Jismoniy shaxslar tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi bojxona chegarasi orqali tovarlarni olib oʻtish maqsadini aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(resolution, 2025-07-20)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Jismoniy shaxslar tomonidan shaxsiy ehtiyojlari uchun tovarlarni olib oʻtish tartibini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida” 2019-yil 7-noyabrdagi PQ-4508-son qarori ijrosini taʼminlash, shuningdek, jismoniy shaxslar tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi bojxona chegarasi orqali tovarlarni olib oʻtish maqsadini aniqlash jarayonlarini samarali tartibga solish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Quyidagilar: a) Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Jismoniy shaxslar tomonidan bojxona chegarasi orqali tovarlarni olib oʻtishni yanada tartibga solish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2018-yil 6-fevraldagi PQ-3512-son qarori bilan jismoniy shaxslar tomonidan bojxona toʻlovlari undirilmaydigan tovarlarni respublikaga olib kirishning cheklangan meʼyorlari hamda jismoniy shaxslar tomonidan bojxona toʻlovlari undirilmaydigan ayrim turdagi tovarlarni olib kirish meʼyorlari tasdiqlanganligi; b) Vazirlar Mahkamasining “Jismoniy shaxslar tomonidan Oʻzbekiston Respublikasiga tovarlarni olib oʻtish tartibini takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2018-yil 22-iyundagi 463-son qaroriga asosan jismoniy shaxslar tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi davlat chegarasining avtoyoʻl (yoʻlovchi), temir yoʻl va daryo oʻtkazish punktlari orqali bojxona toʻlovlari undirilmaydigan ayrim tovarlarni olib oʻtishning miqdor meʼyorlari tasdiqlanganligi; v) Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Jismoniy shaxslar tomonidan shaxsiy ehtiyojlari uchun tovarlarni olib oʻtish tartibini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida” 2019-yil 7-noyabrdagi PQ-4508-son qaroriga asosan: 2020-yil 1-yanvardan boshlab, notijorat maqsadlar uchun bojxona chegarasi orqali qoʻl yukida va kuzatib borilayotgan bagajida tovarlar olib kirayotgan jismoniy shaxslar uchun, shuningdek, jismoniy shaxs nomiga xalqaro pochta va kuryerlik joʻnatmalari orqali keladigan tovarlarga nisbatan qonun hujjatlarida belgilangan bojxona boji, qoʻshilgan qiymat soligʻi va aksiz soligʻi oʻrniga yagona bojxona toʻlovini toʻlashni nazarda tutuvchi bojxona toʻlovlarini undirishning soddalashtirilgan tartibi joriy etilganligi; tovarning bojxona qiymatidan 30 foiz, lekin har bir kilogrammi uchun 3 AQSH dollaridan kam boʻlmagan miqdorda yagona bojxona toʻlovi stavkasi tasdiqlanganligi; jismoniy shaxslar tomonidan shaxsiy ehtiyojlari uchun olib kiriladigan tovarlar toifasiga kirmaydigan tovarlar roʻyxati tasdiqlanganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin. 2. Jismoniy shaxslar tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi bojxona chegarasi orqali tovarlarni olib oʻtish maqsadini aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 4. Ushbu qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oy oʻtgach kuchga kiradi. 5. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining investitsiyalar va tashqi iqtisodiy aloqalar masalalari boʻyicha oʻrinbosari — Oʻzbekiston Respublikasi investitsiyalar va tashqi savdo vaziri S.U. Umurzakov hamda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisi M.B. Azimov zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi bojxona chegarasi (keyingi oʻrinlarda — bojxona chegarasi) orqali tovarlarni jismoniy shaxslar tomonidan olib oʻtish maqsadini aniqlash borasida ushbu jismoniy shaxslarni bojxona chegarasini kesib oʻtishida bojxona nazoratidan oʻtkazish tartibotlarini soddalashtirish, bojxona organlarining oʻz xizmat vazifalarini bajarishida qonuniylik, ochiqlik, shaffoflikni, fuqarolarning huquq va erkinliklarini ishonchli himoya qilish kafolatlarini taʼminlashning huquqiy mexanizmlarini yanada takomillashtirishni nazarda tutuvchi tartibni belgilaydi. 2. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi: shaxsiy ehtiyojlar uchun tovarlar — jismoniy shaxslar tomonidan bojxona chegarasi orqali olib oʻtiladigan shaxsiy, oilaviy (ota-onasi, turmush oʻrtogʻi va farzandlari) ehtiyojlari uchun moʻljallangan hamda tadbirkorlik yoki boshqa tijorat faoliyatini amalga oshirish bilan bogʻliq boʻlmagan tovarlar; tijorat maqsadlar uchun tovarlar — bojxona chegarasi orqali olib oʻtiladigan ishlab chiqarish, tadbirkorlik yoki boshqa tijorat faoliyati uchun moʻljallangan tovarlar. 3. Jismoniy shaxslar tomonidan bojxona chegarasi orqali olib oʻtiladigan tovarlar shaxsiy ehtiyojlar uchun tovarlar toifasiga jismoniy shaxs (oʻn olti yoshga toʻlmagan jismoniy shaxslar tomonidan olib oʻtiladigan tovarlarni ularni kuzatib borayotgan shaxs) tomonidan deklaratsiyalash yoʻli orqali kiritiladi. 4. Ushbu Nizom qoidalari maʼlum toifadagi shaxslar (xalqaro tashishlar bilan band boʻlgan haydovchilar, xizmat safari boʻyicha harakatlanayotgan shaxslar va delegatsiya aʼzolari), shuningdek, xorijiy davlatlardan Oʻzbekiston Respublikasiga doimiy yashash uchun koʻchib kelayotgan shaxslar tomonidan olib oʻtiladigan tovarlarga nisbatan tatbiq etilmaydi. 5. Jismoniy shaxslar tomonidan bojxona chegarasi orqali tovarlarni olib oʻtish maqsadini aniqlash bojxona organining mansabdor shaxsi tovarlarning miqdori, xususiyati va olib oʻtilishining takroriyligi hamda safarning holatlari, shuningdek, bojxona chegarasi orqali olib oʻtiladigan tovarlar jismoniy shaxs va uning oila aʼzolari shaxsiy ehtiyojlari uchun moʻljallanganligini inobatga olib, xavfni boshqarish tizimi qoʻllanilgan holda aniqlaydi. 6. Bojxona organi mansabdor shaxsi tovarning olib oʻtish maqsadini aniqlash toʻgʻrisida qaror qabul qilishda quyidagi mezonlarga asoslanadi: a) chegara bojxona postlari orqali tovarlarni olib oʻtishda: tovar xususiyati — tovarning isteʼmol xususiyatlari, uning tijorat maqsadida foydalanish bilan bogʻliq boʻlmagan, shaxslarning shaxsiy, oilaviy va maishiy ehtiyojlarini qondirish uchun moʻljallanganligi inobatga olinadi; tovarlarning miqdori — tovarlarni olib oʻtayotgan jismoniy shaxs va uning oila aʼzolari ehtiyojlaridan ortiq miqdordagi bir turdagi (bir nomda, bir oʻlchamdagi, bir shakl hamda rangda va boshqalar) tovarlarga, agar tovarlarni olib oʻtayotgan shaxs aksini isbotlab bermasa, tijorat maqsadida foydalanish uchun olib kirilayotgan tovarlar deb eʼtirof etiladi; tovarlarni olib oʻtishning takroriyligi — ayni bir shaxs tomonidan bir turdagi tovarlarning oz miqdorda boʻlsada bir necha bor olib kirilishiga, agar tovarlarni olib oʻtayotgan shaxs aksini isbotlab bermasa, tadbirkorlik faoliyatida foydalanish uchun tovarlarni olib kirish deb eʼtirof etiladi. Chegara xizmati organlari tomonidan fuqarolik pasportiga qoʻyiladigan belgi (shtamp) Oʻzbekiston Respublikasi Davlat chegarasidan oʻtkazish punktidan oʻtish takroriyligini aniqlash uchun asos hisoblanadi; safarning holatlari — safarning maqsadi va davomiyligi, kelish davlati inobatga olinadi; huquq-tartibot organlaridan tovarlar va ularni olib oʻtayotgan shaxslar toʻgʻrisida kelib tushgan maʼlumotlar. Tovarning olib oʻtish maqsadini aniqlash toʻgʻrisida qaror qabul qilishda oila tarkibi (tovarlarni olib oʻtayotgan shaxs tomonidan tasdiqlangan taqdirda), koʻrsatib oʻtilgan tovar turlariga shaxsning odatiy ehtiyoji va olib oʻtiladigan tovarlar turlari ham inobatga olinadi. b) xalqaro pochta va xalqaro kuryerlik joʻnatmalari orqali, shu jumladan xorijiy davlatlarning internet-doʻkonlarida xarid qilingan tovarlarni olib oʻtishda: xalqaro pochta va xalqaro kuryerlik joʻnatmalari oluvchining yoshi uning manziliga joʻnatilgan tovarlarning xususiyatlari bilan muvofiqligi; bir manzil boʻyicha yashovchi bir yoki bir necha jismoniy shaxs tomonidan olib oʻtiladigan bir xil turdagi tovarlarni olib oʻtishning takroriyligi; deklaratsiyada koʻrsatilgan tovarlarni qabul qiluvchi manzilning jismoniy shaxs haqiqatda roʻyxatdan oʻtgan joyi bilan farqliligi. Yuqorida koʻrsatilgan mezonlardan birining mavjudligi, bojxona chegarasi orqali jismoniy shaxs va uning oila aʼzolari tomonidan olib oʻtiladigan tovarlar belgilangan meʼyorlardan ortiq boʻlganda, ular shaxsiy ehtiyojlari uchun moʻljallanmaganligiga (shaxsiy foydalanish yoki isteʼmol maqsadida emasligi) taxmin qilishga asos boʻladi. Jismoniy shaxslar tomonidan olib oʻtilayotgan bojxona toʻlovlari undirilmaydigan va tadbirkorlik yoki boshqa tijorat faoliyati uchun moʻljallanmagan tovarlar respublikaga olib kirishning cheklangan meʼyorlaridan ortganda, Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy faoliyat tovar nomenklaturasi kodidan va kelib chiqish mamlakatidan qatʼiy nazar ushbu tovarlarning bojxona qiymatidan kelib chiqqan holda, cheklangan meʼyorlardan ortiq qismiga nisbatan yagona bojxona toʻlovi undiriladi. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Jismoniy shaxslar tomonidan bojxona chegarasi orqali tovarlarni olib oʻtishni yanada tartibga solish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2018-yil 6-fevraldagi PQ-3512-son qaroriga 1-ilovada nazarda tutilgan bojxona toʻlovlari undirilmaydigan ayrim turdagi tovarlar olib oʻtilganda, shu bilan birga, jismoniy shaxslar tomonidan tadbirkorlik yoki boshqa tijorat maqsadlarida tovarlar bojxona chegarasi orqali olib oʻtilganda ularning miqdori olib kirish meʼyorlardan ortgan taqdirda, ularga nisbatan bojxona qonunchilik hujjatlarida belgilangan bojxona rasmiylashtiruvining umumiy qoidalari olib oʻtilayotgan tovarlarning umumiy miqdoriga nisbatan qoʻllaniladi. 7. Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga kuzatib borilayotgan va (yoki) kuzatib borilmayotgan bagajlarda shaxsiy ehtiyojlar uchun boʻlgan tovarlarning olib kirish cheklangan normalari, yoʻnalish va yetib borish manzilida zarur hamda ilgari foydalanishda boʻlgan shaxsiy ehtiyojlar uchun moʻljallangan tovarlarni hisobga olmagan holda quyidagi mezonlar asosida aniqlanadi: yoʻnalish va (yoki) yetib borish manzilida anʼanaviy (odatda) tartibda foydalanish amaliyoti, shu bilan birga mavsumiyligini, sayohat maqsadini, transport turini, bojxona chegarasidan oʻtish takroriyligi; eskirish va boshqa ishlatilganlik belgilari (qirilish, bukilish va boshqa mexanik shikast) mavjudligi; birkalar, yorliqlar, ishlab chiqaruvchi oʻrovi yoʻqligi; tovarlarni odatiy tartibda foydalanish uchun yetarli boʻlgan darajada bitta yoki boshqa miqdorda, shu jumladan mavsumiyligini, sayohat maqsadini, transport turini, yoʻnalish davomida yoki yetib borish manzilida obyektiv zaruratliligi. 8. Jismoniy shaxs bojxona organi mansabdor shaxsining bojxona chegarasi orqali tovarlarni olib oʻtish maqsadini aniqlash boʻyicha qabul qilgan qarori yuzasidan qonunchilikda belgilangan tartibda yuqori turuvchi mansabdor shaxsga hamda sudga shikoyat bilan murojaat qilishi mumkin. 9. Mazkur Nizom qoidalari jismoniy shaxslar tomonidan shaxsiy ehtiyojlari uchun tovarlarni olib oʻtishda ikki yoʻlakli tizimdan foydalanganda ham qoʻllaniladi. 10. Jismoniy shaxslar tomonidan shaxsiy ehtiyojlari uchun tovarlarni “yashil” yoʻlak orqali olib oʻtilishining qonuniyligi nazorati bojxona organlarining mansabdor shaxslari tomonidan tanlov asosida (obyektlar tanlovi va (yoki) ularni nazorat qilish usullari) va ushbu Nizomda belgilangan shartlarga rioya etilmagan hollarda amalga oshiriladi. 11. Ushbu Nizomning buzilganligi uchun aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladilar.