Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentligiga nomzodlarning saylovoldi tashviqotini olib borish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(resolution, 2021-07-02)

Oʻzbekiston Respublikasi Saylov kodeksining 14 va 16-moddalariga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentligiga nomzodlarning saylovoldi tashviqotini olib borish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasining “Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentligiga nomzodlarning saylovoldi tashviqotini olib borish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida” 2016-yil 3-oktabrdagi 743-son qarori oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 3. Ushbu qaror Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasining rasmiy veb-saytida, shuningdek, boshqa manbalarda eʼlon qilinsin. 4. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi raisining oʻrinbosari B. Kuchkarov zimmasiga yuklansin. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasining Saylov kodeksiga (bundan buyon matnda Saylov kodeksi deb yuritiladi) muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentligiga nomzodlarning (bundan buyon matnda nomzod deb yuritiladi) saylovoldi tashviqotini olib borish tartibini belgilaydi. 1. Saylovoldi tashviqoti — saylov kampaniyasi davrida amalga oshiriladigan va saylovchilarni nomzodni yoqlab ovoz berishga undashga qaratilgan faoliyat. 2. Saylovoldi tashviqoti nomzodlarni roʻyxatga olish uchun belgilangan oxirgi kunning ertasidan eʼtiboran boshlanadi va ovoz berishga bir kun qolganida tugaydi. 3. Nomzodlar saylovoldi tashviqotini olib borish borasida teng huquqlarga ega. Nomzod Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti etib saylanishi uchun uning nomidan ishonchli vakillar saylovoldi tashviqotini olib borishlari mumkin. 4. Quyidagilarning saylovoldi tashviqotini olib borishi taqiqlanadi: davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari rahbarlarining; Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari harbiy xizmatchilarining, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati, boshqa harbiylashtirilgan boʻlinmalar, huquqni muhofaza qiluvchi organlar xodimlarining, sudyalarning; saylov komissiyalari aʼzolarining; diniy tashkilotlar professional xizmatchilarining. 5. Davlat hokimiyati va boshqaruvi organlarining, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining mansabdor shaxslariga oʻz mansab va xizmat mavqeyidan saylovoldi tashviqoti davrida har qanday siyosiy partiyaning yoki nomzodning foydasiga yoxud unga qarshi foydalanishi taqiqlanadi. 6. Nomzodlarga oʻzining kelgusidagi faoliyati dasturi bilan soʻzga chiqish huquqi beriladi. Nomzodlarning dasturlari davlat suvereniteti, yaxlitligi va xavfsizligiga qarshi qaratilmagan boʻlishi, xalqning salomatligi hamda maʼnaviyatiga tahdid solmasligi, urushni, milliy nafratni, irqiy va diniy adovatni targʻib qilmasligi, konstitutsiyaviy tuzumni zoʻrlik ishlatib oʻzgartirishga, fuqarolarning konstitutsiyaviy huquqlari hamda erkinliklarini cheklovchi harakatlarga daʼvat qilmasligi kerak. Nomzodlarning dasturlarini ularning roziligisiz tahrir qilish mumkin emas. 7. Saylovoldi tashviqoti: nomzodning dasturi va (yoki) saylovoldi platformasi toʻgʻrisidagi axborotni nomzodni yoqlab ovoz berishga daʼvat etgan holda tarqatish; nomzod toʻgʻrisida axborot tarqatib, uni yoqlab ovoz berishga chaqirish shaklida olib boriladi. 8. Saylovoldi tashviqoti omma oldida ochiq munozaralar, bahslar, matbuot konferensiyalari, fuqarolarning yigʻilishlari, intervyular, ommaviy axborot vositalarida (bundan buyon matnda OAV deb yuritiladi) chiqishlar, roliklarni joylashtirish shaklida olib borilishi mumkin. 9. Saylovoldi tashviqoti: OAV, shu jumladan televideniye, radio, gazeta va jurnallar, umumiy foydalanishdagi axborot-telekommunikatsiya tarmoqlari (shu jumladan butunjahon internet axborot tarmogʻi) orqali; bosma, koʻrgazmali, audiovizual va boshqa tashviqot materiallarini (plakatlar, varaqalar va boshqa materiallarni) chop etish hamda tarqatish orqali; saylovchilar bilan uchrashuvlar oʻtkazish orqali amalga oshiriladi. Saylovoldi tashviqoti davrida uni olib borishning Saylov kodeksi va ushbu Nizomda taqiqlanmagan boshqa turlari, shakllari va usullaridan ham foydalanilishi mumkin. 10. Nomzodlar saylovoldi tashviqotini olib borishning turlari, shakllari va usullarini mazmun-mohiyatini mustaqil belgilaydilar. 11. Saylovoldi tashviqoti materiallari quyidagilar hisoblanadi: nomzod uchun ovoz berishga chorlovchi bosma, koʻrgazmali, audiovizual materiallar; nomzodga oid plakatlar, bannyerlar, varaqalar; OAVda qoʻyiladigan nomzod uchun ovoz berishga chorlovchi video va audio roliklar. 12. Nomzodlarning avtobiografik maʼlumotlari va ularning saylovoldi dasturlari toʻgʻrisidagi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasining (bundan buyon matnda Markaziy saylov komissiyasi deb yuritiladi) axborot materiallari (plakatlari) saylovoldi tashviqoti materiallari hisoblanmaydi. 13. Saylovoldi tashviqotini saylovchilarga bepul yoki imtiyozli shartlarda tovarlar berish, xizmatlar koʻrsatish (axborot xizmatlaridan tashqari), shuningdek, pul mablagʻlari toʻlash bilan qoʻshib olib borish taqiqlanadi. 14. Saylov kuni va ovoz berishga bir kun qolganida saylovoldi tashviqotiga yoʻl qoʻyilmaydi. Binolarga, inshootlarga va boshqa joylarga ilgari (saylov kunidan ikki kun oldin) joylashtirilgan saylovoldi tashviqoti materiallarini saylov kuni va ovoz berishga bir kun qolganida olib qoʻyilishi majburiy hisoblanmaydi. 15. Saylov komissiyalari aʼzolari partiya ramzlari tushirilgan kiyim kiyishi, taqinchoq taqishi va boshqa belgilardan foydalanishi taqiqlanadi. 16. Nomzodlarga saylovoldi tashviqotini olib borish uchun mablagʻlar Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetidan ajratiladi. Nomzodlarni boshqa manbalardan pul mablagʻlarini oʻtkazish (kiritish), tovarlar yetkazib berish, ishlar bajarish, xizmatlar koʻrsatish shaklida moliyaviy taʼminlash va boshqacha tarzda moliyaviy qoʻllab-quvvatlash taqiqlanadi. 17. Siyosiy partiyadan koʻrsatilgan nomzod saylov kampaniyasida ishtirok etishini moliyalashtirish uchun ajratiladigan budjet mablagʻlarining hajmi Markaziy saylov komissiyasi tomonidan teng ulushlarda belgilanadi va siyosiy partiya tasarrufiga yetkaziladi. 18. Saylovoldi tashviqoti boshlangunga qadar siyosiy partiyalar tomonidan nomzodning dasturi va (yoki) saylovoldi platformasi toʻgʻrisida tushuntirish va targʻibot ishlarini nomzodni yoqlab ovoz berishga daʼvat etmagan (chaqirmagan) holda oʻz mablagʻlari hisobidan, shu jumladan homiylik mablagʻlaridan foydalangan holda amalga oshirilishi mumkin. 19. Saylovoldi tashviqoti olib borilayotganda nomzodlarga bir xil hajmdagi efir vaqti va chop etish maydoni bepul taqdim etilishi orqali ularga davlat OAVdan foydalanishda teng imkoniyat beriladi. 20. Saylovoldi tashviqotini olib borish maqsadida OAVdan bepul foydalanish tartibi, hajmi va vaqti saylovda ishtirok etishga ijozat berilgan siyosiy partiyalarning fikrini inobatga olgan holda Markaziy saylov komissiyasi tomonidan belgilanadi. 21. Markaziy saylov komissiyasi qarorida quyidagilar belgilab beriladi: efir vaqti yoki chop etish maydoni bepul taqdim etiladigan davlat OAV roʻyxati; saylovoldi tashviqotini olib borish uchun nomzodlarga davlat (respublika va mahalliy) tele- va radiokanallarida bepul taqdim etiladigan efir vaqti hajmi, shuningdek, ular efiriga uzatiladigan vaqt; saylovoldi tashviqotini olib borish uchun nomzodlarga davlat (respublika va mahalliy) nashrlarida bepul taqdim etiladigan chop etish maydoni hajmi, shuningdek, ular bosilib chiqadigan kunlar; saylovoldi tashviqoti davrida nomzodlarning OAVda chiqish navbati. Davlat OAVda bepul taqdim etiladigan efir vaqti va chop etish maydoni hajmi hamda vaqti tegishli OAV bilan oldindan kelishib olinadi. 22. Davlat tele- va radiokanallarida ajratiladigan bepul efir vaqti, qoida tariqasida, eng koʻp auditoriya qamrab olinadigan vaqtga (praym-taymga) toʻgʻri kelishi kerak. 23. Bepul efir vaqtidan nomzodlar ommaviy debatlar, munozaralar, matbuot anjumanlari, intervyu, chiqishlar, saylovchilar yigʻilishlari, nomzod toʻgʻrisida roliklar joylashtirish va hokazolar uchun foydalanishi mumkin. Saylovoldi tashviqoti doirasida tele- va radiokanallarda joylashtirishga moʻljallangan materiallar tegishli tele- va radiokanallar bilan hamkorlikda nomzodlar, ularning ishonchli vakillari, nomzodlarni koʻrsatgan siyosiy partiyalar tomonidan tayyorlanadi. 24. Taqdim etilgan efir vaqtidan siyosiy partiyalar bilan kelishilgan holda, agar nomzodlar bunday tadbirlarda qatnashishga rozi boʻlsa, ular oʻrtasida ommaviy debatlar va munozaralar oʻtkazish uchun foydalanilishi mumkin. 25. Bosma OAVda chop etish uchun materiallar nomzodlar, ularning ishonchli vakillari, nomzodlarni koʻrsatgan siyosiy partiyalar tomonidan taqdim etiladi. Saylovoldi tashviqoti materiallari ularni taqdim etgan shaxslarning roziligisiz tahrir qilinishi mumkin emas. 26. Nomzodlar, ularning ishonchli vakillari, nomzodlarni koʻrsatgan siyosiy partiyalar ularga taqdim etilgan efir vaqtidan va chop etish maydonidan erkin va oʻz ixtiyoriga koʻra foydalanadi. Siyosiy partiyalar bilan oʻzaro kelishilgan holda saylovoldi tashviqoti materiallarining turlari, shakllari va mazmun-mohiyati birxillashtirilishi mumkin. 27. Muayyan nomzodga taqdim etilgan bepul efir vaqtidan yoki chop etish maydonidan boshqa nomzod foydalanishi mumkin emas. Nomzod bepul taqdim etilgan efir vaqtidan va chop etish maydonidan voz kechishga haqli. 28. Bepul taqdim etilgan efir vaqti va chop etish maydoni doirasida saylovoldi tashviqoti materiallari uzatilayotgan hamda chop etilayotgan vaqtda OAV ular saylovoldi tashviqoti materiallari ekanligini qayd etadi. 29. Saylovoldi tashviqoti davrida nomzodlarning OAVda chiqishlari ularni koʻrsatgan siyosiy partiyalarning saylovda ishtirok etishi uchun ijozat berilgan navbatiga qarab amalga oshiriladi. 30. OAV saylovoldi tashviqoti davrida nomzodning ishlab chiqarish va xizmat majburiyatlarini bajarayotganini yoritishlari mumkin va bu saylovoldi tashviqoti tusidagi tadbir hisoblanmaydi. 31. Axborot dasturlari va boshqa axborot materiallarida nomzodlarning saylovoldi faoliyatini yoritib berishda OAV: teng sharoitlar yaratib berishi, shu jumladan dasturning davomiyligi va hajmi boʻyicha teng sharoitlar yaratib berishi; materiallarni efirga uzatish hamda chop etishda ular koʻproq birgalikda berilishiga erishishi kerak. 32. Nomzodlarga davlat va nodavlat OAVda efir vaqti yoki chop etish maydoni pulli asosda ham ajratilishi mumkin. Efir vaqti, chop etish maydoni uchun OAV tomonidan belgilanadigan toʻlov shartlari va boshqa talablar (tiraj, efirga beriladigan vaqt, joy, shrift va hokazolar) barcha nomzodlar uchun teng va bir xil boʻlishi kerak. Pulli efir vaqtini yoki chop etish maydonini ajratish bilan bogʻliq munosabatlar OAV va siyosiy partiyalar oʻrtasida tuziladigan shartnoma asosida amalga oshiriladi. 33. OAVda tarqatiladigan axborot haqiqatga toʻgʻri kelishi nomzodlar va siyosiy partiyalarning huquqlari hamda qonuniy manfaatlarini buzmasligi kerak. Notoʻgʻri axborotni, nomzodning shaʼni va qadr-qimmatiga putur yetkazadigan maʼlumotlarni tarqatish, shuningdek, nomzodning roziligisiz uning shaxsiy yoki oilaviy siridan iborat xususiy hayoti toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni noqonuniy toʻplash yoki tarqatish taqiqlanadi. 34. Nomzodlar OAVda chop etilgan notoʻgʻri hamda oʻzining shaʼni va qadr-qimmatiga yoki ishchanlik obroʻsiga putur yetkazgan maʼlumotlar yuzasidan raddiya berishni tahririyatdan talab qilishga haqli. Chop etish natijasida huquqlari va qonuniy manfaatlari buzilgan nomzodlar ushbu OAVda raddiya yoki javob maqola chop etishga haqli. Bosma OAVda raddiya OAVning navbatdagi sonida, javob paydo boʻlishiga sabab boʻlgan material joylashtirilgan sahifada eʼlon qilinishi kerak. Elektron OAVda raddiya navbatdagi dasturda yoki koʻrsatuvda efirga uzatilishi kerak. Nomzodlar OAV raddiyani, javob maqolani chop etishdan boʻyin tovlasa yoki chop etishning belgilangan muddatini buzsa, sudga daʼvo arizasi bilan murojaat qilishga haqli. 35. OAVda, shu jumladan hamma foydalana oladigan telekommunikatsiya tarmoqlarida nomzodlarni yoritish jarayonining monitoringini olib borish Ommaviy kommunikatsiyalar masalalari boʻyicha markaz tomonidan amalga oshiriladi. Monitoring natijalari har kuni, yoritish ertasidan kechikmay Markaziy saylov komissiyasiga taqdim etib boriladi. Saylov yakuni boʻyicha monitoringning yakuniy sarhisobi Markaziy saylov komissiyasining rasmiy veb-saytida chop etiladi. 36. Ushbu Nizomning II bobidagi talablar siyosiy partiyalar tomonidan taʼsis etilgan bosma va elektron OAVga tatbiq etilmaydi, 33-band bundan mustasno. 37. Bosma, koʻrgazmali, audiovizual materiallarni, fonogrammalar, bosma mahsulotning elektron koʻrinishlari va boshqa saylovoldi tashviqoti materiallarini toʻsiqlarsiz chiqarish hamda tarqatish uchun nomzodlarga teng sharoitlar yaratib beriladi. Saylovoldi tashviqoti materiallari Oʻzbekiston Respublikasi hududida tayyorlanishi kerak. 38. Bosma, koʻrgazmali, audiovizual va boshqa saylovoldi tashviqoti materiallari quyidagilarga ega boʻlishi kerak: saylovoldi tashviqoti materiallarini tayyorlagan yuridik shaxs nomi, joylashgan yeri (pochta manzili) va u haqida boshqa maʼlumotlar (jismoniy shaxs familiyasi, ismi va otasining ismi); saylovoldi tashviqoti materiallariga buyurtma bergan yuridik shaxs nomi (jismoniy shaxs familiyasi, ismi va otasining ismi); saylovoldi tashviqoti materiallari nusxasining soni, chiqarilgan sanasi haqidagi axborot. 39. Saylovoldi tashviqoti materiallari xonalarga, binolarga, inshootlarga va boshqa obyektlarga osib qoʻyilishi mumkin. Haykallarga, yodgorliklarga, shuningdek, saylov komissiyasi joylashgan binolarga, ovoz berish xonalariga bosma saylovoldi tashviqoti materiallarini joylashtirish taqiqlanadi. 40. Nomzodlarga va ularning ishonchli vakillariga saylovoldi tashviqotini saylovchilar bilan uchrashuvlar oʻtkazish orqali olib borish uchun teng sharoitlar beriladi. 41. Saylovchilar bilan uchrashuvlar nomzodlar va ularning ishonchli vakillari tomonidan mustaqil ravishda oʻtkaziladi. Nomzodlar va ularning ishonchli vakillari boshqa nomzodlar yoki ularning ishonchli vakillari bilan birgalikda saylovchilar bilan uchrashuvlar oʻtkazishga yoxud boshqa nomzodlar tomonidan tashkil etilgan saylovchilar bilan uchrashuvlarda ishtirok etishga haqli. 42. Saylovchilar bilan uchrashuvlarni oʻtkazish joyi va vaqti haqida okrug yoki uchastka saylov komissiyasiga maʼlum qilinadi. Nomzodning saylovchilar bilan uchrashuvlar oʻtkazishi toʻgʻrisidagi axborot mahalliy OAVda eʼlon qilinadi. 43. Nomzodlar va ularning ishonchli vakillari saylovchilar bilan uchrashuvlarni tashkil etish va oʻtkazishda yordam koʻrsatish iltimosi bilan davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlariga, mahalliy davlat hokimiyati organlariga, jamoat birlashmalariga, shuningdek, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga murojaat qilishga haqli. 44. Davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, jamoat birlashmalari, shuningdek, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari: nomzodlarga saylovchilar bilan uchrashuvlar oʻtkazish uchun jihozlangan xonalarni bepul taqdim etishi; zarur maʼlumot va axborot materiallarini olishda nomzodlarga koʻmaklashishi; saylovchilarni nomzodlar bilan uchrashuvlar oʻtkaziladigan vaqt va joy haqida xabardor qilish masalasida nomzodlarga koʻmaklashishi kerak. 45. Nomzod saylovchilar bilan uchrashuv vaqtida, saylovoldi yigʻilishlarida, televideniye va radioda nutq soʻzlash vaqtida oʻrtacha oylik ish haqi saqlanib qolgan holda ishlab chiqarish yoki xizmat majburiyatlarini bajarishdan ozod boʻlish huquqiga ega. 46. Nomzod saylovoldi tashviqoti davrida Oʻzbekiston Respublikasi hududida barcha turdagi davlat yoʻlovchi transportida bepul yurish huquqiga ega (bundan shahar yoʻlovchi transporti, taksi va boshqa transport turlarining buyurtma qilinadigan reyslari mustasno). 47. Nomzodlarning saylovchilar bilan uchrashuvlari ochiq va oshkora tarzda oʻtkaziladi. Saylovchilar bilan uchrashuvlar kabi ommaviy tadbirlar ularning oʻtkazilish joyi va vaqti haqida tegishli tuman (shahar) hokimliklari kamida uch kun oldin yozma ravishda xabardor qilingan holda oʻtkaziladi. Bunda ushbu ommaviy tadbirlarni oʻtkazish uchun ruxsatnoma talab qilinmaydi. 48. Markaziy saylov komissiyasi Oʻzbekiston Respublikasi butun hududida saylovoldi tashviqotini olib borish shartlari va tartibiga rioya qilinishi ustidan nazoratni amalga oshiradi. Okrug saylov komissiyalari saylov okrugi hududda saylovoldi tashviqotini olib borish shartlari va tartibiga rioya qilinishi ustidan nazoratni amalga oshiradi. 49. Saylovoldi tashviqotini olib borish shartlari va tartibini buzganlik qonunchilik hujjatlariga muvofiq jinoiy va maʼmuriy javobgarlikka sabab boʻladi.