Nodavlat sektorda professional taʼlimni rivojlantirishga shart-sharoitlar yaratilishi hamda pedagog kadrlarni attestatsiyadan oʻtkazish tizimi takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida
(resolution, 2022-10-19)

Soʻnggi yillarda professional taʼlim sohasida amalga oshirilgan islohotlar natijasida yoshlarga kasb-hunar oʻrgatishning boshlangʻich, oʻrta va oʻrta maxsus professional taʼlimdan iborat uch bosqichli samarali tizimi joriy etildi. Shu bilan birga, nodavlat sektorda oʻrta boʻgʻin kadrlarini tayyorlash tizimini ragʻbatlantirish mexanizmlarining yetarli darajada yoʻlga qoʻyilmaganligi nodavlat professional taʼlim tashkilotlarining faoliyati tashkil etilishiga toʻsqinlik qilmoqda. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining tadbirkorlar bilan 2022-yildagi “ochiq muloqoti”da belgilangan vazifalarni amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2022-yil 30-avgustdagi PQ-364-son qarori ijrosini taʼminlash, shuningdek, nodavlat sektorda professional taʼlim tashkilotlari faoliyatini qoʻllab-quvvatlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ilovaga muvofiq ayrim qarorlariga quyidagilarni nazarda tutuvchi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin: nodavlat professional taʼlim tashkilotlari uchun davlat mulki obyektlarini ijaraga olishning eng koʻp muddatini besh yildan oʻn yilgacha uzaytirish; nodavlat taʼlim tashkilotlarining professional taʼlim xizmatlarini koʻrsatish uchun bankdagi hisobvaragʻiga qoʻyiladigan mablagʻ miqdorini 2 baravarga (50 ming dollardan 25 ming dollarga) qisqartirish orqali litsenziya talablari va shartlarini soddalashtirish. 2. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Taʼlim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasi boshligʻi U.N. Tashkenbayev zimmasiga hamda Vazirlar Mahkamasining Taʼlim, sogʻliqni saqlash va sport masalalari kotibiyatiga yuklansin. 1. Vazirlar Mahkamasining 2009-yil 8-apreldagi 102-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2009-y., 4-son, 26-modda) bilan tasdiqlangan Davlat mulkini ijaraga berish tartibi toʻgʻrisidagi nizomning 7-bandi birinchi xatboshisi “besh yilni” soʻzlaridan keyin “, nodavlat professional taʼlim tashkilotlari uchun oʻn yilni,” soʻzlari bilan toʻldirilsin. 2. Vazirlar Mahkamasining “Toshkent shahridagi davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim muassasalari faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2019-yil 30-sentabrdagi 826-son qaroriga 1 va 2-ilovalar quyidagi mazmundagi izoh bilan toʻldirilsin: 3. Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 17-sentabrdagi 572-son qarori bilan tasdiqlangan Maktabgacha, umumiy oʻrta, oʻrta maxsus, professional va maktabdan tashqari taʼlim tashkilotlari pedagog kadrlarini attestatsiyadan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomda: a) 8-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “8. Quyidagi pedagog kadrlarga malaka toifasi (lavozim) toʻgʻridan toʻgʻri (attestatsiyadan oʻtkazilmasdan) beriladi: a) Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha taʼlim vazirligi tomonidan roʻyxati tasdiqlanadigan sport musobaqalarining: tuman (shahar) bosqichi gʻolibini (1-oʻrin) tayyorlagan maktabgacha taʼlim tashkilotlarining jismoniy tarbiya yoʻriqchilariga — ikkinchi malaka toifasi (katta oʻqituvchi lavozimi); Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar bosqichi gʻolibini (1-oʻrin) tayyorlagan maktabgacha taʼlim tashkilotlarining jismoniy tarbiya yoʻriqchilariga — birinchi malaka toifasi (yetakchi oʻqituvchi lavozimi); xalqaro hamda respublika bosqichi gʻolibi va sovrindorlarini (1 — 3-oʻrin) tayyorlagan maktabgacha taʼlim tashkilotlarining jismoniy tarbiya yoʻriqchilariga — oliy malaka toifasi (bosh oʻqituvchi lavozimi); b) belgilangan tartibda tasdiqlanadigan sport va ommaviy jismoniy tarbiya tadbirlarining respublika, hududiy va jismoniy tarbiya-sport tashkilotlari kalendar rejalariga kiritiladigan sport musobaqalarining: tuman (shahar) bosqichi gʻolibini (1-oʻrin) tayyorlagan taʼlim tashkilotlarining jismoniy tarbiya fani oʻqituvchilariga — ikkinchi malaka toifasi (katta oʻqituvchi lavozimi); Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar bosqichi gʻolibini (1-oʻrin) tayyorlagan taʼlim tashkilotlarining jismoniy tarbiya fani oʻqituvchilariga — birinchi malaka toifasi (yetakchi oʻqituvchi lavozimi); xalqaro hamda respublika bosqichi gʻolibi va sovrindorlarini (1 — 3-oʻrin) tayyorlagan taʼlim tashkilotlari jismoniy tarbiya fani oʻqituvchilariga — oliy malaka toifasi (bosh oʻqituvchi lavozimi); v) jismoniy tarbiya fan olimpiadasining, shuningdek, “Besh tashabbus olimpiadasi”, olimpiya, noolimpiya va milliy sport turlari boʻyicha uch bosqichli umumrespublika sport musobaqalarining: tuman (shahar) bosqichi gʻolibi va sovrindorlarini (1 — 3-oʻrin) tayyorlagan umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlarining jismoniy tarbiya fani oʻqituvchilariga — ikkinchi malaka toifasi (katta oʻqituvchi lavozimi); Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar bosqichi gʻolibi va sovrindorlarini (1 — 3-oʻrin) tayyorlagan umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlarining jismoniy tarbiya fani oʻqituvchilariga — birinchi malaka toifasi (yetakchi oʻqituvchi lavozimi); xalqaro hamda respublika (final) bosqichi gʻolibi va sovrindorlarini (1 — 3-oʻrin) tayyorlagan umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlarining jismoniy tarbiya fani oʻqituvchilariga — oliy malaka toifasi (bosh oʻqituvchi lavozimi); g) xalqaro matematika (IMO), fizika (IPhO), kimyo (IChO), biologiya (IBO) informatika (IOI) olimpiadalarida oltin, kumush yoki bronza medal (birinchi, ikkinchi va uchinchi oʻrin) sovrindorlarini tayyorlagan taʼlim tashkilotlarining pedagog kadrlariga — oliy malaka toifasi (bosh oʻqituvchi lavozimi); d) oliy malaka toifasiga (bosh oʻqituvchi lavozimiga) ega boʻlganidan soʻng oliy malaka toifasini (bosh oʻqituvchi lavozimini) 15 yil davomida saqlab kelgan va uzluksiz ish stajiga ega boʻlgan pedagog kadrlarga — oliy malaka toifasi (bosh oʻqituvchi lavozimi)”; b) 9-band quyidagi mazmundagi oltinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “Pedagog kadrlarning malaka toifasini (lavozimini) bir pogʻonaga oshirishda mazkur Nizom kuchga kirgandan keyingi erishilgan natijalar inobatga olinadi”; v) 10-bandda: uchinchi xatboshi chiqarib tashlansin; toʻrtinchi — beshinchi xatboshilar tegishlicha uchinchi — toʻrtinchi xatboshilar deb hisoblansin; g) 31-bandning ikkinchi xatboshisi “oʻtkazish” soʻzidan keyin “shakli hamda” soʻzlari bilan toʻldirilsin; d) 32-bandning toʻrtinchi xatboshisidagi “10 kun” soʻzlari “20 kun” soʻzlari bilan almashtirilsin; e) 34-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “34. Birinchi bosqichda pedagog kadrlarning pedagogik mahorati va psixologik tayyorgarligi taʼlim tashkilotining pedagogik (kuzatuv) kengashlari tomonidan oʻrganiladi hamda mazkur Nizomga 5-ilovaga muvofiq baholash mezonlari asosida 20 ballik tizimda baholanadi. Pedagog kadrlarning pedagogik mahorati va psixologik tayyorgarligi har bir attestatsiya uchun alohida baholanadi. Bunda oldingi attestatsiya jarayonida baholash obyekti boʻlgan koʻrsatkichlar keyingi attestatsiyaning pedagogik mahorat va psixologik tayyorgarlikni baholash bosqichida hisobga olinmaydi. Manfaatdor vazirliklar va idoralar pedagog kadrlarning pedagogik mahorati va psixologik tayyorgarligini mazkur Nizomga 5-ilovaga muvofiq baholash mezonlari asosida oʻrganish va baholash uchun oʻz tizimidagi muassasalarni yoki mazkur faoliyatni amalga oshirishga ixtisoslashgan boshqa tashkilotlarni, shuningdek, mahalliy va xorijiy mutaxassislarni jalb qilishlari mumkin. Pedagog kadrlarning pedagogik mahorati va psixologik tayyorgarligini baholash natijalari ushbu Nizomga 6-ilovaga muvofiq shakldagi maʼlumotnomaga kiritilib, taʼlim tashkiloti rahbarining imzosi va muhri bilan tasdiqlangan holda, Taʼlim inspeksiyasiga topshirish uchun pedagog kadrlarga taqdim etiladi. Pedagog kadrlar pedagogik mahorat va psixologik tayyorgarlikni baholash natijalari yuzasidan maʼlumotnomada necha ball koʻrsatilganidan qatʼi nazar, attestatsiyaning keyingi bosqichida ishtirok etishlari mumkin. Pedagogik mahorat va psixologik tayyorgarlikni baholash natijalari yuzasidan maʼlumotnoma attestatsiyadan oʻtish uchun hujjat topshirish boshlangan sanaga qadar koʻpi bilan toʻrt oy muddat ichida berilgan boʻlishi lozim”; j) 36-bandning toʻrtinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Umumiy oʻrta, oʻrta maxsus va professional taʼlim tashkilotlarining kamida S1 darajadagi milliy yoki unga mos darajadagi xalqaro sertifikatga ega chet (ingliz, fransuz, nemis, ispan, italyan, arab, xitoy, yapon, koreys, turk, fors, pushtu, dari, urdu, hind) tili fani oʻqituvchilariga navbatdagi majburiy attestatsiyada oʻquv fani boʻyicha malaka sinovidan maksimal 80 ball beriladi hamda ular ushbu malaka sinovidan ozod etiladi”; z) 37-band quyidagi mazmundagi oltinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “Oʻquv (maxsus) fani boʻyicha malaka sinovlari chet tili fani oʻqituvchilari uchun tinglab tushunish, oʻqish, yozish va gapirish koʻnikmasini baholashga qaratilgan ijodiy sinovlar shaklida oʻtkaziladi.”; i) quyidagi mazmundagi 431 — 4310-bandlar bilan toʻldirilsin: “431.Chet tili fani oʻqituvchilari uchun oʻquv (maxsus) fani boʻyicha malaka sinovlari quyidagi boʻlimlardan iborat boʻladi: a) “tinglab tushunish” boʻlimi ogʻzaki nutqni qabul qilish koʻnikmalarini, eshitilgan matnlardagi asosiy fikr va detalni tushunish mahoratini tekshiradi; b) “oʻqish” boʻlimi oʻqilgan matnlardagi asosiy fikr va detalni tushunish mahoratini tekshiradi; v) “yozma ish” boʻlimi tegishli darajadagi grammatik tuzilishdan va talabgorning lugʻat zaxirasidan foydalangan holda, berilgan mavzular boʻyicha bir-biri bilan bogʻlangan matnlarni tuzish mahoratini tekshiradi; g) “gapirish” boʻlimi tegishli darajadagi grammatik tuzilishdan va lugʻat zaxirasidan foydalangan holda, berilgan savollarga mos javob berish va oʻz nuqtai nazarini asoslash mahoratini tekshiradi. 432. Chet tili fani oʻqituvchilari uchun oʻquv (maxsus) fani boʻyicha malaka sinovi qogʻoz blankalarda yoki kompyuterda (onlayn platforma orqali) oʻtkazilishi mumkin. Malaka sinovini oʻtkazish joyi Taʼlim inspeksiyasi tomonidan belgilanadi. Yozma yoki ogʻzaki malaka sinovi uchun imtihon komissiyasi tashkil etiladi. Imtihon komissiyasining tarkibi Taʼlim inspeksiyasi rahbarining buyrugʻi bilan tasdiqlanadi va unga Taʼlim inspeksiyasi xodimlari, tajribali pedagoglar va malakali mutaxassislar kiritiladi. Malaka sinovi qogʻoz blankalarda oʻtkazilganda, ikki bosqichdan iborat boʻladi. Bunda birinchi bosqich “tinglab tushunish”, “oʻqish”, “yozma ish” boʻlimlaridan, ikkinchi bosqich “gapirish” boʻlimidan tashkil topadi. Malaka sinovi tegishli maxsus dasturlar asosida kompyuterda oʻtkazilganda, barcha boʻlimlar qamrab olingan holda bir bosqichda amalga oshiriladi. 433. Chet tili fani oʻqituvchilari uchun oʻquv (maxsus) fani boʻyicha malaka sinovlariga jalb etiladigan imtihon komissiyasi aʼzolari va kuzatuvchilar bilan shartnoma tuziladi. 434. “Tinglab tushunish”, “oʻqish” boʻlimlari boʻyicha bilimlar maxsus dasturlar yordamida kompyuterda tekshiriladi. “Yozma ish” va “gapirish” boʻlimlari boʻyicha bilimlar maxsus dasturlar yordamida Taʼlim inspeksiyasining masʼul tarkibiy boʻlinmasi nazorati ostida imtihon komissiyasi tomonidan tekshiriladi va natijalari rasmiylashtiriladi. 435. Chet tili fani oʻqituvchilari uchun oʻquv (maxsus) fani boʻyicha malaka sinovi jarayonida: “tinglab tushunish” uchun — 30 daqiqa; “oʻqish” uchun — 45 daqiqa; “yozma ish” uchun — 30 daqiqa; “gapirish” uchun — 10 daqiqa vaqt ajratiladi. 436. Malaka sinovida: “tinglab tushunish”, “oʻqish” boʻlimlarining har biri 30 ta savoldan; “yozma ish” boʻlimi 120 — 150 ta soʻzdan iborat topshiriqdan; “gapirish” boʻlimi topshiriqlarning 3 ta turidan iborat boʻladi. 437. Taʼlim inspeksiyasi malaka sinovi natijalarini sinov yakunlangan kundan boshlab bir haftadan kechikmasdan, Internet jahon axborot tarmogʻidagi rasmiy veb-saytida eʼlon qiladi. 438. Chet tili fani oʻqituvchilari uchun oʻquv (maxsus) fanidan malaka sinovi har bir boʻlimining eng yuqori bahosi 20 ballni va barcha boʻlimlar uchun maksimal baho 80 ballni tashkil etadi. 439. Chet tili fani oʻqituvchilari uchun oʻquv (maxsus) fanidan malaka sinovini tashkil etish va oʻtkazish bilan bogʻliq jarayonlarda ishtirok etadigan Taʼlim inspeksiyasi xodimlari, imtihon komissiyasi aʼzolari, sinov materiallarini tayyorlaydigan ekspertlar va mutaxassislarni xalqaro hamda xorijiy tashkilotlar tomonidan oʻqitish hamda metodik yordam koʻrsatish bilan bogʻliq xarajatlar Taʼlim inspeksiyasining Davlat budjetidan ajratilgan mablagʻlari doirasida hamda budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan qoplanadi. 4310. Pedagog kadr quyidagi hollarda oʻquv (maxsus) fani boʻyicha malaka sinovlaridan chetlashtiriladi: sinov oʻtkazilayotgan auditoriyaga har qanday adabiyot, shpargalka yoki telekommunikatsiya va texnika vositalarini olib kirsa; sinov oʻtkazilayotgan vaqtda boshqa ishtirokchilar bilan muloqot qilsa; savollarni koʻchirib olishga hamda sinov materiallarini auditoriyadan olib chiqishga harakat qilsa; sinov materiallarini boshqa talabgorlarga bersa, sinovni oʻtkazish jarayoniga xalaqit qilsa; sinov jarayoniga boshqa talabgorning oʻrniga kirganligi aniqlansa; sinovlar uchun ajratilgan vaqt tugagandan soʻng sinov materiallarini topshirishdan bosh tortsa; sinovlar jarayonida videokuzatuvlar orqali talabgorning tartib va qoidalarga amal qilmaganligi aniqlansa”; k) quyidagi mazmundagi 441-band bilan toʻldirilsin: “441. Ish beruvchi mehnat shartnomasini bekor qilmagan taqdirda, navbatdagi majburiy attestatsiyadan oʻta olmagan mutaxassis (oliy maʼlumotli oʻqituvchi) lavozimidagi pedagog kadr navbatdan tashqari attestatsiyaga koʻpi bilan uch marta jalb etiladi. Bunda uch martadan birortasida ham navbatdan tashqari attestatsiyadan oʻta olmagan yoki uzrli sababsiz (kasallikka chalinishi oqibatida uzoq muddatli mehnatga qobiliyatsizlik hamda davlat yoki jamoat vazifalarini bajarganligidan tashqari hollarda) attestatsiyada ishtirok etmagan pedagog kadr bilan tuzilgan mehnat shartnomasi xodimning malakasi yetarli boʻlmaganligi sababli bekor qilinadi”; l) 1-ilovaning “1-bosqich” pozitsiyasi “Muddatlar” ustunidagi “Har yili noyabr — fevral va iyun — sentyabr oylarida” soʻzlari “Har yili aprel — iyul va sentyabr — dekabr oylarida” soʻzlari bilan almashtirilsin; m) 5-ilovaning 4-bobi nomi quyidagi tahrirda bayon etilsin: n) 6-ilovaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin: 4. Vazirlar Mahkamasining “Xorijiy tillarni oʻrganishni takomillashtirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2022-yil 19-yanvardagi 34-son qarorining 8-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “8. Belgilansinki, 2023-yil 1-yanvardan boshlab maktabgacha, umumiy oʻrta, oʻrta maxsus va professional, shuningdek, maktabdan tashqari taʼlim tashkilotlari chet (ingliz, fransuz, nemis, ispan, italyan, arab, xitoy, yapon, koreys, turk, fors, pushtu, dari, urdu hind) tili fani oʻqituvchilarining attestatsiyasi jarayonida oʻquv fani boʻyicha malaka sinovlari Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Taʼlim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasi tomonidan tinglab tushunish, oʻqish, yozish hamda gapirish koʻnikmalarini baholashni nazarda tutuvchi kasbiy sinov shaklida oʻtkaziladi”. 5. Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 80-son qarori bilan tasdiqlangan Maxsus elektron tizim orqali ayrim faoliyat turlarini litsenziyalash tartibi toʻgʻrisidagi yagona nizomga 2-ilovaning 9-pozitsiyasi “Professional taʼlim xizmatlarini koʻrsatish boʻyicha litsenziya talablari va shartlari” boʻlimining 1-pozitsiyasi “Bajarilishi lozim boʻlgan koʻrsatkichlar” ustunidagi “50 ming” soʻzlari “25 ming” soʻzlari bilan almashtirilsin.