqa omillarni inobatga olgan holda, Bolalar masalalari boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar hamda tuman (shahar) komissiyalari tavsiyasiga asosan Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar maktabgacha va maktab taʼlimi boshqarmalarining yoʻllanmasi asosida ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan davlat ixtisoslashtirilgan maktab-internatlariga joylashtiriladi. Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi Bolalar masalalari boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar hamda tuman (shahar) komissiyalari tavsiyasiga asosan yuborilayotgan voyaga yetmaganlar uchun ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan davlat ixtisoslashtirilgan maktab-internatlariga qabul kvotasidan tashqari 5 foizgacha qoʻshimcha kvotalar ajratadi. 24. Oʻquvchilarning tanlovlardagi koʻrsatkichlari teng boʻlib qolgan hollarda quyidagilar imtiyozga ega boʻladi: ota-onasining qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalar; kam taʼminlangan oilalarning farzandlari. 25. Tanlovlarning yakuniy natijalari 5 kun ichida Komissiya tomonidan ixtisoslashtirilgan sinfi mavjud umumtaʼlim muassasasi va ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasidagi eʼlonlar taxtasiga osib qoʻyiladi. 27. Tanlovlarni oʻtkazish jarayonidan norozi boʻlgan oʻquvchilar va ularning ota-onalari yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar Komissiyaga, maktabgacha va maktab taʼlimini boshqarish hududiy organlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligiga, Agentlikka va uning joylardagi doimiy vakillariga murojaat etishlari mumkin. Oʻquvchilar va ularning ota-onalari yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar berilgan javoblardan norozi boʻlsa, belgilangan tartibda sudga murojaat etishlari mumkin. 28. Tanlovlardan muvaffaqiyatli oʻtgan oʻquvchilar tanlov oʻtkazilgan yilning 25-avgustiga qadar ixtisoslashtirilgan sinfi mavjud umumtaʼlim muassasasi yoki ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasi direktori buyrugʻi asosida oʻquvchilar safiga kiritiladi. 29. Ixtisoslashtirilgan sinfi mavjud umumtaʼlim muassasasi yoki ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasining ustavida belgilangan ichki tartib-qoidalarni buzgan oʻquvchilar Bolalar masalalari boʻyicha tuman (shahar) komissiyalari bilan kelishilgan holda pedagogik kengash qarori asosida avval oʻqigan sinfi yoki maktabiga qaytarib yuboriladi (oʻquvchining yashash joyi oʻzgargan taqdirda hududdagi boshqa maktabga). 30. Ixtisoslashtirilgan sinf yoki ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalarida boʻshab qolgan oʻrinlarga tanlovda ishtirok etib, tegishli fanlardan yuqori natija koʻrsatgan oʻquvchilar ballar reytingi boʻyicha ketma-ketlikda qabul qilinadi. Agar oʻquvchining ota-onasi yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslardan rad javobi olinsa, ballar reytingi boʻyicha navbatdagi yuqori ball toʻplagan oʻquvchi chaqirib olinadi. Mazkur bandda belgilangan talablar faqatgina ixtisoslashtirilgan sinf va ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasining 5-sinfi hamda ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasasining (maktab-internatning) 7-sinfi oʻquv yilining birinchi yarim yilligi boʻyicha qoʻllaniladi. 31. Oʻquv yili tugaganda boʻsh oʻrinlar uchun qoʻshimcha tanlov eʼlon qilinadi va oʻtkaziladi. Bunda tanlov oʻquvchining bitirgan sinf hajmidagi oʻquv fanlaridan kelib chiqqan holda tashkil etiladi. 32. Ushbu Nizom talablarini buzishda aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javobgar boʻladi. 33. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi bilan kelishilgan.