Sudyalarning malaka hayʼatlari toʻgʻrisidagi nizomga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish haqida
(law, 2026-05-07)

1-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining 2001-yil 7-dekabrda qabul qilingan 323-II-sonli qarori bilan tasdiqlangan Sudyalarning malaka hayʼatlari toʻgʻrisidagi nizomga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2002-yil, №1, 23-modda; 2005-yil, №1, 18-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2007-yil, № 7, 324-modda) oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilib, uning yangi tahriri tasdiqlansin (ilova qilinadi). 2-modda. Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. 1-modda. Ushbu Nizom Sudlar sudyalarining oliy malaka hayʼati (bundan buyon matnda Sudyalarning oliy malaka hayʼati deb yuritiladi), Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahar sudlari, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy sudi sudyalari malaka hayʼatlarining (bundan buyon matnda quyi turuvchi sudyalarning malaka hayʼatlari deb yuritiladi) faoliyatini tartibga soladi. 2-modda. Sudyalarning oliy malaka hayʼati, sudyalarning malaka hayʼatlari quyidagi masalalarni koʻrib chiqish uchun tuziladi: sudyaning intizomiy javobgarligi; sudyaning vakolatlarini toʻxtatib turish yoki muddatidan ilgari tugatish; sudyaning daxlsizligini taʼminlash; sudyaga malaka darajasi berish; xalq maslahatchilarini tanlash va ularning saylovini oʻtkazish ishlarini tashkil qilish; sudyalik qasamyodi va sudyalar odob-axloqi qoidalariga rioya etilishi ustidan nazorat qilish. Sudyalarning malaka hayʼatlari Oʻzbekiston Respublikasi Sudyalar oliy kengashiga (bundan buyon matnda Sudyalar oliy kengashi deb yuritiladi) uning zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarishda koʻmaklashadi. 3-modda. Sudyalarning malaka hayʼatlari oʻz faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlari, shuningdek ushbu Nizom asosida amalga oshiradi. 4-modda. Sudyalarning oliy malaka hayʼati Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi sudyalari orasidan Sudyalar oliy malaka hayʼatining raisi, uning oʻrinbosari va aʼzolaridan iborat tarkibda besh yil muddatga saylanadi. Quyi turuvchi sudyalarning malaka hayʼatlari tegishli sudlar sudyalarining konferensiyalarida tumanlararo, tuman (shahar) sudlari, hududiy harbiy sudlar hamda tegishli yuqori turuvchi sudlarning sudyalari orasidan sudyalar malaka hayʼatlarining raisi, uning oʻrinbosari va aʼzolaridan iborat tarkibda besh yil muddatga saylanadi. 5-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi va sudyalarning konferensiyasi, agar ularda plenumni yoki konferensiyani tashkil etuvchi sudyalarning kamida uchdan ikki qismi hozir boʻlsa, sudyalarning malaka hayʼatlarini saylashga vakolatlidir. 6-modda. Sudyalar malaka hayʼatlarining son jihatdan tarkibi ularning ish hajmidan kelib chiqqan holda belgilanadi, biroq sudyalar malaka hayʼati raisi va uning oʻrinbosari bilan birgalikda toʻqqiz kishidan ortiq boʻlmasligi kerak. 7-modda. Sudyalarning malaka hayʼatlari aʼzoligiga nomzodlar Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi aʼzolari yoki sudyalar konferensiyasining ishtirokchilari tomonidan koʻrsatiladi. 8-modda. Agar sudya ovoz berish natijalariga koʻra ovoz berishda ishtirok etgan sudyalar ovozining yarmidan koʻpini olgan boʻlsa, u sudyalarning malaka hayʼatiga saylangan hisoblanadi. 9-modda. Sudyalarning malaka hayʼatlari oʻz faoliyati toʻgʻrisida oʻzini saylagan organlarga yiliga kamida bir marta axborot beradi. 10-modda. Sudyalarning oliy malaka hayʼati: 1) Sudyalar oliy kengashiga taqdim etish uchun sudyalarni tanlash mexanizmini takomillashtirish yuzasidan takliflar tayyorlaydi; 2) Sudyalar oliy kengashiga yangi vakolat muddatiga yoxud boshqa sudyalik lavozimlariga koʻrsatilayotgan nomzodlar (sudyalar) boʻyicha tegishli xulosalar taqdim etadi; 3) sudyalarni, shuningdek birinchi marta sudyalik lavozimlariga tayinlanadigan nomzodlar zaxirasiga kiritilgan hamda oʻqish va stajirovkani oʻtagan shaxslarni boʻshab qolgan sudyalik lavozimlari haqida Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining rasmiy veb-saytida axborot joylashtirish orqali xabardor qilib boradi; 4) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining sudyalari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar hamda Toshkent shahar sudlari raislari va rais oʻrinbosarlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy sudi raisiga nisbatan shikoyatlar va taqdimnomalarni koʻrib chiqadi, xizmat tekshiruvlari oʻtkazadi; 5) sudyalarning intizomiy javobgarligi toʻgʻrisidagi ishlarni va sudyalarni maʼmuriy javobgarlikka tortishga rozilik berish haqidagi masalalarni koʻrib chiqadi, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi sudyalarining, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar hamda Toshkent shahar sudlari raislari va rais oʻrinbosarlarining, Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy sudi raisining vakolatlarini toʻxtatib turish toʻgʻrisida qarorlar qabul qiladi; 6) tegishli sudlar sudyalarining vakolatlarini muddatidan ilgari tugatish haqida xulosalar beradi; 7) tegishli sudlar sudyalarining sudyalik qasamyodi va sudyalar odob-axloqi qoidalariga rioya etishi ustidan nazoratni amalga oshiradi; 8) sudyalarga malaka darajalari beradi. Sudyalarning oliy malaka hayʼati sudyalar malaka hayʼatlarining qarorlari ustidan berilgan shikoyatlar va taqdimnomalarni koʻrib chiqadi. Sudyalarning oliy malaka hayʼati qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin. 11-modda. Quyi turuvchi sudyalarning malaka hayʼatlari: 1) Sudyalar oliy kengashiga taqdim etish uchun sudyalarni tanlash mexanizmini takomillashtirish yuzasidan takliflar tayyorlashda ishtirok etadi; 2) birinchi marta sudyalik lavozimlariga tayinlanadigan nomzodlar zaxirasiga kiritish uchun tavsiya etilayotgan shaxslarning arizalarini va ularga ilova qilinadigan materiallarni qabul qilishni, roʻyxatdan oʻtkazishni, tekshirishni, shuningdek ularni Sudyalar oliy kengashiga yuborishni tashkil etadi; 3) oʻzlarini birinchi marta sudyalik lavozimlariga tayinlanadigan nomzodlar zaxirasiga kiritish haqida ariza bergan shaxslarni hamda sudyalik lavozimlariga nomzodlar taklif etgan organlarni birinchi marta sudyalik lavozimlariga tayinlanadigan nomzodlar zaxirasiga kiritish rad etilganligi va ushbu zaxiradan chiqarilganligi haqida xabardor qiladi; 4) birinchi marta sudyalik lavozimlariga tayinlanadigan nomzodlar zaxirasiga kiritilgan hamda oʻqish va stajirovkani oʻtagan shaxslarni boʻshab qolgan sudyalik lavozimlari haqida xabardor qiladi; 5) Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar hamda Toshkent shahar sudlari, tumanlararo, tuman (shahar) sudlari, shuningdek harbiy sudlar sudyalariga nisbatan shikoyatlar va taqdimnomalarni koʻrib chiqadi, xizmat tekshiruvlarini oʻtkazadi; 6) sudyalarning intizomiy javobgarligi toʻgʻrisidagi ishlarni va sudyalarni maʼmuriy javobgarlikka tortishga rozilik berish haqidagi masalalarni koʻrib chiqadi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar hamda Toshkent shahar sudlari, tumanlararo, tuman (shahar) sudlari, shuningdek harbiy sudlar sudyalarining vakolatlarini toʻxtatib turish toʻgʻrisida qarorlar qabul qiladi; 7) tegishli sudlar sudyalarining vakolatlarini muddatidan ilgari tugatish haqida xulosalar beradi; 8) tegishli sudlar sudyalarining sudyalik qasamyodi va sudyalar odob-axloqi qoidalariga rioya etishi ustidan nazoratni amalga oshiradi; 9) xalq maslahatchilarini tanlash va ularning saylovini oʻtkazish hamda ularni oʻqitish ishlarini tashkil etadi. Quyi turuvchi sudyalarning malaka hayʼatlari qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin. 12-modda. Sudyalar malaka hayʼatining raisi: sudyalarning malaka hayʼati faoliyatiga rahbarlikni amalga oshiradi va uning zimmasiga yuklatilgan vazifalarning bajarilishi uchun shaxsan javobgar boʻladi; takliflar, arizalar va shikoyatlarni qabul qilish hamda roʻyxatdan oʻtkazishga, birinchi marta sudyalik lavozimlariga tayinlanadigan nomzodlar zaxirasiga kiritish uchun tavsiya etilayotgan shaxslarga yoki yangi vakolat muddatiga yoxud boshqa sudyalik lavozimlariga koʻrsatilayotgan sudyalarga doir taqdim etilgan materiallarning toʻliqligi va toʻgʻriligi tekshirilishiga doir ishlarni tashkil etadi; sudyalar malaka hayʼatining majlislarini chaqiradi, ularga tayyorgarlik koʻrilishini taʼminlaydi va ularda raislik qiladi; sudyalarning malaka hayʼati koʻrib chiqishi uchun uning vakolatiga taalluqli masalalarni kiritadi; sudyalar malaka hayʼatining raisi oʻrinbosari va aʼzolari oʻrtasida vazifalarni taqsimlaydi; fuqarolarni qabul qilishni amalga oshiradi hamda sudyalarning harakatlari (harakatsizligi) ustidan tushgan shikoyatlarni koʻrib chiqish ishlarini tashkil etadi; sudyalik qasamyodi va sudyalar odob-axloqi qoidalariga rioya etilishi ustidan nazorat amalga oshirilishiga doir ishlarni tashkil etadi; sudya tomonidan yoʻl qoʻyilgan qoidabuzarliklar haqidagi xabarlar yuzasidan xizmat tekshiruvlarini oʻtkazish toʻgʻrisida farmoyishlar qabul qiladi, mazkur tekshiruvlarni oʻtkazish rejasini va tekshiruvlar natijalariga doir xulosalarni tasdiqlaydi; Sudyalar oliy kengashiga sudyalar malaka hayʼatining faoliyati toʻgʻrisida hisobotlar taqdim etadi. Sudyalar malaka hayʼatining raisi qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin. Sudyalar malaka hayʼatining raisi boʻlmagan taqdirda raisning vazifasini uning oʻrinbosari amalga oshiradi, oʻrinbosar boʻlmagan taqdirda esa, sudyalarning malaka hayʼatiga rahbarlik qilish sudyalar tegishli malaka hayʼatining qaroriga koʻra vaqtincha sudyalar malaka hayʼati aʼzolaridan birining zimmasiga yuklatiladi. 13-modda. Sudyalar malaka hayʼatining kotibi tegishli sud raisi tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimidan ozod etiladi. Sudyalar malaka hayʼatining kotibi: sudyalar malaka hayʼatlari faoliyatini tashkiliy-texnik jihatdan taʼminlashni, takliflar, arizalar va shikoyatlarni qabul qilish hamda roʻyxatdan oʻtkazishni, birinchi marta sudyalik lavozimlariga tayinlanadigan nomzodlar zaxirasiga kiritish uchun tavsiya etilayotgan shaxslarga, shuningdek yangi vakolat muddatiga yoxud boshqa sudyalik lavozimlariga koʻrsatilayotgan sudyalarga doir taqdim etilgan materiallarning toʻliqligi va toʻgʻriligini tekshirishni amalga oshiradi; sudya kadrlarning statistik va shaxsiy hisobini yuritadi; sudyalarning malaka hayʼatini zarur axborot-tahlil materiali bilan taʼminlaydi; sudyalar malaka hayʼatining majlislari bayonnomasini yuritadi. Sudyalar malaka hayʼatining kotibi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin. 14-modda. Sudyalar malaka hayʼatlarining raislari (ularning vazifalarini vaqtincha bajarib turgan shaxslar) va kotiblari Sudyalar oliy kengashiga yuboriladigan sudya kadrlarga doir materiallarning toʻliqligi va toʻgʻriligi uchun oʻz vakolatlari doirasida shaxsan javobgar boʻladi. 15-modda. Sudyalar malaka hayʼatlarining majlislari zaruriyatga qarab oʻtkaziladi. Sudyalar malaka hayʼatining majlisi hayʼat aʼzolarining kamida yarmi ishtirok etgan taqdirda vakolatlidir. Sudyalar malaka hayʼatining majlisini tayyorlash sudyalar malaka hayʼatining raisi yoki uning oʻrinbosari, ular boʻlmagan taqdirda esa, sudyalarning tegishli malaka hayʼati raisi vazifalarini bajarish vaqtinchalik zimmasiga yuklatilgan sudyalar malaka hayʼatining aʼzosi tomonidan taʼminlanadi. Sudyalar malaka hayʼatining majlisi tegishli ariza (materiallar), taqdimnoma yoki sudyaning intizomiy javobgarligi toʻgʻrisidagi ish sudyalar malaka hayʼatiga kelib tushgan kundan eʼtiboran bir oy muddat ichida oʻtkazilishi kerak. Sudyalar malaka hayʼatining raisi majlis oʻtkaziladigan joy va vaqtni belgilaydi, koʻriladigan masalaga aloqador boʻlgan shaxslar bu haqda oldindan xabardor qilinadi. Sudyalarning malaka hayʼatlari oʻz vakolatlarini amalga oshirish uchun zarur boʻlgan axborotni sudlarning, boshqa davlat organlarining, shuningdek jamoat birlashmalarining rahbarlaridan, mansabdor shaxslar va fuqarolardan talab qilib olish huquqiga ega. 16-modda. Sudyalar malaka hayʼatining majlisiga raislik qiluvchi belgilangan vaqtda majlisni ochadi, qanday masalalar koʻrilishini va sudyalar malaka hayʼatining tarkibini eʼlon qiladi. Sudyalar malaka hayʼatining majlisida ishtirok etayotgan sudyalar malaka hayʼatining aʼzosi oʻzini oʻzi rad etishi mumkin, majlisda masalasi koʻrilishi kerak boʻlgan sudya yoki nomzod esa sudyalar malaka hayʼatining aʼzolarini rad etishga haqli. Oʻzini oʻzi rad etish yoki sudyalar malaka hayʼatining aʼzosini rad etish masalasi yopiq maslahatlashuvda hal qilinadi. Masalalarni koʻrib chiqish raislik qiluvchining yoki sudyalar malaka hayʼatining taqdim etilgan hujjatlar va materiallarni oldindan oʻrganib chiqqan aʼzolaridan birining maʼruzasi bilan boshlanadi. Sudyalar malaka hayʼatining vakolatlariga taalluqli va hal etilishi lozim boʻlgan masalalarning oʻziga xos xususiyatlariga qarab, bunday hayʼat majlisiga taklif qilingan shaxslar eshitiladi, zarur hujjatlar va materiallar oʻrganiladi, shundan soʻng sudyalarning malaka hayʼati xulosa beradi yoki tegishli qaror qabul qiladi. Sudyalar malaka hayʼatining majlisida bayonnoma yuritiladi, u raislik qiluvchi va sudyalar malaka hayʼatining kotibi tomonidan imzolanadi. 17-modda. Sudyalarning malaka hayʼati sudyani maʼmuriy javobgarlikka tortish uchun rozilik berish toʻgʻrisidagi, uning intizomiy javobgarligi haqidagi, vakolatlarini toʻxtatib turish toʻgʻrisidagi, sudyalarga malaka darajasi berish haqidagi masalalar koʻrilganda qaror qabul qiladi, boshqa masalalar koʻrilganda esa xulosa beradi. 18-modda. Sudyalar malaka hayʼatining qarori yoki xulosasi uning majlisda ishtirok etgan aʼzolarining koʻpchilik ovozi bilan yopiq maslahatlashuvda qabul qilinadi, chiqarilgan xulosa bayon etilib, mazkur aʼzolar tomonidan imzolanadi hamda oʻqib eshittiriladi. Sudyalar malaka hayʼatining aʼzosi ish boʻyicha qabul qilingan qarorga yoki xulosaga rozi boʻlmagan taqdirda sudyalar malaka hayʼatining qarorini yoki xulosasini imzolaydi hamda oʻzining alohida fikrini yozma shaklda bayon etadi, ushbu fikr majlis bayonnomasiga qoʻshib qoʻyiladi. 19-modda. Sudyalar malaka hayʼatining qarorida yoki xulosasida quyidagilar koʻrsatilgan boʻlishi kerak: sudyalar malaka hayʼatining nomi, tarkibi, sudyalar malaka hayʼatining majlisi oʻtkazilgan joy va vaqt; intizomiy javobgarligi haqida ish yoki material koʻrilayotgan sudyaning familiyasi, ismi, otasining ismi va lavozimi; taqdimnoma kiritgan yoki sudyaning intizomiy javobgarligi toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatgan shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi va lavozimi; ish holatlari; sudyaning tushuntirishlari va uning shaxsini tavsiflovchi maʼlumotlar; qabul qilingan qarorning yoki xulosaning dalillar koʻrsatilgan asosi; intizomiy jazo chorasi yoki intizomiy javobgarlik toʻgʻrisidagi ishni tugatish asoslari; qaror yoki xulosa ustidan shikoyat qilish tartibi va muddatlari. 20-modda. Sudyalar oliy malaka hayʼatining, qarorlari va xulosalari manfaatdor shaxslarning shikoyatiga yoki taqdimnomasiga koʻra ular tomonidan qayta koʻrib chiqilishi mumkin. Oʻziga nisbatan qaror qabul qilingan yoki xulosa berilgan sudya tomonidan, shuningdek taqdimnoma kiritgan yoki sudyaning intizomiy javobgarligi toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatgan shaxs tomonidan quyi turuvchi sudyalar malaka hayʼatlarining qarorlari va xulosalari ustidan Sudyalarning oliy malaka hayʼatiga shikoyat qilinishi mumkin. Sudyalar malaka hayʼatlarining qarorlari yoki xulosalari oʻziga nisbatan qaror qabul qilingan yoki xulosa berilgan sudyaga, shuningdek Sudyalar oliy kengashiga uch kunlik muddatda yuboriladi. Sudyalar malaka hayʼatining qarorini yoki xulosasini qayta koʻrib chiqish haqidagi shikoyat yoki taqdimnoma qaror qabul qilingan yoki xulosa chiqarilgan kundan eʼtiboran oʻn kun ichida qarorni qabul qilgan yoki xulosani chiqargan sudyalarning malaka hayʼati orqali beriladi. Quyi turuvchi sudyalar malaka hayʼatining qabul qilingan qarorini qayta koʻrib chiqish haqidagi shikoyat yoki taqdimnoma tushishi bilan sudyaning intizomiy javobgarligi toʻgʻrisidagi ish materiallari manfaatdor shaxslar xabardor qilingan holda besh kunlik muddatda Sudyalarning oliy malaka hayʼatiga yuborilishi kerak. 21-modda. Sudyalarning oliy malaka hayʼati sudyalarning intizomiy javobgarligi toʻgʻrisidagi ishni yoxud shikoyat yoki taqdimnoma bilan kelib tushgan materialni bir oy muddat ichida koʻrib chiqadi. Sudyalarning oliy malaka hayʼati: qarorni yoki xulosani oʻzgarishsiz, shikoyatni yoki taqdimnomani qanoatlantirmasdan qoldirishga; qarorni yoki xulosani bekor qilishga va materialni yangidan koʻrib chiqish uchun yuborishga; qarorni yoki xulosani bekor qilishga va materialni oʻz ish yurituviga olishga; qarorni bekor qilishga va sudyaning intizomiy javobgarligi toʻgʻrisidagi ishni tugatishga; qarorni oʻzgartirishga va sudyaga boshqa intizomiy jazo chorasi qoʻllashga haqlidir. Sudyalar oliy malaka hayʼatining qarorlari yoki xulosalari Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisiga, quyi sudlarning sudyalariga taalluqli masalalar boʻyicha esa, sudyalarning tegishli malaka hayʼatlariga yuboriladi. 22-modda. Birinchi marta sudyalik lavozimlariga tayinlanadigan nomzodlar zaxirasini shakllantirish ishlari Sudyalar oliy kengashi tomonidan sudyalarning malaka hayʼatlari koʻmagida adliya, prokuratura, sud va ichki ishlar organlari, shuningdek fuqarolar ishtirokida amalga oshiriladi. 23-modda. Birinchi marta sudyalik lavozimlariga tayinlanadigan nomzodlar zaxirasiga oʻttiz yoshdan kichik boʻlmagan, oliy yuridik maʼlumotga va yuridik ixtisosligi boʻyicha, avvalambor, huquqni muhofaza qiluvchi organlarda kamida besh yillik ish stajiga ega boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari kiritilishi mumkin. 24-modda. Adliya, prokuratura, sud, ichki ishlar organlarining Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar boʻlinmalari oʻz xodimlari orasidan birinchi marta sudyalik lavozimlariga tayinlanadigan nomzodlar zaxirasiga kiritish uchun nomzodlarga doir takliflar va zarur materiallarni quyi turuvchi sudyalarning malaka hayʼatlariga yilning har choragida alohida-alohida yuboradi. Oʻz xodimlari orasidan birinchi marta sudyalik lavozimlariga tayinlanadigan nomzodlar zaxirasiga kiritish uchun nomzodlar boʻyicha takliflar va zarur materiallar sudyalarning tegishli malaka hayʼatlariga Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi, Bosh prokuraturasi, Oliy sudi va Ichki ishlar vazirligi tomonidan yuborilishi mumkin. Birinchi marta sudyalik lavozimlariga tayinlanadigan nomzodlar zaxirasiga kiritilish istagini bildirgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari Sudyalar oliy kengashiga bevosita yoxud sudyalarning tegishli malaka hayʼati orqali ariza bilan murojaat qilishi mumkin. Birinchi marta sudyalik lavozimlariga tayinlanadigan nomzodlar zaxirasiga kiritish haqidagi arizaga nomzod tomonidan oʻz qoʻli bilan toʻldirilgan kadrlarni hisobga olish boʻyicha shaxsiy varaqasi va tarjimai hol, fotosuratlar, pasportning koʻchirma nusxasi va baholar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar ilova qilingan oliy yuridik maʼlumot toʻgʻrisidagi diplomning notarial tartibda tasdiqlangan koʻchirma nusxasi, mehnat daftarchasidan belgilangan tartibda tasdiqlangan koʻchirma, sogʻligʻining holati toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma, ish joyidan maʼlumotnoma-tavsifnoma, tashkilot nomidan tavsiyanoma, fikrnomalar (kamida uch kishiniki) ilova qilinadi. Adliya, prokuratura, sud va ichki ishlar organlari tomonidan taqdim etilgan birinchi marta sudyalik lavozimlariga tayinlanadigan nomzodlarga doir materiallarga qoʻshimcha ravishda idoraviy inspeksiyaning yoki kadrlar boʻlimining nomzodning obroʻ-eʼtibori, xizmatiga oid ragʻbatlantirilishlar, intizomiy jazolar haqidagi maʼlumotnomasi hamda nomzodning kasbiy, ishchanlik va shaxsiy fazilatlarini tavsiflovchi boshqa maʼlumotlar, mazkur organlar rahbarining nomzod sudyalik lavozimiga munosibligi haqidagi xulosasi ilova qilinadi. Birinchi marta sudyalik lavozimlariga tayinlanadigan nomzodlar zaxirasiga kiritish uchun nomzodlar boʻyicha takliflar bevosita tegishli sudlarning raislari, adliya, prokuratura va ichki ishlar organlari respublika yoki hududiy boʻlinmalarining rahbarlari tomonidan imzolanadi. Birinchi marta sudyalik lavozimlariga tayinlanadigan nomzodlar zaxirasiga kiritish haqida ushbu Nizom talablariga rioya etilgan holda berilgan taklifni (materialni) yoki arizani qabul qilishni rad etishga yoʻl qoʻyilmaydi. 25-modda. Sudyalarning malaka hayʼatlari bir oylik muddatda nomzodlarga taalluqli takliflar va arizalar boʻyicha taqdim etilgan materiallarni, huquqni muhofaza qiluvchi organlarning nomzodlar xususida xulosalarini umumlashtiradi, birinchi marta sudyalik lavozimlariga tayinlanadigan nomzodlar zaxirasiga kiritish uchun tavsiya etilayotgan shaxslarning roʻyxatlarini shakllantiradi hamda mazkur roʻyxatlarni tegishli materiallarni ilova qilgan holda Sudyalar oliy kengashiga yuboradi. 26-modda. Shaxslarni birinchi marta sudyalik lavozimlariga tayinlanadigan nomzodlar zaxirasiga kiritish tartibi “Oʻzbekiston Respublikasi Sudyalar oliy kengashi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni va Oʻzbekiston Respublikasi Sudyalar oliy kengashining Reglamenti bilan tartibga solinadi. Birinchi marta sudyalik lavozimlariga tayinlanadigan nomzodlar zaxirasiga kiritilgan shaxslarning roʻyxatlari nomzodlarning oʻqishi va stajirovkasini tashkil etish uchun Sudyalar oliy kengashi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudiga yuboriladi; Shaxslarning birinchi marta sudyalik lavozimlariga tayinlanadigan nomzodlar zaxirasiga kiritilganligi toʻgʻrisidagi axborot belgilangan tartibda nomzodlarga va manfaatdor organlarga yetkaziladi. Shaxsni birinchi marta sudyalik lavozimlariga tayinlanadigan nomzodlar zaxirasiga kiritish rad qilingan taqdirda, unga taalluqli materiallar keyinchalik bu haqda ariza bergan shaxsni va manfaatdor organlarni xabardor qilish uchun Sudyalar oliy kengashi tomonidan sudyalarning tegishli malaka hayʼatiga qaytariladi. 27-modda. Birinchi marta sudyalik lavozimlariga tayinlanadigan nomzodlar zaxirasiga kiritilgan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasi Odil sudlov akademiyasida (bundan buyon matnda Akademiya deb yuritiladi) oʻqitiladi, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining tegishli sudlarida stajirovkadan oʻtadi. Birinchi marta sudyalik lavozimlariga tayinlanadigan nomzodlar zaxirasida turgan shaxslar Akademiyada oʻqish, shuningdek tegishli sudlarda stajirovkadan oʻtish davrida mehnat vazifalarini bajarishdan asosiy ish joyidagi oʻrtacha oylik ish haqi saqlab qolingan holda ozod etiladi. Birinchi marta sudyalik lavozimlariga tayinlanadigan nomzodlar zaxirasida turgan shaxsga oʻqish va stajirovka natijalariga koʻra Akademiya tomonidan sertifikat beriladi, Sudyalar oliy kengashiga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudiga esa nomzodning nazariy va amaliy jihatdan tayyorligi haqida xulosa taqdim etiladi. Birinchi marta sudyalik lavozimlariga tayinlanadigan nomzodlar zaxirasida turgan shaxsning stajirovkani oʻtashi uchun masʼul boʻlgan rahbar tomonidan Akademiyaga xulosa beriladi. Birinchi marta sudyalik lavozimlariga tayinlanadigan nomzodlar zaxirasida turgan shaxsning oʻqishi va stajirovkasi, shuningdek uni har tomonlama oʻrganish yakunlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi shaxsni birinchi marta sudyalik lavozimlariga tayinlanadigan nomzodlar zaxirasidan chiqarish toʻgʻrisida Sudyalar oliy kengashiga takliflar kiritishi mumkin. Oʻqish va stajirovkadan oʻtish tartibi va muddatlari Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi tomonidan Akademiya bilan birgalikda belgilanadi. 28-modda. Sudyalarning malaka hayʼatlari birinchi marta sudyalik lavozimlariga tayinlanadigan nomzodlarning tayyorgarligini doimiy asosda monitoring qilib boradi, ularning malakasini oshirishga qaratilgan seminarlar va boshqa tadbirlar oʻtkazadi. Adliya, prokuratura, sud va ichki ishlar organlari nomzodning shaʼni va qadr-qimmatiga putur yetkazadigan nojoʻya xatti-harakatlari, shuningdek nomzod va uning yaqin qarindoshlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar oʻzgarganligi haqida sudyalarning malaka hayʼatlariga keyinchalik Sudyalar oliy kengashini bu haqda xabardor qilish uchun oʻz vaqtida axborot beradi. 29-modda. Sudyalarning malaka hayʼatlari boʻshab qolgan sudyalik lavozimlari toʻgʻrisida birinchi marta sudyalik lavozimlariga tayinlanadigan nomzodlar zaxirasida turgan shaxslarni Sudyalar oliy kengashining topshirigʻiga koʻra xabardor qilib boradi. Birinchi marta sudyalik lavozimlariga tayinlanadigan nomzodlar zaxirasida turgan shaxs boʻshab qolgan sudyalik lavozimlarini egallash uchun oʻtkaziladigan tanlovda ishtirok etishi toʻgʻrisida bevosita yoki sudyalarning malaka hayʼatlari orqali Sudyalar oliy kengashiga ariza beradi. 30-modda. Birinchi marta sudyalik lavozimiga tayinlanadigan nomzodni koʻrsatish tartibi “Oʻzbekiston Respublikasi Sudyalar oliy kengashi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni bilan belgilanadi. 31-modda. Sudyalarning oliy malaka hayʼati sudyalarni yangi vakolat muddatiga va boshqa sudyalik lavozimlariga koʻrsatish ishlarini Sudyalar oliy kengashi bilan birgalikda tashkil etadi. 32-modda. Sudyalar vakolat muddati tugashidan kamida olti oy oldin yangi vakolat muddatiga koʻrsatilish yoxud koʻrsatilishdan voz kechish toʻgʻrisidagi arizalar va zarur hujjatlarni bevosita yoki sudyalarning tegishli malaka hayʼati orqali Sudyalar oliy kengashiga beradi. Boshqa sudyalik lavozimlariga oʻz nomzodini koʻrsatish istagini bildirgan sudyalar arizalar va zarur hujjatlarni bevosita yoki sudyalarning tegishli malaka hayʼati orqali Sudyalar oliy kengashiga beradi. Ilgari sudya boʻlib ishlagan shaxslarni sudyalik lavozimlariga koʻrsatish sudyalarni yangi vakolat muddatiga va boshqa sudyalik lavozimlariga koʻrsatish uchun belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Sudyalarning tegishli malaka hayʼati sudyalik lavozimiga tavsiya etilayotgan nomzod boʻyicha Sudyalar oliy kengashiga xulosa taqdim etadi. 33-modda. Sudyalarning oliy malaka hayʼati Sudyalar oliy kengashi bilan birgalikda yangi vakolat muddatiga yoki boshqa sudyalik lavozimlariga koʻrsatilgan sudyalarning kasbiy, ishchanlik va shaxsiy fazilatlari darajasini oʻrganish boʻyicha keng koʻlamli chora-tadbirlarni amalga oshiradi. Sudyalar oliy kengashining taqdimnomasiga koʻra Sudyalarning oliy malaka hayʼati yuqori koʻrsatkichlarga ega boʻlgan sudyalarni yuqori turuvchi sudyalik lavozimlariga tayyorlash maqsadida alohida dastur boʻyicha sudyalarning malakasini oshirishni, ularni oʻqitishni va ularning stajirovkadan oʻtishini taʼminlaydi. 34-modda. Sudyalarni yangi vakolat muddatiga yoki boshqa sudyalik lavozimlariga koʻrsatish masalalari Sudyalar oliy kengashining Sudyalarning oliy malaka hayʼati bilan qoʻshma majlislarida koʻrib chiqiladi. Yangi vakolat muddatiga yoki boshqa sudyalik lavozimlariga koʻrsatilayotgan sudyalar xususida taqdim etilgan materiallar qoʻshma majlis davomida oʻrganib chiqiladi, suhbat oʻtkaziladi va tegishli xulosa qabul qilinadi. 35-modda. Qoʻshma majlislar yangi vakolat muddatiga yoki boshqa sudyalik lavozimlariga koʻrsatilayotgan sudyalarga taalluqli materiallar tayyor boʻlishiga qarab oʻtkaziladi. Qoʻshma majlis Sudyalar oliy kengashi va Sudyalarning oliy malaka hayʼati aʼzolarining koʻpchiligi ishtirok etganda vakolatli hisoblanadi. Sudyalar oliy kengashining va Sudyalar oliy malaka hayʼatining qoʻshma majlisda ishtirok etayotgan aʼzolari bittadan ovozga ega boʻladi. Qoʻshma majlis qarori majlis ishtirokchilarining oddiy koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi. Raislik qiluvchi oxirida ovoz beradi. Ovozlar teng boʻlib qolganida raislik qiluvchining ovozi hal qiluvchi boʻladi. Ovoz berish chogʻida Sudyalar oliy kengashining va Sudyalar oliy malaka hayʼatining qoʻshma majlisda ishtirok etayotgan aʼzolaridan tashqari boshqa shaxslarning hozir boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydi. 36-modda. Sudyalarga malaka darajalari sudyalarning sifat tarkibini yaxshilash, ularning kasbiy malakasini baholash va kasbiy malakasini oshirishni ragʻbatlantirish, odil sudlovni amalga oshirish borasidagi masʼuliyatini oshirish maqsadida “Sudlar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq va Sudyalarning malaka darajalari toʻgʻrisidagi nizom asosida beriladi. 37-modda. Malaka darajalari Sudyalarning oliy malaka hayʼati tomonidan: Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining sudyalariga, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar hamda Toshkent shahar sudlarining raislari va rais oʻrinbosarlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy sudining raisiga nisbatan — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisining taqdimnomasiga koʻra; Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar hamda Toshkent shahar sudlarining, tumanlararo, tuman (shahar) sudlarining sudyalariga nisbatan — tegishli sudyalar malaka hayʼatining Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar hamda Toshkent shahar sudlarining raislari taqdimnomalari asosida qabul qilingan xulosasiga koʻra; Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy sudining, hududiy harbiy sudlarning sudyalariga nisbatan — Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy sudi sudyalari malaka hayʼatining Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy sudi raisining taqdimnomasi asosida qabul qilingan xulosasiga koʻra beriladi. 38-modda. Birinchi marta sudyalik lavozimiga tayinlangan (saylangan) shaxslarga malaka darajasi berish toʻgʻrisidagi masala ular ish faoliyatining dastlabki uch oyi ichida koʻrib chiqiladi. Sudyalarga navbatdagi malaka darajasi berish sudyaning avval berilgan malaka darajasida boʻlish muddati tugagan kundan eʼtiboran bir oydan kechiktirmay amalga oshiriladi. Sudyaga malaka darajasi berish uning avval berilgan malaka darajasida boʻlish muddatining yarmi oʻtganidan keyin muddatidan oldin amalga oshirilishi mumkin. 39-modda. Malaka darajasi berish toʻgʻrisidagi masala koʻrib chiqilishidan kamida bir oy oldin tegishli sud raisi tomonidan sudyaga, uning kasbiy faoliyatiga, ishchanlik va shaxsiy sifatlariga baho berilgan tavsifnoma, shuningdek uning ishi haqida maʼlumotnoma tuziladi. Tegishli sudning raisi sudyaga malaka darajasi berish toʻgʻrisidagi taqdimnomani sudyalarning malaka hayʼatiga yuborishdan oldin sudyani tavsifnoma va uning ishi haqidagi maʼlumotnoma bilan tanishtirishi lozim. Sudya malaka darajasi berish toʻgʻrisidagi masala koʻrib chiqiladigan joy va vaqt haqida sudyalar malaka hayʼatining majlisi oʻtkazilishidan kamida ikki hafta oldin sudyalarning malaka hayʼati tomonidan xabardor qilinishi kerak. 40-modda. Malaka darajasi berish, qoida tariqasida, malaka darajasi berish toʻgʻrisidagi taqdimnoma kelib tushgan kundan eʼtiboran bir oylik muddatda sudyaning hozirligida oʻtkaziladi. 41-modda. Sudyaga malaka darajasi berish toʻgʻrisidagi masalani koʻrib chiqish raislik qiluvchining yoki sudyalar malaka hayʼatining taqdim etilgan hujjatlar va materiallarni oldindan oʻrganib chiqishni amalga oshirgan aʼzolaridan birining maʼruzasi bilan boshlanadi. Shundan soʻng sudyaning, zarurat boʻlganda esa, malaka darajasi berish toʻgʻrisida taqdimnoma yuborgan mansabdor shaxs eshitiladi. 42-modda. Sudyalar malaka hayʼati sudyaning kasbiy bilimlari darajasiga, ishchanlik sifatlariga, ish staji va tajribasiga, egallab turgan lavozimiga qarab quyidagi xulosalardan birini beradi: sudyaga taqdimnomada koʻrsatilgan malaka darajasi berish mumkinligi toʻgʻrisida; sudyaga yuqoriroq malaka darajasi berish mumkinligi haqida; sudyani unga ilgari berilgan malaka darajasida qoldirish toʻgʻrisida. Quyi turuvchi sudyalar malaka hayʼatining sudyalarga malaka darajalari berish masalalariga doir xulosasi barcha zarur materiallar bilan birga uch kunlik muddatda Sudyalarning oliy malaka hayʼatiga yuboriladi. 43-modda. Sudyalarning oliy malaka hayʼati sudyaga malaka darajasi berish toʻgʻrisidagi masalani zarur materiallar kelib tushgan kundan eʼtiboran bir oylik muddatda koʻrib chiqadi. Sudya malaka darajasi berish toʻgʻrisidagi masalani koʻrib chiqish joyi va vaqti haqida oldindan xabardor qilinadi. 44-modda. Sudyalarning oliy malaka hayʼati sudyaga malaka darajasi berish toʻgʻrisidagi masalani koʻrib chiqish natijalariga koʻra quyidagi qarorlardan birini qabul qiladi: sudyaga taqdimnomada va sudyalar malaka hayʼatining xulosasida koʻrsatilgan malaka darajasi berish toʻgʻrisida; sudyaga yuqoriroq malaka darajasi berish haqida; sudyani unga ilgari berilgan malaka darajasida qoldirish toʻgʻrisida. Sudyalar oliy malaka hayʼatining sudyalarga malaka darajasi berish masalalari boʻyicha qarori sudyalarning tegishli malaka hayʼatiga yuboriladi. 46-modda. Sudyalar oliy malaka hayʼatining sudyaga malaka darajasi berish toʻgʻrisidagi qarori Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining matbuot organlarida eʼlon qilinadi, shuningdek sudyaning mehnat daftarchasiga tegishli yozuv kiritilib, shaxsiy ishiga qoʻshib qoʻyiladi. 47-modda. “Sudlar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 73-moddasiga muvofiq, sudya quyidagi hollarda faqat sudyalar malaka hayʼatining qaroriga koʻra intizomiy javobgarlikka tortilishi mumkin: odil sudlovni amalga oshirish chogʻida qonuniylikni buzganligi uchun; sud ishini tashkil etishdagi beparvoligi yoki intizomsizligi oqibatida yoʻl qoʻygan kamchiliklari uchun, shuningdek sudyalik shaʼni va qadr-qimmatiga dogʻ tushiradigan hamda sudning obroʻsini tushiradigan qilmish sodir etganligi uchun; sudyalar odob-axloqi qoidalarini buzganligi uchun. Sud qarori bekor qilinishining yoki oʻzgartirilishining oʻzi ushbu qarorni chiqarishda ishtirok etgan sudyaning, agar u ataylab qonunni buzmagan boʻlsa yoxud jiddiy oqibatlarga olib kelgan vijdonsizlikka yoʻl qoʻymagan boʻlsa, javobgarligiga sabab boʻlmaydi. 48-modda. Sudyalarning oliy malaka hayʼati: Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi sudyalarining; Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar hamda Toshkent shahar sudlari raislari va rais oʻrinbosarlarining; Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy sudi raisining intizomiy javobgarligi toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrib chiqadi. Quyi turuvchi sudyalarning malaka hayʼatlari sudyalarning intizomiy javobgarligi toʻgʻrisidagi ishlarni oʻz vakolatlari doirasida koʻrib chiqadi. 49-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining raisi Oʻzbekiston Respublikasi sudlari sudyalariga nisbatan sudyaning intizomiy javobgarligi toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish huquqiga ega. 50-modda. Oliy sudning raisi sudyaning intizomiy javobgarligi toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqida qaror chiqaradi, unda sudyaning intizomiy javobgarligi toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatishning asoslari koʻrsatilishi kerak. Sudyaning intizomiy javobgarligi toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatgan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi sudyani javobgarlikka tortish asoslariga taalluqli maʼlumotlarni oldindan tekshiradi va undan yozma shaklda tushuntirish talab qiladi. Oʻziga nisbatan intizomiy javobgarlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilgan sudya ish materiallari bilan ular sudyalarning malaka hayʼatiga yuborilguniga qadar tanishtirilishi kerak. Bunda sudya qoʻshimcha tushuntirishlar taqdim etishga yoxud qoʻshimcha tekshiruv oʻtkazish toʻgʻrisida iltimosnoma berishga haqli. Sudyaning intizomiy javobgarligi toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi qaror zarur materiallar bilan birga sudyalarning tegishli malaka hayʼatiga koʻrib chiqish uchun yuboriladi. 51-modda. Sudyaning intizomiy javobgarligi toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi qaror ishni sudyalarning malaka hayʼatida koʻrib chiqish boshlanguniga qadar chaqirib olinishi mumkin. Oʻziga nisbatan intizomiy javobgarlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi qaror chaqirib olinayotgan sudya ishning sudyalarning malaka hayʼati tomonidan mazmunan koʻrib chiqilishini talab qilishga haqli. 52-modda. Sudya nojoʻya xatti-harakat qilganligi aniqlangan kundan eʼtiboran xizmat tekshiruvlariga ketgan vaqtni, sudyaning uzrli sabablarga koʻra ishda boʻlmagan vaqtini hamda sudyalarning malaka hayʼatida sudyaning intizomiy javobgarligi toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqishga ketgan vaqtni hisoblamaganda, kechi bilan bir oy ichida, ammo nojoʻya xatti-harakat sodir etilgan kundan eʼtiboran olti oydan kechiktirmay intizomiy jazoga tortilishi mumkin. 53-modda. Zarurat boʻlganda, sudyani intizomiy javobgarlikka tortish asoslari sudyaning intizomiy javobgarligi toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqish boshlanguniga qadar qoʻshimcha tekshiruv oʻtkaziladi, bunday tekshiruvni sudyalar malaka hayʼatining raisi sudyalar malaka hayʼatining aʼzolaridan biriga topshiradi. Bunda qoʻshimcha hujjatlar va materiallarni, shuningdek koʻrib chiqishda sudya qonun buzilishiga yoʻl qoʻygan sud ishlarini talab qilib olishga yoʻl qoʻyiladi. 54-modda. Sudyalarning malaka hayʼati sudyaning intizomiy javobgarligi toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqish natijalari boʻyicha sudyaga nisbatan quyidagi qarorlardan birini chiqarishi mumkin: intizomiy jazo berish toʻgʻrisida; sudyaning intizomiy javobgarligi toʻgʻrisidagi ishni tugatish haqida; sudyaning vakolatlarini muddatidan ilgari tugatish haqida taqdimnoma kiritish toʻgʻrisidagi masalani koʻrib chiqish uchun Sudyalar oliy kengashiga sudyaning intizomiy javobgarligi haqidagi ish materiallarini yuborish toʻgʻrisida. Agar Sudyalar oliy kengashi sudyaning vakolatlarini muddatidan ilgari tugatish uchun asoslar topmasa, sudyaning intizomiy javobgarligi toʻgʻrisidagi ish sudyalarning malaka hayʼatiga qaytariladi va ish yuritish qayta tiklanadi. Dastlabki qaror chiqarilgan paytdan to materiallar qaytarilguniga qadar oʻtgan vaqt sudyani intizomiy javobgarlikka tortish muddatiga kirmaydi. 55-modda. Sudyalarning malaka hayʼati intizomiy javobgarlikka tortilgan sudyaga quyidagi intizomiy jazolardan birini qoʻllashi mumkin: hayfsan; oʻrtacha oylik ish haqining oʻttiz foizidan ortiq boʻlmagan miqdorda jarima. Intizomiy jazo chorasi qoʻllanilayotganida qoidabuzarlikning xususiyati va oqibatlari, nojoʻya xatti-harakatning ogʻir-yengilligi, sudyaning shaxsi, aybdorlik darajasi inobatga olinadi. 56-modda. Sudyalarning malaka hayʼati sudyaning intizomiy javobgarligi toʻgʻrisidagi ishni quyidagi asoslarga koʻra tugatadi: sudya intizomiy javobgarlikka asossiz tortilgan boʻlsa; sudyani intizomiy javobgarlikka tortishning ushbu Nizomning 52-moddasida nazarda tutilgan muddatlari oʻtkazib yuborilgan boʻlsa; sudyaning intizomiy javobgarligi toʻgʻrisidagi ish materiallarini sudyalarning malaka hayʼati majlisida koʻrib chiqish bilangina chegaralanish lozim topilgan hollarda intizomiy jazo chorasini qoʻllash maqsadga muvofiq boʻlmasa. 57-modda. “Sudlar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 71-moddasiga muvofiq, sudyaning vakolatlari quyidagi hollarda Sudyalar oliy kengashining taqdimnomasiga koʻra sudyalarning tegishli malaka hayʼati qarori bilan toʻxtatib turilishi mumkin, agar: sudya oʻz lavozimiga zid faoliyat bilan shugʻullanayotgan boʻlsa; sudya tibbiy yoʻsindagi majburlov choralariga tortilgan boʻlsa; sudya sud qarori bilan bedarak yoʻqolgan deb topilgan boʻlsa. Sudyalarning malaka hayʼati sudyaning vakolatlarini toʻxtatib turishga sabab boʻlgan asoslar bekor boʻlguniga qadar uning vakolatlarini toʻxtatib turadi, ushbu asoslar bekor boʻlganidan keyin esa sudyaning vakolatlari toʻxtatib turilishini olib tashlaydi. 58-modda. “Sudlar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 72-moddasida nazarda tutilgan asoslarga koʻra: Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi sudyasining vakolatlari — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining taqdimnomasiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senati tomonidan; viloyatlar va Toshkent shahar sudlari raisining va rais oʻrinbosarining, Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy sudi raisining vakolatlari — Sudyalar oliy kengashining taqdimnomasiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan; harbiy sudlar, viloyatlar va Toshkent shahar sudlari sudyasining, tumanlararo, tuman (shahar) sudlari raisining va sudyasining vakolatlari — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti bilan kelishilgan holda Sudyalar oliy kengashi tomonidan; Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudlari sudyasining vakolatlari — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi Raisining Sudyalar oliy kengashining xulosasiga asosan kiritiladigan taqdimnomasiga binoan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi tomonidan muddatidan ilgari tugatiladi. Sudyaning vakolatlari quyidagi hollarda muddatidan ilgari tugatiladi: 1) sudyaning qasamyodini buzgan taqdirda; 2) yozma ariza bergan taqdirda; 3) sudyalarning tegishli malaka hayʼati tomonidan ogohlantirish qilinganidan yoki oʻz vakolatlari toʻxtatib turilganidan keyin u sudya lavozimiga zid faoliyat bilan shugʻullanishni davom ettiravergan taqdirda; 4) belgilangan tartibda muomalaga layoqatsiz yoki muomala layoqati cheklangan deb topilgan taqdirda; 5) Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligini yoʻqotgan taqdirda; 6) unga nisbatan sudning ayblov hukmi qonuniy kuchga kirgan taqdirda; 7) vafot etganda yoki sudning qarori bilan vafot etgan deb eʼlon qilingan taqdirda; 8) sogʻligʻining holatiga yoki boshqa uzrli sabablarga koʻra uzoq vaqt mobaynida sudyalik vazifasini bajarishga qodir boʻlmay qolgan taqdirda; 9) sud raisining vakolat muddati tugashi munosabati bilan, agar u boshqa sudyalik lavozimiga oʻtishga rozilik bermasa. Sudyaning vakolatlarini ushbu modda ikkinchi qismining 1, 3 va 8-bandlarida nazarda tutilgan hollarda sudyalarning tegishli malaka hayʼati qarori asosida muddatidan ilgari tugatishga yoʻl qoʻyiladi. Sudya qonunchilikda belgilangan tartibda sudyalar malaka hayʼatining qarori ustidan shikoyat qilishga haqli. Xalq maslahatchilarining vakolatlari ushbu moddaning ikkinchi qismida koʻrsatilgan asoslar boʻyicha muddatidan ilgari tugatiladi, bundan ushbu modda ikkinchi qismining 1 va 3-bandlarida koʻrsatilgan asoslar mustasno. 59-modda. Sudyalar oliy kengashining sudyalarning vakolatlarini muddatidan ilgari tugatish toʻgʻrisidagi masala boʻyicha taqdimnomalari sudyalarning tegishli malaka hayʼatlari tomonidan koʻrib chiqiladi. 60-modda. Sudyalarning vakolatlarini muddatidan ilgari tugatish haqidagi taqdimnomalar va materiallar: Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining sudyalariga, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar hamda Toshkent shahar sudlarining raislari va rais oʻrinbosarlariga, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy sudining raisiga nisbatan — Sudyalarning oliy malaka hayʼatiga; boshqa sudlarning sudyalariga nisbatan — sudyalarning tegishli malaka hayʼatlariga yuboriladi. 61-modda. Sudyalarning malaka hayʼati sudyaning vakolatlarini muddatidan ilgari tugatish haqidagi masalani koʻrib chiqib, sudyaning vakolatlarini muddatidan ilgari tugatishga rozilik berish yoki rozilik bermaslik toʻgʻrisida xulosa beradi. Sudyalar malaka hayʼatining xulosasi besh kundan kechiktirmay Sudyalar oliy kengashiga yuboriladi. 62-modda. Har bir sud uchun xalq maslahatchilarining soni jinoyat ishlari boʻyicha sudlar va harbiy sudlar sudyalarining tegishli malaka hayʼatlari tomonidan belgilanadi. 63-modda. Xalq maslahatchilari saylovi jinoyat ishlari boʻyicha sudlar va harbiy sudlar sudyalarining tegishli malaka hayʼati tomonidan tumanlar (shaharlar) hokimlari va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari bilan, harbiy qismlarda esa, harbiy qismlar qoʻmondonligi bilan hamkorlikda tashkil etiladi. 64-modda. Jinoyat ishlari boʻyicha sudlar va harbiy sudlar sudyalarining malaka hayʼati: xalq maslahatchilari saylovini oʻtkazish jarayoni ustidan nazoratni amalga oshiradi; xalq maslahatchilari saylovini oʻtkazish masalalariga doir arizalar va shikoyatlarni koʻrib chiqadi; xalq maslahatchilari saylovi yakunlarini chiqaradi; saylangan xalq maslahatchilarining roʻyxatini tuzadi va tasdiqlaydi; saylangan xalq maslahatchilariga tegishli guvohnomalar beradi; xalq maslahatchilarini oʻqitishni tashkil etadi. Jinoyat ishlari boʻyicha sudlar va harbiy sudlar sudyalarining malaka hayʼati xalq maslahatchilarini tanlash hamda ularning saylovini oʻtkazish bilan bogʻliq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin. 65-modda. Xalq maslahatchilari saylovi fuqarolarning ish yoki yashash joyidagi yoxud harbiy qismlarning harbiy xizmat joyidagi yigʻilishlarida oʻtkaziladi. 66-modda. Yigʻilishlar kamida yuz nafar saylovchi boʻlgan mehnat jamoalarida, harbiy qismlarda va aholi punktlarida oʻtkaziladi. Agar ularda saylovchilarning soni yuz kishidan kam boʻlsa, saylov boshqa mehnat jamoalari, harbiy qismlar hamda boshqa aholi punktlarida yashovchi saylovchilar bilan birgalikda oʻtkaziladi. Yirik korxonalar, muassasalar, tashkilotlar va harbiy qismlarda xalq maslahatchilari saylovi boʻyicha yigʻilishlar ularning saylovchilar soni kamida yuz kishini tashkil etuvchi tarkibiy boʻlinmalarida oʻtkazilishi mumkin. Xalq maslahatchilari saylovi boʻyicha yigʻilishlar oʻtkaziladigan vaqt va joy haqida fuqarolar yigʻilishdan uch kun oldin xabardor etiladi. 67-modda. Xalq maslahatchiligiga nomzodlar koʻrsatish mehnat jamoalari, fuqarolarning yashash joyidagi saylovchilar tomonidan, shuningdek harbiy qismlardagi harbiy xizmatchilarning yigʻilishlari tomonidan amalga oshiriladi. 68-modda. Xalq maslahatchilari saylovi har bir nomzod boʻyicha alohida-alohida, ochiq ovoz berish yoʻli bilan oʻtkaziladi. Mehnat jamoasining, harbiy qism harbiy xizmatchilarining yoki fuqarolar yashash joyidagi saylovchilarning yigʻilishlari ishtirokchilarining yarmidan koʻp ovozini olgan shaxslar xalq maslahatchilari etib saylangan deb hisoblanadi. 69-modda. Xalq maslahatchilari saylovi boʻyicha yigʻilishda rais, kotib hamda besh − yetti nafar aʼzodan iborat tarkibda rayosat saylanadi. Xalq maslahatchilari saylovi boʻyicha yigʻilishda bayonnoma yuritilib, unga ovoz berish natijalari kiritiladi. Bayonnoma rayosat tarkibining barchasi tomonidan imzolanadi. Xalq maslahatchilari saylovi boʻyicha yigʻilish bayonnomasida quyidagilar koʻrsatilgan boʻlishi kerak: korxonaning, muassasaning, tashkilotning, harbiy qismning yoki aholi punktining nomi; yigʻilish oʻtkazilgan joy va vaqt; saylovchilarning soni; xalq maslahatchiligiga har bir nomzodning familiyasi, ismi, otasining ismi; xalq maslahatchiligiga har bir nomzodni yoqlab yoki unga qarshi berilgan ovozlar soni; saylangan har bir xalq maslahatchisining familiyasi, ismi, otasining ismi va tugʻilgan yili, mashgʻuloti turi, yashash joyi. Xalq maslahatchilari saylovi boʻyicha yigʻilish bayonnomasi imzolanganidan keyin sudyalarning tegishli malaka hayʼatiga topshiriladi. 70-modda. Jinoyat ishlari boʻyicha sudlar va harbiy sudlar sudyalarining malaka hayʼati xalq maslahatchilari saylovi boʻyicha yigʻilish bayonnomalari asosida saylov natijalarini aniqlaydi hamda har bir sud uchun alohida-alohida xalq maslahatchilari roʻyxatini tuzadi. 71-modda. Xalq maslahatchilarining roʻyxati sudyalarning tegishli malaka hayʼati tomonidan tasdiqlanganidan keyin tegishli sudga yuboriladi. 72-modda. Jinoyat ishlari boʻyicha sudlar va harbiy sudlar sudyalarining malaka hayʼatlari xalq maslahatchilari saylovi natijalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni Sudyalar oliy kengashiga taqdim etadi, shuningdek xalq maslahatchilarini oʻqitish ishlari qanday borayotganligi haqida vaqti-vaqti bilan Sudyalar oliy kengashiga axborot berib boradi. 73-modda. Sudyalar malaka hayʼatlarining faoliyatini moliyaviy va moddiy-texnika jihatidan taʼminlash tegishincha Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar hamda Toshkent shahar sudlarining, shuningdek harbiy sudlarning mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi. 74-modda. Sudyalarning malaka hayʼatlari oʻz faoliyatini amalga oshirishda tegishli sudlarning ish hujjatlari blankalaridan, muhridan, shtamplaridan foydalanishga haqlidir. 75-modda. Sudyalarning malaka hayʼatlari toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.