“Birja aʼzolari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalarini tasdiqlash haqida”gi qarorga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida
(resolution, 2014-04-18)

Oʻzbekiston Respublikasining “Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisida”gi Qonuni, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2006-yil 21-apreldagi PQ-331-son “Moliya-iqtisodiy, soliq sohasidagi jinoyatlarga, jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashishni kuchaytirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarori va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2012-yil 30-dekabrdagi 374-son “Oʻzbekiston Respublikasining Xususiylashtirish, monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasi faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasining Xususiylashtirish, monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasi va Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Soliq, valyutaga oid jinoyatlarga va jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish departamenti qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulkini boshqarish davlat qoʻmitasi va Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Soliq, valyutaga oid jinoyatlarga va jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish departamentining 2009-yil 13-oktabrdagi 01/19-18/24, 43-sonli “Birja aʼzolari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalarini tasdiqlash haqida”gi qaroriga (roʻyxat raqami 2038, 2009-yil 6-noyabr) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2009-y., 46-son, 501-modda) ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin. 2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. 1. Qaror muqaddimasidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulkini boshqarish davlat qoʻmitasi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasining Xususiylashtirish, monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 2. Qoidalarda: a) 1-bandda: uchinchi xatboshidagi “Oʻzbekiston Respublikasi davlat mulkini boshqarish davlat qoʻmitasi tomonidan berilgan (bundan keyingi oʻrinlarda Davlat mulki qoʻmitasi deb yuritiladi)” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasining Xususiylashtirish, monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasi (bundan buyon matnda Davlat raqobat qoʻmitasi deb yuritiladi) tomonidan berilgan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; quyidagi mazmundagi beshinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasida xalqaro hamkorlikda ishtirok etmayotgan davlatlar — Jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish boʻyicha moliyaviy choralarni ishlab chiqish guruhining (FATF) rasmiy bayonotlarida xalqaro moliyaviy tizimga xavf tugʻdiruvchi hamda jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish tizimlarida strategik kamchiliklari mavjud deb belgilangan davlatlar va hududlar;”; beshinchi — oʻn ikkinchi xatboshilar tegishlicha oltinchi — oʻn uchinchi xatboshilar deb hisoblansin; quyidagi mazmundagi oʻn ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “tavakkalchilik — mijozlar tomonidan jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirish maqsadida operatsiyalarni amalga oshirish tavakkalchiligi;”; oʻn ikkinchi va oʻn uchinchi xatboshilar tegishlicha oʻn uchinchi va oʻn toʻrtinchi xatboshilar deb hisoblansin; b) 2-bandda: uchinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “birja tovarlarini oldi-sotdisi boʻyicha va muddatli birja instrumentlari bilan bogʻliq birja operatsiyalari (“fyuchers”, “opsion” va boshqa derivativlar).”; toʻrtinchi xatboshi chiqarib tashlansin; v) 3-bandda: quyidagi mazmundagi toʻrtinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “birja aʼzolarining faoliyati doirasida tavakkalchiliklarni, shuningdek ularni kamaytirish boʻyicha chora-tadbirlarni belgilash va baholash;”; toʻrtinchi xatboshi beshinchi xatboshi deb hisoblansin; g) 4-band quyidagi mazmundagi xatboshi bilan toʻldirilsin: “birja aʼzolarining faoliyati doirasida tavakkalchiliklarni aniqlash, baholash va kamaytirish boʻyicha tegishli chora-tadbirlarni koʻrish.”; d) 6-bandda: oltinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “birja aʼzolarining faoliyati doirasida tavakkalchiliklarni, shuningdek ularni kamaytirish boʻyicha chora-tadbirlarni belgilash va baholashni;”; quyidagi mazmundagi yettinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “birja savdo qoidalarining, shuningdek ichki nazorat tizimini tashkil etish, mijozlarni identifikatsiyalash va mijozni lozim darajada tekshirish talablariga rioya etmaslik uchun javobgarlikni;”; yettinchi — oʻninchi xatboshilar tegishlicha sakkizinchi — oʻn birinchi xatboshilar deb hisoblansin; e) 10-banddagi va 15-bandning ikkinchi xatboshisidagi “Davlat mulki qoʻmitasiga” degan soʻzlar “Davlat raqobat qoʻmitasiga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; j) 11-bandda: quyidagi mazmundagi beshinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “ichki nazorat tizimini tashkil etish boʻyicha va Davlat raqobat qoʻmitasi, Departamentning vakolatli vakillari, shuningdek tashkilotning ichki audit xizmati xodimlari va tashqi auditorlar tomonidan olib borilgan tekshiruvlar davomida birja aʼzosi faoliyatida aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish boʻyicha monitoringni amalga oshiradi;”; beshinchi va oltinchi xatboshilar tegishlicha oltinchi va yettinchi xatboshilar deb hisoblansin; z) 13-bandda: quyidagi mazmundagi yettinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirish boʻyicha oʻz tavakkalchiliklarini aniqlash va baholash boʻyicha tegishli chora-tadbirlarni koʻrish, ushbu tavakkalchiliklarni hujjatlashtirish va ularni kamaytirish chora-tadbirlarini koʻrish;”; yettinchi — oʻninchi xatboshilar tegishlicha sakkizinchi — oʻn birinchi xatboshilar deb hisoblansin; i) 14-banddagi “Davlat mulki qoʻmitasi” degan soʻzlar “Davlat raqobat qoʻmitasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; k) 16-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “16. Birja aʼzolari: ish munosabatlarini oʻrnatishda; eng kam oylik ish haqi miqdorining 500 baravari miqdoridan ortiq boʻlgan bir martalik operatsiyalar amalga oshirilganda; olib borilayotgan operatsiyalarning jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirish maqsadlariga aloqador ekanligiga har qanday shubha mavjud boʻlganda; identifikatsiyalash uchun avval olingan maʼlumotlarning asliyligi va ishonchliligiga shubhalar mavjud boʻlganda mijozlarni lozim darajada tekshirish boʻyicha chora-tadbirlarni koʻradilar. Agarda operatsiyaning taraflaridan biri jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasida xalqaro hamkorlikda ishtirok etmayotgan davlatlarda yoxud offshor hududlarda doimiy yashayotgan, turgan yoki roʻyxatga olingan shaxs boʻlganda birja aʼzolari mijozlarni lozim darajada tekshirishning kuchaytirilgan chora-tadbirlarni koʻrishlari lozim.”; l) quyidagi mazmundagi 161-band bilan toʻldirilsin: “161. Mijozni lozim darajada tekshirishning kuchaytirilgan chora-tadbirlariga quyidagilar kiradi: mijoz haqida qoʻshimcha maʼlumotlar (faoliyat turi, aktivlar miqdori, ochiq maʼlumotlar bazasi orqali olishi mumkin boʻlgan maʼlumot va boshqalar) olish va foydalanuvchi yoki benefitsiar mulkdor boʻyicha maʼlumotlarni yanada tezroq yangilab borish; mijozdan uning pul mablagʻlari yoki moliyaviy holatining manbasi haqida maʼlumot olish; rejalashtirilgan yoki oʻtkazilgan operatsiyalarning sabablari toʻgʻrisida maʼlumotlar olish; qoʻshimcha tekshirishni talab qiladigan operatsiyalar (bitimlar) xususiyatini aniqlash hamda tekshirishlarning soni va ketma-ketligini oshirish yoʻli bilan ish munosabatlarining kuchaytirilgan monitoringini amalga oshirish.”. m) 17-bandning birinchi xatboshisi “bosqichlarida” degan soʻzdan keyin “, shu jumladan mavjud boʻlgan mijozlarga nisbatan ham” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin; n) IV-bobning nomi quyidagi tahrirda bayon etilsin: o) 25-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “25. Birja aʼzosi mijozlar tomonidan jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish yoki terrorizmni moliyalashtirish maqsadida operatsiyalarni amalga oshirishda tavakkalchilik darajasini (bundan buyon matnda tavakkalchilik darajasi deb yuritiladi) aniqlash, baholash va kamaytirish chora-tadbirlarini koʻrishi shart. Tavakkalchilik darajasi mijoz taqdim etgan axborot asosida, amalga oshiradigan operatsiyalar turlari, mazkur Qoidalarda belgilangan mezonlar, mijozni lozim tarzda tekshirish natijalari hamda boshqa kerakli maʼlumotlarni hisobga olgan holda masʼul xodim tomonidan har yili aniqlanadi va baholanadi. Tavakkalchiliklarni baholash natijalari yozma ravishda rasmiylashtirilishi hamda Departament yoki Davlat raqobat qoʻmitasiga taqdim etilishi lozim.”; p) 26-bandining birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Tavakkalchilikning yuqori darajasi toifasiga birja aʼzosi avvaldan quyidagi mezonlarga ega boʻlgan mijozlarni tegishli deb topishi va ularga nisbatan kuchaytirilgan eʼtiborni qaratishi lozim:”; r) 29-band quyidagi mazmundagi xatboshi bilan toʻldirilsin: “Birja aʼzolari barcha murakkab, gʻayrioddiy yirik operatsiyalarga, shuningdek aniq iqtisodiy yoki qonuniy maqsadga ega boʻlmagan operatsiyalarni amalga oshirishning gʻayrioddiy sxemalariga kuchaytirilgan eʼtibor qaratishlari kerak.”; s) quyidagi mazmundagi 291-band bilan toʻldirilsin: “291. Birja aʼzolari jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirish maqsadida texnologik yutuqlardan foydalanilishiga yoʻl qoʻymaslik boʻyicha choralarni koʻrishlari kerak. Bu maqsadlarda birja aʼzolari: xizmatlarning yangi turlari va yangi ish amaliyoti ishlab chiqilishi; yangi hamda amaldagi xizmat turlarida yangi yoki rivojlanayotgan texnologiyalardan foydalanish natijasida vujudga kelishi mumkin boʻlgan tavakkalchilik darajasini aniqlash va baholashlari lozim. Bunday tavakkalchilikning baholanishi xizmatlarning yangi turlari, yangi ish amaliyotining ishga tushirilishi yoxud yangi yoki rivojlanayotgan texnologiyalarni foydalanishga tushirishdan avval oʻtkazilishi lozim. Birja aʼzolari bunday tavakkalchiliklarni monitoring qilish va ularni kamaytirish uchun tegishli choralarni koʻrishlari zarur.”; t) 30-band quyidagi mazmundagi oʻn sakkizinchi — yigirma ikkinchi xatboshilar bilan toʻldirilsin: “30 kun davomida eng kam oylik ish haqining 5000 baravari miqdoridan ortiq boʻlgan summaga tovarlarni sotib olish boʻyicha birja bitimlarini tuzish; faoliyat davri moliyaviy yilning bir choragidan oshmaydigan mijoz tomonidan eng kam oylik ish haqining 2500 baravari miqdoridan ortiq boʻlgan summaga tovarlarni sotib olish boʻyicha birja bitimlarini tuzish; boshqa mintaqada joylashgan mijoz tomonidan birja operatsiyasini amalga oshirishga topshiriq berilishi; operatsiya mijozning faoliyati xususiyatiga va turiga muvofiq kelmasligi;”; oʻn sakkizinchi xatboshi yigirma uchinchi xatboshi deb hisoblansin; u) quyidagi mazmundagi 321-band bilan toʻldirilsin: “321. Operatsiyaning taraflaridan biri jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasida xalqaro hamkorlikda ishtirok etmayotgan davlatda doimiy yashayotgan, turgan yoki roʻyxatga olingan shaxs boʻlsa, bunday operatsiya Departamentga xabar qilinishi kerak.”; f) quyidagi mazmundagi 361 va 362-bandlar bilan toʻldirilsin: “361. Masʼul xodimning faoliyatida foydalanilgan barcha hujjatlar (Davlat raqobat qoʻmitasi va Departament bilan yozishmalar, shu jumladan yuborilgan xabarlarning qogʻozdagi va elektron nusxalari, mijozlarning qogʻozdagi va elektron anketalari, jurnallar va h. k.)dan foydalanilishini cheklash maqsadida, bunday hujjatlar va ularning roʻyxati bevosita maxsus jihozlangan xonada yoki yonmaydigan va muhrlanadigan seyfda ushbu xodim tomonidan saqlanishi lozim. 362. Hujjatlarning elektron shakllari dasturiy usulda arxivlashtirilishi, elektron axborot tashuvchi uskunalarga yozib qoʻyilishi hamda masʼul xodim tomonidan ularning roʻyxati bilan birgalikda yonmaydigan va muhrlanadigan seyfda saqlanishi zarur.”; x) 40-bandda: birinchi xatboshidagi “Davlat mulki qoʻmitasi” degan soʻzlar “Davlat raqobat qoʻmitasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; quyidagi mazmundagi xatboshi bilan toʻldirilsin: “Birjalar, oʻz vakolatlari doirasida, mazkur Qoidalar talablarini buzgan birja aʼzolariga nisbatan choralarni belgilaydi va qoʻllaydi.”. 3. Mazkur oʻzgartirish va qoʻshimchalar Oʻzbekiston Respublika tovar-xomashyo birjasi va Respublika universal agrosanoat birjasi bilan kelishilgan.