BUDJET TIZIMI TOʻGʻRISIDA
(law, 2014-01-01)

1. Ushbu Qonunning asosiy vazifalari
Ushbu Qonun: Oʻzbekiston Respublikasining budjet tizimi tuzilishi va uni boshqarish asoslarini; Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjetini (bundan buyon matnda Davlat budjeti deb yuritiladi) tuzish prinsiplari va uning tuzilmasini; Davlat budjetini tuzish, koʻrib chiqish, qabul qilish va ijro etish tartibini; Davlat budjetining daromadlarini shakllantirish va uning xarajatlarini amalga oshirish prinsiplarini; Davlat budjeti tuzilmasiga kiruvchi budjetlar oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlarni; Davlat budjeti mablagʻlari bilan operatsiyalarni amalga oshirish jarayonida hisobga olish, hisobot va nazorat qilish tartibini belgilaydi.

2. Budjet tizimi toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari
Budjet tizimi toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari ushbu Qonun va boshqa qonun hujjatlaridan iboratdir. Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining budjet tizimi toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.

3. Asosiy tushunchalar
Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: aylanma kassa mablagʻi meʼyori — moliya yilida respublika budjeti, Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti va mahalliy budjetlar hisobvaraqlarida turishi mumkin boʻlgan pul mablagʻlarining qonun hujjatlari bilan belgilanadigan eng kam miqdori; budjet jarayoni — Davlat budjetini tuzish, koʻrib chiqish, qabul qilish va ijro etish, uning ijrosini nazorat qilish, ijrosi haqidagi hisobotni tayyorlash va tasdiqlash, shuningdek Davlat budjeti tuzilmasiga kiruvchi budjetlar oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlarning qonun hujjatlari bilan tartibga solingan jarayoni; budjet dotatsiyasi — oʻz daromadlari va budjetni tartibga soluvchi boshqa mablagʻlar yetishmagan taqdirda quyi budjetning xarajatlari bilan daromadlari oʻrtasidagi farqni qoplash uchun yuqori budjetdan quyi budjetga qaytarmaslik sharti bilan ajratiladigan pul mablagʻlari; budjetdan mablagʻ ajratish — qonun hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda Davlat budjetidan budjet tashkilotlariga hamda boshqa budjet mablagʻlari oluvchilarga ajratiladigan pul mablagʻlari; budjet profitsiti — muayyan davrda budjet daromadlarining budjet xarajatlaridan ortiq boʻlgan summasi; budjet ssudasi — yuqori budjetdan quyi budjetga yoxud respublika budjetidan rezident-yuridik shaxsga yoki chet el davlatiga qaytarish sharti bilan ajratiladigan mablagʻ; budjet subvensiyasi — qonun hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda muayyan maqsadlarga sarflash sharti bilan yuqori budjetdan quyi budjetga qaytarmaslik sharti bilan ajratiladigan pul mablagʻlari; budjet soʻrovi — budjet tasnifi boʻyicha tushumlarni shakllantirish va budjetdan mablagʻ ajratish toʻgʻrisidagi soʻrov; budjet tashkiloti — zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarish bilan bogʻliq boʻlgan oʻz faoliyatini amalga oshirishi uchun Davlat budjetidan mablagʻ ajratish nazarda tutilgan va bu mablagʻ moliyalashtirishning asosiy manbai hisoblanadigan vazirlik, davlat qoʻmitasi, idora, davlat tashkiloti; budjet taqchilligi — muayyan davrda budjet xarajatlarining budjet daromadlaridan ortiq boʻlgan summasi; budjet transferti — budjetdan yuridik yoki jismoniy shaxsga bevosita yoxud vakolatli organ orqali ajratiladigan qaytarilmaydigan pul mablagʻlari; Davlat budjeti — davlat pul mablagʻlarining (shu jumladan davlat maqsadli jamgʻarmalari mablagʻlarining) markazlashtirilgan jamgʻarmasi boʻlib, unda daromadlar manbalari va ulardan tushumlar miqdori, shuningdek, moliya yili mobaynida aniq maqsadlar uchun ajratiladigan mablagʻlar sarfi yoʻnalishlari va miqdori nazarda tutiladi; davlat ichki qarzlari — davlat tomonidan ichki mablagʻni jalb qilish natijasida vujudga kelgan Oʻzbekiston Respublikasi majburiyatlarining yigʻindisi; davlat maqsadli jamgʻarmalari — Davlat budjeti tarkibida jamlantiriladigan jamgʻarmalar boʻlib, ularning har biri uchun mablagʻlar manbalari, har bir manbadan mablagʻ tushishi normalari va shartlari, shuningdek shu mablagʻlardan foydalanilishi mumkin boʻlgan maqsadlar qonun hujjatlari bilan belgilanadi; davlat tashqi qarzi — davlat tomonidan xorijdan mablagʻ jalb qilish natijasida vujudga kelgan Oʻzbekiston Respublikasi majburiyatlarining yigʻindisi; davlat tomonidan ichki mablagʻni jalb qilish — aktivlarni ichki manbalardan (rezident-yuridik va jismoniy shaxslardan) jalb etish hamda buning natijasida Oʻzbekiston Respublikasining qarz oluvchi sifatidagi yoki qarz oluvchi rezidentlarning oʻz kreditlarini (qarzlarini) toʻlashiga kafil sifatidagi majburiyatlari vujudga kelishi; davlat tomonidan xorijdan mablagʻ jalb qilish — aktivlarni xorij manbalaridan (chet el davlatlaridan, norezident yuridik shaxslardan va xalqaro tashkilotlardan) jalb etish hamda buning natijasida Oʻzbekiston Respublikasining qarz oluvchi sifatidagi yoki qarz oluvchi rezidentlarning oʻz kreditlarini (qarzlarini) toʻlashiga kafil sifatidagi majburiyatlari yuzaga kelishi; davlat qarzi — davlat tomonidan ichki mablagʻni va xorijdan mablagʻ jalb qilish natijasida vujudga kelgan Oʻzbekiston Respublikasi majburiyatlarining yigʻindisi; mahalliy budjet — Davlat budjetining tegishli viloyat, tuman, shahar pul mablagʻlari jamgʻarmasini tashkil etuvchi bir qismi boʻlib, unda daromadlar manbalari va ulardan tushumlar miqdori, shuningdek moliya yili mobaynida aniq maqsadlar uchun ajratiladigan mablagʻlar sarfi yoʻnalishlari va miqdori nazarda tutiladi; moliya yili — birinchi yanvardan oʻttiz birinchi dekabr kuni oxirigacha boʻlgan vaqtni oʻz ichiga oluvchi davr; respublika budjeti — Davlat budjetining umumdavlat tusidagi tadbirlarni moliyalashtirishda foydalaniladigan qismi boʻlib, unda daromadlar manbalari va ulardan tushumlar miqdori, shuningdek moliya yili mobaynida aniq maqsadlar uchun ajratiladigan mablagʻlar sarfi yoʻnalishlari va miqdori nazarda tutiladi; Qoraqalpogʻiston Respublikasining budjeti — Davlat budjetining Qoraqalpogʻiston Respublikasi pul mablagʻlari jamgʻarmasini tashkil etuvchi bir qismi boʻlib, budjetda daromadlar manbalari va ulardan tushumlar miqdori, shuningdek moliya yili mobaynida aniq maqsadlar uchun ajratiladigan mablagʻlar sarfi yoʻnalishlari va miqdori nazarda tutiladi.

4. Budjet tizimi
Budjet tizimi turli darajadagi budjetlar va budjet mablagʻlari oluvchilar yigʻindisini, budjetlarni tashkil etishni va tuzish prinsiplarini, budjet jarayonida ular oʻrtasida, shuningdek budjetlar hamda budjet mablagʻlari oluvchilar oʻrtasida vujudga keladigan oʻzaro munosabatlarni oʻzida ifodalaydi. Moliya yiliga moʻljallangan barcha darajadagi budjetlarni shakllantirish, koʻrib chiqish, qabul qilish va ularning ijrosi hisobini yuritish Oʻzbekiston Respublikasining milliy valyutasi — soʻmda amalga oshiriladi.

5. Budjet tizimining asosiy prinsiplari
Budjet tizimining asosiy prinsiplari quyidagilardan iborat: budjet tasnifi tizimi, hisob-budjet hujjatlari va budjet jarayoni tuzilishining yagonaligi; budjet tuzilishining Oʻzbekiston Respublikasi maʼmuriy-hududiy tuzilishiga muvofiqligi; turli darajadagi budjetlarning oʻzaro bogʻliqligi; Davlat budjeti balansliligi; davlat daromadlarini aniq manbalar boʻyicha va xarajatlarini yoʻnalishlari (moddalari) boʻyicha rejalashtirish; Davlat budjeti xarajatlarini budjetdan ajratiladigan tasdiqlangan mablagʻlar doirasida va xarajatlar smetalarida koʻrsatilgan maqsadlarda amalga oshirish; barcha darajadagi budjetlarning mustaqilligi.

6. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining budjet tizimini boshqarish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi: Davlat budjeti loyihasi ishlab chiqilishini tashkil etadi va uni Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisiga taqdim etadi; Davlat budjetining ijrosini tashkil etadi; Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va davlat boshqaruvi boshqa organlarining Davlat budjetini ijro etish borasidagi ishlarini muvofiqlashtiradi va nazorat qiladi; davlat maqsadli jamgʻarmalari mablagʻlarini shakllantirish va ulardan foydalanish tartibini belgilaydi; Davlat budjeti ijrosi toʻgʻrisidagi hisobotni belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi tasdigʻiga kiritadi; qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi.

7. Qoraqalpogʻiston Respublikasi davlat hokimiyati organlari va joylardagi davlat hokimiyati organlarining budjet tizimini boshqarish sohasidagi vakolatlari
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi va mahalliy hokimiyat vakillik organlari: tegishli ravishda Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjetini va mahalliy budjetlarni qabul qiladi, shuningdek ularning ijrosi toʻgʻrisidagi hisobotlarni tasdiqlaydi; qonun hujjatlariga muvofiq mahalliy soliqlar va boshqa majburiy toʻlovlar miqdorlarini belgilaydi, mahalliy soliqlar boʻyicha imtiyozlar beradi; qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va tegishli hokimlar: Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti va mahalliy budjetlar loyihalarini tegishli ravishda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi va mahalliy hokimiyat vakillik organlari qabul qilishi uchun taqdim etadi hamda ularning ijrosi toʻgʻrisida hisobotlar tuzadi; budjetga tushumlar toʻliq va oʻz vaqtida tushishi hamda budjet mablagʻlaridan belgilangan maqsadda foydalanilishi ustidan nazoratni tashkil etadi; qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi.

8. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining budjet tizimini boshqarish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi: Davlat budjeti loyihasini tayyorlaydi; Davlat budjeti mablagʻlarining tushumi va sarfi tartibini belgilaydi hamda ular ustidan nazoratni amalga oshiradi; respublika budjeti xarajatlarini amalga oshiradi; budjet tashkilotlarining xarajatlar smetasi va shtat jadvallarini roʻyxatdan oʻtkazadi; budjet mablagʻlari oluvchilarning Davlat budjeti mablagʻlaridan foydalanishini tartibga soluvchi normativ-huquqiy hujjatlarni, shuningdek umummajburiy tusdagi boshqa normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qiladi; qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi.

9. Davlat budjeti tuzilmasi
Davlat budjeti: respublika budjetini; Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjetini va mahalliy budjetlarni oʻz ichiga oladi. Davlat budjeti tarkibida davlat maqsadli jamgʻarmalari jamlanadi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti Qoraqalpogʻiston Respublikasining respublika budjetini hamda respublikaga (Qoraqalpogʻiston) boʻysunuvchi tumanlar va shaharlar budjetlarini oʻz ichiga oladi. Viloyatning budjeti viloyat budjetini, viloyatga boʻysunuvchi tumanlar va shaharlar budjetlarini oʻz ichiga oladi. Tumanlarga boʻlinadigan shaharning budjeti shahar budjetini va shahar tarkibiga kiruvchi tumanlar budjetlarini oʻz ichiga oladi. Tumanga boʻysunadigan shaharlari boʻlgan tumanning budjeti tuman budjetini va tuman boʻysunuvidagi shaharlar budjetlarini oʻz ichiga oladi.

10. Budjet tasnifi
Budjet tasnifi Davlat budjeti tuzilmasiga kiruvchi budjetlar daromadlari va xarajatlarini, shuningdek uning taqchilligini moliyalashtirish manbalarini guruhlashdan iboratdir. Budjet tasnifi Davlat budjetini tuzish, koʻrib chiqish, qabul qilish hamda ijro etish maqsadida budjet maʼlumotlarini tizimga solish uchun foydalaniladi va u budjet maʼlumotlari xalqaro tasnif tizimlarining aynan shunday maʼlumotlari bilan qiyoslanishini taʼminlaydi. Budjet tasnifi: Davlat budjeti daromadlarining tasnifini; Davlat budjeti xarajatlarining vazifa jihatidan, tashkiliy va iqtisodiy tasnifini; Davlat budjeti taqchilligini moliyalashtirish manbalari tasnifini oʻz ichiga oladi. Davlat budjeti daromadlarining tasnifi qonun hujjatlariga muvofiq ularni turlari va manbalari boʻyicha guruhlashdan iborat boʻladi. Davlat budjeti xarajatlarining vazifa jihatidan tasnifi davlat boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, shuningdek boshqa budjet tashkilotlari tomonidan ijro etiladigan asosiy vazifalar boʻyicha xarajatlarni guruhlashdan iborat boʻladi. Davlat budjeti xarajatlarining tashkiliy tasnifi budjetdan ajratiladigan mablagʻlar ularni bevosita oluvchilar oʻrtasida taqsimlanishini aks ettiruvchi xoʻjalik yurituvchi subyektlar va tadbirlar turlari boʻyicha xarajatlarni guruhlashdan iborat boʻladi. Davlat budjeti xarajatlarining iqtisodiy tasnifi toʻlovlarning iqtisodiy vazifasi va turlari boʻyicha xarajatlarni guruhlashdan iborat boʻladi. Davlat budjeti taqchilligini moliyalashtirish manbalari tasnifi taqchillikni moliyalashtirishning ichki va tashqi manbalari boʻyicha guruhlashdan iborat boʻladi. Budjet tasnifi qonun hujjatlarida belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan ishlab chiqiladi va tasdiqlanadi.

11. Davlat budjeti daromadlari
Davlat budjeti daromadlari: 1) qonun hujjatlarida belgilangan soliqlar, yigʻimlar, bojlar va boshqa majburiy toʻlovlar; 2) davlatning moliyaviy va boshqa aktivlarini joylashtirilishi, foydalanishga berilishi va sotilishidan olingan daromadlar; 3) qonun hujjatlariga muvofiq meros olish, hadya etish huquqi boʻyicha davlat mulkiga oʻtgan pul mablagʻlari; 4) yuridik va jismoniy shaxslardan, shuningdek chet el davlatlaridan kelgan qaytarilmaydigan pul tushumlari; 5) rezident-yuridik shaxslarga va chet el davlatlariga berilgan budjet ssudalarini qaytarish hisobiga tushadigan toʻlovlar; 6) qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa daromadlar hisobiga shakllantiriladi.

12. Davlat budjeti xarajatlari
Davlat budjeti xarajatlari tasdiqlangan budjetdan mablagʻ ajratish doirasida quyidagicha amalga oshiriladi: 1) budjet mablagʻlari oluvchilarning joriy xarajatlari shaklida; 2) joriy budjet transfertlari shaklida; 3) kapital xarajatlar shaklida: asosiy fondlar va vositalarni (ular bilan bogʻliq ishlar va xizmatlar ham shular jumlasiga kiradi) davlat ehtiyojlari uchun olish va takror ishlab chiqarishga; chet elda davlat ehtiyojlari uchun yer va boshqa mol-mulk olishga; davlat ehtiyojlari uchun yerga boʻlgan huquqni va boshqa nomoddiy aktivlarni olishga; davlat zaxiralarini vujudga keltirishga; 4) kapital xarajatlarni qoplash uchun yuridik shaxslarga beriladigan budjet transfertlari shaklida; 5) rezident-yuridik shaxslarga va chet el davlatlariga beriladigan budjet ssudalari shaklida; 6) davlat maqsadli jamgʻarmalariga beriladigan budjet dotatsiyalari va budjet ssudalari shaklida; 7) davlat qarzini qaytarish va unga xizmat koʻrsatish boʻyicha toʻlovlar shaklida; 8) qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa xarajatlar shaklida.

13. Budjetlar oʻrtasida taqsimlangan mablagʻlarni daromadlar va xarajatlar jumlasiga kiritish
Davlat budjeti tuzilmasiga kiradigan budjetlar oʻrtasida qaysi budjetlardan yoʻnaltirilayotgan boʻlsa, ular uchun xarajat hisoblanadigan, ayni bir vaqtda qaysi budjetlarga borib tushayotgan boʻlsa, ular uchun daromad hisoblanadigan mablagʻlar quyidagi shaklda taqsimlanishi mumkin: budjet dotatsiyalari va budjet subvensiyalari (tasdiqlangan miqdorlar doirasida); budjet ssudalari va ularning qaytarilishi; ushbu Qonunga va tegishli yil uchun qabul qilingan Davlat budjetiga muvofiq amalga oshiriladigan boshqa oʻzaro hisob-kitoblar.

14. Davlat budjeti taqchilligini moliyalashtirish
Davlat budjeti taqchilligi: davlat tomonidan ichki va xorijdan mablagʻlarni jalb qilish; respublika budjeti mablagʻlarining moliya yili boshlanishidagi qoldiqlari; qonunlarga muvofiq boshqa manbalar hisobiga moliyalashtiriladi.

15. Respublika budjeti daromadlari
Respublika budjeti daromadlari: 1) qonun hujjatlarida belgilangan tartibdagi va normativlar asosidagi umumdavlat soliqlari, yigʻimlari, bojlari va boshqa majburiy toʻlovlar; 2) qonun hujjatlarida belgilangan normativlar boʻyicha davlat moliyaviy va boshqa aktivlarini joylashtirilishi, foydalanishga berilishi va sotilishidan olingan daromadlar; 3) qonun hujjatlariga muvofiq meros olish, hadya etish huquqi boʻyicha davlat mulkiga oʻtgan pul mablagʻlari; 4) yuridik va jismoniy shaxslardan, shuningdek chet el davlatlaridan kelgan qaytarilmaydigan pul tushumlari; 5) rezident-yuridik shaxslarga va chet el davlatlariga berilgan budjet ssudalarini qaytarish hisobiga berilgan toʻlovlar; 6) qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa daromadlar hisobiga shakllantiriladi.

16. Respublika budjeti xarajatlari
Respublika budjeti xarajatlari tasdiqlangan budjetdan mablagʻ ajratish doirasida quyidagicha amalga oshiriladi: 1) respublika budjetidan moliyalashtiriladigan budjet mablagʻi oluvchilarning joriy xarajatlari shaklida; 2) joriy budjet transfertlari shaklida; 3) kapital xarajatlar shaklida: asosiy fondlar va vositalarni (ular bilan bogʻliq ishlar va xizmatlar ham shular jumlasiga kiradi) davlat ehtiyojlari uchun olish va takror ishlab chiqarishga; chet elda davlat ehtiyojlari uchun yer va boshqa mol-mulk olishga; davlat ehtiyojlari uchun yerga boʻlgan huquqni va boshqa nomoddiy aktivlarni olishga; davlat zaxiralarini vujudga keltirishga; 4) kapital xarajatlarni qoplash uchun yuridik shaxslarga beriladigan budjet transfertlari shaklida; 5) Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti va mahalliy budjetlarga budjet dotatsiyalari, budjet subvensiyalari va budjet ssudalari shaklida; 6) rezident-yuridik shaxslarga va chet el davlatlariga beriladigan budjet ssudalari shaklida; 7) davlat maqsadli jamgʻarmalariga beriladigan budjet dotatsiyalari va budjet ssudalari shaklida; 8) davlat qarzini qaytarish va unga xizmat koʻrsatish boʻyicha toʻlovlar shaklida; 9) qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa xarajatlar shaklida.

17. Respublika budjeti taqchilligini moliyalashtirish
Respublika budjeti taqchilligi: davlat tomonidan ichki va xorijdan mablagʻlarni jalb qilish; respublika budjeti mablagʻlarining moliya yili boshlanishidagi qoldiqlari; qonunlarga muvofiq boshqa manbalar hisobiga moliyalashtiriladi.

18. Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti va mahalliy budjetlar daromadlari
Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti va mahalliy budjetlar daromadlari: 1) qonun hujjatlarida belgilangan normativlarga muvofiq Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjetiga va mahalliy budjetlarga yoʻnaltiriladigan mahalliy soliqlar, yigʻimlar, bojlar va boshqa majburiy toʻlovlar; 2) qonun hujjatlarida belgilangan normativlarga muvofiq Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjetiga va mahalliy budjetlarga oʻtkaziladigan umumdavlat soliqlari, yigʻimlari, bojlari va boshqa majburiy toʻlovlar; 3) qonun hujjatlarida belgilangan normativlarga muvofiq davlat mulki obyektlarini joylashtirish, foydalanishga berishdan olingan daromadlar; 4) qonun hujjatlariga muvofiq meros olish, hadya etish huquqi boʻyicha davlat mulkiga oʻtgan pul mablagʻlari; 5) yuqori budjetlardan beriladigan budjet dotatsiyalari, budjet subvensiyalari va budjet ssudalari; 6) yuridik va jismoniy shaxslardan, shuningdek chet el davlatlaridan kelgan qaytarilmaydigan pul tushumlari; 7) qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa daromadlar hisobiga shakllantiriladi.

19. Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti va mahalliy budjetlar xarajatlari
Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti va mahalliy budjetlar xarajatlari tasdiqlangan budjetdan mablagʻlar ajratish doirasida quyidagicha amalga oshiriladi: 1) Qoraqalpogʻiston Respublikasi va mahalliy budjetlardan moliyalashtiriladigan budjet tashkilotlarining joriy xarajatlari shaklida; 2) joriy budjet transfertlari shaklida; 3) kapital xarajatlar shaklida: asosiy fondlar va vositalarni (ular bilan bogʻliq ishlar va xizmatlar ham shular jumlasiga kiradi) davlat ehtiyojlari uchun olish va takror ishlab chiqarishga; davlat ehtiyojlari uchun yerga boʻlgan huquqni va boshqa nomoddiy aktivlarni olishga; 4) qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa xarajatlar shaklida.

20. Davlat maqsadli jamgʻarmalari
Davlat maqsadli jamgʻarmalariga quyidagilar kiradi: Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Respublika yoʻl jamgʻarmasi; Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulkini boshqarish davlat qoʻmitasining maxsus hisobvaragʻi; Ish bilan taʼminlashga koʻmaklashuvchi davlat jamgʻarmasi; Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi. Davlat maqsadli jamgʻarmalarini tuzish, jamgʻarma mablagʻlarini shakllantirish va ulardan foydalanish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

21. Davlat budjeti mablagʻlarini budjetlar oʻrtasida qayta taqsimlash
Davlat budjeti mablagʻlari turli darajadagi budjetlar oʻrtasida quyidagi yoʻllar bilan qayta taqsimlanadi: yuqori budjetlardan quyi budjetlarga budjet dotatsiyalari va budjet subvensiyalari berish; budjet ijrosi jarayonida paydo boʻlgan oʻzaro hisob-kitoblar boʻyicha mablagʻlarni yuqori budjetdan quyi budjetga, shuningdek quyi budjetdan yuqori budjetga yoʻnaltirish; budjet ssudalari ajratish. Respublika budjetidan budjet dotatsiyalari va budjet subvensiyalari Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti, viloyatlar va Toshkent shahar budjetlariga qabul qilingan Davlat budjeti doirasida ajratiladi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti, viloyatlar va Toshkent shahar budjetlaridan budjet dotatsiyalari va budjet subvensiyalari tumanlar va shaharlar budjetlariga tegishli qabul qilingan budjetlar doirasida ajratiladi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjetida va mahalliy budjetlarda daromadlar va xarajatlar oʻrtasida paydo boʻladigan vaqtinchalik uzilish aylanma kassa mablagʻi meʼyori hisobiga, yuqori budjetlardan beriladigan budjet ssudalari, foydalanilmagan budjet mablagʻlari qoldiqlari hisobiga qoplanadi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qaroriga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjetida, viloyatlar va Toshkent shahar budjetlarida nazarda tutilgan ayrim xarajatlarni maqsadli moliyalashtirish uchun quyi budjetlar hisobiga kiritiladigan daromadlarni respublika budjetiga oʻtkazishi mumkin.

22. Xarajatlarni respublika budjetidan moliyalashtirish
Respublika budjetidan xarajatlarni moliyalashtirish qonun hujjatlarida belgilangan tartibda quyidagi yoʻnalishlarda amalga oshiriladi: 1) fan, taʼlim, madaniyat, sogʻliqni saqlash, jismoniy tarbiya va sport (respublikaga boʻysunadigan budjet tashkilotlari boʻyicha); 2) ijtimoiy taʼminot; 3) mudofaa, milliy xavfsizlik va jamoat tartibini taʼminlash; 4) sudlar va prokuratura organlari faoliyatini taʼminlash; 5) davlat zaxirasi va safarbarlik zaxirasini vujudga keltirish hamda ularni saqlash; 6) davlat markazlashtirilgan investitsiyalarini amalga oshirish; 7) davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari, Oʻzbekiston Respublikasining chet eldagi diplomatik vakolatxonalari hamda missiyalari faoliyatini taʼminlash; 8) iqtisodiyot turli tarmoqlarining respublikaga boʻysunadigan budjet tashkilotlarini saqlash; 9) Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlariga muvofiq iqtisodiyot tarmoqlarini rivojlantirishning maqsadli davlat dasturlari va tadbirlarini amalga oshirish; 10) yer tuzish, meliorativ, tabiatni muhofaza qilish va epizootiyaga qarshi kurash chora-tadbirlarini amalga oshirish; 11) qishloq xoʻjaligi zararkunandalariga qarshi kurash; 12) gidrometeorologiya, doʻlga qarshi kurash chora-tadbirlari; 13) qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa maqsadlar.

23. Xarajatlarni Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjetidan va mahalliy budjetlardan moliyalashtirish
Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjetidan va mahalliy budjetlardan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda quyidagilarga moʻljallangan xarajatlar moliyalashtiriladi: 1) fan, taʼlim, madaniyat, sogʻliqni saqlash, jismoniy tarbiya va sport (Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti, viloyatlar va Toshkent shahar budjetlaridan moliyalashtiriladigan budjet tashkilotlari boʻyicha); 2) ijtimoiy taʼminot; 3) aholini ijtimoiy himoya qilish; 4) Qoraqalpogʻiston Respublikasi davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari hamda mahalliy davlat hokimiyati organlari faoliyatini taʼminlash; 5) iqtisodiyot turli tarmoqlarining Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar budjet tashkilotlarini saqlash; 6) qonun hujjatlariga muvofiq iqtisodiyot tarmoqlarini rivojlantirishning maqsadli dasturlari va tadbirlarini amalga oshirish; 7) qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa maqsadlar.

24. Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjetiga va mahalliy budjetlarga belgilanadigan cheklovlar
Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti hamda mahalliy budjetlar balansli daromadlar va xarajatlarga ega boʻlishi kerak. Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti va mahalliy budjetlar taqchilligiga yoʻl qoʻyilmaydi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjetini va mahalliy budjetlarni qabul qilish va ijro etishda: 1) qonun hujjatlarida nazarda tutilmagan manbalar hisobiga jamgʻarmalar tashkil etishga; 2) mablagʻ jalb qilishni amalga oshirishga (yuqori budjetlardan budjet ssudalari olish bundan mustasno); 3) budjetdan ajratiladigan tasdiqlangan mablagʻdan ortiqroq mablagʻ sarflashga (ushbu Qonunda nazarda tutilgan hollar bundan mustasno); 4) budjet mablagʻlari hisobidan boshqa shaxslar foydasiga moliyaviy kafolatlar va kafilliklar berishga; 5) yuridik va jismoniy shaxslarga budjet ssudalari berishga yoʻl qoʻyilmaydi, xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatlariga taʼmirlash-tiklash ishlari uchun budjet ssudalarini berish hollari bundan mustasno.

25. Budjet soʻrovi
Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi har yili Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan muddatlarda kelgusi moliya yiliga: tegishli budjetlar va davlat maqsadli jamgʻarmalari loyihalarini tayyorlash uchun — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashiga, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlariga, davlat maqsadli jamgʻarmalarini taqsimlovchi organlarga; budjetdan ajratiladigan mablagʻlarni olishga buyurtmalar tuzish uchun — respublika budjetidan moliyalashtiriladigan budjet mablagʻlari oluvchilarga budjet soʻrovi yuboradi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari budjet soʻrovi olinganidan keyin uch kunlik muddat ichida tegishli budjetlar loyihalarini tuzish, ushbu loyihalarni tayyorlash tartibini va muddatlarini belgilash yuzasidan qarorlar qabul qiladi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Moliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar moliya organlari ushbu moddaning ikkinchi qismida koʻrsatilgan qarorlar qabul qilinganidan keyin uch kunlik muddat ichida: tegishli budjetlar loyihalarini tayyorlashi uchun — tuman va shahar hokimlariga; Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti va mahalliy budjetlardan budjet mablagʻlari olishga buyurtmalar tuzish uchun — Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjetidan, viloyatlar va Toshkent shahar budjetlaridan moliyalashtiriladigan budjet mablagʻlari oluvchilarga budjet soʻrovlari yuboradi. Viloyatga boʻysunadigan shaharlarning, Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlar tarkibiga kiruvchi tumanlarning hamda shaharlar tarkibiga kiruvchi tumanlarning hokimlari budjet soʻrovi olinganidan keyin uch kunlik muddat ichida tegishli budjetlar loyihalarini tuzish, bu loyihalarni tayyorlash tartibini va muddatlarini belgilash yuzasidan qarorlar qabul qiladi. Tuman va shahar hokimliklarining moliya organlari ushbu moddaning toʻrtinchi qismida koʻrsatilgan qarorlar qabul qilinganidan keyin uch kunlik muddat ichida tumanlar va shaharlarning budjetlaridan budjet mablagʻlari olish uchun asoslangan buyurtmalar tuzish uchun — shu tuman va shahar budjetlaridan moliyalashtiriladigan budjet mablagʻlarini oluvchilarga budjet soʻrovlari yuboradi. Budjetdan ajratiladigan mablagʻlar olish uchun beriladigan buyurtma shakli va uni tuzish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan belgilanadi.

26. Davlat budjeti loyihasini tayyorlash muddatlari
Kelgusi moliya yiliga budjetdan ajratiladigan mablagʻlar olishga buyurtmalar: Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjetidan va mahalliy budjetlardan moliyalashtiriladigan budjet mablagʻlari oluvchilar tomonidan — joriy yilning birinchi iyunidan kechiktirmay tegishli moliya organlariga; respublika budjetidan moliyalashtiriladigan budjet mablagʻlari oluvchilar tomonidan — joriy yilning birinchi iyulidan kechiktirmay Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligiga taqdim etiladi. Kelgusi moliya yiliga tegishli budjetlar loyihalari: tumanlar va shaharlar hokimliklari moliya organlari tomonidan — mahalliy hokimiyat vakillik organlari belgilagan tartibda va muddatlarda, biroq joriy yilning yigirma beshinchi iyunidan kechiktirmay yuqori moliya organlariga; Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari, davlat maqsadli jamgʻarmalarini taqsimlovchi organlar tomonidan — Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda va muddatlarda, biroq joriy yilning birinchi iyulidan kechiktirmay Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligiga taqdim etiladi. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi kelgusi moliya yiliga moʻljallangan Davlat budjeti loyihasini tayyorlaydi, uni joriy yilning oʻn beshinchi sentyabrigacha Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasiga yuboradi hamda Davlat budjeti loyihasini Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasining tegishli xulosasi bilan birga joriy yilning birinchi oktyabrigacha Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga taqdim etadi.

27. Davlat budjeti loyihasini tayyorlash
Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Davlat budjeti loyihasini budjet mablagʻlari oluvchilar taqdim etgan buyurtmalarga va Davlat budjetining tuzilmasiga kiruvchi budjetlar loyihalariga muvofiq tayyorlaydi. Kelgusi moliya yiliga moʻljallangan Davlat budjeti loyihasi: 1) budjet tasnifiga muvofiq aks ettiriladigan Davlat budjeti daromadlari va xarajatlarini; 2) umumdavlat soliqlaridan Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjetiga, viloyatlar va Toshkent shahar budjetlariga ajratmalar normativlari, shuningdek mazkur budjetlarning daromadlari, shu jumladan budjet dotatsiyalari va budjet subvensiyalari hamda xarajatlari miqdorlarini; 3) Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjetining, viloyatlar va Toshkent shahar budjetlarining aylanma kassa mablagʻi meʼyori miqdorlarini; 4) Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi zaxira jamgʻarmasining, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar budjetlari zaxira jamgʻarmalarining nazarda tutilmagan xarajatlarni qoplashga tegishli budjet mablagʻlari yoʻnaltirilishi mumkin boʻlgan doiradagi miqdorlarini; 5) Davlat budjeti taqchilligining eng yuqori miqdori va uni moliyalashtirish manbalarini; 6) davlat ichki va tashqi qarzlarining, davlat tomonidan beriladigan kreditlar hamda kafolatli jamgʻarmaning eng yuqori miqdorlarini oʻz ichiga oladi. Kelgusi moliya yiliga moʻljallangan Davlat budjeti loyihasini tayyorlash jarayonini muvofiqlashtirish va nazorat qilishni Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri amalga oshiradi.

28. Budjetnoma
Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi vakil qilingan vazirliklar, davlat qoʻmitalari, idoralar, shuningdek tegishli tashkilotlar bilan birgalikda quyidagilarni oʻz ichiga olgan budjetnoma loyihasini ishlab chiqadi va birinchi oktyabrgacha Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritadi: 1) mamlakatni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning oʻtgan yilgi asosiy yakunlari va mamlakatni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning joriy yilgi yakunlarining prognoz bahosi; 2) oʻtgan yilgi Davlat budjeti ijrosi toʻgʻrisidagi hisobot Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasining tegishli xulosasi bilan va joriy yilgi Davlat budjetining kutilayotgan ijrosi bahosi; 3) kelgusi yilga moʻljallangan Davlat budjeti loyihasini tuzishda asos boʻlgan kelgusi yilning asosiy makroiqtisodiy koʻrsatkichlari; 4) mamlakat budjet va soliq siyosatining kelgusi yilgi asosiy yoʻnalishlari loyihasi Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasining tegishli xulosasi bilan; 5) mamlakat budjet va soliq siyosatining kelgusi yilgi asosiy yoʻnalishlariga sharhlar; 6) davlat ichki va tashqi qarzlari hamda ular boʻyicha xarajatlar holati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; 7) kelgusi moliya yiliga moʻljallangan Davlat budjeti loyihasi Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasining tegishli xulosasi bilan. Budjetnoma Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan joriy yilning oʻn beshinchi oktyabridan kechiktirmay Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisiga kiritiladi.

29. Davlat budjetining qabul qilinishi
Davlat budjeti Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi tomonidan qabul qilinadi. Davlat budjetiga muvofiq: Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti, viloyatlar va Toshkent shahar budjetlari — Davlat budjeti qabul qilinganidan keyin ikki haftalik muddat ichida tegishli ravishda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi hamda viloyatlar va Toshkent shahar hokimiyat vakillik organlari tomonidan; Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlar tarkibiga kiruvchi tumanlar va shaharlar budjetlari — Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlar budjetlari qabul qilinganidan keyin bir haftalik muddat ichida tuman, shahar hokimiyat vakillik organlari tomonidan; shaharlar tarkibiga kiruvchi tumanlar budjetlari va tuman boʻysunuvidagi shaharlar budjetlari — belgilangan muddatlarda mahalliy hokimiyat yuqori turuvchi vakillik organlari tomonidan qabul qilinadi.

30. Davlat budjetining budjet mablagʻlari oluvchilarga yetkazilishi
Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi: Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari eʼtiboriga Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti, viloyatlar va Toshkent shahar budjetlari daromadlari va xarajatlari miqdorini, shuningdek kelgusi moliya yili uchun ularga respublika budjetidan ajratiladigan budjet dotatsiyalari va budjet subvensiyalari miqdorini va budjetga oid boshqa koʻrsatkichlarni — Davlat budjeti qabul qilinganidan keyin uch kunlik muddat ichida; Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi va Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi eʼtiboriga Davlat budjeti daromadlarining tasdiqlangan miqdorini — Davlat budjeti qabul qilinganidan keyin bir haftalik muddat ichida; respublika budjetidan moliyalashtiriladigan tashkilotlar, shuningdek davlat maqsadli jamgʻarmalarini taqsimlovchi organlar eʼtiboriga ular uchun belgilangan daromadlar va xarajatlar miqdorini — Davlat budjeti qabul qilinganidan keyin oʻn kunlik muddat ichida yetkazadi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti va mahalliy budjetlar qabul qilinganidan keyin tegishli moliya organlari bir haftalik muddat ichida: davlat soliq xizmatining tegishli mahalliy organlari eʼtiboriga — Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti va mahalliy budjetlar daromadlarining tasdiqlangan miqdorini; Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti va mahalliy budjetlardan moliyalashtiriladigan tashkilotlar eʼtiboriga ular uchun belgilangan budjetdan ajratiladigan mablagʻlar miqdorlarini yetkazadi.

31. Davlat budjeti daromadlarini shakllantirish
Davlat budjeti daromadlari ushbu Qonunga, soliq, bojxona toʻgʻrisidagi qonun hujjatlariga va boshqa qonun hujjatlariga muvofiq shakllantiriladi. Hisoblab chiqarilgan, biroq joriy yilning oʻttiz birinchi dekabrigacha Davlat budjetiga toʻlanmagan daromadlar kelgusi yilda Davlat budjetiga oʻtkazilishi kerak.

32. Davlat budjeti mablagʻlarini sarflash
Budjet mablagʻlari oluvchilarning xarajatlari budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida moliya yili uchun tasdiqlangan xarajatlar smetasi asosida tayinlash sertifikatini muayyan davrga va summaga rasmiylashtirish orqali, shuningdek budjet mablagʻlari oluvchining tovar yetkazib beruvchi (ish bajaruvchi, xizmat koʻrsatuvchi) bilan tuzilgan, ushbu Qonunga muvofiq roʻyxatdan oʻtkazilgan shartnomasi asosida: respublika budjetidan moliyalashtiriladigan tashkilotlar boʻyicha — qonun hujjatlarida belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Gʻaznachiligi yoki uning hududiy boʻlinmalari tomonidan; Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjetidan yoki mahalliy budjetlardan moliyalashtiriladigan tashkilotlar boʻyicha — Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Gʻaznachiligining hududiy boʻlinmalari tomonidan toʻlanadi. Tayinlash sertifikatlarini tayyorlash, rasmiylashtirish, berish, ijro etish va hisobga olish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan belgilanadi. Respublika budjeti, Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti va barcha darajadagi mahalliy budjetlarning yagona gʻazna hisobvaragʻidagi budjet mablagʻlari qoldiqlari tasdiqlangan miqdorda aylanma kassa mablagʻi meʼyorini shakllantirishga yoʻnaltiriladi. Respublika budjeti budjet mablagʻlari qoldiqlarining aylanma kassa mablagʻi meʼyorining tasdiqlangan miqdoridan ortiq qismi qonun hujjatlarida belgilangan tartibda sarflanadi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti va barcha darajadagi mahalliy budjetlar budjet mablagʻlari qoldiqlarining aylanma kassa mablagʻi meʼyorining tasdiqlangan miqdoridan ortiq qismi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashining hamda tegishli hokimlarning qaroriga koʻra qoʻshimcha xarajatlarni amalga oshirishga yoʻnaltirilishi mumkin. Yuridik shaxs maqomiga ega boʻlgan budjet tashkiloti tomonidan tejab qolingan budjet mablagʻlari olib qoʻyilmaydi va ular Budjet tashkilotining rivojlantirish jamgʻarmasiga oʻtkaziladi, kapital qoʻyilmalarni moliyalashtirish uchun nazarda tutilgan mablagʻlar bundan mustasno. Budjet tashkilotining rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlarini shakllantirish va ulardan foydalanish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

33. Qabul qilingan Davlat budjeti boʻlmagan taqdirda budjetni ijro etish tartibi
Agar kelgusi moliya yili uchun Davlat budjeti yil boshlangunga qadar qabul qilinmagan boʻlsa, u holda Davlat budjeti qabul qilingunga qadar boʻlgan davrda davlat xarajatlari quyidagi shartlarga rioya etilgan holda amalga oshiriladi: boshlangan moliya yilidagi xarajatlar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda avvalgi moliya yilining oxirgi choragidagi budjetdan ajratiladigan mablagʻlarning uchdan bir qismidan ortiq boʻlmagan miqdorlarda, ularni boshlangan moliya yilida amalga oshirilishi rejalashtirilmagan xarajatlar summasiga aniqlashtirilgan holda, har oyda amalga oshiriladi”; budjet mablagʻlari oluvchilarning xarajatlari har choraklik oyma-oy boʻlingan muvaqqat xarajatlar smetasi va budjet mablagʻlari oluvchining tovar yetkazib beruvchi (ish bajaruvchi, xizmat koʻrsatuvchi) bilan tuzilgan, ushbu Qonunga muvofiq roʻyxatdan oʻtkazilgan shartnomasi asosida amalga oshiriladi; avvalgi moliya yilida qilinmagan budjet xarajatlari amalga oshirilmaydi; avvalgi moliya yilida amalda boʻlgan soliq solish va majburiy toʻlovlar toʻlash tartibi Davlat budjeti qabul qilingunga qadar oʻz kuchini yoʻqotmaydi. Davlat budjeti moliya yili boshlanganidan keyin qabul qilingan taqdirda xarajatlarning umumiy summasi moliya yili mobaynida qabul qilingan Davlat budjetiga muvofiqlashtirilishi kerak.

34. Budjetdan ajratiladigan mablagʻlarga oʻzgartirishlar kiritish
Budjetdan ajratiladigan mablagʻlarga moliya yili mobaynida oʻzgartirishlar kiritish bir budjet mablagʻlari oluvchisi uchun budjet mablagʻlarining kamaytirilishi boshqa budjet mablagʻlari oluvchisi uchun budjet mablagʻlarining tegishli ravishda koʻpaytirilishini nazarda tutgan tartibda: 1) tasdiqlangan budjetdan ajratiladigan mablagʻlar hajmining oʻn foiziga qadari: Davlat budjetida koʻrsatib oʻtilgan budjet mablagʻlari oluvchilar uchun — Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining taqdimnomasiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan; respublika budjetidan moliyalashtiriladigan budjet mablagʻlari oluvchilar uchun — Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan; Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti va mahalliy budjetlardan moliyalashtiriladigan budjet mablagʻlari oluvchilar uchun — Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi bilan kelishilgan tegishli moliya organlarining taqdimnomasiga binoan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va tegishli hokimlar tomonidan (kapital qoʻyilmalar moddalari bundan mustasno); 2) tasdiqlangan budjetdan ajratiladigan mablagʻlar hajmining oʻn foizidan ortigʻi: Davlat budjetida koʻrsatib oʻtilgan budjet mablagʻlari oluvchilar uchun — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi tomonidan; respublika budjetidan moliyalashtiriladigan budjet mablagʻlari oluvchilar uchun — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi tomonidan belgilanadigan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining taqdimnomasiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan; Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti va mahalliy budjetlardan moliyalashtiriladigan budjet mablagʻlari oluvchilar uchun — tegishli moliya organlarining Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi bilan kelishilgan taqdimnomasiga binoan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi hamda joylardagi tegishli hokimiyat vakillik organlari tomonidan (kapital qoʻyilmalar moddalari bundan mustasno) amalga oshiriladi. Budjet mablagʻlari oluvchining soʻroviga binoan moliya yili uchun unga nazarda tutilgan budjetdan ajratiladigan mablagʻlar ayrim moddalar boʻyicha (kapital qoʻyilmalar moddalari bundan mustasno) boshqa moddalar boʻyicha budjetdan ajratiladigan mablagʻlari teng miqdorda kamaytirilgan va mazkur budjet mablagʻlari oluvchi uchun nazarda tutilgan budjetdan ajratiladigan mablagʻlarning umumiy hajmi saqlab qolingan holda dastlabki hajmining oʻn besh foiziga qadar koʻpaytirilishi mumkin. Budjetdan ajratilgan mablagʻlarga mazkur oʻzgartirishlar: 1) respublika budjetidan ajratiladigan budjet mablagʻlariga — Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan; 2) Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti va mahalliy budjetlardan ajratiladigan budjet mablagʻlariga — Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi belgilagan tartibda tegishli moliya organlari tomonidan kiritiladi.

35. Davlat budjetini belgilangan parametrlar doirasida ijro etish
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi va mahalliy hokimiyat vakillik organlari, agar muayyan harakatlari budjet taqchilligining qonun hujjatlarida belgilangan eng yuqori darajasidan oshib ketishiga olib keladigan boʻlsa, Davlat budjeti daromadlarini qisqartiruvchi yoki xarajatlarini oshiruvchi biron-bir harakat qilishga haqli emaslar. Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti hamda mahalliy budjetlar qabul qilinganidan keyin moliya yili mobaynida ayrim turlar boʻyicha budjet daromadlarini qisqartirishga olib keluvchi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi va tegishli mahalliy hokimiyat vakillik organining qarori, agar unda boshqa turlar boʻyicha daromadlarni koʻpaytirish va (yoki) budjet xarajatlari tegishli miqdorda qisqartirilishi kerak boʻlgan moddalar nazarda tutilgan boʻlsagina, qabul qilinishi va amalga kiritilishi mumkin. Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti va mahalliy budjetlar qabul qilinganidan keyin moliya yili mobaynida tegishli budjet xarajatlari qisqartirilishiga va (yoki) daromadlari koʻpayishiga olib keluvchi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi va mahalliy hokimiyat vakillik organining qarori qabul qilingan taqdirda hosil boʻladigan ortiqcha mablagʻlar mazkur qaror qabul qilingan darajadagi budjetga mablagʻlarni qayta taqsimlash uchun qonun hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda olib qoʻyiladi. Agar Davlat budjeti qabul qilinganidan keyin moliya yili mobaynida Davlat budjetidan olingan budjet mablagʻlarini koʻpaytirish (kamaytirish) toʻgʻrisida qaror qabul qilinadigan boʻlsa, Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar moliya organlari tomonidan tegishli darajadagi budjetlar hajmiga oʻzgartirishlar kiritiladi. Xarajatlarni koʻpaytirish yoki ularni qisqartirish budjetlar oʻrtasida oʻzaro hisob-kitob qilish yoʻli bilan amalga oshiriladi. Budjetlar oʻrtasida oʻzaro hisob-kitob oʻtkazish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan belgilanadi. Soliq va budjet toʻlovlari intizomini mustahkamlash yuzasidan koʻrilgan chora-tadbirlar natijasida Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti va mahalliy budjetlarga tasdiqlangan koʻrsatkichlardan tashqari tushgan qoʻshimcha daromadlar aylanma kassa mablagʻi meʼyori tasdiqlanganidan kam boʻlmagan miqdorda saqlanib qolgan taqdirda qabul qilingan budjetdagidan tashqari xarajatlarga yoʻnaltirilishi mumkin. Mazkur masalaga doir qarorlar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va tegishli hokimlar tomonidan qabul qilinadi.

36. Davlat budjeti daromadlari va xarajatlarini boshqarish
Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va boshqa moliya organlari Davlat budjeti va uning tuzilmasiga kiruvchi budjetlarning qonun hujjatlarida belgilangan koʻrsatkichlar doirasida bajarilishi uchun javobgardir. Davlat budjeti daromadlari va xarajatlarini boshqarish Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan amalga oshiriladi. Agar yil mobaynida davlat daromadlari ancha qisqargan va Davlat budjetining oldindan belgilangan taqchilligi qonun hujjatlarida belgilangan chegara miqdoridan oshadigan boʻlsa, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi Davlat budjetining xarajatlarini alohida moddalar boʻyicha qisqartirish toʻgʻrisida qonun hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisiga taklif kiritadi. Turli darajadagi budjetlarning daromadlari va xarajatlari oʻrtasidagi vaqtinchalik tafovutni toʻgʻrilash maqsadida moliya yili mobaynida ularga tegishli budjetlardan budjet ssudalari ajratilishi mumkin. Budjet ssudalarini berishning eng kech muddati va tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan belgilanadi. Turli darajadagi budjetlarning daromadlari va xarajatlari oʻrtasidagi vaqtinchalik tafovutni moliya yili mobaynida aylanma kassa mablagʻi meʼyori hisobiga uni moliya yili oxirigacha tasdiqlangan hajmga qadar tiklagan holda, budjet mablagʻlarining foydalanilmagan qoldiqlari hisobiga, shuningdek qonun hujjatlarida belgilangan tartibda davlatning qisqa muddatli qimmatli qogʻozlarini chiqarish hisobiga qoplash mumkin.

37. Davlat budjetining kassa ijrosi
Davlat budjetining kassa ijrosini tashkil etish, shuningdek uning davlat daromadlari va xarajatlarini hisobga olish Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki bilan birgalikda amalga oshiriladi. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Gʻaznachiligi va uning hududiy boʻlinmalari Davlat budjetining kassa ijrosini taʼminlaydi. Banklar Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining topshirigʻiga binoan Davlat budjetining kassa ijrosi operatsiyalarini bajaradi. Budjet mablagʻlari oluvchilarning xarajatlari ularning Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Gʻaznachiligida yoki uning hududiy boʻlinmalarida ochilgan shaxsiy hisobvaraqlaridagi budjetdan ajratilgan mablagʻlar qoldiqlari doirasida toʻlov topshiriqnomalari boʻyicha amalga oshiriladi.

38. Davlat budjeti ijrosini nazorat qilish
Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va boshqa moliya organlari Davlat budjeti ijrosi nazorat qilinishini amalga oshirish chogʻida: turli darajadagi budjetlar ijrosi yakunlarini koʻrib chiqadi; turli darajadagi budjetlarga mablagʻlar tushumi toʻgʻrisida soliq va bojxona organlaridan, davlat maqsadli jamgʻarmalarini taqsimlovchi organlardan axborotlar oladi; budjet mablagʻlari oluvchining tovar yetkazib beruvchi (ish bajaruvchi, xizmat koʻrsatuvchi) bilan tuzilgan shartnomasini, shuningdek buyurtmachining Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan kapital qurilish uchun tuzilgan shartnomasini ushbu Qonunga muvofiq roʻyxatdan oʻtkazadi; tovar yetkazib beruvchining (ish bajaruvchining, xizmat koʻrsatuvchining) bevosita hisobvaragʻiga budjet mablagʻlarini oluvchilar nomidan toʻlovlarni amalga oshiradi; qonun hujjatlariga muvofiq banklardan budjet mablagʻlari harakati toʻgʻrisida maʼlumotlar oladi; budjet mablagʻlari oluvchilarning moliya-xoʻjalik faoliyatini oʻz vakolatlari doirasida taftish qiladi va tekshiruvdan oʻtkazadi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi yilning har choragida Davlat budjeti ijrosining Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi taqdim etadigan yakunlarini koʻrib chiqadi.

39. Davlat budjeti ijrosi toʻgʻrisidagi hisobot
Respublika budjetidan moliyalashtiriladigan budjet mablagʻlari oluvchilar budjetdan ajratiladigan mablagʻlardan hisobot davrida foydalanganlik toʻgʻrisidagi hisobotlarni Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligiga shu vazirlik belgilagan muddatlarda taqdim etadi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjetidan hamda mahalliy budjetlardan moliyalashtiriladigan budjet mablagʻlari oluvchilar budjetdan ajratiladigan mablagʻlardan hisobot davrida foydalanganlik toʻgʻrisidagi hisobotlarni tegishli moliya organlariga Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi belgilagan muddatlarda taqdim etadi. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Gʻaznachiligi va uning hududiy boʻlinmalari Davlat budjetining ijrosi toʻgʻrisidagi hisobotni Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi belgilagan muddatlarda tuzadi va ushbu hisobotni tegishincha Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligiga, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Moliya vazirligiga, viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar moliya organlariga taqdim etadi. Tumanlarning, shuningdek respublika (Qoraqalpogʻiston), viloyat boʻysunuvidagi shaharlarning moliya organlari shahar, tuman budjetining hisobot davridagi ijrosi toʻgʻrisidagi hisobotlarni tegishli hokimliklarga hamda yuqori moliya organlariga Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi belgilagan muddatlarda taqdim etadi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Moliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar moliya organlari tegishli budjetlarning hisobot davridagi ijrosi toʻgʻrisidagi hisobotlarni tegishli ravishda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashiga va tegishli hokimliklarga, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligiga shu vazirlik belgilagan muddatlarda taqdim etadi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar hokimlari budjetlar ijrosi toʻgʻrisidagi hisobotlarni koʻrib chiqib maʼqullanganidan keyin bu hisobotlarni tegishli ravishda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi va tegishli mahalliy hokimiyat vakillik organlariga qonun hujjatlarida belgilangan muddatlarda taqdim etadi. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi, Davlat bojxona qoʻmitasi soliqlar, yigʻimlar, bojlar va boshqa majburiy toʻlovlarning Davlat budjetiga hisobot davridagi tushumlari toʻgʻrisidagi hisobotni har oyda Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligiga qonun hujjatlarida belgilangan muddatlarda taqdim etadi. Davlat soliq xizmatining joylardagi soliq organlari soliqlar, yigʻimlar, bojlar va boshqa majburiy toʻlovlarning Davlat budjetiga hisobot davridagi tushumlari toʻgʻrisidagi hisobotni har oyda tegishli moliya organlariga qonun hujjatlarida belgilangan muddatlarda taqdim etadi. Davlat maqsadli jamgʻarmalarini taqsimlovchi organlar hisobot davrida davlat maqsadli jamgʻarmalariga mablagʻlar tushumi va ulardan foydalanish toʻgʻrisidagi hisobotlarni Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligiga shu vazirlik belgilagan muddatlarda taqdim etadi. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Davlat budjetining ijrosi toʻgʻrisidagi hisobotni hisobot yilidan keyingi yilning birinchi apreligacha Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga taqdim etadi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi Davlat budjetining ijrosi toʻgʻrisidagi hisobotni Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasiga u tashqi audit va baholash oʻtkazishi uchun hisobot yilidan keyingi yilning beshinchi apreligacha yuboradi. Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasi Davlat budjetining ijrosi toʻgʻrisidagi hisobotga doir xulosasini hisobot yilidan keyingi yilning oʻninchi mayidan kechiktirmay Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga taqdim etadi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi Davlat budjetining ijrosi toʻgʻrisidagi hisobotni Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasining tegishli xulosasi bilan birga hisobot yilidan keyingi yilning oʻn beshinchi mayidan kechiktirmay Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasiga taqdim etadi. Davlat budjetining ijrosi toʻgʻrisidagi hisobot Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi tomonidan koʻrib chiqiladi va tasdiqlanadi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti va mahalliy budjetlar ijrosi toʻgʻrisidagi hisobotlar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi va tegishli mahalliy hokimiyat vakillik organlari tomonidan koʻrib chiqiladi va tasdiqlanadi.

40. Davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi kelgusi moliya yili uchun Davlat budjetini qabul qilayotganda davlat ichki va tashqi qarzining eng yuqori miqdorlarini tasdiqlaydi. Davlat tomonidan ichki va xorijdan mablagʻ jalb qilishga hamda davlat qarzi koʻpayishiga olib keladigan boshqa harakatlar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi yoki u vakolat bergan organ tomonidan amalga oshiriladi. Davlat tomonidan ichki va xorijdan mablagʻ jalb qilish: 1) iqtisodiyotni rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlarini, shu jumladan davlat investitsiya dasturlarini moliyalashtirish; 2) Davlat budjeti daromadlari bilan xarajatlari oʻrtasida tushumlar vaqtga koʻra muvofiq emasligi tufayli kelib chiqqan yillik ichki tafovutni toʻgʻrilash; 3) mavjud qarzni qayta moliyalashtirish; 4) budjet taqchilligini moliyalashtirish; 5) tabiiy ofat yoki boshqa favqulodda vaziyatlar tufayli mablagʻlarga boʻlgan ehtiyojlarni qoplash maqsadida amalga oshirilishi mumkin. Davlat tomonidan ichki va xorijdan mablagʻ jalb qilishda qarz majburiyatlarining quyidagi turlaridan foydalanish mumkin: 1) qisqa muddatli (bir yilgacha boʻlgan davrga chiqariladigan), oʻrtacha muddatli (bir yildan besh yilgacha boʻlgan davrga chiqariladigan) va uzoq muddatli (besh yildan ortiq davrga chiqariladigan) davlat qimmatli qogʻozlari; 2) kreditlar (qisqa muddatli, oʻrtacha muddatli va uzoq muddatli); 3) Oʻzbekiston Respublikasining kafolatlari; 4) budjet daromadlari bilan xarajatlari oʻrtasidagi vaqtinchalik tafovutni qoplash uchun qisqa muddatli ssudalar; 5) qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa turlar. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi davlat tomonidan amalga oshirilgan barcha mablagʻ jalb qilishlar toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankiga axborot taqdim etadi. Davlat tomonidan mablagʻ jalb qilishda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi yoki u vakolat bergan organ davlat qarziga xizmat koʻrsatuvchi va davlat tomonidan mablagʻ jalb qilish boʻyicha hisob-kitoblarning oʻz vaqtida va toʻgʻri yuritilishi ustidan nazoratni amalga oshiruvchi agent vazifasini bajarishlari yuzasidan banklar, moliya tashkilotlari bilan shartnomalar tuzishi mumkin.

41. Oʻzbekiston Respublikasining kafolatlari
Rezident-yuridik shaxslarning majburiyatlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasining kafolatlari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi yoki u vakolat bergan organ tomonidan beriladi. Jismoniy shaxslarning majburiyatlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasining kafolatlari berilmaydi. Kafolatlar berish tartibi, shuningdek kafolatlar berilganligi uchun kafolatlar oluvchidan haq olish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

42. Kafolat jamgʻarmasi
Davlat qarzi boʻyicha toʻlovlarni oʻz vaqtida amalga oshirishga hamda davlat tomonidan ichki va xorijdan mablagʻ jalb qilish boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasining majburiyatlaridan kelib chiquvchi toʻlovlarni amalga oshirish uchun mablagʻlarni jamlashga shart-sharoit yaratish maqsadida respublika budjeti tarkibida kafolat jamgʻarmasi tuziladi. Kafolat jamgʻarmasini tashkil etish va undan foydalanish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

43. Budjet tizimi toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini buzganlik uchun javobgarlik
Budjet tizimi toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari buzilishida aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladilar.