OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI HUDUDIDA XORIJIY DAVLATLARNING BANKLARI VAKOLATXONALARINI AKKREDITATSIYA QILISH TARTIBI TOʻGʻRISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASH HAQIDA
(resolution, 2025-05-07)

Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi Qonunining 7, 9 va 17-moddalariga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi hududida xorijiy davlatlarning banklari vakolatxonalarini akkreditatsiya qilish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur qaror kuchga kirgan kundan boshlab Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvi tomonidan 1996-yil 20-iyulda 241-son bilan tasdiqlangan “Oʻzbekiston Respublikasi hududida chet el banklari vakolatxonalarini ochish, ularni roʻyxatdan oʻtkazish va akkreditatsiyalash tartibi toʻgʻrisida”gi nizom (1999-yil 16-yanvar, roʻyxat raqami 598) oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 3. Ushbu qaror Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan boshlab oʻn kun oʻtgandan keyin amalga kiritilsin. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”, “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida” va “Valyutani tartibga solish toʻgʻrisida”gi qonunlariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi hududida xorijiy davlatlarning banklari vakolatxonalarini akkreditatsiya qilish tartibini belgilaydi. 1. Ushbu Nizomda quyidagi tushunchalardan foydalaniladi: xorijiy davlatning banki (keyingi oʻrinlarda — Bank) xorijiy davlat hududida roʻyxatga olingan va u joylashgan hamda roʻyxatga olingan joydagi bank nazorati organi tomonidan berilgan bank faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyaga ega bank; xorijiy davlatning banki vakolatxonasi (keyingi oʻrinlarda — Vakolatxona) — Oʻzbekiston Respublikasi hududida joylashgan, Oʻzbekiston Respublikasi hududida uning akkreditatsiya qilinganligi haqida Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining sertifikatiga ega boʻlgan, bank va boshqa tijorat faoliyati bilan shugʻullanish huquqisiz Bank manfaatlarini koʻzlab ish yuritadigan alohida Bank boʻlinmasi; vakolatxonani akkreditatsiya qilish — xorijiy davlatning banki Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankidan Oʻzbekiston Respublikasi hududida oʻz Vakolatxonasini ochish va uning faoliyat olib borishi uchun ruxsat berish; akkreditatsiya toʻgʻrisida sertifikat (keyingi oʻrinlarda — Sertifikat) — Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan Vakolatxona akkreditatsiya qilinganligini tasdiqlovchi yozma hujjat. 2. Vakolatxona Oʻzbekiston Respublikasi bank sohasidagi iqtisodiy vaziyatni va holatni oʻrganish maqsadida, maslahat berish, Oʻzbekiston Respublikasida Bank manfaatlarini ifodalash, kredit tashkilotlari bilan aloqalarni mustahkamlash va kengaytirish hamda xalqaro hamkorlikni rivojlantirish uchun Bank tomonidan tashkil etiladi. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Oʻzbekiston Respublikasida Bankning Vakolatxonasini akkreditatsiya qilish masalasini Bank ariza taqdim etganda koʻrib chiqadi. Bunda, Bank oʻzining davlatida kamida besh yil mobaynida faoliyat koʻrsatayotgan, bank tizimida yaxshi obroʻ-eʼtiborga va mustahkam moliyaviy holatga ega boʻlib, ushbu maʼlumotlar Bankni roʻyxatdan oʻtkazgan davlatning bank nazorati organi tomonidan tasdiqlanishi lozim. 5. Oʻzbekiston Respublikasida oʻz vakolatxonasini ochish istagini bildirgan Bank Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankiga quyidagi hujjatlarni taqdim etadi: a) Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki raisi nomiga, quyidagilar qayd etilgan holda ariza: vakolatxonani tashkil etish zaruriyati toʻgʻrisidagi asos; moʻljallanayotgan faoliyat dasturi; Bankning Oʻzbekiston Respublikasi banklari bilan amaliy va boshqa turdagi aloqalar, Vakolatxona tomonidan bajarilishiga koʻmaklashishni koʻzda tutadigan shartnoma va bitimlar toʻgʻrisida batafsil maʼlumotlar; hamkorlikning rivojlanish istiqbollari; Bank nomidan ishlarni olib borish vakolatiga ega boʻlgan shaxs; b) Bankning Oʻzbekiston Respublikasi hududida Vakolatxona ochish toʻgʻrisidagi qarori; v) Bank ustavi; g) Bankning roʻyxatga olinganligi toʻgʻrisidagi guvohnomasi yoki bank reyestridan koʻchirma; d) Bankni roʻyxatga olgan mamlakat nazorat organining Vakolatxonani ochishga bergan roziligi; e) Bankning yillik hisobotlari, jumladan, auditorlik firmasi tomonidan tasdiqlangan, oxirgi uch moliya yili uchun yigʻma balansi hamda foyda va zararlar toʻgʻrisidagi hisoboti; j) Vakolatxona ochish yuzasidan muzokaralar olib boruvchi shaxsga Bankning vakolatli organi tomonidan berilgan ishonchnoma; z) Bankning boshqaruv organlari tuzilmasi toʻgʻrisida axborot bilan birga Bank toʻgʻrisida maʼlumotnoma; i) Bankning vakolatli organi tomonidan tasdiqlangan Vakolatxona toʻgʻrisidagi nizom; k) Vakolatxona ofisi uchun binoni ijaraga olish toʻgʻrisidagi shartnoma yoki bino egasining binoni ijaraga berishga tayyorligini tasdiqlovchi (ijara shartlari va muddatini koʻrsatgan holda) kafolat xati. Hujjatlar notarial tasdiqlangan davlat tilidagi tarjimasi bilan ikki nusxada taqdim etiladi. 51. Bank tomonidan ushbu Nizomda nazarda tutilgan maʼlumotlar toʻliq taqdim etilmaganda yoki ularda notoʻgʻri yoxud buzib koʻrsatilgan maʼlumotlar mavjud boʻlganda, Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki ushbu Bankka kamchiliklarni toʻliq koʻrsatgan holda, xatolarni bartaraf etish va yetishmayotgan hujjatlarni taqdim etish uchun besh ish kunidan kam boʻlmagan muddat (imkoniyat) beradi. Bunda, arizani koʻrib chiqish muddati xatolarni bartaraf etish va yetishmayotgan hujjatlarni taqdim etish vaqtida toʻxtatib turiladi. 6. Agar ushbu Nizomning 5-bandida koʻrsatib oʻtilgan hujjatlarning ayrimlari Bank mamlakatining qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilmagan boʻlsa, Bank Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankiga Bank taʼsis etilgan mamlakatning vakolatli organining yoxud Oʻzbekiston Respublikasidagi diplomatik vakolatxonasining bu haqidagi tasdiqnomasini taqdim etadi. 7. Vakolatxonani akkreditatsiya qilganlik uchun toʻlovlar undirilmaydi. 8. Offshor hududlarda roʻyxatga olingan Banklarga Oʻzbekiston Respublikasida Vakolatxona ochish taqiqlanadi. 9. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankiga kelib tushgan ariza va unga ilova qilingan hujjatlar oʻsha kunning oʻzida roʻyxatdan oʻtkaziladi va Bankka ariza qabul qilinganligi toʻgʻrisida yozma yoki elektron tasdiqnoma yuboriladi. Bunda, arizalar ish vaqtidan keyin yoki dam olish va bayram kunlari kelib tushganda ariza navbatdagi ish kuni Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankiga kelib tushgan va qabul qilingan kun hisoblanadi. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Vakolatxonani akkreditatsiya qilish (akkreditatsiyaning amal qilish muddatini uzaytirish yoki akkreditatsiya qilishni rad etish) toʻgʻrisidagi qarorni ariza va unga ilova qilingan hujjatlar qabul qilingan vaqtdan boshlab bir oy muddat ichida qabul qiladi. 10. Quyidagilar Vakolatxonani akkreditatsiya qilishni yoki akkreditatsiyaning amal qilish muddatini uzaytirishni rad etish uchun asos boʻladi: a) qasddan qalbaki hujjatlar taqdim etish; b) Vakolatxona toʻgʻrisidagi nizomning Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlariga zidligi; v) taqdim etilgan hujjatlarning ushbu Nizom talablariga nomuvofiqligi. 11. Vakolatxonaga akkreditatsiya qilish toʻgʻrisidagi sertifikat berilgan kundan boshlab, u akkreditatsiya qilingan hisoblanadi. 12. Vakolatxonani akkreditatsiya qilish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan kundan boshlab bir ish kunidan kechiktirmay Vakolatxonaga akkreditatsiya qilinganligi toʻgʻrisidagi sertifikat beriladi. 13. Akkreditatsiya qilinganligi toʻgʻrisida sertifikat berilganda Oʻzbekiston Respublikasi hududida akkreditatsiya qilingan xorijiy davlatlarning banklari vakolatxonalarini roʻyxatga olish kitobida qayd etiladi hamda ushbu axborot Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining veb-saytida eʼlon qilinadi. 14. Vakolatxona akkreditatsiya qilinganligi toʻgʻrisidagi sertifikatni olgandan keyin qonunchilikda belgilangan muddatda, Vakolatxona joylashgan hududdagi soliq organlarida hisobda turishi va uning hisobga qoʻyilgani toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankiga maʼlumotnoma taqdim etishga majburdir. 15. Vakolatxona koʻpi bilan 3 yil muddatga akkreditatsiya qilinadi. Akkreditatsiya qilish muddatini uzaytirish zarurati tugʻilgan taqdirda, Vakolatxona Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankiga akkreditatsiyani amal qilish muddati tugashidan 1 oy oldin xabar berishi shart. 16. Oʻzbekiston Respublikasi hududida vakolatxonaga ega boʻlgan Bank qayta tashkil etilganda, tugatilganda yoki nomi oʻzgarganda hamda Vakolatxonaning joylashgan manzili oʻzgargan taqdirda, Vakolatxona Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankiga bu haqda ikki hafta muddatda maʼlum qilishi shart. 17. Vakolatxonani akkreditatsiya qilish muddatini uzaytirish uchun Bank Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankiga quyidagi hujjatlarni topshiradi: a) akkreditatsiya qilish muddatini uzaytirish toʻgʻrisida yozma ariza; b) Bank tomonidan Vakolatxona boshligʻiga berilgan vakolatlar hamda uning pasporti (identifikatsiya ID-kartasi) maʼlumotlari toʻliq koʻrsatilgan holda berilgan ishonchnoma (Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankiga ilgari berilgan ishonchnomaning muddati oʻtgan taqdirda); v) oʻz pochta manzilini yozma ravishda tasdiqlovchi hujjat (ijara shartnomasi nusxasini ilova qilgan holda). 18. Vakolatxona rahbarini akkreditatsiya qilish uchun Bank Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankiga vakolatli shaxs tomonidan imzolangan yozma ariza beradi. 19. Vakolatxona rahbarini akkreditatsiya qilish uchun berilgan arizaga quyidagi hujjatlar ilova qilinadi: a) Bank tomonidan tayinlangan shaxsning vakolati, huquq va majburiyatlari koʻrsatilgan holda, notarial tasdiqlangan ishonchnoma; b) oʻzbek va ingliz tillarida yozilgan ikki nusxada shaxsiy varaqa; v) ikkita fotosurat (3x4 oʻlchamda); g) pasport (identifikatsiya ID-kartasi) nusxasi. 20. Markaziy bank tomonidan Vakolatxona rahbariga shaxsiy akkreditatsiya kartochkasini berish ariza berilgan kundan boshlab oʻn ish kuni mobaynida amalga oshiriladi. 21. Vakolatxona boshligʻining akkreditatsiya muddatini uzaytirish zaruriyati tugʻilgan taqdirda, Bank ushbu Nizomning 19-bandida koʻrsatilgan hujjatlarni taqdim qiladi. 22. Vakolatxona ish faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligi talablariga va Vakolatxona toʻgʻrisidagi Nizomga muvofiq amalga oshiradi. 23. Vakolatxona oʻz faoliyatini tasdiqlangan Vakolatxona toʻgʻrisidagi nizomda belgilangan vakolatlar doirasida uni tashkil qilgan Bank nomidan amalga oshiradi va u yuridik shaxs hisoblanmaydi hamda bank yoki boshqa tijorat faoliyati bilan shugʻullanish huquqiga ega emas. 24. Vakolatxona xarajatlari Bank tomonidan moliyalashtiriladi. 25. Vakolatxona oʻz faoliyatini amalga oshirish uchun Oʻzbekiston Respublikasining rezident banklaridan birida bank hisobvaragʻini ochadi. 26. Vakolatxona boshligʻi Bankning ishonchnomasi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan berilgan akkreditatsiya kartochkasi asosida faoliyat yurituvchi Vakolatxona rahbari hisoblanadi. 27. Vakolatxona Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankiga bir yilda ikki marta oʻz faoliyati toʻgʻrisida hisobot taqdim etadi (joriy yilning 15-iyuligacha birinchi yarim yillik uchun, kelgusi yilning 15-yanvarigacha yillik). 28. Hisobotda quyidagilar koʻrsatiladi: a) Vakolatxonaning shaxsiy tarkibi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; b) Bankning Oʻzbekiston Respublikasi hududida amalga oshirayotgan asosiy loyihalari boʻyicha muddati, hajmi va hamkorlari koʻrsatilgan holda qisqacha tavsifnoma; v) Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki va tijorat banklari bilan hamkorliklari toʻgʻrisida maʼlumotlar; g) hisobot davrida Bank xodimlarining Oʻzbekiston Respublikasiga tashriflari toʻgʻrisida maʼlumotlar; d) hamkorlik sohasidagi boshqa masalalar. 29. Vakolatxona boshligʻi xodimlar shtatining oʻzgarishi hamda Vakolatxona faoliyati bilan bogʻliq favqulodda hodisalar toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankini oʻz vaqtida xabardor qiladi. 30. Vakolatxona Oʻzbekiston Respublikasining mehnat qonunchiligida belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasining fuqarolarini hamda chet el fuqarolarini ishga qabul qilish huquqiga ega. 31. Vakolatxona oʻz ehtiyojlarini qoplash yuzasidan hisob-kitoblarni amalga oshirishga haqlidir. 32. Vakolatxona Bank tomonidan ajratilgan mablagʻlar hisobidan hisob-kitoblarni amalga oshiradi. 33. Quyidagi hollarda Vakolatxona faoliyati tugatiladi: Vakolatxonani tashkil etgan Bankning vakolatli organi qaroriga muvofiq hamda Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankiga majburiy ravishda xabar bergan holda; akkreditatsiya muddati tugaganda, agar Bank bu muddatni uzaytirish toʻgʻrisida iltimos bilan murojaat qilmagan boʻlsa. 34. Quyidagi hollarda Vakolatxonadan Sertifikat qaytarib olinishi mumkin: Sertifikat berilishida asos boʻlgan maʼlumotlar notoʻgʻriligi aniqlansa; Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligi buzilgan holda; bank operatsiyalari va tasdiqlangan nizomda koʻzda tutilmagan boshqa faoliyat turlari bilan shugʻullanilsa; Bank faoliyati tugatilsa. 35. Vakolatxona faoliyati qonunlarda koʻzda tutilgan boshqa asoslarga koʻra ham tugatilishi mumkin. 36. Vakolatxona faoliyati Bank qaroriga asosan tugatilgan taqdirda, Vakolatxona ikki hafta muddat ichida Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankiga Vakolatxona tugatilishi toʻgʻrisida Bank qarorining nusxasini va akkreditatsiya hujjatlarini taqdim etadi. 37. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Vakolatxona faoliyati tugatilganligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasi hududida akkreditatsiya qilingan xorijiy davlatlarning banklari vakolatxonalarini roʻyxatga olish kitobidan chiqarilganligi toʻgʻrisida Bankka va uning Vakolatxonasiga xabar beradi hamda ushbu axborotni Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining veb-saytida eʼlon qiladi.