Fuqarolar yigʻini huzuridagi “Ota-onalar universiteti” jamoatchilik tuzilmasi faoliyatini takomillashtirish toʻgʻrisida
(resolution, 2018-07-19)

Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari hududidagi oilalarda sogʻlom turmush tarzini taʼminlash, farzand tarbiyasiga oid masalalarda ota-onalarning malakasini oshirishda yordam berish, shu jumladan ularning bu boradagi huquqiy, maʼnaviy-axloqiy, pedagogik, psixologik va tibbiy bilimlarini oshirishga koʻmaklashish ishlarini yanada takomillashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Fuqarolar yigʻini huzuridagi “Ota-onalar universiteti” jamoatchilik tuzilmasi toʻgʻrisidagi namunaviy nizom ilovaga muvofiq maʼqullansin. 2. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatini muvofiqlashtirish boʻyicha respublika kengashi ijro apparati manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda “Ota-onalar universiteti” jamoatchilik tuzilmalarida ota-onalarning bilimlarini oshirishga qaratilgan mashgʻulotlarni oʻtkazish boʻyicha metodik tavsiyalarni ishlab chiqsin hamda barcha fuqarolar yigʻinlarini taʼminlasin. 3. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatini muvofiqlashtirish boʻyicha hududiy kengashlarga Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari, manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda: ikki oy muddatda barcha fuqarolar yigʻinlari huzurida “Ota-onalar universiteti” jamoatchilik tuzilmalarining tashkil etilishini hamda tasdiqlangan namunaviy nizom asosida ushbu jamoatchilik tuzilmalarining nizomlari ishlab chiqilishi va tasdiqlanishini taʼminlash; uch oy muddatda “Ota-onalar universiteti” jamoatchilik tuzilmalari rahbarlari va aʼzolarining malakasini oshirishga doir oʻquv seminarlarini oʻtkazish; har yili “Fuqarolar yigʻini huzuridagi eng namunali “Ota-onalar universiteti” jamoatchilik tuzilmasi” koʻrik-tanlovini oʻtkazishni yoʻlga qoʻyish; ushbu qarorning amalga oshirilishi monitoringini olib borish hamda har chorakda Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatini muvofiqlashtirish boʻyicha respublika kengashiga maʼlumotlarni taqdim etib borish tavsiya etilsin. 4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Vazirlar Mahkamasining Taʼlim, ilm-fan va yoshlar siyosati masalalari axborot-tahlil departamentiga yuklansin. 1. Ushbu namunaviy nizom fuqarolar yigʻini huzuridagi “Ota-onalar universiteti” jamoatchilik tuzilmasining (keyingi oʻrinlarda Universitet deb ataladi) maqsadi va asosiy vazifalarini, huquq va majburiyatlarini hamda faoliyatini tashkil etish tartibini belgilaydi. 2. Universitet oʻz faoliyatini jamoatchilik asosida amalga oshiradi. 3. Universitet oʻz faoliyatini amalga oshirishda davlat organlari, shu jumladan fuqarolar yigʻini hududidagi taʼlim va tibbiyot muassasalari, nodavlat notijorat tashkilotlar, fuqarolar yigʻini raisining oʻrinbosarlari, “Mahalla posboni” jamoatchilik tuzilmasi rahbari, ichki ishlar organlari profilaktika inspektorlari hamda fuqarolar yigʻini faoliyatining asosiy yoʻnalishlari boʻyicha tegishli komissiyalar bilan hamkorlik qiladi. 4. Universitet ushbu namunaviy nizomga muvofiq oilani boshqarishda har xil muammolarga duch kelayotgan fuqarolar yigʻini hududidagi ota-onalar, yoshlar va boshqa shaxslarga oilada sogʻlom turmush tarzini taʼminlash, farzand tarbiyasiga oid masalalarda ota-onalarning malakasini oshirishda yordam koʻrsatish, shu jumladan ularning bu boradagi huquqiy, maʼnaviy-axloqiy, pedagogik, psixologik va tibbiy bilimlarini oshirish tadbirlarini amalga oshiradi. Ushbu tadbirlar tegishli yoʻnalishlar boʻyicha oʻquv mashgʻuloti sifatida olib boriladigan Universitet mashgʻulotlari (keyingi oʻrinlarda Universitet mashgʻulotlari deb ataladi) va targʻibot tadbirlaridan iborat boʻlishi mumkin. 5. Universitetning maqsadi — oilalar va mahallalarda ijtimoiy-maʼnaviy muhitni yanada sogʻlomlashtirishga koʻmaklashish, oilalarni mustahkamlash va barqarorligini taʼminlash, oilalarning farzand tarbiyasidagi huquqiy, maʼnaviy-axloqiy, pedagogik, psixologik va tibbiy bilimlarini oshirishdan iborat. 6. Quyidagilar Universitetning asosiy vazifalari hisoblanadi: ota-onalarning farzand tarbiyasidagi huquqiy, maʼnaviy-axloqiy, pedagogik, psixologik va tibbiy bilimlarini oshirishga qaratilgan tadbirlarni amalga oshirish; farzand tarbiyasiga yetarli eʼtibor bermayotgan ota-onalar bilan ishlash, fuqarolar yigʻinidagi oilalarda ijtimoiy-maʼnaviy muhit barqarorligiga salbiy taʼsir koʻrsatuvchi holatlarning oldini olish; farzand tarbiyasi jarayonida ota-onalarga yordam koʻrsatish, oilada sogʻlom maʼnaviy muhitni taʼminlashga koʻmaklashish. Universitet qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vazifalarni ham amalga oshirishi mumkin. 7. Universitet quyidagi huquqlarga ega: faoliyati uchun zarur boʻlgan maʼlumotlarni tegishli tashkilotlardan belgilangan tartibda soʻrab olish; Universitet tomonidan mashgʻulotlarning tashkil etilishini takomillashtirish va ushbu namunaviy nizomda belgilangan vazifalarni bajarishda tegishli chora-tadbirlarni amalga oshirish boʻyicha fuqarolar yigʻiniga (fuqarolar vakillarining yigʻilishiga) takliflar kiritish; ushbu namunaviy nizomda belgilangan vazifalarni amalga oshirish maqsadida mashgʻulotlarga davlat tashkilotlari va nodavlat notijorat tashkilotlarning vakillarini, malakali mutaxassislarni va boshqa shaxslarni jalb qilish; Universitet mashgʻulotlarini fuqarolar yigʻini hududida olib borilgan jamoatchilik fikrini oʻrganish boʻyicha soʻrovnoma materiallaridan, statistik maʼlumotlardan, gazeta va jurnallarda yoritilgan maqolalardan, namunali oilalarning tajribalaridan va shu kabi yoʻnalishlarda hayotiy misollardan foydalangan holda tashkil etish. Universitet qonun hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin. 8. Universitetning majburiyatlari quyidagilardan iborat: oilalar va mahallalardagi maʼnaviy muhit barqarorligining buzilishi, shu jumladan farzand tarbiyasiga salbiy taʼsir koʻrsatishning oldini olishga koʻmaklashish; ota-onalar bilan ishlash va farzand tarbiyasi bilan bogʻliq masalalar boʻyicha fuqarolar yigʻini hayotida faol ishtirok etish; Universitet mashgʻulotlari va targʻibot tadbirlarini samarali hamda maqsadli tarzda muntazam ravishda amalga oshirish; ushbu namunaviy nizomda belgilangan vazifalardan kelib chiqib, turli yot gʻoyalar taʼsiriga tushib qolgan, huquqbuzarlik sodir etgan yoshlarning ota-onalari bilan tizimli ishlarni tashkil etish. Universitet qonun hujjatlariga muvofiq boshqa majburiyatlarni ham bajarishi mumkin. 9. Universitet tarkibi fuqarolar yigʻini (fuqarolar vakillarining yigʻilishi) tomonidan fuqarolar yigʻini raisi (oqsoqoli) va uning maslahatchilari saylovi oʻtkazilganidan keyin bir oy ichida 10 — 15 nafar aʼzodan iborat tarkibda ovoz berish yoʻli bilan shakllantiriladi. Universitet rahbari, uning oʻrinbosari va aʼzolari fuqarolar yigʻini (fuqarolar vakillarining yigʻilishi) tomonidan ikki yarim yil muddatga saylanadi. Universitet rahbari, uning oʻrinbosari nomzodiga va aʼzolikka nomzodga fuqarolar yigʻinida (fuqarolar vakillarining yigʻilishida) hozir boʻlganlarning yarmidan koʻpi yoqlab ovoz berganida u saylangan hisoblanadi. 10. Universitet aʼzolari fuqarolar yigʻini hududida istiqomat qilayotgan huquqshunos, shifokor, pedagog, psixolog va boshqa mutaxassislar hamda Universitetga yuklangan vazifalarning mazmun-mohiyatini chuqur tushunadigan, obroʻ-eʼtiborli, katta hayotiy tajribaga va tashkilotchilik qobiliyatiga ega boʻlgan, mahallada oʻzining namunali xulqi bilan obroʻ-eʼtibor qozongan faol fuqarolar orasidan saylanadi. Universitet rahbari vazifasini qoida tariqasida fuqarolar yigʻinining diniy maʼrifat va maʼnaviy-axloqiy tarbiya masalalari boʻyicha maslahatchisi amalga oshiradi. 11. Universitet oʻz oldida turgan asosiy vazifalarni har oyda kamida bir marta chaqiriladigan yigʻilishlarda koʻrib chiqadi. Universitet yigʻilishi yigʻilishda aʼzolarning kamida uchdan ikki qismi qatnashsa vakolatli hisoblanadi. Universitet aʼzolarining yarmidan koʻpi yoqlab ovoz bergan qaror qabul qilingan hisoblanadi. Universitetning yigʻilishida quyidagi masalalar koʻrib chiqiladi: Universitetning choraklik, yarim yillik, yillik ish rejalari, shu jumladan Universitet mashgʻulotlarining yoʻnalishlari boʻyicha rejasini ishlab chiqish va ularni tasdiqlash uchun fuqarolar yigʻini kengashiga kiritish bilan bogʻliq masalalar; Universitet ish rejalari ijrosi yuzasidan Universitet aʼzolarining amalga oshirilgan ishlar boʻyicha hisobotlarini eshitish bilan bogʻliq masalalar; Fuqarolar yigʻini (fuqarolar vakillarining yigʻilishi) bilan kelishishni talab qiladigan boshqa masalalar. 12. Universitet rahbari: Universitetning yigʻilishlarida raislik qiladi; Universitetning joriy ishlarini tashkil qiladi; Universitet aʼzolari oʻrtasida vazifalarni taqsimlaydi; Universitet aʼzolariga yuklangan vazifalarning oʻz vaqtida va sifatli bajarilishini taʼminlaydi; fuqarolar yigʻini (fuqarolar vakillarining yigʻilishi), yigʻin kengashi majlislarida Universitet nomidan vakil boʻladi; Universitet nomidan chiqadigan hujjatlarni imzolaydi; Universitet faoliyati toʻgʻrisida yilning har choragida fuqarolar yigʻiniga (fuqarolar vakillarining yigʻilishiga) hisobot beradi. Universitet rahbari qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarga ham ega boʻlishi mumkin. 13. Universitet rahbari oʻrinbosari va aʼzolarining vakolatlari ushbu namunaviy nizomda belgilangan Universitetning maqsadi va asosiy vazifalari, huquq va majburiyatlaridan kelib chiqib, fuqarolar yigʻini Kengashi bilan kelishgan holda Universitet rahbari tomonidan belgilanadi. Universitet rahbari uzrli sabablarga koʻra boʻlmagan hollarda Universitet rahbari oʻrinbosari uning vazifasini bajaradi. 14. Universitet mashgʻulotlari unda ishtirok etuvchilarning yoshi, jinsi, maʼlumoti hisobga olingan va guruhlarga ajratilgan holda tashkil etiladi. Universitet mashgʻulotlarining joyi, vaqti va tashkil etish tartibi uning ishtirokchilarining boʻsh vaqtini hisobga olgan holda Universitet yigʻilishi tomonidan belgilanadi. Universitet mashgʻulotlari uning ishtirokchilariga qulay boʻlgan tilda olib boriladi. 15. Universitet mashgʻulotlari quyidagi yoʻnalishlarda olib borilishi mumkin: oila huquqi; oila maʼnaviyati; oila boshqaruvi; oila iqtisodiyoti; oila psixologiyasi; oilaning tibbiy madaniyati; oilada sogʻlom turmush tarzi. Universitet mashgʻulotlarining mavzulari hududning oʻziga xos xususiyatlaridan va mavjud muammolardan, shu jumladan aholi bilan muloqot qilish jarayonida aniqlangan masalalardan kelib chiqib belgilanadi. 16. Universitet mashgʻulotlari yakunida Universitet aʼzolari tomonidan mashgʻulot ishtirokchilari oʻrtasida soʻrovnomalar oʻtkaziladi va natijalari tahlil etilib, samaradorligi aniqlanadi. Universitet mashgʻulotlari ishtirokchilari oʻrtasida oʻtkaziladigan namunaviy soʻrovnomaning shakli Universitet rahbari tomonidan tasdiqlanadi. 17. Universitetning targʻibot tadbirlari uning aʼzolari tomonidan fuqarolar yigʻini hududida yashovchi aholi oʻrtasida Universitetning maqsad va vazifalari yuzasidan muntazam tushuntirish ishlarini olib borish va respublika hamda mahalliy ommaviy axborot vositalarida chiqishlar qilish orqali amalga oshiriladi. 18. Universitet faoliyatini fuqarolar yigʻini (fuqarolar vakillarining yigʻilishi) muvofiqlashtiradi. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatini muvofiqlashtirish boʻyicha kengashlar, Oʻzbekiston “Mahalla” xayriya jamoat fondi, hududdagi davlat tashkilotlari va nodavlat notijorat tashkilotlar Universitet faoliyatini samarali tashkil etishga metodik va amaliy jihatdan koʻmaklashadilar. 19. Universitetni zarur jihozlar bilan taʼminlash, Universitet aʼzolarini moddiy ragʻbatlantirish yuridik va jismoniy shaxslarning xayriya ehsonlari, shuningdek qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalardan tashkil topgan fuqarolar yigʻini mablagʻlari hisobidan fuqarolar yigʻini kengashi qaroriga asosan amalga oshirilishi mumkin. 20. Universitet rahbari, uning oʻrinbosari yoki boshqa aʼzolarining vakolatlari quyidagi hollarda muddatidan oldin toʻxtatiladi: oʻz vakolatlarini zimmasidan soqit qilganda; belgilangan tartibda muomalaga layoqatsiz deb topilganda; unga nisbatan sudning ayblov hukmi qonuniy kuchga kirganda; sudning qonuniy kuchga kirgan hal qiluv qarori asosida bedarak yoʻqolgan deb topilgan yoxud vafot etgan deb eʼlon qilinganda; Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligini yoʻqotganda; sogʻligʻi holati yoki boshqa uzrli sabablarga koʻra uch oy davomida oʻz vazifalarini bajara olmay qolganda; vafot etganda; qonun hujjatlarda nazarda tutilgan boshqa hollarda. 21. Universitet rahbari, uning oʻrinbosari yoki boshqa aʼzolarining vakolatlari muddatidan oldin toʻxtatilgan taqdirda, bir oy muddatda fuqarolar yigʻini (fuqarolar vakillarining yigʻilishi) tomonidan boʻshab qolgan oʻrinlarga yangi saylov oʻtkaziladi. 22. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonun hujjatlariga muvofiq javob beradilar.