2016-2017-yillar davrida jismoniy va yuridik shaxslarga tegishli boʻlgan koʻchmas mulk obyektlarini yalpi xatlovdan oʻtkazish toʻgʻrisida
(resolution, 2021-02-22)

Kadastr hisobiga olishni takomillashtirish, jismoniy va yuridik shaxslarga tegishli boʻlgan koʻchmas mulk obyektlaridan foydalanganlik uchun asoslangan soliq solinishini taʼminlash, shuningdek “Elektron hukumat” tizimi doirasida “Kadastr va koʻchmas mulkni roʻyxatga olish tizimlarini modernizatsiya qilish” loyihasini amalga oshirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi “Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasining 2016-2017-yillarda jismoniy va yuridik shaxslarga tegishli boʻlgan koʻchmas mulk obyektlarini yalpi xatlovdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi taklifiga rozilik berilsin. 2. 2016-2017-yillar davrida jismoniy va yuridik shaxslarga tegishli boʻlgan koʻchmas mulk obyektlarini yalpi xatlovdan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 3. Oʻzbekiston Respublikasi “Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasi: Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri, tuman va shaharlar hokimliklari bilan birgalikda 2016-2017-yillar mobaynida jismoniy va yuridik shaxslarga tegishli boʻlgan koʻchmas mulk obyektlarini yalpi xatlovdan oʻtkazishni, shuning bilan bir vaqtda ularni Maʼlumotlarni yigʻish va ishlov berish mexanizmini standartlashni hisobga olgan holda kadastr axborot tizimida hisobga qoʻyishni; oʻtkazilgan xatlov natijalari boʻyicha tuman (shahar) davlat soliq xizmati organlariga jismoniy va yuridik shaxslarga tegishli boʻlgan koʻchmas mulk obyektlari toʻgʻrisida axborot berishni taʼminlasin. 4. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari jismoniy va yuridik shaxslarga tegishli boʻlgan koʻchmas mulk obyektlarini xatlovdan oʻtkazish ishlarini oʻz vaqtida va sifatli bajarishni muvofiqlashtirish va nazorat qilish boʻyicha bir hafta muddatda 2-ilovaga muvofiq komissiyalar tashkil etsinlar. 5. Oʻzbekiston Respublikasi “Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasi Oʻzbekiston matbuot va axborot agentligi hamda Oʻzbekiston milliy teleradiokompaniyasi bilan birgalikda aholi oʻrtasida ommaviy axborot vositalari orqali jismoniy va yuridik shaxslarga tegishli boʻlgan koʻchmas mulk obyektlarini yalpi xatlovdan oʻtkazishning maqsadi va ahamiyati toʻgʻrisida keng tushuntirish ishlarini amalga oshirishni taʼminlasin. 6. Ushbu qarorning oʻz vaqtida va sifatli bajarilishi yuzasidan shaxsiy masʼuliyat Oʻzbekiston Respublikasi “Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasi, “Davarxitektqurilish” qoʻmitasi, Davlat soliq qoʻmitasi, Tabiatni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi rahbarlari, viloyatlar, Toshkent shahri, tumanlar va shaharlar hokimlari zimmasiga yuklansin. 7. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari B.I. Zakirov zimmasiga yuklansin 1. Ushbu Nizom 2016-2017-yillar davrida jismoniy va yuridik shaxslarga tegishli boʻlgan koʻchmas mulk obyektlarini yalpi xatlovdan (keyingi oʻrinlarda xatlov deb ataladi) oʻtkazish tartibini belgilaydi. 2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi: yer uchastkasi — yer fondining qayd etilgan chegaraga, maydonga, joylashish manziliga, huquqiy rejimiga hamda davlat yer kadastrida aks ettiriladigan boshqa xususiyatlariga ega boʻlgan qismi; xatlov — koʻchmas mulk obyektlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni topish va aniqlashga qaratilgan, ularning miqdori, sifati va huquqiy holati toʻgʻrisida axborot olish uchun amalga oshiriladigan kadastr chora-tadbirlari majmuasi; kadastr yigʻmajildi — obyektning koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni shakllantirish, hisobga olish va keyinchalik davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun zarur boʻlgan kadastr suratiga olish, texnik xatlovdan oʻtkazish va pasportlashtirish, maxsus tekshirish va izlanishlar, sifat va qiymat jihatdan baholash hujjatlari, materiallari va maʼlumotlari jamlamasi; koʻchmas mulk obyektlari — jismoniy va yuridik shaxslarga tegishli boʻlgan yer uchastkalari, binolar, inshootlar va koʻp yillik daraxtzorlar; dala ishlari — ishchi guruh tomonidan ularning doimiy ish oʻrni boʻlgan binodan tashqarida bajariladigan dala ishlari; huquq egasi — bitim asosida yoki qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa asoslar boʻyicha koʻchmas mulkka boʻlgan huquqqa ega jismoniy va yuridik shaxs; yerlarni oʻzboshimchalik bilan egallab olish — yerlardan huquqni belgilovchi hujjatlarsiz foydalanish; oʻzboshimchalik bilan qurilgan imorat — qonun hujjatlarida belgilangan tartibda qurilish maqsadlari uchun ajratilmagan yer uchastkalarida, shuningdek imorat qurish uchun zarur ruxsatnoma olmasdan yoki shaharsozlik normalari hamda qoidalarini jiddiy buzgan holda qurilgan uy-joy, boshqa imorat, inshoot yoki oʻzga koʻchmas mulk; 3. Quyidagilar xatlovning asosiy maqsadlari hisoblanadi: yer uchastkalari, binolar, inshootlar va koʻp yillik daraxtzorlarning egalarini, ulardan foydalanuvchilarni, ularning ijarachilari va mulkdorlarini hamda ular egallab turgan yer uchastkalarining maydonlarini, bino va inshootlarning hajmini, daraxtlarning turlari va sonini aniqlash; koʻchmas mulk obyektlarining elektron maʼlumotlar bazasida toʻliq hisobga olinishini taʼminlash; oʻzboshimchalik bilan egallangan va qurilgan imoratlarni aniqlash; yer egaligi, yerdan foydalanish va ijara sohasida huquqiy masalalarni hal qilish; mol-mulk soligʻini va yer soligʻini hisoblash uchun soliqqa tortish obyektlarini toʻliq hisobga olishni taʼminlash; Maʼlumotlarni yigʻish, ishlov berish mexanizmini standartlashni hisobga olish va kadastr axborot tizimini yaratish; davlat hokimiyati organlarini koʻchmas mulk obyektlari toʻgʻrisida ishonchli va toʻliq axborot bilan taʼminlash. 4. Xatlovdan oʻtkazish ishlari tuman (shahar) yer resurslari va davlat kadastri boʻlimlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri yer tuzish va koʻchmas mulk kadastri davlat korxonasining tegishli tuman (shahar)dagi filiali (keyingi oʻrinlarda Filial deb ataladi) arxitektura va qurilish boʻlimi (boshqarmasi), davlat soliq inspeksiyasi, ichki ishlar boʻlimi va tegishli shahar, shaharcha, qishloq, ovul fuqarolar yigʻini kengashi vakillaridan iborat tarkibda tuziladigan dala ishlarini bajaruvi ishchi guruh (keyingi oʻrinlarda Ishchi guruh deb ataladi) tomonidan bajariladi. Ishchi guruhga Davlat korxonasi vakili rahbarlik qiladi. Ishchi guruh xatlov jarayonida mazkur Nizomda belgilangan tartibda koʻchmas mulk obyektlarini tekshirish, yer uchastkasini suratga olish, bino va inshootlarning tashqi va ichki oʻlchamlarini oʻlchash, koʻp yillik daraxtlarning turlarini va sonlarini hisobga olish huquqiga ega. 5. Jismoniy va yuridik shaxslarga tegishli boʻlgan yoki ular tomonidan foydalanilayotgan, shu jumladan oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yerlar, oʻzboshimchalik bilan qurilgan imoratlar va kadastr hujjatlari boʻlmagan koʻchmas mulk obyektlari xatlov obyekti hisoblanadi. 6. Xatlovni oʻtkazish uchun quyidagilardan iborat boʻlgan tayyorgarlik ishlari amalga oshiriladi: filiallar idora arxivida mavjud boʻlgan maʼlumotlarni, kadastr yigʻmajildlarini, bino va inshootlarni qurish uchun yer uchastkalarini berish boʻyicha materiallarni va hujjatlarni yigʻadilar; arxiv maʼlumotlari natijalari boʻyicha asosiy qidirish maʼlumotlarini (ushbu qaror qabul qilingan yil, yer uchastkasini berish toʻgʻrisida qaror qabul qilgan organning nomi, yer uchastkasining joylashgan joyi (manzili) hamda yer uchastkasini olgan jismoniy shaxsning familiyasi, ismi va otasining ismi yoki yuridik shaxsning toʻliq nomini koʻrsatgan holda yer uchastkalarini berish toʻgʻrisida qarorlari boʻlmagan jismoniy va yuridik shaxslarning roʻyxatini tuzadilar va u tegishli davlat arxivlariga Oʻzbekiston Respublikasining Yer kodeksi qabul qilingandan keyin olingan yer uchastkalari boʻyicha tuman (shahar) hokimlarining qarorlarini, Oʻzbekiston Respublikasining “Yer toʻgʻrisida”gi Qonuni amal qilgan davrda (1990-yil 20-iyun — 1998-yil 1-iyul) olingan yer uchastkalari boʻyicha oʻzini oʻzi boshqarish organlarining qarorlari va undan oldingi yillarda olingan yer uchastkalari boʻyicha xalq deputatlari tuman, shahar, qishloq (ovul) Kengashlari ijroiya qoʻmitasining qarorlarini qidirish uchun yuboriladi; arxitektura va qurilish boʻlimlari (boshqarmalari) idoraviy arxivlarida mavjud boʻlgan bino va inshootlarni qurish uchun berilgan yer uchastkalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, materiallar va hujjatlarni yigʻadilar va keyinchalik ularning ixtiyorida boʻlgan hujjatlarni filiallarga taqdim etadilar; tumanlar (shaharlar) davlat soliq inspeksiyalari oʻzlarining koʻchmas mulk obyektlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar bazasini filiallari bazasidagi maʼlumotlar bilan solishtiradilar. Solishtirish natijasi boʻyicha filiallarga ularning idoraviy arxivlarida va elektron bazasida boʻlmagan koʻchmas mulk obyektlarining roʻyxatini hamda koʻchmas mulk obyektlari xatlovdan oʻtkaziladigan jismoniy va yuridik shaxslarning — soliq toʻlovchilarning identifikatsiya raqamini taqdim etadilar; tumanlar (shaharlar) davlat arxivlari, roʻyxatlar olingan kundan boshlab uch kun mobaynida filiallariga qogʻoz va elektron shaklda arxivda mavjud boʻlgan jismoniy va yuridik shaxslarga yer uchastkalarini berish toʻgʻrisida davlat hokimiyati organlarining, oʻzini oʻzi boshqarish organlarining, xalq deputatlari tuman, shahar, shaharcha, qishloq (ovul) Kengashlari ijroiya qoʻmitalarining (hujjatning nomi, sanasi va raqami) qarorlari yoki ular tomonidan qurilgan bino va inshootlarga mulk huquqini tan olish haqidagi qarorlari toʻgʻrisida axborot taqdim etadilar. Qidirish maʼlumotlari qisman berilgan yoki berilmagan taqdirda davlat arxivlari filiallari talablarining tematik talablarni bajarish maqsadida belgilangan tartibda bajarilishini taʼminlaydilar; Filiallar Ishchi guruh aʼzolaridan maʼlumotlar olingandan soʻng besh kun mobaynida idoraviy arxivda mavjud boʻlgan materiallarning mazkur Nizom talablariga javob berishini tahlil qiladilar va koʻchmas mulk obyektlari xatlovdan oʻtkaziladigan jismoniy va yuridik shaxslarning roʻyxatini hamda alohida koʻchmas mulk obyektlari xatlovdan oʻtkazilmaydigan jismoniy va yuridik shaxslarning roʻyxatini tuzadilar. 7. Tayyorgarlik ishlarini bajarish bilan bogʻliq boʻlgan barcha xarajatlar Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri yer resurslari va davlat kadastri boshqarmalarining maxsus hisob raqamlariga tushadigan qishloq xoʻjaligi va oʻrmon xoʻjaligi ishlab chiqarishi nobudgarchiligini qoplash mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi. 8. Filiallar xatlov oʻtkazish ishlari boshlanishidan avval ikki haftadan kechiktirmay tegishli mahalla fuqarolar yigʻini kengashiga koʻchmas mulk obyektlari xatlovdan oʻtkaziladigan jismoniy va yuridik shaxslarning roʻyxatini taqdim etadilar. Tegishli mahallalarning fuqarolar yigʻini kengashlari: xatlovdan oʻtkazish boshlanishidan oldin oʻn kundan kechiktirmay jismoniy va yuridik shaxslarni ularning koʻchmas mulk obyektlari xatlovdan oʻtkazilishi toʻgʻrisida ogohlantiradi; bir hafta mobaynida filiallarga tegishli mahalla fuqarolar yigʻini kengashida mavjud boʻlgan maʼlumotlar boʻyicha koʻchmas mulk obyektlari tegishli boʻlgan jismoniy shaxslar toʻgʻrisida maʼlumotlarni (jismoniy shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi, pasport maʼlumotlarini) taqdim etadilar; jismoniy shaxslarning roʻyxatini olgandan soʻng oʻn kun mobaynida koʻchmas mulk obyektlari tegishli boʻlgan uzoq muddat mobaynida yoʻq boʻlgan jismoniy shaxslarning roʻyxati filiallarga mazkur Nizomning 1-ilovasiga muvofiq shaklda taqdim etiladi. 9. Olingan maʼlumotlar boʻyicha alohida roʻyxatga kiritilgan xatlovdan oʻtkaziladigan koʻchmas mulk obyektlari xatlovdan oʻtkaziladi. Ishchi guruh xatlov ishlari boshlangan kundan boshlab ikki kun mobaynida obyektga chiqib quyidagilarni aniqlaydi: koʻchmas mulk obyektiga boʻlgan huquq egasining maʼlumoti boʻyicha yoki filial ixtiyorida boʻlgan maʼlumotlar boʻyicha koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni tasdiqlovchi hujjatlarni (hujjatlarning mavjudligini, uning nomini, berilgan sanasini va raqamini), yer uchastkasiga, binoga, inshootga va koʻp yillik daraxtlarga boʻlgan huquqlarning davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligini (koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlar va u haqda tuzilgan bitimlarning davlat reyestrida roʻyxatdan oʻtkazilgan sana va raqami hamda huquqlarning davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning raqami va berilgan sanasi); koʻchmas mulk obyektining joylashgan joyi (shahar, shaharcha, qishloq, ovul, mahalla, koʻcha, uy, korpus, xonadon raqami); yer uchastkasining umumiy maydoni, yer uchastkasiga boʻlgan huquqni tasdiqlovchi hujjatlar boʻyicha hamda yer uchastkasini suratga olish va maydonini hisoblash natijalari boʻyicha oʻzboshimchalik bilan egallangan yerlarning maydoni; bino va inshootlarning umumiy maydoni qayta qurilgan va qoʻshimcha qurilgan imoratlarni hamda oʻzboshimchalik bilan qurilgan imoratlarni hisobga olgan holda, joylardagi tekshiruv maʼlumotlari boʻyicha; daraxtlarning turlari va soni; bino va inshootlarning qurilgan yili, shartnoma boʻyicha qurilishning boshlanishi va tugallanishi, agar ushbu hujjat boʻlmasa — jismoniy va yuridik shaxslarning maʼlumotlari boʻyicha; yer uchastkasining, bino va inshootning foydalanish maqsadi — amaldagi foydalanilishi boʻyicha; dehqon xoʻjaligining maqomi (yuridik shaxs tashkil etgan holda va tashkil etmasdan) — dehqon xoʻjaligini tashkil etish haqida davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma boʻyicha; qishloq joylarda yashayotgan oilaning xoʻjalik yuritish shakli (shaxsiy yordamchi xoʻjalik yoki yuridik shaxs tashkil etgan holda yoki tashkil etmasdan tuzilgan dehqon xoʻjaligi), dehqon xoʻjaligiga aylantirilgan boʻlsa, dehqon xoʻjaligining davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi toʻgʻrisida guvohnoma berilgan reyestr raqami va sanasi — jismoniy shaxsda mavjud boʻlgan hujjatlar boʻyicha; aholi punktlaridan tashqarida dehqon (shaxsiy yordamchi) xoʻjaligini yuritish uchun ilgari berilgan yer uchastkasining mavjudligi (yer uchastkasining maydonini aniqlashda ushbu uchastkani berish toʻgʻrisidagi qaror asos qilib olinadi, shuningdek yer uchastkasini suratga olish va maydonini oʻlchash boʻyicha); qoʻshni yer uchastkalarining egalari, foydalanuvchilari, ijarachilari va mulkdorlari bilan nizolar borligi — jismoniy va yuridik shaxslarning maʼlumotlari boʻyicha va qoʻshni yer egalari, yerdan foydalanuvchilar, yer ijarachilari va mulkdorlaridan soʻrov yoʻli bilan; bino va inshootlarning hajmi — ularni tashqi tomonidan oʻlchash yoʻli bilan; har bir qavatdagi alohida xonalarning oʻlchami — ichki oʻlchov yoʻli bilan; bino va inshootlarning konstruktiv qismlarining holati; binoning muhandislik kommunikatsiyalari bilan taʼminlanganligi; alohida xonalarning abrisi tuziladi (xonalarning oʻlchov hajmlarini koʻrsatgan holdagi xomaki chizmasi). 10. Xatlovni oʻtkazishda yer uchastkasining 1:2000 masshtab boʻyicha belgilangan tartibda kadastr surati olinadi. Planda barcha bino va inshootlar, yer turlari va oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yerlarning (mavjud boʻlsa) chegarasi aks ettiriladi. Yer uchastkasini kadastr suratiga olish uchun alohida toʻlov undirilmaydi. 11. Xatlovni oʻtkazish boʻyicha dala ishlari tugallangandan keyin mazkur Nizomning 2-ilovasiga muvofiq shaklda koʻchmas mulk obyektlarini xatlovdan oʻtkazish dalolatnomasi tuziladi. Dalolatnoma Ishchi guruh aʼzolari hamda koʻchmas mulk obyektining huquqiy egasi boʻlgan shaxs yoki tilxat boʻyicha uning vakili boʻlgan shaxs tomonidan imzolanadi va filialning rahbari tomonidan tasdiqlanadi. Dalolatnoma ikki nusxada tuziladi, uning bir nusxasi jismoniy va yuridik shaxsga topshiriladi, ikkinchisi — filial vakilida tuman (shahar) boʻyicha xatlov materiallarini umumlashtirish uchun qoldiriladi. Dalolatnomaga ishning ijrochisi, yer uchastkasining egasi, foydalanuvchisi, ijarachisi va mulkdori tomonidan imzolangan yer uchastkasining plani ilova qilinadi. 12. Kadastr yigʻmajildlari mavjud boʻlmagan koʻchmas mulk obyektlari boʻyicha xatlov Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Kadastr hujjatlarini tayyorlash boʻyicha davlat xizmatlari narxlarini belgilashda tabaqalashtirilgan yondashuv tartibini takomillashtirish toʻgʻrisida” 2014-yil 10-iyuldagi 186-son qarorida belgilangan miqdorda tegishli jismoniy va yuridik shaxslar mablagʻlari hisobiga oʻtkaziladi. Tegishli mahallalar fuqarolar yigʻini kengashlari maʼlumotlari boʻyicha egalari nomaʼlum yoki uzoq muddat mobaynida yoʻq boʻlgan koʻchmas mulk obyektlari boʻyicha xatlov ishlari mazkur Nizomning 7-bandida belgilangan mablagʻlar hisobiga bajariladi. Kadastr yigʻmajildi koʻchmas mulk obyektlarining kadastr yigʻmajildini tayyorlash qoidalariga muvofiq belgilangan tartibda rasmiylashtiriladi. 13. Xatlov oʻtkazishda yer uchastkalarining chegaralari va maydonlari, bino va inshootlarning qayta qurish, yonma-yon qurish, qoʻshimcha obyektlarni qurish va shu kabilar natijasida texnik parametrlari oʻzgarganligi aniqlanganda, ular mavjud koʻchmas mulk obyektlari kadastr yigʻmajildiga belgilangan tartibda oʻzgartirishlar va qoʻshimchalar kiritish yoʻli bilan mazkur Nizomning 2-ilovasiga muvofiq shaklda koʻchmas mulk obyektlarini xatlovdan oʻtkazish dalolatnomasi tuzilgan holda hisobga olinadi. Dalolatnoma ikki nusxada tuziladi, uning bir nusxasi jismoniy va yuridik shaxsga topshiriladi, ikkinchisi — filial vakilida qoladi. 14. Mavjud materiallarda mazkur Nizomning 9-bandida koʻrsatilgan maʼlumotlar yetishmagan taqdirda, mazkur Nizomning 7-bandida belgilangan mablagʻlar hisobiga koʻchmas mulk obyektlarini joyida tekshirish yoʻli bilan yetishmagan maʼlumotlarni yigʻish toʻgʻrisida qaror qabul qilinadi. 15. Xatlov natijalaridan norozi boʻlgan jismoniy va yuridik shaxs — koʻchmas mulk obyektiga boʻlgan huquq egasi tuman (shahar) hokimiga yoki sudga belgilangan tartibda murojaat qilishi mumkin. 16. Filiallar tomonidan xatlov natijalari boʻyicha mazkur Nizomning 3-ilovasiga muvofiq shakl boʻyicha Koʻchmas mulk obyektlarining xatlov maʼlumotlari boʻyicha yigʻma jadval tuziladi. 17. Filial tomonidan tayyorlangan xatlov natijalari Ishchi guruh tomonidan puxta tahlil qilinadi va yer uchastkalariga huquqlarni belgilash, oʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshootlarni buzish yoki ularni mulk huquqi bilan saqlab qolish, yer uchastkalarining maydonlarini qonun hujjatlarida belgilangan meʼyorlar bilan muvofiqlashtirish masalalarini hal qilish boʻyicha takliflar tayyorlanadi. Yer resurslari va davlat kadastri boʻlimlari yer uchastkalariga huquqlarni belgilash masalalarini koʻrib chiqadilar. Tuman (shahar) arxitektura va qurilish boʻlimlari (boshqarmalari) tomonidan oʻzboshimchalik bilan qurilish toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni, bino va inshootlarni tegishli ruxsatsiz, shaharsozlik normalari va qoidalarini buzib qayta ixtisoslashtirish va qayta qurish holatlari koʻrib chiqiladi va tahlil qilinadi, keyinchalik oʻzboshimchalik bilan qurilgan imoratlarning zarurligi yoki buzishning maqsadga muvofiqligi toʻgʻrisida asoslangan takliflar taqdim etiladi. 18. Jismoniy va yuridik shaxslarning yer uchastkalariga huquqlarini belgilash masalalari boʻyicha takliflarni tayyorlashda, ularni koʻrib chiqishda va hal qilishda Ishchi guruh, jismoniy va yuridik shaxslarga tegishli boʻlgan koʻchmas mulk obyektlarini xatlovdan oʻtkazish ishlarini oʻz vaqtida va sifatli bajarishni muvofiqlashtirish va nazorat qilish boʻyicha komissiyalar (keyingi oʻrinlarda Komissiyalar deb ataladi) va tuman (shahar) hokimlari quyidagi qoidalarga amal qilishlari zarur: oʻzboshimchalik bilan egallab olingan, qurilishdan boʻsh boʻlgan yer uchastkalari, ushbu yer uchastkalarini ularni oldingi egalari, foydalanuvchilari, ijarachilari yoki mulkdorlariga qaytib berish yoxud boshqa jismoniy va yuridik shaxslarga berish imkoni boʻlsa, Oʻzbekiston Respublikasi Yer kodeksining 91-moddasiga muvofiq tuman (shahar) hokimining qarori bilan ushbu yer uchastkalarida qilingan sarf-xarajatlar qoplanmagan holda olib qoʻyiladi; oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkasida bino va inshootlar qurilgan holatlarda har bir jismoniy va yuridik shaxs boʻyicha imoratni oʻzboshimchalik bilan qurish holatlari oʻrganiladi hamda bino va inshootlar boshqa jismoniy va yuridik shaxslarning huquqlarini buzib, ularga belgilangan tartibda berilgan yer uchastkalarida, shuningdek shaharsozlik normalari va qoidalarini buzib qurilgan holatlarda, Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 212-moddasiga muvofiq ularni buzish toʻgʻrisida sudlarga daʼvo arizasi kiritish toʻgʻrisida tuman (shahar) hokimining qarori qabul qilinadi; qishloq joylarda dehqon (shaxsiy yordamchi) xoʻjalik yuritish uchun foydalanilayotgan oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkalari, ularni olib qoʻyish maqsadga muvofiq boʻlmasa, Oʻzbekiston Respublikasining “Dehqon xoʻjaligi toʻgʻrisida”gi Qonuni 8-moddasida belgilangan meʼyorlar doirasida tuman (shahar) hokimining qarori bilan jismoniy shaxslarga dehqon xoʻjaligini yuritish uchun berilishi mumkin, meʼyoridan ortiqcha egallab olingan yer uchastkalari esa — Oʻzbekiston Respublikasi Yer kodeksining 46-moddasiga muvofiq vaqtinchalik foydalanishga yoki ijaraga yakka tartibda bogʻdorchilik, polizchilik va chorvachilik yuritish uchun berilishi mumkin; oʻzboshimchalik bilan egallab olingan, jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan uzluksiz foydalanilayotgan yer uchastkalari, agar oʻzboshimchalik bilan qurilgan imoratlar boshqa shaxslarning huquqlarini va qonun bilan muhofaza qilinadigan manfaatlarini buzmasa yoki fuqarolarning hayoti va sogʻligʻiga xavf tugʻdirmasa, tuman (shahar) hokimining qarori bilan jismoniy va yuridik shaxslarga qonun hujjatlarida belgilangan meʼyorlar doirasida quriladigan imorat uchun berilishi mumkin; ushbu maqsadlar uchun belgilangan tartibda berilmagan yer uchastkalarida qurilgan obyektlar mulkdori boʻlmagan, lekin oʻn besh yil mobaynida oʻziniki kabi halol, oshkora va uzluksiz egalik qilib jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan foydalanilayotgan bino va inshootlar Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 187-moddasiga muvofiq Komissiya tomonidan ushbu jismoniy va yuridik shaxslarga tegishli boʻlishi koʻrib chiqiladi. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari yoki xalq deputatlari viloyatlar Kengashlari (Qoraqalpogʻiston Respublikasida — Joʻqorgʻi Kenges) qarorlari bilan qishloq aholi punktlari yoki ularning bir qismlari shahar va shaharchalar chegarasiga kiritilgan holatlarda, jismoniy shaxslarga dehqon (shaxsiy yordamchi) xoʻjalik yuritish uchun ilgari berilgan yer uchastkalari aholi punktlarining bosh rejalariga muvofiq oʻsha yer uchastkalari joylashgan hududlarda qayta qurilish amalga oshirilgunga qadar ilgari belgilangan tartibda berilgan miqdorda jismoniy shaxslarning foydalanishida qoldiriladi; jismoniy shaxslar tomonidan Oʻzbekiston Respublikasining “Yer toʻgʻrisida”gi Qonuni qabul qilinishiga qadar (1990-yil 20-iyun) yakka tartibda uy-joy qurish, shaxsiy yordamchi xoʻjalik yuritish, jamoa bogʻdorchiligi va uzumchiligi yuritish uchun boshqa huquqlarda va tartibda olingan yoki ularga huquqlarni belgilovchi hujjatlar saqlab qolinmagan boʻlsa, yer uchastkalari Oʻzbekiston Respublikasi Yer kodeksining 19-moddasiga muvofiq meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish huquqi bilan rasmiylashtiriladi; jismoniy shaxs tomonidan bir necha uy-joy sotib olingan yoki boshqa uy-joy meros boʻlib qolgan boʻlsa, unga ushbu uy-joylar joylashgan yer uchastkalariga meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish huquqi oʻtadi va jismoniy shaxsga Oʻzbekiston Respublikasi Yer kodeksining 22-moddasiga muvofiq ushbu uy-joylar egallagan barcha yer uchastkalari biriktirib beriladi. Xatlovni oʻtkazish jarayonida tuman (shahar) hokimlarining qarorlari bilan rasmiylashtirilmagan oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkalaridan jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan yerlarni huquqni belgilovchi hujjatlarsiz foydalanish oqibatlarining yuzaga kelishini inobatga olgan holda foydalanilishi mumkin. 19. Yer uchastkalariga huquqlarni belgilash va oʻzboshimchalik bilan qurilgan imoratlarni buzish yoki ularni jismoniy va yuridik shaxslarda mulk huquqi bilan saqlab qolish masalalarini hal qilish boʻyicha tayyorlangan takliflar Komissiyaga koʻrib chiqish uchun quyidagilarni ilova qilgan holda taqdim etiladi: oʻzboshimchalik bilan egallab olingan va olib qoʻyiladigan yer uchastkalari mavjud boʻlgan jismoniy va yuridik shaxslarning roʻyxati; oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkalarida qurilgan bino va inshootlari buziladigan jismoniy va yuridik shaxslarning roʻyxati; oʻzboshimchalik bilan egallab olingan amalda foydalanilayotgani boʻyicha qonun hujjatlarida belgilangan meʼyorlar doirasida yer uchastkalari beriladigan jismoniy va yuridik shaxslarning roʻyxati; yakka tartibda uy-joy qurish, dehqon (shaxsiy yordamchi) xoʻjalik yuritish, jamoa bogʻdorchiligi va uzumchiligi yuritish uchun huquqni belgilovchi hujjatlarsiz foydalanilayotgan yer uchastkalari amalda foydalanilayotgani boʻyicha umrbod meros qilib qoldirish huquqi bilan beriladigan jismoniy shaxslarning roʻyxati; oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkalarida barpo etilgan bino va inshootlari mulk huquqi bilan ularga tegishli deb eʼtirof etiladigan jismoniy va yuridik shaxslarning roʻyxati; yer uchastkalari yakka tartibda bogʻdorchilik, polizchilik va chorvachilikni yuritish uchun beriladigan jismoniy shaxslarning roʻyxati. Jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan belgilangan maqsadlarda va davlat hokimiyati organlari tomonidan berilgan maydonlar doirasida foydalanilayotgan yer uchastkalari tayyorlangan takliflarda aks ettirilmaydi va tuman (shahar) hokimning qarori bilan tasdiqlanmaydi. Takliflar Komissiyaga alohida aholi punktlarida, qishloqlarda, ovullarda yoki mahallalarda xatlov ishlari tugallangach taqdim etiladi. 20. Komissiya materiallarni olgan kundan boshlab bir hafta mobaynida taqdim etilgan takliflarni jismoniy va yuridik shaxslarning har bir koʻchmas mulk obyekti boʻyicha koʻrib chiqadi, takliflarning asoslanganligini oʻrganadi, shubha tugʻilganda — qoʻshimcha axborot berishni taklif qiladi, zarur holatlarda takliflarga oʻzgartirishlar kiritadi. Mazkur Nizomning 19-bandida koʻrsatilagan jismoniy va yuridik shaxslarning yakuniy roʻyxati Komissiyaning bayonnomasi bilan rasmiylashtiriladi va tuman (shahar) hokimiga koʻrib chiqish uchun taqdim etiladi. 21. Tuman (shahar) hokimi taqdim etilgan takliflarni koʻrib chiqadi va ular huquqiy, iqtisodiy va ijtimoiy jihatdan asoslangan boʻlsa, besh kun mobaynida oʻzining qarori bilan tasdiqlaydi. Tuman (shahar) hokimining qarorida jismoniy va yuridik shaxslarning yer uchastkalariga boʻlgan huquqlarini tartibga solish boʻyicha qarorlarni amalda bajarilishini taʼminlaydigan chora-tadbirlar ham nazarda tutiladi. 22. Tuman (shahar) hokimining qarori kadastr yigʻmajildiga tegishli oʻzgartirishlar kiritish va jismoniy va yuridik shaxslarning yer uchastkalariga, bino va inshootlarga boʻlgan huquqlarini davlat roʻyxatidan oʻtkazish yoki materiallarni sudga berish uchun asos hisoblanadi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 23. Xatlov oʻtkazilgan har bir koʻchmas mulk obyekti boʻyicha belgilangan tartibda kadastr yigʻmajildi tayyorlanadi, u xatlov natijalari tasdiqlangandan keyin tuman (shahar) hokimining yer uchastkalari berish hamda bino va inshootlarga mulk huquqini tan olish toʻgʻrisidagi qaroridan koʻchirmalar bilan toʻldiriladi. Kadastr yigʻmajildi Oʻzbekiston Respublikasi “Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasining yagona maʼlumotlar bazasiga kiritish uchun elektron-raqam shakliga aylantiriladi. Xatlov natijalari boʻyicha koʻchmas mulkning kadastr yigʻmajildi ikki nusxada tayyorlanadi, uning bir nusxasi huquq egasiga, ikkinchisi — xatlov ishlarini bajargan filial arxivida saqlanadi. 24. Xatlov ishlari tugallangach va tuman (shahar) hokimi tomonidan tegishli qaror qabul qilingach mazkur Nizomning 4-ilovasiga muvofiq shaklda koʻchmas mulk obyektlarning xatlovdan oʻtkazish natijalari va yer uchastkalariga boʻlgan huquqlarni belgilash boʻyicha amalga oshirilgan choralarning yigʻma jadvali tuziladi va oʻn kun mobaynida qogʻoz va elektron koʻrinishda tumanlar (shaharlar) davlat soliq inspeksiyalariga taqdim etiladi. 25. Xatlov natijalari tuman (shahar) hokimining qarori bilan tasdiqlangandan soʻng oʻn kun mobaynida koʻchmas mulk obyektlarini xatlovdan oʻtkazish toʻgʻrisida hisobot tuziladi, hisobot filial rahbari tomonidan imzolanadi va korxonaning arxivida saqlanadi. Hisobotda quyidagilar mavjud boʻladi: tushuntirish xati; Komissiyaga koʻrib chiqish uchun taqdim etilgan takliflar; Komissiyaning bayonnomasi; tuman (shahar) hokimining xatlov natijalarini tasdiqlash toʻgʻrisidagi qarori nusxasi; koʻchmas mulk obyektlarini xatlovdan oʻtkazish natijalarining yer uchastkalariga boʻlgan huquqlarni belgilash boʻyicha yigʻma jadval. 26. Xatlov natijasida har bir koʻchmas mulk obyekti toʻgʻrisida olingan maʼlumotlar koʻchmas mulk obyektlarini avtomatlashtirilgan tarzda hisobga olish uchun yagona maʼlumotlar bazasiga kiritiladi. 27. Yer uchastkalariga, bino inshootlarga va koʻp yillik daraxtlarga boʻlgan huquqlarini davlat roʻyxatidan oʻtkazmagan jismoniy va yuridik shaxslar yer uchastkalari joylashgan joydagi filiallarga (tadbirkorlik subyektlari buyurtmani “yagona darcha” markazlariga berishadi) huquqni belgilovchi hujjatlarni ilova qilgan holda koʻchmas mulk obyektlariga boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun buyurtma berishlari zarur. Kadastr yigʻmajildi xatlov materiallarini hisobga olgan holda tayyorlanadi. 28. Filiallar xatlov ishlari tugallangandan keyin yagona maʼlumotlar bazasini yangilash va koʻchmas mulk obyektlarining koʻrsatkichlarida yuz bergan oʻzgarishlarni hisobga olish choralarini koʻradilar. 29. Xatlov boʻyicha bajariladigan ishlarning sifati yuzasidan nazoratni Oʻzbekiston Respublikasi “Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyat va Toshkent shahri hokimliklari amalga oshiradilar. 30. Xatlovni ushbu Nizom normalarini buzgan holda amalga oshirganlik uchun tegishli filiallarning xodimlari, Ishchi guruh va Komissiya rahbarlari va aʼzolari qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladilar. 31. Tumanlar (shaharlar) hokimlari yer uchastkalariga belgilangan huquqlar, jismoniy va yuridik shaxslarning oʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshootlariga boʻlgan mulk huquqini tan olish masalalari boʻyicha asoslanmagan qarorlar qabul qilganligi uchun qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladilar. 32. Xatlov masalalari boʻyicha nizolarni koʻrib chiqish qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. T/r Binolar, inshootlar va koʻpyillik daraxt turlariningnomi Qurilgan yili Binoning tashqi oʻlchami, kv.m Umumiy maydoni, kv.m Devor materiali Eskirish darajasi, % Muhandislik kommunikatsiyalarining mavjudligi Koʻp yillik daraxtlar soni Umumiy Foydali, yashash Elektr taʼminoti Suv taʼminoti Kanalizatsiya Issiq suv taʼminoti Issiqlik energiyasi taʼminoti 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 T/r Jismoniy shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi yoki yuridik shaxsning nomi STIR Obyektning joylashgan joyi Yer uchastkalari toʻgʻrisida maʼlumotlar yer uchastkasining kadastr raqami yer uchastkasining moʻljallangan maqsadi huquq turi yer uchastkasiga boʻlgan huquqni tasdiqlovchi hujjatlar yer uchastkasiga boʻlgan huquqlarning davlat roʻyxatidan oʻtkazilishi yer uchastkasini umumiy maydoni, ga reyestr raqami va sanasi guvohnomaning seriyasi va raqami hujjat boʻyicha shu jumladan oʻzboshimchalik bilan egallangani 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Jadvalning davomi Bino va inshootlar toʻgʻrisida maʼlumotlar Bino va inshootdan foydalanish maqsadi qurilgan yili umumiy maydoni, kv. m devor materiali eskirish darajasi, % huquq turi (agar belgilangan boʻlsa) qurilishning huquqiy maqomi huquqni tasdiqlovchi hujjatning nomi, sanasi va raqami bino, inshoot va koʻp yillik daraxtlarga boʻlgan huquqlarning davlat roʻyxatidan oʻtkazilishi umumiy foydali, (yashash) reyestr raqami va sanasi guvohnoma seriyasi va raqami 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 T/r Jismoniy shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi yoki yuridik shaxsning nomi STIR Obyektning joylashgan joyi Yer uchastkalari toʻgʻrisida maʼlumotlar yer uchastkasining kadastr raqami yer uchastkasining moʻljallangan maqsadi huquq turi yer uchastkasining umumiy maydoni, ga umumiy shu jumladan qaytarilgan mavjud hujjat boʻyicha amalda foydalanishda shaxsiy foydalanishda oʻzboshimchalik bilan egallangan 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Jadvalning davomi Bino va inshootlar toʻgʻrisida maʼlumotlar bino va inshootdan foydalanish maqsadi huquq turi qurilgan yili umumiy maydoni, kv. m oʻzboshimchalik bilan qurilganlar huquqni tasdiqlovchi hujjatning nomi sanasi va raqami bino, inshoot va koʻp yillik daraxtlarga boʻlgan huquqlarning davlat roʻyxatidan oʻtkazilishi umumiy foydali, (yashash) reyestr raqami va sanasi guvohnoma seriyasi va raqami 14 15 16 17 18 19 20 21 22 lavozimiga koʻra — tuman (shahar) hokimining sanoatni rivojlantirish, kapital qurilish, kommunikatsiyalar, kommunal xoʻjalik masalalari boʻyicha oʻrinbosari, komissiya raisi lavozimiga koʻra — tuman (shahar) yer resurslari va davlat kadastri boʻlimi boshligʻi lavozimiga koʻra — tuman (shahar) bosh arxitektori lavozimiga koʻra — tuman (shahar) davlat soliq inspeksiyasi boshligʻi lavozimiga koʻra — tuman (shahar) davlat bosh sanitariya vrachi lavozimiga koʻra — tuman (shahar) tabiatni muhofaza qilish davlat inspektori lavozimiga koʻra — tuman (shahar) ichki ishlar boʻlimi boshligʻi.