OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI DAVLAT MULKI QOʻMITASI FAOLIYATINI TAKOMILLASHTIRISHGA DOIR CHORA-TADBIRLAR TOʻGʻRISIDA
(resolution, 2025-04-22)

Soʻnggi yillarda xususiylashtirish shakl va uslublarini takomillashtirish, korxonalarni toʻliq va aksiyalarning davlat paketlarini xususiy mulkka sotish boʻyicha qabul qilingan chora-tadbirlar iqtisodiyotning amaldagi barcha sohalarida mulkchilik munosabatlarini tubdan oʻzgartirish jarayonlarini jadallashtirish va chuqurlashtirish uchun shart-sharoit yaratdi. Davlat aktivlari va aksiyalar paketlarini nolga teng qiymat boʻyicha sotish keyingi yillarda amalga oshirilgan xususiylashtirish jarayonining oʻziga xos xususiyati hisoblanadi. Xususiy sektorni kengaytirish, kichik biznes, fermer xoʻjaliklari va tadbirkorlikni jadal rivojlantirish borasida tub burilish amalga oshirildi. Shu bilan birga, Davlat mulki qoʻmitasi va uning joylardagi organlari faoliyatini jiddiy yaxshilash talab etilmoqda. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi va uning hududiy boshqarmalari asosiy eʼtiborni mayda, ikkinchi darajali masalalarga qaratib, xususiylashtirishning muhim strategik yoʻnalishlari boʻyicha tegishli darajada tashabbuskorlik koʻrsatmayapti, fond bozorini kengaytirish va qimmatli qogʻozlar bozori, ayniqsa ikkilamchi bozorni rivojlantirishni faollashtirish boʻyicha zarur choralar koʻrmayapti. Bozorda monopol mavqega ega boʻlgan, katta investitsiyalar, jumladan xorijiy investitsiyalar oqimiga, zamonaviy texnologiyalarning joriy etilishiga ehtiyoj sezayotgan yirik kompaniyalarni xususiylashtirish boʻyicha yondashuvlarni tubdan qayta koʻrib chiqish talab etilmoqda. Koʻplab xolding va aksionerlik kompaniyalarning nizom jamgʻarmalarida aksiyalarning davlat paketlari ulushi asossiz ravishda yuqoriligicha saqlanib qolmoqda. Davlat mulki qoʻmitasi va uning hududiy boʻlinmalarining xususiylashtirilgan korxonalarda davlat aktivlarini samarali boshqarish boʻyicha faoliyati qoʻyilgan talablarga mutlaqo javob bermaydi. Davlatning ishonchli vakillari va boshqaruvchilarining ishlari yuzaki tashkil qilingan boʻlib, amalda “direktorlar korpusi” aksionerlik jamiyatlarini boshqarish tizginini oʻz qoʻllarida ushlab turibdi. Malakaviy talablar va kuzatuv kengashlari ishlarini baholashni tartibga soluvchi meʼyoriy bazaning yoʻqligi aksionerlik jamiyatlarida korporativ boshqaruv tizimini faol rivojlantirishga toʻsqinlik qilmoqda. Kadrlarni tanlash va joy-joyiga qoʻyish borasida jiddiy kamchiliklar mavjud. Tizim xodimlarini attestatsiya qilish natijalari mutaxassislar, ayniqsa hududiy boʻlinmalar rahbarlarining malakasi pastligini koʻrsatdi. Bu qoʻmita oldiga qoʻyilgan vazifa va funksiyalar qoniqarsiz bajarilishining asosiy sabablaridan biridir. Xususiylashtirish jarayonlarini yanada faollashtirish, davlat mulkini boshqarish samaradorligini oshirish, shuningdek Davlat mulki qoʻmitasining markaziy apparati va hududiy boʻlinmalari faoliyatini tubdan takomillashtirish maqsadida: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi rahbariyatining zimmasiga yuklangan vazifalarni bajarish boʻyicha ishi qoniqarsiz, deb topilsin. Davlat mulki qoʻmitasi organlari ishidagi kamchiliklarni bartaraf etish, xususiylashtirish jarayonlarini chuqurlashtirish, korporativ boshqaruv tizimini mustahkamlash, qimmatli qogʻozlar bozorini rivojlantirishni taʼminlashga doir tadbirlar 1-ilovaga* muvofiq tasdiqlansin. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Iqtisodiyot va tashqi iqtisodiy aloqalar masalalari boʻyicha kompleksi (R. Azimov) tasdiqlangan tadbirlarni belgilangan muddatlarda soʻzsiz bajarilishi ustidan qatʼiy nazorat oʻrnatsin. Qayd etilgan tadbirlar ijrosi natijalari toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Devoniga muntazam maʼlumot berilsin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi bir oy muddatda davlat mulki ulushiga ega xoʻjalik yuritish jamiyatlaridagi kuzatuv kengashlari faoliyati, ular tomonidan 2005-yilgi biznes-rejalarning bajarilishini, shuningdek belgilangan tartibda tasdiqlangan 2006-yilgi biznes-rejalar mavjudligini atroflicha tahlil qilsin. Biznes-rejalarning asosiy koʻrsatkichlari bajarilmagan yoki joriy yil uchun samarali biznes-rejalar mavjud boʻlmagan taqdirda ushbu xoʻjalik yuritish jamiyatlaridagi ishonchli davlat vakillari yoki kompaniyalar boshqaruvchilarini almashtirishni, ijrochi direktorlarni belgilangan tartibda lavozimidan ozod etishni amalga oshirsin. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi: a) Vazirlar Mahkamasida har yili tasdiqlanadigan jadval asosida Kuzatuv kengashlari raislari va davlat aktivlariga ega yirik kompaniyalar rahbarlarining kompaniyalarning ahvoli va ularni rivojlantirish toʻgʻrisidagi hisobotlarini muntazam tinglashni taʼminlasin va natijalarga koʻra ularning ishlarini baholasin, javobgarlikning maʼmuriy choralarini qoʻllasin va davlat organlarining Kuzatuv kengashidagi aʼzolari hamda kompaniyalar rahbarlarini egallab turgan lavozimidan ozod etsin; b) bir oy muddatda davlat mulki obyektlarini davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirish tartibi toʻgʻrisidagi yangilangan nizomni tasdiqlasin. Bunda asosiy eʼtibor quyidagilarga qaratilsin: davlat aktivlarini xususiy mulkka sotishni amalga oshirish mexanizmini aniq belgilash; oldi-sotdi shartnomalari va yangi mulkdorning, jumladan, investitsiya majburiyatlari, korxonaning xususiylashtirishdan keyingi barqaror faoliyat yuritishi, obyektni xarid qilish paytida taqdim etilgan biznes-reja koʻrsatkichlarini bajarishi boʻyicha oʻz zimmasiga olgan masʼuliyatini belgilovchi tomonlarning oʻzaro majburiyatlari haqidagi shartnomalar moddalarining aniq mazmun-mohiyatga egaligi; obyektlar va korxonalarni ular joylashgan yer maydonlari bilan birga xususiylashtirish; aksiyalarni yangi mulkdorga faqat u qiymatini toʻliq toʻlaganidan va investitsiya majburiyatlarini bajarganidan soʻng mulk qilib berish. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasining quyidagi takliflari qabul qilinsin: “Davinkom” davlat investitsiya firmasini tugatish va uning funksiyalarini Davlat mulki qoʻmitasi markaziy apparatining birja va birjadan tashqari savdolarda davlat aktivlarini sotish bilan shugʻullanuvchi boʻlinmalariga va uning hududiy boshqarmalariga berish; Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi huzuridagi Bozor islohotlarini chuqurlashtirish ilmiy-tekshirish institutini Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi huzuridagi Xususiylashtirish, korporativ boshqaruv va qimmatli qogʻozlar bozorini rivojlantirish markaziga aylantirish; “Mulkdor” gazetasini “Birja” gazetasiga aylantirish. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi: bir oy muddatda Qoʻmitaning hududiy boshqarmalari toʻgʻrisidagi namunaviy nizomni ishlab chiqsin va tasdiqlasin, bunda hududiy boshqarmalar rahbarlari va mutaxassislarining vazifalarini, xususiylashtirish boʻyicha hududiy dasturlarni oʻz vaqtida amalga oshirish, davlat mulki boshqaruvi samaradorligini taʼminlash, investorlar zimmasidagi investitsiya majburiyatlarini bajarilishi uchun shaxsiy masʼuliyatini aniq belgilashga alohida eʼtibor qaratsin; hayʼatning oylik yigʻilishlarida alohida hududiy boshqarmalar va ularning boʻlimlari rahbarlarining yuklatilgan vazifalardan kelib chiqqan holda ishlar samaradorligi toʻgʻrisidagi hisobotlarini tinglab borishni amaliyotga joriy etsin, bunda ularga nisbatan qatʼiy javobgarlik choralari, shu jumladan egallab turgan vazifasidan ozod etishgacha boʻlgan choralarni qoʻllasin. 7. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 17-iyundagi 303-sonli “Davinkom” investitsiya firmasini tashkil etish toʻgʻrisida”gi qarori va 2003-yil 24-iyuldagi 325-son “Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasining kadrlar potensialini mustahkamlash va faoliyatini tashkil etishni takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarori oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin. 8. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda Vazirlar Mahkamasiga ushbu qarordan kelib chiqqan holda qonunchilikka oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish boʻyicha takliflarni taqdim etsin. 9. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri oʻrinbosari R.S. Azimov zimmasiga yuklansin.