BOGʻDORCHILIK-UZUMCHILIK SHIRKATLARI TOʻGʻRISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASH HAQIDA
(resolution, 2025-12-16)

Bogʻdorchilik-uzumchilik shirkatlari faoliyatini tartibga solish, shuningdek ularning aʼzolari huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Bogʻdorchilik-uzumchilik shirkatlari toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, tumanlar va shaharlar hokimliklari uch oy muddatda bogʻdorchilik-uzumchilik shirkatlarining ushbu qarorga muvofiq qayta roʻyxatdan oʻtkazilishini taʼminlasinlar. Bunda shirkatlarning jamoaviy bogʻdorchilik va uzumchilikni yuritish uchun boshqacha huquqlarda yer uchastkalarini belgilangan tartibda olgan aʼzolari Oʻzbekiston Respublikasi Yer kodeksiga muvofiq yer uchastkasiga merosga qoldiriladigan umrbod egalik qilish huquqlaridan foydalanishi belgilab qoʻyilsin. 3. Quyidagilar oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin: Oʻzbekiston SSR Ministrlar Soveti va Oʻzbekiston kasaba uyushmalari respublika kengashining “Bogʻdorchilik shirkatlarining namunaviy ustavini tasdiqlash toʻgʻrisida” 1986-yil 26-avgustdagi 422-son qarori (OʻzSSR QT, 1986-y., 8-son, 33-modda); Vazirlar Mahkamasining 1992-yil 4-martdagi 98-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga kiritilayotgan oʻzgartirishlarning 4-bandi; Vazirlar Mahkamasining 1993-yil 19-oktabrdagi 505-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga kiritilayotgan oʻzgartirishlarning 14-bandi. 4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari B.A. Xoʻjayev zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Nizom bogʻdorchilik-uzumchilik shirkatlari maqomini va faoliyatining tashkiliy asoslarini, shuningdek jamoaviy bogʻdorchilik va uzumchilikni yuritish uchun yer uchastkalaridan foydalanish tartibi va shartlarini belgilaydi. 2. Bogʻdorchilik-uzumchilik shirkati (keyingi oʻrinlarda shirkat deb ataladi) shirkat aʼzolariga umumiy ijtimoiy-xoʻjalik vazifalarini hal etishda hamda bogʻdorchilik va uzumchilikni yuritishda koʻmaklashish uchun jismoniy shaxslar tomonidan ixtiyoriy asoslarda taʼsis etilgan notijorat tashkilot hisoblanadi. 4. Shirkatni davlat roʻyxatidan oʻtkazish belgilangan tartibda davlat xizmatlari markazlari tomonidan amalga oshiriladi. 5. Shirkat yuridik shaxs hisoblanadi, oʻz nomi yozilgan shtampga, muhrga va blankalarga, shuningdek bankda hisob raqamlariga ega boʻladi hamda oʻz faoliyatini shirkat ustaviga muvofiq amalga oshiradi. 6. Shirkat alohida mol-mulkka ega boʻladi va oʻz majburiyatlari boʻyicha ushbu mol-mulk bilan javob beradi, oʻz nomidan mulkiy va shaxsiy nomulkiy huquqlarni amalga oshiradi, majburiyatlar qabul qiladi, sudda daʼvogar va javobgar boʻlishi mumkin. Shirkat oʻz aʼzolarining majburiyatlari boʻyicha javob bermaydi. Shirkat aʼzolari shirkatning majburiyatlari boʻyicha javob bermaydi. 7. Davlat mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari orqali shirkatlar va ularning aʼzolari huquqlari hamda qonuniy manfaatlari himoya qilinishini kafolatlaydi, ularni rivojlantirish va mustahkamlashga koʻmaklashadi, ularga zarur tashkiliy yordam koʻrsatadi. 8. Shirkatning tashkil etilishi va faoliyati bilan bogʻliq holda paydo boʻladigan yer munosabatlari yer qonunchiligi bilan tartibga solinadi. Shirkatni tashkil etish uchun unga belgilangan tartibda berilgan yer uchastkasi umumiy foydalaniladigan yerlardan va shirkat aʼzolari yerlaridan iborat boʻladi. 2021-yil 1-avgustga qadar berilgan umumiy foydalaniladigan yerlar shirkatga doimiy foydalanish huquqi bilan tegishli boʻladi. Shirkat aʼzolariga 2021-yil 1-avgustga qadar berilgan yer uchastkalari jamoaviy bogʻdorchilik va uzumchilikni yuritish uchun merosga qoldiriladigan umrbod egalik qilish huquqi bilan tegishli boʻladi. 9. Jamoaviy bogʻdorchilik va uzumchilikni yuritish uchun umumiy foydalaniladigan obyektlarni birgalikda boshqarish va ulardan foydalanish maqsadida tashkil etilgan jismoniy shaxslarning birlashmasi shirkat hisoblanadi. 10. Quyidagilar shirkat faoliyatining predmeti hisoblanadi: shirkat hududini obodonlashtirish; meva, rezavorlar va boshqa qishloq xoʻjaligi ekinlari oʻstirish uchun yer uchastkalarini oʻzlashtirish va ulardan foydalanishda shirkat aʼzolariga koʻmaklashish; davlat organlarida, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarida, sudlarda, shuningdek boshqa yuridik va jismoniy shaxslar bilan oʻzaro munosabatlarda shirkat aʼzolarining umumiy manfaatlarini ifodalash; shirkat aʼzolarining huquqlari va manfaatlarini himoya qilish; shirkat hududida yongʻinga qarshi xavfsizlikni taʼminlash; kommunikatsiyalar, muhandislik infratuzilmasi obyektlari, umumiy foydalaniladigan boshqa imoratlar va inshootlar qurish hamda ulardan foydalanish; qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa faoliyatni amalga oshirish. 101. Shirkat hududida yerlardan maqsadli va samarali foydalanishni taʼminlash maqsadida shirkat boshqaruvi tomonidan quyidagi chora-tadbirlar amalga oshiriladi: ekologik va sanitar holatga salbiy taʼsir koʻrsatuvchi omillarni aniqlab, ularni bartaraf etish choralarini koʻrish; noqonuniy chiqindixonalarni bartaraf etish va shirkat aʼzolari mablagʻlari hisobidan zamonaviy chiqindixonalar qurilishini tashkil etish; tabiatni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablarining buzilish holatlari yuzasidan tegishli choralar koʻrish boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasining hududiy organlariga xabar berish; hayvonlarda yuzaga kelgan kasalliklar turli xil epidemiyalarga olib kelishining oldini olish va tegishli choralar koʻrish boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish qoʻmitasi va Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasining hududiy organlariga xabar berish; shirkat aʼzolari tomonidan noqonuniy tadbirkorlik faoliyati, xususan chorvachilik bilan shugʻullanib, uch va undan ortiq choʻchqa va qoramollarni boqilishi, chiqindilar yon atrofda oqib oʻtuvchi daryolarga yoki dalalarga oqizilishi, oqib oʻtgan suv, shuningdek, yer osti suv resurslariga salbiy taʼsir koʻrsatishi, hayvonlarda yuzaga kelgan kasalliklar turli xil epidemiyalarga olib kelishining oldini olish yuzasidan keskin choralar koʻrish boʻyicha Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasining hududiy organlariga va vakolatli organlarga xabar berish; oʻzboshimchalik bilan egallab olingan oʻz hududiga tutash va tutash boʻlmagan yer maydonlarida qurilish ishlarining amalga oshirilishi, loyiha hujjatlarisiz, ruxsatnomasiz qurish holatlari yuzasidan Qurilish vazirligining hududiy organlariga xabar berish; yer uchastkasi chegaralarining (chegara nuqtalarining) oʻzboshimchalik bilan oʻzgartirilishi, shuningdek, oʻzboshimchalik bilan egallab olinganlik holati yuzasidan Kadastr agentligi hududiy organlariga xabar berish. 11. Shirkat quyidagi huquqlarga ega: shirkat aʼzolarining umumiy mol-mulkini, shirkatning yer uchastkasi va mol-mulkini saqlash usullarini belgilash; shirkat aʼzolarining shirkat aʼzoligiga kirish va umumiy xarajatlar uchun har oylik majburiy badallari miqdorlarini, shu jumladan shirkat aʼzolarining umumiy mol-mulkini boshqarish, ularga xizmat koʻrsatish va ularni taʼmirlash boʻyicha zarur xarajatlarni, shirkatning yer uchastkasi va mol-mulkini saqlash xarajatlarini, shirkat faoliyati bilan bogʻliq boʻlgan boshqa umumiy xarajatlarni belgilash; shirkat aʼzolarining umumiy mol-mulkini, shirkatning yer uchastkasi va mol-mulkini boshqarish, ularga xizmat koʻrsatish va ularni taʼmirlash, shuningdek kommunal va boshqa xizmatlar koʻrsatish yuzasidan qonunchilikka muvofiq yuridik va jismoniy shaxslar bilan shartnomalar tuzish; shirkat aʼzolarining umumiy mol-mulkidan, shirkatning yer uchastkasi va mol-mulkidan qonunchilikda va shirkat ustavida belgilangan tartibda foydalanish qoidalarini belgilash; bank kreditlaridan qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda va shartlarda foydalanish; shirkat faoliyati bilan bevosita bogʻliq boʻlgan xoʻjalik imoratlari va boshqa imoratlar qurish uchun yer uchastkalarini doimiy foydalanishga belgilangan tartibda olish; obyektlarni loyihalash va qurish uchun ishlab chiqilgan, belgilangan tartibda kelishilgan va tasdiqlangan loyiha-smeta hujjatlariga muvofiq shirkat faoliyati bilan bevosita bogʻliq boʻlgan xoʻjalik imoratlari va boshqa imoratlar qurish; shaharsozlik normalari va qoidalariga muvofiq shirkat aʼzolarining umumiy mol-mulkini rekonstruksiya qilish; umumiy mol-mulk obyektini taʼmirlash, tiklash zarur boʻlgan taqdirda yoki shirkat aʼzolarining koʻchmas mol-mulkiga yetkazilishi mumkin boʻlgan zararning oldini olish uchun bogʻdorchilik-uzumchilik yer uchastkasidan foydalana olish; shirkat aʼzolarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini buzmaydigan holatlarda umumiy mol-mulkning bir qismini boshqa shaxslarga foydalanishga yoki cheklangan holda foydalanishga shirkat ustavida belgilangan tartibda berish; shirkat aʼzolari uchun ishlarni bajarish va ularga xizmatlar koʻrsatish; qonunchilikka muvofiq, ustav maqsadlari doirasida tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanish; ushbu Nizomda va shirkat ustavida nazarda tutilgan maqsadlar uchun uning mablagʻlaridan foydalangan holda maxsus jamgʻarmalar tashkil etish; qonunchilikda belgilangan tartibda shirkat aʼzosiga shirkat aʼzolari umumiy yigʻilishida belgilangan badallarni toʻlash, shirkatga yetkazilgan zararlarni toʻliq qoplash toʻgʻrisida talab qoʻyish; faoliyatning umumiy masalalarini hal etish uchun tashkil etiladigan bogʻdorchilik-uzumchilik shirkatlari birlashmalariga (uyushmalariga, ittifoqlariga) kirish va ular tarkibidan chiqish; shirkat aʼzolaridan ular yoki ularning vakillari bilan aloqa bogʻlash uchun bogʻlanish maʼlumotlarini (pochta va/yoki elektron manzilini, telefon raqamlarini) soʻrab olish. shirkat aʼzoligidan chiqqan fuqarolarning mol-mulkiga shirkat tomonidan xizmat koʻrsatish va ularni taʼmirlash, shuningdek, kommunal va boshqa xizmatlar koʻrsatishni toʻxtatish; Shirkat qonunchiligiga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin. 12. Shirkat quyidagilarga majbur: belgilangan qoidalar, normalar va standartlarga, shuningdek shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishi qarorlariga muvofiq shirkat aʼzolarining umumiy mol-mulki, shirkatning yer uchastkasi va mol-mulki ehtiyot qilinishi va saqlanishini taʼminlash; ushbu Nizomning hamda shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishi qarorlari bajarilishini taʼminlash; har yili shirkat aʼzolarining umumiy mol-mulkini, shirkatning yer uchastkasi va mol-mulkini saqlash boʻyicha ishlar rejasini belgilash, shuningdek shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishida tasdiqlash uchun uning bajarilishi toʻgʻrisida hisobot tuzish; har yili shirkatning daromadlari va xarajatlari smetasini hamda shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishida tasdiqlash uchun uning bajarilishi boʻyicha hisobot tuzish; shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishida belgilangan badallarning oʻz vaqtida tushishini taʼminlash; tushgan badallardan kommunikatsiyalar, muhandislik infratuzilmasi obyektlari va yoʻllarni qurish va taʼmirlash ishlarini tashkil etish; shirkat aʼzolarining umumiy mol-mulki va yer uchastkalaridan shirkatning barcha aʼzolari tomonidan foydalanish qoidalariga rioya etilishini taʼminlash; binolarning barcha mulkdorlari, ijarachilari tomonidan shirkat aʼzolarining umumiy mol-mulkidan, shirkatning yer uchastkasi va mol-mulkidan foydalanish qoidalariga rioya etilishini taʼminlash; shirkat aʼzolarining uchinchi shaxslar bilan shirkat aʼzolari umumiy mol-mulkini saqlash, ularga egalik qilish va ulardan foydalanish, kommunal xizmatlar koʻrsatish bilan bogʻliq munosabatlarida, shuningdek qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa holatlarda shirkat aʼzolarining manfaatlarini ifodalash va himoya qilish; shirkat aʼzolariga shirkat aʼzolari umumiy mol-mulkining holati, amalga oshirilgan va oshiriladigan xarajatlar toʻgʻrisida axborot berish, shirkat aʼzolarining umumiy majlisida hisobot berish. Shirkat qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa majburiyatlarni ham olishi mumkin. 13. Oʻzbekiston Respublikasining bogʻdorchilik-uzumchilik yer uchastkalariga merosga qoldiriladigan umrbod egalik qilish huquqini olgan fuqarolari shirkat aʼzolari hisoblanadilar. 14. Shirkatga aʼzolik bogʻdorchilik-uzumchilik yer uchastkalari egalarida shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishida shirkat tarkibiga qabul qilish toʻgʻrisida qaror chiqqan kundan boshlab paydo boʻladi. 15. Shirkatga aʼzolik quyidagi hollarda toʻxtatiladi: yer haqidagi qonunlarga muvofiq yer uchastkasiga boʻlgan huquqning toʻxtatilishi; imorat va inshootga mulk huquqining toʻxtatilishi; shirkatning tugatilishi; aʼzoning yozma ariza boʻyicha shirkatdan ixtiyoriy chiqishi. Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligidan chiqqan yoki boshqa davlat fuqaroligini qabul qilgan fuqarolarning shirkatga aʼzoligini toʻxtatilishi; Shirkatga aʼzolik qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa hollarda ham toʻxtatilishi mumkin. 16. Yer uchastkasiga boʻlgan huquqning bekor qilinishi qonunlarda belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Yer uchastkasini olib qoʻyish hollari yer uchastkasiga boʻlgan huquq bekor qilinganda shirkat aʼzolarining koʻrgan zararlari qonunda belgilangan tartibda toʻlanadi. 17. Ushbu Nizomning 15-bandida koʻrsatilgan asoslar boʻyicha shirkatdan aʼzolarni chiqarish shirkat boshqaruvining qarori bilan amalga oshiriladi. Boʻshab qolgan yer uchastkasi davlat mulki sifatida davlat roʻyxatidan oʻtkaziladi va ushbu yer uchastkasiga boʻlgan huquqlar elektron onlayn-auksion orqali realizatsiya qilinadi. Agar fuqarolar yoki ular bilan birga yashaydigan va u bilan umumiy xoʻjalik yuritadigan ularning oila aʼzolari dehqon xoʻjaligini yuritish uchun tomorqa yer uchastkalaridan foydalansalar yoki boshqa shirkatning aʼzolari hisoblansalar bunday fuqarolar shirkat aʼzolari boʻlishi mumkin emas. 18. Shirkat tashkil etilgan hududdagi imoratni sotib oluvchi shaxslar ularda imorat va inshootga mulk huquqi paydo boʻlgan va ular shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishi qarori bilan shirkat aʼzoligiga qabul qilingan paytdan boshlab shirkat aʼzolariga aylanadilar. Shirkat aʼzosining bogʻdorchilik-uzumchilik yer uchastkasidagi koʻchmas mulk obyektiga boʻlgan huquqlarni berish bilan bogʻliq bitimlar notarial tasdiqlanishi va davlat roʻyxatidan oʻtkazilishi kerak. 19. Shirkat aʼzolari quyidagi badallarni toʻlaydilar: kirish badallari — tashkiliy sarf-xarajatlarga va hujjatlarni rasmiylashtirishga shirkat aʼzolari tomonidan toʻlangan pul mablagʻlari; aʼzolik badallari — shirkat bilan mehnat shartnomalari tuzgan xodimlar mehnatiga haq toʻlash va shirkatning boshqa joriy xarajatlari uchun har oyda toʻlanadigan pul mablagʻlari; maqsadli badallar — umumiy foydalaniladigan obyektlarni sotib olish (tashkil etish) uchun toʻlangan pul mablagʻlari. 20. Har bir badal turining miqdori shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishi qarori bilan belgilanadi. 21. Shirkat aʼzosi: shirkatning boshqa aʼzolari roziligisiz oʻz mol-mulkini mustaqil tasarruf etish; bogʻdorchilik-uzumchilik yer uchastkasining maqsadli vazifasiga muvofiq unda mustaqil xoʻjalik yuritish; shaharsozlik, ekologik, sanitariya-gigiyena, yongʻinga qarshi va boshqa normativ hujjatlarga muvofiq bogʻdorchilik-uzumchilik yer uchastkasida mavjud imoratlar va inshootlarni rekonstruksiya qilish va qurish; ham shaxsan oʻzi, ham oʻz vakili orqali shirkat faoliyatida qatnashish, shuningdek shirkatning boshqaruv organlariga saylash va saylanish; shirkat faoliyati boshqaruvini takomillashtirish, uning organlari ishidagi kamchiliklarni bartaraf etish yuzasidan takliflar kiritish; shirkatning faoliyati, mol-mulkining holati va qilingan sarf-xarajatlari toʻgʻrisida maʼlumot olish; shirkat aʼzolari umumiy yigʻilishi va shirkat boshqaruvining uning huquqlari va qonuniy manfaatlarini buzadigan qarorlarini haqiqiy emas deb eʼtirof etish toʻgʻrisida sudga murojaat qilish; qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa xatti-harakatlarni amalga oshirish huquqiga ega. 22. Shirkat aʼzosi: shirkat aʼzolari umumiy yigʻilishi va shirkat boshqaruvining qarorlarini bajarishga; bogʻdorchilik-uzumchilik yer uchastkasidan uning maqsadli vazifalariga muvofiq foydalanishga; shaharsozlik, ekologiya, texnik, yongʻinga qarshi hamda sanitariya qoidalariga va bogʻdorchilik-uzumchilik yer uchastkasini saqlash meʼyorlariga rioya qilishga; umumiy mulkni saqlash va taʼmirlash boʻyicha xarajatlarni qoplash uchun zarur boʻlgan kirish, aʼzolik va maqsadli badallarni oʻziga tegishli yer uchastkasi maydoni ulushiga mutanosib ravishda oʻz vaqtida toʻlashga va xarajatlarda qatnashishga, kommunal xizmatlarni oʻz vaqtida toʻlashga; soliqlar va boshqa majburiy toʻlovlarni oʻz vaqtida toʻlashga; umumiy mulk obyektlaridan boshqa mulkdorlarning huquqlari va manfaatlarini buzmasdan faqat ularning toʻgʻridan-toʻgʻri vazifasiga koʻra foydalanishga; umumiy mulk obyektlarini tiklash zarur boʻlganda yoki shirkatning boshqa aʼzolari mol-mulkiga yetkazilishi ehtimoli boʻlgan zararning oldini olish uchun bogʻdorchilik-uzumchilik yer uchastkasiga kirishni taʼminlashga majbur. Shirkat aʼzolari qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa majburiyatlarni ham olishi mumkin. 23. Umumiy foydalaniladigan mol-mulk shirkat tomonidan kirish badallari va maqsadli badallar hisobiga sotib olinadi yoki tashkil etiladi. 24. Umumiy foydalaniladigan mol-mulk shirkatning yakka tartibda bogʻdorchilik va uzumchilik bilan shugʻullanadigan aʼzolarining umumiy ulushli mulki hisoblanadi. 25. Shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishi qarori boʻyicha tashkil etilgan maxsus jamgʻarma mablagʻlari hisobiga sotib olingan yoki tashkil etilgan umumiy foydalaniladigan mol-mulk shirkatning mol-mulki hisoblanadi. 26. Shirkatning xoʻjalik faoliyatidan olingan daromadlar, shuningdek qonunchilikka muvofiq shirkatga berilgan mablagʻlar maxsus jamgʻarmani tashkil etadi. 27. Maxsus jamgʻarma mablagʻlari shirkat faoliyatining maqsadlari va predmetini amalga oshirish uchun sarflanadi. 28. Sanitariya, yongʻinga qarshi, texnik talablarga javob beradigan, doimiy yashash uchun foydalanishga yaroqli boʻlgan imoratlar shirkat aʼzosining arizasiga koʻra hamda qurilish organlarining xulosasi boʻyicha turar joy toifasiga oʻtkazilishi mumkin. Bunda, shirkat aʼzosining mavjud yer uchastkasi va yer uchastkasida joylashgan imoratlar davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan boʻlishi shart. Yer uchastkasida joylashgan imoratlarni turar joy toifasiga oʻtkazish Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 18-maydagi 370-son qarori bilan tasdiqlangan Obyektni qayta ixtisoslashtirish va rekonstruksiya qilishga ruxsatnoma berish boʻyicha davlat xizmatlari koʻrsatishning maʼmuriy reglamenti asosida amalga oshiriladi. 29. Quyidagilar shirkatning boshqaruv organlari hisoblanadi: shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishi; shirkat boshqaruvi; taftish komissiyasi. 30. Shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishi shirkatni boshqarishning yuqori organi hisoblanadi. Umumiy yigʻilish bir yilda kamida bir marta chaqiriladi. 31. Shirkat aʼzolarining yillik umumiy yigʻilishi moliyaviy yil tamom boʻlgandan keyin 60 kundan kechikmay oʻtkaziladi. Shirkat aʼzolarining navbatdan tashqari umumiy yigʻilishi boshqaruvning, shirkat aʼzolari umumiy sonining kamida 10 foizini tashkil etadigan shirkat aʼzolarining tashabbusi bilan, shuningdek taftish komissiyasi yoki mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining talabi boʻyicha chaqirilishi mumkin. 32. Shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishini chaqirish tartibi shirkatning taʼsis hujjatlarida belgilanadi. 33. Quyidagi masalalarni hal etish shirkat aʼzolari umumiy yigʻilishining mutlaq vakolatiga kiradi: shirkat ustavini tasdiqlash, unga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish yoki shirkatning yangi tahrirdagi ustavini tasdiqlash; boshqaruvni va taftish komissiyasini saylash hamda ularning vakolatlarini muddatidan oldin toʻxtatish; daromadlar va xarajatlarning yillik smetasini, shuningdek uning ijrosi toʻgʻrisidagi hisobotni tasdiqlash, shirkatning kirish, aʼzolik va maqsadli badallari miqdorlarini belgilash; shirkatning maxsus jamgʻarmasini tashkil etish; shirkat aʼzolarining boshqaruv raisining faoliyatiga va shirkatning taftish komissiyasiga tegishli arizalari va shikoyatlarini koʻrib chiqish; shirkatning shtatdagi xodimlari ichki mehnat tartibi qoidalarini qabul qilish va oʻzgartirish; qonunchilikda belgilangan tartibda asbob-uskunalar, anjomlar va boshqa moddiy boyliklarni sotib olish, sotish, berish, almashtirish, ijaraga berish toʻgʻrisida, shuningdek ularni balansdan chiqarish haqida qarorlar qabul qilish; shirkatning hududida imoratlar solish va inshootlarni tiklash, ustavda qayd etilgan maqsadlarni bajarish uchun koʻchmas mulkni sotib olish toʻgʻrisida qarorlar qabul qilish; qarz mablagʻlari, shu jumladan bank kreditlari olish toʻgʻrisida qaror qabul qilish; shirkatning xoʻjalik faoliyatidan olingan daromaddan foydalanish yoʻnalishlarini belgilash; shirkatga yangi aʼzolarni qabul qilish va aʼzolarni shirkatdan chiqarish; shirkatni qayta tashkil etish va tugatish; qonunchilikda va shirkatning taʼsis hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa masalalarni hal etish. Qonunchilikka muvofiq boshqa masalalar ham shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishi vakolatiga tegishli boʻlishi mumkin. Shirkat aʼzolarining kamida 2/3 qismi hozir boʻlganda, shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishi tomonidan qaror qabul qilinadi. 34. Shirkatning joriy faoliyatiga rahbarlik qilish boshqaruv tomonidan amalga oshiriladi. 35. Shirkat boshqaruvi umumiy yigʻilish tomonidan shirkat aʼzolari orasidan yetti kishidan kam boʻlmagan, shu jumladan, Boshqaruv raisidan iborat tarkibda saylanadi. Boshqaruv aʼzolarining nomzodlari shirkatning istalgan aʼzosi tomonidan tavsiya etilishi mumkin. Boshqaruv aʼzolarini saylash ochiq ovoz berish yoʻli bilan amalga oshiriladi. 351. Boshqaruvda boʻsh qolgan oʻrinni navbatdan tashqari yigʻilish qaroriga koʻra toʻldirish mumkin, bunda yigʻilish Boshqaruv tarkibidan biron-bir aʼzo chiqib ketgandan soʻng koʻpi bilan uch oydan kechikmay chaqiriladi. 36. Boshqaruv aʼzolarini saylash, shuningdek shirkatning Boshqaruv faoliyatini amalga oshirish tartibi mazkur Nizomda belgilangan qoidalardan kelib chiqqan holda, shirkat ustavida belgilanadi. 37. Quyidagi masalalarni hal etish boshqaruv vakolatiga kiradi: umumiy yigʻilishni chaqirish va oʻtkazishni tashkil etish; daromadlar va xarajatlarning yillik smetasi loyihasini, shuningdek uning ijrosi toʻgʻrisidagi hisobotni tuzish; umumiy foydalaniladigan obyektlarga xizmat koʻrsatish va ularni taʼmirlash, shuningdek saqlash yuzasidan shartnomalar tuzish; umumiy yigʻilish tomonidan tasdiqlangan daromadlar va xarajatlar smetasiga muvofiq shirkat mablagʻlarini tasarruf etish; shirkat aʼzolari tomonidan shirkat aʼzolari umumiy yigʻilishida belgilanadigan badallarning oʻz vaqtida toʻlanishini nazorat qilish; ish yuritish, buxgalteriya hisobi va hisobotini yuritish; xoʻjalik faoliyatini yuritish uchun ijro etuvchi direktorni yollash; shirkatning mol-mulkiga xizmat koʻrsatish va xoʻjalik faoliyatini yuritish, shu jumladan ish yuritish, buxgalteriya hisobi va hisobotini yuritish uchun xodimlar yollash; qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlar. 38. Shirkat moliya-xoʻjalik faoliyatini nazorat qilish uchun uning aʼzolarining umumiy yigʻilishi shirkat aʼzolaridan kamida uch kishidan iborat tarkibda taftish komissiyasi saylaydi. 39. Taftish komissiyasi ikki yildan ortiq boʻlmagan muddatga saylanadi. Shirkat boshqaruvi aʼzolari taftish komissiyasi tarkibiga kirishi mumkin emas. 40. Shirkatning moliya-xoʻjalik faoliyatini va uning boshqaruvini tekshirish uchun shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishi auditorlik tashkilotini jalb etish huquqiga ega. 41. Taftish komissiyasi: shirkatning moliya-xoʻjalik faoliyatini bir yilda kamida bir marta rejali taftishdan oʻtkazadi; shirkat aʼzolari umumiy yigʻilishiga yillik hisobot hamda majburiy toʻlovlar va badallar miqdorlari boʻyicha xulosani taqdim etadi; oʻz faoliyati toʻgʻrisida umumiy yigʻilishda hisobot beradi; shirkatning moliya-xoʻjalik faoliyati yuzasidan qonunchilik talablariga, shirkatning taʼsis hujjatlariga rioya etilishini nazorat qiladi. 42. Shirkatni qayta tashkil etish va tugatish shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishi qarori yoxud qonunchilikda belgilangan asos boʻyicha va tartibda sudning qarori bilan amalga oshiriladi. 43. Shirkatni tugatishda kreditorlarning talablari qondirilgandan keyin qoladigan mol-mulk shirkat aʼzolari oʻrtasida shirkat aʼzolarining shirkat mol-mulkini shakllantirishdagi ulushiga mutanosib ravishda taqsimlanadi.