Yoʻlovchining havo kemasi ichidagi yurish-turish qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
(order, 2023-07-17)

Oʻzbekiston Respublikasi Havo kodeksining 921-moddasiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1993-y., 6-son, 247-modda) muvofiq buyuraman: 1. Yoʻlovchining havo kemasi ichidagi yurish-turish qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. Mazkur Qoidalar Oʻzbekiston Respublikasi Havo kodeksining 921-moddasiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1993-y., 6-son, 247-modda) muvofiq yoʻlovchining havo kemasi ichidagi yurish-turish qoidalarini belgilaydi. 1. Mazkur Qoidalarda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi: yoʻlovchi — havo transportida tashish shartnomasiga muvofiq havo kemasida tashilayotgan yoki tashilishi lozim boʻlgan shaxs; havo kemasi ekipaji — havo kemasi komandiri, uchuvchilar tarkibiga kiruvchi boshqa shaxslar va xizmat koʻrsatuvchi xodimlar. 2. Mazkur Qoidalar Oʻzbekiston Respublikasining tashuvchilari tomonidan tashiladigan barcha yoʻlovchilar uchun majburiydir. 3. Havo kemasi (bundan buyon matnda HK deb yuritiladi) ichida yoʻlovchi quyidagilarni bajarishga majburdir: mazkur Qoidalarni, HK komandirining yoki ekipaj aʼzosining havo kemasi komandiri nomidan bergan parvoz va HK ichidagi odamlar xavfsizligini, mol-mulk but saqlanishini, tashish shartnomasini ijro etish bilan bogʻliq xizmatlar koʻrsatish tartibi va imkoniyatini taʼminlashga doir farmoyishlarini bajarishga; HK sahnida uchish taloniga, shuningdek zarur boʻlgan hollarda parvoz xavfsizligini taʼminlash maqsadida HK ekipaji aʼzolarining koʻrsatmasiga muvofiq joylashishga; yuklarini maxsus ajratilgan joylarga joylashtirishga; “Kamarlarni taqish” tablosi yoqilishi bilan xavfsizlik kamarini taqishga va u oʻchmaguncha yechmaslikka. 4. Yoʻlovchi HK ichida quyidagilarni amalga oshirishi taqiqlanadi: giyohvand moddalarni, tamaki mahsulotlarini (nosvoy va boshqalarni ham) isteʼmol qilishi, shuningdek elektron sigaretlardan foydalanishi; tashuvchi tomonidan isteʼmol qilish uchun taklif qilingan belgilangan meʼyordan tashqari, shuningdek boj olinmaydigan savdo doʻkonlaridan sotib olingan alkogol mahsulotlarini isteʼmol qilishi; uchuvchilar kabinasiga kirishi; HK ekipaji aʼzolarining xizmat vazifalarini bajarishlarida ularga toʻsqinlik qilishi yoki ularning ishlariga aralashishi; HKning yurish, koʻtarilish, va qoʻnish vaqtida elektron va aloqa vositalaridan foydalanishi, jumladan HK bortida turib fotosuratga va video tasvirga olishi; HKning mol-mulkini (pledlar, yostiqlar, idish-tovoqlar, oshxona jihozlari, elektron vositalar, qutqarish nimchalari va boshqalarni) olib ketishi va shikastlashi; jamoat tartibini buzishi va zaruratsiz atrofdagilarni bezovta qilishi; HK ekipaji aʼzolarining tegishli koʻrsatmalarisiz avariya-qutqaruv jihozlarini ishlatishi; HK ekipaji aʼzolarining ruxsati yoki koʻrsatmalarisiz boshqa joylarga oʻtirishi. 41. Yoʻlovchi tomonidan HK ichida yurish-turish qoidalari buzilgan taqdirda, HK ekipaji aʼzolari tomonidan mazkur Qoidalarning ilovasiga muvofiq shaklda yoʻlovchining havo kemasi ichidagi yurish-turish qoidalarini buzganligi toʻgʻrisida dalolatnoma rasmiylashtiriladi. Dalolatnomada quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi: dalolatnomada tuzilgan sana; dalolatnomani tuzgan HK ekipaji aʼzolarining lavozimi, familiyasi, ismi, otasining ismi; qoidabuzarlik sodir etilgan reys va uning yoʻnalishi; qoidabuzarlikning qisqacha tafsiloti; qoidabuzar yoʻlovchi shaxsiga oid maʼlumotlar; qoidabuzar yoʻlovchining tushuntirishi; Agar qoidabuzarlik oqibatida moddiy zarar yetkazilgan yoxud boshqa shaxslar jabrlangan boʻlsa, bu haqda ham dalolatnomada koʻrsatiladi. Dalolatnoma uni tuzgan HK ekipaji aʼzolari va qoidabuzar yoʻlovchi tomonidan imzolanadi. Qoidabuzarlik sodir etgan yoʻlovchi dalolatnomani imzolashdan bosh tortgan taqdirda, dalolatnomaga bu haqda yozib qoʻyiladi. Qoidabuzarlik sodir etgan yoʻlovchi dalolatnomaning mazmuni yuzasidan dalolatnomaga ilova qilinadigan tushuntirish va mulohazalarini berishga, shuningdek mazkur dalolatnomaga imzo chekishdan bosh tortish sabablarini bayon etishga haqlidir. 5. HK ichidagi yurish-turish qoidalari yoʻlovchi tomonidan parvoz xavfsizligiga tahdid tugʻdiradigan yoxud shaxslarning hayotiga yoki sogʻligʻiga va mol-mulkiga tahdid tugʻdiradigan tarzda buzilsa, u bilan tuzilgan tashish shartnomasi tashuvchi tomonidan tashish yoʻnalishining istalgan manzilida bekor qilinishi mumkin. 6. Yoʻlovchi HK ekipaji aʼzolaridan tashish shartnomasi shartlarida belgilangan xizmatlarning koʻrsatilishini talab qilishga haqlidir. 7. Yoʻlovchi jamoat tartibini buzayotgan, oʻzini yoki boshqa shaxslarni zaruriyatsiz bezovta qilayotgan hamda shaʼni va qadr-qimmatiga putur yetkazayotgan, mol-mulkiga yoki sogʻligʻiga yoxud hayotiga tahdid tugʻdirayotgan yoʻlovchiga taʼsir koʻrsatish talabi bilan HK ekipaji aʼzolariga murojaat qilish, shuningdek xuddi shunday harakatlar qilayotgan HK ekipaji aʼzolari ustidan shikoyat qilish huquqiga ega. Qonunchilik hujjatlariga muvofiq yoʻlovchi boshqa huquqlarga ham egadir. 8. Mazkur Qoidalar talablarini buzganlikda aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladilar. 9. Mazkur Qoidalar “Oʻzbekiston havo yoʻllari” milliy aviakompaniyasi bilan kelishilgan.