Davolash-profilaktika muassasalarida dori vositalarini tayinlash hamda bemorning dori vositalarini qabul qilish, saqlash va qoʻllash tartibi, shuningdek dorixonalar tomonidan aholiga dori vositalarini retsept asosida berish toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(order, 2020-07-01)

Oʻzbekiston Respublikasining “Fuqarolar sogʻligʻini saqlash toʻgʻrisida”gi va “Dori vositalari va farmatsevtika faoliyati toʻgʻrisida”gi qonunlariga muvofiq buyuraman: 1. Davolash-profilaktika muassasalarida dori vositalarini tayinlash hamda bemorning dori vositalarini qabul qilish, saqlash va qoʻllash tartibi, shuningdek dorixonalar tomonidan aholiga dori vositalarini retsept asosida berish toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan boshlab oʻn kun oʻtgandan keyin kuchga kiradi. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Fuqarolar sogʻligʻini saqlash toʻgʻrisida”gi va “Dori vositalari va farmatsevtika faoliyati toʻgʻrisida”gi qonunlariga muvofiq barcha davolash-profilaktika muassasalarida dori vositalarini tayinlash hamda bemorning dori vositalarini qabul qilish, saqlash va qoʻllash, shuningdek dorixonalar tomonidan aholiga dori vositalarini retsept asosida berish tartibini belgilaydi. 1. Mazkur Nizom talablari tarkibida giyohvand vositalar, psixotrop va zaharli moddalar boʻlgan dori vositalarini tayinlash, qabul qilish, saqlash va qoʻllash tartibi, shuningdek ularni dorixonalar tomonidan aholiga retsept asosida berishga tatbiq etilmaydi. 2. Mazkur Nizomning dori vositalarini retsept asosida berishga oid qoidalari shaxslarning ayrim toifalariga dori vositalarini imtiyozli berish uchun retseptlar dori vositalarini berishga qoʻllanilmaydi. 3. Davolash-profilaktika muassasalarida sifatsiz, qalbakilashtirilgan, Oʻzbekiston Respublikasida roʻyxatdan oʻtkazilmagan, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasida roʻyxatdan oʻtkazilgan dori vositalarining gʻayriqonuniy nusxalarini qabul qilish, saqlash va qoʻllash taqiqlanadi. 4. Davolash-profilaktika muassasalarida dori vositalarining tayinlanishi hamda bemorning dori vositalarini qabul qilish, saqlash va qoʻllash boʻyicha nazorat Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan amalga oshiriladi. 5. Davolash-profilaktika muassasalarida bemorlarga dori vositalarini tayinlash tashxis va davolash standartlari asosida bir martalik, kunlik va kurs dozalarini aniqlash orqali kasallikning turi, ogʻirligi va xususiyatiga hamda bemorning yoshini hisobga olgan holda davolovchi shifokor tomonidan amalga oshiriladi. 6. Bemorga tayinlangan dori vositalari (dori vositalarining nomi, bir kunlik dozasi, qabul qilish yoki yuborish usuli, miqdori, davomiyligi va boshqalar) uning tibbiy hujjatlari (kasallik tarixi, ambulatoriya kartasi, bolaning rivojlanish tarixi va boshqalar)da qayd qilinadi va bevosita davolovchi shifokor tomonidan imzolanadi. 7. Quyidagi hollarda bemorga tayinlangan dori vositalarining asosliligi davolash-profilaktika muassasasining boʻlim mudiri yoki navbatchi shifokori yoxud klinik farmakologi bilan kelishilishi lozim: bemorga bir vaqtning oʻzida besh va undan ortiq dori vositalari tayinlanganda; asosiy kasallikning asoratlari yoki hamroh kasalliklari mavjud boʻlganda; mazkur Nizomning 1-ilovasiga muvofiq Dori vositalarining xavfli kombinatsiyalari roʻyxatida koʻrsatilgan dori vositalarining xavfli kombinatsiyalari mavjud boʻlganda. Ushbu hollarda tayinlangan dori vositalarining asosliligi bemorning tibbiy hujjatlarida qayd etilishi va ushbu tibbiy hujjatlar bevosita davolovchi shifokor hamda mazkur bandning birinchi xatboshisida koʻrsatilgan shaxslar tomonidan ham imzolanishi lozim. 8. Davolovchi shifokor davolash-profilaktika muassasalarida statsionar sharoitda davolanayotgan bemorga ushbu muassasada mavjud boʻlmagan dori vositalarini tayinlashi mumkin. 9. Davolash-profilaktika muassasasining davolovchi shifokori tomonidan dori vositalari retsept asosida tayinlanganda, retseptda shifokorning farmatsevt xodimga dori vositasining tarkibi, shakli, uni tayyorlash va berish haqidagi yozma koʻrsatmasi lotin tilida, dori vositalarini qoʻllash usuli esa oʻzbek yoki rus tilida koʻrsatilishi shart. 10. Retsept bemorga uning yoshi, dori vositasining xalqaro patentlanmagan yoki kimyoviy nomi, murakkab tarkibli dori vositalari uchun savdo nomi, dori vositasi ekstemporal usulida tayyorlanganida uning tarkibiga kiruvchi dori vositalarining nomlari, shuningdek ularning dozasi, davriyligi, qabul qilish vaqti va davomiyligi, oziq-ovqat bilan oʻzaro taʼsirlashuvchi dori vositalari (ovqatdan oldin, ovqatlanish vaqtida, ovqatdan keyin) koʻrsatilgan holda mazkur Nizomning 2-ilovasiga muvofiq shakldagi retsept blankiga muvofiq beriladi. Bunda retseptda tayinlangan dori vositalari (dori vositalarining nomi, bir kunlik dozasi, qabul qilish yoki yuborish usuli, miqdori, davomiyligi va boshqalar) retseptning yirtma koreshogida ham bir-biridan farqlanmaydigan holatda koʻrsatilishi shart. Davolovchi shifokor tomonidan davolash-profilaktika muassasalarida statsionar sharoitda davolanayotgan bemorga retseptda oziq-ovqatlar bilan oʻzaro taʼsirlashuvchi dori vositalari (ovqatlanishdan oldin, ovqatlanish vaqtida, ovqatlanishdan keyin) qoʻllanilishi boʻyicha maʼlumotlar koʻrsatilishi shart emas. 11. Retsept yozishda ushbu Nizomning 3-ilovasida keltirilgan Asosiy retseptura qisqartmalaridan foydalanish mumkin. 12. Retseptda aynan qanday dori vositasi yozilganligini aniqlashda adashtiruvchi ingrediyentlarning nomiga yaqin qisqartmalarni yozishga yoʻl qoʻyilmaydi. 13. Har bir davolash-profilaktika muassasasidagi davolovchi shifokorlarga retsept blanklari ushbu muassasa rahbarining buyrugʻi bilan tayinlanadigan javobgar shaxs tomonidan, dam olish va bayram kunlari hamda tungi vaqtlarda esa davolash-profilaktika muassasasining masʼul navbatchi shifokori tomonidan beriladi. Shifokorlarga beriladigan retsept blanklarining hisobi ushbu Nizomning 4-ilovasida keltirilgan Davolash-profilaktika muassasalarida retsept blanklarini berishni qayd qilish jurnaliga muvofiq yuritiladi. 14. Retsept Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tizimidagi davolash-profilaktika muassasalari tomonidan berilganda ularning yuqori qismi chap burchagida davolash-profilaktika muassasasining nomi va manzili tegishli shtamp qoʻyilgan holda koʻrsatilishi, xususiy davolash-profilaktika muassasalari tomonidan berilganda esa qoʻshimcha ravishda retseptning yuqori qismi oʻng burchagida ushbu muassasaning faoliyat koʻrsatishi boʻyicha berilgan litsenziyaning tartib raqami, berilgan sanasi va amal qilish muddati ham koʻrsatilishi lozim. 15. Retseptda “Ichish uchun”, “Maʼlum”, “Qoida tariqasida” va boshqa shu kabi belgilardan foydalanish man etiladi. 16. Retseptda suyuq dori vositalarining miqdori millilitr va tomchilarda, qolgan moddalar esa grammlarda yoziladi. 17. Retsept blankida koʻrsatilgan kataklar aniq va tushunarli tarzda toʻldirilishi, unda oʻchirish va tuzatishlarga yoʻl qoʻyilmasligi lozim. Retsept davolovchi shifokorning imzosi va shaxsiy muhri bilan tasdiqlanishi lozim. Bunda davolovchi shifokor shaxsiy muhrining tashqi aylana diametri 20 mm, kichik aylana diametri 10 mm, aylanalar orasidagi masofa 3 mm va kichik aylana ichidagi chiziq uzunligi 8 mm boʻlishi hamda katta aylana ichida davolovchi shifokorning familiyasi, ismi va otasining ismi, kichik aylana ichidagi chiziqda “shifokor” soʻzi yoziladi. 18. Retsept uni bergan davolovchi shifokorning imzosi bilan tasdiqlangan kundan boshlab bir oy mobaynida haqiqiy hisoblanadi. Kasalligi surunkali boʻlgan bemorlar uchun ambulatoriya sharoitida tayyor dori vositalariga va ekstemporal usulida tayyorlanadigan dori vositalariga retsept berilganda, davolovchi shifokor tomonidan istisno tariqasida uni amal qilish muddati bir yilgacha belgilanishiga ruxsat etiladi, miqdoriy buyum hisobida turuvchi anabolik faollikka ega boʻlgan hamda tarkibida spirt saqlovchi ekstemporal usulida tayyorlanuvchi dori vositalari bundan mustasno. 19. Kasalligi surunkali boʻlgan bemorlarga amal qilish muddati bir yilgacha boʻlgan retseptlar berilganda, davolovchi shifokor tomonidan uning amal qilish muddati va dorixonadan dori vositalarini berish davriyligi (har hafta, har oy va boshqalar) koʻrsatilishi shart. 20. Statsionar davolash-profilaktika muassasasida davolangan bemorga ambulatoriya sharoitida davolanishni davom ettirish zarur boʻlgan hollarda retsept ambulatoriya-poliklinika muassasasining shifokori tomonidan bemorning tibbiy hujjatlaridan olingan koʻchirmasidagi davolovchi shifokorning ambulatoriya sharoitida dori vositasining qoʻllanilishi haqidagi tavsiyasiga asosan beriladi. 21. Retsept yozib berish taqiqlanadi: narkoz vositasi sifatida ishlatiladigan dori vositalariga; mazkur Nizomning 5-ilovasiga muvofiq Bir-biriga nomutanosib dori vositalari roʻyxatida koʻrsatilgan dori vositalariga. 22. Davolash-profilaktika muassasalari tomonidan statsionar sharoitida davolanayotgan bemor (bemorning qarindoshlari yoki uning sogʻligʻidan xabar oluvchi boshqa shaxslar)ning dori vositalari ushbu Nizomning 8-bandida koʻrsatilgan holatdagina qabul qilinishi mumkin. 23. Davolash-profilaktika muassasasining davolovchi shifokori tomonidan bemorning dori vositalari qabul qilib olinayotganda ushbu dori vositalari retseptning yirtma koreshogida koʻrsatilgan dori vositalari bilan oʻzaro muvofiqligi, shu jumladan dori vositasining koʻrsatilgan yaroqlilik muddati, birlamchi va ikkilamchi oʻramning butunligi va tashqi koʻrinishi tekshiriladi hamda tekshirish natijalariga koʻra ushbu dori vositalarini qoʻllash mumkinligi haqidagi xulosaga kelinsa, tekshirilgan dori vositalarining qayd etib oʻtilgan barcha xususiyatlari bemorning tibbiy hujjatlarida qayd etiladi va retseptning yirtma koreshogi bemorning tibbiy hujjatiga tikiladi. 24. Bemor (bemorning qarindoshlari yoki uning sogʻligʻidan xabar oluvchi boshqa shaxslar) tomonidan davolovchi shifokorga dori vositalari bilan birgalikda retseptning yirtma koreshogi taqdim etilmasa yoki unda ushbu Nizomning 34-bandida koʻrsatilgan maʼlumotlar qayd etilmagan boʻlsa, davolash-profilaktika muassasasining davolovchi shifokori tomonidan dori vositalarini qabul qilish taqiqlanadi. 25. Retseptning yirtma koreshogi bemor (bemorning qarindoshlari yoki uning sogʻligʻidan xabar oluvchi boshqa shaxslar) tomonidan yoʻqotib qoʻyilgan yoki yaroqsiz holga kelgan taqdirda, bemor dori vositalari olingan dorixonaga murojaat etib, ularda saqlanayotgan retseptdan oʻz hisobidan koʻchirma nusxasini olishga haqli. Bunda dori vositalarini bergan dorixona oʻzida saqlanayotgan retseptning nusxasini oʻz muhri bilan tasdiqlab beradi va ushbu retsept nusxasi retseptning yirtma koreshogi kuchiga ega boʻladi. 26. Davolash-profilaktika muassasalarida ambulator sharoitida davolanayotgan bemorlar (bemorning qarindoshlari yoki uning sogʻligʻidan xabar oluvchi boshqa shaxslar) tomonidan olib kelingan dori vositalari ularning oʻzlarida saqlanadi. 27. Davolash-profilaktika muassasalarida statsionar sharoitida davolanayotgan bemorlar (bemorning qarindoshlari yoki uning sogʻligʻidan xabar oluvchi boshqa shaxslar) tomonidan olib kelingan va alohida saqlash sharoitlarini talab etmaydigan dori vositalari ular joylashtirilgan xonada, alohida saqlash sharoitlarini talab etadigan dori vositalari esa ushbu muassasaning muolaja xonasida saqlanadi. 28. Davolash-profilaktika muassasalari tomonidan bevosita bemor (bemorning qarindoshlari yoki uning sogʻligʻidan xabar oluvchi boshqa shaxslar) tomonidan olib kelingan dori vositalari ushbu Nizomning 23-bandida belgilangan tartibda qabul qilib olinganidan soʻng qoʻllaniladi. 29. Davolash-profilaktika muassasasida davolanuvchi bemorga dori vositalari davolovchi shifokor tomonidan tayinlangan usulda har bir dori vositasi uchun belgilangan tibbiyot amaliyotida qoʻllanish yoʻriqnomasiga asosan ushbu muassasaning hamshirasi tomonidan qoʻllaniladi. 30. Dorixonalardan dori vositalari Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi davolash-profilaktika muassasalarining davolovchi shifokorlari tomonidan ushbu Nizomda belgilangan tartibda yozilgan retseptlarga koʻra beriladi, shifokor retseptisiz sotiladigan dori vositalari bundan mustasno. 31. Bemor (bemorning qarindoshlari yoki uning sogʻligʻidan xabar oluvchi boshqa shaxslar) tomonidan dorixonalardan qayta olinadigan dori vositalari uchun yangi retsept taqdim etilishi shart. 32. Dorixonadan beriladigan dori vositalari retseptda yozilgan dori vositalarining miqdori va dozasiga mos kelishi lozim. Retseptda koʻrsatilgan dori vositalari dorixonalar tomonidan ularning xalqaro patentlanmagan nomiga asosan beriladi. Bunda, mahalliy dori vositalari ishlab chiqaruvchilarni qoʻllab-quvvatlash maqsadida, dorixonalar tomonidan, birinchi navbatda, mahalliy dori vositalarini taklif etish tavsiya etiladi. 33. Dorixonalar tomonidan retsept asosida dori vositalari berilganda, retsept ushbu muassasaning farmatsevt xodimi tomonidan olib qolinadi, ekstemporal usulda tayyorlab berilgan dori vositalari esa qoʻshimcha ravishda mazkur Nizomning 6-ilovasiga muvofiq shakldagi Dorixonada retseptlarni qayd etish jurnaliga kiritiladi. 34. Dorixonaning farmatsevt xodimi tomonidan retsept olib qolinganda, uning yirtma koreshogiga berilgan dori vositalarining nomi va seriya raqamlari kiritiladi va uning familiyasi, ismi, otasining ismi yozilib, imzosi hamda dorixonaning shtampi qoʻyilgan holda bemor (bemorning qarindoshlari yoki ishonchli vakillari)ga davolovchi shifokorga taqdim qilish uchun beriladi. Dorixona tomonidan dori vositalari “stiker” yoki dori vositasi haqida toʻliq maʼlumot (dorixonaning nomi, dori vositasining nomi va seriya raqami)ga ega boʻlgan tovar cheki bilan berilganda, retseptning yirtma koreshogini toʻldirish talab etilmaydi. 35. Dorixona tomonidan amal qilish muddati bir yilgacha boʻlgan retseptlar asosida dori vositalari berilganida, retseptning orqa qismida dori vositasining miqdori va berilgan sanasi koʻrsatiladi, retseptning yirtma koreshogida esa dori vositalarining nomi, seriya raqamlarini koʻrsatgan holda dorixonaning shtampi qoʻyiladi va bu haqda Dorixonada retseptlarni qayd etish jurnaliga qayd qilinadi. Bunda bemor (bemorning qarindoshlari yoki uning sogʻligʻidan xabar oluvchi boshqa shaxslar)ning dorixonaga navbatdagi murojaatida oldingi olingan dori vositalari toʻgʻrisidagi yozuvni eʼtiborga olgan holda navbatdagi dori vositalarini oʻz muddatida berilishiga alohida eʼtibor qaratilishi shart. 36. Bir yilgacha amal qiladigan retseptlarning muddati tugaganida retsept asosida oxirgi dori vositasini bergan dorixona tomonidan “Retsept haqiqiy emas” shtampi bosiladi va ushbu dorixonada olib qolinadi. Bunda retseptning yirtma koreshogiga ushbu Nizomning 34-bandida koʻrsatilgan maʼlumotlar kiritilgan holda bemor (bemorning qarindoshlari yoki ishonchli vakillari)ga davolovchi shifokorga taqdim qilish uchun qaytarib beriladi. 37. Retseptda ushbu Nizomga zid ravishda rasmiylashtirilgan yoki bir-biriga nomutanosib dori vositalari koʻrsatilgan boʻlsa, dorixona tomonidan unga “Retsept haqiqiy emas” shtampi bosiladi va bekor qilinadi. Bunda bekor qilingan retsept haqidagi maʼlumotlar ushbu Nizomning 7-ilovasiga muvofiq shakldagi Notoʻgʻri yozib berilgan retseptlarni dorixonada hisobga olish jurnalida qayd etiladi va retseptni bergan davolash-profilaktika muassasasining rahbariga notoʻgʻri yozilgan retseptlar toʻgʻrisida xabar beriladi. 38. Retsept blanklarini saqlash va yoʻq qilish Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 6-apreldagi 185-son qarori bilan tasdiqlangan Dori vositalarini va tibbiy buyumlarni chakana realizatsiya qilish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq amalga oshiriladi. 39. Ushbu Nizomning talablarini buzgan aybdor shaxslar qonun hujjatlariga muvofiq javobgarlikka tortiladilar. 40. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Savdo-sanoat palatasi va “Dori-darmon” AK bilan kelishilgan. 1. Rux-kortikotropin + vaksinalar. 2. Kortikosteroidlar + vaksinalar. 3. Trankvilizatorlar + depressiyaga qarshi monoaminooksidaza ingibitorlari (nialamid). 4. Fenamin va uning hosilalari + depressiyaga qarshi monoaminooksidaza ingibitorlari. 5. Antibiotiklar-aminoglikozidlar + miorelaksantlar. 6. Depressiyaga qarshi monoaminooksidaza ingibitorlari va tiamin bilan boyitilgan mahsulotlar (pishloq) + adrenomimetik vositalar (adrenalin). 7. Furosemid + angishvonagul preparatlari. 8. Furosemid + mushak relaksantlari. 1. Uregit + ogʻiz orqali qabul qilinuvchi kontratseptivlar. 2. Uregit, furosemid + antibiotiklar-aminoglikozidlar (streptomitsin sulfat). 3. Aminazin + atropin, platifillin va uning hosilalari. 4. Aminazin + yurak glikozidlari (tromboembolik asoratlar). 5. Angishvonagul preparatlari + mushak relaksantlari. 6. Indometatsin + vaksinalar. 7. Barbituratlar + L-dopa. 8. Oleandomitsin fosfat + ogʻiz orqali qabul qilinuvchi kontratseptiv vositalar. 9. Penitsillin + dopegit. 10. Xinidin + angishvonagul preparatlari. 11. Xinidin + rezerpin. 12. Prednizolon + atsetilsalitsil kislotasi. 13. Sianokobolaminni uzoq muddatli parenteral yuborish. (retsept qismining orqa tomoni) Davolash-profilaktika muassasasining rekvizitlari bosma usulda yoziladi yoki shtamp qoʻyiladi. Retseptda shifokorning farmatsevt xodimiga dori vositasining tarkibi, shakli, uni tayyorlash va berish haqidagi yozma koʻrsatmasi lotin tilida, dori vositalarini qoʻllash usuli esa oʻzbek yoki rus tilida koʻrsatiladi. Retseptda bitta dori vositasi yoziladi. Ruxsat etilgan asosiy retseptura qisqartmalaridan foydalanish mumkin. Retsept davolanish uchun kerakli miqdorda beriladi. Qattiq va sochiluvchi dori vositalar grammlarda (0,001, 0,5, 1,0), suyuq dori vositalari esa millilitr va tomchilarda belgilanadi. “Ichish uchun”, “Maʼlum” va h. k., — iboralar bilan chegaralanish man etiladi. Shifokor imzosi uning shaxsiy muhri bilan tasdiqlanadi. Dori vositalari berilgandan keyin retsept dorixonada qoldiriladi, retsept yirtma koreshoglari rasmiylashtirib beriladi. Retseptda tayinlangan dori vositasi boʻyicha tushunmovchilik kelib chiqqan hollarda, retseptda koʻrsatilgan shifokorning telefon raqami orqali shifokor bilan bogʻlanib aniqlik kiritilish mumkin. Ekstemporal usulida tayyorlangan dori vositalar № ___ Dorixona shtampi Qabul qilgan dorixona farmatsevt xodimining F.I.O. Tayyorlagan dorixona farmatsevt xodimining F.I.O. Tekshirgan dorixona farmatsevt xodimining F.I.O. Bergan dorixona farmatsevt xodimining F.I.O. (retsept yirtma koreshogining orqa tomoni) Retseptning yirtma koreshogi (stiker, dori vositasi haqida toʻliq maʼlumot beruvchi tovar cheki) dori vositasi bilan davolanish yakuniga yetkuniga qadar saqlanishi lozim. Dorixona nomi_______________________________________________________________________________________________________ T/r Sana Bemorning F.I.O. Retseptni bergan davolash-profilaktika muassasasining nomi hamda davolovchi shifokorning F.I.O. Dori vositasining nomi, miqdori va dozasi Dori vositasining shakli Dori vositasining narxi Bemorning manzili, telefon raqami Izoh T/r Sana Retseptdagi xatoliklar (dozasi notoʻgʻri koʻrsatilgan dori vositalari koʻchiriladi yoki undagi yozuvlarning noaniqligi koʻrsatiladi) Notoʻgʻri retsept bergan shifokorning F.I.O. Shifokor ishlaydigan davolash-profilaktika muassasasining nomi Davolash-profilaktika muassasasining rahbariga xabar berilganligi haqida maʼlumot