“TRANSPORT VOSITALARI EGALARINING FUQAROLIK JAVOBGARLIGINI MAJBURIY SUGʻURTA QILISH TOʻGʻRISIDA”GI OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI QONUNINI AMALGA OSHIRISH CHORA-TADBIRLARI HAQIDA
(law, 2026-01-01)

“Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq va transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilishning toʻliq amal qilishini taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Quyidagilar: Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish (keyingi oʻrinlarda majburiy sugʻurta qilish deb ataladi) boʻyicha sugʻurta summasi — 80 million soʻm miqdorda; kompensatsiya toʻlovi — jabrlanuvchi ishtirokidagi yoʻl-transport hodisasi kunida belgilangan sugʻurta summasidan koʻp boʻlmagan miqdorda belgilansin. 2. Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish boʻyicha toʻlovlarni kafolatlash jamgʻarmasi (keyingi oʻrinlarda Jamgʻarma deb ataladi) tashkil etilsin, quyidagilar uning asosiy vazifalari etib belgilansin: transport vositalaridan foydalanishda jabrlanuvchiga unga yetkazilgan zararni kafolatli toʻlashni majburiy sugʻurta qilish toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq kompensatsiya toʻlovlarini amalga oshirish yoʻli bilan taʼminlash; majburiy sugʻurta qilish toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq sugʻurta mukofotlari boʻyicha siylov huquqiga ega boʻlgan fuqarolarning ayrim toifalarini koʻrsatib oʻtilgan siylovlarni kompensatsiya qilish yoʻli bilan qoʻllab-quvvatlash tizimini moliyaviy taʼminlash; majburiy sugʻurta qilish, shu jumladan majburiy sugʻurta qilish shartnomalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlardan iborat boʻlgan, sugʻurta hodisalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarning axborot bazasini, sugʻurta qildiruvchilar va jabrlanganlar toʻgʻrisidagi shaxsiy maʼlumotlarni shakllantirish, sugʻurta sirlari toʻgʻrisidagi qonunchilikda belgilangan talablarni taʼminlagan holda sugʻurtalovchilar bilan Jamgʻarma oʻrtasida koʻrsatib oʻtilgan maʼlumotlarni ayirboshlashni tashkil etish; Jamgʻarmaning unga yuklangan asosiy vazifalarni amalga oshirish boʻyicha faoliyatini tartibga soluvchi qoidalarni ishlab chiqish hamda sugʻurta faoliyatini tartibga solish va nazorat qilish boʻyicha maxsus vakolatli davlat organi bilan kelishgan holda tasdiqlash. 3. Quyidagilar: Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish boʻyicha toʻlovlarni kafolatlash jamgʻarmasi toʻgʻrisidagi Nizom 1-ilovaga muvofiq; Jamgʻarmaning kuzatuv kengashi tarkibi 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Jamgʻarmaning kuzatuv kengashi, sugʻurtalovchilar bilan birgalikda ikki hafta muddatda quyidagilarni nazarda tutuvchi tadbirlar rejasini ishlab chiqsin va tasdiqlasin: 2008-yil 21-oktabrgacha boʻlgan muddatda majburiy sugʻurta qilishni amalga oshiruvchi sugʻurtalovchilar bilan oʻz faoliyatini sugʻurta qilish faoliyati toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan litsenziya talablari va shartlariga muvofiqlashtirish, shuningdek 2008-yil 22-oktabrdan boshlab oʻz faoliyatini koʻrsatib oʻtilgan litsenziya talablari va shartlariga muvofiqlashtirmagan sugʻurtalovchilar litsenziyalarining amal qilishini belgilangan tartibda toʻxtatish; Jamgʻarmaning davlat roʻyxatidan oʻtkazilishini taʼminlash, Jamgʻarma direksiyasini joylashtirish hamda uni zarur aloqa texnikasi va vositalari bilan jihozlash, Jamgʻarma tomonidan majburiy sugʻurta qilishni amalga oshiruvchi barcha sugʻurtalovchilar bilan yozma bitimlar tuzish, shuningdek Jamgʻarma tomonidan 2008-yil 21-oktabrgacha oʻziga yuklangan vazifalarni amalga oshirish uchun zarur hajmdagi mablagʻlarni shakllantirish; respublikaning barcha hududlarida majburiy sugʻurta qilishni tashkil etish uchun sugʻurtalovchilar filiallarining va boshqa alohida boʻlinmalarining keng shoxobchalarini tashkil etish; ommaviy axborot vositalari orqali majburiy sugʻurta qilishning joriy etilayotgan tartibi toʻgʻrisida keng tushuntirish ishlarini olib borish, shuningdek sugʻurtalovchilar xodimlari uchun oʻquv kurslari va seminarlar tashkil etish. 5. Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish qoidalari 4-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 7. Quyidagilar: Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasida transport vositalari hamda boshqa oʻziyurar mashinalar va mexanizmlar egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish toʻgʻrisida” 1994-yil 30-dekabrdagi 632-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 1994-y., 12-son, 56-modda); Vazirlar Mahkamasining “Sugʻurta xizmatlari bozorini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2002-yil 27-noyabrdagi 413-son qaroriga (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2002-y., 11-son, 72-modda) 3-ilovaning V bandi oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 8. Belgilab qoʻyilsinki, Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 30-dekabrdagi 632-son qaroriga muvofiq 2008-yilda tuzilgan transport vositalari hamda boshqa oʻziyurar mashinalar va mexanizmlar egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish shartnomalarining amal qilishi koʻrsatib oʻtilgan Hukumat qarori oʻz kuchini yoʻqotgan kundan boshlab muddatidan oldin toʻxtatilgan hisoblanadi, bunda sugʻurtalovchilarning mazkur sanagacha sodir boʻlgan sugʻurta hodisalari boʻyicha sugʻurta tovonini toʻlashga doir majburiyatlari saqlanib qoladi. 9. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Moliya vazirligi, boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda idoraviy normativ hujjatlarni ushbu qarorga muvofiqlashtirsin. 10. Ushbu qarorning 1, 5, 7 va 8-bandlari “Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni kuchga kirgan kundan boshlab amal qiladi. 11. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi oʻrinbosari R.S. Azimov zimmasiga yuklansin. 1. Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish boʻyicha toʻlovlarni kafolatlash jamgʻarmasi (keyingi oʻrinlarda “Jamgʻarma” deb yuritiladi) transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish (keyingi oʻrinlarda “majburiy sugʻurta qilish” deb yuritiladi) boʻyicha toʻlovlarni kafolatlash maqsadida tashkil etiladi. 2. Jamgʻarma oʻz faoliyatida “Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga, boshqa qonunchilik hujjatlariga, shuningdek ushbu Nizomga amal qiladi. 3. Jamgʻarma notijorat tashkilot hisoblanadi, mustaqil balansga, Oʻzbekiston Respublikasi banklarida hisob raqamlariga, shu jumladan xorijiy valyutadagi hisob raqamlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbining tasviri tushirilgan va oʻz nomi yozilgan dumaloq muhrga, shtamplarga va blankalarga ega boʻladi. Jamgʻarma moliyaviy yordam berish va xayriya faoliyati bilan shugʻullanishga, shuningdek yuridik shaxslarning muassisi (qatnashchisi) boʻlishga va sugʻurta tashkilotlarining ustav sarmoyasida qatnashishga haqli emas. 31. Jamgʻarmaning nomi: davlat tilida: toʻliq nomi — “Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish boʻyicha toʻlovlarni kafolatlash jamgʻarmasi”; qisqartirilgan nomi — “Sugʻurta toʻlovlarini kafolatlash jamgʻarmasi”; ingliz tilida: toʻliq nomi — “The Fund of guaranteeing payments on compulsory insurance of civil liability of vehicle owners”; qisqartirilgan nomi — “Fund of guaranteeing insurance payments”; rus tilida: toʻliq nomi — “Fond garantirovaniya viplat po obyazatelnomu straxovaniyu grajdanskoy otvetstvennosti vladelsev transportnix sredstv”; qisqartirilgan nomi — “Fond garantirovaniya straxovix viplat”; 4. Jamgʻarma oʻz majburiyatlari boʻyicha oʻzining barcha mol-mulki bilan javob beradi. 5. Quyidagilar Jamgʻarmaning asosiy vazifalari hisoblanadi: transport vositalaridan foydalanishda jabrlanuvchiga unga yetkazilgan zararni kafolatli toʻlashni majburiy sugʻurta qilish toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq kompensatsiya toʻlovlarini amalga oshirish yoʻli bilan taʼminlash; transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq sugʻurta mukofotlari boʻyicha siylov huquqiga ega boʻlgan fuqarolarning ayrim toifalarini koʻrsatib oʻtilgan siylovlarni kompensatsiya qilish yoʻli bilan qoʻllab-quvvatlash tizimini moliyaviy taʼminlash; majburiy sugʻurta qilish, shu jumladan, majburiy sugʻurta qilish shartnomalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlardan iborat boʻlgan, sugʻurta hodisalari haqidagi maʼlumotlarning axborot bazasini, sugʻurta qildiruvchilar va jabrlanganlar toʻgʻrisidagi shaxsiy maʼlumotlarni shakllantirish, sugʻurta sirlari toʻgʻrisidagi qonunchilikda belgilangan talablarni taʼminlagan holda sugʻurtalovchilar bilan Jamgʻarma oʻrtasida koʻrsatib oʻtilgan maʼlumotlarni ayirboshlashni tashkil etish; Jamgʻarmaning unga yuklangan asosiy vazifalarni amalga oshirish boʻyicha faoliyatini tartibga soluvchi qoidalarni ishlab chiqish hamda sugʻurta faoliyatini tartibga solish va nazorat qilish boʻyicha maxsus vakolatli davlat organi bilan kelishgan holda tasdiqlash. 6. Jamgʻarma qoʻyilgan vazifalarni bajarish maqsadida quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi: belgilangan tartibda jabrlanuvchilarga kompensatsiya toʻlovlari toʻlaydi, shuningdek regress talablarni amalga oshiradi; sugʻurtalovchilar tomonidan qonunchilikka muvofiq koʻrsatib oʻtilgan siylovlarni olish huquqiga ega boʻlgan shaxslar toifalariga berilgan sugʻurta mukofotlari boʻyicha siylovlarni kompensatsiya qiladi; majburiy sugʻurta qilish bilan bogʻliq masalalar va nizolar yuzasidan huquqiy maslahat xizmatini, yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi xabarnoma bilan bogʻliq adjasterlik va baholash xizmatini buyurtma asosida toʻlov evaziga koʻrsatadi. Jamgʻarmaning oʻz vakolatlarini amalga oshirishi uchun zarur boʻlgan axborotlarni maxsus vakolatli davlat organi bilan doimiy ravishda ayirboshlaydi; sugʻurtalovchilar bilan majburiy sugʻurta qilish, qonunchilikda belgilangan sugʻurta siri toʻgʻrisidagi talablar taʼminlanishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni ayirboshlaydi; Jamgʻarma mablagʻlari tushumi va sarfi boʻyicha yillik va choraklik prognozlarni shakllantiradi; transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish toʻgʻrisidagi qonunchilikni takomillashtirishga oid takliflarni ishlab chiqadi va maxsus vakolatli davlat organiga koʻrib chiqishi uchun kiritadi; majburiy sugʻurta qilish sohasida xalqaro aloqalarni amalga oshiradi, xorijiy tajribani oʻrganadi va undan foydalanadi. Jamgʻarma oʻz vazifalari va qonunchilikka muvofiq boshqa funksiyalarni ham amalga oshirishi mumkin. 7. Jamgʻarma quyidagi huquqlarga ega: sugʻurtalovchilardan tuzilgan majburiy sugʻurta shartnomalari soni, toʻplangan sugʻurta mukofotlari miqdori, majburiyatlar va toʻlangan sugʻurta qoplovlari toʻgʻrisidagi axborotni belgilangan tartibda olish; majburiy sugʻurta qilish bilan bogʻliq masalalar va nizolar yuzasidan huquqiy maslahat xizmatini, yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi xabarnoma bilan bogʻliq adjasterlik va baholash xizmatini buyurtma asosida toʻlov evaziga koʻrsatish; Jamgʻarma mablagʻlarini ushbu Nizomda nazarda tutilgan tartibda joylashtirish. Jamgʻarma oʻziga yuklangan vazifalarga va qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin. 8. Jamgʻarma quyidagilarga majbur: maxsus vakolatli davlat organiga ushbu organ tomonidan belgilangan shakl boʻyicha va muddatlarda moliyaviy hisobot va boshqa hisobotlarni taqdim etish; Jamgʻarmaning mablagʻlaridan samarali va maqsadli foydalanishni taʼminlash; ommaviy axborot vositalarida yilning har choragida sugʻurtalovchilar-qatnashchilar roʻyxatini eʼlon qilish; maxsus vakolatli organning soʻroviga koʻra majburiy sugʻurta qilish boʻyicha tegishli axborotni taqdim etish. Jamgʻarma oʻz vazifalari va qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlarga ham ega boʻlishi mumkin. 9. Jamgʻarmaning mol-mulki: transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish faoliyati bilan shugʻullanuvchi sugʻurtalovchilarning bir yoʻla va kalendar toʻlanadigan badallari; Jamgʻarma tomonidan jabrlanuvchiga yetkazilgan zarar uchun javobgar shaxslarga nisbatan regress va subrogatsiya huquqini amalga oshirishdan tushgan mablagʻlar; Jamgʻarmaning pul mablagʻlarini joylashtirishdan olinadigan daromadlar; buyurtma asosida toʻlov evaziga majburiy sugʻurta qilish bilan bogʻliq masalalar va nizolar yuzasidan huquqiy maslahat xizmatini, yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi xabarnoma bilan bogʻliq adjasterlik va baholash xizmatini koʻrsatishdan olingan daromadlar; qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa tushumlar hisobiga shakllanadi. 10. Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish faoliyati bilan shugʻullanuvchi sugʻurtalovchilarning Jamgʻarmaga bir yoʻla toʻlanadigan badali Jamgʻarmaga badal kiritish kunida sugʻurtalovchi ustav fondining qonunchilik hujjatlarida belgilangan eng kam miqdorining 0,1 foizini tashkil etadi. Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish faoliyati bilan shugʻullanuvchi sugʻurtalovchilarning Jamgʻarmaga toʻlanadigan kalendar badallari sugʻurtalovchilar tomonidan yilning har choragida Jamgʻarmaga oʻtkaziladigan pul mablagʻlaridan iborat boʻladi. Kalendar badal miqdori sugʻurtalovchi bilan tuzilgan majburiy sugʻurta shartnomalari boʻyicha umumiy sugʻurta summasi hisobot choragida oʻsishi hajmidan kelib chiqib maxsus vakolatli davlat organi bilan kelishuv boʻyicha Jamgʻarmaning kuzatuv kengashi tomonidan belgilanadi. Toʻlangan kalendar badallar summasi Jamgʻarmaning kuzatuv kengashi tomonidan belgilangan miqdorga yetganda sugʻurtalovchilar tomonidan kalendar badallar toʻlash maxsus vakolatli davlat organi bilan kelishgan holda majburiy sugʻurta shartnomalari boʻyicha umumiy sugʻurta summasidan kelib chiqib toʻxtatib turiladi. Majburiy sugʻurta shartnomalari boʻyicha jami sugʻurta summasi oʻzgargan taqdirda, sugʻurtalovchi tomonidan Jamgʻarmaga toʻlangan kalendar badallar summasi qayta hisoblanadi. 12. Majburiy sugʻurta qilish boʻyicha faoliyatni amalga oshirish huquqini beradigan litsenziyaning amal qilishi toʻxtatib turilishi sugʻurtalovchini Jamgʻarmaga kalendar badallarni toʻlashdan ozod qilmaydi. Kalendar badal stavkasi oʻzgargan taqdirda Jamgʻarma bu haqda sugʻurtalovchilarga toʻlashning keyingi muddatidan oldin kamida 30 kundan kechikmay xabar qilishi shart. 13. Jamgʻarma mablagʻlaridan faqat: kompensatsiya toʻlovlari toʻlashda; majburiy sugʻurta qilish boʻyicha sugʻurta mukofotlariga oid siylovlarni kompensatsiya qilishda; Jamgʻarma direksiyasi taʼminoti uchun; ushbu Nizomning 5-bandida nazarda tutilgan Jamgʻarmaning boshqa vazifalarini amalga oshirish uchun foydalaniladi. Jamgʻarmaning kompensatsiya toʻlovlarini moliyalashtirishga va sugʻurta mukofotlari boʻyicha siylovlarni kompensatsiya qilishga moʻljallangan mablagʻlari Jamgʻarmaning boshqa mol-mulkidan alohida ajratiladi, ular boʻyicha alohida hisob yuritiladi va alohida bank hisob raqami ochiladi. 14. Jamgʻarma direksiyasi taʼminoti Jamgʻarmaning kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlanadigan xarajatlar smetasi asosida Jamgʻarma mablagʻlari hisobiga amalga oshiriladi. 15. Jamgʻarma mablagʻlarining bir qismi vaqtincha boʻsh boʻlgan taqdirda Jamgʻarmaning kuzatuv kengashi har yili ushbu mablagʻlarni investitsiya qilish yoʻnalishlari va hajmini tasdiqlashi mumkin. Jamgʻarmaning koʻrsatib oʻtilgan mablagʻlarini investitsiya qilish diversifikatsiyalash, qaytarish, foyda olish va likvidlik shartlarida amalga oshiriladi. 16. Jamgʻarma mablagʻlarini davlat qimmatli qogʻozlariga va boshqa aktivlarga joylashtirishdan olingan Jamgʻarma daromadlari (Tijorat banklariga joylashtirilgan mablagʻlardan toʻlov manbaida soliqqa tortiladigan foizlardan tashqari) soliq solish obyekti hisoblanmaydi. 17. Agar homiylar yoki grant beruvchilar tomonidan Jamgʻarmaga Jamgʻarmaning maqsadlari va vazifalariga muvofiq boʻlgan maqsadlar va foydalanish shartlari koʻrsatilgan holda mablagʻlar berilgan taqdirda, ushbu mablagʻlardan homiylar yoki grant beruvchilarning koʻrsatmalariga muvofiq foydalanilishi kerak. 18. Majburiy sugʻurta qilish boʻyicha faoliyat ixtiyoriy toʻxtatilishi munosabati bilan Jamgʻarmadan ixtiyoriy chiqilgan taqdirda, shuningdek sugʻurtalovchi Jamgʻarma oldidagi majburiyatlarni bajarmaganligi uchun undan chiqarilganda sugʻurtalovchi tomonidan Jamgʻarmaga toʻlangan badallar qaytarilmaydi. 19. Maxsus vakolatli davlat organi tomonidan kompensatsiya toʻlovlarini moliyalashtirish va sugʻurta mukofotlari boʻyicha siylovlarni kompensatsiya qilish uchun Jamgʻarmaning bank hisob raqamidagi mablagʻlarning eng kam summasiga nisbatan talablar belgilanishi mumkin. 20. Jamgʻarma bilan yozma bitim tuzish uchun sugʻurtalovchi Jamgʻarmaga ariza, belgilangan miqdorda bir yoʻla toʻlanadigan badal toʻlanganligini tasdiqlovchi toʻlov topshiriqnomasi nusxasini taqdim etishi shart. 21. Jamgʻarma maxsus vakolatli davlat organini tuzilgan yozma bitimlar va sugʻurtalovchilar tomonidan Jamgʻarmaga bir yoʻla toʻlanadigan badal toʻlanganligi toʻgʻrisida xabardor qiladi. 22. Sugʻurtalovchilar: sugʻurtalovchining firma nomi va (yoki) joylashgan joyi oʻzgarganda; sugʻurtalovchini qayta tashkil etish yoki tugatish toʻgʻrisida qaror qabul qilinganda Jamgʻarmaga yozma ravishda maʼlum qilishi shart. 23. Jamgʻarma bilan yozma bitim tuzgan sugʻurtalovchining nomi va (yoki) joylashgan joyi oʻzgargan taqdirda Jamgʻarma sugʻurtalovchining qayta roʻyxatdan oʻtkazilishi va litsenziya qayta rasmiylashtirilganligini tasdiqlaydigan hujjatlar sugʻurtalovchidan olingan paytdan boshlab 10 ish kuni mobaynida Jamgʻarmaning sugʻurtalovchilari — aʼzolari reyestriga tegishli oʻzgartirishlar kiritadi. 24. Sugʻurtalovchi tomonidan Jamgʻarma va sugʻurtalovchi oʻrtasida tuzilgan yozma bitimda nazarda tutilgan Jamgʻarma oldidagi majburiyatlar muntazam ravishda (hisobot davrida ikki va undan koʻp marotaba) bajarilmagan taqdirda, Jamgʻarma maxsus vakolatli davlat organi bilan kelishgan holda sugʻurtalovchi va Jamgʻarma oʻrtasida tuzilgan bitimni bekor qilish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. 25. Sugʻurta qilish boʻyicha faoliyatning ixtiyoriy toʻxtatilishi munosabati bilan Jamgʻarma bilan tuzilgan bitimlar ixtiyoriy bekor qilinganda, shuningdek, Jamgʻarma oldidagi majburiyatlar bajarmaganligi uchun sugʻurtalovchi bilan tuzilgan bitimlar bekor qilingan taqdirda, sugʻurtalovchi sugʻurta qilish boʻyicha ilgari tuzilgan yozma bitimlar boʻyicha oʻz majburiyatlarini bajarishi shart. 26. Kuzatuv kengashi va Jamgʻarma direksiyasi Jamgʻarmaning boshqaruv organlari hisoblanadi. 27. Jamgʻarmaning kuzatuv kengashi Jamgʻarma faoliyatiga umumiy rahbarlik qiladi. 28. Kuzatuv kengashining tarkibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi. Kuzatuv kengashiga rais boshchilik qiladi. 29. Kuzatuv kengashi majlislari uning raisi yoki kuzatuv kengashi aʼzolarining kamida uchdan bir qismining talabi boʻyicha zaruriyatga koʻra, biroq yil choragida kamida bir marta chaqiriladi. Kuzatuv kengashi, agar majlisda uning aʼzolarining kamida uchdan ikki qismi hozir boʻlsa, qaror qabul qilishga haqlidir. Agar hozir boʻlganlarning kamida uchdan ikki qismi kuzatuv kengashi qarori uchun ovoz bersa, kuzatuv kengashi qarori qabul qilingan hisoblanadi. 30. Kuzatuv kengashi: sugʻurtalovchilarning kalendar badallari stavkalarini, toʻlangan kalendar badallarining cheklangan summasini, hisob-kitob qilish tartibi va badallarni toʻlash muddatlarini tasdiqlaydi; maxsus vakolatli davlat organi bilan kelishgan holda bank-agentni tanlaydi; Jamgʻarma mablagʻlarini davlat qimmatli qogʻozlariga va boshqa aktivlarga joylashtirish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi; Jamgʻarma mablagʻlaridan foydalanish tartibini, shu jumladan joriy faoliyat xarajatlarini tasdiqlaydi; Jamgʻarmaning ijro etuvchi organini tuzadi va uning faoliyatini nazorat qiladi; auditorlik tashkilotini belgilaydi; qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi. 31. Jamgʻarmaning ijro etuvchi organi uning Direksiyasi hisoblanadi. Direksiya joriy rahbarlikni amalga oshiradi va Jamgʻarma faoliyati uchun javob beradi. Jamgʻarma direksiyasining tuzilmasi va Jamgʻarma xodimlarining cheklangan soni Jamgʻarma kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlanadi. Jamgʻarma direksiyasiga Jamgʻarma kuzatuv kengashi tomonidan tayinlanadigan direktor rahbarlik qiladi. 32. Jamgʻarma direksiyasi: bir martalik va kalendar badallarning sugʻurtalovchilar tomonidan oʻz vaqtida va toʻliq oʻtkazilishini nazorat qiladi; belgilangan tartibda kompensatsiya toʻlovlarini va sugʻurta mukofotlari boʻyicha siylovlar kompensatsiyasini amalga oshiradi; joriy faoliyat xarajatlari smetasini tasdiqlash uchun kuzatuv kengashiga kiritadi; qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi. 33. Jamgʻarmaning direktori kuzatuv kengashi majlislarida maslahat ovozi huquqi bilan qatnashadi. 34. Direksiya har yili sugʻurtalovchilarning ajratmalari va oʻzga manbalardan boshqa tushumlar, shu jumladan xalqaro tashkilotlar va moliya institutlarining grantlari va kreditlarini jalb etish, ham Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlari, ham norezidentlari boʻlgan yuridik va jismoniy shaxslarning begʻaraz yordami shaklida navbatdagi yil uchun Jamgʻarma tushumlari prognozini amalga oshiradi. 35. Direksiya Jamgʻarma daromadlari prognozi asosida keyingi yil uchun Jamgʻarma xarajatlari prognozini amalga oshiradi. 36. Navbatdagi yil uchun Jamgʻarma daromadlari va xarajatlari prognozlari direksiya tomonidan kuzatuv kengashiga koʻrib chiqish va tasdiqlash uchun kiritiladi. Daromadlar va xarajatlarning yillik prognozlari, shu jumladan, Jamgʻarmaning xarajatlar smetasi kuzatuv kengashi tomonidan kelgusi yilning 10-fevraliga qadar tasdiqlanadi. Bunda Jamgʻarmaning xarajatlar smetasi tasdiqlangunga qadar xarajatlar summasi oldingi moliya yilining oxirgi choragidagi xarajatlar summasidan oshib ketmasligi kerak va qonunchilikda belgilangan tadbirlarni amalga oshirish uchun xarajatlar summasi hisobga olingan holda tuzatish kiritilishi mumkin. 38. Jamgʻarma maxsus vakolatli davlat organi tomonidan belgilangan shakl boʻyicha va muddatlarda maxsus vakolatli davlat organiga moliya hisobotini va boshqa hisobotlarni taqdim etadi. 39. Jamgʻarmaning yillik moliya hisoboti ishonchliligi auditorlik tashkiloti tomonidan tasdiqlanishi kerak. 40. Jamgʻarmaning yillik moliyaviy hisoboti kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlanadi. 41. Jamgʻarmaning yillik moliyaviy hisoboti maxsus vakolatli davlat organi tomonidan belgilangan shakl boʻyicha va muddatlarda matbuotda eʼlon qilinadi. 42. Jamgʻarmaning moliyaviy faoliyati har yili majburiy auditorlik tekshiruvidan oʻtkazilishi kerak. 43. Mablagʻlarni tasdiqlanmagan smetasiz, shuningdek Jamgʻarma xarajatlari prognozida nazarda tutilmagan chora-tadbirlarga yoki ham umuman smeta boʻyicha, ham xarajatlarning alohida turlari boʻyicha smeta vazifalaridan ortiq boʻlgan summalarda sarflash taqiqlanadi, bazaviy hisoblash miqdori oshirilgan hollar bundan mustasno. 44. Ushbu Nizomda nazarda tutilmagan maqsadlar uchun Jamgʻarma hisob raqamidan mablagʻlarni oʻtkazish va vaqtincha olib qoʻyish taqiqlanadi. 45. Jamgʻarma va maxsus vakolatli davlat organi Jamgʻarma oʻz vakolatlarini amalga oshirishi uchun zarur boʻlgan axborotni doimiy ravishda ayirboshlaydi. 46. Jamgʻarma, agar sugʻurtalovchilarning faoliyati, ularning mijozlari toʻgʻrisidagi axborot Jamgʻarma oʻz funksiyalarini amalga oshirayotganda unga maʼlum boʻlsa, koʻrsatib oʻtilgan axborot oshkor qilinmasligini kafolatlaydi, qonunga muvofiq axborotning oshkor qilinishiga yoʻl qoʻyiladigan hollar bundan mustasno. 47. Jamgʻarma tomonidan koʻrsatib oʻtilgan axborot oshkor qilingan taqdirda huquqlari buzilgan shaxs Jamgʻarmadan bunday oshkor qilish orqali oʻziga yetkazilgan zararni qoplashini talab qilishga haqlidir. 48. Jamgʻarma qonunchilikda belgilangan tartibda qayta tashkil etiladi va tugatiladi. D.S. Maksudov — Istiqbolli loyihalar milliy agentligi direktorining oʻrinbosari, Jamgʻarma kuzatuv kengashi raisi O.Ch. Saidov — Ichki ishlar vazirligi Jamoat xavfsizligi departamenti Yoʻl harakati xavfsizligi xizmati boshligʻi O.O. Fayziyev — Istiqbolli loyihalar milliy agentligi departamenti boshligʻi K.A. Abduraximov — Oʻzbekiston sugʻurta bozori professional ishtirokchilari uyushmasining bosh direktori L.X. Zakirov — Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish boʻyicha toʻlovlarni kafolatlash jamgʻarmasi direktori (maslahat ovozi huquqi bilan), Jamgʻarma kuzatuv kengashi kotibi 1. Ushbu Qoidalar transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish (keyingi oʻrinlarda “majburiy sugʻurta qilish” deb ataladi) tartibini belgilaydi. 2. Ushbu Qoidalarda quyidagi tushunchalardan foydalaniladi: transport vositasining egasi — transport vositasining mulkdori, shuningdek transport vositasiga xoʻjalik yuritish huquqi yoki operativ boshqarish huquqida yoxud boshqa qonuniy asosda (mulk ijarasi shartnomasi, transport vositasini boshqarish huquqini beruvchi ishonchnoma, tegishli organning mazkur shaxsga transport vositasini topshirish toʻgʻrisidagi farmoyishi va shu kabilar) egalik qiluvchi shaxs. Oʻz xizmat yoki mehnat majburiyatlarini bajarishi tufayli, shu jumladan transport vositasining mulkdori yoxud oʻzga egasi bilan mehnat shartnomasi yoki fuqarolik-huquqiy shartnomasi asosida transport vositasini boshqaruvchi shaxs transport vositasining egasi hisoblanmaydi; transport vositasi egasining yaqin qarindoshlari — transport vositasi mulkdorining transport vositasidan foydalanish va uni boshqarish uchun notarial tasdiqlanadigan ishonchnoma rasmiylashtirilishi talab qilinmaydigan yaqin qarindoshlari (ota-ona, er (xotin), bolalar, aka-ukalar, opa-singillar); haydovchi — transport vositasini boshqaruvchi shaxs. Transport vositasini boshqarish oʻrgatilayotganda oʻrgatuvchi shaxs haydovchi hisoblanadi; transport vositalari egasining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish shartnomasi (keyingi oʻrinlarda majburiy sugʻurta shartnomasi deb ataladi) — sugʻurta shartnomasi boʻlib, unga koʻra sugʻurtalovchi sugʻurta hodisasi sodir boʻlganda jabrlanuvchilarga ularning hayoti, sogʻligʻi va (yoki) mol-mulkiga ushbu sugʻurta hodisasi oqibatida yetkazilgan zararning oʻrnini shartnomada shartlashilgan haq (sugʻurta mukofoti) evaziga sugʻurta summasi doirasida qoplash majburiyatini oladi; transport vositasidan foydalanish — transport vositasidan uning yoʻllarda (yoʻl harakatida), shuningdek ularga tutash, transport vositalari harakati uchun moʻljallangan hududlarda harakatlanishidan iborat boʻlgan foydalanish. Transport vositasiga oʻrnatilgan va transport vositasining harakatlanishda ishtirok etishi bilan uzviy bogʻliq boʻlmagan uskunalardan foydalanish transport vositasidan foydalanish hisoblanmaydi; kompensatsiya toʻlovlari — majburiy sugʻurta boʻyicha sugʻurta toʻlovini amalga oshirish mumkin boʻlmagan hollarda, jabrlanuvchilarning hayoti, sogʻligʻi va (yoki) mol-mulkiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash hisobiga amalga oshiriladigan toʻlovlar; jabrlanuvchi — transport vositasi boshqa shaxs tomonidan foydalanilayotganda hayoti, sogʻligʻi va (yoki) mol-mulkiga zarar yetkazilgan shaxs; sugʻurta qildiruvchi — sugʻurtalovchi bilan majburiy sugʻurta qilish shartnomasini tuzgan transport vositasining egasi; sugʻurta mukofoti — sugʻurta qildiruvchi majburiy sugʻurta qilish shartnomasiga muvofiq sugʻurtalovchiga toʻlashi shart boʻlgan pul mablagʻlari summasi; sugʻurta summasi — bu shunday summaki, sugʻurtalovchi sugʻurta hodisasi sodir boʻlganda yetkazilgan zararning oʻrnini uning doirasida jabrlanuvchiga (uning merosxoʻriga yoki huquqiy vorisiga) qoplash majburiyatini oladi; sugʻurta tovoni — sugʻurtalovchi majburiy sugʻurta qilish shartnomasiga muvofiq sugʻurta hodisasi sodir boʻlganda jabrlanuvchiga uning hayoti, sogʻligʻi va (yoki) mol-mulkiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash hisobiga sugʻurta summasi doirasida toʻlashi shart boʻlgan pul mablagʻlari summasi; sugʻurta polisi — majburiy sugʻurta qilishni amalga oshirishni tasdiqlovchi belgilangan namunadagi hujjat; sugʻurta hodisasi — majburiy sugʻurta qilish shartnomasiga koʻra transport vositasidan foydalanishda jabrlanuvchining hayoti, sogʻligʻi va (yoki) mol-mulkiga yetkazilgan, sugʻurta qildiruvchining sugʻurta tovonini amalga oshirishiga sabab boʻladigan zarar boʻyicha javobgarligi sugʻurta qilingan, sugʻurta qildiruvchi yoki boshqa shaxsning fuqarolik javobgarligining yuzaga kelishi; sugʻurtalovchi — majburiy sugʻurta qilishga haqli tijorat tashkiloti boʻlgan yuridik shaxs; transport vositasi — yoʻllarda odamlarni, bagajni, yuklarni yoki oʻziga oʻrnatilgan asbob-uskunalarni tashish uchun moʻljallangan qurilma; yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi xabarnoma — sodir etilgan yoʻl-transport hodisasi haqida sugʻurtalovchiga xabar berish uchun yoʻl-transport hodisasi sodir etilgan joyda yoʻl-transport hodisasida ishtirok etgan haydovchilar tomonidan ixtiyoriy ravishda toʻldiriladigan, transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligi yuzaga kelganligi faktini tasdiqlovchi hujjat. 3. Transport vositasiga egalik huquqi vujudga kelganda (u mulk qilib, xoʻjalik yuritishiga, operativ boshqarishga yoki boshqa qonuniy asosda olinganda) transport vositasi egasi unga egalik qilish huquqi vujudga kelgan kundan eʼtiboran oʻn kundan kechiktirmay oʻzining fuqarolik javobgarligini sugʻurta qildirishi shart. 4. Fuqarolik javobgarligini sugʻurta qilish majburiyati quyidagi transport vositalari egalariga nisbatan tatbiq etilmaydi: eng katta konstruktiv tezligi soatiga 20 kilometrdan oshmaydigan transport vositalari; tirkamalar va ikki, uch gʻildirakli yoki ish hajmi 50 kub santimetrgacha boʻlgan dvigatel yoki inson yoxud hayvon kuchi bilan harakatga keltiriladigan boshqa transport vositalari; Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining transport vositalari, Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining xoʻjalik faoliyatini taʼminlash uchun foydalaniladigan avtobuslar, yengil avtomobillar, boshqa transport vositalari bundan mustasno; chet davlatlarda roʻyxatdan oʻtkazilgan transport vositalari, agar ular egalarining fuqarolik javobgarligi Oʻzbekiston Respublikasi hududida amal qiladigan xalqaro majburiy sugʻurta tizimlari doirasida sugʻurta qilingan boʻlsa; egalarining fuqarolik javobgarligi qonunga muvofiq boshqa shaxs tomonidan sugʻurta qilingan transport vositalari. 5. Oʻzbekiston Respublikasi hududiga kirib kelishda va Oʻzbekiston Respublikasi hududida amal qiladigan xalqaro majburiy sugʻurta tizimlarining sugʻurta polislari mavjud boʻlmagan taqdirda chet davlatlarda roʻyxatdan oʻtkazilgan va Oʻzbekiston Respublikasi hududida vaqtinchalik foydalanilayotgan transport vositalari egalari fuqarolik javobgarligini ushbu transport vositalaridan Oʻzbekiston Respublikasi hududida vaqtinchalik foydalanishning butun muddatiga, lekin kamida oʻn besh kunga sugʻurta qildirishi shart. 6. Transport vositalaridan foydalanishda transport vositalari egalarining jabrlanuvchilar hayoti, sogʻligʻi va (yoki) mol-mulkiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash boʻyicha fuqarolik javobgarligi qonunchilikka muvofiq yuzaga kelishi bilan bogʻliq boʻlgan mulkiy manfaatlari majburiy sugʻurta obyektidir. Majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha sugʻurta qildiruvchining va (yoki) majburiy sugʻurta shartnomasida koʻrsatilgan transport vositasining boshqa egasining (transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish boʻyicha haydovchilar soni cheklanmagan holda foydalanish sharti bilan tuzilgan majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha transport vositasini boshqaradigan boshqa shaxslarning) fuqarolik javobgarligi sugʻurta qilinishi mumkin. 7. Quyidagilar oqibatida transport vositalari egalari fuqarolik javobgarligining yuzaga kelishi sugʻurta hodisasi hisoblanmaydi: majburiy sugʻurta boʻyicha sugʻurta polisida koʻrsatilmagan transport vositasidan foydalanishda zarar yetkazish; maʼnaviy yetkazilgan zarar va (yoki) boy berilgan foydaning oʻrnini qoplash boʻyicha majburiyatning yuzaga kelishi; transport vositasidan maxsus ajratilgan joylarda musobaqalar, sinovlar yoki oʻquv haydovi davomida foydalanishda zarar yetkazilganligi; atrof muhitning ifloslanishi; tashilayotgan yuk taʼsirida zarar yetkazilishi, agar bunday javobgarlik majburiy sugʻurtaning tegishli turi toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq majburiy sugʻurta qilinishi kerak boʻlsa; xodimlar xizmat yoki mehnat majburiyatlarini bajarayotganida ularning hayoti yoki sogʻligʻiga zarar yetkazilishi, agar bu zararning majburiy sugʻurtaning tegishli turi toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq qoplanishi lozim boʻlsa; xodimga zarar yetkazilganligi tufayli kelib chiqqan zararning oʻrnini ish beruvchi tomonidan qoplash boʻyicha majburiyati; yoʻlovchining hayoti, sogʻligʻi va (yoki) mol-mulkiga ziyon yetkazilganligi tufayli kelib chiqqan zararlarning oʻrnini tashuvchi tomonidan qoplash majburiyati; haydovchining oʻzi boshqarayotgan transport vositasiga va uning tirkamasiga, ularda tashilayotgan yukka va (yoki) ularga oʻrnatilgan asbob-uskunalarga zarar yetkazilganligi; yukni ortish yoki tushirishda, shuningdek transport vositasi mazkur transport vositasining egasi boʻlgan korxona, muassasa yoki tashkilot hududida harakatlanganida zarar yetkazilganligi; nodir va boshqa noyob buyumlar, meʼmoriy yodgorliklar, qimmatbaho va yarim qimmatbaho toshlar va metallardan ishlangan buyumlarga, diniy qadriyatga ega buyumlar, sanʼat asarlari, qoʻlyozmalar, noyob audiovizual asarlarga hamda intellektual faoliyatning boshqa mahsullariga, qimmatli qogʻozlar, naqd pullarga, shu jumladan chet el valyutasiga shikast yetkazilganligi yoki ularning yoʻq qilinganligi; jabrlanuvchilarning sugʻurta hodisasi yuzaga kelishiga qaratilgan qasddan qilgan xatti-harakatlari natijasida yetkazilgan zarar. Ushbu bandda koʻrsatilgan hollarda transport vositasi egalarining fuqarolik javobgarligi yuzaga kelgan taqdirda yetkazilgan zararning oʻrni ular tomonidan qonunchilikka muvofiq qoplanishi kerak. 8. Yoʻl harakatida qatnashayotgan transport vositasi haydovchisida majburiy sugʻurta boʻyicha sugʻurta polisi mavjud boʻlishi shart. 9. Majburiy sugʻurta shartnomasi ommaviy hisoblanadi va 1 yil muddatga tuziladi, ushbu Qoidalarda nazarda tutilgan holatlar bundan mustasno. Transport vositasi olinganda (sotib olinganda, meros qilib olinganda, hadyaga olinganda va shu kabilar) uning egasi transport vositasini roʻyxatdan oʻtkazish joyiga borish muddatiga majburiy sugʻurta shartnomasini tuzishga haqlidir. Transport vositasidan mavsumiy foydalanishda uning egasi undan foydalanish davridan iborat muddatga majburiy sugʻurta shartnomasini tuzish huquqiga ega. Bunda koʻrsatib oʻtilgan muddat kalendar yilda olti oydan kam boʻlishi mumkin emas. 10. Transport vositasining egasi majburiy sugʻurtani amalga oshiruvchi sugʻurtalovchini tanlash huquqiga ega. 11. Majburiy sugʻurta shartnomasi sugʻurtalovchi tomonidan sugʻurta qildiruvchiga sugʻurta polisini taqdim etish yoʻli bilan tuziladi. Sugʻurta polisi hisoblangan sugʻurta mukofoti toʻlangandan keyin taqdim etiladi. Sugʻurta polisi ushbu Qoidalarga 1 va 1a-ilovalarga muvofiq shakllarda Yagona avtomatlashtirilgan axborot tizimida rasmiylashtiriladi. 12. Majburiy sugʻurta shartnomasini tuzish uchun sugʻurta qildiruvchi sugʻurtalovchiga ariza-anketani har bir transport vositasi boʻyicha taqdim etadi, shuningdek, ariza-anketa maʼlumotlari bilan ularni solishtirish uchun quyidagi hujjatlarning asl nusxalarini taqdim qiladi: a) transport vositasini boshqarishga qoʻyilgan sugʻurta qildiruvchi — jismoniy shaxsning va boshqa shaxslarning pasporti yoki boshqa shaxsini tasdiqlovchi guvohnomasi (fotosurati va roʻyxatga olinganlik toʻgʻrisidagi oxirgi yozuv qayd etilgan varaqlari); b) transport vositasining texnik pasporti (schyot-maʼlumotnomasi) yoki uning davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma (ushbu Qoidalarning 14-bandida nazarda tutilgan holatda — transport vositasining oldi-sotdi (almashish, hadya qilish) shartnomasining nusxasi); g) transport vositasini boshqarishga qoʻyilgan barcha shaxslarning haydovchilik guvohnomasi yoki barcha haydovchilarning transport vositasini boshqarish huquqini tasdiqlovchi boshqa hujjatlar — transport vositasini boshqarishga faqat muayyan shaxslar qoʻyilishi sharti bilan majburiy sugʻurta shartnomasi tuzilgan taqdirda; d) sugʻurta qildiruvchi — jismoniy shaxslarning ushbu Qoidalarning 33-bandiga muvofiq sugʻurta mukofoti boʻyicha siylov olish huquqiga ega boʻlgan shaxslar toifasiga tegishliligini tasdiqlovchi (guvohnoma, maʼlumotnomalar va shu kabilar) hujjatlar (agar boʻlsa). e) transport vositasining mulkdori mazkur transport vositasidan uning yaqin qarindoshlari foydalanishini va boshqarishini istagan holatlarda, qarindoshlik darajasini tasdiqlovchi hujjatlar (transport vositasini boshqarishga faqat muayyan shaxslar qoʻyilishi sharti bilan majburiy sugʻurta shartnomasi tuzilgan taqdirda). Sugʻurta qildiruvchi sugʻurtalovchiga taqdim etilayotgan maʼlumotlar va hujjatlarning toʻliqligi va haqiqiyligi uchun javobgar hisoblanadi. Sugʻurtalovchi majburiy sugʻurta boʻyicha zarur maʼlumotlar yagona axborot maʼlumotlar bazasida mavjud boʻlgan taqdirda, sugʻurta qildiruvchidan yuqorida qayd etilgan hujjatlarni talab etmasdan majburiy sugʻurta shartnomasini tuzishga haqlidir. 13. Sugʻurta qildiruvchi ushbu Qoidalarning 12-bandida sanab oʻtilgan hujjatlarga qoʻshimcha ravishda ariza-anketa boʻyicha oʻtgan 5 yil mobaynida majburiy sugʻurta shartnomasi tuzilgan sugʻurtalovchilar tomonidan berilgan transport vositasini boshqarishga qoʻyilgan har bir shaxs boʻyicha sugʻurtalash toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni taqdim etadi. Sugʻurtalovchi yagona axborot maʼlumotlar bazasidan transport vositasini boshqarishga qoʻyilgan shaxs boʻyicha majburiy sugʻurta toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni olish huquqiga ega. Sugʻurtalash toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni: majburiy sugʻurta shartnomasini birinchi marta tuzayotgan shaxs; transport vositasini boshqarishga qoʻyilgan shaxs sifatida majburiy sugʻurta qilishda birinchi martda qatnashayotgan shaxslar; oldingi majburiy sugʻurta shartnomasini tuzgan sugʻurtalovchi boʻyicha, shuningdek majburiy sugʻurtaning oldingi shartnomasida koʻrsatilgan transport vositasini boshqarishga qoʻyilgan shaxslar boʻyicha ushbu sugʻurtalovchiga taqdim etishi talab qilinmaydi. 14. Agar sugʻurta qildiruvchi oʻzi egasi boʻlgan transport vositasini majburiy sugʻurta qilish shartnomasini tuzish vaqtigacha belgilangan tartibda davlat roʻyxatidan oʻtkazilmagan boʻlsa, majburiy sugʻurta shartnomasini tuzish toʻgʻrisidagi arizani toʻldirishda “Davlat roʻyxatidan oʻtkazish raqami” satrini toʻldirmaydi. Transport vositasi davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan sanadan boshlab 3 ish kuni mobaynida sugʻurta qildiruvchi sugʻurtalovchiga texnik pasport yoki davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma nusxasini taqdim etishi shart, sugʻurtalovchi koʻrsatib oʻtilgan hujjatlar asosida majburiy sugʻurta boʻyicha sugʻurta polisida tegishli yozuvni qayd etadi. 15. Transport vositasining egasi oʻziga tegishli transport vositasidan cheklangan tarzda foydalanishni hisobga olgan holda majburiy sugʻurta shartnomasini tuzishga haqlidir. Transport vositasidan yil davomida foydalanish davri, shuningdek, uni boshqarishga qoʻyilgan barcha haydovchilar majburiy sugʻurta shartnomasini tuzish toʻgʻrisidagi arizada va sugʻurta polisida koʻrsatiladi. Bunda sugʻurta qildiruvchi ham transport vositasidan foydalanish va boshqarishi nazarda tutilgan shaxs sifatida tan olinadi. Sugʻurtalovchiga sugʻurta qildiruvchi tomonidan transport vositasidan cheklangan tarzda foydalanishni hisobga olgan holda majburiy sugʻurta shartnomasini tuzish boʻyicha murojaat qilinganda, sugʻurtalovchi tomonidan sugʻurta qildiruvchiga uning xohishiga koʻra ushbu transport vositasidan foydalanishga va uni boshqarishga qoʻyilgan yaqin qarindoshlari arizada va sugʻurta polisida koʻrsatilishi lozimligi toʻgʻrisida tushuntirish berilishi lozim. Bunda majburiy sugʻurta shartnomasini tuzish toʻgʻrisidagi arizada tushuntirish berilgani sugʻurta qildiruvchi tomonidan tasdiqlanadi. Sugʻurta qildiruvchi transport vositasidan cheklangan tarzda foydalanishni hisobga olgan holda majburiy sugʻurta shartnomasini elektron sugʻurta xizmatlaridan foydalangan holda tuzganida, ushbu transport vositasini uning xohishiga koʻra foydalanishga va boshqarishga qoʻyilgan transport vositasi egasining yaqin qarindoshlari arizada va sugʻurta polisida koʻrsatilishi lozim. 151. Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish boʻyicha haydovchilar soni cheklanmagan holda foydalanish sharti bilan rasmiylashtirilgan sugʻurta polisida transport vositasining egasi, transport vositasi egasining yaqin qarindoshlari koʻrsatilmaydi. Bunda ularning fuqarolik javobgarligi sugʻurta qilingan hisoblanadi. 16. Majburiy sugʻurta shartnomasi amal qiladigan davrda sugʻurta qildiruvchi sugʻurtalovchiga majburiy sugʻurta shartnomasi tuzish toʻgʻrisidagi arizada koʻrsatilgan maʼlumotlardagi oʻzgarishlar haqida yozma yoki elektron shaklda zudlik bilan xabar qilishi shart. 17. Sugʻurta qildiruvchi tomonidan avval majburiy sugʻurta shartnomasini tuzishda taqdim etilgan maʼlumotlardagi oʻzgarishlar toʻgʻrisidagi arizani olgan taqdirda, sugʻurtalovchi tomonidan ushbu Qoidalarning 20-bandiga muvofiq majburiy sugʻurta shartnomasi amal qilishi muddatidan oldin toʻxtatiladi. 19. Majburiy sugʻurta shartnomasining amal qilishi: a) transport vositasidan foydalanish belgilangan tartibda taqiqlanganda; b) majburiy sugʻurta polisida koʻrsatilgan transport vositasi bundan buyon foydalanish uchun yaroqsiz boʻlib qolganda; v) transport vositasining egasi oʻzgarganda muddatidan oldin toʻxtatiladi. Majburiy sugʻurta shartnomasining amal qilishi qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa hollarda ham muddatidan oldin toʻxtatilishi mumkin. 20. Majburiy sugʻurta shartnomasining amal qilishi muddatidan oldin toʻxtatilgan taqdirda sugʻurta mukofotining bir qismi toʻlangan tovon summasiga va majburiy sugʻurta toʻgʻrisidagi shartnomaning amal qilishining kunlar hisobidagi qolgan muddatiga mutanosib ravishda qaytariladi. Bunda majburiy sugʻurta shartnomasining amal qilishi ushbu Qoidalarning 19-bandi “a”, “b” va “v” kichik bandlarida koʻrsatilgan boshqa asoslarga koʻra muddatidan oldin toʻxtatilgan taqdirda sugʻurtalovchi sugʻurta mukofotining qaytarilayotgan qismidan uning ushbu majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha isbot qilinadigan xarajatlari summasini sugʻurta mukofotining 20 foizidan koʻp boʻlmagan miqdorda chegirishi mumkin. Sugʻurta qildiruvchiga (uning qonuniy vakillariga, merosxoʻrlariga, huquqiy vorislariga) sugʻurta summasining bir qismini ushbu bandda nazarda tutilgan hollarda qaytarish sugʻurta qildiruvchining (uning qonuniy vakillari, merosxoʻrlari, huquqiy vorislari) tegishli tartibda murojaat qilgan kunidan boshlab 14 kalendar kun mobaynida amalga oshiriladi. Bunda sugʻurta qildiruvchiga qaytarilishi lozim boʻlgan sugʻurta mukofotining bir qismi sugʻurta qildiruvchining arizasiga muvofiq yangi tuzilgan majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha sugʻurta mukofoti hisobiga oʻtkazilishi mumkin. 21. Sugʻurtalovchi sugʻurta qildiruvchining yoki majburiy sugʻurta boʻyicha sugʻurta polisida koʻrsatilgan haydovchining tegishli murojaati sanasidan boshlab 5 kun muddatda unga ariza-anketa boʻyicha sugʻurta qilish toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni taqdim etishi shart. Koʻrsatib oʻtilgan maʼlumotlarni taqdim etganlik uchun toʻlov undirilmaydi. 22. Majburiy sugʻurtalash shartnomasi boʻyicha sugʻurtalovchini almashtirish ushbu sugʻurtalovchi tomonidan boshqa sugʻurtalovchi bilan tuzilgan shartnoma asosida, ushbu Qoidalarning 23—25-bandlari talablariga rioya qilingan holda amalga oshirilishi mumkin. 23. Sugʻurtalovchini almashtirishga sugʻurtalovchining qaysi sugʻurta qildiruvchilar oldidagi majburiyatlari majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha boshqa sugʻurtalovchiga oʻtkazilgan boʻlsa, sugʻurta qildiruvchilarning roziligi bilan yoʻl qoʻyiladi. Bundan tashqari, majburiyatlar boshqa sugʻurtalovchiga oʻtkaziladigan majburiy sugʻurta shartnomalari boʻyicha sugʻurta toʻlovlarini amalga oshirishni talab qilayotgan jabrlanuvchilarning (ular merosxoʻrlarining yoki huquqiy vorislarining) roziligini olish zarur. Majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha majburiyatlarni qabul qiluvchi sugʻurtalovchining sugʻurta qildiruvchilar va jabrlanuvchilar (ularning merosxoʻrlari yoki huquqiy vorislari) sugʻurtalovchini almashtirishga rozi ekanligi toʻgʻrisidagi soʻrovi yozma shaklda amalga oshiriladi. Soʻrovda sugʻurta qildiruvchilarning va jabrlanuvchilarning (ularning merosxoʻrlari yoki huquqiy vorislarining) almashtirishni rad etish huquqi tushuntirib berilishi kerak. 24. Sugʻurta qildiruvchilar va jabrlanuvchilar (ularning merosxoʻrlari yoki huquqiy vorislari) sugʻurtalovchining almashtirilishiga rozi boʻlish yoxud rad etishga haqlidirlar. Sugʻurta qildiruvchilar va jabrlanuvchilar (ularning merosxoʻrlari yoki huquqiy vorislari) majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha majburiyatlarni topshiruvchi yoki qabul qilib oluvchi sugʻurtalovchini oʻz qarori toʻgʻrisida yozma shaklda xabardor qiladilar. 26. Sugʻurta summasi majburiy sugʻurta shartnomasida milliy valyutada koʻrsatiladi. 27. Majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha sugʻurta mukofotining miqdori ushbu Qoidalarga 5-ilovaga binoan sugʻurta tariflariga muvofiq hisoblab chiqiladi. Majburiy sugʻurta shartnomasining amal qilish muddati mobaynida sugʻurta tariflarining oʻzgarishi sugʻurta qildiruvchi tomonidan toʻlov vaqtidagi amalda boʻlgan sugʻurta tariflari boʻyicha toʻlangan sugʻurta mukofotining oʻzgarishiga olib kelmaydi. 28. Majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha sugʻurta mukofotini hisoblash sugʻurtalovchi tomonidan majburiy sugʻurta shartnomasini tuzish toʻgʻrisidagi ariza-anketada sugʻurta qildiruvchi tomonidan koʻrsatilgan maʼlumotlardan, shuningdek, ushbu Qoidalarga 4-ilovaga muvofiq shakl boʻyicha taqdim etilgan maʼlumotlardan yoki sugʻurtalovchida mavjud boʻlgan, hujjatlar asosida tasdiqlangan maʼlumotlardan yoxud majburiy sugʻurta toʻgʻrisida yagona axborot bazasidan olingan maʼlumotlardan kelib chiqqan holda amalga oshiriladi. 29. Agar majburiy sugʻurta shartnomasi tuzilgandan keyin majburiy sugʻurta shartnomasini tuzish toʻgʻrisidagi ariza-anketada sugʻurta qildiruvchining notoʻgʻri va (yoki) xato maʼlumotlar koʻrsatganligi aniqlansa sugʻurta mukofoti miqdorlari majburiy sugʻurta shartnomasi tuzilgan vaqtda amalda boʻlgan sugʻurta tariflariga muvofiqlashtirilishi kerak. 30. Majburiy sugʻurta shartnomasi shartlari u amal qilgan muddat mobaynida oʻzgargan taqdirda, shuningdek ushbu Qoidalarda nazarda tutilgan boshqa holatlarda sugʻurta mukofoti miqdori oʻzgargan shartlarga muvofiq ravishda tuzatiladi. Bunda tomonlarning sugʻurta mukofotini oʻzaro hisob-kitob qilishga taalluqli boʻlgan majburiyatlari majburiy sugʻurta shartnomasi shartlariga oʻzgartirishlar kiritilgan kundan boshlab 3 ish kunidan kechikmay bajarilishi kerak. 31. Majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha sugʻurta mukofotining barcha koeffitsiyentlari qoʻllanishini hisobga olgan holda tuzatishlar kiritilgan eng yuqori miqdori bazaviy stavkaning besh baravaridan oshishi mumkin emas. Sugʻurta qildiruvchi sugʻurtalovchidan toʻlanishi kerak boʻlgan sugʻurta mukofotining yozma yoki elektron hisob-kitobini talab qilishga haqlidir. Zarur maʼlumotlar mavjud boʻlgan taqdirda sugʻurtalovchi ana shunday hisob-kitobni sugʻurta qildiruvchidan tegishli yozma yoki elektron ariza olingan kundan boshlab 2 ish kuni mobaynida taqdim etishi shart. 32. Majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha sugʻurta mukofoti sugʻurta qildiruvchi tomonidan sugʻurtalovchiga (uning filialiga yoki sugʻurta agentiga) majburiy sugʻurta shartnomasini tuzish vaqtida naqd yoki naqdsiz hisob-kitob yoʻli boʻyicha biryoʻla toʻlanadi. Naqd hisob-kitob boʻyicha sugʻurta mukofotini toʻlashda sugʻurtalovchi (uning filiali yoki sugʻurta agenti) tomonidan pul mablagʻlari qabul qilingan sana toʻlov sanasi hisoblanadi. Naqdsiz hisob-kitob boʻyicha sugʻurta mukofotini toʻlashda pul mablagʻlarining sugʻurtalovchining (uning filiali yoki sugʻurta agentining) bankdagi hisob raqamiga tushgan sanasi sugʻurta mukofoti toʻlangan sana hisoblanadi 33. Majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha sugʻurta mukofoti toʻlashda quyidagi sugʻurta qildiruvchilarga sugʻurta mukofoti summasining 50 foizi miqdorida siylov beriladi: 1941—1945-yillardagi urush qatnashchilari yoki partizanlari yoxud ularga tenglashtirilgan shaxslar; 1941—1945-yillardagi urush davri mehnat fronti faxriylari; konsentratsion lagerlarning sobiq yosh tutqunlari; harbiy xizmat majburiyatlarini bajarishda yaralanganligi, kontuziya boʻlganligi yoki shikastlanganligi oqibatida yoxud frontda boʻlish bilan bogʻliq kasallik tufayli halok boʻlgan harbiy xizmatchining ota-onasidan biri yoki boshqa turmush qurmagan bevasi; harbiy xizmatchilar hamda oʻquv va tekshiruv yigʻinlariga chaqirilgan harbiy xizmatga majburlar, Afgʻoniston Respublikasida va jangovar harakatlar olib borilayotgan boshqa mamlakatlarda vaqtincha turishgan qoʻshinlarning cheklangan kontingenti tarkibida xizmatni oʻtaganlar; Chernobil AESdagi avariya oqibatida jabrlanganlar; pensionerlar; nogironligi boʻlgan shaxslar. Ushbu bandda nazarda tutilgan siylovlar Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish boʻyicha toʻlovlarni kafolatlash jamgʻarmasi tomonidan, sugʻurtalovchining sugʻurta mukofotiga doir siylovni kompensatsiya qilish masalasi yuzasidan yozma ravishda murojaati olingan kundan eʼtiboran oʻn besh kalendar kun ichida qoplanadi. Sugʻurtalovchi Toʻlovlarni kafolatlash jamgʻarmasiga taqdim qilinadigan maʼlumotlarning toʻgʻriligi va toʻliqligi uchun javob beradi. Siylov ushbu bandda koʻrsatilgan sugʻurta qildiruvchining oʻziga tegishli boʻlgan bitta transport vositasi boʻyicha fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilishda beriladi. Ushbu bandga muvofiq berilgan siylov toʻgʻrisida majburiy sugʻurta qilish boʻyicha sugʻurta polisida tegishli belgi qoʻyiladi. 34. Jabrlanuvchilarga zarar yetkazilishiga olib kelgan yoʻl-transport hodisasi ishtirokchisi boʻlgan sugʻurta qildiruvchi (fuqarolik javobgarligi majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha sugʻurtalangan boshqa shaxs) mazkur hodisaning boshqa ishtirokchilari talabiga koʻra ularga ushbu transport vositasi egalarining fuqarolik javobgarligi sugʻurtalangan majburiy sugʻurta shartnomasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni xabar qilishi shart. Sugʻurta qildiruvchi (fuqarolik javobgarligi majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha sugʻurtalangan boshqa shaxs) yoki uning vakolatli vakili sugʻurta hodisasi sodir boʻlganda: jabrlanuvchiga (uning merosxoʻrlariga yoki huquqiy vorislariga) yoʻl-transport hodisasi kunidan boshlab uch kalendar kundan kechiktirmay sugʻurta polisining nusxasini topshirishi; davlat yoʻl harakati xavfsizligi xizmati xodimlarining yetib kelishini kutishi, imkoni boricha yoʻl-transport hodisasi guvohlarining familiyasi va manzilini yozib olishi; darhol, yoʻl-transport hodisasidan keyin 72 soatdan kechiktirmay, sodir boʻlgan hodisa haqida ushbu Qoidalarga 6-ilovaga muvofiq yozma yoki elektron shaklda, sugʻurta polisining nusxasini ilova qilgan holda sugʻurtalovchiga (uning filialiga) yoʻl-transport hodisasi sodir boʻlgan joydagi va transport vositasi roʻyxatdan oʻtkazilgan joydagi davlat yoʻl harakati xavfsizligi xizmatiga bildirishi kerak. Bildirishnomada hodisaning xususiyati, sodir boʻlgan payti, koʻrilishi taxmin qilingan zararning miqdori, yoʻl-transport hodisasiga aloqador barcha shaxslarning, shu jumladan taxmin qilingan daʼvogarlarning nomlari va manzillariga taalluqli axborot imkon qadar toʻliq hajmda, shuningdek sugʻurta qildiruvchi hodisa haqida ilk marotaba qay tarzda xabardor boʻlganligi va sugʻurta qildiruvchining nega hodisani talabnoma bildirishga sabab boʻlishi mumkin deb hisoblashiga oid tafsilotlar majburiy tartibda koʻrsatilishi kerak; sugʻurtalovchiga sugʻurta hodisasi munosabati bilan unga nisbatan qoʻyilayotgan barcha talablar yoki unga qarshi boshlangan sud muhokamasi toʻgʻrisida darhol xabar qilishi, zarar yetkazilishi holatlari toʻgʻrisidagi barcha maʼlumotlarni va vakolatli organlardan olingan, sugʻurta hodisasining sabablari hamda oqibatlarini, zararning xususiyati va miqdorini belgilash uchun zarur boʻlgan hujjatlarni sugʻurtalovchiga taqdim etishi; yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi xabarnoma tuzilgan vaqtdan eʼtiboran uch ish kuni ichida mazkur xabarnomani ushbu Qoidalarning 474-bandida koʻrsatilgan materiallar va hujjatlarni ilova qilgan holda sugʻurtalovchiga taqdim etishi; zararning oldini olish va (yoki) kamaytirish yuzasidan mumkin boʻlgan barcha choralarni koʻrishi kerak. 35. Sugʻurtalovchi (uning filiali) xodimlari yoʻl-transport hodisasi holatlarini va sugʻurta qildiruvchi yoki jabrlanuvchining xabariga koʻra yetkazilgan zararni aniqlash uchun yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi hujjatlarni rasmiylashtirishda qatnashishlari mumkin. Oʻzining sugʻurta toʻlovi huquqidan foydalanish niyatida boʻlgan jabrlanuvchi (uning merosxoʻri yoki huquqiy vorisi) sugʻurtalovchiga oʻz hayotiga, sogʻligʻiga va (yoki) mol-mulkiga yetkazilgan zarar oʻrnini sugʻurta summasi doirasida qoplash toʻgʻrisidagi talab bilan yozma yoki elektron arizani joʻnatishi shart. 36. Jabrlanuvchi sugʻurta toʻlovi toʻgʻrisidagi arizani sugʻurtalovchiga yoki uning filialiga yuboradi. 37. Jabrlanuvchi yoki uning merosxoʻri (agar jabrlanuvchining ahvoli mustaqil ravishda murojaat qilishga imkon bermasa, qarindoshlari yoki boshqa vakolatli vakillar) yoxud uning huquqiy vorisi sugʻurta toʻlovi toʻgʻrisidagi talab koʻrsatilgan arizani quyidagilarning asli yoki nusxalari ilova qilingan holda sugʻurtalovchiga yoki uning filialiga yuboradi: sugʻurta polisi (agar boʻlsa); zarar yetkazilganligi faktini va zarar miqdorini tasdiqlovchi hujjatlar (yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi xulosa yoki qaror, tibbiyot muassasasi maʼlumotnomasi yoxud hayotga yoki sogʻliqqa zarar yetkazilganligini tasdiqlovchi boshqa hujjatlar, oʻlim haqidagi dalolatnoma yoxud guvohnoma); mol-mulkka zarar yetkazilganligi faktini va zarar miqdorini tasdiqlovchi hujjatlar (tijorat dalolatnomalari, yuk xatlari, asosiy vositalar daftaridan koʻchirmalar, toʻlov hujjatlari, xizmatlar koʻrsatish va ishlar bajarish uchun tuzilgan shartnomalar, mol-mulkni mustaqil baholash dalolatnomalari va boshqa shu kabilar); jabrlanuvchining shaxsini tasdiqlovchi hujjat; meros huquqini yoki huquqiy vorislikni olganliklarini, shuningdek merosxoʻrlarning shaxsini yoki huquqiy vorislarning davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligini tasdiqlovchi hujjatlar (agar sugʻurta tovoni jabrlanuvchining merosxoʻrlariga yoxud huquqiy vorislariga toʻlanishi kerak boʻlsa). 38. Agar jabrlanuvchi ayni bir vaqtda sugʻurta qildiruvchi (fuqarolik javobgarligi majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha sugʻurtalangan boshqa shaxs) hisoblansa, uning talabi bilan sugʻurta hodisasi jabrlanuvchining sugʻurtalovchisi tomonidan toʻgʻridan-toʻgʻri hal etilishi lozim. Sugʻurta hodisasini toʻgʻridan-toʻgʻri hal etishda sugʻurta qildiruvchi (fuqarolik javobgarligi majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha sugʻurtalangan boshqa shaxs) boʻlgan jabrlanuvchi oʻzi bilan majburiy sugʻurta shartnomasini tuzgan sugʻurtalovchiga hayoti, sogʻligʻi va (yoki) mol-mulkiga yetkazilgan zararning oʻrni qoplanishi uchun yozma yoki elektron shaklda murojaat qilishga haqli. Sugʻurta hodisasini toʻgʻridan-toʻgʻri hal etish qoʻllanilganda aybdor tarafning sugʻurtalovchisi jabrlanuvchining sugʻurtalovchisiga jabrlanuvchiga sugʻurta tovonini toʻlash bilan bogʻliq barcha xarajatlarni qoplaydi. 39. Jabrlanuvchining mol-mulkiga zarar yetkazilganda sugʻurta toʻlovi sugʻurta summasining 35 foizidan oshishi mumkin emas. 40. Mol-mulkka zarar yetkazilganda jabrlanuvchi (uning merosxoʻri yoki huquqiy vorisi) shikastlangan mol-mulkni yoki uning qoldiqlarini zarar yetkazilishi holatlarini aniqlash va oʻrni qoplanishi lozim boʻlgan zararning miqdorini belgilash maqsadida sugʻurtalovchiga koʻzdan kechirish va mustaqil ekspertizani (baholashni) tashkil etish uchun oʻz tashabbusi bilan yoki sugʻurtalovchining soʻroviga binoan taqdim qilishi shart. 41. Jabrlanuvchi (uning merosxoʻrlari yoki huquqiy vorislari) yozma yoki elektron ravishda murojaat etgan kundan eʼtiboran besh ish kunidan koʻp boʻlmagan muddatda, agar ular oʻrtasida yozma yoki elektron shaklda boshqa muddat kelishilmagan boʻlsa, sugʻurtalovchi shikastlangan mol-mulkni yoki uning qoldiqlarini koʻzdan kechirishi va uning mustaqil ekspertizasini (baholanishini) tashkil etishi shart. Sugʻurtalovchi jabrlanuvchi (uning merosxoʻri yoki huquqiy vorisi) bilan, sugʻurtalovchining, ekspertning ish jadvalini hisobga olgan holda, koʻzdan kechirish vaqti va joyini va (yoki) shikastlangan mol-mulkni mustaqil ekspertizadan (baholashdan) oʻtkazadigan tashkilotni hamda ushbu bandning birinchi xatboshida koʻrsatilgan shikastlangan mol-mulkni koʻzdan kechirishni oʻtkazish muddatini kelishib olishi, jabrlanuvchi (uning merosxoʻrlari yoki huquqiy vorislari) esa sugʻurtalovchi bilan kelishilgan vaqtda shikastlangan mol-mulkni koʻrsatishi shart. 42. Agar shikastlanishlarning xususiyati yoki shikastlangan mol-mulkning yoxud uning qoldiqlarining oʻziga xos xususiyatlari mol-mulkni sugʻurtalovchi va (yoki) ekspert joylashgan yerda koʻzdan kechirish hamda mustaqil ekspertizani (baholashni) tashkil etish uchun taqdim etilishini istisno etsa (transport vositasining yoʻl harakatida ishtirok etishini istisno etadigan tarzda shikastlanganligi va boshqa hollarda), koʻzdan kechirish va mustaqil ekspertiza (baholash) shikastlangan mol-mulk yoki uning qoldiqlari turgan yerda ushbu Qoidalar 41-bandi birinchi xatboshida koʻrsatilgan muddatda oʻtkaziladi. 43. Agar jabrlanuvchi (uning merosxoʻri yoki huquqiy vorisi) tomonidan taqdim etilgan shikastlangan mol-mulkni yoki uning qoldiqlarini koʻzdan kechirish va mustaqil ekspertizadan (baholashdan) oʻtkazish sugʻurta hodisasi mavjudligini va majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha oʻrni qoplanishi kerak boʻlgan zararlar miqdorini haqqoniy aniqlash imkonini bermasa, sugʻurtalovchi koʻrsatib oʻtilgan holatlarni aniqlash uchun sugʻurta qildiruvchining (fuqarolik javobgarligi majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha sugʻurtalangan boshqa shaxsning) foydalanish vaqtida jabrlanuvchiga zarar yetkazilgan transport vositasini koʻzdan kechirishga va (yoki) ushbu transport vositasiga yoki uning qoldiqlariga nisbatan takroriy mustaqil ekspertiza (baholash) tashkil etishga haqlidir. Sugʻurta qildiruvchi ushbu transport vositasini yoki uning qoldiqlarini sugʻurtalovchining talabiga koʻra majburiy sugʻurta shartnomasida nazarda tutilgan tartibda taqdim etishi shart. 44. Agar sugʻurtalovchi shikastlangan mol-mulkni yoki uning qoldiqlarini ushbu Qoidalarning 41-bandi birinchi xatboshida belgilangan muddatda koʻzdan kechirmagan va (yoki) mustaqil ekspertizasini (baholanishini) tashkil etmagan boʻlsa, u holda jabrlanuvchi (uning merosxoʻri yoki huquqiy vorisi) shikastlangan mol-mulkni yoki uning qoldiqlarini sugʻurtalovchiga koʻzdan kechirish uchun taqdim etmagan holda shunday ekspertiza (baholash) tashkil etilishi uchun mustaqil tarzda yozma yoki elektron shaklda murojaat qilishga haqli. Bu holda sugʻurtalovchi mustaqil ekspertiza (baholash) natijalari yuzasidan nizolashishga haqli emas. 45. Bir nechta jabrlanuvchilarning mol-mulkiga zarar yetkazilganda har bir jabrlanuvchining (uning merosxoʻri yoki huquqiy vorisining sugʻurta qoplovchi miqdori har bir jabrlanuvchining mol-mulkiga yetkazilgan zarur darajasiga mutanosib ravishda, ushbu Qoidalarning 39-bandida belgilangan summa doirasida aniqlanadi. 46. Agar shikastlangan mol-mulkni yoxud uning qoldiqlarini ushbu boʻlim talablariga muvofiq koʻzdan kechirish va mustaqil ekspertiza qilishga (baholashga) qadar amalga oshirilgan shu mol-mulkni taʼmirlash yoki uning qoldiqlarini utilizatsiya qilish sugʻurta hodisasining mavjudligini va majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha oʻrni qoplanishi lozim boʻlgan zararlarning miqdorini toʻgʻri aniqlash imkonini bermasa, sugʻurtalovchi jabrlanuvchiga (uning merosxoʻriga yoki huquqiy vorisiga) sugʻurta toʻlovini yoki uning bir qismini toʻlashni rad etishga haqli. 47. Sugʻurta toʻlovi amalga oshirilishiga asos boʻlgan mustaqil ekspertiza (baholash) hamda haydovchilarning mastlik holatini tekshiruvdan oʻtkazish qiymati majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha sugʻurtalovchi tomonidan oʻrni qoplanishi lozim boʻlgan zararlar tarkibiga kiritiladi. 471. Yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi xabarnoma yoʻl-transport hodisasida ishtirok etgan haydovchilar tomonidan darhol joyning oʻzida ichki ishlar organi xodimlarining ishtirokisiz ixtiyoriy ravishda ikki nusxada tuziladi. Yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi xabarnoma blankasi sugʻurtalovchi tomonidan mustaqil ravishda yoki bosmaxona usulida mazkur Qoidalarga 71-ilovada keltirilgan shaklga muvofiq tayyorlanadi. Sugʻurta qildiruvchi sugʻurtalovchining dasturiy taʼminoti (mobil ilovasi)dan yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi xabarnoma blankasini mustaqil ravishda chop etib olish huquqiga ega. Yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi xabarnomani tuzish mazkur Qoidalarga 8-ilovada keltirilgan sxemaga muvofiq amalga oshiriladi. 472. Yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi xabarnomani tuzish uchun quyidagi asoslar bir vaqtning oʻzida mavjud boʻlishi shart: yoʻl-transport hodisasi jabrlanuvchiga yengil tan jarohati yetkazilishiga yoxud yoʻl harakatini tartibga soluvchi vositalar yoki boshqa mol-mulk shikastlanishiga olib kelmagan boʻlsa; yoʻl-transport hodisasida ishtirokchi boʻlgan haydovchilardan biri oʻz aybiga toʻliq iqror boʻlsa; yoʻl-transport hodisasi piyoda ishtirokisiz sodir etilgan boʻlsa; yoʻl-transport hodisasi ikkita transport vositasi (shu jumladan, tirkamali transport vositalari) toʻqnashuvi natijasida roʻy bergan hamda faqat ushbu transport vositalariga shikast yetkazilgan boʻlsa; transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligi yoʻl-transport hodisasi sodir etilguniga qadar sugʻurta qilingan boʻlsa; yoʻl-transport hodisasida ishtirok etgan haydovchilarda haydovchilik guvohnomasi, transport vositasi roʻyxatdan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma, ishonchnoma (ishonchnoma talab etilmaydigan hollar bundan mustasno), yoʻl varaqasi (qonunchilikda nazarda tutilgan hollarda) mavjud boʻlib, mazkur hujjatlarning amal qilish muddati oʻtmagan boʻlsa; yoʻl-transport hodisasi ishtirokchilari boʻlgan haydovchilarda mastlik holati boʻlmasa; yoʻl-transport hodisasi natijasida transport vositalarining shikastlanishi holatlari, shuningdek, transport vositalarining shikastlangan qismlari tavsiflari va roʻyxati yoʻl-transport hodisasi ishtirokchilari oʻrtasida kelishmovchiliklarni (nizolarni) keltirib chiqarmasa. Ushbu bandda koʻrsatilgan asoslardan bittasi mavjud boʻlmagan taqdirda, tuzilgan yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi xabarnoma haqiqiy emas deb hisoblanadi. 473. Yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi xabarnoma haqiqiy emas deb topilgan taqdirda yoxud sugʻurtalovchi tomonidan ishni koʻrib chiqish jarayonida aybdor taraf oʻzgarganligi fakti aniqlangan taqdirda (aybdorlik videoyozuvlar yoxud koʻrik va (yoki) mustaqil ekspertiza natijalari asosida yaqqol namoyon boʻlganda) sugʻurtalovchi yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi xabarnomani va unga ilova qilingan hujjatlarni, shuningdek, koʻrik va (yoki) mustaqil ekspertiza natijalarini (aybdor taraf oʻzgarganligi fakti aniqlangan hollarda) oʻsha kunning oʻzida ichki ishlar organlariga yuboradi. Yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi xabarnomani koʻrib chiqish chogʻida aybdor taraf oʻzgarganligi fakti aniqlanishi va boshqa tarafning aybini tasdiqlovchi materiallar yoki videoyozuvlar yoxud ushbu bandning birinchi xatboshisida koʻrsatilgan koʻrik va (yoki) mustaqil ekspertiza natijalari boʻlmaganda sugʻurtalovchining yigʻilgan hujjatlarni ichki ishlar organlariga yuborishi sugʻurtalovchi sugʻurta tovonini toʻlashni asossiz rad etgan deb baholanadi. Yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi xabarnoma ushbu bandning ikkinchi xatboshisida koʻrsatilgan holda yuborilganda, ichki ishlar organlari uch ish kuni mobaynida xabarnoma va unga ilova qilingan hujjatlarni oʻrganib chiqadi va yoʻl-transport hodisasi yuzasidan xabarnoma tuzishni rad etuvchi holatlar mavjud emas deb topilganda xabarnoma hamda unga ilova qilingan materiallar va hujjatlarni sugʻurtalovchiga qaytarib yuboradi. 474. Yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi xabarnoma haydovchilarning fuqarolik javobgarligini sugʻurta qilgan sugʻurtalovchilarga quyidagi materiallar va hujjatlar ilova qilingan holda uch ish kuni ichida yuboriladi: yoʻl-transport hodisasi joyining (avtotransport vositalari toʻqnashgan joyning (vaziyat oʻzgartirilmagan holdagi), transport vositalarining fotosurati va (yoki) videoyozuvi, transport vositalarining shikastlangan qismlarining fotosurati va (yoki) videoyozuvi; haydovchilarning sugʻurta hodisasini toʻgʻridan-toʻgʻri hal etish toʻgʻrisidagi arizalari; yoʻl-transport hodisasi sodir boʻlgan joydagi yoki unga yaqin joydagi narkologik dispanserda yoxud sogʻliqni saqlash organlari tomonidan belgilangan tuman va shahar davolash-profilaktika muassasasida yoʻl-transport hodisasi haqida xabarnoma tuzilgan paytdan eʼtiboran toʻrt soat ichida haydovchilarning mastlik holatini aniqlash boʻyicha tibbiy tekshiruv oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi bayonnoma; yoʻl-transport hodisasida ishtirok etgan haydovchilarning transport vositasini boshqarish huquqini beruvchi hujjatlarining, transport vositalari roʻyxatdan, oʻtkazilganligi haqidagi hujjatlarining koʻchirma nusxalari, shuningdek sugʻurta polisining koʻchirma nusxalari; Haydovchilarning tanloviga koʻra aybdor tarafning sugʻurtalovchisidan sugʻurta tovonini olish maqsadida sugʻurta hodisasini toʻgʻridan-toʻgʻri hal etish toʻgʻrisidagi ariza oʻrniga sugʻurta tovonini toʻlash toʻgʻrisidagi ariza rasmiylashtirilib, aybdor tarafning sugʻurtalovchisiga murojaat qilinishi mumkin. Bunda aybdor tarafning sugʻurtalovchisi tomonidan ariza koʻrib chiqilishi lozim. 475. Yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi xabarnomada yoʻl-transport hodisasi natijasida transport vositalarining shikastlanishi holatlari, shuningdek, transport vositalarining shikastlangan qismlari tavsiflari va roʻyxati boʻyicha yoʻl-transport ishtirokchilari oʻrtasida kelishmovchiliklar (nizolar) yoʻqligi haqidagi maʼlumotlar aks ettiriladi. 476. Yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi xabarnomaning koʻchirma nusxasi sugʻurtalovchiga ushbu Qoidalarning 474-bandida koʻrsatilgan materiallar va hujjatlar ilova qilingan holda sugʻurtalovchining dasturiy taʼminoti (mobil ilovasi) orqali elektron shaklda yuborilishi mumkin. 477. Transport vositalari egalari yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi xabarnomada koʻrsatilgan transport vositalarini koʻrikdan va (yoki) mustaqil ekspertizadan oʻtkazish uchun soʻrov olingan kundan eʼtiboran uch ish kuni ichida sugʻurtalovchining soʻroviga koʻra taqdim etishi shart. 478. Yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisida xabarnoma tuzilgan holatlarda yoʻl-transport hodisasida ishtirok etgan transport vositalarini koʻrikdan yoki mustaqil texnik ekspertizadan oʻtkazish ushbu Qoidalarning 41 — 44-bandlarida koʻrsatilgan tartibda va shartlarda amalga oshiriladi. Transport vositalarining egalari transport vositalarini sugʻurtalovchining yozma roziligisiz yoki sugʻurtalovchi sugʻurta tovonini toʻlash toʻgʻrisida yoxud uni toʻlashni rad etish haqida qaror qabul qiladigan kunga qadar taʼmirlashga yoki utilizatsiya qilishga haqli emas. Sugʻurtalovchi ushbu Qoidalarning 479-bandida belgilangan muddatda sugʻurta tovonini toʻlash toʻgʻrisida yoki uni toʻlashni rad etish haqida qaror qabul qilmagan hollarda, transport vositalarining egalari tegishli transport vositalarini taʼmirlash yoki utilizatsiya qilish huquqiga ega. Bu holda sugʻurtalovchi taʼmirlash yoki utilizatsiya qilish bilan bogʻliq boʻlgan masalalar yuzasidan nizolashishga haqli emas. 479. Sugʻurtalovchi yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi xabarnoma ushbu Qoidalarning 474-bandida koʻrsatilgan materiallar va hujjatlar ilova qilingan holda taqdim etilgan kundan eʼtiboran oʻn besh kalendar kun ichida sugʻurta tovonini toʻlash toʻgʻrisida yoki uni toʻlashni rad etish haqida qaror qabul qiladi. Transport vositalarini koʻzdan kechirish, mustaqil ekspertizani hamda oʻrni qoplanishi lozim boʻlgan zararning miqdorini belgilash uchun baholashni tashkil etish ushbu bandning birinchi xatboshisida koʻrsatilgan muddatda sugʻurtalovchi tomonidan amalga oshiriladi. 4710. Yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisida xabarnoma tuzilganda jabrlanuvchining transport vositasiga yetkazilgan zarar ushbu Qoidalarning 39-bandida belgilangan sugʻurta toʻlovi miqdoridan oshmasligi kerak. Bunda yetkazilgan zarar miqdori yoʻl-transport hodisasi haqidagi xabarnoma sugʻurtalovchiga taqdim etilganidan soʻng oshgan taqdirda, sugʻurtalovchi sugʻurta summasining faqat ushbu Qoidalarning 39-bandida koʻrsatilgan miqdordan ortiq boʻlmagan qismini sugʻurta tovoni sifatida toʻlaydi. 48. Jabrlanuvchining hayoti yoki sogʻligʻiga zarar yetkazilganda sugʻurta tovonining miqdori sugʻurta summasining 65 foizidan ortiq boʻlishi mumkin emas. 49. Bir nechta jabrlanuvchining hayoti yoki sogʻligʻiga zarar yetkazilganda har bir jabrlanuvchiga (uning merosxoʻriga) tegadigan sugʻurta tovoni miqdori har bir jabrlanuvchining hayoti yoki sogʻligʻiga yetkazilgan zararning darajasiga mutanosib ravishda, ushbu Qoidalarning 48-bandida belgilangan summa doirasida aniqlanadi. 50. Jabrlanuvchining hayotiga yoki sogʻligʻiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash va majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha toʻlov miqdori yetkazilgan zarar mavjudligini va miqdorini tasdiqlovchi hujjatlar (yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi xulosa yoki qaror, tibbiyot muassasasidan maʼlumotnoma yoki hayot va sogʻliqqa yetkazilgan zararni tasdiqlovchi boshqa hujjatlar, dalolatnoma yoki oʻlim toʻgʻrisidagi guvohnoma) asosida hamda jabrlanuvchining hayoti va sogʻligʻiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash boʻyicha va majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha toʻlovlar jadvaliga (keyingi oʻrinlarda toʻlovlar jadvali deb ataladi) muvofiq ushbu Qoidalarga 7-ilovaga* binoan aniqlanadi. Agar hayot va sogʻliqqa yetkazilgan zararni tasdiqlovchi hujjatlarda koʻrsatilgan shikastlanish xarakteri toʻlov jadvalida keltirilmagan boʻlsa, sugʻurtalovchi toʻlovlar jadvalida keltirilgan shikastlanishning u yoki bu xarakterga muvofiqligini aniqlash uchun ushbu hujjatlarni bergan muassasaga yozma ravishda murojaat qiladi. Shikastlanish xarakterining toʻlovlar jadvalida keltirilgan shikastlanishning u yoki bu xarakteriga muvofiqligini aniqlashda shikastlanishning eng muvofiq xarakteri tanlanadi. 51. Hayotga, sogʻliqqa va (yoki) mol-mulkka zarar yetkazilganligini tasdiqlovchi hujjat boʻyicha shubha paydo boʻlganda sugʻurtalovchi hujjatda koʻrsatilgan axborotning tasdigʻini olish uchun ushbu hujjatni bergan muassasaga murojaat qilish huquqiga ega. 52. Sugʻurtalovchi sugʻurta qildiruvchining (fuqarolik javobgarligi majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha sugʻurtalangan boshqa shaxsning) tashabbusi bilan yoki sugʻurtalovchining talabiga binoan zararni bartaraf qilish va (yoki) kamaytirish yuzasidan kechiktirib boʻlmaydigan choralar koʻrilishi munosabati bilan yuzaga kelgan sugʻurta qildiruvchining (fuqarolik javobgarligi majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha sugʻurtalangan boshqa shaxsning) barcha bildirilgan va isbotlanadigan xarajatlarini, hatto bu choralar muvaffaqiyatsiz boʻlgan hollarda ham qoplaydi. 53. Zararni bartaraf qilish va (yoki) kamaytirish boʻyicha xarajatlar sugʻurta tovoni miqdoridan ortiq boʻlishi mumkin emas. 54. Sugʻurta tovoni sud xarajatlarini, shuningdek jarimalar va boshqa shu kabi toʻlovlarni qoplamaydi. 55. Sugʻurta tovoni yetkazilgan zarar miqdorida, lekin sugʻurta summasidan oshmagan miqdorda sugʻurtalovchi tomonidan bevosita jabrlanuvchiga (uning merosxoʻriga yoki huquqiy vorisiga) toʻlanadi. 56. Agar sugʻurta qildiruvchi (fuqarolik javobgarligi majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha sugʻurtalangan boshqa shaxs) jabrlanuvchiga yetkazilgan zararning oʻrnini sugʻurtalovchining yozma roziligi bilan oʻz hisobidan qoplasa, sugʻurta qildiruvchi (fuqarolik javobgarligi majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha sugʻurtalangan boshqa shaxs) yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash tartibida oʻzi amalga oshirgan toʻlovlarni tasdiqlovchi hujjatlarni taqdim etganidan keyin sugʻurtalovchi sugʻurta qildiruvchiga sugʻurta toʻlovini toʻlaydi. Sugʻurta qildiruvchi (fuqarolik javobgarligi majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha sugʻurtalangan boshqa shaxs) jabrlanuvchiga yetkazilgan zararning oʻrnini oʻz hisobidan qisman qoplasa sugʻurtalovchi sugʻurta tovonining tegishli qismini sugʻurta qildiruvchiga (fuqarolik javobgarligi majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha sugʻurtalangan boshqa shaxsga), qolgan qismini esa — jabrlanuvchiga (uning merosxoʻriga yoki huquqiy vorisiga) toʻlaydi. Quyidagilar yetkazilgan zarar oʻrnini qoplash tartibida sugʻurta qildiruvchi toʻlaganligini tasdiqlovchi hujjatlar hisoblanadi: sugʻurta qildiruvchilar — yuridik shaxslar uchun — bankning toʻlov amalga oshirilganligi toʻgʻrisidagi belgisi qoʻyilgan toʻlov topshiriqnomasi nusxasi; sugʻurta qildiruvchilar — jismoniy shaxslar uchun — jabrlanuvchining (uning merosxoʻri yoki huquqiy vorisining) sugʻurta tovonini olganligi toʻgʻrisidagi tilxati. 57. Agar sugʻurta qildiruvchi (fuqarolik javobgarligi majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha sugʻurtalangan boshqa shaxs) transport vositasidan foydalanish natijasida yetkazilgan zararning oʻrnini jabrlanuvchiga (uning merosxoʻriga yoki huquqiy vorisiga) sugʻurtalovchining yozma roziligisiz har qanday usulda qoplasa yoki qoplashni vaʼda qilsa, sugʻurta qildiruvchining (fuqarolik javobgarligi majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha sugʻurtalangan boshqa shaxsning) bu harakatlari sugʻurtalovchi uchun majburiyatlarni keltirib chiqarmaydi. 58. Jabrlanuvchi (uning merosxoʻri) hayoti yoki sogʻligʻiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash hisobiga boshqa manbalardan olgan toʻlovlar sugʻurtalovchining sugʻurta tovonini toʻlash boʻyicha majburiyatini kamaytirmaydi. 59. Sugʻurta qildiruvchi (fuqarolik javobgarligi majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha sugʻurtalangan boshqa shaxs) sugʻurta hodisasi sodir boʻlganda zararni bartaraf qilish va (yoki) kamaytirish choralarini koʻrganligi yoxud jabrlanuvchiga kechiktirib boʻlmaydigan yordam koʻrsatganligi sugʻurtalovchining ushbu Qoidalarga muvofiq oʻzi uchun belgilangan majburiyatlarni bajarishni rad etishiga asos boʻlolmaydi. 60. Agar majburiy sugʻurta obyekti bir vaqtning oʻzida ixtiyoriy sugʻurta boʻyicha ham sugʻurtalangan boʻlsa, ixtiyoriy sugʻurta boʻyicha sugʻurta tovoni majburiy sugʻurta boʻyicha sugʻurta tovonini toʻlash shartlaridan qatʼi nazar toʻlanadi. Majburiy va ixtiyoriy sugʻurta shartnomasi boʻyicha mol-mulkka yetkazilgan zarar uchun sugʻurta tovonini toʻlash yuzasidan sugʻurtalovchilarning majburiyatlari paydo boʻlgan taqdirda, birinchi navbatda majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha sugʻurta tovoni toʻlanadi, mol-mulkka yetkazilgan zararning toʻlanmagan qismi ixtiyoriy sugʻurta shartnomasi boʻyicha qoplanadi. Bunda ixtiyoriy sugʻurta obyekti transport vositasi emas, balki transport vositasi egasining fuqarolik javobgarligi boʻlishi lozim hamda majburiy va ixtiyoriy sugʻurta boʻyicha toʻlangan sugʻurta tovonining umumiy summasi jabrlanuvchining mol-mulkiga yetkazilgan haqiqiy zarardan ortiq boʻlishi mumkin emas. 61. Agar sugʻurta hodisasi sodir boʻlishi natijasida jabrlanuvchi halok boʻlgan yoki uning sogʻligʻiga zarar yetkazilgan boʻlsa, sugʻurta tovoni ushbu Qoidalarning 48 va 49-bandlari talablari inobatga olinmagan holda, shunday hodisa uchun toʻlovni nazarda tutuvchi barcha turdagi sugʻurta shartnomalariga muvofiq toʻlanadi. 62. Agar bitta sugʻurta hodisasi natijasida ikki yoki undan ortiq sugʻurta qildiruvchining (fuqarolik javobgarligi majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha sugʻurtalangan boshqa shaxslarning) fuqarolik javobgarligi yuzaga kelgan boʻlsa, sugʻurtalovchilar jabrlanuvchiga (uning merosxoʻriga yoki huquqiy vorisiga) har bir sugʻurta qildiruvchining (fuqarolik javobgarligi majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha sugʻurtalangan boshqa shaxsning) aybi darajasiga muvofiq sugʻurta tovonini toʻlaydi. Sugʻurta qildiruvchilardan har birining aybi darajasini aniqlash mumkin boʻlmaganda javobgarlik ular oʻrtasida teng taqsimlanadi. 63. Agar sugʻurta hodisasi sodir boʻlganda sugʻurta summasi toʻlovlari bir nechta jabrlanuvchiga (ularning merosxoʻrlariga yoki huquqiy vorislariga) toʻlanishi kerak boʻlsa va ularning sugʻurtalovchiga bildirilgan talablari summasi sugʻurta summasi miqdoridan ortiq boʻlsa, sugʻurta summasi har bir jabrlanuvchining barcha jabrlanuvchilar (ularning merosxoʻrlari yoki huquqiy vorislari) talablarining umumiy summasidagi ulushiga mutanosib ravishda toʻlanadi. 64. Oʻrni qoplanishi lozim boʻlgan zararning miqdori toʻliq aniqlanguniga qadar sugʻurtalovchi jabrlanuvchining (uning merosxoʻri yoki huquqiy vorisining) arizasiga koʻra sugʻurta toʻlovining mazkur zararning amalda aniqlangan qismiga muvofiq boʻlgan qismini toʻlashga haqli. 65. Jabrlanuvchi (uning merosxoʻri yoki huquqiy vorisi) bilan kelishuvga koʻra va majburiy sugʻurta shartnomasida nazarda tutilgan shartlar asosida sugʻurtalovchi shikastlangan mol-mulkning sugʻurta tovoni hisobidan taʼmirlanishini va (yoki) uning qoldiqlari utilizatsiya qilinishini tashkil qilishga va haqini toʻlashga haqli. 66. Sugʻurta tovonini toʻlash sugʻurtalovchining sugʻurta tovonini toʻlash toʻgʻrisidagi qarori qabul qilingan kundan eʼtiboran besh ish kuni mobaynida amalga oshiriladi. 67. Sugʻurtalovchining sugʻurta tovonini toʻlashni rad etish toʻgʻrisidagi yoki uni toʻlash haqidagi qarori sugʻurta qildiruvchiga u sugʻurta tovoni toʻlash toʻgʻrisida yozma yoki elektron murojaat etganidan keyin oʻn besh kundan kechiktirmay xabar qilinishi kerak va tovon toʻlash rad etilganda, qarorda rad etishning asoslantirilgan sabablari koʻrsatilishi lozim. 68. Agar sugʻurta tovonini toʻlash ushbu Qoidalarda belgilangan muddatda amalga oshirilmagan boʻlsa, sugʻurtalovchi jabrlanuvchiga (uning merosxoʻriga yoki huquqiy vorisiga) sugʻurta tovoniga qoʻshimcha ravishda, sugʻurta tovonini toʻlash toʻgʻrisida qaror qabul qilingan kundagi bank foizining hisob stavkasidan kelib chiqqan holda penya toʻlaydi. 69. Agar majburiy sugʻurta shartnomasi amalda boʻlgan davrda sugʻurtalovchi jabrlanuvchiga (uning merosxoʻriga yoki huquqiy vorisiga) sugʻurta tovoni toʻlasa, u holda sugʻurta qildiruvchi sugʻurtalovchidan sugʻurta tovoni toʻlanganligi toʻgʻrisidagi xabarnoma olingan kundan eʼtiboran ikki hafta muddatda toʻlangan sugʻurta tovoni summasiga va majburiy sugʻurta shartnomasi amal qilishining qolgan muddatiga mutanosib ravishda qoʻshimcha sugʻurta mukofotini toʻlaydi. Toʻlanadigan qoʻshimcha sugʻurta mukofoti hisob-kitobi ushbu Qoidalarga 5-ilovada nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi. 70. Sugʻurtalovchi majburiy sugʻurta shartnomasining amal qilishi davrida vujudga kelgan zararlarning oʻrnini, agar jabrlanuvchi (uning merosxoʻri yoki huquqiy vorisi) zararlarni keltirib chiqargan sugʻurta hodisasi haqida zararlarning oʻrnini majburiy sugʻurta shartnomasining amal qilish muddati tugaganidan keyin uch yil ichida undirish toʻgʻrisida daʼvo arizasi bergan boʻlsa, qoplaydi. 71. Jabrlanuvchining hayoti, sogʻligʻi va (yoki) mol-mulkiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash hisobiga Toʻlovlarni kafolatlash jamgʻarmasidan kompensatsiya toʻlovi majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha sugʻurta toʻlovi quyidagilar oqibatida toʻlanishi mumkin boʻlmagan hollarda amalga oshiriladi: sugʻurtalovchiga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomili qoʻllanilganligi; jabrlanuvchiga yetkazilgan zarar uchun javobgar shaxsning nomaʼlumligi; noqonuniy yoʻl bilan transport vositasini egallagan shaxs tomonidan transport vositasidan foydalanish natijasida zarar yetkazilishi; foydalanilayotganda zarar yetkazgan transport vositasining egasi oʻz fuqarolik javobgarligini sugʻurta qilish boʻyicha majburiyatini bajarmaganligi. 72. Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari va yuridik shaxslar, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasida doimiy yashab turgan yoki joriy kalendar yilda yakunlanayotgan har qanday ketma-ketlikdagi oʻn ikki oylik davr mobaynida jami bir yuz sakson uch kun va undan ortiq muddat Oʻzbekiston Respublikasida turgan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar kompensatsiya toʻlovlarini olish huquqiga ega. 73. Oʻzbekiston Respublikasi hududida vaqtincha turgan chet davlatlar fuqarolari kompensatsiya toʻlovlarini olish huquqiga, agar shu chet davlatlarning qonunchiligiga muvofiq shunday huquq Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolariga berilgan boʻlsa, egadir. 74. Kompensatsiya toʻlovlarini amalga oshirish toʻgʻrisidagi talab jabrlanuvchining hayoti, sogʻligʻi va (yoki) mol-mulkiga zarar yetkazilgan kundan eʼtiboran uch yil mobaynida bildirilishi mumkin. 75. Sugʻurtalovchiga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomili qoʻllanilganligi oqibatida sugʻurtalovchi tomonidan sugʻurta tovonini toʻlash imkoni boʻlmagan taqdirda sugʻurtalovchi sugʻurta hodisasi sodir boʻlganligi toʻgʻrisidagi dalolatnomani va sugʻurtalovchiga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomili qoʻllanilganligini tasdiqlovchi hujjatlarni ilova qilgan holda Toʻlovlarni kafolatlash jamgʻarmasiga jabrlanuvchilarga (ularning merosxoʻrlariga yoki huquqiy vorislariga) kompensatsiya toʻlovlarini amalga oshirish toʻgʻrisida yozma ravishda murojaat qiladi. 76. Foydalanilayotganda yoki noqonuniy yoʻl bilan transport vositasini egallagan shaxs tomonidan transport vositasidan foydalanish natijasida zarar yetkazilganda jabrlanuvchiga zarar yetkazilgan transport vositasi egasining nomaʼlumligi yoki fuqarolik javobgarligi sugʻurtalanmaganligi sababli sugʻurta tovonini toʻlash imkoni boʻlmagan taqdirda jabrlanuvchi yoki uning merosxoʻrlari (agar jabrlanuvchining ahvoli mustaqil ravishda murojaat etish imkonini bermasa, qarindoshlari yoki boshqa vakillari) yoxud huquqiy vorislari quyidagi hujjatlarning aslini yoki nusxalarini ilova qilgan holda Toʻlovlarni kafolatlash jamgʻarmasiga kompensatsiya toʻlovlarini amalga oshirish toʻgʻrisida yozma ravishda murojaat qiladi: sugʻurta polisi (agar boʻlsa); yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash toʻgʻrisidagi sud qarori, agar ish sud tomonidan koʻrilgan boʻlsa; zarar yetkazilganligi faktini va zarar miqdorini tasdiqlovchi hujjatlar (yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi xulosa yoki qaror, tibbiyot muassasalaridan olingan maʼlumotnoma yoxud hayotga yoki sogʻliqqa zarar yetkazilganligini tasdiqlovchi boshqa hujjatlar, oʻlim haqidagi dalolatnoma yoxud guvohnoma); mol-mulkka zarar yetkazilganligi faktini va zarar miqdorini tasdiqlovchi hujjatlar (tijorat dalolatnomalari, yuk xatlari, asosiy vositalar daftaridan koʻchirmalar, toʻlov hujjatlari, shartnomalar, mol-mulkni mustaqil baholash dalolatnomalari va boshqa shu kabilar); jabrlanuvchining shaxsini yoki uning davlat roʻyxatidan oʻtganligini tasdiqlovchi hujjatlar; meros huquqini yoki huquqiy vorislikni olganliklarini, shuningdek merosxoʻrlarning shaxsini yoki huquqiy vorislarning davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligini tasdiqlovchi hujjatlar (agar sugʻurta tovoni jabrlanuvchilarning merosxoʻrlariga yoki huquqiy vorislariga toʻlanishi lozim boʻlsa). 77. Kompensatsiya toʻlovlari qonunchilikda, shu jumladan Toʻlovlarni kafolatlash jamgʻarmasi qoidalarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 78. Sugʻurtalovchi zarar yetkazgan shaxsga (sugʻurta qildiruvchiga, fuqarolik javobgarligi majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha sugʻurtalangan boshqa shaxsga) oʻzi toʻlagan sugʻurta toʻlovi miqdorida quyidagi hollarda regress tartibida talab qilish huquqiga ega, agar: a) mazkur shaxsning qasdi oqibatida jabrlanuvchining hayoti, sogʻligʻi va (yoki) mol-mulkiga zarar yetkazilgan boʻlsa; b) zarar transport vositasi mazkur shaxs tomonidan mastlik holatida yoki giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar yoki shaxsning aql-idrokiga taʼsir koʻrsatuvchi boshqa moddalar taʼsiri ostida boshqarilayotganda yetkazilgan boʻlsa; v) mazkur shaxs oʻzi foydalanayotganda zarar yetkazgan, transport vositasini boshqarish huquqiga ega boʻlmagan boʻlsa; g) mazkur shaxs yoʻl-transport hodisasi sodir boʻlgan joydan yashiringan boʻlsa; d) mazkur shaxs transport vositasini boshqarishga ruxsat etilgan shaxs sifatida majburiy sugʻurta shartnomasiga kiritilmagan boʻlsa (transport vositasidan faqat majburiy sugʻurta shartnomasida koʻrsatilgan haydovchilar foydalanishi sharti bilan majburiy sugʻurta shartnomasi tuzilganda); e) sugʻurta hodisasi mazkur shaxs transport vositasidan majburiy sugʻurta shartnomasida nazarda tutilmagan aniq davrda foydalanayotganda sodir boʻlgan boʻlsa (transport vositasidan majburiy sugʻurta shartnomasida nazarda tutilgan davrda foydalanish sharti bilan majburiy sugʻurta shartnomasi tuzilganda). Bunda sugʻurtalovchi mazkur shaxsdan sugʻurta hodisasini koʻrib chiqishda qilingan xarajatlarni qoplashni ham talab qilishga haqlidir; j) mazkur shaxs yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi xabarnoma tuzilganidan keyin toʻrt soat ichida mastlik holatini aniqlash uchun tibbiy tekshiruvdan oʻtish choralarini koʻrmagan boʻlsa yoki yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi xabarnomani sugʻurtalovchiga uzrli sabablarsiz oʻz vaqtida taqdim etmagan boʻlsa. 781. Zarar yetkazgan shaxs yoki jabrlanuvchining qasdi oqibatida zarar yetkazilgani sud tartibida aniqlanadi. 79. Majburiy sugʻurta shartnomasidan kelib chiqadigan nizolar qonunchilikka muvofiq hal etiladi. 80. Sugʻurtalovchilar va Toʻlovlarni kafolatlash jamgʻarmasi tegishli soʻrov boʻyicha huquqni muhofaza qilish organlaridan, sudlardan, tibbiyot, seysmologiya, veterinariya, gidrometeorologiya tashkilotlaridan va boshqa tashkilotlardan sugʻurta tovoni miqdorini aniqlash maqsadida sugʻurta hodisasining sodir boʻlish sabablari va holatlari hamda yetkazilgan zarar toʻgʻrisidagi masalalarni hal etish uchun zarur boʻlgan hujjatlar va xulosalarni olishga haqlidir. 81. Majburiy sugʻurta boʻyicha majburiyatning transport vositalari egalari tomonidan bajarilishini nazorat qilish transport vositalarini roʻyxatdan oʻtkazishda (qayta oʻtkazishda), ularning majburiy texnika koʻrigini tashkil etishda va yoʻl harakati qoidalariga, shuningdek yoʻl harakati xavfsizligini taʼminlash sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlarga rioya etilishini nazorat qilishga doir boshqa vakolatlarni amalga oshirishda davlat yoʻl harakati xavfsizligi xizmati tomonidan amalga oshiriladi. Transport vositasi haydovchisi oʻz yonida sugʻurta polisini olib yurishi va uni tekshirish uchun qonunchilikka muvofiq bunga vakolatli boʻlgan davlat yoʻl harakati xavfsizligi xizmati xodimlariga koʻrsatishi shart, haydovchining yonida Oʻzbekiston Respublikasining ichki ishlar organlari yoxud konsullik muassasalari tomonidan berilgan biometrik pasport yoki identifikatsiyalovchi ID-kartasi mavjud boʻlgan hollar bundan mustasno. Chet davlatlarda roʻyxatdan oʻtkazilgan va Oʻzbekiston Respublikasi hududida vaqtincha foydalanilayotgan transport vositalarining egalari tomonidan majburiy sugʻurta boʻyicha qonunchilikda belgilangan majburiyatlarning bajarilishini nazorat qilish davlat yoʻl harakati xavfsizligi xizmati tomonidan amalga oshiriladi. 82. Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻlishadi. Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish boʻyicha haydovchilar soni cheklangan holda foydalanish sharti bilan rasmiylashtirilgan sugʻurta polisi YAGONAAVTOMATLASHTIRILGANAXBOROTTIZIMIelektron manzilOʻzbekiston RespublikasiDavlat gerbitasviriIzobrajeniyeGosudarstvennogo gerbaRespubliki UzbekistanQR kod Seriya / Seriya ___ № ___Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish boʻyicha haydovchilar soni “CHEKLANGAN” holda foydalanish sharti bilan rasmiylashtirilganSUGʻURTA POLISI STRAXOVOY POLISpo obyazatelnomu straxovaniyu grajdanskoy otvetstvennosti vladelsev transportnix sredstv, oformlenniy na usloviyax ispolzovaniya “OGRANICHENNIM” kolichestvom voditeley Sugʻurta polisining amal qilish muddati /Period deystviya straxovogo polisa:s “___” ________ 20 u. / g. dan po “___” _________ 20 y. / g. gacha1. _________________________________________________________________________________(Sugʻurtalovchining toʻliq nomi va rekvizitlari / Polnoye naimenovaniye i rekviziti straxovshika)2. _________________________________________________________________________________(Sugʻurta qildiruvchining toʻliq nomi (F.I.O.) va rekvizitlari / Polnoye naimenovaniye (F.I.O.) i rekviziti straxovatelya)3. Sugʻurta qildiruvchining telefon raqami /Nomer telefona straxovatelya:---------4. Transport vositasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar / Svedeniya o transportnom sredstve:Markasi va modeli / Marka i modelIshlab chiqarilgan yili / God vipuskaDvigatel raqami / Nomer dvigatelyaKuzov (shassi) raqami / Nomer kuzova (shassi)Davlat raqami belgisi / Gosudarstvenniy registratsionniy nomer-----5. Sugʻurta qildiruvchining faoliyat turi / Vid deyatelnosti straxovatelya:___________________________________________________________________________________6. Transport vositasini boshqarishga qoʻyilgan shaxslar / Litsa, dopushennie k upravleniyu transportnim sredstvom: T/rFaqat quyidagi haydovchilar: /Tolko nijesleduyushiye voditeli:Haydovchilik guvohnomasi /Voditelskoye udostovereniyeQarindoshlik darajasi /Stepen rodstva*1.F: ______________________________Seriya ___ № _____ I: ______________________________ O: ______________________________ … * yaqin qarindoshlari — “ota”, “ona”, “er” (“xotin”), “oʻgʻil”, “qiz”, “aka”, “uka”, “opa”, “singil” deb koʻrsatiladi, qarindosh boʻlmagan shaxslar uchun ushbu ustun toʻldirilmaydi.* blizkiye rodstvenniki — “otets”, “mat”, “muj” (“jena”), “sin”, “doch”, “bratya”, “sestri”, dlya lits, ne yavlyayushixsya rodstvennikami eta grafa ne zapolnyayetsya.7. Sugʻurta summasi va sugʻurta mukofoti / Straxovaya summa i straxovaya premiya.Koʻrsatkichlar / PokazateliSon bilan / SiframiSoʻz bilan / PropisyuSugʻurta summasi / Straxovaya summa Sugʻurta mukofoti / Straxovaya premiya Sugʻurta mukofoti boʻyicha siylov /Skidka po straxovoy premii Sugʻurtalovchiga toʻlanadigan sugʻurta mukofoti /Straxovaya premiya, uplachivayemaya straxovshiku 8. Transport vositasidan foydalanishda jabrlanuvchining hayoti, sogʻligʻi va (yoki) mol-mulkiga zarar yetkazilganligi uchun mazkur sugʻurta polisiga muvofiq javobgarligi sugʻurtalangan shaxsning fuqarolik javobgarligi yuzaga kelishi ushbu sugʻurta polisi boʻyicha sugʻurta hodisasi hisoblanadi.Straxovim sluchayem po nastoyashemu straxovomu polisu yavlyayetsya nastupleniye grajdanskoy otvetstvennosti litsa, otvetstvennost kotorogo zastraxovana v sootvetstvii s nastoyashim straxovim polisom, za prichineniye vreda jizni, zdorovyu i (ili) imushestvu poterpevshix pri ispolzovanii transportnogo sredstva.9. Sugʻurtalovchining pochta manzili, shuningdek, uning barcha filiallari, ular bilan aloqa vositalari va ularning ish vaqti toʻgʻrisidagi maʼlumotlar / Svedeniya o pochtovom adrese straxovshika, vsex yego filialov, sredstvax svyazi s nimi i o rejime ix raboti;Hudud / RegionHududiy boʻlinmalar nomi / Naimenovaniye regionalnix podrazdeleniyManzil va telefon raqami / Adress i nomer telefona--- Berilgan sanasi: Data vidachi: “___” _________ 20___ u./g. Berilgan vaqti: Vremya vidachi: ____ soat / chasov ____ daqiqa / minut. Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish boʻyicha haydovchilar soni cheklanmagan holda foydalanish sharti bilan rasmiylashtirilgan sugʻurta polisi YAGONAAVTOMATLASHTIRILGANAXBOROTTIZIMIelektron manzilOʻzbekiston RespublikasiDavlat gerbitasviriIzobrajeniyeGosudarstvennogo gerbaRespubliki UzbekistanQR kod Seriya / Seriya __ № ___Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish boʻyicha haydovchilar soni “CHEKLANMAGAN” holda foydalanish sharti bilan rasmiylashtirilganSUGʻURTA POLISI STRAXOVOY POLISpo obyazatelnomu straxovaniyu grajdanskoy otvetstvennosti vladelsev transportnix sredstv, oformlenniy na usloviyax ispolzovaniya “BEZ OGRANICHENIYA” kolichestva voditeley Sugʻurta polisining amal qilish muddatiPeriod deystviya straxovogo polisa:s “___” _________ 20 y. / g. dan po “___” _________ 20 y. / g. gacha1. _________________________________________________________________________________(Sugʻurtalovchining toʻliq nomi va rekvizitlari / Polnoye naimenovaniye i rekviziti straxovshika)2. _________________________________________________________________________________(Sugʻurta qildiruvchining toʻliq nomi (F.I.O.) va rekvizitlari / Polnoye naimenovaniye (F.I.O.) i rekviziti straxovatelya)3. Sugʻurta qildiruvchining telefon raqami /Nomer telefona straxovatelya:---------4. Transport vositasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar / Svedeniya o transportnom sredstve:Markasi va modeli / Marka i modelIshlab chiqarilgan yili / God vipuskaDvigatel raqami / Nomer dvigatelyaKuzov (shassi) raqami / Nomer kuzova (shassi)Davlat raqami belgisi / Gosudarstvenniy registratsionniy nomer-----5. Sugʻurta qildiruvchining faoliyat turi / Vid deyatelnosti straxovatelya:___________________________________________________________________________________6. Sugʻurta summasi va sugʻurta mukofoti / Straxovaya summa i straxovaya premiya.Koʻrsatkichlar / PokazateliSon bilan / SiframiSoʻz bilan / PropisyuSugʻurta summasi / Straxovaya summa Sugʻurta mukofoti / Straxovaya premiya Sugʻurta mukofoti boʻyicha siylov / Skidka po straxovoy premii Sugʻurtalovchiga toʻlanadigan sugʻurta mukofoti / Straxovaya premiya, uplachivayemaya straxovshiku 7. Transport vositasidan foydalanishda jabrlanuvchining hayoti, sogʻligʻi va (yoki) mol-mulkiga zarar yetkazilganligi uchun qonunchilik hujjatlariga muvofiq uni boshqarayotgan shaxsning fuqarolik javobgarligi yuzaga kelishi ushbu sugʻurta polisi boʻyicha sugʻurta hodisasi hisoblanadi.Straxovim sluchayem po nastoyashemu straxovomu polisu yavlyayetsya nastupleniye grajdanskoy otvetstvennosti litsa, upravlyayushego transportnim sredstvom v sootvetstvii s aktami zakonodatelstva, za prichineniye vreda jizni, zdorovyu i (ili) imushestvu poterpevshix pri upravlenii im.8. Mazkur sugʻurta polisida transport vositasi egasining yaqin qarindoshlari (ota-ona, er (xotin), bolalar, aka-ukalar, opa-singillar) koʻrsatilmaydi. Bunda ularning fuqarolik javobgarligi sugʻurta qilingan hisoblanadi. / B dannom straxovom polise ne ukazivayutsya blizkiye rodstvenniki vladelsa transportnogo sredstva (roditeli, muj (jena), deti, bratya, sestri). Pri etom ix grajdanskaya otvetstvennost schitayetsya zastraxovannoy.9. Sugʻurtalovchining pochta manzili, shuningdek, uning barcha filiallari, ular bilan aloqa vositalari va ularning ish vaqti toʻgʻrisidagi maʼlumotlar / svedeniya o pochtovom adrese straxovshika, vsex yego filialov, sredstvax svyazi s nimi i o rejime ix raboti:Hudud / RegionHududiy boʻlinmalar nomi / Naimenovaniye regionalnix podrazdeleniyManzil va telefon raqami /Adress i nomer telefona--- Berilgan sanasi: Data vidachi: “___” __________ 20___ y./g. Berilgan vaqti: Vremya vidachi: ____ soat / chasov ____ daqiqa / minut. 1. Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish boʻyicha sugʻurta tariflarining yillik bazaviy stavkasi miqdori (sugʻurta summasining belgilangan miqdoriga nisbatan foizlarda). T/rTransport vositasi turiYillik bazaviy stavka,TB1.Yengil avtomobillar0,22.Yuk avtomobillari0,353.Avtobuslar va mikroavtobuslar0,44.Tramvaylar, mototsikllar va motorollerlar, traktorlar, oʻziyurar yoʻl-qurilish mashinalari va boshqa mashinalar0,075 2. Transport vositasidan koʻp foydalaniladigan hududga (roʻyxatdan oʻtkazish joyiga) koʻra sugʻurta tariflari koeffitsiyenti. T/rTransport vositasidan koʻp foydalaniladigan hudud(roʻyxatdan oʻtkazish joyi)KT koeffitsiyenti1.Toshkent shahri va Toshkent viloyati1,22.Boshqalar1,0 3. Transport vositasini boshqarishga qoʻyilgan shaxslar soni cheklanmagan holda, transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish boʻyicha sugʻurta qilishda sugʻurta tariflari koeffitsiyenti — KBO (2). 4. Oldingi oʻn ikki oy davomida yoʻl-transport hodisasida aybdor sifatida sugʻurta hodisalari sodir boʻlganligi yoki sodir boʻlmaganligiga qarab sugʻurta tariflari koeffitsiyenti. T/rKoʻrsatkich nomiKBM koeffitsiyenti1.Bitta sugʻurta hodisasi1,32.Ikkita sugʻurta hodisasi2,03.Uch va undan koʻp sugʻurta hodisasi3,0 5. Haydovchining stajiga koʻra sugʻurta tariflari koeffitsiyenti. T/r Sugʻurta polisida koʻrsatilgan shaxsning haydovchilik staji KV koeffitsiyenti 1. 2 yilgacha 1,0 2. 2 yildan 5 yilgacha 1,0 3. 5 yildan ortiq 1,0 6. Transport vositasidan mavsumiy foydalanishga koʻra sugʻurta tariflari koeffitsiyenti. Transport vositasidan foydalanish davri KS koeffitsiyenti 6 oy 0,7 12 oy 1,0 7. Xorijiy davlatlarda roʻyxatdan oʻtkazilgan va Oʻzbekiston Respublikasi hududida vaqtincha foydalanilayotgan transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilishda sugʻurta qilish muddatiga bogʻliq ravishda sugʻurta tariflari koeffitsiyenti. Sugʻurta qilish muddati KP koeffitsiyenti 15 kungacha 0,2 2 oy 0,4 12 oy 1,0 8. Qoida buzishlar mavjudligi koeffitsiyenti. Sugʻurta qildiruvchida (transport vositasini boshqarishga qoʻyilgan boshqa shaxslarda) oxirgi 5 yilda quyida keltiriladigan qoida buzishlar sodir etilganda KN — 1,0 koeffitsiyenti qoʻllanadi: — oʻtgan davrlarda sugʻurtalovchi soʻragan holatlar toʻgʻrisida sugʻurta qildiruvchi tomonidan maʼlumotlar qasddan buzib koʻrsatilganligi, bu toʻgʻri maʼlumotlar xabar berilgan taqdirda toʻlanishi kerak boʻlgan summaga nisbatan kamroq summada sugʻurta mukofoti toʻlanishiga olib kelganligi faktlarining mavjudligi; — oʻtgan davrlarda sugʻurta qildiruvchi (majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha fuqarolik javobgarligi sugʻurta qilingan boshqa shaxs) tomonidan sugʻurta hodisasi sodir boʻlishiga, shuningdek yetkazilgan zarar miqdori oshishiga ataylab koʻmaklashishga yoki sugʻurta toʻlovini koʻpaytirish maqsadida sugʻurta hodisasi sodir boʻlishi holatlarini qasddan buzib koʻrsatishga yoʻl qoʻyilishi; — oʻtgan davrlarda regress talabi qoʻyilishiga asos boʻlgan holatlarda sugʻurta qildiruvchi (fuqarolik javobgarligi majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha sugʻurta qilingan boshqa shaxs) tomonidan zarar yetkazish faktlarining mavjudligi. Yuqorida koʻrsatib oʻtilgan qoida buzishlar mavjud boʻlmagan taqdirda KN — 1,0 koeffitsiyenti qoʻllanadi. 9. Haydovchining yoshiga koʻra sugʻurta tariflari koeffitsiyenti. Sugʻurta polisida koʻrsatilgan haydovchining yoshi va kasbiga oid maʼlumotlar KVZ koeffitsiyenti 22 yoshgacha 1,0 22 yoshdan katta 1,0 Koʻrsatkichlar Sugʻurta mukofotining brutto-stavkasi 100 Netto-stavka (majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha joriy sugʻurta toʻlovlarini taʼminlashga moʻljallangan brutto-stavkaning bir qismi) 80 Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish xarajatlari 20 Majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha toʻlanishi kerak boʻlgan sugʻurta mukofoti miqdori sugʻurta summasi (SS), yillik bazaviy stavka (TB) va Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish qoidalariga mazkur ilovaning I boʻlimida koʻrsatilgan sugʻurta mukofotlarining tegishli koeffitsiyentlarini koʻpaytirish yoʻli bilan aniqlanadi. 1. Transport vositalarini boshqarishga qoʻyilgan shaxslar soni cheklanmasligi sharti bilan transport vositalari egalari uchun majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha toʻlanishi kerak boʻlgan sugʻurta mukofoti miqdori quyida koʻrsatilgan formulalarga muvofiq aniqlanadi: a) 1 yilga transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligi majburiy sugʻurta shartnomasi tuzishda: b) transport vositasidan mavsumiy foydalanish hisobga olingan holda transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligi majburiy sugʻurta shartnomasini tuzishda: v) transport vositasidan mavsumiy foydalanish hisobga olingan holda xorijiy davlatlarda roʻyxatdan oʻtkazilgan va Oʻzbekiston Respublikasi hududida vaqtincha foydalanilayotgan transport vositalari egalarining, shuningdek roʻyxatdan oʻtkazish joyiga borayotgan transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligi majburiy sugʻurta shartnomasini tuzishda: 2. Transport vositalarini boshqarishga qoʻyilgan shaxslar soni cheklanishi sharti bilan transport vositalari egalari uchun majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha toʻlanishi kerak boʻlgan sugʻurta mukofoti miqdori quyida koʻrsatilgan formulalarga muvofiq aniqlanadi: a) 1 yilga transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligi majburiy sugʻurta shartnomasini tuzishda: b) transport vositasidan mavsumiy foydalanish hisobga olingan holda transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligi majburiy sugʻurta shartnomasini tuzishda: v) transport vositasidan mavsumiy foydalanish hisobga olingan holda xorijiy davlatlarda roʻyxatdan oʻtkazilgan va Oʻzbekiston Respublikasi hududida vaqtincha foydalanilayotgan transport vositalari egalarining, shuningdek roʻyxatdan oʻtkazish joyiga borayotgan transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligi majburiy sugʻurta shartnomasini tuzishda: Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish Qoidalariga ushbu ilovaning III boʻlimiga muvofiq hisoblab chiqilgan majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha sugʻurta mukofotining eng katta miqdori barcha koeffitsiyentlar hisobga olingan holda tuzatish kiritilgan tegishli bazaviy stavkaning 5 baravari miqdoridan ortiq boʻlishi mumkin emas. Majburiy sugʻurta shartnomasining amal qilish davrida sugʻurta tovonini toʻlashda qoʻshimcha ravishda toʻlanadigan sugʻurta mukofoti quyidagi formula boʻyicha hisoblab chiqiladi: PRD — qoʻshimcha ravishda toʻlanadigan sugʻurta mukofoti summasi; PR — sugʻurta mukofoti summasi; SV — toʻlangan sugʻurta tovoni summasi; SS — sugʻurta summasi OP — sugʻurta hodisasi yuz bergan paytdan boshlab sugʻurta qilishning kunlar hisobidagi qolgan davri; PS — majburiy sugʻurta shartnomasida nazarda tutilgan kunlar hisobidagi sugʻurta qilish davri. BosqichlarSubyektlarTadbirlarBajarish muddatlari1-bosqichYoʻl-transport hodisasi sodir etilgan ikki transport haydovchilari, sugʻurtalovchi1. Tan jarohati bilan bogʻliq boʻlmagan hamda ikki transport vositasi toʻqnashuvi natijasida sodir etilgan yoʻl-transport hodisasida ishtirok etgan haydovchilar tomonidan oʻzaro kelishilgan holda ixtiyoriy ravishda ikki nusxada yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi xabarnoma tuziladi.2. Yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi xabarnomani tuzish bilan bir vaqtning oʻzida yoʻl-transport hodisasi joyi (avtotransport vositalari toʻqnashgan joy (vaziyat oʻzgartirilmagan holdagi), transport vositalarini fotosuratga va (yoki) videoyozuvga olinadi, shuningdek, transport vositalarining shikastlangan qismlarini fotosuratga va (yoki) videoyozuvga tushiriladi.Hodisa sodir etilgan vaqtda oʻsha joyning oʻzida2-bosqichYoʻl-transport hodisasi sodir etilgan ikki transport haydovchilari, narkolog yoki masʼul tibbiyot xodimi1. Yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi xabarnoma tuzilganidan soʻng ikkala haydovchi mastlik darajasini aniqlash yuzasidan ushbu hududdagi yoki unga yaqin boʻlgan narkologik dispanser yoxud sogʻliqni saqlash organlari tomonidan belgilangan tuman va shahar davolash-profilaktika muassasasiga murojaat qilib, tekshiruvdan oʻtadilar.1. Xabarnoma tuzilgan vaqtdan eʼtiboran 4 soat ichidaYoʻl-transport hodisasi sodir etilgan ikki transport vositalari haydovchilari, ekspertiza (baholash) oʻtkazadigan tashkilot2. Jabrlanuvchi yoʻl-transport hodisasi natijasida oʻzining mol-mulkiga yetkazilgan zarar miqdorini aniqlash maqsadida oʻz tashabbusi bilan transport vositasini mustaqil ekspertizadan (baholashdan) oʻtkazadi va mustaqil ekspertiza natijalarini yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi xabarnomaga ilova qiladi.2. Hodisa sodir etilgan vaqtdan eʼtiboran 3 ish kun ichidaYoʻl-transport hodisasi sodir etilgan ikki transport haydovchilari, sugʻurtalovchi3. Haydovchilar tomonidan sugʻurtalovchilarga yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi xabarnoma unga quyidagi hujjatlar ilova qilingan holda taqdim etiladi:yoʻl-transport hodisasi joyining (avtotransport vositalari toʻqnashgan joyning (vaziyat oʻzgartirilmagan holdagi), transport vositalarining fotosurati va (yoki) videoyozuvi, transport vositalarining shikastlangan qismlarining fotosurati va (yoki) videoyozuvi;haydovchilarning sugʻurta hodisasini toʻgʻridan-toʻgʻri hal etish toʻgʻrisidagi arizalari;yoʻl-transport hodisasi sodir boʻlgan joydagi yoki unga yaqin joydagi narkologik dispanserda yoxud sogʻliqni saqlash organlari tomonidan belgilangan tuman va shahar davolash-profilaktika muassasasida yoʻl-transport hodisasi haqida xabarnoma tuzilgan paytdan eʼtiboran toʻrt soat ichida haydovchilarning mastlik holatini aniqlash boʻyicha tibbiy tekshiruv oʻtkazilgani toʻgʻrisidagi bayonnoma;yoʻl-transport hodisasida ishtirok etgan haydovchilarning transport vositasini boshqarish huquqini beruvchi hujjatlarining, transport vositalari roʻyxatdan oʻtkazilgani haqidagi hujjatlarining koʻchirma nusxalari, shuningdek, sugʻurta polisining koʻchirma nusxalari.3. Hodisa sodir etilgan vaqtdan eʼtiboran 3 ish kuni ichida3-bosqichSugʻurtalovchi, ekspertiza (baholash) oʻtkazadigan tashkilot, haydovchilar1. Sugʻurtalovchi yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi xabarnomani hamda arizani qabul qilganidan soʻng uni tegishli jurnalda roʻyxatdan oʻtkazib, hujjatlarni tekshiradi hamda shikastlangan transport vositasini koʻzdan kechiradi, zarurat boʻlsa, mustaqil ekspertizani (baholashni) tashkil etadi.Sugʻurtalovchiga taqdim etilgan kundan eʼtiboran 15 kalendar kun ichidaSugʻurtalovchi2. Sugʻurtalovchi yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi xabarnomani va unga ilova qilingan materiallar va hujjatlarni koʻrib chiqadi va uning natijasiga asosan sugʻurta tovonini toʻlashni rad etish yoki uni toʻlash haqida qaror qabul qiladi va shu bilan birga, haydovchilarga tegishli transport vositalarini taʼmirlash hamda utilizatsiya qilishga ruxsat beradi.Sugʻurtalovchi, haydovchilar3. Aybdor tarafning sugʻurtalovchisi sugʻurta tovonini toʻlash toʻgʻrisida qaror qabul qilingan taqdirda, sugʻurta tovonini jabrlanuvchiga toʻlaydi.3. Sugʻurta tovonini toʻlash toʻgʻrisida qaror qabul qilingan kundan eʼtiboran 5 ish kuni ichidaSugʻurtalovchilar4. Jabrlanuvchining sugʻurtalovchisi sugʻurta tovonini toʻlash toʻgʻrisida qaror qabul qilingan taqdirda, sugʻurta tovonini jabrlanuvchiga toʻlaydi. Bunda sugʻurta hodisasini toʻgʻridan-toʻgʻri hal etish qoʻllanganda aybdor tarafning sugʻurtalovchisi jabrlanuvchining sugʻurtalovchisiga jabrlanuvchiga sugʻurta tovonini toʻlash bilan bogʻliq barcha xarajatlarni qoplab beradi.4-bosqichSugʻurtalovchi, haydovchilar1. Sugʻurtalovchi zarar yetkazgan shaxsdan (sugʻurta qildiruvchiga, fuqarolik javobgarligi majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha sugʻurtalangan boshqa shaxsga) oʻzi toʻlagan sugʻurta toʻlovi miqdorida yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi xabarnomani ichki ishlar organi xodimlarining ishtirokisiz tuzilganda belgilangan vaqtda mastlik darajasini aniqlash chorasini koʻrmagan boʻlsa, shuningdek, sugʻurtalovchiga taqdim etilishi lozim boʻlgan hujjatlarni uzrli sabablarsiz oʻz vaqtida taqdim etmagan boʻlsa, regress tartibida talab qilib oladi.Sugʻurtalovchiga taqdim etilgan kundan 15 ish kun ichidaSugʻurtalovchi, haydovchilar, ichki ishlar organi xodimlari2. Sugʻurtalovchi ichki ishlar organi xodimlarining ishtirokisiz tuzilgan yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisida xabarnomani koʻrib chiqish vaqtida yoʻl-transport hodisasida jinoyat alomatlari yoki yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi xabarnomani rasmiylashtirishni istisno etadigan holatlarni aniqlagan taqdirda, toʻplangan hujjatlarni tegishliligi boʻyicha huquqni muhofaza qiluvchi organlarga taqdim etadi.