Karantin ostidagi mahsulotlar uchun ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatlarni berishda ushbu mahsulotlar fitosanitariya holatini oʻrganish maqsadida mutaxassislarni xorijiy mamlakatlarga yuborish zaruratini aniqlash mezonlari va yuborish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(order, 2024-09-11)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 23-apreldagi PQ-4297-son “Tashqi iqtisodiy faoliyatni amalga oshirishda maʼmuriy tartib-taomillarni yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq buyuraman: 1. Karantin ostidagi mahsulotlar uchun ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatlarni berishda ushbu mahsulotlar fitosanitariya holatini oʻrganish maqsadida mutaxassislarni xorijiy mamlakatlarga yuborish zaruratini aniqlash mezonlari va yuborish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oy oʻtgach kuchga kiradi. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 23-apreldagi PQ-4297-son “Tashqi iqtisodiy faoliyatni amalga oshirishda maʼmuriy tartib-taomillarni yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq karantin ostidagi mahsulotlar uchun ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatlarni berishda ushbu mahsulotlar fitosanitariya holatini oʻrganish maqsadida mutaxassislarni xorijiy mamlakatlarga yuborish zaruratini aniqlash mezonlari va yuborish tartibini belgilaydi. 1. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi: yuqori fitosanitar xavfga ega mahsulot — ekish, payvandlash, koʻpaytirish uchun moʻljallangan qayta ishlanmagan ekish materiallari, xususan koʻchatlar, ildizlar, barglar, qalamchalar, urugʻlar, tugunaklar, piyozboshlar, ildizpoyalar va boshqa ekish uchun moʻljallangan oʻsimliklar yoki ularning qismlari; oʻrta fitosanitar xavfga ega mahsulot — isteʼmol yoki qayta ishlash uchun moʻljallangan qayta ishlanmagan mahsulot, xususan isteʼmolga moʻljallangan hoʻl meva va sabzavotlar, shuningdek kesilgan gul poyalari va boshqalar; mutaxassis — Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Oʻsimliklar karantini va himoyasi agentligining (bundan buyon matnda Agentlik deb yuritiladi) oʻsimliklar karantini boʻyicha mutaxassislari yoki u tomonidan jalb etilgan mazkur soha ekspertlari; murojaatchi — xorijiy mamlakat hududidagi karantin ostidagi mahsulotning fitosanitar holatini oʻrganish maqsadida oʻsimliklar karantini boʻyicha mutaxassis yuborishni soʻrab Agentlikka murojaat qilgan yuridik yoki jismoniy shaxs. 2. Oʻzbekiston Respublikasi hududiga xorijiy mamlakat hududidan yuqori yoki oʻrta fitosanitar xavfga ega karantin ostidagi mahsulot olib kirilishi maʼlum boʻlganda, yangi savdo yoʻnalishlari ochilganda yoki xorijiy mamlakat hududida karantin ostidagi mahsulot bilan xavfli zararli organizmlar kirib kelishi xavfi mavjud boʻlganda yohud yuqori va oʻrta fitosanitar holat mavjud hududda ishlab chiqarilgan mahsulotlar olib kirilayotganda, mazkur xorijiy mamlakat hududidagi karantin ostidagi mahsulotning fitosanitar holatini oʻrganish uchun mutaxassislarni yuborish zarurati vujudga keladi. 3. Karantin ostidagi mahsulotni xorijiy mamlakat hududidan Oʻzbekiston Respublikasi hududiga olib kirish maqsadida xarid qilish chogʻida, zarur boʻlgan taqdirda, bu mamlakatlardagi karantin ostidagi mahsulotning fitosanitar holatini oʻrganish uchun oʻsimliklar karantini boʻyicha mutaxassislar yuborilishi lozim. 4. Xorijiy mamlakat hududidagi karantin ostidagi mahsulotning fitosanitar holatini oʻrganish Agentlik mutaxassislari tomonidan amalga oshiriladi. 5. Olib kirilishi rejalashtirilgan yuqori yoki oʻrta fitosanitar xavfga ega karantin ostidagi mahlusotlarning fitosanitar holatini oʻrganish maqsadida quyidagi mezonlar mavjud boʻlganda, mutaxassislar xorijiy mamlakatga yuboriladi: xorijiy mamlakat hududidan olib kirilishi rejalashtirilgan karantin ostidagi mahsulotda oʻsimliklar karantini obyektlari keng tarqalganligi haqida maʼlumotlar xorijiy mamlakatlar karantin xizmati tomonidan maʼlum qilinganda yoki oʻsimliklar karantini sohasidagi xalqaro tashkilotlar rasmiy veb-saytlarida eʼlon qilinganda; yuqori yoki oʻrta fitosanitar xavfga ega karantin ostidagi mahlusotni baholash natijasida mahsulotning fitosanitar xavf darajasi yuqori yoki oʻrta deb topilganda. 6. Murojaatchi Agentlikka xorijiy mamlakat hududidagi karantin ostidagi mahsulotning fitosanitar holatini oʻrganish maqsadida mutaxassis yuborilishini soʻrab mazkur Nizomning ilovasiga muvofiq shaklda toʻldirilgan ariza topshiradi. Arizaga quyidagi hujjatlar ilova qilinadi: mahsulotning oldi-sotdi (yetkazib berish) shartnomasi nusxalari (agar mavjud boʻlsa); mahsulotni Oʻzbekiston Respublikasi hududiga olib kirish rejasi (agar mavjud boʻlsa). Ariza yozma yoki elektron tarzda berilishi mumkin. Yozma tarzda berilgan arizaga ilovalar mavjud boʻlsa, ilovalarning har bir beti tikilgan holda birinchi beti murojaatchining imzosi bilan tasdiqlanishi lozim. 7. Agar xorijiy mamlakat hududidagi oʻsimliklar karantini va himoyasi boʻyicha vakolatli organ mazkur hududdagi karantin ostidagi mahsulotning fitosanitar holatini oʻrganish yuzasidan murojaat qilsa, uning murojaati ushbu Nizomning ilovasida koʻrsatilgan shaklda boʻlishi talab etilmaydi. 8. Murojaatchi taqdim etilgan hujjatlarning ishonchliligi va qonunchilik hujjatlariga muvofiqligi uchun javobgar hisoblanadi. 9. Agentlik ariza kelib tushgan sanadan boshlab yetti ish kuni ichida taqdim etilgan hujjatlarga asosan xorijiy mamlakat hududida mahsulotning fitosanitar holatini oʻrganish maqsadida mutaxassislarni yuborish zarurati mavjudligini qonunchilik hujjatlariga muvofiq oʻrganib chiqadi hamda ushbu muddat ichida murojaatchini xabardor qiladi. Agentlik arizani koʻrib chiqish jarayonida xorijiy mamlakatning oʻsimliklar karantini va himoyasi boʻyicha vakolatli organidan zarur boʻlgan maʼlumotlarni soʻrab olishga haqli. 10. Hujjatlarda kamchiliklar aniqlanmagan hamda xorijiy mamlakat hududidagi karantin ostidagi mahsulotning fitosanitar holatini oʻrganish uchun mutaxassislarni yuborish zarurati mavjudligi aniqlanganda, Agentlik murojaatchini yoki xorijiy mamlakatning vakolatli organini xabardor qiladi va xorijiy mamlakat hududidagi fitosanitar holatni oʻrganish muddatini kelishadi. 11. Quyidagi hollarda Agentlik tomonidan murojaatchining arizasi rad etiladi: taqdim etilgan hujjatlarda notoʻgʻri maʼlumotlar qayd etilgani yoki toʻliq taqdim etilmaganligi; olib kelinishi rejalashtirilgan mahsulotni Oʻzbekiston Respublikasi hududiga olib kirish uchun cheklov (taqiq) oʻrnatilganda; xorijiy mamlakat hududida oʻsimliklar karantini obyektlari, oʻsimliklarning xavfli zararli organizmlari (hasharotlar, kasallik qoʻzgʻatuvchilari va begona oʻtlar), kelib chiqish sabablari nomaʼlum boʻlgan oʻsimliklarning yalpi kasalliklari va ilgari qayd etilmagan tez tarqaluvchi kasalliklari mavjudligi; mahsulot olib kelinishi rejalashtirilgan xorijiy mamlakat hududida ushbu mahsulotda tarqalgan oʻsimliklar karantini obyektlari mavjudligi haqida aniq maʼlumotlarning mavjudligi. 12. Agentlik murojaatchini uning arizasi rad etilganligi toʻgʻrisida rad etish asoslarini koʻrsatgan holda maʼlum qilishi lozim. 13. Xorijiy mamlakat hududidagi karantin ostidagi mahsulotning fitosanitar holatini oʻrganish bilan bogʻliq barcha xarajatlar Vazirliklar, idoralar, korxonalar va tashkilotlar xodimlari Oʻzbekiston Respublikasi tashqarisiga xizmat safariga yuborilganda xizmat safari xarajatlari uchun mablagʻlar berish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga (roʻyxat raqami 2730, 2015-yil 19-noyabr) muvofiq tomonlarning oʻzaro kelishuviga (shartnomaga) asosan murojaatchi va/yoki xorijiy mamlakatning vakolatli organi tomonidan amalga oshiriladi. 14. Xorijiy mamlakat hududidagi karantin ostidagi mahsulotning fitosanitar holatini oʻrganish Agentlik tomonidan xorijiy mamlakatning vakolatli organi bilan kelishilgan holda va hamkorlikda amalga oshiriladi. Xorijiy mamlakatning vakolatli organi hamkorlikda karantin ostidagi mahsulotning fitosanitar holatini oʻrganishda ishtirok etmagan holatda, Agentlik Xorijiy mamlakat hududidagi karantin ostidagi mahsulotning fitosanitar holatini mustaqil oʻrganishi mumkin. 15. Agentlik mutaxassislari tomonidan xorijiy mamlakat hududidagi karantin ostidagi mahsulotning fitosanitar holatini oʻrganish jarayonida quyidagi fitosanitar tadbirlar amalga oshiriladi: xorijiy mamlakat hududida oʻsimliklar karantini va himoyasi xizmatini tartibga soluvchi qonunchilik hujjatlari, boshqaruv tizimi va vakolatlari, karantin ostidagi mahsulot ishlab chiqarish hajmi va ularni isteʼmolga yaroqliligi boʻyicha xulosalar berish jarayonini audit qilish; xorijiy mamlakat hududida monitoring oʻtkazish va tahlil qilish; maxsus savolnoma asosida oʻrganilayotgan oʻsimlikning rivojlanish bosqichlari, bioekologik xususiyatlari, hududning tuproq iqlim sharoiti, oʻsimliklar karantini obyektlari, boshqa xavfli zararli organizmlar (zararkunanda hasharotlar, kasallik qoʻzgʻatuvchilari va begona oʻtlar) rivojlanishining bioekologik xususiyatlari kabi maʼlumotlarni oʻrganish; oʻsimliklar karantini boʻyicha xalqaro fitosanitariya standartlariga muvofiq tekshiruv va tahlillar oʻtkazish; mahsulot ishlab chiqarish tizimining Oʻzbekiston Respublikasining fitosanitariya talablariga muvofiqligini aniqlash; oʻsimliklarni himoya qilish va oʻsimliklar karantini boʻyicha amalga oshiriladigan tadbirlarning (biologik, kimyoviy himoya qilish usullari, ishlov berish turlari) amalga oshirilishi va ularning samaradorligini kuzatish; dala nazorati tadbirlari va nazorat tariqasida oʻtkazilgan laboratoriya tahlillari natijalari va ularning rasmiylashtirilgan hisobotlari mavjudligini koʻrib chiqish; fitosanitar sertifikatlashtirish tizimini oʻrganish, zarur hollarda, mahsulotlardan namunalarni tanlab olish. 16. Xorijiy mamlakat hududidagi karantin ostidagi mahsulotning fitosanitar holatini oʻrganish natijasida mutaxassis tomonidan hisobot tayyorlanadi va Agentlikka taqdim etiladi. 17. Xorijiy mamlakat hududidagi karantin ostidagi mahsulotning fitosanitar holati oʻrganilgandan soʻng, Agentlik mutaxassis tomonidan taqdim etilgan hisobot asosida quyidagi xulosalardan birini qabul qiladi: oʻsimliklar karantini obyektlari topilgan yoki oʻrganish natijasida respublikaga karantin obyekti kirib kelish xavfi mavjud deb xulosa qilinganda — mahsulotni olib kirishni taqiqlash; oʻsimliklar karantini obyektlaridan holi ekanligi aniqlangan holda va oʻrganish natijasida respublikaga karantin obyekti kirib kelish xavfi mavjud emas deb xulosa qilinganda — mahsulotni olib kirish uchun karantin ruxsatnomasini belgilangan tartibda rasmiylashtirib berish. 18. Karantin ostidagi mahsulotni Oʻzbekiston Respublikasi hududiga olib kirishga ruxsat berish yoki olib kirishni taqiqlash toʻgʻrisidagi xulosa murojaatchiga uch ish kunida yuboriladi hamda mazkur maʼlumotlar Agentlikning rasmiy veb saytida joylashtiriladi. 19. Xorijiy mamlakat hududidagi fitosanitar holati oʻrganilgan karantin ostidagi mahsulotlar oʻsimliklar karantini chegara punktlari, tashqi iqtisodiy faoliyat chegaralarida oʻsimliklar karantini davlat inspektorlari tomonidan qonunchilikda oʻrnatilgan tartibda laboratoriya ekspertizasidan oʻtkaziladi. 20. Xorijiy mamlakat hududida oʻtkazilgan oʻrganish yakunlariga koʻra hamda mahsulotni Oʻzbekiston Respublikasi hududiga olib kirishga ruxsat berish toʻgʻrisidagi xulosa asosida ushbu xorijiy mamlakat hududi va undagi obyektlar (koʻchatxona nomi) boʻyicha “Oʻzbekiston Respublikasiga fitosanitar xavfi yuqori boʻlgan karantin ostidagi mahsulotlar olib kirish mumkin boʻlgan xorijiy mamlakat korxonalari roʻyxati” shakllantirilib, Agentlik tomonidan tasdiqlanadi va uch ish kuni davomida Agentlikning rasmiy veb-saytida joylashtiriladi. 21. Oʻzbekiston Respublikasi hududiga xorijiy mamlakatlardan olib kelingan yuqori fitosanitar xavfga ega ekish materiallari ekilgan maydonlarda oʻsimlikning va u bilan yashirin tarzda kirib kelishi mumkin boʻlgan oʻsimliklar karantini obyekti biologiyasidan kelib chiqib, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oʻsimliklar karantini va himoyasi agentligi hamda viloyatlar va Toshkent shahar Oʻsimliklar karantini va himoyasi boshqarmalari tomonidan dala nazorati monitoringi amalga oshiriladi. 22. Mahsulotni yetishtirish, tayyorlash, saqlash, tashish, qayta ishlash hamda realizatsiya qilish bilan shugʻullanuvchi davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, yuridik va jismoniy shaxslar xorijiy mamlakatlardan keltirilgan urugʻlik va ekish materiallari ekilgan maydonlarda oʻsimliklar karantini obyektlarini oʻz vaqtida aniqlash maqsadida masʼul xodim ajratishi va bu haqda yozma ravishda tegishli oʻsimliklar karantini va himoyasi agentligini xabardor etishlari shart. Masʼul xodim ekinlar va daraxtlarni tizimli ravishda kuzatib borishi, oʻsimliklarda oʻsimliklar karantini obyektlari, va boshqa nomaʼlum hasharot, kasallik belgilari hamda begona oʻtlar aniqlangan taqdirda esa bu haqda tegishli oʻsimliklar karantini va himoyasi agentligini, mahalliy davlat hokimiyati organlarini bir kun ichida xabardor qilishi, shuningdek aniqlangan zararli organizmlarni bartaraf etish boʻyicha choralar koʻrishi shart. 23. Mazkur Nizom talablarining buzilishi natijasida aybdor shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javobgarlikka tortiladi. 24. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Savdo-sanoat palatasi bilan kelishilgan.