Elektron raqamli imzo toʻgʻrisida
(law, 2022-10-12)

1. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi elektron raqamli imzodan foydalanish sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.

2. Elektron raqamli imzo toʻgʻrisidagi qonunchilik
Elektron raqamli imzo toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir. Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining elektron raqamli imzo toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.

3. Asosiy tushunchalar
Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: elektron raqamli imzo — elektron hujjatdagi mazkur elektron hujjat axborotini elektron raqamli imzoning yopiq kalitidan foydalangan holda maxsus oʻzgarishlar natijasida hosil qilingan hamda elektron raqamli imzoning ochiq kaliti yordamida elektron hujjatdagi axborotda xatolik mavjud emasligini aniqlash va elektron raqamli imzo kalitining egasini identifikatsiya qilish imkonini beradigan imzo; elektron raqamli imzoning yopiq kaliti — elektron raqamli imzo vositalaridan foydalangan holda hosil qilingan, faqat imzo qoʻyuvchi shaxsning oʻziga maʼlum boʻlgan va elektron hujjatda elektron raqamli imzoni yaratish uchun moʻljallangan belgilar ketma-ketligi; elektron raqamli imzo kalitining sertifikati — elektron raqamli imzoning ochiq kaliti elektron raqamli imzoning yopiq kalitiga muvofiqligini tasdiqlaydigan elektron hujjat; elektron raqamli imzo kalitining egasi — oʻziga elektron raqamli imzo kalitining sertifikati berilgan jismoniy yoki yuridik shaxs; elektron raqamli imzoning ochiq kaliti — elektron raqamli imzo vositalaridan foydalangan holda hosil qilingan, elektron raqamli imzoning yopiq kalitiga muvofiq boʻlgan, axborot tizimining har qanday foydalanuvchisi uchun ochiq boʻlgan va elektron hujjatdagi elektron raqamli imzoning haqiqiyligini tasdiqlash uchun moʻljallangan belgilar ketma-ketligi; elektron raqamli imzoning haqiqiyligini tasdiqlash — elektron raqamli imzoning elektron raqamli imzo kalitining egasiga tegishliligini va elektron hujjatdagi axborotda xatolik mavjud emasligini tekshirishning ijobiy natijasi; elektron hujjat — elektron shaklda qayd etilgan, elektron raqamli imzo bilan tasdiqlangan va elektron hujjatning uni identifikatsiya qilish imkonini beradigan boshqa rekvizitlariga ega boʻlgan axborot.

4. Elektron raqamli imzoning va qoʻlda shaxsan qoʻyilgan imzoning bir xil ahamiyatga ega ekanligini eʼtirof etish shartlari
Bir vaqtning oʻzida quyidagi shartlarga rioya etilgan taqdirda, elektron hujjatdagi elektron raqamli imzo qogʻoz hujjatga qoʻlda shaxsan qoʻyilgan imzo bilan bir xil ahamiyatga ega boʻladi, agar: elektron raqamli imzoning haqiqiyligi tasdiqlangan boʻlsa; elektron raqamli imzo kalitining sertifikati elektron raqamli imzoning haqiqiyligini tasdiqlash paytida yoxud imzolash paytini belgilovchi dalillar mavjud boʻlganda elektron hujjatni imzolash paytida amalda boʻlsa; elektron raqamli imzodan elektron raqamli imzo kalitining sertifikatida koʻrsatilgan maqsadlarda foydalanilayotgan boʻlsa. Ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan shartlarga bir vaqtning oʻzida rioya etilgan taqdirda, yuridik shaxsning elektron raqamli imzosi bilan tasdiqlangan elektron hujjat yuridik shaxsning muhri bilan tasdiqlangan qogʻoz hujjatga tenglashtiriladi.

5. Elektron raqamli imzo vositalari va ulardan foydalanish
Elektron raqamli imzo vositalari elektron hujjatda elektron raqamli imzo yaratilishini, elektron raqamli imzoning haqiqiyligi tasdiqlanishini, elektron raqamli imzoning yopiq va ochiq kalitlari yaratilishini taʼminlaydigan texnik va dasturiy vositalar majmuidan iboratdir. Elektron raqamli imzo vositalari qonunchilikda belgilangan tartibda axborot xavfsizligi talablariga muvofiq sertifikatlashtirilishi kerak. Davlat organlari oʻrtasidagi idoralararo elektron hamkorlik milliy standartlar asosida ishlab chiqilgan elektron raqamli imzo vositalaridan foydalanilgan holda amalga oshiriladi. Davlat xizmatlarini koʻrsatish chogʻida milliy va xalqaro (mintaqaviy) standartlar asosida ishlab chiqilgan elektron raqamli imzo vositalaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi. Elektron raqamli imzolar kalitlarini roʻyxatga olish markazlarining “bulutli texnologiyalarida” (ishonchli saqlash tizimida) elektron raqamli imzo kalitlaridan foydalanish kamida ikki omilli autentifikatsiya qilish tartib-taomilidan foydalanilgan holda amalga oshiriladi. Tarqatilishi cheklangan axborotni oʻz ichiga olgan elektron hujjatlar uchun elektron raqamli imzo kalitiga nisbatan qoʻshimcha talablar qoʻyilishi mumkin.

6. Elektron raqamli imzodan foydalanish sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari
Elektron raqamli imzodan foydalanish sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat: elektron raqamli imzodan foydalanish uchun huquqiy, iqtisodiy, tashkiliy, texnik va boshqa shart-sharoitlar yaratish; elektron raqamli imzoning mavjud boʻlishi talab qilinadigan elektron xizmatlar barcha turlarining ochiqligini va sifatini taʼminlash; majburiy texnik talablar, normalar va qoidalarga rioya etilishi ustidan davlat nazoratini amalga oshirish; elektron raqamli imzodan foydalanish sohasidagi ilmiy-texnik tadqiqotlarni ragʻbatlantirish; kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish; investitsiyalarni jalb etish uchun qulay shart-sharoitlar yaratish; davlat-xususiy sheriklikni rivojlantirish; ilgʻor innovatsion, axborot va kommunikatsiya texnologiyalarining joriy etilishiga koʻmaklashish; xalqaro hamkorlikni rivojlantirish.

7. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining elektron raqamli imzodan foydalanish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi: elektron raqamli imzodan foydalanish sohasida yagona davlat siyosati amalga oshirilishini taʼminlaydi; elektron raqamli imzodan foydalanish sohasidagi davlat dasturlarini tasdiqlaydi va ularning amalga oshirilishini taʼminlaydi; elektron raqamli imzodan foydalanish sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlarni oʻz vakolatlari doirasida qabul qiladi; Oʻzbekiston Respublikasining konsullik muassasalari, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi diplomatik vakolatxonalarining konsullik boʻlimlari orqali elektron raqamli imzolar kalitlarining sertifikatlarini berish tartibini belgilaydi; Ishonchli uchinchi taraf xizmatining faoliyati tartibini belgilaydi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

8. Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligining elektron raqamli imzodan foydalanish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi elektron raqamli imzodan foydalanish sohasidagi vakolatli davlat organidir (bundan buyon matnda vakolatli davlat organi deb yuritiladi). Vakolatli davlat organi: elektron raqamli imzodan foydalanish sohasidagi standartlar, normalar va qoidalarni ishlab chiqadi; elektron raqamli imzolar kalitlarini roʻyxatga olish markazlarini akkreditatsiya qilishni va qayta akkreditatsiya qilishni amalga oshiradi; elektron raqamli imzolar kalitlarini roʻyxatga olish markazlariga elektron raqamli imzolar kalitlarining sertifikatlarini beradi, shuningdek Elektron raqamli imzolar kalitlarini roʻyxatga olish markazlarining elektron raqamli imzolar kalitlari sertifikatlarining yagona davlat reyestrini yuritadi; elektron raqamli imzolar kalitlarini roʻyxatga olish markazlarining faoliyatini nazorat qiladi va kamchiliklar aniqlangan taqdirda ularni bartaraf etish toʻgʻrisida koʻrsatma beradi; jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlariga koʻra roʻyxatga olish markazlariga tegishli boʻlgan elektron raqamli imzoning haqiqiyligini tasdiqlashni amalga oshiradi; Ishonchli uchinchi taraf xizmatining faoliyatini tashkil etadi. Vakolatli davlat organi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

9. Elektron raqamli imzolar kalitlarini roʻyxatga olish markazi
Qonunchilikda belgilangan tartibda akkreditatsiya qilingan va Oʻzbekiston Respublikasi rezidenti boʻlgan, elektron raqamli imzodan foydalanish sohasidagi faoliyatni amalga oshiradigan yuridik shaxs elektron raqamli imzolar kalitlarini roʻyxatga olish markazidir (bundan buyon matnda roʻyxatga olish markazi deb yuritiladi). Roʻyxatga olish markazi hamda jismoniy va yuridik shaxslar oʻrtasidagi elektron raqamli imzodan foydalanish sohasidagi munosabatlar shartnoma asosida amalga oshiriladi. Roʻyxatga olish markazlari tomonidan berilgan elektron raqamli imzo kalitiga ega boʻlgan shaxslar elektron raqamli imzoning mavjud boʻlishi talab qilinadigan davlat xizmatlarining barcha turlaridan erkin foydalanish imkoniyatiga ega boʻladi.

10. Roʻyxatga olish markazining faoliyatiga qoʻyiladigan asosiy talablar
Roʻyxatga olish markazi: elektron raqamli imzoni yaratish va tekshirish uchun axborot xavfsizligi talablariga muvofiq sertifikatlashtirilgan apparat, dasturiy-apparat va dasturiy taʼminotga; elektron raqamli imzolar kalitlarining sertifikatlarini tayyorlash, hisobga olish va saqlash uchun axborot xavfsizligi talablariga muvofiq sertifikatlashtirilgan apparat, dasturiy-apparat va dasturiy taʼminotga; tarqatilishi cheklangan axborotning saqlanishini taʼminlaydigan shart-sharoitlarga; axborot xavfsizligi, texnika xavfsizligi va yongʻin xavfsizligi talablariga javob beradigan zarur xonalarga ega boʻlishi kerak. Roʻyxatga olish markazlarining axborot tizimlari va resurslari axborot tizimlaridagi hamda resurslaridagi maʼlumotlar qonunga xilof ravishda tarqatilishining, oʻgʻirlanishining, yoʻqolishining, yaxlitligi buzilishining, bloklanishining hamda qalbakilashtirilishining oldini olish maqsadida ruxsatsiz foydalanishdan (kirishdan) himoya qilingan boʻlishi kerak. Roʻyxatga olish markazini ustav fondida (ustav kapitalida) chet davlat rezidentining ulushi oʻttiz va undan ortiq foiz boʻlgan yuridik shaxslar tomonidan tashkil etishga yoʻl qoʻyilmaydi.

11. Roʻyxatga olish markazini akkreditatsiya qilish
Roʻyxatga olish markazini akkreditatsiya qilish jarayoni quyidagilarni oʻz ichiga oladi: akkreditatsiya qilish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqishni hamda akkreditatsiya qilish toʻgʻrisida yoki akkreditatsiya qilishni rad etish haqida qaror qabul qilishni; akkreditatsiya qilinganlik toʻgʻrisida guvohnoma berishni; elektron raqamli imzo kalitining sertifikatini berishni. Akkreditatsiya qilinganlik toʻgʻrisidagi guvohnoma va elektron raqamli imzo kalitining sertifikati elektron hujjat tarzida yaratiladi.

12. Roʻyxatga olish markazini akkreditatsiya qilish toʻgʻrisidagi ariza
Roʻyxatga olish markazini akkreditatsiya qilish toʻgʻrisidagi ariza Oʻzbekiston Respublikasining Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali vakolatli davlat organiga beriladi. Roʻyxatga olish markazini akkreditatsiya qilish toʻgʻrisidagi arizada quyidagilar koʻrsatiladi: muassis toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; roʻyxatga olish markazining nomi, joylashgan yeri (pochta manzili), maqsadi va vazifalari. Roʻyxatga olish markazini akkreditatsiya qilish toʻgʻrisidagi arizaga quyidagilar ilova qilinadi: roʻyxatga olish markazi muassisining ustavi (nizomi); arizachi-tashkilotning rahbari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; vakolatli davlat organi bilan hamkorlik qilish uchun tanlangan shaxsga nisbatan ishonch xati; elektron raqamli imzoning ochiq kaliti (mavjud boʻlganda) va uning qoʻllanilishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar. Vakolatli davlat organi roʻyxatga olish markazini akkreditatsiya qilish uchun boshqa vakolatli organlarda mavjud boʻlgan zarur hujjatlarni va maʼlumotlarni axborot hamkorligi tizimi vositasida mustaqil ravishda oladi. Roʻyxatga olish markazini akkreditatsiya qilish toʻgʻrisidagi arizani berish chogʻida taqdim etilgan maʼlumotlar oʻzgargan taqdirda, arizachi bu haqda vakolatli davlat organini Oʻzbekiston Respublikasining Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali uch ish kuni ichida xabardor qilishi kerak.

13. Roʻyxatga olish markazini akkreditatsiya qilish toʻgʻrisida yoki akkreditatsiya qilishni rad etish haqida qaror qabul qilish
Vakolatli davlat organi roʻyxatga olish markazini akkreditatsiya qilish toʻgʻrisidagi ariza olingan kundan eʼtiboran bir oylik muddatda arizani koʻrib chiqadi hamda taqdim etilgan hujjatlar va maʼlumotlar asosida roʻyxatga olish markazini akkreditatsiya qilish toʻgʻrisida yoki akkreditatsiya qilishni rad etish haqida qaror qabul qiladi. Roʻyxatga olish markazi akkreditatsiya qilinganligi uchun haq undirilmaydi.

14. Roʻyxatga olish markazi akkreditatsiya qilinganligi toʻgʻrisidagi guvohnomani berish
Roʻyxatga olish markazini akkreditatsiya qilish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan taqdirda, akkreditatsiya qilinganlik toʻgʻrisidagi guvohnoma roʻyxatga olish markaziga Oʻzbekiston Respublikasining Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali QR-kod (matrik shtrixli kod) qoʻyilgan holda, elektron tarzda vakolatli davlat organi tomonidan beriladi. Roʻyxatga olish markazi akkreditatsiya qilinganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma vakolatli davlat organining axborot resursida saqlanadi. Roʻyxatga olish markazi akkreditatsiya qilinganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma roʻyxatga olish markazining arizasiga asosan, amal qilishi besh yilgacha boʻlgan muddatga beriladi. Roʻyxatga olish markazi akkreditatsiya qilinganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma yoʻqolgan taqdirda (yoʻqotilganda, yoʻq qilinganda va boshqa hollarda), uni tiklash roʻyxatga olish markazining arizasiga asosan vakolatli davlat organi tomonidan amalga oshiriladi.

15. Roʻyxatga olish markazini akkreditatsiya qilishni rad etish
Roʻyxatga olish markazini akkreditatsiya qilish quyidagi hollarda rad etilishi mumkin: ushbu Qonunning 10-moddasida nazarda tutilgan talablar arizachi tomonidan bajarilmaganda; agar ilgari xuddi shunday yoki shunga oʻxshash nomdagi boshqa roʻyxatga olish markazi akkreditatsiya qilingan boʻlsa. Roʻyxatga olish markazini akkreditatsiya qilish rad etilgan taqdirda, qaror qabul qilinganidan keyin uch ish kuni ichida arizachi bu haqda yozma shaklda, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali elektron shaklda xabardor qilinadi. Yozma yoki elektron xabarnomada roʻyxatga olish markazini akkreditatsiya qilishni rad etish sabablari, shuningdek arizachi rad etish sabablari bartaraf etilganidan keyin vakolatli davlat organiga takroran murojaat qilishi mumkin boʻlgan muddat koʻrsatiladi. Arizachi vakolatli davlat organining roʻyxatga olish markazini akkreditatsiya qilishni rad etish toʻgʻrisidagi qarori ustidan sudga shikoyat qilishi mumkin.

16. Roʻyxatga olish markazini qayta akkreditatsiya qilish
Roʻyxatga olish markazini qayta akkreditatsiya qilish quyidagi hollarda amalga oshiriladi: roʻyxatga olish markazining joylashgan yeri (pochta manzili) oʻzgarganda; roʻyxatga olish markazi akkreditatsiya qilinganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning amal qilish muddati tugaganda. Roʻyxatga olish markazini qayta akkreditatsiya qilish roʻyxatga olish markazini akkreditatsiya qilish qanday tartibda oʻtkazilgan boʻlsa, xuddi shunday tartibda amalga oshiriladi. Qayta akkreditatsiya qilish uchun roʻyxatga olish markazi qayta akkreditatsiya qilish haqidagi arizani akkreditatsiya qilish markazi roʻyxatga olinganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning amal qilish muddati tugaguniga qadar kamida bir oy oldin yuboradi.

17. Roʻyxatga olish markazi akkreditatsiya qilinganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning amal qilishini toʻxtatib turish
Roʻyxatga olish markazi akkreditatsiya qilinganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning amal qilishi quyidagi hollarda toʻxtatib turilishi mumkin: roʻyxatga olish markazi tomonidan qonunchilik, shuningdek axborot xavfsizligi standartlari, normalari va qoidalarining talablari buzilganligi aniqlanganda; roʻyxatga olish markazi tomonidan vakolatli davlat organining aniqlangan buzilishlarni bartaraf etish boʻyicha majburiyatni uning zimmasiga yuklovchi talabi bajarilmaganda. Roʻyxatga olish markazi akkreditatsiya qilinganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning amal qilishini oʻn kungacha boʻlgan muddatga toʻxtatib turish vakolatli davlat organi tomonidan, oʻn kundan koʻp muddatga, biroq koʻpi bilan olti oy muddatga toʻxtatib turish esa sud tomonidan amalga oshiriladi. Vakolatli davlat organining roʻyxatga olish markazi akkreditatsiya qilinganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning amal qilishini toʻxtatib turish haqidagi qarori qabul qilingan kundan eʼtiboran bir ish kunidan kechiktirmay roʻyxatga olish markaziga guvohnomaning amal qilishini toʻxtatib turish sabablari va qonunchilikning aniq normalari koʻrsatilgan holda Oʻzbekiston Respublikasining Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali elektron shaklda yetkaziladi. Sudning roʻyxatga olish markazi akkreditatsiya qilinganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning amal qilishini toʻxtatib turish haqidagi qarori roʻyxatga olish markaziga qonunchilikda belgilangan muddatlarda yetkaziladi. Roʻyxatga olish markazi akkreditatsiya qilinganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning amal qilishini toʻxtatib turish muddati mazkur guvohnomaning amal qilish muddatidan oshmasligi kerak. Roʻyxatga olish markazi akkreditatsiya qilinganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning amal qilishini toʻxtatib turishga olib kelgan holatlar roʻyxatga olish markazi tomonidan bartaraf etilgan taqdirda, guvohnomaning amal qilishini toʻxtatib turish haqida qaror qabul qilgan vakolatli davlat organi yoki sud koʻrsatilgan holatlar bartaraf etilganligi toʻgʻrisidagi tasdiqnoma olingan kundan eʼtiboran uch ish kuni ichida guvohnomaning amal qilishini qayta tiklash haqida qaror qabul qilishi shart. Roʻyxatga olish markazi akkreditatsiya qilinganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning amal qilishini toʻxtatib turish davrida roʻyxatga olish markazining elektron raqamli imzo kaliti sertifikatining amal qilishi ham toʻxtatib turiladi. Vakolatli davlat organining yoki sudning roʻyxatga olish markazi akkreditatsiya qilinganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning amal qilishini toʻxtatib turish haqidagi qarori ustidan belgilangan tartibda shikoyat qilinishi mumkin.

18. Roʻyxatga olish markazi akkreditatsiya qilinganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning amal qilishini tugatish
Roʻyxatga olish markazi akkreditatsiya qilinganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning amal qilishi quyidagi hollarda vakolatli davlat organining qaroriga koʻra tugatilishi mumkin: roʻyxatga olish markazi roʻyxatga olish markazi akkreditatsiya qilinganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning amal qilishini tugatish haqidagi ariza bilan murojaat etganda; roʻyxatga olish markazi akkreditatsiya qilinganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning amal qilish muddati tugaganda. Roʻyxatga olish markazi akkreditatsiya qilinganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning amal qilishi quyidagi hollarda sud tomonidan tugatiladi: roʻyxatga olish markazi akkreditatsiya qilinganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning amal qilishi toʻxtatib turilishiga olib kelgan holatlar roʻyxatga olish markazi tomonidan vakolatli davlat organi yoki sud belgilagan muddatda bartaraf etilmaganda; vakolatli davlat organining roʻyxatga olish markazi akkreditatsiya qilinganligi toʻgʻrisidagi guvohnomani berish haqidagi qarori qonunga xilof ekanligi aniqlanganda; roʻyxatga olish markazi tomonidan qonunchilik, shuningdek axborot xavfsizligi standartlari, normalari hamda qoidalarining talablari muntazam ravishda (bir yil davomida ikki va undan ortiq marotaba) yoki bir marotaba qoʻpol ravishda buzilganda, agar mazkur qoidabuzarliklar fuqarolarning hayoti va sogʻligʻiga, jismoniy va yuridik shaxslarning huquqlari hamda qonuniy manfaatlariga, jamoat xavfsizligiga zarar yetkazilishiga olib kelgan boʻlsa; roʻyxatga olish markazi akkreditatsiya qilinganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma qalbaki hujjatlardan foydalanilgan holda olinganligi fakti aniqlanganda. Roʻyxatga olish markazi akkreditatsiya qilinganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning amal qilishini tugatish haqidagi ariza bilan sudga murojaat qilingan kundan eʼtiboran bir ish kunidan kechiktirmay vakolatli davlat organi guvohnomaning amal qilishini tugatish haqidagi ariza bilan sudga murojaat qilish asoslarini roʻyxatga olish markaziga qonunchilikning aniq normalarini koʻrsatgan holda, Oʻzbekiston Respublikasining Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali elektron shaklda yetkazadi. Roʻyxatga olish markazi akkreditatsiya qilinganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning amal qilishi tugatilgan taqdirda, roʻyxatga olish markazining elektron raqamli imzo kaliti sertifikatining ham amal qilishi tugatiladi. Vakolatli davlat organining yoki sudning roʻyxatga olish markazi akkreditatsiya qilinganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning amal qilishini tugatish haqidagi qarori ustidan belgilangan tartibda shikoyat qilinishi mumkin.

19. Roʻyxatga olish markazlarining elektron raqamli imzolar kalitlari sertifikatlarining yagona davlat reyestri
Vakolatli davlat organi Roʻyxatga olish markazlarining elektron raqamli imzolar kalitlari sertifikatlarining yagona davlat reyestrini (bundan buyon matnda Yagona davlat reyestri deb yuritiladi) yuritadi hamda jismoniy va yuridik shaxslarning undan erkin foydalanishini taʼminlaydi. Yagona davlat reyestrida quyidagilar koʻrsatiladi: roʻyxatga olish markazi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar (roʻyxatga olish markazining nomi, joylashgan yeri (pochta manzili), telefon (faks) raqami, elektron pochta manzili, roʻyxatga olish markazi akkreditatsiya qilinganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning berilgan sanasi, seriya raqami va amal qilish muddati, uning amal qilishini toʻxtatib turish hamda qayta tiklash asoslari va sanalari); roʻyxatga olish markazining rahbari haqidagi maʼlumotlar; roʻyxatga olish markazining elektron raqamli imzo kaliti sertifikatining amal qilishini uzaytirish, toʻxtatib turish, qayta tiklash hamda tugatish asoslari va sanalari. Roʻyxatga olish markazlarining elektron raqamli imzolar kalitlari sertifikatlarining amal qilishi tugatilgan taqdirda, ular Yagona davlat reyestridan chiqariladi. Roʻyxatga olish markazining elektron raqamli imzo kaliti sertifikati Yagona davlat reyestridan chiqarilgan paytdan eʼtiboran haqiqiy emas deb hisoblanadi. Foydalanilayotgan elektron raqamli imzoning yopiq kalitiga ishonch yoʻqolgan taqdirda, roʻyxatga olish markazi vakolatli davlat organini bu haqda yozma yoki elektron shaklda xabardor qiladi. Vakolatli davlat organi yozma yoki elektron xabarnoma olinganidan keyin sertifikatning amal qilishini darhol toʻxtatib turadi va mazkur roʻyxatga olish markazining sertifikatini amal qilishi tugatilgan sertifikatlar roʻyxatiga joylashtiradi.

20. Roʻyxatga olish markazlarining huquq va majburiyatlari
Roʻyxatga olish markazi quyidagi huquqlarga ega: elektron raqamli imzoning ochiq va yopiq kalitlarini yaratish, elektron raqamli imzo kalitining sertifikatini roʻyxatga olish hamda berish; ushbu Qonunning 27-moddasida nazarda tutilgan hollarda, elektron raqamli imzo kalitlari sertifikatlarining amal qilishini toʻxtatib turish, tiklash va tugatish; elektron raqamli imzolarning yopiq kalitlarini “bulutli texnologiyalarda” lozim darajada saqlashga doir tashkiliy-texnik tadbirlarni ishlab chiqish va amalga oshirish; vaqt shtampini (imzolangan elektron hujjatning koʻrsatilgan vaqtda mavjudligini tasdiqlovchi rekvizitni) qoʻyish boʻyicha xizmat koʻrsatish; elektron raqamli imzolarning kalitlarini berish toʻgʻrisida arizalar qabul qilish, roʻyxatga olish markazi nomidan elektron raqamli imzolarning yopiq kalitlarini va elektron raqamli imzolar kalitlarining tegishli sertifikatlarini berish uchun hududiy boʻlinmalarga ega boʻlish; elektron raqamli imzolarning kalitlarini berish, roʻyxatga olish markazi nomidan elektron raqamli imzolarning yopiq kalitlarini hamda elektron raqamli imzolar kalitlarining tegishli sertifikatlarini berish toʻgʻrisidagi arizalarni qabul qilishga oid vakolatlarini shartnoma asosida boshqa yuridik shaxslarga topshirish. Roʻyxatga olish markazi: elektron raqamli imzolarning yopiq kalitlarini yaratish va berish jarayoni xavfsizligiga taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan shart-sharoitlarning har qanday oʻzgarishlari toʻgʻrisida vakolatli davlat organini yozma yoki elektron shaklda xabardor qilishi; roʻyxatga olish markazining elektron raqamli imzosining yopiq kalitidan faqat oʻzi bergan elektron raqamli imzolar kalitlarining sertifikatlarini imzolash uchun foydalanishi; roʻyxatga olish markazining elektron raqamli imzosining yopiq kalitini himoya qilish boʻyicha choralar koʻrishi, agar ushbu kalit boshqa shaxslar tomonidan foydalanilayotganligi yoki foydalanish rejimi buzilganligi maʼlum boʻlib qolsa, bu haqda vakolatli davlat organini darhol xabardor qilishi; elektron raqamli imzo kalitlarining egalari toʻgʻrisidagi axborotni oshkor qilmasligi, bundan elektron raqamli imzolar kalitlarining sertifikatlarida koʻrsatilgan axborot mustasno; Jismoniy va yuridik shaxslarning elektron raqamli imzolari kalitlari sertifikatlarining reyestrini (bundan buyon matnda Reyestr deb yuritiladi) yuritishi, uning oʻz vaqtida yangilanishini hamda elektron raqamli imzolar kalitlarining amaldagi, amal qilishi toʻxtatib turilgan va tugatilgan sertifikatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlardan jismoniy hamda yuridik shaxslarning erkin foydalanishi imkoniyatini taʼminlashi; elektron raqamli imzolar kalitlari sertifikatlari seriya raqamlarining va elektron raqamli imzolar ochiq kalitlarining noyobligini taʼminlashi; jismoniy va yuridik shaxslarga roʻyxatga olish markazining ommaviy ofertasi bilan tanishish imkoniyatini berishi; jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlariga koʻra elektron hujjatlardagi elektron raqamli imzoning haqiqiyligini tasdiqlashni amalga oshirishi shart. Roʻyxatga olish markazi qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ega boʻlishi va uning zimmasida boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.

21. Roʻyxatga olish markazini tugatish
Roʻyxatga olish markazi qonunchilikda belgilangan tartibda tugatilishi mumkin. Roʻyxatga olish markazi tugatish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan paytdan eʼtiboran bir oy ichida bu haqda vakolatli davlat organiga, shuningdek sertifikatlari ushbu roʻyxatga olish markazi tomonidan berilgan elektron raqamli imzolar kalitlarining barcha egalariga xabar qilishi shart. Roʻyxatga olish markazi tugatilgan taqdirda, ushbu roʻyxatga olish markazi tomonidan berilgan elektron raqamli imzolar kalitlarining sertifikatlari elektron raqamli imzolar kalitlari egalarining roziligi bilan boshqa roʻyxatga olish markazlariga topshirilishi mumkin. Boshqa roʻyxatga olish markazlariga topshirilmagan elektron raqamli imzolar kalitlarining sertifikatlari vakolatli davlat organiga saqlash uchun topshirilib, bu haqda mazkur elektron raqamli imzolar kalitlarining egalari yozma yoki elektron shaklda xabardor qilinadi. Bunda elektron raqamli imzolar kalitlarining sertifikatlari ularning amal qilish muddati tugaguniga qadar amal qiladi.

22. Elektron raqamli imzo kalitining sertifikatini berish tartibi
Elektron raqamli imzo kalitining sertifikati jismoniy yoki yuridik shaxsning elektron raqamli imzoning kalitini berish yoki elektron raqamli imzo kalitining sertifikatini roʻyxatga olish toʻgʻrisidagi arizasiga asosan beriladi. Elektron raqamli imzoning kalitini berish yoki elektron raqamli imzo kalitining sertifikatini roʻyxatga olish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqish muddati bir ish kunidan oshmasligi kerak. Elektron raqamli imzo kalitining sertifikati roʻyxatga olish markazi tomonidan arizachining shaxsi tasdiqlanganidan keyin beriladi. Roʻyxatga olish markazlari tomonidan elektron raqamli imzo kalitini berish va elektron raqamli imzolar kalitlarining sertifikatlarini roʻyxatga olish uchun: jismoniy shaxslardan — shaxsini tasdiqlovchi hujjatni koʻrsatish, jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqamini hamda elektron raqamli imzoning kalitidan foydalanish maqsadi haqidagi maʼlumotlarni taqdim etish; yuridik shaxslardan — soliq toʻlovchi yuridik shaxsning identifikatsiya raqami toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni, yuridik shaxsning elektron raqamli imzosi kalitining sertifikatini oluvchi xodim koʻrsatilgan ishonchnomani, ishonchnomada koʻrsatilgan xodimning shaxsini hamda elektron raqamli imzoning kalitidan foydalanish maqsadlarini tasdiqlovchi hujjatni taqdim etish talab qilinadi. Tarqatilishi cheklangan axborotni oʻz ichiga olgan elektron hujjatlar uchun elektron raqamli imzoning yopiq kalitini berish va elektron raqamli imzo kalitining sertifikatini roʻyxatga olish uchun qoʻshimcha axborot talab qilinishi mumkin. Roʻyxatga olish markazining jismoniy va yuridik shaxslardan elektron raqamli imzo kalitlarining sertifikatlarini berish maqsadlariga muvofiq boʻlmagan maʼlumotlarni soʻrab olishi taqiqlanadi. Ariza berilguniga qadar arizachi elektron raqamli imzoning ochiq va yopiq kalitlarini mustaqil ravishda yaratishi hamda roʻyxatga olish markaziga ochiq kalitni elektron raqamli imzo kalitining sertifikatini olish uchun taqdim etishi mumkin. Jismoniy va yuridik shaxslar bir nechta elektron raqamli imzo kalitlariga ega boʻlishi mumkin. Har bir elektron raqamli imzo kalitining sertifikatini roʻyxatga olish belgilangan tartibda alohida amalga oshiriladi. Elektron raqamli imzo kaliti sertifikatining amal qilish muddati elektron raqamli imzo kalitining sertifikati roʻyxatga olingan paytdan eʼtiboran yigirma toʻrt oydan oshmasligi kerak. Bunda elektron raqamli imzo kaliti sertifikatining amal qilish muddati ikki martadan koʻp boʻlmagan muddatga uzaytirilishi mumkin. Elektron raqamli imzo kalitining sertifikati roʻyxatga olish markazining elektron raqamli imzosi bilan tasdiqlanadi va Reyestrga kiritiladi.

23. Oʻzbekiston Respublikasining konsullik muassasalari orqali elektron raqamli imzo kalitining sertifikatini berish
Oʻzbekiston Respublikasining xorijdagi fuqarolari, shuningdek chet el jismoniy va yuridik shaxslari hamda fuqaroligi boʻlmagan shaxslar elektron raqamli imzo kalitining sertifikatini Oʻzbekiston Respublikasining konsullik muassasalari, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi diplomatik vakolatxonalarining konsullik boʻlimlari orqali olishi mumkin. Oʻzbekiston Respublikasining konsullik muassasalari, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi diplomatik vakolatxonalarining konsullik boʻlimlari tomonidan elektron raqamli imzolar kalitlarining sertifikatlarini berish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

24. Elektron raqamli imzo kalitining sertifikatida koʻrsatiladigan maʼlumotlar
Elektron raqamli imzo kalitining sertifikatida quyidagilar koʻrsatilishi kerak: elektron raqamli imzo kalitining egasi boʻlgan jismoniy shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi va shaxsiy identifikatsiya raqami; elektron raqamli imzo kalitining egasi boʻlgan soliq toʻlovchi yuridik shaxsning nomi, joylashgan yeri (pochta manzili) va identifikatsiya raqami; elektron raqamli imzo kaliti sertifikatining seriya raqami va uning amal qilish muddati; elektron raqamli imzoning ochiq kaliti; elektron raqamli imzoning ochiq kalitidan qaysi elektron raqamli imzo vositalari yordamida foydalanish mumkin boʻlsa, xuddi shunday vositalarning nomi; mazkur sertifikatni bergan roʻyxatga olish markazining nomi va joylashgan yeri (pochta manzili); elektron raqamli imzo kalitidan foydalanish maqsadi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; elektron raqamli imzo kalitining mazkur sertifikati kiritilgan Reyestrning Internet jahon axborot tarmogʻidagi toʻliq manzili. Elektron raqamli imzo kaliti egasining tashabbusiga koʻra elektron raqamli imzo kalitining sertifikatiga qonunchilikka muvofiq boshqa maʼlumotlar ham kiritilishi mumkin.

25. Elektron raqamli imzo kaliti sertifikatining amal qilishini toʻxtatib turish, tiklash va tugatish
Elektron raqamli imzo kaliti sertifikatining amal qilishini toʻxtatib turish, tiklash va tugatish elektron raqamli imzo kaliti egasining arizasi asosida amalga oshiriladi. Elektron raqamli imzo kaliti sertifikatining amal qilishini toʻxtatib turish, tiklash yoki tugatish toʻgʻrisidagi ariza uning egasi tomonidan muddati koʻrsatilgan holda yozma yoki elektron shaklda beriladi. Elektron raqamli imzo kaliti sertifikatining amal qilishi toʻxtatib turilganda, tiklanganda va tugatilganda roʻyxatga olish markazi Reyestrga tegishli yozuvni kiritadi hamda bu haqda elektron raqamli imzo kalitining egasini uch ish kuni ichida yozma yoki elektron shaklda xabardor qiladi. Elektron raqamli imzo kaliti sertifikatining amal qilishi roʻyxatga olish markazi tomonidan quyidagi hollarda ham elektron raqamli imzo kaliti egasining roziligidan qatʼi nazar, tugatiladi: mazkur sertifikatning amal qilish muddati tugaganda; elektron raqamli imzo kalitining egasi ushbu Qonunning 27-moddasida nazarda tutilgan majburiyatlarni bajarmaganligi faktlari aniqlanganda; elektron raqamli imzo kaliti sertifikatining amal qilishini toʻxtatib turish muddati tugaganda va uni tiklash uchun elektron raqamli imzo kaliti egasining arizasi mavjud boʻlmaganda.

26. Elektron raqamli imzolar kalitlarining sertifikatlarini roʻyxatga olish markazida saqlash tartibi
Elektron raqamli imzo kalitining sertifikatini roʻyxatga olish markazida saqlash tartibi hamda muddati roʻyxatga olish markazi va elektron raqamli imzo kalitining egasi oʻrtasidagi shartnoma bilan belgilanadi. Elektron raqamli imzo kalitining sertifikatini saqlash muddati tugagach, u Reyestrdan chiqariladi va amal qilishi tugatilgan sertifikatlar arxiviga oʻtkaziladi.

27. Elektron raqamli imzolar kalitlari egalarining huquq va majburiyatlari
Elektron raqamli imzo kalitining egasi quyidagi huquqlarga ega: elektron raqamli imzo kalitining sertifikatini berish, roʻyxatga olish, uning amal qilishini toʻxtatib turish, tiklash va tugatish toʻgʻrisidagi ariza bilan roʻyxatga olish markaziga murojaat etish; elektron raqamli imzo kaliti sertifikatining amal qilish muddatini uzaytirish haqida soʻrov yuborish. Ushbu modda birinchi qismining uchinchi xatboshisida nazarda tutilgan hollarda, elektron raqamli imzo kaliti sertifikatining amal qilish muddatini uzaytirish toʻgʻrisidagi soʻrovni roʻyxatga olish markaziga mazkur sertifikatning amal qilish muddati tugaguniga qadar kamida ikki hafta oldin yuborish kerak. Elektron raqamli imzo kalitining egasi: elektron raqamli imzoning yopiq kaliti xavfsizligini taʼminlash uchun barcha mumkin boʻlgan choralarni koʻrishi; elektron raqamli imzoning kaliti boshqa shaxslar tomonidan foydalanilayotganligi yoki kirish rejimining buzilganligi aniqlangan taqdirda, elektron raqamli imzo kalitining sertifikatini bergan roʻyxatga olish markazini darhol xabardor qilishi; tarqatilishi cheklangan axborotni oʻz ichiga olgan elektron hujjatlarga imzo qoʻyish uchun moʻljallangan elektron raqamli imzoning kalitidan faqat tegishli maqsadlarda foydalanishi shart. Agar elektron raqamli imzo kalitining egasi yuridik shaxs boʻlsa, ushbu yuridik shaxsning rahbari elektron raqamli imzoning yopiq kalitidan foydalanilishi uchun masʼul boʻladi. Elektron raqamli imzo kalitining egasi boʻlgan yuridik shaxsning rahbari ushbu moddaning uchinchi qismida koʻrsatilgan majburiyatlardan tashqari: yuridik shaxs qayta tashkil etilgan yoki tugatilgan taqdirda bu haqda roʻyxatga olish markaziga xabar qilishi; oʻzi bilan tuzilgan mehnat shartnomasi tugatilganda elektron raqamli imzoning kalitini belgilangan tartibda topshirishi shart. Yuridik shaxsning yangi tayinlangan rahbari yuridik shaxsga tegishli boʻlgan elektron raqamli imzoning kalitini belgilangan tartibda (“bulutli texnologiyalardan” foydalanilganda autentifikatsiya qilish omillarini almashtirish majburiyati bilan) qabul qilib oladi. Elektron raqamli imzo kalitining egasi qonunchilikka va shartnomaga muvofiq boshqa huquqlarga ega boʻlishi hamda uning zimmasida boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.

28. Ishonchli uchinchi taraf xizmati
Ishonchli uchinchi taraf xizmati axborot va elektron hujjatlarni almashish chogʻida ishonchni taʼminlash maqsadida elektron hujjatdagi elektron raqamli imzoning unga imzo qoʻygan shaxsga tegishliligini tekshirishga doir faoliyatdir. Ishonchli uchinchi taraf xizmatining vazifalarini amalga oshiradigan shaxs vakolatli davlat organi tomonidan tayinlanadi hamda idoralararo va transchegaraviy axborot hamkorligi jarayonida elektron hujjatlarning daxlsizligi hamda ishonchliligini saqlash kafolatlarini vaqtning muayyan paytida taʼminlash boʻyicha axborot vositachisi sifatida ish yuritadi, shuningdek ularning yuridik kuchga ega ekanligini tasdiqlaydi. Chet davlatlarning elektron raqamli imzo kalitlarining sertifikatlari Oʻzbekiston Respublikasi hududida Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalarida belgilangan tartibda yoki Ishonchli uchinchi taraf xizmati tomonidan haqiqiylikni tasdiqlash yoʻli bilan tan olinadi. Ishonchli uchinchi taraf xizmati faoliyatining tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

29. Nizolarni hal etish
Elektron raqamli imzodan foydalanish sohasidagi nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.

30. Elektron raqamli imzo toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Elektron raqamli imzo toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.

31. Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish
Quyidagilar oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin: 1) Oʻzbekiston Respublikasining 2003-yil 11-dekabrda qabul qilingan “Elektron raqamli imzo toʻgʻrisida”gi 562-II-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2004-yil, № 1-2, 12-modda); 2) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining 2003-yil 11-dekabrda qabul qilingan “Elektron raqamli imzo toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunini amalga kiritish haqida”gi 563-II-sonli Qarori (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2004-yil, № 1-2, 13-modda); 3) Oʻzbekiston Respublikasining 2015-yil 20-avgustda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga xususiy mulkni, tadbirkorlik subyektlarini ishonchli himoya qilishni yanada kuchaytirishga, ularni jadal rivojlantirish yoʻlidagi toʻsiqlarni bartaraf etishga qaratilgan oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-391-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2015-yil, № 8, 312-modda) 29-moddasi; 4) Oʻzbekiston Respublikasining 2018-yil 18-aprelda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-476-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2018-yil, № 4, 224-modda) 46-moddasi; 5) Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-aprelda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-683-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2021-yil, 4-songa ilova) 156-moddasi.

32. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini taʼminlash
Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.

33. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi: hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin; davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.

34. Ushbu Qonunning kuchga kirishi
Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oy oʻtgach kuchga kiradi.