Suv xoʻjaligini boshqarishni tashkil etishni takomillashtirish toʻgʻrisida
(resolution, 2018-12-10)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Qishloq xoʻjaligida islohotlarni chuqurlashtirishning eng muhim yoʻnalishlari toʻgʻrisida” 2003-yil 24-martdagi PF-3226-son Farmonini bajarish yuzasidan hamda irrigatsiya tizimlarini boshqarishning maʼmuriy-hududiy prinsipidan havza prinsipiga oʻtish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi, Iqtisodiyot vazirligi va Moliya vazirligining Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligining mavjud suv xoʻjaligi tashkilotlari va xizmatlari tuzilmalari hamda uning hududiy boʻlinmalari negizida: Norin-Qoradaryo irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasi; Norin-Sirdaryo irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasi; Sirdaryo-Soʻx irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasi; Quyi Sirdaryo irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasi; Chirchiq-Ohangaron irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasi; Amu-Surxon irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasi; Amu-Qashqadaryo irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasi; Amu-Buxoro irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasi; Quyi Amudaryo irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasi; Zarafshon irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasi; Birlashgan dispetcherlik markaziga ega boʻlgan Fargʻona vodiysi magistral kanallari tizimi boshqarmasini tashkil etish toʻgʻrisidagi taklifi qabul qilinsin. Respublika mintaqalarining irrigatsiya tizimlari havza boshqarmalariga 1-ilovaga muvofiq birkitib qoʻyilishiga rozilik berilsin. 2. Quyidagilar irrigatsiya tizimlari havza boshqarmalarining asosiy vazifalari etib belgilansin: suvdan foydalanishning va suv isteʼmolining bozor prinsiplari va mexanizmlarini joriy etish asosida suv resurslaridan maqsadli va oqilona foydalanishni tashkil etish; ilgʻor texnologiyalarni joriy etish asosida suv xoʻjaligida yagona texnika siyosatini oʻtkazish; isteʼmolchilarni suv bilan uzluksiz va oʻz vaqtida taʼminlashni tashkil etish; irrigatsiya tizimlari va suv xoʻjaligi inshootlarining texnik ishonchliligini taʼminlash; havza hududida suv resurslarini oqilona boshqarish hamda uning tezkorligini oshirish; suvdan foydalanuvchilar va suv isteʼmolchilari boʻyicha suv resurslaridan foydalanishning aniq hisobi va hisobotini taʼminlash. 3. Quyidagilar: respublika suv xoʻjaligini boshqarishning tashkiliy tuzilmasi 2-ilovaga muvofiq; Irrigatsiya tizimlari havza boshqarmalari boʻlinmalari roʻyxati va ular apparati xodimlarining cheklangan soni 3-ilovaga muvofiq; Irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasi, Magistral kanallar boshqarmasi apparatining namunaviy tuzilmalari 4, 4a va 4b-ilovalarga muvofiq; Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligining Suv xoʻjaligi bosh boshqarmasi toʻgʻrisidagi Nizom, shuningdek Irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasi va Magistral kanallar boshqarmasi toʻgʻrisidagi Namunaviy nizomlar 5, 5a va 5b-ilovalarga muvofiq tasdiqlansin. 4. Belgilab qoʻyilsinki, Irrigatsiya tizimlari havza boshqarmalari boshliqlari va ularning oʻrinbosarlari, Magistral kanallar boshqarmalari boshliqlari Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vaziri tomonidan tanlov asosida lavozimga tayinlanadi. Tanlovni oʻtkazish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vaziri tomonidan tasdiqlanadi. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi Moliya vazirligi bilan birgalikda: 2003-yil 1-oktabrgacha boʻlgan muddatda Irrigatsiya tizimlari havza boshqarmalarini tashkil etishni tugallasin; viloyat qishloq va suv xoʻjaligi boshqarmalarining, tuman qishloq va suv xoʻjaligi boʻlimlarining, shuningdek ularga qarashli suv xoʻjaligi korxonalarining asosiy fondlari, limitlari, moddiy-texnika resurslari, mexanizmlari, avtotransporti, xodimlar shtatlari, budjet mablagʻlari yangi tashkil etilgan Irrigatsiya tizimlari havza boshqarmalariga belgilangan tartibda berilishini taʼminlasin; Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligining mazkur qarorga muvofiq yangi tashkil etilgan tuzilmalarining shtat jadvallarini va xarajatlar smetalarini 2003-yil 1-iyuldagi holatiga koʻra qayta roʻyxatdan oʻtkazsin. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi Iqtisodiyot vazirligi va Moliya vazirligi bilan birgalikda 2003-yil 1-dekabrgacha boʻlgan muddatda: Suv resurslaridan foydalanishda bozor prinsiplarini joriy etish chora-tadbirlari dasturini ishlab chiqsin va Vazirlar Mahkamasiga kiritsin; hududiy Nasos stansiyalari, energetika va aloqa boshqarmalari, shuningdek viloyat gidrogeologiya-melioratsiya ekspeditsiyalarining belgilangan tartibda tegishli Irrigatsiya tizimlari havza boshqarmalariga berilishini taʼminlasin. 7. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi, Oʻrmon xoʻjaligi bosh boshqarmasi, Suv xoʻjaligi departamenti, Oʻzbekiston Qishloq xoʻjaligi ilmiy-ishlab chiqarish markazi, Shartnoma majburiyatlari bajarilishini nazorat qilish bosh davlat inspeksiyasi toʻgʻrisidagi nizomlarni tasdiqlash haqida” 2001-yil 30-martdagi 160-son qaroriga (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2001-y., 3-son, 20-modda) 4-ilova oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 8. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda amaldagi qonun hujjatlariga mazkur qarordan kelib chiquvchi oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin. 9. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri Oʻ.T. Sultonov va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat maslahatchisi I.H. Joʻrabekov zimmasiga yuklansin. 1. Suv xoʻjaligi bosh boshqarmasi (keyingi oʻrinlarda matnda “Bosh boshqarma” deb ataladi) Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligining tarkibiy boʻlinmasi hisoblanadi. Bosh boshqarmaga yer usti suvlaridan foydalanishni tartibga solish hamda respublika iqtisodiyoti va aholisini suv bilan taʼminlashga doir zarur tadbirlarni amalga oshirish yuklanadi. 2. Bosh boshqarma oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga, Oliy Majlis qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi hayʼati qarorlariga va Vazirlik buyruqlariga, ushbu Nizomga hamda boshqa qonun hujjatlariga amal qiladi. Bosh boshqarma Irrigatsiya tizimlari havza boshqarmalarida hamda suv xoʻjaligi tizimining boshqa korxonalari va birlashmalarida suv toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarining bajarilishi ustidan nazoratni taʼminlaydi, ularni takomillashtirishga doir takliflarni ishlab chiqadi va ularni koʻrib chiqish uchun belgilangan tartibda kiritadi. 3. Quyidagilar Bosh boshqarmaning asosiy vazifalari hisoblanadi: suvdan foydalanishning va suv isteʼmolining bozor prinsiplarini va mexanizmlarini joriy etish asosida suv resurslaridan maqsadli va samarali foydalanilishini tashkil etish; suv xoʻjaligida yagona texnika siyosatini oʻtkazish, suvni tejovchi ilgʻor texnologiyalarni joriy etish; isteʼmolchilarni suv bilan uzluksiz va oʻz vaqtida taʼminlashni tashkil etish; irrigatsiya tizimlari va suv xoʻjaligi inshootlarining texnik ishonchliligini taʼminlash; irrigatsiya tizimlari havzalari boʻyicha suv resurslarini oqilona boshqarish hamda uning tezkorligini oshirish; suv resurslaridan foydalanishning aniq hisobi va hisobotini taʼminlash; suv xoʻjaligida iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirish, mulkchilikning turli shakllarini rivojlantirish ishlarini muvofiqlashtirish va ular amalga oshirilishining monitoringini olib borish; “Suvdan foydalanish” boʻlimi boʻyicha davlat suv kadastrini yuritish. 4. Suv xoʻjaligi bosh boshqarmasi oʻziga yuklangan vazifalarga muvofiq quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi: a) suv resurslarini boshqarish va ulardan kompleks foydalanish sohasida: suvdan foydalanish va suv isteʼmoli prognozlari umumlashtirilishini, suv resurslari balansi ishlab chiqilishini, suv olish limitlari va havza irrigatsiya tizimlari, iqtisodiyot tarmoqlari va ayrim alohida muhim suv xoʻjaligi obyektlarining suv olish limitlari belgilanishini taʼminlaydi; respublika hududida havza prinsipi boʻyicha yer usti suv resurslarini oqilona boshqarishni, suvdan foydalanishda va suv isteʼmolida bozor prinsiplari va mexanizmlari joriy etilishini taʼminlaydi; “Suvdan foydalanish” boʻlimi boʻyicha davlat suv kadastri yuritilishini taʼminlaydi; Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari bilan birgalikda suv xoʻjaligi obyektlarining qirgʻoqboʻyi polosalari va suvni muhofaza qilish zonalari aniqlanishini taʼminlaydi, daryolar va boshqa suv obyektlarining qirgʻoqboʻyi polosalari va suvni muhofaza qilish zonalarini belgilashda qatnashadi; suv haqidagi qonunlarga rioya etilishi ustidan nazorat qilish tashkil etilishini, shuningdek uning talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar belgilangan tartibda javobgarlikka tortilishini taʼminlaydi; suv resurslaridan kompleks foydalanishning istiqbolli sxemalari ishlab chiqilishini, melioratsiya va suv xoʻjaligi rivojlantirilishini taʼminlaydi; suv resurslaridan foydalanish va drenaj-oqova suvlarini oqizib yuborish bilan bogʻliq yangi korxonalar qurish va ishlayotgan korxonalarni rekonstruksiya qilish loyihalarini kelishishni taʼminlaydi; irrigatsiya tizimlari havza boshqarmalariga, magistral kanallar (tizimlar) boshqarmalariga, suv omborlaridan foydalanish boshqarmalariga, transchegaraviy suv obyektlaridan, viloyatlararo ahamiyatga molik suv obyektlaridan, yirik va alohida muhim suv xoʻjaligi obyektlaridan foydalanuvchi tashkilotlarga, nasos stansiyalari, energetika va aloqa boshqarmalariga, melioratsiya ekspeditsiyalariga, shuningdek boshqa suvdan foydalanuvchilarga va suv isteʼmolchilariga — respublika yoki viloyatlararo ahamiyatga molik sunʼiy suv obyektlaridan suvdan maxsus foydalanishga yoki suv isteʼmoliga ruxsatnomalar berish boʻyicha takliflarni koʻrib chiqish va materiallarni tayyorlash, shuningdek tabiiy yuza suv obyektlaridan suvdan maxsus foydalanishga va suv isteʼmoliga ruxsatnomalar berish, shuningdek suv olish tarmoqlarini roʻyxatdan oʻtkazish (kommunal-maishiy sohaning foydalanish tashkilotlari suv xoʻjaligi obyektlaridan va suv isteʼmolchilari uyushmalaridan suv olish tarmoqlari bundan mustasno) va foydalanishni hisobga olishni roʻyxatdan oʻtkazish toʻgʻrisida ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat organlariga takliflar kiritish; suv isteʼmolchilari uyushmalari va ularning boshqa birlashmalarini tashkil etish va rivojlantirishda, shuningdek ularning xizmat koʻrsatish zonasida suv hisobini tashkil etishda metodik va amaliy yordam koʻrsatadi; suv resurslarini tartibga solish va ulardan foydalanish, suv xoʻjaligini va yerlarni melioratsiyalash boʻyicha davlatlararo masalalarni muhokama qilish va hal etishda respublika nomidan ishtirok etadi; b) suv xoʻjaligi obyektlaridan foydalanish sohasida: suv xoʻjaligi korxonalari va tashkilotlari balansidagi suv xoʻjaligi obyektlari kompleksi (suv omborlari, irrigatsiya-melioratsiya tizimlari va inshootlari, nasos stansiyalari, quduqlar, elektr uzatish liniyalari, aloqa liniyalari va yordamchi transformator stansiyalari va boshqa obyektlar) taʼmirlanishi, ulardan ishonchli foydalanilishi va takomillashtirilishi tashkil etilishini, avtomatika va telemexanikaning yangi vositalari va boshqa asbob-uskunalar va texnologiyalar takomillashtirilishi va joriy etilishi, suvni hisobga olish vositalarini metrologik taʼminlash ishlari amalga oshirilishi tashkil etilishini taʼminlaydi; sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash chora-tadbirlarining amalga oshirilishini taʼminlaydi; sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holati har yili hisobga olinishi va monitoringi olib borilishini, meliorativ kadastr tuzilishini, yangi yerlarni oʻzlashtirish va ilgaridan sugʻorib kelingan yerlarni rekonstruksiya qilish, kollektor-drenaj tarmoqlarini qurish va qayta barpo etish samaradorligi baholab borilishini tashkil etadi; melioratsiya tizimlarini pasportlashtirish, davlat suv kadastrini yuritish va shu asosda melioratsiya tizimlarining texnik darajasini oshirishga doir takliflarni ishlab chiqish ishlarini tashkil etadi; irrigatsiya-melioratsiya tizimlari va inshootlaridan foydalanishni takomillashtirish boʻyicha zarur tadbirlarning ishlab chiqilishini, qishloq xoʻjaligi yerlarining shoʻrlanishi va botqoqlanishining oldini olish tadbirlari bajarilishini tashkil etadi; suv, energetika resurslari va boshqa moddiy-texnika resurslarini tejash choralari koʻrilishini tashkil etadi; v) kapital qurilish sohasida samarali investitsiya siyosatini oʻtkazadi hamda tarmoqni ishlab chiqarish jihatidan va ijtimoiy rivojlantirish uchun markazlashtirilgan kapital qoʻyilmalar hamda korxonalarning oʻz mablagʻlarini maqbul ravishda uygʻunlashtirishni taʼminlaydi; gidromeliorativ tizimlarni rekonstruksiya qilish va texnika bilan qayta jihozlash, ilgaridan haydab kelingan yerlar sifatini yaxshilash hamda yangi yerlarni ichki kontur boʻyicha oʻzlashtirish, texnik jihatdan mukammal meliorativ tizimlarni va inshootlarni, ilgʻor qurilish texnologiyalarini, yangi qurilish materiallarini, asbob-anjomlarni joriy etish ishlarini tashkil etadi; suv xoʻjaligi, sanoat-xoʻjalik maqsadidagi obyektlar qurilishi, ularni texnika bilan qayta jihozlash, rekonstruksiya qilish va ulardan foydalanish bilan bogʻliq loyiha-qidiruv va ilmiy-tadqiqot ishlarini tashkil etadi; respublika hududidagi, mansubligi va mablagʻ bilan taʼminlash manbalaridan qatʼi nazar, barcha suv xoʻjaligi obyektlarining loyiha-smeta hujjatlari ekspertizadan oʻtkazilishini, shuningdek mamlakatimizning respublika chegarasidan tashqaridagi suv xoʻjaligi obyektlarining loyiha-smeta hujjatlari ekspertizadan oʻtkazilishini tashkil etadi; Suv xoʻjaligi bosh boshqarmasi tizimiga kiruvchi pudrat, loyiha-qidiruv, sanoat hamda boshqa korxonalar va tashkilotlar faoliyati muvofiqlashtirilishini taʼminlaydi; obyektlar qurilishi normativ muddatlarda prognozlashtirilishini va ularning tashkil etilishini, kapital qoʻyilmalardan oqilona foydalanilishini va ular samaradorligi oshirilishini, qurilish qiymati pasaytirilishini, ishlab chiqarish quvvatlari va asosiy fondlar oʻz vaqtida ishga tushirilishi va oʻzlashtirilishini taʼminlaydi; g) tashqi iqtisodiy aloqalar sohasida: melioratsiya va suv xoʻjaligini rivojlantirishga, melioratsiya, qurilish, yer qazish texnikasi va boshqa texnika, asbob-uskunalar, materiallar, buyumlar va isteʼmol tovarlari ishlab chiqarish boʻyicha qoʻshma korxonalar tashkil etishga chet el investitsiyalari jalb etilishini tashkil etadi, Vazirlik mutaxassislarining chet elda ishlashini tashkil etadi; shartnoma asosida chet elda suv xoʻjaligi ishlari bajarilishini tashkil etadi; respublikada suv xoʻjaligi va melioratsiya sohasida xorijiy mamlakatlar bilan hamkorlik qilish xalqaro bitimlari, dasturlari doirasida Oʻzbekiston tomoni majburiyatlarini bajarish bilan bogʻliq xalqaro tadbirlarning amalga oshirilishini tashkil qiladi, xorijiy sheriklar bilan suv muammolari boʻyicha muzokaralarda qatnashadi; d) kadrlar tayyorlash, ularni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish sohasida: Vazirlikning tarkibiy va hududiy boʻlinmalari bilan birgalikda tasarrufidagi korxonalar va tashkilotlarni malakali kadrlar bilan mustahkamlash chora-tadbirlarini ishlab chiqadi va amalga oshiradi; kadrlar malakasini oshirish, ularni tayyorlash va qayta tayyorlashni tashkil etadi. 5. Bosh boshqarma oʻz boshligʻi orqali Markaziy Osiyo suv xoʻjaligi davlatlararo muvofiqlashtirish komissiyasining aʼzosi hisoblanadi hamda Irrigatsiya va drenaj boʻyicha xalqaro komissiyada va suv xoʻjaligi masalalari boʻyicha boshqa xalqaro tashkilotlarda respublika manfaatlarini ifodalaydi. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi markaziy apparati tuzilmasida Yer-suv resurslaridan oqilona foydalanish, irrigatsiyani rivojlantirish va yerlar unumdorligini oshirish muammolarini hal etish kengashi tashkil etiladi. Kengashning ishchi organi funksiyasi Suv xoʻjaligini rivojlantirish va suvdan foydalanishda bozor prinsiplarini joriy etish boshqarmasiga yuklanadi. 7. Bosh boshqarmaga Qishloq va suv xoʻjaligi vazirining oʻrinbosari hisoblanadigan, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan lavozimga tayinlanadigan boshliq rahbarlik qiladi. Bosh boshqarma boshligʻi ayni vaqtda Irrigatsiya va drenaj milliy qoʻmitasi raisi, Markaziy Osiyo suv xoʻjaligi davlatlararo muvofiqlashtirish komissiyasining aʼzosi hisoblanadi. Bosh boshqarma boshligʻi oʻrinbosarlari ijtimoiy va maishiy xizmat koʻrsatish darajasi boʻyicha vazir oʻrinbosariga tenglashtiriladi hamda Qishloq va suv xoʻjaligi vazirining buyrugʻi bilan lavozimga tayinlanadi. 8. Suv xoʻjaligi tizimlaridan foydalanish, yerlar melioratsiyasi, irrigatsiya-melioratsiya qurilishi masalalari, Bosh boshqarma faoliyatining boshqa muhim yoʻnalishlari Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi hayʼati majlislarida muntazam ravishda koʻrib chiqiladi. 9. Bosh boshqarma davlat budjeti mablagʻlari, shuningdek qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga taʼminlanadi. 10. Bosh boshqarma faoliyati qonun hujjatlarida belgilangan tartibda toʻxtatiladi. 1. Irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasi Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligining suv xoʻjaligi sohasidagi hududiy organi hisoblanadi. 2. Irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasi oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga, Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining qarorlari va boshqa hujjatlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi hayʼatining qarorlariga, Vazirlikning buyruqlari va qarorlariga hamda boshqa qonun hujjatlariga, shuningdek mazkur Nizomga amal qiladi. 3. Irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasi yuridik shaxs hisoblanadi, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbi tasviri tushirilgan va oʻz nomi yozilgan muhrga, bank muassasalarida hisob raqamlariga ega boʻladi. 4. Irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasi suv havzasida suv resurslarini tartibga solish va foydalanishda yagona siyosat oʻtkazilishi uchun masʼul hisoblanadi. Quyidagilar Havza boshqarmasining asosiy vazifalari hisoblanadi: suvdan foydalanishning va suv isteʼmolining bozor prinsiplarini va mexanizmlarini joriy etish asosida suv resurslaridan maqsadli va oqilona foydalanilishini tashkil etish; suvni tejovchi ilgʻor texnologiyalarni joriy etish asosida suv xoʻjaligida yagona texnika siyosatini yuritish; suvdan foydalanuvchilar va suv isteʼmolchilarini suv bilan uzluksiz va oʻz vaqtida taʼminlashni tashkil etish; irrigatsiya tizimlari va suv xoʻjaligi inshootlarining texnik ishonchliligini taʼminlash; irrigatsiya tizimidan ishonchli foydalanish va uni ish holatida saqlash uchun uni tayyorlashni tashkil etish; havza hududida suv resurslarini oqilona boshqarish hamda uning tezkorligini oshirish; suvdan foydalanuvchilar va suv isteʼmolchilari boʻyicha suv resurslaridan foydalanishning ishonchli hisobi va hisobotini taʼminlash. 5. Irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasi quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi: suvdan foydalanish va suv isteʼmoli prognozlarini umumlashtiradi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligiga suv olish limitlari boʻyicha takliflar kiritadi; havza boʻyicha Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi tomonidan tasdiqlangan limitlar asosida viloyatlar qishloq va suv xoʻjaligi boshqarmalari, irrigatsiya tizimlari boshqarmalarining takliflarini hisobga olib iqtisodiyot tarmoqlari, magistral kanallar (tizimlar), ayrim alohida muhim suv xoʻjaligi obyektlari, irrigatsiya tizimlari, maʼmuriy viloyatlar va tumanlar boʻyicha suv olish limitlarini belgilaydi. Tizimlararo nasos stansiyalari ish rejimini belgilaydi; umuman havza va irrigatsiya tizimlari boʻyicha yer usti suv resurslarini boshqaradi, ulardan maqsadli va oqilona foydalanilishini tashkil etadi; havza suv xoʻjaligi tizimidan foydalanishning ishonchliligini taʼminlash va uni rivojlantirish, resurslarni tejaydigan texnologiyalarni, suvdan foydalanishning va suv isteʼmolining, shuningdek bozor prinsiplari va mexanizmlarini joriy etish chora-tadbirlarini ishlab chiqadi hamda Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligiga takliflar kiritadi va ularning bajarilishini tashkil etadi; irrigatsiya tizimlari boshqarmalariga, shuningdek boshqa suvdan foydalanuvchilar va suv isteʼmolchilariga viloyat yoki tumanlararo ahamiyatga molik sunʼiy suv obyektlaridan suvdan maxsus foydalanishga yoki suv isteʼmoliga ruxsatnoma beradi, tabiiy yuza suv obyektlaridan suvdan maxsus foydalanish va suv isteʼmoliga ruxsatnoma berish toʻgʻrisida ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat organlariga takliflar kiritadi; havza boʻyicha belgilangan limitlarga rioya etilishini hamda suv resurslaridan oqilona va maqsadli foydalanilishini nazorat qiladi, “Oʻzsuvnazorat” inspeksiyasi xizmatlari bilan birgalikda suvdan limit boʻyicha foydalanish va suv isteʼmoli tartibiga rioya etilishini nazorat qilishda qatnashadi; umuman havza, magistral kanallar (tizimlar), irrigatsiya tizimlari, iqtisodiyot tarmoqlari, maʼmuriy viloyatlar va tumanlar, manbalar hamda alohida muhim suv xoʻjaligi obyektlari boʻyicha belgilangan tartibda suv berish va suv olish hisobini, shuningdek hisobotini yuritadi; suv resurslari balansini tuzadi, umuman havza, magistral kanallar (tizimlar), irrigatsiya tizimlari, iqtisodiyot tarmoqlari, maʼmuriy viloyatlar, tumanlar, manbalar va ayrim alohida muhim suv xoʻjaligi obyektlari boʻyicha “Suvdan foydalanish” boʻlimi boʻyicha suv kadastrini yuritadi; davlat suv xoʻjaligi tizimlarini suv oʻlchash va uni hisobga olish vositalari bilan jihozlashni, suv resurslarini boshqarishda aloqa, avtomatika va telemexanikaning zamonaviy tizimlarini joriy etishni, shuningdek ularning metrologik taʼminotini tashkil etadi; ayrim irrigatsiya tizimlarining suv taʼminotini oshirish, irrigatsiya tizimlari va inshootlarini takomillashtirish va rivojlantirishga doir takliflar tayyorlaydi va ularni amalga oshiradi; umuman havza boʻyicha suv xoʻjaligini istiqbolli rivojlantirish sxemalarini tuzish, shuningdek investitsiya dasturlariga kiritish uchun irrigatsiya tizimlari va inshootlarini zamonaviylashtirish, rekonstruksiya qilish, texnika bilan qayta jihozlash boʻyicha takliflar tayyorlaydi, investitsiya loyihalarida qatnashadi va ularning amalga oshirilishini tashkil etadi; ajratiladigan mablagʻlardan maqsadli va samarali foydalanilishini taʼminlaydi. 6. Irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasi quyidagi huquqlarga ega: korxonalar, muassasalar va tashkilotlardan oʻz vakolatlariga kiruvchi masalalarni hal etish uchun zarur boʻlgan materiallarni belgilangan tartibda soʻrash va olish; suv resurslaridan foydalanish toʻgʻrisida oʻziga kelishish uchun taqdim etilgan qarorlar loyihalari yuzasidan xulosalar berish; suv haqidagi qonun hujjatlari, suv xoʻjaligi tizimlaridan foydalanish qoidalari, suvdan limit boʻyicha foydalanish va suv isteʼmoli tartibi buzilganligi uchun aybdor shaxslarni javobgarlikka tortish toʻgʻrisida belgilangan tartibda taqdimnomalar berish; qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa huquqlarga egadir. 7. Irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasining oʻz vakolatlari doirasida qabul qilingan qarorlari Magistral kanallar (tizimlar) boshqarmalari va Irrigatsiya tizimlari boshqarmalari, joylardagi boshqaruv organlari, xoʻjalik yurituvchi subyektlar, shuningdek mansabdor shaxslar va fuqarolar tomonidan bajarilishi majburiy hisoblanadi. 8. Irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasiga Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligining buyrugʻi bilan tanlov asosida lavozimga tayinlanadigan boshliq rahbarlik qiladi. Tanlovni oʻtkazish tartibi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi tomonidan tasdiqlanadi. 9. Havza boshqarmasi boshligʻining Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vaziri tomonidan tanlov asosida tayinlanadigan ikki nafargacha oʻrinbosari boʻladi. 10. Irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasi boshligʻi: Boshqarma faoliyatiga rahbarlik qiladi va Boshqarmaga yuklangan vazifalar va funksiyalar bajarilishi uchun shaxsan javob beradi; oʻz oʻrinbosarlari hamda Magistral kanallar (tizimlar) boshqarmalari va Irrigatsiya tizimlari boshqarmalari rahbarlari lavozimiga tanlov asosida tayinlash uchun nomzodlarni Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligining Suv xoʻjaligi bosh boshqarmasiga taqdim etadi; Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligining Suv xoʻjaligi bosh boshqarmasiga Magistral kanallar (tizimlar) boshqarmalari va Irrigatsiya tizimlari boshqarmalari boshligʻi oʻrinbosarlari nomzodlarini kelishish uchun taqdim etadi; Boshqarma shtat jadvali boʻyicha takliflarni tasdiqlash uchun Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligiga kiritadi; Magistral kanallar (tizimlar) boshqarmalari va Irrigatsiya tizimlari boshqarmalari apparati shtat jadvalini belgilangan tartibda tasdiqlaydi va zarurat boʻlganda shtatdagi xodimlarning belgilangan soni va mehnatga haq toʻlash fondi doirasida tasdiqlangan tuzilmaga oʻzgartirishlar kiritish huquqiga ega boʻladi; Boshqarma apparati xodimlarini tanlov asosida lavozimga tayinlaydi; Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi bilan kelishgan holda Magistral kanallar (tizimlar) boshqarmalari va Irrigatsiya tizimlari boshqarmalari boshliqlari oʻrinbosarlarini tanlov asosida tayinlaydi; Boshqarma apparatining tarkibiy boʻlinmalari toʻgʻrisidagi nizomlarni tasdiqlaydi; oʻziga qarashli tashkilotlarning Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlari buzilgan holda qabul qilgan qarorlarini (koʻrsatmalarini) bekor qiladi; qonun hujjatlarida belgilangan vakolatlar doirasida boshqa vakolatlarni amalga oshiradi. 11. Irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasi huzurida Suv xoʻjaligi kengashi tashkil etiladi, uning tarkibiga Boshqarma boshligʻi (Kengash raisi), Irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasining faoliyat koʻrsatish hududidagi viloyat qishloq va suv xoʻjaligi boshqarmasi boshliqlari (yoki boshliqlarning oʻrinbosarlari), Magistral kanallar (tizimlar) boshqarmalari, irrigatsiya tizimlari boshqarmalari boshliqlari va boshqa tegishli suv xoʻjaligi tashkilotlarining rahbarlari, shuningdek tajribali va yuqori malakali xodimlar kiradi. Kengashning shaxsiy tarkibi va Kengash toʻgʻrisidagi Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vaziri tomonidan tasdiqlanadi. 12. Magistral kanallar (tizimlar) boshqarmalari va Irrigatsiya tizimlari boshqarmalari Irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasining tarkibiy boʻlinmalari hisoblanadi. 13. Davlat budjeti mablagʻlari, shuningdek qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar Irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasini moliyalashtirish manbalari hisoblanadi. 14. Boshqarma faoliyati qonun hujjatlarida belgilangan tartibda toʻxtatiladi. 1. Magistral kanallar boshqarmasi (keyingi oʻrinlarda matnda Boshqarma deb yuritiladi) Irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasining tegishli magistral kanal (tizim)da suv resurslarini tartibga solish boʻyicha tarkibiy boʻlinmasi hisoblanadi. 2. Boshqarma oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga, Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi qarorlari va boshqa qaror hujjatlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi hayʼati qarorlariga, Vazirlikning buyruqlariga va boshqa qarorlariga, Irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasi buyruqlariga hamda boshqa qonun hujjatlariga, shuningdek ushbu Nizomga amal qiladi. 3. Boshqarma yuridik shaxs hisoblanadi, Oʻzbekiston Respublikasining Davlat gerbi tasviri tushirilgan va oʻz nomi yozilgan muhrga, bank muassasalarida hisob raqamlariga ega boʻladi. 4. Boshqarma tizimda suv resurslarini tartibga solishda texnika siyosatini amalga oshirish uchun masʼul hisoblanadi. Quyidagilar Boshqarmaning asosiy vazifalari hisoblanadi: magistral kanallar (tizimlar) va inshootlar suv resurslarini oqilona boshqarish va uning tezkorligini oshirish; umuman magistral kanal (tizim) boʻyicha suvdan foydalanishning va suv isteʼmolining belgilangan tartibiga rioya qilinishini taʼminlash; magistral kanallar (tizimlar) va suv xoʻjaligi inshootlarining texnik ishonchliligini taʼminlash; magistral kanalni (tizimni) ishonchli foydalanish uchun tayyorlash va uni ish holatida saqlash; suv olish va suv berish toʻgʻrisida ishonchli hisob va hisobot yuritish; suvni tejaydigan texnologiyalarni joriy etish, ajratilgan mablagʻlar, moddiy-texnika resurslari, texnika va asbob-uskunalardan foydalanish samaradorligini oshirish va ulardan maqsadli foydalanish. 5. Boshqarma quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi: suv resurslarini boshqarishni va Irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasi tomonidan belgilangan limitlarga muvofiq Irrigatsiya tizimlari boshqarmalariga suv berishni amalga oshiradi; irrigatsiya tizimlari hamda nasos stansiyalari, energetika va aloqa boshqarmalari bilan suv berish yuzasidan shartnomalar tuzadi, tizimning ichki nasos stansiyalari va agregatlaridan foydalanish rejimini belgilaydi; umumiy suv xoʻjaligi ahvolini hisobga olgan holda irrigatsiya tizimlariga suv berish jadvallariga tuzatishlar kiritadi; suvdan foydalanishning va suv isteʼmolining bozor prinsiplari va mexanizmlari joriy etilishini taʼminlaydi; tizimning alohida kanallari suv taʼminotini oshirishga doir takliflarni tayyorlaydi va amalga oshiradi; umuman tizim boʻyicha suv olish va suv berish hisobini yuritadi, tizim boʻyicha suv resurslari balansini tuzadi; magistral kanallar (tizimlar) va suv xoʻjaligi inshootlari boʻyicha suv resurslari oqilona boshqarilishini nazorat qiladi; umuman suv xoʻjaligi tizimidan ishonchli foydalanilishini taʼminlaydi; tizimni suv oʻlchash qurilmalari bilan zarur miqdorda taʼminlaydi, suv resurslarini boshqarishda aloqa, avtomatika va telemexanikaning zamonaviy tizimlarini joriy etadi hamda ularni takomillashtiradi; mukammal va joriy taʼmirlash boʻyicha kompleks tadbirlar tuzadi, ushbu maqsadlarga ajratiladigan mablagʻlardan maqsadli va samarali foydalanilishini taʼminlaydi; taʼmirlash ishlarini arzonlashtirish va sifatini oshirish maqsadida, resurslarni tejaydigan texnologiyalarni, ishlarni bajarishning maqbul shakl va usullarini ishlab chiqadi va joriy qiladi; tasarrufidagi kanallar tizimlarida ishlarni tashkil etishdagi ilgʻor tajribani, suv xoʻjaligiga oid fan yutuqlarini ommalashtiradi; qurilayotgan korxonalar birlashgan direksiyalari bilan birgalikda investitsiya dasturlariga kiritish uchun tizimni va inshootlarni zamonaviylashtirish, rekonstruksiya qilish hamda texnika bilan qayta jihozlash boʻyicha takliflar tayyorlaydi, magistral kanal (tizim) boʻyicha investitsiya dasturlari bajarilishini tashkil qiladi; umuman irrigatsiya tizimi boʻyicha suv xoʻjaligini istiqbolli rivojlantirish sxemalarini tuzish boʻyicha takliflar tayyorlaydi. 6. Boshqarma quyidagi huquqlarga ega: oʻz vakolatiga kiruvchi masalalarni hal etish uchun zarur boʻlgan materiallarni korxonalar, muassasalar va tashkilotlardan belgilangan tartibda soʻrash va olish; kelishish uchun oʻziga taqdim etiladigan suv resurslarini boshqarish boʻyicha qarorlar loyihalari yuzasidan xulosalar berish; boshqa tizimlarda va suv isteʼmolchilari uyushmalarining suv xoʻjaligi obyektlarida taʼmirlash ishlarini shartnomalar boʻyicha bajarish; suv xoʻjaligi tizimlaridan foydalanish qoidalari, suvdan limit boʻyicha foydalanish va suv isteʼmoli tartibi buzilganligi uchun aybdor shaxslarni tegishli javobgarlikka tortish toʻgʻrisida belgilangan tartibda taqdimnoma kiritish; Irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasi tomonidan tasdiqlangan suv resurslari limitlariga vujudga kelgan suv xoʻjaligi ahvolini hisobga olgan holda 10 foiz doirasida tuzatish kiritish; qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa huquqlarga ega. 7. Boshqarmaning oʻz vakolatlari doirasida qabul qilgan qarorlari joylardagi boshqaruv organlari, xoʻjalik yurituvchi subyektlar, shuningdek mansabdor shaxslar va fuqarolar tomonidan bajarilishi majburiydir. 8. Boshqarmani tanlov asosida Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligining buyrugʻi bilan lavozimga tayinlanadigan boshliq boshqaradi. Tanlov Irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasi boshligʻining taqdimnomasiga koʻra Suv xoʻjaligi bosh boshqarmasi tomonidan oʻtkaziladi. Boshliq oʻrinbosarlari lavozimga Boshqarma boshligʻining taqdimnomasiga koʻra Suv xoʻjaligi bosh boshqarmasi bilan kelishgan holda Irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasi boshligʻining buyrugʻi bilan tanlov asosida tasdiqlanadi. Tanlovlarni oʻtkazish tartibi Suv xoʻjaligi bosh boshqarmasi tomonidan tasdiqlanadi. 9. Boshqarma boshligʻi: Boshqarma faoliyatiga rahbarlik qiladi hamda Boshqarmaga yuklangan vazifalar va majburiyatlarning bajarilishi uchun shaxsan javob beradi; Irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasiga Boshqarma boshligʻi oʻrinbosarlari lavozimiga tayinlash uchun Suv xoʻjaligi bosh boshqarmasi bilan kelishilgan nomzodlarni taqdim etadi; Boshqarma apparati shtatlar jadvali boʻyicha takliflarni tasdiqlash uchun Irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasiga belgilangan tartibda kiritadi; Boshqarma apparati xodimlarini, shuningdek tasarrufidagi kanallar tizimlari rahbarlarini Irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasi bilan kelishgan holda lavozimga tayinlaydi va lavozimdan ozod qiladi; boʻlinmalar rahbarlari va mutaxassislarini tanlov asosida tayinlaydi. Tanlovni oʻtkazish tartibi Suv xoʻjaligi bosh boshqarmasi bilan kelishgan holda Boshqarma boshligʻi tomonidan tasdiqlanadi; qonun hujjatlarida belgilangan vakolatlar doirasida boshqa vakolatlarni amalga oshiradi. 10. Gidrouchastkalar va gidrouzellar (yuridik shaxs maqomisiz) Boshqarmaning tarkibiy boʻlinmalari hisoblanadi, ular oʻz faoliyatini Irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasi tasdiqlaydigan Nizomga muvofiq amalga oshiradi. 11. Budjetdan ajratmalar hamda xoʻjalik faoliyatidan va suv isteʼmolchilariga xizmatlar koʻrsatishdan tushadigan mablagʻlar, shuningdek qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar Boshqarmani mablagʻ bilan taʼminlash manbalari hisoblanadi. 12. Boshqarma faoliyati qonunda belgilangan tartibda toʻxtatiladi.