OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI PREZIDENTINING “ALISHER NAVOIY NOMIDAGI OʻZBEKISTON MILLIY KUTUBXONASI – AXBOROT RESURS MARKAZI FAOLIYATINI TASHKIL ETISH CHORA-TADBIRLARI TOʻGʻRISIDA” 2012-YIL 20-MARTDAGI PQ-1729-SON QARORINI AMALGA OSHIRISH CHORA-TADBIRLARI TOʻGʻRISIDA
(resolution, 2022-04-05)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi – axborot resurs markazi faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2012-yil 20-martdagi PQ-1729-son qarori amalga oshirilishini taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Quyidagilar: Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi — axborot resurs markazi toʻgʻrisidagi Nizom 2-ilovaga muvofiq; Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi — axborot resurs markazi huzuridagi Respublika metodik kengashi toʻgʻrisidagi Nizom 3-ilovaga muvofiq; Axborot-kutubxona muassasalarini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlarini shakllantirish va ulardan foydalanish tartibi toʻgʻrisidagi Nizom 4-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Taʼlim, sogʻliqni saqlash va ijtimoiy muhofaza, axborot tizimlari va telekommunikatsiyalar masalalari kompleksi (A.N.Aripov) Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi — axborot resurs markazi, Oʻzbekiston aloqa va axborotlashtirish agentligi, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi markazi, Xalq taʼlimi vazirligi, Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi hamda Moliya vazirligi bilan birgalikda uch oy muddatda Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar axborot-kutubxona markazlari, taʼlim muassasalari axborot-resurs markazlarining namunaviy shtatlari lavozimlar va kasblarning yangi klassifikatoriga muvofiq qayta koʻrib chiqilishi va tasdiqlanishini taʼminlasin. 3. “Maʼrifat markazi” binosidan foydalanish va binoga tutash hududga xizmat koʻrsatish boʻyicha ixtisoslashtirilgan direksiya” davlat muassasasi direktoriga: “Maʼrifat markazi” binosidan foydalanish va binoga tutash hududga xizmat koʻrsatish boʻyicha ixtisoslashtirilgan direksiya”ning murakkab muhandislik-texnologiya, server va kompyuter asbob-uskunalaridan foydalanishni va ularni boshqarishni taʼminlovchi ayrim rahbarlari va mutaxassislariga 2012-yilning 1-aprelidan boshlab lavozim maoshlarining 100 foizidan ortiq boʻlmagan miqdorda har oylik ustama belgilash; xodimlarning tasdiqlangan soni doirasida direksiyaning amaldagi tuzilmasiga oʻzgartirishlar kiritish huquqi berilsin. 4. Vazirlar Mahkamasining “Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi faoliyatini tashkil etish va “Maʼrifat markazi” binosidan samarali foydalanishni taʼminlash toʻgʻrisida” 2011-yil 14-noyabrdagi 302-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2011-y., 11-son, 88-modda) 10-bandining uchinchi va toʻrtinchi xatboshi, qarorga 2 va 3-ilovalar oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 5. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari A.N.Aripov zimmasiga yuklansin. 1. Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi — axborot resurs markazi (keyingi oʻrinlarda Milliy kutubxona deb ataladi) Oʻzbekiston Respublikasida milliy va jahon madaniyatini, fan va taʼlimni rivojlantirish manfaatlari yoʻlida axborot-kutubxona faoliyatini tashkil etuvchi va amalga oshiruvchi umumdavlat universal axborot-kutubxona muassasasi hisoblanadi. 2. Milliy kutubxona oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga, qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, boshqa qonunchilik hujjatlariga hamda ushbu Nizomga amal qiladi. 3. Milliy kutubxona Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi tarkibiga kiradi. 4. Milliy kutubxona mamlakatning barcha axborot-kutubxona muassasalari uchun muvofiqlashtiruvchi va metodik markaz hisoblanadi. 5. Milliy kutubxonaning axborot-kutubxona fondi davlat mulki hisoblanadi. 6. Milliy kutubxonaning nashrlarning majburiy nusxasini olish hisobiga shakllantiriladigan, shuningdek nodir va alohida qimmatli axborot-kutubxona resurslaridan iborat boʻlgan axborot-kutubxona fondi milliy madaniy qadriyatlar hisoblanadi va moddiy madaniy meros obyekti sifatida saqlanishi kerak. 7. Milliy kutubxona yuridik shaxs hisoblanadi, Oʻzbekiston Respublikasining Davlat gerbi tasviri tushirilgan va oʻz nomi yozilgan muhrga, banklarda hisob-kitob raqamlariga va boshqa hisob raqamlariga ega boʻladi. 8. Milliy kutubxonaning joylashgan manzili: Toshkent shahri, Istiqlol koʻchasi, “Maʼrifat markazi” binosi. 9. Quyidagilar Milliy kutubxonaning asosiy vazifalari hisoblanadi: zamonaviy yuqori samarali axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalangan holda axborotlar olishning manbai, shakl va metodlarini tanlash imkoniyatini taʼminlash tamoyili asosida aholining, ayniqsa yoshlarning intellektual, bilim, maʼnaviy-axloqiy va madaniy ehtiyojlarini har tomonlama qondirish uchun qulay shart-sharoitlar va keng axborot resurslari bazasini yaratish; milliy madaniyatning tiklanishi va yanada rivojlanishiga hamda Oʻzbekiston xalqlarining tarixiy, maʼnaviy va madaniy merosi saqlanishiga koʻmaklashish; axborot-kutubxona faoliyati sohasida davlat siyosatini amalga oshirishda qatnashish, aholiga axborot-kutubxona xizmati koʻrsatish darajasini doimiy takomillashtirish va oshirishni hisobga olgan holda axborot-kutubxona muassasalarini yanada rivojlantirishning asosiy yoʻnalishlari boʻyicha takliflar va tavsiyalar ishlab chiqish; axborot-kutubxona muassasalarining ilmiy-tadqiqot va ilmiy-metodik ishlariga tashkiliy-metodik rahbarlik qilish, ularni muvofiqlashtirish, axborot-kutubxona faoliyatini amalga oshirish doirasida, shu jumladan axborot resurslarini almashish va oʻzaro foydalanish borasida ular bilan samarali oʻzaro hamkorlikni taʼminlash; aholiga axborot-kutubxona xizmati koʻrsatish shart-sharoitlarini, shakl va metodlarini takomillashtirish, maxsus dasturiy komplekslarni joriy etish, elektron axborot-maʼlumot xizmatlari yaratish, zamonaviy kompyuter vositalaridan va maʼlumotlar uzatish texnologiyalaridan foydalanish asosida axborot-kutubxona faoliyati jarayonlarining avtomatlashtirilishini taʼminlash; foydalanuvchilarga Milliy kutubxonaning va respublika axborot-kutubxona muassasalarining axborot-kutubxona resurslaridan uzoqdan foydalanishni taʼminlaydigan elektron xizmat koʻrsatishni ustuvor rivojlantirib, yetakchi xorijiy axborot resurslarining maʼlumotlar bazasiga ulangan holda axborot-kutubxona muassasalarining yigʻma elektron katalogini va elektron axborot-kutubxona fondini shakllantirish va yuritish; Milliy kutubxonaning axborot-kutubxona fondini milliy va chet el nashrlari bilan tizimli toʻldirib borish, nashrlarning davlat bibliografik hisobini yuritish, nodir va alohida qimmatli nashrlarning ehtiyotlab saqlash, qoʻlyozma kitoblar va nodir nashrlarni konservatsiya va restavratsiya qilishning zamonaviy metodlarini joriy etish, ularni ishonchli saqlashni taʼminlaydigan maxsus rejim sharoitlarida asrashni tashkil etish; yuqori malakali mutaxassislarni tanlov asosida tanlab olish, axborot-kutubxona muassasalari kadrlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishning uzluksiz tizimini tashkil etish asosida Milliy kutubxonaning kadrlar salohiyatini doimiy takomillashtirish. 10. Milliy kutubxona oʻziga yuklangan vazifalarga muvofiq quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi: axborot-kutubxona faoliyatini takomillashtirish masalalari boʻyicha davlat dasturlarini, normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqish va amalga oshirishda qatnashadi; respublika axborot-kutubxona muassasalari fondlarini komplektlashning asosiy yoʻnalishlari, ularni (xalqaro kitoblar almashishni hisobga olgan holda) milliy va chet el nashrlari bilan eng toʻliq taʼminlash boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqadi va ishlarni muvofiqlashtiradi; axborot-kutubxona sohasida ilmiy-tadqiqot va ilmiy-metodik faoliyatni, shu jumladan tadqiqot ishlari oʻtkazishni hamda innovatsiya loyihalarini roʻyobga chiqarishni, kutubxonashunoslik, bibliografiyashunoslik va kitobshunoslik sohasida metodik qoʻllanmalar hamda tavsiyalar tayyorlashni amalga oshiradi va muvofiqlashtiradi; aholiga axborot-kutubxona xizmati koʻrsatish shakllari va metodlarini takomillashtirish, axborot-kutubxona muassasalariga yangi axborot-kutubxona texnologiyalarini joriy etish, axborot-kutubxona faoliyati jarayonlarining avtomatlashtirilishini taʼminlash boʻyicha takliflar ishlab chiqadi va ishlarni muvofiqlashtiradi; axborot-kutubxona muassasalarining nashriyotlar, kitob sotish tashkilotlari va ommaviy axborot vositalari bilan oʻzaro hamkorligini yaxshilash chora-tadbirlarini taʼminlaydi; axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng qoʻllagan holda foydalanuvchilarning barcha toifalariga axborot-kutubxona xizmatlari koʻrsatadi, foydalanuvchilar tanlashiga koʻra axborot-kutubxona xizmati koʻrsatish sharoitlari, shakllari va metodlarini taʼminlaydi; foydalanuvchilarga Milliy kutubxona hamda mamlakatdagi axborot-kutubxona muassasalarining axborot-kutubxona resurslaridan uzoqdan foydalanish, qidirish, yetkazib berishni, shuningdek yetakchi xorijiy axborot resurslarining maʼlumotlar bazasiga ulanishni taʼminlaydigan elektron vositasida masofadan xizmat koʻrsatish boʻyicha xizmatlar koʻrsatadi; foydalanuvchilarni Milliy kutubxona portali orqali xabardor qilish yoʻli bilan, shuningdek ularni qiziqtiradigan yangiliklar toʻgʻrisidagi zamonaviy axborot texnologiyalaridan foydalangan holda (axborot-kutubxona fondini komplektlash, foydalanuvchilar buyurtmalarini bajarish, hujjatlarni elektron vositasida yetkazib berish va boshqalar) interaktiv axborot xizmatlari koʻrsatadi; foydalanuvchilarga qulaylik yaratish uchun qoʻshimcha xizmat turlari, shu jumladan pulli xizmatlar, shuningdek axborot resurslarini keng qoʻllashda qidirish, maslahat berish, materiallarni tarjima qilish, skanerlash, bosib chiqarish kabi xizmatlar koʻrsatadi, pulli xizmatlar roʻyxati va preyskurantlarini qonunchilikda belgilangan tartibda tasdiqlaydi; jismoniy imkoniyatlari cheklangan kishilar uchun ixtisoslashtirilgan axborot-kutubxona xizmatlari koʻrsatadi; mamlakatdagi axborot-kutubxona muassasalarining yigʻma elektron katalogini hamda Milliy kutubxonaning axborot-kutubxona resurslari elektron katalogini shakllantiradi va yuritadi; Milliy kutubxonaning elektron kutubxonasini shakllantiradi va yuritadi; bosma nashrlarni, audio va video materiallarni, boshqa axborot resurslarini sotib olish, obuna boʻlish, almashtirish, bepul olish yoʻli bilan komplektlagan holda axborot-kutubxona fondini shakllantiradi; Oʻzbekiston Respublikasida chiqariladigan nashrlarning majburiy nusxasini, shuningdek dissertatsiyalar nusxasini oladi; axborot-kutubxona fondini hisobga olish, ishlash, joylashtirish, saqlash va undan foydalanishni belgilangan tartibda yuritadi; Oʻzbekiston Respublikasida chiqariladigan nashrlarning davlat bibliografik hisobini va statistika hisobotini yuritadi; Oʻzbekiston Respublikasida chiqariladigan nashrlarga kitobning xalqaro standart tartib raqamini (ISBN) va davriy nashrning xalqaro standart tartib raqamini (ISSN) beradi; axborot-kutubxona fondi saqlanishini, elektron resurslarning axborot xavfsizligini taʼminlash ishlarini amalga oshiradi; zamonaviy metodlar va texnologiyalar asosida nodir va alohida qimmatga ega boʻlgan nashrlarni saqlash, restavratsiya va konservatsiya qilish ishlarini amalga oshiradi; bosma nashrlar, adabiyot va sanʼat asarlari, qoʻlyozma va grafik hujjatlar, kitoblar-manuskriptlar va nodir nashrlarning elektron fondini shakllantiradi; xorijiy axborot-kutubxona muassasalari, nashriyotlar, axborot markazlari bilan ilgʻor ish tajribasini oʻrganish va joriy etish boʻyicha xalqaro kutubxonalararo axborot almashuvlarni rivojlantirish, xalqaro kutubxona anjumanlari va tashkilotlarida qatnashish boʻyicha xalqaro hamkorlikni rivojlantirishga doir tavsiyalar ishlab chiqadi; Milliy kutubxonani zamonaviy axborot texnologiyalaridan foydalanish koʻnikmasiga ega boʻlgan, chet tillarni va axborot-kutubxona faoliyati asoslarini biladigan yuqori malakali mutaxassislar bilan taʼminlash uchun kadrlarni tanlab olishni tashkil qiladi; Milliy kutubxona xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish, shu jumladan xorijiy kutubxonalarda tajriba orttirishlarni tashkil etish boʻyicha uzluksiz ish tizimini amalga oshiradi; Milliy kutubxona huzuridagi oʻquv-maslahat kurslarida va mintaqaviy axborot-kutubxona markazlarida axborot-kutubxona muassasalari kadrlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish boʻyicha takliflar ishlab chiqadi hamda chora-tadbirlarni muvofiqlashtiradi. Milliy kutubxona qonunchilikka muvofiq boshqa funksiyalarni ham amalga oshiradi. 11. Milliy kutubxona quyidagi huquqlarga ega: “Axborot-kutubxona faoliyati toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga va ushbu Nizomga muvofiq oʻz axborot-kutubxona faoliyatining mazmuni va aniq shakllarini belgilash; respublika axborot-kutubxona muassasalaridan ularning axborot-kutubxona faoliyati toʻgʻrisida zarur materiallarni soʻrash va olish; axborot-kutubxona muassasalariga ega boʻlgan vazirliklar va idoralar tomonidan axborot-kutubxona muassasalarining ilmiy-metodik va ilmiy-tadqiqot masalalari boʻyicha ishlab chiqiladigan qoidalar, nizomlar, yoʻriqnomalar, oʻquv dasturlari va boshqa normativ hujjatlarni kelishish; belgilangan tartibda noshirlik va matbaa faoliyatini amalga oshirish; tasdiqlangan xizmatlar roʻyxati va narxlar preyskurantlariga muvofiq. axborot-kommunikatsiya texnologiyalari asosida pulli axborot-kutubxona xizmatlari koʻrsatish; axborot-kutubxona fondlarini va boshqa axborot-kutubxona resurslarini saqlash, ulardan foydalanishning alohida shart-sharoitlarini belgilash; foydalanuvchilar tomonidan kutubxonaga yetkazilgan zararni qonunchilikka va Milliy kutubxonadan foydalanish qoidalariga muvofiq qoplash turlari va miqdorlarini belgilash; oʻz axborot-kutubxona fondlaridan, ularning toʻliqligi va butligiga xilof yetkazmasdan axborot-kutubxona resurslarining ortiqcha soni va nusxalarini hisobdan chiqarish, shuningdek ularni axborot-kutubxona resurslarini hisobdan chiqarish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga muvofiq sotish; Milliy kutubxonaning axborot-kutubxona faoliyatini taʼminlash uchun zarur boʻlgan mol-mulkni qonunchilikda belgilangan tartibda sotib olish yoki ijaraga olish; Qarang: Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat kodeksining 17 bobi (“Kafolatli toʻlovlar va kompensatsiya toʻlovlari”), 18 bobi (Mehnat intizomi). yuridik va jismoniy shaxslar bilan tuziladigan shartnomalar asosida Milliy kutubxonaning axborot-kutubxona fondlaridan foydalanish shartlarini belgilash; oʻz vakolatlari doirasida xalqaro axborot-kutubxona muassasalari va tashkilotlari bilan aloqalarni amalga oshirish; qonunchilikda belgilangan tartibda axborot-kutubxona faoliyati sohasida tashqi iqtisodiy faoliyatni amalga oshirish; yuridik va jismoniy shaxslarga nashrlarni identifikatsiya qilish boʻyicha maslahatlar berish, ularni, shu jumladan milliy madaniy qadriyatlarga va moddiy madaniy meros obyektlariga mansub nashrlarni ekspertizadan oʻtkazish va baholash; xodimlarni zamonaviy axborot texnologiyalaridan professional foydalanishi, chet tilni bilishi, foydalanuvchilarga xizmat koʻrsatishning samarali shakllarini joriy etganligi uchun moddiy ragʻbatlantirish. Milliy kutubxona oʻz vakolatlari doirasida, oʻziga yuklangan vazifalar va funksiyalardan kelib chiquvchi boshqa huquqlarga ham ega. 12. Milliy kutubxona quyidagilar uchun javob beradi: Milliy kutubxonada saqlanayotgan axborot-kutubxona resurslarining saqlanishini, toʻliqligini va butligini taʼminlash; foydalanuvchilarga oʻz vaqtida va sifatli axborot-kutubxona xizmati koʻrsatilishini taʼminlash; mamlakatdagi axborot-kutubxona muassasalarining yigʻma elektron katalogini va Milliy kutubxonaning axborot-kutubxona resurslari elektron katalogini shakllantirish; mamlakatning va Milliy kutubxona elektron kutubxonasining yagona elektron axborot-kutubxona fondini shakllantirish; axborot-kutubxona muassasalarining ilmiy-metodik hamda ilmiy-tadqiqot faoliyatini tashkil etish va muvofiqlashtirish. 13. Milliy kutubxona faoliyatiga belgilangan tartibda Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligining direktori tomonidan lavozimga tayinlanadigan va lavozimdan ozod qilinadigan direktor rahbarlik qiladi. 14. Direktor: Milliy kutubxonaga yuklangan vazifalarning bajarilishi uchun shaxsan javob beradi; Milliy kutubxonaning shtatlar jadvalini, uning tarkibiy boʻlinmalari toʻgʻrisidagi nizomlarni tasdiqlaydi; Milliy kutubxonaning amaldagi tuzilmasiga xodimlarning tasdiqlangan soni doirasida oʻzgartirishlar kiritadi; Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligining direktori bilan kelishgan holda direktor oʻrinbosarini va ilmiy kotibni lavozimga tayinlaydi; Milliy kutubxona xodimlarini belgilangan tartibda lavozimga tayinlaydi va lavozimdan ozod qiladi, ular bilan mehnat shartnomalari (kontraktlari) tuzadi va ularning amal qilishini toʻxtatadi; qonunchilikka muvofiq Milliy kutubxona xodimlarini ragʻbatlantirish chora-tadbirlarini koʻradi va ularga nisbatan intizomiy jazo choralarini qoʻllaydi; belgilangan tartibda Milliy kutubxonaning mol-mulki va mablagʻlarini tasarruf etadi, kutubxonaning axborot-kutubxona resurslaridan samarali foydalanilishini taʼminlaydi; Milliy kutubxonaning moddiy-texnika bazasini saqlash va rivojlantirish, kutubxona foydalanuvchilari va xodimlari uchun zarur shart-sharoitlar yaratish chora-tadbirlarini belgilangan tartibda amalga oshiradi, axborot-kutubxona fondlari, shu jumladan nodir va alohida qimmatga ega nashrlar toʻplamlari, shuningdek binolar, inshootlar, asbob-anjomlar, Milliy kutubxonaning boshqa mol-mulki saqlanishi va ulardan zarur darajada foydalanilishi uchun javob beradi. 15. Milliy kutubxonada kollegial organ — yetakchi olimlar, kutubxona rahbarlari va mutaxassislaridan shakllantiriladigan Ilmiy kengash faoliyat koʻrsatadi. Milliy kutubxona direktori Ilmiy kengash raisi hisoblanadi, u Ilmiy kengash toʻgʻrisidagi nizomni, uning tarkibini, shuningdek Ilmiy kengash faoliyatini tartibga soluvchi boshqa hujjatlarni tasdiqlaydi. 16. Ushbu Nizomda nazarda tutilgan faoliyatni taʼminlash uchun Milliy kutubxona qonunchilikka muvofiq mol-mulkka egalik qilish, undan foydalanish va uni tasarruf etish huquqini amalga oshiradi. 17. Milliy kutubxonaning moliyaviy mablagʻlari: Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari; pulli xizmatlar koʻrsatishdan olinadigan mablagʻlar; Axborot-kutubxona muassasalarini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari; qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga shakllantiriladi. 18. Milliy kutubxonani qayta tashkil etish va tugatish qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi — axborot resurs markazi faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2012-yil 20-martdagi PQ–1729-son qaroriga muvofiq tashkil etilgan Respublika metodik kengashi (keyingi oʻrinlarda Kengash deb ataladi) faoliyatini tartibga soladi. 2. Kengash axborot-kutubxona muassasalari faoliyatini takomillashtirish boʻyicha metodik tavsiyalar ishlab chiquvchi idoralararo kollegial organ hisoblanadi hamda Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi — axborot resurs markazi (keyingi oʻrinlarda Milliy kutubxona deb ataladi) huzurida faoliyat koʻrsatadi. 3. Kengash axborot-kutubxona muassasalari faoliyatiga umumiy metodik rahbarlikni amalga oshirish hamda tartibga soluvchi yagona hujjatlarni ishlab chiqish, axborot-kutubxona faoliyati masalalari boʻyicha zarur hujjatlarni tayyorlash maqsadida tashkil etiladi. 4. Kengash oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga, Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, shuningdek ushbu Nizomga amal qiladi. 5. Quyidagilar Kengashning asosiy vazifalari hisoblanadi: axborot-kutubxona faoliyati va uni rivojlantirish sohasida davlat siyosatini, strategik ustuvor vazifalarni amalga oshirish boʻyicha aniq takliflar ishlab chiqish; idoralararo tashkiliy-metodik rahbarlikni amalga oshirish, axborot-kutubxona muassasalarini ular faoliyatining barcha yoʻnalishlari boʻyicha rivojlantirish ishlarini muvofiqlashtirish; zamonaviy axborot-kutubxona texnologiyalari, axborot-kutubxona xizmati koʻrsatishning yangi shakllarini joriy etish, axborot-kutubxona resurslarini (matn, ovozli yozuv yoki tasvir shaklida) toʻplash, hisobga olish va qidirish boʻyicha normativ-huquqiy hujjatlarni ishlab chiqish ishlarini tashkil etish; axborot-kutubxona muassasalari xodimlarini tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishning metodologik asoslarini tashkil etish. 6. Kengash asosiy vazifalarga muvofiq quyidagi funksiyalarni bajaradi: axborot-kutubxona muassasalari faoliyatini tartibga soluvchi normativ hujjatlar, milliy standartlar, tadqiqot loyihalarini ishlab chiqish yuzasidan tashabbus koʻrsatadi; axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirishni hisobga olgan holda axborot-kutubxona faoliyati texnologiyasi va metodologiyasini qayta koʻrib chiqish boʻyicha takliflar tayyorlaydi; axborot-kutubxona muassasalarining nashriyotlar, kitob savdosi tashkilotlari va ommaviy axborot vositalari bilan oʻzaro hamkorligini yaxshilash chora-tadbirlari kompleksini tasdiqlaydi, shuningdek ularning bajarilishi monitoringini olib boradi; axborot-kutubxona muassasalari yigʻma elektron katalogi shakllantirilishining toʻliqligi va sifati, milliy, korporativ va boshqa axborot-kommunikatsiya tarmoqlarini respublika yagona axborot-kutubxona resurs bazasiga integratsiyalash uchun bosma nashrlarning elektron nusxalarini yaratish jadvali bajarilishi monitoringini olib boradi; axborot-kutubxona fondlarini shakllantirish va ulardan foydalanish, adabiyotlarni nashr etish va qayta nashr etish, ularning adadini belgilash boʻyicha takliflar tayyorlaydi; xalqaro hamkorlikni rivojlantirish va xorijiy axborot-kutubxona muassasalari, nashriyotlar va axborot markazlarining ish tajribasini almashish maqsadida xalqaro hamda respublika konferensiyalari va seminarlarini tashkil etadi. 7. Kengashning tashkiliy-metodik faoliyatini muvofiqlashtirish va yoʻnaltirish Milliy kutubxona tomonidan amalga oshiriladi. 8. Kengash oʻziga yuklangan vazifalar va funksiyalarni bajarish uchun quyidagi huquqlarga ega: axborot-kutubxona muassasalari rahbarlarining axborot-kutubxona faoliyatining holati va uni takomillashtirish choralari toʻgʻrisidagi axborotini eshitish; axborot-kutubxona muassasalari faoliyatining muhim masalalarini oʻrganish va ular boʻyicha takliflar tayyorlash uchun axborot-kutubxona faoliyati sohasidagi yetakchi mutaxassislarni va ilmiy xodimlarni jalb etgan holda ishchi komissiyalar va ekspert guruhlar tashkil etish; axborot-kutubxona faoliyati sohasidagi tadqiqot loyihalarini ekspert jihatidan baholash, ular boʻyicha tavsiyalar va xulosalar berish. Kengash oʻziga yuklangan vazifalar samarali bajarilishi uchun javob beradi va har yili Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligiga hisob beradi. 9. Kengashning tarkibi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori bilan tasdiqlanadi. 10. Kengashga Kengash raisi boshchilik qiladi. Kengash tarkibiga davlat boshqaruvi, axborot-kutubxona faoliyati va axborot-kommunikatsiya texnologiyalari sohalaridagi rahbarlar va yetakchi mutaxassislardan boʻlgan Kengash raisining oʻrinbosari va aʼzolari kiradi. Kengash aʼzolari boshqa ishga oʻtgan taqdirda uning tarkibiga ushbu lavozimlarga yangidan tayinlangan yoxud tegishli funksiyalarni bajarish zimmasiga yuklangan shaxslar kiritiladi. 11. Kengash raisi Kengash faoliyatiga umumiy rahbarlik qiladi va Kengashga yuklangan vazifalar bajarilishi uchun javob beradi Kengash raisi hozir boʻlmaganda uning funksiyalarini uning oʻrinbosari bajaradi. 12. Kengash faoliyati qarorlar qabul qilishda teng huquqlilik va kollegiallik tamoyillariga asoslanadi. 13. Kengash majlisi Kengashning oddiy koʻpchilik aʼzolari qatnashganda qonuniy hisoblanadi. Kengash majlisi qarorlari Kengash raisi tasdiqlaydigan bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi. 14. Kengash majlislari uning vakolatiga kiradigan masalalar tayyorlanishiga qarab, biroq yil choragida kamida bir marta oʻtkaziladi. 15. Kengash majlislarini tashkiliy-texnik taʼminlash Kengash raisi va uning oʻrinbosari tomonidan amalga oshiriladi. 16. Kengash qarorlari Kengashning majlisda qatnashayotgan aʼzolarining oddiy koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi. Kengashning qabul qilingan qaroridan norozi boʻlgan aʼzosi oʻz fikrini yozma ravishda bayon qilishga haqlidir, u majlis bayonnomasiga tirkab qoʻyiladi. 17. Kengash qarorlari bajarish uchun axborot-kutubxona muassasalariga ega boʻlgan manfaatdor vazirliklar va idoralarga yuboriladi. 18. Masʼul kotib Kengash faoliyatini texnik jihatdan taʼminlaydi. 19. Kengash aʼzolari oʻz ishini jamoatchilik asosida olib boradilar. 20. Kengashni qayta tashkil etish va tugatish qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 1. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi — axborot resurs markazi huzuridagi budjetdan tashqari Axborot-kutubxona muassasalarini rivojlantirish jamgʻarmasi (keyingi oʻrinlarda Jamgʻarma deb ataladi) mablagʻlarini shakllantirish va ulardan foydalanish tartibini belgilaydi. Jamgʻarma Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi — axborot resurs markazi (keyingi oʻrinlarda Milliy kutubxona deb ataladi) va respublika axborot-kutubxona muassasalarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash tadbirlarini moliyalashtirish, shuningdek Milliy kutubxona xodimlarini moddiy ragʻbatlantirish maqsadida tashkil etilgan. 2. Jamgʻarma yuridik shaxs tashkil etmasdan tashkil etiladi. Jamgʻarma xarajatlari yoʻnalishlari alohida tasdiqlanadigan Jamgʻarmaning daromadlari va xarajatlari smetasiga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi tomonidan belgilanadi. Jamgʻarma mablagʻlarini joriy boshqarish Milliy kutubxona tomonidan amalga oshiriladi. 3. Quyidagilar Jamgʻarma mablagʻlarini shakllantirish manbalari hisoblanadi: Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish jamgʻarmasiga tushuvchi mablagʻlar summasidan 2 foiz miqdoridagi ajratma; xalqaro moliyaviy institutlar va boshqa xorijiy donorlarning Milliy kutubxona tomonidan jalb etiladigan imtiyozli kreditlari va grantlari, xayr-ehson qiluvchilarning mablagʻlari; Jamgʻarmaning vaqtincha boʻsh mablagʻlarini joylashtirishdan olinadigan daromadlar; qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa tushumlar. 4. Jamgʻarma mablagʻlarini Milliy kutubxonaga oʻtkazish uchun Moliya vazirligining Gʻaznachiligida budjetdan tashqari mablagʻlar boʻyicha shaxsiy hisob raqami ochiladi. 5. Quyidagilar Jamgʻarma mablagʻlaridan foydalanishning asosiy yoʻnalishlari hisoblanadi: 60 foiz — Milliy kutubxona va respublikaning axborot-kommunikatsiya muassasalari faoliyatiga yangi axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini, dasturiy taʼminotni joriy qilishga hamda ularning moddiy-texnika bazasini mustahkamlashga, shuningdek, Respublika axborot-kutubxona markazi faoliyatini moliyalashtirishga; mablagʻlarning 25 foizi — Milliy kutubxona xodimlariga lavozim maoshining 25 foizidan 75 foizigacha miqdorida ragʻbatlantiruvchi ustamalar belgilashga va zamonaviy axborot texnologiyalaridan professional foydalanganlik, xorijiy tilni bilganlik, foydalanuvchilarga xizmat koʻrsatishning samarali shakllarini joriy etganlik uchun mukofotlashga, shuningdek moddiy yordam koʻrsatishga; mablagʻlarning 15 foizi — sarflash materiallari va Milliy kutubxonada foydalanilayotgan texnologik asbob-uskunalar uchun butlovchi buyumlar, shu jumladan Milliy kutubxonaning alohida qimmatga ega va nodir nashrlarini restavratsiya qilish, konservatsiya qilish va ularning saqlanishini taʼminlash uchun moʻljallangan asbob-uskunalar sotib olishga, shuningdek mahalliy va xorijiy nashrlarni sotib olishga va ularga obuna boʻlishga. 6. Jamgʻarma mablagʻlari Kutubxona muassasalarini rekonstruksiya qilish, mukammal taʼmirlash va jihozlash (toʻliq jihozlash) tadbirlarining har yili kelgusi yilga tasdiqlanadigan roʻyxati asosida Milliy kutubxona va respublika axborot-kutubxona muassasalari faoliyatiga yangi axborot-kutubxona va axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini, dasturiy taʼminlashni joriy etish tadbirlarini amalga oshirishga va ularning moddiy-texnika bazasini mustahkamlashga, kitoblar sotib olishga va davriy nashrlarga (shu jumladan elektron shakldagi davriy nashrlarga) obuna boʻlishga yoʻnaltiriladi. Kutubxona muassasalarini rekonstruksiya qilish, mukammal taʼmirlash va jihozlash (toʻliq jihozlash)ning kelgusi yilga asosiy koʻrsatkichlari axborot-kutubxona muassasalarining takliflari asosida shakllantiriladi va Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi va Moliya vazirligi bilan kelishgan holda Milliy kutubxona tomonidan kelishish uchun Agentlikka joriy yilning 1-noyabridan kechikmay kiritiladi. 7. Jamgʻarma mablagʻlaridan ushbu Nizomda nazarda tutilgan tadbirlar uchun foydalanish Jamgʻarmaning tasdiqlangan xarajatlar va daromadlar smetasiga muvofiq amalga oshiriladi. Kelgusi yilga Jamgʻarma daromadlari va xarajatlari smetasi har yili Milliy kutubxona tomonidan tayyorlanadi va joriy yilning 1-noyabrigacha kelishish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Iqtisodiyot vazirligiga kiritiladi. Moliya vazirligi va Iqtisodiyot vazirligi bilan kelishilgan kelgusi yilga Jamgʻarma daromadlari va xarajatlari smetasi keyinchalik tasdiqlash uchun joriy yilning 1-dekabrigacha Agentlikka kiritiladi. 8. Jamgʻarma mablagʻlari respublikaning boshqa axborot-kutubxona muassasalari uchun Jamgʻarmaning gʻaznachilik shaxsiy hisob raqamidan axborot-kutubxona muassasalarining tegishli budjetdan tashqari gʻaznachilik hisob raqamlariga oʻtkaziladi. 9. Buyurtmachi funksiyasi: axborot-kutubxona va axborot-resurs markazlarini rekonstruksiya qilish va mukammal taʼmirlash boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari huzuridagi “Yagona buyurtmachi xizmati” injiniring kompaniyasiga; axborot-kutubxona va axborot-resurs markazlarini jihozlash (toʻliq jihozlash) boʻyicha — ushbu muassasalarga yuklanadi. 10. Sarflash materiallari va Milliy kutubxonada foydalaniladigan texnologik asbob-uskunalar uchun butlovchi buyumlar sotib olish Milliy kutubxona tomonidan ushbu maqsadlar uchun Jamgʻarma daromadlari va xarajatlari smetasida tasdiqlanadigan mablagʻlar doirasida mustaqil amalga oshiriladi. 11. Milliy kutubxona xodimlarini moddiy ragʻbatlantirish toʻgʻrisidagi masalalarni hal etish (ustamalar tayinlash, mukofotlar toʻlash) Milliy kutubxonada tashkil etiladigan Maxsus komissiya tomonidan qabul qilinadi. Maxsus komissiyaning tarkibi Milliy kutubxona direktorining buyrugʻi bilan kamida 7 kishidan iborat etib tasdiqlanadi va Milliy kutubxonaning rahbariyati, kasaba uyushmasi tashkiloti, buxgalteriya, tarkibiy boʻlinmalarning rahbarlari va boshqa masʼul xodimlarni oʻz ichiga oladi. Maxsus komissiyaga Milliy kutubxona direktori boshchilik qiladi. Bunda Maxsus komissiya faoliyatiga va u tomonidan qabul qilinadigan qarorlarga yuqori turuvchi vazirliklar va idoralarning aralashishiga yoʻl qoʻyilmaydi. 12. Maxsus komissiyaning majlislari yarim yilda kamida bir marta, istisno hollarda esa, zaruriyatga koʻra oʻtkaziladi. Maxsus komissiyaning qarorlari Komissiyaning majlisda qatnashuvchi aʼzolarining oddiy koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi. Ovozlar teng boʻlib qolganda Maxsus komissiya raisining ovozi hal qiluvchi hisoblanadi. 13. Maxsus komissiya: Milliy kutubxona xodimlariga mehnatga halol munosabatda boʻlganligi, yuksak kasb mahorati hamda foydalanuvchilarga xizmat koʻrsatish sifatini oshirishga va xizmat koʻrsatishning samarali shakllarini joriy etishga qoʻshgan aniq shaxsiy hissasi, zamonaviy axborot texnologiyalaridan professional foydalanganligi, shuningdek xorijiy tilni bilganligi uchun lavozim maoshining 25 foizidan 75 foizigacha miqdorda ragʻbatlantiruvchi ustamalar belgilash; Milliy kutubxona xodimlarini umumxalq bayramlari va boshqa muhim sanalar munosabati bilan Jamgʻarma mablagʻlari hisobiga bir lavozim maoshigacha mukofotlash; alohida hollarda Milliy kutubxonaning ishga yangi tayinlangan yosh xodimlariga (30 yoshdan oshmagan boʻlgan xodimlarga) yosh mutaxassislar faoliyati natijalariga qarab ustama miqdorini koʻpaytirish (kamaytirish) yoki uni bekor qilish toʻgʻrisidagi masalani keyinchalik koʻrib chiqqan holda 6 oygacha zamonaviy axborot texnologiyalaridan professional foydalanganlik, xorijiy tilni bilganlik uchun lavozim maoshining 50 foizigacha miqdorda ustamalar tayinlash; qoʻllaniladigan kutubxona jarayonlarini takomillashtirishga yoʻnaltirilgan innovatsion va yuqori samarali loyihalarni ishlab chiqqanligi va joriy etganligi uchun 5 lavozim maoshi miqdorigacha bir yoʻla mukofotlar ajratish toʻgʻrisida qaror qabul qilish huquqiga egadir. 14. Maxsus komissiyaning Jamgʻarma mablagʻlari hisobiga oylik ustamalar belgilash toʻgʻrisidagi qarori uning raisi tomonidan tasdiqlanadigan bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi. Maxsus komissiyaning bayonnomasi asosida Jamgʻarma mablagʻlari hisobiga xodimlarga oylik ustamalar belgilash boʻyicha Milliy kutubxonaning buyrugʻi chiqariladi. 15. Jamgʻarma mablagʻlari hisobiga Milliy kutubxona xodimlariga oylik ustamalar, qoidaga koʻra, bir yilga belgilanadi. Bunda joriy davr (yarim yil, bir yil) uchun Milliy kutubxona xodimlari ishini baholash yakunlari boʻyicha va ayrim xodimlarning ish sifatida aniqlangan oʻzgarishlar asosida Maxsus komissiyaning qarori bilan oylik ustamalarning belgilangan miqdorlari qayta koʻrib chiqilishi yoki bekor qilinishi, shuningdek oʻz ishi koʻrsatkichlari yaxshilanishiga erishgan boshqa xodimlarga belgilanishi mumkin. 16. Milliy kutubxona xodimlariga Jamgʻarma mablagʻlari hisobiga moddiy yordam istisno hollarda — ularning murojaatiga koʻra yoki Milliy kutubxona kasaba uyushmasi tashkilotining tashabbusi boʻyicha (xodimlarning toʻy va yubiley marosimlari, yaqin qarindoshlarining vafot etishi, ogʻir jarohatlar olish, ogʻir kasalliklarga yoʻliqish, tabiiy ofatlar oqibatlari va shu kabilar) tegishli xodimning ikki lavozim maoshigacha miqdorda beriladi. Milliy kutubxona xodimlariga moddiy yordam berish toʻgʻrisidagi qaror muassasa boʻyicha tegishli buyruq chiqarilgan holda direktor tomonidan qabul qilinadi. 17. Jamgʻarma mablagʻlari hisobiga tayinlangan ustamalar, mukofotlar va toʻlanadigan moddiy yordam summasi Milliy kutubxona xodimlari mehnatiga haq toʻlash fondiga kiritiladi hamda qonunchilikda belgilangan tartibda ularga yagona ijtimoiy toʻlov hisoblanadi. Jismoniy shaxslarning Jamgʻarma mablagʻlari hisobiga olingan daromadlariga qonunchilikda belgilangan tartibda soliq solinadi. 18. Milliy kutubxona belgilangan tartibda buxgalteriya hisobi yuritilishi, Jamgʻarma daromadlari va xarajatlari ijrosi toʻgʻrisidagi hisobot tuzilishi va taqdim etilishi uchun javob beradi. 19. Jamgʻarma mablagʻlaridan foydalanish boʻyicha Milliy kutubxona faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Agentlik tomonidan amalga oshiriladi. 20. Agentlik: Jamgʻarma daromadlari va xarajatlari smetasini tasdiqlaydi hamda Jamgʻarma mablagʻlaridan foydalanilishi toʻgʻrisida Milliy kutubxona direktorining hisobotini eshitadi. Jamgʻarmaning daromadlari barqaror shakllantirilishini taʼminlash, oʻz vaqtida moliyalashtirish va Jamgʻarma mablagʻlaridan maqsadli foydalanish ustidan doimiy nazoratni amalga oshiradi; Kutubxona muassasalarini rekonstruksiya qilish, mukammal taʼmirlash va jihozlash (toʻliq jihozlash) tadbirlari roʻyxatini har yili tasdiqlaydi; Milliy kutubxonaning takliflari boʻyicha Jamgʻarma daromadlari va xarajatlari smetasiga Moliya vazirligi va Iqtisodiyot vazirligi bilan kelishilgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritadi; Jamgʻarma oldiga qoʻyilgan vazifalarni hal etishga manfaatdor vazirliklar, idoralar, xoʻjalik yurituvchi subyektlar va notijorat tashkilotlarini jalb etadi, shuningdek xayr-ehson qiluvchilarning, shu jumladan xorijiy xayr-ehson qiluvchilarning grantlari va mablagʻlarini jalb etishda Jamgʻarmaga koʻmaklashadi. 21. Milliy kutubxona direktori: mablagʻlardan foydalanishning ustuvor yoʻnalishlari va shartlarini belgilaydi, Jamgʻarma daromadlari va xarajatlari smetasi hamda uning ijrosi toʻgʻrisidagi hisobot tayyorlanishini taʼminlaydi; daromadlar manbalari bilan bogʻliq holda kutubxona muassasalarining asosiy yoʻnalishlari (rekonstruksiya qilish, mukammal taʼmirlash va jihozlash (toʻliq jihozlash) boʻyicha Jamgʻarma mablagʻlaridan foydalanish yuzasidan Agentlikka takliflar kiritadi; kutubxona muassasalarini rekonstruksiya qilish, mukammal taʼmirlash va jihozlash (toʻliq jihozlash) tadbirlari roʻyxati bajarilishini tahlil qiladi va monitoring olib boradi hamda tegishli materiallarni Agentlikka kiritadi; yuridik va jismoniy shaxslar bilan Jamgʻarma faoliyatiga tegishli shartnomalarni tuzadi; Jamgʻarma mablagʻlarini oluvchilar tomonidan ulardan noqonuniy yoxud belgilangan maqsadlardan boshqa maqsadlarda foydalanganligi aniqlangan taqdirda Milliy kutubxona nomidan daʼvolar qoʻzgʻaydi; oʻz vakolatlari doirasida ushbu Nizomga va amaldagi qonunchilikka muvofiq boshqa masalalar boʻyicha qarorlar qabul qiladi.