Oʻzbekiston Respublikasi davlat bojxona qoʻmitasi faoliyatini tashkil etish masalalari toʻgʻrisida
(resolution, 2026-02-08)

“Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasini tashkil qilish toʻgʻrisida” 1997-yil 8-iyuldagi PF-1815-son Farmoniga muvofiq, shuningdek respublika bojxona organlari tomonidan bojxona ishlarini tashkil qilish boʻyicha ular zimmasiga yuklangan vazifalarning tezkorlik bilan va samarali bajarilishini taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 3. Belgilab qoʻyilsinki: Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisi Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi maʼqullaganidan keyin kiritilgan Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri taqdimnomasiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadi va lavozimidan ozod etiladi; Davlat bojxona qoʻmitasi raisining oʻrinbosarlari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori bilan, Davlat bojxona qoʻmitasining Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahar boshqarmalari va ixtisoslashtirilgan bojxona komplekslari boshliqlari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmoyishi bilan tayinlanadi. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi toʻgʻrisidagi Nizom 4-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 5. Belgilansinki, Davlat bojxona qoʻmitasini mablagʻ bilan taʼminlash Oʻzbekiston Respublikasi respublika budjeti mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetini tuzishda Davlat bojxona qoʻmitasini joriy taʼminlash va uning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash uchun budjetdan ajratiladigan zarur mablagʻlarni har yili nazarda tutsin. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasining tugatilgan bojxona Bosh boshqarmasi boshliqlar tarkibining mansabdor shaxslarida ular ega boʻlishgan maxsus va shaxsiy unvonlar saqlab qolinsin, ularning 1994-yil 18-yanvardan 1997-yil 8-iyulgacha bojxona organlarida ishlagan vaqti ichki ishlar xodimlariga tatbiqan uzoq vaqt ishlaganlik uchun ustamalar, pensiya tayinlashda xizmat stajiga qoʻshilsin. Belgilab qoʻyilsinki, bojxona organlari mansabdor shaxslarining va ular oila aʼzolarining pensiya taʼminoti harbiy xizmatni oʻtagan yoki ichki ishlar organlarida xizmatni oʻtagan shaxslar xamda ularning oila aʼzolari uchun amaldagi qonunchilik bilan belgilangan shartlarda va normalar boʻyicha amalga oshiriladi. 7. Bojxona organlarining moddiy-texnika bazasini rivojlantirish va ijtimoiy dasturlarni bajarish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasida Davlat soliq qoʻmitasi bojxona Bosh boshqarmasining moddiy yordam va bojxona organlarini rivojlantirish maxsus jamgʻarmasi negizida moddiy yordam, ijtimoiy himoya qilish, bojxona organlarini rivojlantirish va koʻzda tutilmagan xarajatlar maxsus jamgʻarmasi tuzilsin. Belgilansinki, koʻrsatib oʻtilgan maxsus jamgʻarma bojxona yigʻimlari va koʻrsatilgan xizmatlar uchun toʻlovlar tarzidagi tushumlar hisobiga shakllantiriladi. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi Moliya vazirligi bilan birgalikda Moddiy yordam, ijtimoiy himoya qilish, bojxona organlarini rivojlantirish va koʻzda tutilmagan xarajatlar maxsus jamgʻarmasini tashkil etish hamda undan foydalanish tartibi toʻgʻrisidagi Nizomni ikki hafta muddatda ishlab chiqsin va tasdiqlasin. 8. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi: manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda 1998-2000yillarda bojxona nazoratini yanada takomillashtirish va bojxona organlarining moddiy-texnika bazasini rivojlantirish Dasturini ishlab chiqsin va 1997-yil 1-dekabrgacha Vazirlar Mahkamasiga koʻrib chiqish uchun kiritsin; Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Adliya vazirligi bilan birgalikda bojxona organlarida xizmatni oʻtash toʻgʻrisidagi nizomni ikki oy muddatda ishlab chiqsin va tasdiqlash uchun Vazirlar Mahkamasiga kiritsin; Oʻzbekiston Republikasi Milliy statistika qoʻmitasi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, shuningdek Markaziy banki soʻrovlariga koʻra bojxona statistikasi boʻyicha hisobot maʼlumotlarini taqdim etsin. 10. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Moliya vazirligi yillik investitsiya dasturlarini tuzishda ularga Davlat bojxona qoʻmitasi obyektlarini qurish, kengaytirish va rekonstruksiya qilishni kiritishni nazarda tutsinlar. 11. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Davlat bojxona qoʻmitasi shaxsiy tarkibiga va ularning oila aʼzolariga tibbiy xizmat koʻrsatishning amaldagi tartibini saqlab qolsin. 12. Bojxona organlari uchun kadrlarni tayyorlash va qayta tayyorlash, ularning kasb saviyasini oshirish boʻyicha ishlarni yaxshilash, shuningdek bojxona rasmiylashtirishlari boʻyicha mutaxassislarni oʻqitish maqsadida Davlat soliq qoʻmitasi bojxona Bosh boshqarmasining Viloyatlararo oʻquv markazi Davlat bojxona qoʻmitasi xodimlarining umumiy soni doirasida shtatdagi xodimlari soni (xizmat koʻrsatuvchi va yordamchi xodimlardan tashqari) 20 nafar boʻlgan Davlat bojxona qoʻmitasi oʻquv markaziga aylantirilsin. Toshkent shahar hokimligi davlat bojxona qoʻmitasi oʻquv markazini joylashtirish masalasini ikki oy muddatda hal qilsin. 13. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi va Milliy xavfsizlik xizmati 1997-yildan boshlab Ichki ishlar vazirligi Akademiyasi hamda Milliy xavfsizlik xizmati Instituti bazasida bojxona organlarining tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi mansabdor shaxslarini tayyorlash va qayta tayyorlash boʻyicha maxsus kurslar tashkil qilsinlar. 14. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining, “Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi faoliyatini tashkil etish masalalari toʻgʻrisida” 1994-yil 4-martdagi 114-son qarorining bojxona organlari faoliyatini tashkil etishga taalluqli qismi oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 15. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri Oʻ.T. Sultonov zimmasiga yuklansin. 1. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi (keyingi oʻrinlarda — DBQ deb yuritiladi) Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga muvofiq davlat boshqaruvi organi hisoblanadi. Davlat bojxona qoʻmitasi oʻz vakolatlari doirasida yagona boj siyosati oʻtkazilishini, bojxona ishlari toʻgʻrisidagi qonunchilikka rioya etilishini, DBQ organlari tizimining samarali faoliyat koʻrsatishini taʼminlaydi. 2. Davlat bojxona qoʻmitasi oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga, Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligi va xalqaro bitimlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlariga amal qiladi. 3. Davlat bojxona qoʻmitasining qonunchilikka muvofiq oʻz vakolatlari doirasida qabul qilgan qarorlari, mulkchilik shartlaridan qatʼi nazar, jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan ijro bajarilishi majburiydir. 4. Davlat bojxona qoʻmitasi organlarining tizimini quyidagilar tashkil etadi: DBQ markaziy apparati; DBQning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahar boshqarmalari (DBQB), ixtisoslashtirilgan bojxona komplekslari (IBK); bojxona postlari. 5. DBQ markaziy apparati, DBQB, IBK yuridik shaxs hisoblanadilar, bank muassasalarida hisob-kitob, joriy va boshqa schyotlarga, shu jumladan valyuta schyotlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbi tasvirlangan va oʻz nomi yozilgan muhrga ega boʻladilar. 6. Davlat bojxona qoʻmitasida belgilangan tartibda moddiy yordam, ijtimoiy himoya qilish, bojxona organlarini rivojlantirish va koʻzda tutilmagan xarajatlar maxsus jamgʻarmasi tashkil etiladi. 7. Davlat bojxona qoʻmitasi organlarining asosiy vazifalari quyidagilar hisoblanadi: respublikaning iqtisodiy manfaatlarini himoya qilish va belgilangan vakolatlar doirasida uning iqtisodiy xavfsizligini taʼminlash; respublika boj siyosati ishlab chiqilishi va amalga oshirilishida qatnashish; boj qonunlariga rioya qilinishi ustidan nazorat oʻrnatish; boj ishlarini amalga oshirishda fuqarolarning, shuningdek yuridik shaxslarning huquq va manfaatlarini himoya qilish; respublikaning tashqi iqtisodiy aloqalari rivojlanishiga koʻmaklashish; xorijiy davlatlarning bojxona organlari, bojxona ishi masalalari bilan shugʻullanuvchi xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik qilish, xalqaro bojxona va savdo tashkilotlarida qatnashish; Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalardan kelib chiquvchi bojxona ishiga oid majburiyatlarning bajarilishini taʼminlash; boj poshlinalari, soliqlar va boshqa boj toʻlovlarini undirish; respublikaning boshqa davlatlar bilan savdo-iqtisodiy, valyuta-moliyaviy munosabatlarini boj-tarif tartibga solish vositalarini ishlab chiqish va samarali qoʻllash; Oʻzbekiston Respublikasining bojxona chegarasi orqali oʻtadigan tovarlar va transport vositalari ustidan bojxona tekshiruvini taʼminlash; respublikaning bojxona chegarasi orqali tovar oboroti oʻtishini jadallashtirishga koʻmaklashuvchi shart-sharoitlar yaratish; kontrabandaga, bojxona qonunchiligi buzilishiga qarshi kurashish, respublikaning bojxona chegarasi orqali giyohvandlik moddalari, psixotrop va portlovchi moddalar, qurol-yarogʻ, valyuta boyliklari, milliy boylik hisoblangan badiiy, madaniy-tarixiy va arxeologik meros buyumlari, intelektual mulk obyektlari gʻayriqonuniy olib oʻtilishining oldini olish; bojxona statistikasi va maxsus bojxona tizimini yuritish, Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatini, manfaatdor vazirliklar va idoralarni bojxona ishiga tegishli masalalar boʻyicha axborot bilan taʼminlash; bojxona ishi sohasidagi faoliyat toʻgʻrisidagi axborotni toʻplash va uni ishlashning avtomatlashtirilgan tizimini ishlab chiqish va joriy etish; tashqi iqtisodiy faoliyatning tovar nomenklaturasini yuritish; kadrlar toʻgʻri tanlanishi va joy-joyiga qoʻyilishini, DBQ organlari shaxsiy tarkibi xizmat tayyorgarligi va intizomi yuqori darajada boʻlishini taʼminlash; bojxona tashuvchilari faoliyati, bojxona va erkin omborlar, bojsiz savdo doʻkonlari ishi, tovarlarga bojxona hududidan tashqarida, bojxona hududida va bojxona nazorati ostida qayta ishlov berilishi ustidan nazoratni taʼminlash; bojxona ishi sohasida ilmiy-tadqiqot ishlarini va maslahatlar berishni tashkil etish; bojxona organlarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash va rivojlantirish, bojxona atrofi infrastrukturasini rivojlanishiga koʻmaklashish; oʻz vakolatlari doirasida jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha chora-tadbirlarni ishlab chiqish va amalga oshirishda ishtirok etish; Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligi va tuzilgan xalqaro shartnomalar va bitimlar bilan belgilanadigan boshqa vazifalar. 8. DTQ organlari yuklangan vazifalarga muvofiq: yagona bojxona siyosati amalga oshirilishining huquqiy, iqtisodiy va tashkiliy mexanizmalarini ishlab chiqadi, ularning amalda qoʻllanilishini taʼminlaydi, bojxona ishi sohasida qonun hujjatlari va normativ hujjatlar loyihalari tayyorlanishida qatnashadi; Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari ishlab chiqilishida qatnashish, belgilangan tartibda va oʻz vakolatlari doirasida bojxona masalalari boʻyicha xalqaro bitimlar va shartnomalar tuzadi; respublikaning bojxona hududida davlat xavfsizligini, jamoat tartibi, inson hayoti va salomatligi himoya qilinishi, hayvonlar va oʻsimliklar muhofaza qilinishi, atrof-muhit muhofazasi boʻyicha chora-tadbirlar amalga oshirilishiga koʻmaklashadi; belgilangan tartibda bojxona nazorati amalga oshirilishini taʼminlaydi va uning shakllarini takomillashtiradi; bojxona qonunchiligiga va oʻz vakolatlari doirasida-soliq qonunchiligiga rioya etilishi ustidan nazoratni takomillashtirishga qaratilgan chora-tadbirlarni ishlab chiqadi va qabul qiladi; bojxona tartibga solish vositalari qoʻllanilishini taʼminlaydi, bojxona - tarif mexanizmi ham shu jumlaga kiradi, tashqi iqtisodiy faoliyatni tarifli tartibga solish usullari, kvotalash normalari, litsenziyalash va deklaratsiya taqdim etish ishlab chiqilishi va amalga oshirilishida belgilangan tartibda qatnashadi; boj poshlinalari, soliqlar va boshqa toʻlovlar davlat budjetiga oʻz vaqtida va toʻliq oʻtkazilishini taʼminlaydi; oʻz vakolatlari doirasida valyuta nazoratini amalga oshiradi; bojxona statistikasi metodologiyasini takomillashtiradi, bojxona ishi sohasida statistika maʼlumotlari toʻplanishi, ularga ishlov berilishi va tahlil qilinishini tashkil etadi, respublikaning tashqi iqtisodiy aloqalarini rivojlantirish, tashqi savdo va toʻlov balansini mustahkamlash boʻyicha prognoz hisob-kitoblarni amalga oshiradi va takliflarni ishlab chiqadi; bojxona ishi sohasidagi faoliyat toʻgʻrisida axborot toʻplanishi va ishlab chiqilishi hamda avtomatlashtirilgan tizim joriy etilishini yuritadi, shuningdek bojxona statistika maʼlumotlarini tegishli idoralar va manfaatdor organlarga taqdim etadi; kontrabandaning, bojxona qonunchiligining, oʻz vakolatlari doirasida soliq qonunchiligi buzilishining oldini olish va ularga barham berish chora-tadbirlarini mustaqil ravishda yoki huquqni muhofaza qilish organlari bilan oʻzaro hamkorlikda ishlab chiqadi va qoʻllaydi, shuningdek xalqaro terrorizmga va Oʻzbekiston aeroportlarida xalqaro fuqaro aviatsiyasi faoliyatiga gʻayriqonuniy aralashishga qarshi kurashishga koʻmaklashish boʻyicha chora-tadbirlarni ishlab chiqadi va qoʻllaydi; bojxona organlari vakolatiga tegishli boʻlgan ishlar boʻyicha tergovga qadar tekshiruv, surishtiruv va qonunchilikka muvofiq bojxona qoidalari buzilishi toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrib chiqadi; yuridik va jismoniy shaxslarga nisbatan qonunchilikda nazarda tutilgan bojxona qoidalari buzilganligi uchun taʼsir koʻrsatish choralarini belgilangan tartibda qoʻllaydi; giyohvandlik vositalari, psixotrop va portlovchi moddalar, qurol-yarogʻ respublikaning bojxona chegarasi orqali gʻayriqonuniy olib oʻtilishining oldini olish chora-tadbirlarini ishlab chiqadi va qoʻllaydi; respublikaning va xorijiy davlatlarning vakolatli organlari bilan birgalikda giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalar nazorat ostida yetkazib berilishini amalga oshiradi; Davlat xavfsizlik xizmati va ichki ishlar organlari bilan oʻzaro hamkorlikda qonunchilikda belgilangan tartibda tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiradi; aybdorlarni javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi masalan bojxona organlari vakolatlari doirasidan tashqariga chiqqanda qonun buzilishlari faktlari boʻyicha materiallarni tergov, sud organlari va boshqa organlarga topshiradi; bojxona organlarining mansabdor shaxslari tomonidan qonuniylikka rioya etilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi, bojxona organlari mansabdor shaxslarining xatti-harakatlari va qarorlari ustidan tushgan viloyatlar va eʼtirozlarni belgilangan tartibda koʻrib chiqadi; bojxona organlariga yuklangan vazifalar va funksiyalar amalga oshirilishini taʼminlovchi ilmiy-texnik xizmatlar, laboratoriyalar, uquv markazlari, boshqa korxonalar va tashkilotlarni tashkil etadi; bojxona organlari xodimlarini tayyorlaydi, qayta tayyorlaydi va ularning malakasini oshiradi; bojxona va erkin omborlar, bojsiz savdo doʻkonlari, bojxona tashuvchilari, tovarlarga bojxona hududidan tashqarida, bojxona hududida ishlov berish yuzasidan nazoratni amalga oshiradi, shuningdek qonunchilikda belgilangan tartibda bojxona va erkin omborlar, bojsiz savdo doʻkonlari, bojxona tashuvchilari faoliyatini amalga oshirish huquqiga ruxsatnoma beradi; xalqaro bojxona va savdo tashkilotlarida qatnashadi, xorijiy davlatlarning bojxona organlari, bojxona ishi masalalari bilan shugʻullanuvchi xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik qiladi, qonunchilikda belgilangan tartibda xorijiy mamlakatlarning bojxona xizmatlari bilan axborotni oʻzaro ayirboshlaydi; bojxona organlarining moddiy-texnika bazasini rivojlantirish va mustahkamlash chora-tadbirlarini ishlab chiqadi, tashqi savdo yuklarini bojxona rasmiylashtirishi uchun punktlar tarmogʻini va bojxona infrastrukturasining boshqa obyektlarini kengaytirish ham shu jumlaga kiradi; DBQning moddiy yordam, ijtimoiy himoya qilish, bojxona organlarini rivojlantirish va koʻzda tutilmagan xarajatlar maxsus jamgʻarmasiga tushadigan mablagʻlar hisobiga respublikada bojxona ishini rivojlantirish chora-tadbirlarini mablagʻ bilan taʼminlaydi; xavfli yuklar, qurol-yarogʻlar, harbiy texnika, harbiy mol-mulklar, portlovchi moddalar va buyumlar, shuningdek harbiy tarkiblar tranziti chogʻida qonunchilikka muvofiq xulosalar beradi va nazoratni amalga oshiradi. DBQ jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha chora-tadbirlarni ishlab chiqish va amalga oshirishda ishtirok etish sohasida: bojxona chegarasi orqali olib oʻtiladigan jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga yoki ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga aloqadorligi haqida maʼlumotlar mavjud boʻlgan naqd pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulkni ushlab turadi hamda olib qoʻyadi; jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish masalalari boʻyicha maxsus vakolatli davlat organi bilan oʻzaro hamkorlikni amalga oshiradi; belgilangan tartibda jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasida xalqaro hamkorlikda ishtirok etadi; Jinoiy daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha Yevrosiyo guruhi toʻgʻrisidagi Bitimdan kelib chiquvchi majburiyatlarning bajarilishini taʼminlaydi; Davlat bojxona qoʻmitasiga qonunchilik bilan boshqa funksiyalar ham yuklanishi mumkin. 9. DBQ organlari yuklangan vazifalarni samarali bajarish maqsadida qonunchilikda belgilangan tartibda quyidagi huquqlarga ega boʻladi: bojxona huquq buzilishlarini aniqlashning texnik va maxsus vositalarini qoʻllash; bojxona organlari vakolatiga tegishli boʻlgan ishlar boʻyicha tergovga qadar tekshiruv va surishtiruv olib borish; bojxona qoidalari buzilishi toʻgʻrisidagi ishlarni yuritish, bunday ishlarni koʻrib chiqish hamda yuridik va jismoniy shaxslarga nisbatan bojxona qonunchiligi buzilganligi uchun taʼsir koʻrsatish choralarini qoʻllash, ularning oldini olish chora-tadbirlarini ishlab chiqish va qoʻllash; tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshirish; bojxona nazoratidan oʻtkazilishi kerak boʻlgan tovarlar va transport vositalari koʻzdan kechirilishi (qayta koʻzdan kechirilishi)ni hamda ularga hujjatlar taqdim etilishini talab etish; tovarlar va transport vositalarini koʻzdan kechirish (qayta koʻzdan kechirish), yetarlicha asoslar mavjud boʻlganda esa-jismoniy shaxslarni shaxsan koʻzdan kechirish; bevosita bojxona huquq buzilishlari buyumlari hisoblangan tovarlar, transport vositalari va boshqa buyumlarni ushlash va olib qoʻyish; eksport qilish taqiqlangan buyumlar va mahsulotlarni Oʻzbekiston Respublikasi tashqarisiga chiqarishda, shuningdek, aksiz markalari bilan markalanmagan tamaki mahsulotlari va spirtli ichimliklarni Oʻzbekiston Respublikasi hududiga keltirishda, transportda tashishda (xalqaro tranzitdan tashqari) va saqlashda musodara qilish (xoʻjalik yurituvchi subyektlarga nisbatan sud tartibida) toʻgʻrisida qaror qabul qilish; transport vositalarini majburan toʻxtatish, Oʻzbekiston Respublikasi boj hududini bojxona organlarining ruxsatisiz tark etgan dengiz, daryo va havo kemalarini qaytarish; plombalarni ochish, bagajniklar, yuk boʻlmalari, transport vositalari kuzovlari, konteynerlar va boshqa transport tarasining tamba qurilmalarini ochish; mulkchilik shakllaridan qatʼi nazar, yurdik va jismoniy shaxslarning bojxona nazoratidan oʻtishi kerak boʻlgan tovarlari va transport vositalari turgan hududiga va binolariga tusiqsiz kirish, shuningdek nazorat qilish bojxona organlariga yuklangan faoliyatni amalga oshirish; tovarlar va boshqa buyumlar probalari va namunalarini olib qoʻyish ularni tadqiq (ekspertiza) qilish; shaxsdan uning vakolatlarini tasdiqlovchi hujjatlarni talab qilish; vazirliklar, idoralar, mahalliy hokimiyat organlaridan, Oʻzbekiston Respublikasi hududida joylashgan yuridik va jismoniy shaxslardan (mulkchilik shakllari va idoraviy boʻysunishidan qatʼi nazar) bojxona ishi (nazorati)ni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar, materiallar va hujjatlarni soʻrash va olish; xoʻjalik yurituvchi subyektlarning hisob-kitob schyotlaridan bojxona toʻlovlari soʻzsiz tartibda oʻtkazilishi toʻgʻrisida, bojxona toʻlovlari budjetdan xoʻjalik yurituvchi subyektlar schyotiga qaytarilishi toʻgʻrisida banklarga va boshqa moliya-kredit muassasalariga belgilangan tartibda topshiriqlar berish; koʻrsatib oʻtilgan topshiriq kechiktirilgan yoki bajarilmagan har bir kun uchun oʻtkazilishi yoki qaytarilishi kerak boʻlgan bojxona toʻlovlari summasidan banklardan yoki boshqa moliya-kredit muassasalaridan, shuningdek xoʻjalik subyektlaridan qonun hujjatlarida belgilangan miqdorida bojxona toʻlovlari toʻlash muddati kechiktirib yuborilgan har bir kun uchun belgilangan tartibda 0,5 foiz miqdorida penya undirish; Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi bilan kelishilgan holda bojxona yigʻimlari stavkalarini belgilash; bojxona va erkin omborlarni, bojsiz savdo doʻkonlarini ochish, bojxona tashuvchilari sifatidagi faoliyatni amalga oshirish huquqiga ruxsatnomalar berish; tashqi iqtisodiy aloqalar qatnashchilarining tashqi iqtisodiy faoliyatini toʻxtatish toʻgʻrisida belgilangan sabablari koʻrsatilgan taqdimnoma kiritish; bojxona nazoratini amalga oshirishga koʻmaklashish uchun mutaxassislar va ekspertlarni jalb qilish; oʻz vakolatlari doirasida bojxona nazorati ostidagi tovarlarni qayta roʻyxatdan oʻtkazish va ushbu tovarlarga taalluqli hujjatlarni tekshirish. 10. Bojxona organlarining mansabdor shaxslari xizmat vazifalarini bajarish chogʻida tabel oʻqotor qurolini va yakka tartibda himoyalanish vositalarini olib yurish, saqlash, qoʻllash va foydalanish huquqiga ega boʻladilar. 11. Davlat bojxona qoʻmitasiga Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining taqdimnomasiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni bilan tasdiqlanadigan Rais boshchilik qiladi. Davlat bojxona qoʻmitasi raisining birinchi oʻrinbosari va oʻrinbosarlari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori bilan, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasining Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahar boshqarmalari va ixtisoslashtirilgan bojxona komplekslari boshliqlari esa Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmoyishi bilan tayinlanadi. Rais oʻrinbosarlari oʻrtasida vazifalarni taqsimlash Davlat bojxona qoʻmitasi raisi tomonidan amalga oshiriladi 111. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisi kuyidagilar uchun shaxsan javob beradi: Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari, normativ-huquqiy hujjatlar talablarini oʻz vaqtida va sifatli bajarish; bojxona organlariga yuksak kasb koʻnikmasi va maʼnaviy-axloqiy fazilatlarga ega boʻlgan har tomonlama kamol topgan va vatanparvar yoshlarni jalb etishga qaratilgan kadrlarni tanlash va joy-joyiga qoʻyishning prinsipial jihatdan yangi tizimini yaratish; xodimlarning xizmatga boʻlgan munosabatini tubdan oʻzgartirish, qonuniylik buzilishining barcha koʻrinishlariga nisbatan murosasiz munosabatda boʻlish muhitini yaratish, jamoada sogʻlom muhitni shakllantirish; xizmatni fidokorona oʻtayotgan kadrlarni har tomonlama ragʻbatlantirish, xizmat intizomini, qonun hujjatlari talablarini qoʻpol ravishda buzgan xodimlarni intizomiy hamda boshqa turdagi javobgarlikka tortish; Oliy harbiy bojxona instituti faoliyatini samarali tashkil etish; bojxona xizmati organlari faoliyatining ochiqligini taʼminlash, aholi, tashqi iqtisodiy faoliyat qatnashchilari bilan bevosita, maqsadli muloqot oʻrnatish, shuningdek, fuqarolarni shaxsan qabul qilish. 112. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisining birinchi oʻrinbosari quyidagilar uchun shaxsan javob beradi: bojxona ishini rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlarini ishlab chiqish, bojxona haqidagi qonunlarni va huquqni koʻllash amaliyotini takomillashtirish, bojxona sohasida huquqbuzarliklar sodir etilishining sabablari va shart-sharoitlarini tahlil qilish, ularni bartaraf etish boʻyicha amaliy chora-tadbirlar koʻrish; davlat xizmatlari koʻrsatish, maʼlumotlarni toʻplash, tahlil qilish va ulardan foydalanish tizimini tubdan takomillashtirish, axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan keng foydalanish orqali bojxona organlarining jismoniy va yuridik shaxslar bilan bevosita aloqasiz muloqot qilish shakllarini joriy etish; xavf-xatarni boshqarishning avtomatlashtirilgan tizimini, tashqi iqtisodiy faoliyatning halol ishtirokchilariga nisbatan munosabatda boʻlishning soddalashtirilgan bojxona tartibotlarini qoʻllash tartibini joriy etish, va ularning samarali ishlashi; bojxona nazoratining zamonaviy shakllari, usullari va texnik vositalarini joriy etish hisobiga tovarlarning noqonuniy importini, bojxona toʻlovlarini toʻlashdan boʻyin tovlash sxemalarini aniqlash; 113. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisining oʻrinbosarlari kuyidagilar uchun shaxsan javob beradilar: tashqi savdo operatsiyalari monitoringini olib borish, eksport-import shartnomalari ijrosini tahlil qilish, tovarlar eksporti prognozlarini bajarish, tashqi savdo operatsiyalarini amalga oshirishda valyuta haqidagi qonunlarga rioya qilish; bojxona statistikasini shakllantirish va uning ishonchliligi, Oʻzbekiston Respublikasining tashqi savdosini hamda mamlakatning asosiy savdo sheriklari boʻlgan davlatlar bilan savdo-iqtisodiy aloqalarni rivojlantirish haqida tahliliy materiallar tayyorlash; statistika maʼlumotlarining ishonchliligini taʼminlash maqsadida xorijiy mamlakatlarning bojxona xizmatlari bilan axborot almashish, tashqi savdo sohasida huquqbuzarliklar belgilarini aniqlash; tashqi iqtisodiy faoliyatning tovar nomenklaturasi boʻyicha tovarlar tasnifi toʻgʻriligini baholashni nazarda tutuvchi bojxona postlari faoliyati ustidan amaliy nazorat qilish tizimini ishlab chiqish, ularning bojxona qiymatini aniqlash, bojxona toʻlovlarini hisoblash va undirish, shuningdek, koʻrsatib oʻtilgan masalalarda metodologik yordam berish; kontrabandaga va bojxona haqidagi qonunlar buzilishiga qarshi kurashishning holati va samaradorligi, tovarlarni noqonuniy olib kirish mexanizmlarini aniqlash va tahlil qilish, huquqbuzarliklar profilaktikasi samaradorligining amaliy chora-tadbirlarini ishlab chiqish, javobgarlikning muqarrarligini taʼminlash; xorijiy mamlakatlar bojxona organlari va xalqaro tashkilotlar bilan samarali hamkorlikni tashkil etish, bojxona ishi sohasidagi ilgʻor tajribani tizimli oʻrganish va joriy etish; Oʻzbekiston Respublikasi Milliy kinologiya markazining samarali faoliyatini tashkil etish; jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlarini puxta, har tomonlama, toʻliq va xolisona koʻrib chiqish, fuqarolarni shaxsan qabul qilish; bojxona organlarining bino va inshootlarini joriy va mukammal taʼmirlash, xodimlarni kompyuter va texnika, aloqa va bojxona nazorati vositalari bilan taʼminlash, yuklangan vazifalarni samarali bajarish uchun zarur shart-sharoitlar yaratish. 12. Davlat bojxona qoʻmitasida Rais (hayʼat raisi), uning oʻrinbosarlari, shuningdek Davlat bojxona qoʻmitasi faoliyatining asosiy yoʻnalishlarini muvofiqlashtiruvchi tarkibiy boʻlinmalari rahbarlaridan iborat tarkibda hayʼat tashkil etiladi. Hayʼatning aʼzolari soni va shaxsiy tarkibi Davlat bojxona qoʻmitasi raisining taqdimnomasiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi. Hayʼat quyidagilar bilan bogʻliq masalalarni koʻrib chiqadi: Davlat bojxona qoʻmitasi faoliyatining respublikaning iqtisodiy manfaatlarini himoya qilishni davom ettirish va belgilangan vakolatlar doirasida respublikaning iqtisodiy xavfsizligini taʼminlash, respublikaning bojxona siyosati amalga oshirilishini takomillashtirish, bojxona qonunchiligiga rioya qilinishi yuzasidan nazoratni amalga oshirishni kuchaytirish, bojxona ishini amalga oshirishda fuqarolarning, shuningdek yuridik shaxslarning huquqlari va manfaatlarini himoya qilish, shuningdek respublikaning tashqi iqtisodiy aloqalarini rivojlantirishga koʻmaklashish boʻyicha ushbu Nizomda belgilangan asosiy yoʻnalishlarni tayyorlash va amalga oshirish; Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi nomenklaturasiga kiradigan lavozimlarga kadrlarni tanlash, joy-joyiga qoʻyish, tayyorlash va qayta tayyorlash; Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlarida, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qarorlari va farmoyishlarida belgilangan vazifalarni amalga oshirish boʻyicha ijro intizomini mustahkamlash, ularning oʻz vaqtida va sifatli amalga oshirilishini taʼminlash uchun Davlat bojxona qoʻmitasi rahbarlari va xodimlarining shaxsiy javobgarligini oshirish. Hayʼat Davlat bojxona qoʻmitasi vakolatiga taalluqli boshqa masalalarni ham koʻrib chiqish huquqiga ega. Hayʼat majlisiga Davlat bojxona qoʻmitasi vakolatiga kiradigan masalalar boʻyicha boshqa vazirliklar, davlat qoʻmitalari, idoralar, mahalliy davlat hokimiyati organlari, korxonalar, muassasalar, tashkilotlar rahbarlari taklif etilishi mumkin. Hayʼat uning majlisida tarkibining yarmidan koʻpi qatnashgan taqdirda vakolatli boʻladi. Koʻrib chiqilayotgan masalalar boʻyicha qarorlar oddiy koʻpchilik ovoz bilan qabul qilinadi. Hayʼat qarorlari Davlat bojxona qoʻmitasi qarorlari va Raisning buyruqlari bilan amalga oshiriladi. Rais va hayʼat aʼzolari oʻrtasida kelishmovchiliklar paydo boʻlgan taqdirda Rais paydo boʻlgan kelishmovchiliklar toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga axborot bergan holda mustaqil ravishda qaror qabul qiladi. Hayʼat aʼzolari ham oʻz fikr-mulohazalarini Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga xabar qilishlari mumkin. Hayʼat faoliyati tartibi uning hayʼat tasdiqlaydigan reglamentida belgilanadi. 13. Bojxona organlari faoliyatini takomillashtirish, ularning ilmiy, ijtimoiy va moddiy-texnikaviy rivojlanishi, kadrlar bilan taʼminlash masalalarini, boshqaruv qarorlari va tavsiyalari kelishilgan holda ishlab chiqilishini kompleks hal etish uchun DBQda kengashlar va komissiyalar tashkil etiladi, ular toʻgʻrisidagi nizom DBQ Raisi tomonidan tasdiqlanadi. 14. DBQ Raisi. Davlat bojxona qoʻmitasi tomonidan oʻziga yuklangan vazifalarning bajarilishi va u oʻz funksiyalarining amalga oshirilishi uchun shaxsan javob beradi; DBQ organlari tizimiga umumiy rahbarlikni taʼminlaydi; DBQ markaziy apparati, DBQB va IBQ shtat jadvalini tasdiqlaydi; DBQ, DBQB va IBQ tajribiy boʻlinmalari toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlaydi; zarurat boʻlganda davlat bojxona xizmati organlari tuzilmasiga belgilangan umumiy shtat birliklari doirasida oʻzgartirishlar kiritish; bojxona organlarining kontrabanda, bojxona qonunchiligini buzish toʻgʻrisidagi ishlar boʻyicha surishtiruv olib boruvchi, bojxona qoidalari buzilishi toʻgʻrisidagi ishlarni olib boruvchi va ularni koʻrib chiquvchi mansabdor shaxslari roʻyxatini aniqlaydi; DBQ mansabdor shaxslari, ishchi va xizmatchilarini ragʻbatlantirish va jazolash toʻgʻrisida qarorlar qabul qiladi; oʻz vakolatlari doirasida bojxona organlarining mansabdor shaxslariga maxsus unvonlar beradi; oʻz vakolatlari doirasida buyruqlar, yoʻriqnomalar va normativ hujjatlar chiqaradi, shu jumladan, mulkchilik shakllaridan qatʼi nazar, barcha jismoniy va yuridik shaxslar bajarishi majburiy boʻlgan buyruqlar yoʻriqnomalar va normativ hujjatlar chiqaradi, ularning bajarilishini tekshirishini tashkil etadi; bojxona organlarining oʻrnak koʻrsatgan xodimlarini va bojxona ishiga koʻmaklashgan fuqarolarni mukofotlarga va Oʻzbekiston Respublikasining faxriy unvonlarini berish, koʻkrak nishonlari, faxriy yorliqlar va ragʻbatlantirishning boshqa turlari bilan mukofotlash toʻgʻrisida takliflar kiritadi; qonunchilik tomonidan oʻz vakolatiga kiritilgan boshqa masalalar boʻyicha qarorlar qabul qiladi. 15. Mansabdor shaxslar, ishchi va xizmatchilar Davlat bojxona qoʻmitasining kadrlarini tashkil etadi. 16. Mansabdor shaxslarga bojxona organlarida shtatdagi lavozimni egallab turgan yoki bojxona organlarida boshliqlar tarkibi maxsus unvonlari berilgan kadrlar kiradi. 17. Bojxona organlarining mansabdor shaxslariga ular tomonidan egallab turilgan lavozimlarga va xizmat muddatlariga muvofiq quyidagi maxsus unvonlar beriladi: kichik tarkib: bojxona xizmati kichik serjanti, bojxona xizmati serjanti, bojxona xizmati katta serjanti; oʻrta boshliqlar tarkibi: bojxona xizmati leytenanti, bojxona xizmati katta leytenanti, bojxona xizmati kapitani; katta boshliqlar tarkibi: bojxona xizmati mayori, bojxona xizmati podpolkovnigi, bojxona xizmati polkovnigi; yuqori boshliqlar tarkibi: bojxona xizmati general-mayori, bojxona xizmati general-leytenanti, bojxona xizmati general-polkovnigi. Maxsus unvonlar berish va ulardan mahrum qilish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan belgilanadi. 18. Bojxona organlari mansabdor shaxslarining maxsus unvonlarda xizmat muddatlari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan belgilanadi. 19. Bojxona organlarining maxsus unvonlari, bojxona xizmati polkovnigi ham shu jumlaga kiradi, DBQ Raisi tomonidan beriladi, bojxona xizmati general-mayoridan bojxona xizmati general-polkavnigigacha boshliqlar tarkibi maxsus unvonlari DBQ Raisi taqdimnomasiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan beriladi. 20. Bojxona organlari mansabdor shaxslariga shaxsiy tartib raqamlari beriladi va xizmat guvohnomalari hamda Davlat bojxona qoʻmitasi tomonidan belgilangan namunadagi jetonlar beriladi. 21. Bojxona organlari boshliqlar tarkibi lavozimiga tayinlangan harbiy xizmatga majburlar harbiy hisobdan belgilangan tartibda chiqadilar va davlat bojxona qoʻmitasida maxsus hisobga turadilar. 22. Bojxona organlarining mansabdor shaxslari budjet mablagʻlari va qonunchilikda belgilangan boshqa manbalar hisobiga majburiy shaxsiy sugʻurta qilinishi kerak. 23. Bojxona organlarining mansabdor shaxslariga ichki ishlar organlari xodimlari uchun belgilangan barcha huquq va imtiyozlar, shu jumladan mansab okladlari, maxsus unvonlar va muddatli xizmati uchun ustamalar, boshqa toʻlovlar va ijtimoiy himoyaning oʻzga shartlari, shaxsiy va mulkiy huquqlarni qoʻriqlash tatbiq etiladi. 24. Bojxona organlarining mansabdor shaxslari belgilangan normalarga muvofiq formali kiyim bilan tekin taʼminlanadi. 25. Bojxona organlari mansabdor shaxslarini ragʻbatlantirish va ularga tanbehlar berish shartlari Oʻzbekiston Respublikasi Bojxona organlari intizomiy ustaviga muvofiq belgilanadi. 26. Bojxona organlarining mansabdor shaxslari tegishli vazirliklar va idoralarning roziligi boʻyicha davlat bojxona qoʻmitasining qarorlari bilan Qurolli Kuchlarga, Davlat xavfsizlik xizmati qoʻshinlari va organlariga, Favqulodda vaziyatlar vazirligiga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori bilan tashkil etiladigan harbiylashtirilgan tuzilmalarga, ichki qoʻshinlarga, shuningdek ichki ishlar organlariga oʻtkazilishi va ular shaxsiy tartibda haqiqiy harbiy xizmatga yoki xizmatni bundan keyin davom ettirishga yuborishlari munosabati bilan qayta oʻtkazilishi mumkin. Prokuratura organlari tergovchilarini tergov va surishtirish bilan bogʻliq bojxona organlariga ishga oʻtkazishda ham ana shunday tartib qoʻllanilishi mumkin. 27. Bojxona organlari mansabdor shaxslari tomonidan yuridik va jismoniy shaxslardan notoʻgʻri undirib olingan boj toʻlovlari qaytarilishi yoki boʻlajak toʻlovlar hisobiga oʻtkazilishi kerak, bojxona organlari mansabdor shaxslarining huquqqa xilof harakatlari bilan yetkazilgan zarar esa ichki ishlar organlari xodimlari uchun qonunchilik tomonidan belgilangan tartibda undirilishi kerak. 28. DBQ ishchi va xizmatchilari mehnat sharoitlari Oʻzbekiston Respublikasining mehnat toʻgʻrisidagi qonunlari bilan tartibga solinadi.