Probatsiya nazoratidagi shaxslarning xulq-atvori ustidan nazoratni amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomani tasdiqlash haqida
(order, 2025-10-13)

Oʻzbekiston Respublikasining “Probatsiya toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq buyuraman: 1. Probatsiya nazoratidagi shaxslarning xulq-atvori ustidan nazoratni amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnoma 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Ayrim idoraviy normativ-huquqiy hujjatlar 2-ilovaga muvofiq oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin. 3. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi, Bosh prokuraturasi, Mudofaa vazirligi, Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi, Oʻzbekiston mahallalari uyushmasi hamda Yoshlar ishlari agentligi bilan kelishilgan. 4. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. Mazkur Yoʻriqnoma muayyan huquqdan mahrum qilish, majburiy jamoat ishlari, axloq tuzatish ishlari, ozodlikni cheklash tarzidagi jazoga hukm qilingan shaxslarning, shartli hukm qilingan shaxslarning va jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilingan shaxslarning xulq-atvori ustidan nazoratni amalga oshirish, ularga ijtimoiy-huquqiy va tarbiyaviy taʼsir koʻrsatish tartibini belgilaydi. 1. Mazkur Yoʻriqnomada quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: probatsiyaga oid axborot tizimi — manfaatdor davlat organlari oʻrtasida probatsiyani amalga oshirish sohasidagi axborotni toʻplash, saqlash, izlash, unga ishlov berish hamda undan foydalanish imkonini beradigan, tashkiliy jihatdan tartibga solingan jami axborot resurslari, axborot texnologiyalari va aloqa vositalari; probatsiya nazorati — muayyan huquqdan mahrum qilish, majburiy jamoat ishlari, axloq tuzatish ishlari, ozodlikni cheklash tarzidagi jazoga hukm qilingan shaxslarning, shartli hukm qilingan shaxslarning va jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilingan shaxslarning xulq-atvori ustidan nazoratni amalga oshirishga, ularda qonunga itoatkorlik xulq-atvorini hamda jamiyatda yurish-turish qoidalariga hurmat bilan munosabatda boʻlishni shakllantirishga, sud tomonidan belgilangan taqiqlarga (cheklovlarga) va majburiyatlarga rioya etilishini taʼminlashga, shuningdek ularni ijtimoiy reabilitatsiya qilishga qaratilgan faoliyat; probatsiya nazoratidagi shaxs — muayyan huquqdan mahrum qilish, majburiy jamoat ishlari, axloq tuzatish ishlari yoki ozodlikni cheklash tarzidagi jazoga hukm qilingan, shartli hukm qilingan, jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilingan hamda probatsiya hisobiga qoʻyilgan shaxs; probatsiya boʻlinmalari — tuman va shahar ichki ishlar boshqarmalari (boʻlimlari) jamoat xavfsizligi xizmatlarining probatsiya boʻlinmalari (guruhlari); elektron kuzatuv vositasi (elektron braslet) (bundan buyon matnda elektron braslet deb yuritiladi) — ozodlikni cheklash tarzidagi jazoga hukm qilingan shaxsni masofadan turib nazorat qilishga moʻljallangan, qoʻlga yoki oyoqqa taqiladigan elektron qurilma. 2. Sud tomonidan belgilangan taqiqlarga (cheklovlarga) va majburiyatlarga rioya etilishi ustidan probatsiya nazorati tekshiruvlar oʻtkazish vositasida amalga oshiriladi. 3. Probatsiya nazoratidagi shaxsni probatsiya hisobiga qoʻyish uchun sudning qonuniy kuchga kirgan hukmi, ajrimi yoki qarori, shuningdek amnistiya akti yoxud afv etish asos boʻladi. 4. Probatsiya nazoratidagi shaxsni probatsiya hisobiga qoʻyish mazkur shaxsning yashash joyidagi probatsiya boʻlinmasining xodimi tomonidan probatsiyaga oid axborot tizimiga ushbu shaxsning shaxsga doir maʼlumotlarini hamda sudning hukmi, ajrimi yoki qarori toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni kiritish orqali amalga oshiriladi. Probatsiyaga oid axborot tizimiga kiritilayotgan maʼlumotlar probatsiya boʻlinmasi xodimining elektron raqamli imzosi bilan tasdiqlanadi. 5. Sudning qonuniy kuchga kirgan hukmi, ajrimi yoki qarori probatsiya boʻlinmasiga kelgan kunning oʻzida ushbu boʻlinma tomonidan probatsiya nazoratidagi shaxs hisobga olish jurnalida qayd qilinadi va unga nisbatan shaxsiy yigʻmajild ochiladi. 6. Shaxsiy yigʻmajildning tartib raqami hisobga olish jurnalida qayd qilib oʻtilgan probatsiya nazoratidagi shaxsning tartib raqamiga mos boʻlishi kerak. Ozodlikdan mahrum qilish jazosining oʻtalmagan qismi axloq tuzatish ishlari yoki ozodlikni cheklash jazosiga almashtirilgan yoxud jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilingan shaxslarga jazoni ijro etish muassasalarida yuritilgan shaxsiy yigʻmajildi davom ettiriladi. Shaxsiy yigʻmajildda probatsiya nazoratidagi shaxsning jazosini oʻtashga taalluqli boʻlgan barcha hujjatlari hamda hukm (ajrim)ning nusxalari saqlanadi. Shaxsiy yigʻma jildlar temir shkaflarda saqlanadi hamda ish kuni tugaganidan soʻng shkaflar qulflanib, muhrlanadi. 7. Probatsiya boʻlinmalari tomonidan hukm chiqargan sudga, shuningdek agar shaxs jazoni ijro etish muassasasidan ozodlikdan mahrum qilish jazosining oʻtalmagan qismi axloq tuzatish ishlari yoki ozodlikni cheklash jazosiga almashtirilgan yoxud jazoni oʻtashidan muddatidan ilgari shartli ozod qilingan boʻlsa, mazkur jazoni ijro etish muassasasiga uch kun muddatda mazkur Yoʻriqnomaning 1-ilovasiga muvofiq shaklda hukmni ijro qilish uchun qabul qilinganligi va shaxs probatsiya hisobiga olinganligi haqida xabarnoma yuboriladi. 8. Sud hukmida (ajrimda) uning ijrosi uchun toʻsqinlik qiluvchi tushunmovchiliklar boʻlsa, probatsiya boʻlinmasi hukmni ijro qilish uchun qabul qilinganligi haqida xabarnoma bilan birga hukm (ajrim) chiqargan sudga ularni bartaraf etishni soʻrab murojaat qiladi. 9. Probatsiya hisobida jazo muddatini oʻtab kelayotgan shaxs tomonidan sodir etilgan yangi jinoyat uchun sud hukmi (ajrim)ning nusxasi kelsa va ushbu hukm (ajrim)da birinchi sodir etilgan jinoyatning oqibatlari haqida koʻrsatma boʻlmasa, probatsiya boʻlinmasi uch kun muddatda avvalgi jazo chorasi haqidagi masalani hal qilishni soʻrab tegishli sudga murojaat qiladi. Bunda, sud tomonidan mazkur masala hal etilgunga qadar birinchi hukmning ijrosi toʻxtatilmaydi. 10. Probatsiya boʻlinmasi probatsiya nazoratidagi shaxsni probatsiya hisobiga qoʻyish chogʻida quyidagilarni amalga oshiradi: probatsiya nazoratidagi shaxsga uning xulq-atvori ustidan nazoratning amalga oshirilish tartibini, sud tomonidan belgilangan taqiq (cheklov) va majburiyatlarga rioya etilishi shartlarini, shuningdek mazkur taqiq (cheklov)larni buzgan yoki ushbu majburiyatlarni bajarmagan taqdirda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan huquqiy oqibatlarni tushuntiradi; probatsiya nazoratidagi shaxsni sudning hukmi, ajrimi yoki qarori bilan tanishtirilganligi faktini tasdiqlash uchun barmoq izlarini tanib olish tizimidan foydalanadi; mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, mehnat organlari, davlat sogʻliqni saqlash tizimini boshqarish organlari va sogʻliqni saqlash muassasalari, Oʻzbekiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi hamda uning hududiy boʻlinmalari, taʼlim sohasidagi respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va taʼlim tashkilotlari, Oʻzbekiston Respublikasi Yoshlar ishlari agentligi va uning hududiy boʻlinmalariga Oʻzbekiston Respublikasining “Probatsiya toʻgʻrisida”gi Qonuni bilan belgilangan vakolatlar doirasida ijtimoiy moslashtirish tadbirlarini tashkil etish uchun xabarnomalar yuboradi. 11. Muayyan huquqdan mahrum qilish sud tayinlagan muddat davomida probatsiya nazoratidagi shaxsning korxonalar, muassasalar yoki tashkilotlarda u yoki bu mansabni egallashini yoxud u yoki bu faoliyat bilan shugʻullanishini taqiqlashdan iboratdir. Ana shunday mansab yoki faoliyatning turi sud tomonidan ayblov hukmida koʻrsatiladi. 12. Ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazoga qoʻshimcha ravishda tayinlangan muayyan huquqdan mahrum qilish tariqasidagi jazoning ijrosi asosiy jazoni ijro etuvchi organ tomonidan amalga oshiriladi. Jazoni ijro etuvchi organ asosiy jazo muddatining tugashiga 20 kun qolganda yoki probatsiya nazoratidagi shaxs jazodan muddatidan ilgari shartli ravishda ozod etilganda yoxud jazosi yengilroq jazo bilan almashtirilganda ozod etish kuni probatsiya nazoratidagi shaxsning yashash joyidagi probatsiya boʻlinmasiga qoʻshimcha jazosini ijro etish uchun hukm nusxasini yuboradi. Probatsiya nazoratidagi shaxsning ozod etilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotnomada uning qoʻshimcha jazosi mavjudligi koʻrsatilishi shart. 13. Muayyan huquqdan mahrum qilish toʻgʻrisidagi sud hukmi ijrosini nazorat qilishni tashkil etish Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi (bundan buyon matnda IIV deb yuritiladi) Jamoat xavfsizligi departamenti Probatsiya xizmatining markaziy apparati, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi, Toshkent shahar va Toshkent viloyati ichki ishlar bosh boshqarmalari (bundan buyon matnda IIBB deb yuritiladi), viloyatlar ichki ishlar boshqarmalari (bundan buyon matnda IIB deb yuritiladi) jamoat xavfsizligi xizmatining (bundan buyon matnda JXX deb yuritiladi) probatsiya boshqarmalari, boʻlim va boʻlinmalari zimmalariga yuklatiladi. 14. Sud hukmi (ajrimi)ning ijrosi probatsiya nazoratidagi shaxslarning yashash joyidagi probatsiya boʻlinmalari tomonidan amalga oshiriladi. 15. Probatsiya boʻlinmalari: muayyan huquqdan mahrum qilingan probatsiya nazoratidagi shaxslarni roʻyxatga oladi; probatsiya nazoratidagi shaxs ishlaydigan korxona, muassasa, tashkilot maʼmuriyatiga va (yoki) muayyan faoliyat turi bilan shugʻullanish uchun berilgan ruxsatnomani bekor qilishga vakolatli organga hukm talablarini ijro etish toʻgʻrisida mazkur Yoʻriqnomaning 2-ilovasiga muvofiq shaklda xabarnoma yuboradi; probatsiya nazoratidagi shaxsning hukmda koʻrsatilgan taqiqlarga rioya etishini tekshiradi; probatsiya nazoratidagi shaxsga nisbatan sud tomonidan transport vositasini boshqarish yuzasidan taqiqqa (cheklovga) rioya etishi ustidan nazorat oʻrnatish uchun sud hukmi nusxasi ichki ishlar organlarining yoʻl harakati xavfsizligi xizmati boʻlinmalariga probatsiya nazoratidagi shaxs hisobga olinganidan keyin uch ish kunida yuboradi; transport vositalarini boshqarish huquqidan mahrum etilgan probatsiya nazoratidagi shaxslar transport vositalarini boshqarganlik uchun maʼmuriy javobgarlikka tortilgan yoki jazoni oʻtayotgan davrda haydovchilik guvohnomasi yangitdan rasmiylashtirish uchun murojaat qilganida ichki ishlar organlarining yoʻl harakati xavfsizligi xizmati boʻlinmalari tuman (shahar) probatsiya boʻlinmalarini bu haqda zudlikda xabardor qiladi; probatsiya nazoratidagi shaxs ishlaydigan korxona, muassasa, tashkilot maʼmuriyatining buyruqlari va boshqa hujjatlardan nusxalar talab qilib oladi hamda ish joylariga tashrif buyurib tegishli hujjatlar bilan tanishadi; probatsiya nazoratidagi shaxs ishlaydigan korxona, muassasa, tashkilot maʼmuriyati, shuningdek, muayyan faoliyat turi bilan shugʻullanish uchun berilgan ruxsatnomani bekor qilishga vakolatli organlar tomonidan hukm talablari qanday bajarilayotganligini chorakda kamida bir marotaba tekshirib turadi va bu haqda maʼlumotnoma tuzadi; probatsiya nazoratidagi shaxslar tomonidan huquqbuzarliklar sodir etilganligini aniqlash maqsadida IIV Raqamli texnologiyalar va huquqiy statistika departamentining Maʼmuriy huquqbuzarlik sodir etgan shaxslar bazasidan har chorakda bir marotaba tekshiradi; probatsiya nazoratidagi shaxs harbiy yoki muqobil xizmatga chaqirilgan yoxud kirgan taqdirda probatsiya boʻlinmasi hukmning nusxasini mudofaa ishlari boʻlimiga yoki probatsiya nazoratidagi shaxs xizmatni oʻtayotgan joyga yuboradi; hukm talablari korxona, muassasa, tashkilot maʼmuriyati yoki muayyan faoliyat turi bilan shugʻullanish uchun berilgan ruxsatnomani bekor qilishga vakolatli organlar yoxud probatsiya nazoratidagi shaxs tomonidan bajarilmayotganligi aniqlangan taqdirida, bu haqda tegishli dalolatnoma rasmiylashtirib, qonun hujjatlariga muvofiq tegishli choralar koʻradi. 16. Suddan, ozodlikdan mahrum qilish joylaridan kelib tushgan hukm nusxalari ichki ishlar organida roʻyxatga olinib, ichki ishlar organi rahbarining koʻrsatmasi bilan probatsiya boʻlinmasiga topshiriladi. 17. Hukm nusxasini probatsiya boʻlinmasi tomonidan ijroga olingan kunning oʻzida mazkur Yoʻriqnomaning 3-ilovasiga muvofiq shaklda hisobga olish jurnalida qayd qilinadi va probatsiya nazoratidagi shaxsga mazkur Yoʻriqnomaning 4-ilovasiga muvofiq shaklda shaxsiy yigʻmajild ochiladi. Shaxsiy yigʻmajildning tartib raqami hisobga olish jurnalida qayd qilib oʻtilgan probatsiya nazoratidagi shaxsning raqamiga mos boʻlishi kerak. 18. Probatsiya nazoratidagi shaxs ishlaydigan korxona, muassasa, tashkilot maʼmuriyati probatsiya boʻlinmalaridan xabarnoma olgan kundan boshlab uch kun ichida quyidagilarni amalga oshiradi: probatsiya nazoratidagi shaxs egallash va shugʻullanish huquqidan mahrum etilgan lavozimdan yoki mehnat faoliyati turidan uni ozod qiladi; probatsiya boʻlinmasiga hukm talablari ijro etilganligi toʻgʻrisida tegishli hujjatlarni ilova etgan holda xabar yoʻllaydi; probatsiya nazoratidagi shaxs boshqa ishga oʻtkazilgan yoki u bilan tuzilgan mehnat shartnomasi bekor qilingan taqdirda, bu haqda probatsiya boʻlinmasiga xabar qiladi. 19. Muayyan faoliyat turi bilan shugʻullanish uchun ruxsatnoma bergan vakolatli organ probatsiya boʻlinmasidan xabarnoma olgan kundan boshlab uch kunlik muddatda probatsiya nazoratidagi shaxs shugʻullanishi taqiqlangan faoliyat turi uchun berilgan ruxsatnomani bekor qilib, tegishli hujjatni olib qoʻyishga va bu haqda probatsiya boʻlinmasiga xabar yoʻllashga majbur. 20. Majburiy jamoat ishlari probatsiya nazoratidagi shaxsni haq toʻlanmaydigan foydali jamoat ishlarini bajarishga majburiy tarzda jalb qilishdan iboratdir. Probatsiya nazoratidagi shaxs ishlayotgan yoki oʻqiyotgan boʻlsa, majburiy jamoat ishlari ishdan yoki oʻqishdan boʻsh vaqtda oʻtaladi. 21. Majburiy jamoat ishlari tariqasidagi jazo ijrosi probatsiya nazoratidagi shaxsning yashash joyidagi probatsiya boʻlinmalari tomonidan amalga oshiriladi. 22. Majburiy jamoat ishlari tariqasidagi jazoni oʻtashi mumkin boʻlgan joylar (obyektlar) va majburiy jamoat ishlarining aniq turlari mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining taklifiga koʻra probatsiya boʻlinmalari tomonidan probatsiya nazoratidagi shaxs yashaydigan hududda belgilanadi. 23. Majburiy jamoat ishlari tariqasidagi jazoning ijrosini nazorat qilishni tashkil etish Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Jamoat xavfsizligi departamenti Probatsiya xizmatining markaziy apparati, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi, Toshkent shahar va Toshkent viloyati IIBB, viloyatlar IIB JXX probatsiya boshqarma, boʻlim va boʻlinmalari zimmalariga yuklatiladi. 24. Majburiy jamoat ishlari tariqasidagi jazoning ijrosini taʼminlashda probatsiya boʻlinmalari quyidagilarni amalga oshiradi: probatsiya nazoratidagi shaxslarning hisobini yuritadi; probatsiya nazoratidagi shaxslarga jazoni oʻtash tartibi va shartlarini tushuntiradi; probatsiya nazoratidagi shaxs tomonidan jazoni oʻtash shartlariga rioya etilishini nazorat qiladi; probatsiya nazoratidagi shaxs jazoni oʻtaydigan joyda (obyektda) tashkilotlar (organlar) tomonidan hukm talablarining bajarilishini nazorat qiladi; probatsiya nazoratidagi shaxs ishlagan vaqt hisobini yuritishi va tashkilotlarning (organlarning) majburiy jamoat ishlari oʻtaladigan joylar (obyektlar) boʻyicha probatsiya nazoratidagi shaxslar ishlagan vaqt hisobga olinishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni solishtirib chiqishni har ikki oyda bir marotaba amalga oshiradi; qidiruv eʼlon qilish yoki jazoning oʻtalmay qolgan muddatini jazoning boshqa turi bilan almashtirish toʻgʻrisida sudga taqdimnoma yuboradi; probatsiya nazoratidagi shaxs talabiga koʻra jazodan ozod qilingani yoki jazoni oʻtab boʻlgani haqida maʼlumotnoma taqdim etadi; probatsiya nazoratidagi shaxs vaqtincha mehnatga layoqatsiz boʻlganida yoki uzrli sabablarga koʻra yashash joyidan chiqib ketganida jazoni ijro etish boshlanishi vaqtini kechiktiradi. 25. Probatsiya nazoratidagi shaxs kasallikka chalinishi (agar majburiy jamoat ishlariga jalb qilingan shaxs oʻzining kasalligi haqida maʼlum qilsa, u probatsiya boʻlinmasi tomonidan mehnatga layoqatliligini aniqlash uchun tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyasiga yuboriladi) sababli, jazoni oʻtashdan boʻyin tovlash vaqtida (agar u oʻzining yashash joyini uzrli sabablarsiz tashlab ketgan hamda majburiy jamoat ishlariga probatsiya boʻlinmasini xabardor qilmagan holda chiqmay qoʻygan boʻlsa), bitiruv imtihonlarini topshirishda, probatsiya nazoratidagi shaxs huquqbuzarlik sodir etgani uchun maʼmuriy qamoq ostida boʻlgan vaqtida, shuningdek probatsiya nazoratidagi shaxs tomonidan yangi jinoyat sodir etilgani sababli ushlangan holatlarda jazoni ijro etishni vaqtincha toʻxtatib turishi shart. 26. Hukm (ajrim) probatsiya boʻlinmasi tomonidan ijroga olingan kunning oʻzida mazkur Yoʻriqnomaning 5-ilovasiga muvofiq shaklda hisobga olish jurnalida qayd qilinadi va probatsiya nazoratidagi shaxsga mazkur Yoʻriqnomaning 6-ilovasiga muvofiq shaklda shaxsiy yigʻmajild ochiladi. Shaxsiy yigʻmajildning tartib raqami hisobga olish jurnalida qayd qilib oʻtilgan probatsiya nazoratidagi shaxsning tartib raqamiga mos boʻlishi kerak. 27. Majburiy jamoat ishlariga hukm qilingan probatsiya nazoratidagi shaxs sudning hukm, ajrim yoki qarori qonuniy kuchga kirganligi haqidagi xabarnomasi probatsiya boʻlinmasiga kelib tushgan kundan eʼtiboran oʻn kundan kechiktirmay jazoni oʻtashga jalb qilinadi. 28. Probatsiya nazoratidagi shaxs majburiy jamoat ishlariga probatsiya boʻlinmasi yoʻllanmasi boʻyicha jalb qilinadi. Ish beruvchi — tashkilot (organ) uch kun ichida probatsiya boʻlinmasiga qabul qilingan qarori haqida javob yuborishi shart. 29. Probatsiya nazoratidagi shaxsni majburiy jamoat ishlariga jalb qilishda quyidagilar inobatga olinishi maqsadga muvofiq: probatsiya nazoratidagi shaxsning kasbiy koʻnikmalari (mavjud boʻlganda), agar ular majburiy jamoat ishlari turlari roʻyxatiga mos boʻlsa; sodir etilgan jinoyat turi; probatsiya nazoratidagi shaxsning ish va (yoki) oʻqishga ega boʻlsa asosiy ish va (yoki) oʻqish jadvali; probatsiya nazoratidagi shaxsning yoshi; probatsiya nazoratidagi shaxsning sogʻligʻining holati; probatsiya nazoratidagi shaxsning ish joyining transport uchun yaqinligi. 30. Voyaga yetmagan probatsiya nazoratidagi shaxs majburiy jamoat ishlariga jalb qilinganda ishlarning turlari va mazmuni quyidagi talablarga javob berishi kerak: ish voyaga yetmaganlarning qoʻlidan keladigan (kuchi yetadigan) boʻlishi; ish maqbul ishchanlik qobiliyatini, foydali hayotiy koʻnikma va bilimlarni rivojlantirishga imkon yaratishi. 31. Oʻn sakkiz yoshgacha boʻlgan probatsiya nazoratidagi shaxsning mehnatini mehnat sharoiti zararli va (yoki) xavfli boʻlgan ishlarda, yer osti ishlarida, shuningdek bajarilishi ularning hayotiga va sogʻligʻiga, xavfsizligiga va maʼnaviy jihatdan kamol topishiga ziyon yetkazishi mumkin boʻlgan ishlarda (tungi kafe va klublarda, spirtli ichimliklarni, tamaki mahsulotlarini, giyohvandlik va psixotrop moddalarni, toksik preparatlarni ishlab chiqarish, tashish hamda sotish va boshqalar) qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi. 32. Probatsiya nazoratidagi shaxs quyidagi holatlarda majburiy jamoat ishlari tariqasidagi jazoni oʻtashdan boʻyin tovlayotgan deb hisoblanadi: sudning hukmi qonuniy kuchga kirgan vaqtdan boshlab oʻn kun ichida yashash joyidagi probatsiya boʻlinmasida hisobga turmaslik, shuningdek jazoni oʻtashdan boʻyin tovlash maqsadida yashirinish; yozma ogohlantirish olganidan soʻng, oʻziga bogʻliq boʻlmagan holatlar mavjud boʻlmasada, majburiy jamoat ishlarida bir oy davomida ikki martadan koʻp ishtirok etmaslik; yozma ogohlantirish olganidan soʻng majburiy jamoat ishlarini oʻtash joyi (obyekti)dagi tashkilot (organ)ning ichki mehnat tartibi qoidalarini bir oy davomida uch martadan koʻp buzish (bunday holatda mehnat tartibi qoidalarini buzish deb quyidagilar tushuniladi: ishga kechikish, ishga mast holda kelish; ishni oʻzboshimchalik bilan toʻxtatish; ish vaqti davomida jazoni oʻtash joyini muddatidan avval tashlab ketish; tasdiqlangan normalar va ishlab chiqarish vazifalarini qasddan bajarmaslik; texnika xavfsizligi va ishlab chiqarish sanitariyasi qoidalarini qasddan buzish; ish davomida jamoat tartibini buzish va mehnat majburiyatlarini bajarish davomida tashkilotga moddiy zarar yetkazish); probatsiya nazoratidagi shaxsning probatsiya boʻlinmasi yoʻllanmasida koʻrsatilgan muddatda ishlarni bajarishni boshlashdan asossiz ravishda bosh tortishi; yashash joyi oʻzgarganligi haqida probatsiya boʻlinmasini xabardor qilmaslik. 33. Probatsiya boʻlinmasi probatsiya nazoratidagi shaxs tomonidan jazoni oʻtash tartibi va shartlari buzilishi oqibatlari haqida uni mazkur Yoʻriqnomaning 7-ilovasiga muvofiq shaklda ogohlantiradi. 34. Majburiy jamoat ishlari tariqasidagi jazoni oʻtashdan boʻyin tovlagan probatsiya nazoratidagi shaxsga nisbatan Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 451-moddasi (voyaga yetmaganga nisbatan esa — Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 821-moddasi)ga muvofiq probatsiya boʻlinmasi tomonidan majburiy jamoat ishlarini boshqa jazo turi bilan almashtirish toʻgʻrisida sudga taqdimnoma yuboriladi. 35. Probatsiya nazoratidagi shaxsning turgan joyi maʼlum boʻlmagan taqdirda, probatsiya boʻlinmasi unga nisbatan qidiruv eʼlon qilish uchun sudga taqdimnoma yuboradi. 36. Majburiy jamoat ishlari tariqasidagi jazoni oʻtash davrida mehnat qobiliyatini yoʻqotgan yoki pensiya yoshiga yetgan shaxs, shuningdek bunday jazoni oʻtash davrida homiladorlik yoki tugʻish taʼtili berilgan ayollar Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 75-moddasiga koʻra jazoni oʻtashdan ozod etish uchun sudga taqdimnoma yuboriladi. 37. Majburiy jamoat ishlari tariqasidagi jazo muddati probatsiya nazoratidagi shaxs majburiy jamoat ishlarini oʻtashi davomidagi soatlar bilan hisoblanadi. 38. Majburiy jamoat ishlari bir yuz yigirma soatdan toʻrt yuz sakson soatgacha boʻlgan muddatga tayinlanadi va dam olish kunlari hamda probatsiya nazoratidagi shaxs oʻqishda yoki asosiy ishda band boʻlmagan kunlari toʻrt soatdan oshmagan holda oʻtaladi. Ish kunlari, oʻquv mashgʻulotlari oʻtkaziladigan kunlari esa, ish yoki oʻqishdan oldin yoki keyin ikki soatdan, probatsiya nazoratidagi shaxsning iltimosiga koʻra esa, toʻrt soatdan oshmagan holda olti oy davomida, probatsiya nazoratidagi shaxsga bogʻliq boʻlmagan holatlar yuzaga kelgan taqdirda esa bir yilgacha boʻlgan muddat davomida oʻtaladi. Probatsiya nazoratidagi shaxs tomonidan bajariladigan majburiy jamoat ishlarining vaqti haftasiga oʻn ikki soatdan kam boʻlmasligi lozim. 39. Majburiy jamoat ishlari mehnatga layoqatli voyaga yetmaganlarga nisbatan oltmish soatdan ikki yuz qirq soatgacha boʻlgan muddatga tayinlanadi. Voyaga yetmagan tomonidan oʻtaladigan majburiy jamoat ishlari vaqti dam olish kunlari va probatsiya nazoratidagi shaxs oʻqishda yoxud asosiy ishda band boʻlmagan kunlari uch soatdan, ish kunlari, oʻquv mashgʻulotlari oʻtkaziladigan kunlari esa ikki soatdan, biroq haftasiga uch kundan oshmasligi lozim. Majburiy jamoat ishlari voyaga yetmaganlarning sogʻligʻiga va maʼnaviy jihatdan rivojlanishiga zarar yetkazmasligi, oʻquv jarayonini buzmasligi lozim. 40. Majburiy jamoat ishlari muddatlariga jazoni oʻtashdan boʻyin tovlanilgan vaqt qoʻshib hisoblanmaydi. 41. Axloq tuzatish ishlari tariqasidagi jazoning ijrosi qonuniy kuchga kirgan sud hukmi (ajrim)ga muvofiq probatsiya nazoratidagi shaxsning oʻz ish joyida yoki probatsiya boʻlinmasi belgilab bergan boshqa joylarda oʻtaladi. 42. Axloq tuzatish ishlari korxona, muassasa va tashkilotlarda oʻtaladi. 43. Jazoni oʻz ish joyida oʻtash sharti bilan axloq tuzatish ishlariga hukm qilingan probatsiya nazoratidagi shaxslar sudlangunga qadar oʻzlari ishlagan korxona, muassasa yoki tashkilotlarda oʻtaydi. Bunday shaxslarni boshqa ishga yoki lavozimga oʻtkazish mehnat qonunchiligida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 44. Probatsiya boʻlinmasi belgilab beradigan joylarda jazoni oʻtash muddati mobaynida probatsiya boʻlinmasining yozma ruxsatisiz mehnat shartnomasini probatsiya nazoratidagi shaxsning tashabbusi bilan bekor qilish taqiqlanadi. Probatsiya boʻlinmasi ruxsatnoma berishni rad etgan taqdirda yuqori turuvchi mansabdor shaxsga yoki sudga shikoyat qilish mumkin. Axloq tuzatish ishlari faqat mehnatga layoqatli voyaga yetmaganlarga nisbatan oʻz ish joyida, probatsiya nazoratidagi shaxs hech qayerda ishlamasa, probatsiya boʻlinmasi belgilab beradigan oʻzi yashaydigan hududdagi boshqa joylarda oʻtaladi. 45. Axloq tuzatish ishlari tariqasidagi jazoga hukm qilingan shaxs hukm talablarini bajarishga, probatsiya boʻlinmasiga mazkur jazoni oʻtash bilan bogʻliq hujjatlarni taqdim etishga, yashash va ish joyidagi oʻzgarishlar yoki mehnat shartnomasi bekor qilinganligi haqida probatsiya boʻlinmasini xabardor qilishga, chaqiruvga binoan probatsiya boʻlinmasida hozir boʻlishga majbur. 46. Axloq tuzatish ishlari tariqasidagi jazo ijrosi probatsiya nazoratidagi shaxsning yashash joyidagi probatsiya boʻlinmasi tomonidan amalga oshiriladi. Probatsiya nazoratidagi shaxs yashash joyiga ega boʻlmagan taqdirda hukmning ijrosi hukm chiqarilgan joydagi probatsiya boʻlinmasi zimmasiga yuklatiladi. Axloq tuzatish ishlari tariqasidagi jazo ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi IIV Jamoat xavfsizligi departamenti Probatsiya xizmatining markaziy apparati, Qoraqalpogʻiston Respublikasi IIV, Toshkent shahar va Toshkent viloyati IIBB, viloyatlar IIB JXX probatsiya boshqarma, boʻlim va boʻlinmalari tomonidan amalga oshiriladi. 47. Probatsiya boʻlinmalari: axloq tuzatish ishlariga hukm qilingan shaxslarni roʻyxatga oladi; probatsiya nazoratidagi shaxsga jazoni oʻtashning tartibi va shartlarini tushuntiradi; boshqa joylarda oʻtaladigan axloq tuzatish ishlariga hukm qilingan shaxslarni ishga joʻnatadi; probatsiya nazoratidagi shaxslar tomonidan jazoni oʻtash shartlariga rioya etilishini tekshiradi; probatsiya nazoratidagi shaxslar ishlaydigan korxona, muassasa va tashkilot maʼmuriyati tomonidan hukm (ajrim) talablari ijro etilishini tekshiradi. Bunda, hukm (ajrim) talablari ijro etilishi yiliga kamida ikki marotaba, probatsiya nazoratidagi shaxsning ish haqidan chegirib qolingan pul mablagʻlarini oʻz vaqtida davlat foydasiga oʻtkazilmagan taqdirda, keyingi oyning 15 sanasiga qadar bevosita korxona, muassasa va tashkilotning oʻzida amalga oshiriladi. Tekshiruv yakuni toʻgʻrisida ikki nusxada dalolatnoma tuziladi va dalolatnomaning bir nusxasi korxona, muassasa va tashkilotda, ikkinchi nusxasi esa probatsiya boʻlinmasidagi probatsiya nazoratidagi shaxsning yigʻmajildiga tikib qoʻyiladi; probatsiya nazoratidagi shaxsni qidirib topish yuzasidan dastlabki tadbirlarni oʻtkazadi, zarur materiallarni tayyorlaydi va tegishli xizmatga oshiradi; axloq tuzatish ishlarini boshqa joylarda oʻtayotgan shaxslar bilan tuzilgan mehnat shartnomasini bekor qilish uchun ruxsatnoma berish masalasini koʻrib chiqadi; axloq tuzatish ishlari jazosini oʻtash vaqtida mehnatga yaroqsiz boʻlib qolgan, pensiya yoshiga yetgan, shuningdek, homiladorlik va tugʻish taʼtiliga chiqqanlarni jazoni oʻtashdan ozod qilish haqida sudga taqdimnoma kiritadi; probatsiya nazoratidagi shaxs axloq tuzatish ishlari muddatining Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 73, 74, 89 va 90-moddalarida belgilangan qismini oʻtab boʻlganidan soʻng bir oy muddatda uni jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilish yoki jazoning oʻtalmagan qismini yengilroq jazo bilan almashtirishga taqdim etish masalasini, agar probatsiya nazoratidagi shaxs yoki uning advokati tegishli iltimosnoma bilan sudga bevosita murojaat etmagan boʻlsa koʻrib chiqishi hamda taqdim qilish yoki rad etish haqida qaror chiqaradi; probatsiya nazoratidagi shaxs sud tomonidan tayinlangan axloq tuzatish ishlari jazosini oʻtashdan boʻyin tovlagan taqdirda jazoning oʻtalmagan muddatini boshqa ogʻirroq jazo turiga almashtirish haqida Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 46 va 83-moddalarida nazarda tutilgan tartibda sudga mazkur Yoʻriqnomaning 8-ilovasiga muvofiq shaklda taqdimnoma kiritadi; probatsiya nazoratidagi shaxs chaqiruvga binoan hozir boʻlmagan taqdirda ichki ishlar organlarining huquqbuzarliklar profilaktikasi boʻlinmasiga majburiy tartibda keltirish toʻgʻrisida soʻrov yuboradi. 48. Axloq tuzatish ishlariga jalb qilish haqidagi sud hukmlari (ajrimlari) ijroga kelgan kundan boshlab oʻn ish kunidan kechikmasdan ijro qilinadi. 49. Ijro uchun kelgan sud hukmi (ajrimi)ning nusxasi va hukm (ajrim)ni ijro etish haqidagi sudning farmoyishi probatsiya boʻlinmasiga kelgan kunning oʻzida mazkur Yoʻriqnomaning 9-ilovasiga muvofiq shaklda axloq tuzatish ishlari jazosini oʻtayotgan shaxslarni hisobga olish jurnalida qayd etiladi. 50. Probatsiya nazoratidagi shaxsga mazkur Yoʻriqnomaning 10-ilovasiga muvofiq shaklda shaxsiy yigʻmajild ochiladi. Probatsiya nazoratidagi shaxsning shaxsiy yigʻmajildning tartib raqami hisobga olish jurnalida qayd qilib oʻtilgan probatsiya nazoratidagi shaxsning tartib raqamiga mos boʻlishi kerak. 51. Probatsiya nazoratidagi shaxsga nisbatan hukm ijrosini tashkil etish, ularni jazo oʻtashga jalb qilish, ularning ish haqidan ajratmalarni toʻgʻri ushlab qolish va oʻz vaqtida davlat foydasiga oʻtkazilishini nazorat qilish, shuningdek oʻz vaqtida jazo oʻtashdan ozod qilish maqsadida axloq tuzatish ishlariga hukm qilingan shaxslarning shaxsiy hisobi yuritiladi. 52. Axloq tuzatish ishlariga hukm qilingan shaxslarning shaxsiy hisobi yuritiladigan hujjatlariga quyidagilar kiradi: axloq tuzatish ishlari jazosini oʻtayotgan shaxslarni hisobga olish jurnali; axloq tuzatish ishlari jazosini oʻtayotgan mahkumning shaxsiy yigʻma jildi; 53. Axloq tuzatish ishlariga hukm qilingan probatsiya nazoratidagi shaxslar quyidagi hisoblardan birida turadi: tezkor; dastlabki; nazorat; qidiruvdagilar. 54. Tezkor hisobda hukm (ajrim)lari ijro etilayotgan probatsiya nazoratidagi shaxslar turadi. 55. Dastlabki hisobda: axloq tuzatish ishiga hukm qilinib, probatsiya boʻlinmalarida hisobga olingan kundan boshlab oʻn besh kun oʻtgandan soʻng ham ishga joylashmagan probatsiya nazoratidagi shaxslar; jazo muddatini oʻtayotgan vaqtda oldingi ish joyida mehnat shartnomasini bekor qilgan kundan boshlab oʻn besh kun oʻtgandan soʻng ham ishga joylashmagan probatsiya nazoratidagi shaxslar; dastlabki qidiruv harakatlari amalga oshirilayotgan probatsiya nazoratidagi shaxslar; sababsiz ishlamay yurgan probatsiya nazoratidagi shaxslar; axloq tuzatish ishlari tariqasidagi jazosini ozodlikdan cheklash yoki ozodlikdan mahrum qilish jazosiga almashtirish uchun sudga taqdimnoma kiritilgan probatsiya nazoratidagi shaxslar turadi. 56. Nazorat hisobida: axloq tuzatish ishiga hukm qilinib, hisobga olinganidan soʻng oʻn besh kungacha ishga joylashmagan probatsiya nazoratidagi shaxslar; jazo oʻtash vaqtida ishlab turgan joyidan boʻshagan kunidan boshlab oʻn besh kungacha boshqa ish joyiga joylashmagan probatsiya nazoratidagi shaxslar; kasalligi sababli ishlamayotgan probatsiya nazoratidagi shaxslar; probatsiya boʻlinmasi hududidan chiqib ketgan va shaxsiy yigʻmajildi olinganligi haqidagi dalolatnomasi kelmagan probatsiya nazoratidagi shaxslar; boshqa jinoyat sodir etilganligi uchun ehtiyot chorasi sifatida qamoqda saqlanib turgan probatsiya nazoratidagi shaxslar; axloq tuzatish ishi jazosini oʻtash jarayonida maʼmuriy jazo sifatida qamoqda saqlanib turgan probatsiya nazoratidagi shaxslar; mehnatga yaroqsiz boʻlib qolganligi uchun yoxud nafaqa yoshiga yetganligi, shuningdek ayollar bu turdagi jazoni oʻtayotgan vaqtda homiladorlik va tugʻish taʼtiliga chiqqanligi munosabati bilan jazoni oʻtashdan ozod qilish haqida sudga taqdimnoma kiritilgan probatsiya nazoratidagi shaxslar; mehnatga yaroqsizligini aniqlash uchun tibbiy koʻrikdan oʻtish uchun yuborilgan probatsiya nazoratidagi shaxslar; hukm ijrosining boshlanishidan oldin berilgan navbatdagi (har yilgi) mehnat taʼtili hamda oylik ish haqi bermaslik sharti bilan berilgan taʼtillardagi probatsiya nazoratidagi shaxslar; ichkilikbozlik va giyohvandlik kasalligi tufayli tibbiyot muassasalarida davolanayotgan probatsiya nazoratidagi shaxslar turadi. 57. Sud ajrimi asosida qidiruv eʼlon qilingan probatsiya nazoratidagi shaxslar qidiruvdagilar hisobida turadi va hisobdan vaqtincha saqlash hibsxonasiga joylashtirilganidan soʻng chiqariladi. 58. Ish haqi belgilanadigan hududdan boshqa hududda jazo oʻtayotgan probatsiya nazoratidagi shaxslar amalda ishlayotgan hududidagi probatsiya boʻlinmasi hisobida turadi, boshqa hududda ishlash muddati toʻrt oydan oshadigan hollar bundan mustasno. Bunda, probatsiya nazoratidagi shaxsning ish haqidan toʻgʻri ushlab qolinayotganligini nazorat qilish ish haqi belgilanadigan hududdagi probatsiya boʻlinmasiga topshiriladi. 59. Probatsiya boʻlinmasi belgilab bergan joylarda axloq tuzatish ishiga hukm qilingan probatsiya nazoratidagi shaxslar yashash joyidagi probatsiya boʻlinma tomonidan hisobga olinadi. Bunda, probatsiya nazoratidagi shaxslar yashash joyidan boshqa hududda ishga joylashgan hollarda, probatsiya nazoratidagi shaxsning yashash joyidagi probatsiya boʻlinmasi tomonidan hukmning (ajrimning) ijrosini taʼminlash uchun probatsiya nazoratidagi shaxsning ish joyidagi probatsiya boʻlinmasiga hisobga olish uchun yuboriladi. 60. Hukm (ajrim)da axloq tuzatish ishlari jazosini probatsiya nazoratidagi shaxsning oʻz ish joyida oʻtashi belgilangan hollarda probatsiya boʻlinmasi tomonidan probatsiya nazoratidagi shaxs hisobiga olingan kundan keyingi kundan kechiktirmasdan uning ish joyiga hukm (ajrim) nusxasi mazkur Yoʻriqnomaning 11-ilovasiga muvofiq shaklda xabarnoma yuboriladi. Probatsiya boʻlinmasi xabarnomasini olgan korxona, muassasa, tashkilot maʼmuriyati xabarnomani olganligi haqida javob xati yuboradi. Probatsiya nazoratidagi shaxs ish joyidan boʻshaganligi aniqlangan hollarda probatsiya boʻlinmasi probatsiya nazoratidagi shaxsga boshqa ishga joylashishi lozimligini tushuntiradi hamda zarur hollarda ishga joylashishida amaliy yordam beradi. 61. Hukmda (ajrimda) axloq tuzatish ishlarini oldingi ish joyidan boshqa joyda oʻtash belgilangan hollarda probatsiya nazoratidagi shaxs oldingi ish joyidan darhol boʻshattirilib, boshqa joyga ishga yuboriladi. 62. Axloq tuzatish ishlari muddati probatsiya nazoratidagi shaxs ishlagan va uning ish haqidan ushlab qolingan davr mobaynidagi yillar, oylar va kunlar bilan hisoblanadi. Probatsiya nazoratidagi shaxs ishlab bergan kunlar miqdori sud tomonidan belgilangan jazo muddatining har oyiga toʻgʻri keladigan ish kunlari miqdoridan kam boʻlmasligi kerak. Agar probatsiya nazoratidagi shaxs ana shu miqdordagi ish kunlarini ishlab bermagan boʻlsa va ishlanmagan kunlarni jazo muddatiga qoʻshib hisoblash uchun Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat-ijroiya kodeksida belgilab qoʻyilgan asoslar boʻlmasa, axloq tuzatish ishlarini oʻtash probatsiya nazoratidagi shaxs belgilangan ish kunlari miqdorini toʻliq ishlab berguniga qadar davom etadi. 63. Jazoni oʻtash muddati korxona, muassasa, tashkilot maʼmuriyati probatsiya boʻlinmasidan xabarnoma olgan kundan, boshqa joylarda oʻtaladigan axloq tuzatish ishlariga hukm qilingan shaxslar uchun esa, ular jazoni oʻtash uchun yuborilgan korxona, muassasa yoki tashkilotda ish boshlagan kundan boshlanadi. 64. Ish vaqti jamlab hisobga olinadigan korxona, muassasa va tashkilotlarda ishlayotgan probatsiya nazoratidagi shaxslarning jazoni oʻtash muddati ish soatlarining normal miqdoriga amal qilingan holda, hisobga olinadigan davrdagi ish vaqti muddatidan kelib chiqib hisoblanadi. Axloq tuzatish ishlari jazosini oʻtayotgan probatsiya nazoratidagi shaxs oliy, oʻrta professional va oʻrta maxsus professional taʼlim tashkilotlarida kechki yoki sirtqi taʼlim shakli boʻyicha oʻqish uchun taʼtilga chiqqan boʻlsa, oʻqish joyidan berilgan maʼlumotnoma asosida probatsiya boʻlinmasi boshligʻi tomonidan oʻqish davri tugagunga qadar mazkur Yoʻriqnomaning 12-ilovasiga muvofiq shaklda ruxsatnoma beriladi. Ruxsatnoma yigʻma jildga jamlanib, nusxasi probatsiya nazoratidagi shaxsga taqdim etiladi. 65. Probatsiya nazoratidagi shaxs ishlamagan, ammo uning ish haqi saqlanib turgan vaqt, shuningdek probatsiya nazoratidagi shaxs ishsiz deb topilgan vaqt axloq tuzatish ishlarini oʻtash muddatiga qoʻshib hisoblanadi. 66. Jazoni oʻtash muddatiga quyidagilar qoʻshib hisoblanmaydi: qonunchilik hujjatlariga muvofiq vaqtincha mehnatga qobiliyatsizlik nafaqasi toʻlanmaydigan kasallik vaqti; qamoq tariqasidagi maʼmuriy jazoni oʻtash vaqti, boshqa jinoyat sodir etganligi munosabati bilan qamoqda saqlangan vaqt. 67. Axloq tuzatish ishiga hukm qilingan probatsiya nazoratidagi shaxslarning oylik ish haqidan davlat daromadi hisobiga ushlab qolish probatsiya nazoratidagi shaxsning jazo muddatini oʻtashni boshlagan kunidan amalga oshiriladi. 68. Axloq tuzatish ishlari jazosini oʻtayotgan probatsiya nazoratidagi shaxslarning oylik ish haqidan davlat daromadi hisobiga oʻz vaqtida ushlab qolinishini taʼminlash va ushbu faoliyatni nazorat qilish probatsiyaga oid axborot tizimi orqali amalga oshiriladi. 69. Probatsiya nazoratidagi shaxslarning oylik ish haqidan hukmda nazarda tutilgan chegirmani davlat daromadi hisobiga ushlab qolish uning asosiy ish joyidagi ish haqining barcha turidan, har bir ishlangan oy uchun maosh toʻlash chogʻida amalga oshiriladi va har oyning ikkinchi yarmi uchun toʻlangan ish haqidan, ishdan boʻshaganda esa oyning ishlagan qismidan ushlab qolinadi. 70. Ijtimoiy taʼminot va ijtimoiy sugʻurta tartibida olinayotgan nafaqa va boshqa toʻlovlar, ish haqiga kirmaydigan qoʻshimcha toʻlovlardan va xizmat safariga yuborilganda xarajatlarni qoplash uchun toʻlanadigan toʻlovlardan, ishchining shaxsiy asbob-uskunalaridan foydalanganligi uchun va berilmagan maxsus kiyim va poyabzallar uchun toʻlanadigan toʻlovlardan va qonun hujjatlarida belgilangan boshqa badal toʻlovlaridan ushlab qolinmaydi. 71. Axloq tuzatish ishlariga hukm qilingan probatsiya nazoratidagi shaxslarning mehnatiga haq pul shaklida toʻlanadi. Mehnat haqini natura shaklida toʻlash taqiqlanadi, bundan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 13-iyuldagi 286-son “Ish haqini natura shaklida toʻlashni tartibga solish haqida”gi qarori bilan belgilangan hollar mustasno. 72. Korxona, muassasa va tashkilotlarda probatsiya nazoratidagi shaxsga yil yakuni boʻyicha toʻlanadigan mukofot pullaridan jazo oʻtalgan davr uchungina ushlab qolinadi. 73. Probatsiya nazoratidagi shaxslarning ish haqidan davlat foydasiga ushlab qolinayotgan pullarni korxona, muassasa va tashkilot maʼmuriyati har oyda oylik ish haqi beriladigan kuni Yagona gʻazna hisobvaragʻidagi axloq tuzatish ishlariga hukm qilingan shaxslarning ish haqidan ushlab qolingan daromadlar boʻyicha shaxsiy gʻazna hisobvaragʻiga oʻtkaziladi hamda toʻlov hujjatlari probatsiya boʻlinmasiga yuboradi. 74. Ish haqidan ushlab qolingan pul miqdorini naqd pul shaklida toʻlash taqiqlanadi. 75. Probatsiya boʻlinmasi xodimlari probatsiya nazoratidagi shaxslarning oyma-oy ish haqidan ushlab qolingan chegirmalarning tushganligini “UzASBO” dasturiy majmuasi yoxud probatsiyaga oid axborot tizimi orqali nazorat qilib boradi hamda probatsiya nazoratidagi shaxslarning ish haqidan ushlab qolingan chegirmalar oʻz vaqtida oʻtkazilmaganligi aniqlangan hollarda darhol undirish choralarini koʻradi. 76. Probatsiya nazoratidagi shaxslarni ish haqidan toʻgʻri va oʻz vaqtida chegirib qolinishini hamda chegirib qolingan ajratmalarni davlat foydasiga oʻtkazilishini taʼminlamagan hollarda probatsiya boʻlinmasi tegishli aybdor mansabdor shaxslarga qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgarlikka tortish choralarini koʻradi. 77. Sud hukmi (ajrimi) bekor qilingan barcha holatlarda oylik ish haqidan ushlab qolingan mablagʻlar probatsiya nazoratidagi shaxsga qaytarib beriladi. Hukmning oʻzgartirilishi yoki bekor qilish haqidagi sudning ajrimi (qarori) ushlab qolingan mablagʻlarning qaytarib berilishiga asos hisoblanadi. 78. Probatsiya nazoratidagi shaxsning ish haqidan ushlab qolinib, korxona, muassasa va tashkilot tomonidan mazkur ushlab qolingan mablagʻlarning oʻtkazib berilishi kechiktirilganligi probatsiya nazoratidagi shaxsning hisobdan chiqarishga toʻsqinlik qilishi mumkin emas. Bunday probatsiya nazoratidagi shaxslar korxona, muassasa va tashkilot tomonidan ushlab qolingan mablagʻlarning oʻtkazib berilishi toʻliq amalga oshirilmaguncha nazoratga olinadi. 79. Probatsiya nazoratidagi shaxs jazoni oʻtab boʻlganligi haqida probatsiya nazoratidagi shaxsning ish joyi maʼmuriyatiga mazkur Yoʻriqnomaning 13-ilovasiga muvofiq shaklda maʼlumotnoma yuboriladi, belgilangan jazosi boshqa turdagi jazoga oʻzgartirilgan, yashash joyini oʻzgartirganligi munosabati bilan probatsiya boʻlinmasi hududidan chiqib ketganlar va vafot etganlar bundan mustasno. 80. Ozodlikni cheklash jazosi sudning qonuniy kuchga kirgan hukmi (ajrimi)ga muvofiq amalga oshiriladi. Ozodlikni cheklash sud tomonidan probatsiya nazoratidagi shaxsga nisbatan uy-joyini u yoki bu sabab bilan tark etishni butunlay taqiqlashdan yoxud ishlash yoki oʻqish vaqtidan, shuningdek ish yoki oʻqish joyigacha borishi va uy-joyiga qaytib kelishi uchun zarur boʻlgan vaqtdan tashqari qolgan vaqtda uy-joyidan chiqishni cheklashdan iborat. Ozodlikni cheklash tariqasidagi jazoni ijro etish probatsiya nazoratidagi shaxsning yashash joyidagi probatsiya boʻlinmalari tomonidan yoki sud belgilaydigan, probatsiya nazoratidagi shaxsning sud belgilagan taqiqlarga (cheklashlarga) rioya etishi ustidan nazoratni amalga oshiradigan boshqa organ tomonidan amalga oshiriladi. 81. Sud tomonidan ozodlikni cheklash jazosini oʻtayotgan probatsiya nazoratidagi shaxsga ishlash yoki oʻqish vaqtidan, shuningdek ish yoki oʻqish joyigacha borishi va uy-joyiga qaytib kelishi uchun zarur boʻlgan vaqtdan tashqari qolgan vaqtda uy-joyidan chiqishni cheklash nazarda tutilgan taqdirda, probatsiya boʻlinmasi quyidagilarni amalga oshiradi: probatsiya nazoratidagi shaxsni ish yoki oʻqish joyiga ega ekanligini tasdiqlovchi maʼlumotlarni oladi; ish va oʻqish vaqtiga aniqlik kiritgan holda yashash joyidan ish yoki oʻqish joyiga yoʻlovchi mashina, jamoat transporti va piyoda borib kelish vaqtini hisobga olib, ushbu Yoʻriqnomaning 14-ilovasiga muvofiq shaklda ruxsatnoma beradi. Bunda, ruxsatnoma probatsiya nazoratidagi shaxsga tanishtirilib, yigʻmajildga jamlanib, nusxasi probatsiya nazoratidagi shaxsga taqdim etiladi. 82. Ozodlikni cheklash jazosining muddati probatsiya nazoratidagi shaxs probatsiya boʻlinmasining hisobiga olingan kundan boshlab hisoblanadi. Probatsiya nazoratidagi shaxs uzrli sabablarsiz oʻzboshimchalik bilan yashash joyida boʻlmagan vaqti ozodlikni cheklash vaqtiga qoʻshib hisoblanmaydi. 83. Ozodlikni cheklash toʻgʻrisidagi sud hukmining ijrosi mahkumning yashash joyidagi probatsiya boʻlinmasi tomonidan amalga oshiriladi. 84. Sud tomonidan yashash joyi u yoki bu sabab bilan tark etishi butunlay taqiqlangan probatsiya nazoratidagi shaxs probatsiya boʻlinmasi xodimi va profilaktika inspektori tomonidan har oyda kamida 3 marotaba mazkur taqiqning bajarilayotganligini doimiy ravishda nazorat qilib boriladi va tekshiruv natijasi boʻyicha Yoʻriqnomaning 15-ilovasiga muvofiq shaklda dalolatnoma tuzilib, probatsiya nazoratidagi shaxsning shaxsiy yigʻmajildida saqlanadi. 85. Sutkaning ish va oʻqish joyiga borib kelishdan tashqari vaqtda yashash joyidan chiqishi cheklangan probatsiya nazoratidagi shaxslar probatsiya boʻlinmasi xodimlari tomonidan har oyda kamida 1 marotaba, profilaktika inspektorlari har oyda kamida 3 marotaba ish va oʻqish joyiga borib kelishdan tashqari vaqtda yashash xonadonini tark etishga qoʻyilgan cheklovga amal qilayotganligini tekshirish uchun doimiy ravishda nazorat qilib boriladi va tekshiruv natijasi boʻyicha Yoʻriqnomaning 15-ilovasiga muvofiq shaklda dalolatnoma tuzilib, probatsiya nazoratidagi shaxsning shaxsiy yigʻmajildiga tikib qoʻyiladi. 86. Probatsiya nazoratidagi shaxslarning turar joylari boʻyicha sud tomonidan belgilangan taqiqlar (cheklovlar) va yuklatilgan majburiyatlarning bajarilishi hamda ularning xulq-atvori ustidan nazoratni profilaktika inspektorlari, tezkor vakillar, patrul-post xizmati, yoʻl-patrul xizmati, migratsiya va personallashtirish boʻlinmalari, patrul-post naryadlari va ichki ishlar organlarining boshqa sohaviy xizmatlari bilan hamkorlikda amalga oshiriladi. Profilaktika inspektorlari muayyan joylarga bormaslik, ommaviy va boshqa tadbirlarda ishtirok etmaslik, muayyan faoliyat bilan shugʻullanmaslik, muayyan buyumlarga ega boʻlmaslik yoki ularni oʻzida saqlamaslik, nazorat qiluvchi organning roziligisiz yashash joyini, ish (yoki) oʻqish joyini oʻzgartirmaslik, tegishli maʼmuriy hududdan tashqariga chiqmaslik, muayyan shaxslar bilan aloqa oʻrnatmaslik, alkogolli ichimliklar isteʼmol qilmaslik kabi taqiq (cheklov) va majburiyatlarga probatsiya nazoratidagi shaxslar tomonidan rioya etilishini har oyda kamida 3 (uch) marotaba tekshiradi va tekshirish natijasida rasmiylashtirilgan hujjatlarni probatsiya boʻlinmasiga taqdim etadi. Tezkor-qidiruv xizmati xodimlari muayyan shaxslar bilan aloqa oʻrnatmaslik, muayyan buyumlarga ega boʻlmaslik yoki ularni oʻzida saqlamaslik, aloqa vositalaridan, shu jumladan Internetdan foydalanmaslik kabi taqiq (cheklov) va majburiyatlarga probatsiya nazoratidagi shaxslar tomonidan rioya etilishi yuzasidan har oyda kamida 1 (bir) marotaba tekshiradi va tekshirish natijasida rasmiylashtirilgan hujjatlarni probatsiya boʻlinmasiga taqdim etadi. Yoʻl harakati xavfsizligi xizmati xodimlari transport vositasini boshqarish huquqidan mahrum qilish kabi taqiq (cheklov)ga, jamoat tartibini saqlash boʻlinmalari (patrul-post naryadlari yordamida) muayyan joylarga bormaslik, ommaviy va boshqa tadbirlar oʻtkazishda ishtirok etmaslik, alkogol ichimliklar isteʼmol qilmaslik, muayyan buyumlarga ega boʻlmaslik yoki ularni oʻzida saqlamaslik kabi taqiq (cheklov) va majburiyatlarga probatsiya nazoratidagi shaxslar tomonidan rioya etmaganligini aniqlangan holatlarda probatsiya boʻlinmasiga rasmiylashtirgan hujjatlarni taqdim etib boradi. 87. Probatsiya boʻlinmasi: ozodlikni cheklash tariqasidagi jazoga hukm qilingan probatsiya nazoratidagi shaxslar bilan suhbat oʻtkazib, jazo oʻtash tartibi va shartlarini tushuntiradi; ozodlikni cheklash tariqasidagi jazoga hukm qilingan probatsiya nazoratidagi shaxsning ish va oʻqish joyi maʼmuriyatidan probatsiya nazoratidagi shaxslar haqida tavsifnomalar oladi va zarur hollarda, probatsiya nazoratidagi shaxsning ish va oʻqish joyi maʼmuriyati bilan uchrashuv oʻtkazadi; ozodlikni cheklash tariqasidagi jazoga hukm qilingan shaxs tomonidan maʼmuriy huquqbuzarlik sodir etilganligini aniqlash maqsadida har chorak yakunida IIV Raqamli texnologiyalar va huquqiy statistika departamentining maʼmuriy huquqbuzarlik sodir etgan shaxslar bazasidan tekshirib boradi; ozodlikni cheklashning oʻtalmagan muddatini jazoning boshqa turiga almashtirish haqida taqdimnoma kiritadi; sud tomonidan probatsiya nazoratidagi shaxs zimmasiga yuklatilgan taqiqlar (cheklashlar) va majburiyatlarning bajarilishini muntazam ravishda tekshirib boradi, ularni bajarmay yurgan mahkumlarga nisbatan Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat-ijroiya kodeksining 444-moddasiga asosan mazkur Yoʻriqnomaning 16-ilovasiga muvofiq shaklda ogohlantirish tarzidagi intizomiy jazo chorasini qoʻllash haqida qaror qabul qiladi va bu haqda dalolatnoma tuzib, probatsiya nazoratidagi shaxsning shaxsiy yigʻma jildiga qoʻshib boradi; ozodlikni cheklash tarzidagi jazoga hukm qilingan probatsiya nazoratidagi shaxs, oʻziga nisbatan muayyan buyumlarga ega boʻlishga yoki ularni saqlashga doir sud tomonidan taqiq (cheklov) belgilangan probatsiya nazoratidagi shaxslarni ushbu taqiqqa (cheklovga) rioya etilayotganligini tekshirish maqsadida shaxsiy koʻrikdan oʻtkazish, ularning ashyolarini, qoʻl yukini, bagajini koʻzdan kechiradi hamda amalga oshirilgan tekshirish natijasi boʻyicha ushbu Yoʻriqnomaning 17-ilovasiga muvofiq shaklda dalolatnoma rasmiylashtiradi; ozodlikni cheklash tarzidagi jazoga hukm qilingan probatsiya nazoratidagi shaxsni jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilish yoki jazoning oʻtalmagan qismini yengilroq jazo bilan almashtirish toʻgʻrisida qaror qilinganida uch ish kunida sudga taqdimnoma yuboradi. 88. Probatsiya boʻlinmasi sud tomonidan alkogolli ichimliklarni isteʼmol qilishi taqiqlangan shaxslarni sertifikatlangan maxsus texnika vositasi yordamida tekshirishi yoki tuman (shahar) davolash-profilaktika muassasalarida tibbiy tekshiruv oʻtkazilishini tashkil etadi. 89. Ozodlikni cheklash tariqasidagi jazoga hukm qilingan voyaga yetmaganlar ustidan doimiy nazorat probatsiya boʻlinmasi tomonidan ichki ishlar organlari huquqbuzarliklar profilaktikasi voyaga yetmaganlar va yoshlar bilan ishlash guruhi inspektorlari bilan hamkorlikda hokimlik, taʼlim sohasidagi hududiy respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari, jamoat tashkilotlari hamda boshqa masʼul organlar ishtirokida amalga oshiriladi. 90. Probatsiya boʻlinmasi sud hukmida belgilangan taqiq (cheklash)larning bajarilishini taʼminlash yuzasidan hukm ijroga olingan kunning oʻzida, probatsiya nazoratidagi shaxs ishlaydigan korxona, muassasa, tashkilot maʼmuriyatiga yoki muayyan faoliyat turi bilan shugʻullanish uchun berilgan ruxsatnomani bekor qilishga vakolatli organga mazkur Yoʻriqnomaning 2-ilovasiga muvofiq shaklda xabarnoma yuboradi. 91. Uy-joyidan chiqib ketishiga butunlay taqiq belgilangan probatsiya nazoratidagi shaxsning yashash joyidan ketishi, probatsiya nazoratidagi shaxsning tegishli maʼmuriy hudud doirasidan chiqishi, shuningdek probatsiya nazoratidagi shaxsning yashash joyini oʻzgartirishi haqidagi murojaati asosida mazkur Yoʻriqnomaning 18-ilovasiga muvofiq shaklda rasmiylashtirilgan ruxsatnoma sanksiya berish masalasini koʻrib chiqish uchun hududiy prokurorga yuboriladi. 92. Ozodlikni cheklash tariqasidagi jazoga hukm qilingan shaxs jazoni oʻtash davrida oʻzining jinoiy qilmishlarini anglab yetgan, tuzalish yoʻliga qatʼiy oʻtgan, yetkazilgan moddiy va maʼnaviy zararning oʻrnini qoplagan boʻlsa, jazolarni ijro etish inspeksiyasi ilgari probatsiya nazoratidagi shaxsga yuklatilgan taqiq (cheklash)larni toʻliq yoki qisman bekor qilish toʻgʻrisida sudga taqdimnoma kiritadi. 93. Ozodlikni cheklash tariqasidagi jazoga hukm qilingan shaxs sud tomonidan belgilangan taqiqlarga (cheklashlarga) rioya etishi, shuningdek oʻzining jazoni oʻtashi bilan bogʻliq masalalar boʻyicha ogʻzaki yoki yozma tushuntirishlar berish uchun chaqiruv boʻyicha probatsiya boʻlinmasiga kelishi shart. Ozodlikni cheklash tariqasidagi jazoga hukm qilingan probatsiya nazoratidagi shaxs chaqiruvga binoan hozir boʻlmagan taqdirda probatsiya boʻlinmasi uni ichki ishlar organlarining huquqbuzarliklar profilaktikasi boʻlinmasiga majburiy tartibda keltirish toʻgʻrisida soʻrov yuboradi. 94. Ozodlikni cheklash tariqasidagi jazoga hukm qilingan probatsiya nazoratidagi shaxs probatsiya boʻlinmasi ruxsatisiz muayyan vaqtda yashash joyidan ketishi, tegishli maʼmuriy hudud doirasida joylashgan maʼlum joylarga borishi yoxud tegishli maʼmuriy hudud doirasidan chiqishi, shuningdek yashash joyini oʻzgartirishi taqiqlanadi. 95. Suddan kelib tushgan hukm (ajrim) nusxasi va hukm (ajrim) qonuniy kuchga kirganligi haqidagi sud farmoyishi ichki ishlar organida roʻyxatiga olinib, ichki ishlar organi boshligʻining koʻrsatmasi bilan probatsiya boʻlinmasiga, nusxasi hududiy profilaktika inspektoriga tegishli chora-tadbirlar belgilash maqsadida beriladi. Shu kunning oʻzida probatsiya nazoratidagi shaxs mazkur Yoʻriqnomaning 19-ilovasiga muvofiq shakldagi hisobga olish jurnalida qayd qilinadi va unga nisbatan mazkur Yoʻriqnomaning 20-ilovasiga muvofiq shaklda shaxsiy yigʻma jild ochiladi. Probatsiya nazoratidagi shaxs shaxsiy yigʻma jildining tartib raqami hisobga olish jurnalida qayd qilingan mahkumning tartib raqamiga mos boʻlishi kerak. 96. Probatsiya nazoratidagi shaxsning shaxsiy yigʻmajildida probatsiya nazoratidagi shaxsning hisobga olish uchun asos boʻlgan hujjatlar, uning axloqi ustidan nazorat hamda sud tomonidan belgilangan taqiq (cheklov)larga rioya etilishi va majburiyatlarning bajarilishi bilan bogʻliq boʻlgan barcha hujjatlar tikib qoʻyiladi. 97. Ozodlikni cheklash tarzidagi jazoni oʻtash tartibi talablarini bajarmayotgan yoki jazoni oʻtash davrida jamoat tartibini buzish bilan bogʻliq huquqbuzarliklar uchun maʼmuriy javobgarlikka tortilgan probatsiya nazoratidagi shaxsga nisbatan probatsiya boʻlinmasi boshligʻining mazkur Yoʻriqnomaning 21-ilovasiga muvofiq shakldagi qarori asosida elektron braslet qoʻllaniladi. 98. Elektron braslet qoʻllashdan oldin probatsiya nazoratidagi shaxsga elektron brasletdan foydalanish tartibi tushuntiriladi hamda bu haqda probatsiya nazoratidagi shaxsdan mazkur Yoʻriqnomaning 22-ilovasiga muvofiq shaklda tilxat olinadi. 99. Probatsiya boʻlinmasi boshligʻining ozodlikni cheklash jazosi tayinlangan shaxsni elektron braslet orqali masofadan turib nazorat qilish toʻgʻrisidagi qarori IIV Jamoat xavfsizligi departamenti Probatsiya xizmatining markaziy apparatiga tegishli “Elektron braslet” mustaqil axborot tizimi (bundan buyon matnda “Elektron braslet” axborot tizimi deb yuritiladi)da rasmiylashtiriladi. Bunda, ushbu qaror rasmiylashtirilgan vaqtdan boshlab bir ish kunida “Elektron braslet” axborot tizimida ijrochi xodimlar belgilanadi. 100. Elektron braslet oʻn sakkiz yoshga toʻlmagan shaxslarga, homilador ayollarga, uch yoshga toʻlmagan bolalari bor ayollarga, birinchi va ikkinchi guruh nogironligi boʻlgan shaxslarga, tibbiy koʻrsatmaga koʻra elektron brasletni taqish tavsiya etilmaydigan shaxslar (implant qilingan kardiostimulyator oʻrnatilgan)ga hamda yuqumli teri kasalligi (allergo kontakt dermatit, teri zamburugʻi yoki qichima kasalligi) boʻlgan shaxslarga qoʻllanilishi mumkin emas. 101. Quyidagilar ozodlikni cheklash jazosini ijro etish joyida boʻlishini elektron braslet orqali masofadan turib nazorat qilish tartibini buzish deb hisoblanadi: ozodlikni cheklash jazosi tayinlangan shaxs oʻziga elektron braslet taqilishini rad etsa; ozodlikni cheklash jazosi tayinlangan shaxs elektron brasletni belgilangan vaqt ichida quvvatlab bormaganligi (elektr quvvati tugaganligi) sababli yagona elektron monitoring markazi tomonidan elektron braslet onlayn ogohlantirish signali ishga tushganligi haqida xabar berilgan boʻlsa; ozodlikni cheklash jazosi tayinlangan shaxs elektron brasletni oʻzboshimchalik bilan yechsa; ozodlikni cheklash jazosi tayinlangan shaxs ijrochi xodimlarning yozma ruxsatisiz elektron brasletning texnik topshirigʻida belgilangan radius oraligʻidan tashqariga chiqsa; ozodlikni cheklash jazosi tayinlangan shaxs elektron brasletga zarar yetkazish bilan bogʻliq harakatlarni amalga oshirsa. 102. Ozodlikni cheklash jazosini oʻtayotgan shaxs mazkur Yoʻriqnomaning 101-bandida belgilangan holatlardan birini birinchi marotaba sodir etganda, unga nisbatan ogohlantirish tarzidagi intizomiy jazo chorasi qoʻllaniladi. Ogohlantirish tarzidagi intizomiy jazo chorasi qoʻllanilganidan keyin mazkur Yoʻriqnomaning 101-bandida belgilangan holatlardan birini takroran sodir etsa, probatsiya boʻlinmasi tomonidan ushbu shaxs oʻtayotgan jazoni boshqa jazoga almashtirish haqida sudga tegishli taqdimnoma kiritiladi. 103. Elektron braslet shaxs probatsiya hisobidan chiqarilayotgan vaqtda yechiladi. Probatsiya nazoratidagi shaxs jazoni oʻtash tartibiga rioya etgan va jamoat tartibiga oid huquqbuzarlikka yoʻl qoʻymagan hollarda elektron braslet qoʻllanilgan kundan eʼtiboran uch oy oʻtgach yechiladi. 104. Probatsiya nazoratidagi shaxs ozodlikni cheklash tariqasidagi jazoni oʻtashdan qasddan boʻyin tovlagan, shuningdek sud tomonidan oʻz zimmasiga yuklatilgan majburiyatlarni bajarmagan taqdirda, probatsiya boʻlinmasi sudga probatsiya nazoratidagi shaxs uchun ozodlikni cheklashning oʻtalmagan muddatini jazoning boshqa turiga almashtirish haqida mazkur Yoʻriqnomaning 8-ilovasiga muvofiq shaklda taqdimnoma kiritadi. 105. Quyidagilar ozodlikni cheklash tariqasidagi jazoni oʻtashdan qasddan boʻyin tovlovchilar deb eʼtirof etiladi: oʻziga nisbatan sud tomonidan belgilangan taqiqlarni (cheklashlarni) buzishga yoʻl qoʻyib boʻlmasligi toʻgʻrisida ogohlantirish tarzida intizomiy jazo qoʻllanilganidan keyin bir yil ichida jazoni oʻtash tartibi va shartlarini buzishga yoʻl qoʻygan probatsiya nazoratidagi shaxs; oʻziga nisbatan texnik nazorat vositalaridan foydalanish qoidalarini buzgan probatsiya nazoratidagi shaxs; yashash joyidan yashiringan, qayerda ekanligi uch sutkadan ortiq vaqt ichida aniqlanmagan probatsiya nazoratidagi shaxs; yashash joyidagi probatsiya boʻlinmasiga belgilangan muddatdan uch sutkadan ortiq vaqt mobaynida kelmagan probatsiya nazoratidagi shaxs. 106. Probatsiya boʻlinmasi shartli hukm qilingan shaxslarni roʻyxatga oladi va sud belgilagan sinov muddati mobaynida ularning zimmasiga yuklangan majburiyatlar bajarilishini tekshirib boradi. 107. Shartli hukm qilingan shaxslarga nisbatan belgilangan sinov muddati hukm chiqarilgan kundan boshlab hisoblanadi. 108. Shartli hukm qilingan probatsiya nazoratidagi shaxslar xulq-atvori ustidan nazoratni amalga oshirish probatsiya boʻlinmasiga, harbiy xizmatchilar xulq-atvori ustidan nazoratni amalga oshirish esa, harbiy qism yoki muassasaning qoʻmondonligiga yuklatiladi. 109. Shartli hukm qilingan probatsiya nazoratidagi shaxslarning xulq-atvori ustidan nazorat ularning yashash joyidagi hududiy profilaktika inspektorlari bilan hamkorlikda amalga oshiriladi. 110. Probatsiya boʻlinmasi: probatsiya nazoratidagi shaxslarning hisobini olib boradi; zarur hollarda probatsiya boʻlinmasi mahalliy mehnat organlari bilan hamkorlikda shartli hukm qilingan probatsiya nazoratidagi shaxslarni ishga joylashishda yordam beradi; shartli hukm qilingan probatsiya nazoratidagi shaxslarning xulq-atvori ustidan nazorat olib borishni tashkil etadi; sinov muddati davomida probatsiya nazoratidagi shaxslar tomonidan sud hukmi boʻyicha yuklatilgan majburiyatlarning oʻz vaqtida bajarilishini taʼminlash choralarini koʻradi, probatsiya nazoratidagi shaxs chaqiruvga binoan hozir boʻlmagan taqdirda ichki ishlar organlarining huquqbuzarliklar profilaktikasi boʻlinmasiga majburiy tartibda keltirish toʻgʻrisida soʻrov yuboradi; sinov muddati davomida probatsiya nazoratidagi shaxs zimmasiga yuklangan majburiyatlarni bajarishdan boʻyin tovlagan yoki maʼmuriy yoxud intizomiy javobgarlikka tortilgan hollarda jinoyat-huquqiy taʼsir chorasini bekor qilish hamda hukmda tayinlangan jazoni ijro etish toʻgʻrisida sudga taqdimnoma kiritadi. 111. Suddan kelib tushgan hukm (ajrimi) nusxasi ichki ishlar organida roʻyxatga olinib, ichki ishlar organi rahbarining koʻrsatmasi bilan probatsiya boʻlinmasiga topshiriladi. Shu kunning oʻzida probatsiya boʻlinmasi tomonidan sud hukmi (ajrimi) mazkur Yoʻriqnomaning 23-ilovasiga muvofiq shakldagi hisobga olish jurnalida qayd qilinib, shartli hukm qilingan shaxsga nisbatan mazkur Yoʻriqnomaning 24-ilovasiga muvofiq shaklda nazorat yigʻmajildi ochiladi. Nazorat yigʻmajildining tartib raqami hisobga olish jurnalida qayd qilingan probatsiya nazoratidagi shaxsning tartib raqamiga mos boʻlishi kerak. 112. Nazorat yigʻma jildi probatsiya boʻlinmasi xodimi tomonidan olib boriladi, nazorat yigʻma jildida probatsiya nazoratidagi shaxsni hisobga olish uchun asos boʻlgan hujjatlar, uning xulq-atvori ustidan nazorat hamda sud orqali qoʻyilgan majburiyatlarning bajarilishi bilan bogʻliq boʻlgan hujjatlar yuritiladi. 113. Sud hukmida vaqti-vaqti bilan yashash joyidagi ichki ishlar organlarida roʻyxatdan oʻtish majburiyati yuklatilgan probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan ularning roʻyxatdan oʻtish kunlari probatsiya boʻlinmasi tomonidan belgilanadi va probatsiya nazoratidagi shaxsga bu haqda xabar beriladi. Bunda, probatsiya nazoratidagi shaxsdan tilxat olingan holda dalolatnoma rasmiylashtirilib, nusxasi probatsiya nazoratidagi shaxsga beriladi. 114. Probatsiya nazoratidagi shaxsning huquqbuzarlik sodir etganligini aniqlash maqsadida probatsiya boʻlinmasi tomonidan har chorakda kamida bir marotaba IIV Raqamli texnologiyalar va huquqiy statistika departamentining maʼmuriy huquqbuzarlik sodir etgan shaxslar bazasidan tekshiriladi. 115. Probatsiya boʻlinmasi tomonidan: probatsiya nazoratidagi shaxslar bilan suhbat oʻtkazilib, hukm (ajrim)da belgilangan jazoni oʻtash shartlari tushuntiriladi; probatsiya nazoratidagi shaxsning ish va oʻqish joylari maʼmuriyatlaridan probatsiya nazoratidagi shaxslar haqida tavsiyanomalar soʻraladi va zarur hollarda ish va oʻqish joylari maʼmuriyati bilan uchrashuv oʻtkaziladi; sud tomonidan belgilangan majburiyatlarning bajarilishi har chorakda kamida bir marotaba tekshiriladi, ularni bajarmay yurgan probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan dalolatnoma tuzilib, ularning yigʻmajildiga tikib qoʻyiladi; sud tomonidan roʻyxatdan oʻtib turish majburiyati yuklatilgan probatsiya nazoratidagi shaxslarni roʻyxatdan oʻtkazilishi amalga oshiriladi; sinov muddati davomida jazoning shartliligini bekor qilish asoslari kelib chiqmasa, sinov muddati tugashi bilan uning xulqi ustidan nazoratni toʻxtatish toʻgʻrisida ichki ishlar organi boshligʻiga maʼlum qilinadi; probatsiya nazoratidagi shaxslarning hisobi olib boriladi, xulq-atvori ustidan nazorat qilinadi, ularga yuklatilgan majburiyatlarning bajarilishi tahlil qilinadi. 116. Shartli hukm qilingan probatsiya nazoratidagi shaxs xulq-atvori ustidan probatsiya boʻlinmasi sinov muddati mobaynida belgilangan cheklashlarni toʻliq yoki qisman bekor qilish toʻgʻrisida sudga taqdimnoma kiritishga haqli. 117. Probatsiya nazoratidagi shaxs zimmasiga yuklangan majburiyatlarni bajarishdan boʻyin tovlagan yoki maʼmuriy yoxud intizomiy javobgarlikka tortilgan hollarda probatsiya boʻlinmasi tomonidan jinoyat-huquqiy taʼsir chorasini bekor qilish hamda hukmda (ajrimida) tayinlangan jazoni ijro etish toʻgʻrisida sudga taqdimnoma kiritadi. 118. Probatsiya boʻlinmasi jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilingan probatsiya nazoratidagi shaxslarga sud tomonidan ularning zimmasiga yuklatilgan taqiq (cheklov)larga va majburiyatlar sud tomonidan belgilangan muddat mobaynida bajarilishini tekshirib boradi. 119. Jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilingan probatsiya nazoratidagi shaxslar mazkur Yoʻriqnomaning 25-ilovasiga muvofiq hisobga olish jurnalida qayd etilib, mazkur Yoʻriqnomaning 26-ilovasiga muvofiq shaklda nazorat yigʻmajildi yuritiladi. Hisobga olish jurnalidagi qayd etish raqami bilan yuritilgan shaxsiy yigʻmajild raqami bir xil boʻlishi lozim. 120. Jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilingan probatsiya nazoratidagi shaxs huquqbuzarlik sodir etganligini aniqlash maqsadida probatsiya boʻlinmasi tomonidan har chorakda kamida bir marotaba IIV Raqamli texnologiyalar va huquqiy statistika departamentining maʼmuriy huquqbuzarlik sodir etgan shaxslar bazasidan tekshirib boriladi. 121. Probatsiya boʻlinmasi tomonidan: jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilingan probatsiya nazoratidagi shaxslarning hisobi olib boriladi; jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilingan probatsiya nazoratidagi shaxslarga ularning xulq-atvori ustidan nazoratning amalga oshirilish tartibi, sud tomonidan belgilangan majburiyatlarga rioya etilishi shartlari, shuningdek mazkur majburiyatlarni bajarmagan taqdirda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan huquqiy oqibatlari tushuntiriladi va bu haqda tilxat olinadi; jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilingan probatsiya nazoratidagi shaxslarga sud tomonidan yuklatilgan majburiyatlarning bajarilishini taʼminlash uchun korxona, tashkilot va idoralarga soʻrov xati yuborilib, ijrosi nazorat qilinadi; jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilingan probatsiya nazoratidagi shaxsning ish va oʻqish joyi maʼmuriyatidan u haqida tavsifnomalar olinadi, zarur hollarda ularning ishtirokida suhbat oʻtkaziladi; jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilingan probatsiya nazoratidagi shaxslarning sud tomonidan belgilangan majburiyatlarga rioya etishi har chorakda kamida bir marotaba tekshiriladi va tekshirish natijasi yuzasidan dalolatnoma tuziladi; jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilingan probatsiya nazoratidagi shaxslar tomonidan sud hukmi boʻyicha yuklatilgan majburiyatlarning oʻz vaqtida bajarilishini taʼminlash choralari koʻriladi; probatsiya nazoratidagi shaxs chaqiruvga binoan hozir boʻlmagan taqdirda ichki ishlar organlarining huquqbuzarliklar profilaktikasi boʻlinmasiga majburiy tartibda keltirish toʻgʻrisida soʻrov yuboriladi; jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilingan shaxslarga nisbatan sud tomonidan belgilangan majburiyatlarni toʻliq yoki qisman bekor qilish haqida, shuningdek qoʻshimcha majburiyatlar belgilash yoxud jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilishni bekor qilish toʻgʻrisida sudga taqdimnoma kiritiladi. 122. Jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilingan probatsiya nazoratidagi shaxs agarda oʻtalmagan jazo muddati davomida uni bekor qilish asoslari kelib chiqmasa, muddati tugashi bilan probatsiya hisobidan chiqariladi. 123. Probatsiya boʻlinmasi probatsiya nazoratidagi shaxsning probatsiya hisobiga olinganligi haqida ushbu shaxs hisobga olingan kundan boshlab uch kun ichida tuman (shahar) ichki ishlar boshqarmasi (boʻlimi) boshligʻiga kelgusida probatsiya nazoratidagi shaxs bilan profilaktik tadbirlarini oʻtkazish zarurligi toʻgʻrisida mazkur Yoʻriqnomaning 27-ilovasiga muvofiq shaklda bildirgi orqali xabar qiladi. Bunda, tuman (shahar) ichki ishlar boshqarmasi (boʻlimi) boshligʻi shu kunning oʻzida ushbu bildirgini probatsiya nazoratidagi shaxsning yashash joyi boʻyicha masʼul boʻlgan profilaktika inspektoriga huquqbuzarlik va yangi jinoyat sodir etishining oldini olish borasida koʻrsatmalar berib topshiradi. Bildirgining nusxasi probatsiya nazoratidagi shaxsning yigʻmajildiga tikib boriladi. 124. Profilaktika inspektori probatsiya nazoratidagi shaxs bilan olib borilayotgan tezkor-profilaktik ishlar haqida probatsiya boʻlinmasiga har oyda kamida bir marotaba shaxs bilan bevosita profilaktik suhbat oʻtkazib, suhbat bayonini probatsiya boʻlinmasiga taqdim qilib boradi. 125. Probatsiya boʻlinmasi probatsiya nazoratidagi shaxsni probatsiya hisobiga olganidan soʻng uning yashash joyida unga jamoat tarbiyachisini biriktirish masalasini hal qilish uchun mahalla fuqarolar yigʻini raisiga soʻrovnoma yuboradi. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organi hayotiy tajribaga va aholi oʻrtasida obroʻ-eʼtiborga ega boʻlgan, probatsiya nazoratidagi shaxslarning xulq-atvoriga ijobiy taʼsir koʻrsata oladigan fuqarolarni aniqlaydi hamda mazkur fuqarolarning roziligi bilan ularni fuqarolar yigʻini bayoni asosida probatsiya nazoratidagi shaxslarga jamoat tarbiyachisi etib biriktiradi. 126. Probatsiya nazoratiga olingan shaxslar hamda probatsiya hisobidan chiqarilgan shaxslar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar IIV Raqamli texnologiyalar va huquqiy statistika departamentining “Probatsiya hisobi” axborot tizimiga onlayn tarzda yuboriladi. 127. Probatsiya nazoratidagi shaxslarning sud tomonidan belgilangan taqiqlarga (cheklovlarga) va majburiyatlarga rioya etishi ustidan nazoratni amalga oshirish maqsadida mazkur shaxslarning uylariga kirilgan barcha hollar toʻgʻrisida yigirma toʻrt soat ichida probatsiya boʻlinmasi tomonidan prokuror yozma yoki elektron shaklda xabardor qilinadi. 128. Muayyan shaxslar bilan aloqalar oʻrnatish yuzasidan sud belgilagan taqiqqa (cheklovga) probatsiya nazoratidagi shaxs tomonidan rioya etilishi ustidan nazorat: jamoat tarbiyachisi tomonidan taqdim etilgan maʼlumotlarni tekshirish; probatsiya nazoratidagi shaxsning yashash, ish va (yoki) oʻqish joyini kuzatib borish; ichki ishlar organlari huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyat-qidiruv boʻlinmalarining birgalikda ishlashi orqali amalga oshiriladi. 129. Aloqa vositalaridan, shuningdek Internet jahon axborot tarmogʻidan foydalanish yuzasidan sud belgilagan taqiqqa (cheklovga) probatsiya nazoratidagi shaxs tomonidan rioya etilishi ustidan nazorat probatsiya boʻlinmasi tomonidan quyidagicha amalga oshiriladi: probatsiya nazoratidagi shaxs tomonidan Internet jahon axborot tarmogʻidan foydalanish yuzasidan sud belgilagan taqiqqa (cheklovga) rioya etilishini nazorat qilish uchun ushbu sohaga oid mutaxassislarga Yoʻriqnomaning 28-ilovasiga muvofiq shaklda xabarnoma yoʻllash; probatsiya nazoratidagi shaxs foydalanib kelayotgan uyali aloqa vositasi, shaxsiy kompyuterini tekshirib borishni tashkil qilish; probatsiya nazoratidagi shaxs bilan bevosita va bilvosita suhbatlar oʻtkazish. Alohida hollarda, aloqa vositalaridan, shuningdek Internet jahon axborot tarmogʻidan foydalanish yuzasidan sud belgilagan taqiqqa (cheklovga) probatsiya nazoratidagi shaxs tomonidan rioya etilishi probatsiya boʻlinmasi xodimining soʻroviga koʻra tezkor-qidiruv tadbirlari doirasida tekshirilishi mumkin. 130. Yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash yuzasidan sud belgilagan majburiyatning probatsiya nazoratidagi shaxs tomonidan bajarilishi ustidan nazorat probatsiya boʻlinmalarining Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Majburiy ijro byurosining hududiy boʻlinmasiga ushbu Yoʻriqnomaning 29-ilovasiga muvofiq shaklda xabarnoma yuborish orqali amalga oshiriladi. 131. Probatsiya nazoratidagi voyaga yetmagan shaxslarni ijtimoiy moslashtirish dasturlarini ishlab chiqish chogʻida ular bilan yakka yoki jamoaviy tartibda suhbatlar oʻtkazilganda va ushbu shaxslarga nisbatan ijtimoiy moslashtirish choralari qoʻllanilganda ularning yoshi, oʻziga xos individual xususiyatlari hisobga olingan holda, voyaga yetmagan shaxslar oila aʼzolarining yoki qonuniy vakillarining ijtimoiy moslashtirishda ishtirok etishi uchun shart-sharoitlar yaratiladi. Voyaga yetmagan shaxsga ijtimoiy-huquqiy yordam koʻrsatish bilan bogʻliq tadbirlarga ushbu shaxsning oʻziga xos individual xususiyatlaridan kelib chiqqan holda pedagog, psixolog, vasiylik va homiylik organi vakillari jalb etilishi mumkin. 132. Probatsiya boʻlinmasi xodimi tomonidan vasiylik va homiylik organi vakillari bilan birgalikda probatsiya nazoratidagi voyaga yetmagan shaxsning yashash sharoitlari har chorakda oʻrganilib, bu haqda ushbu Yoʻriqnomaning 30-ilovasiga muvofiq shaklda dalolatnoma tuziladi. 133. Probatsiya nazoratidagi shaxsga nisbatan sud tomonidan zimmasiga narkologik yoki tanosil kasalligidan davolanish kursini oʻtash yuzasidan majburiyat yuklatilgan hollarda ichki ishlar organlarining huquqbuzarliklar profilaktikasi boʻlinmasiga tegishincha narkologiya muassasasining majburiy davolash boʻlimiga yoki majburiy davolash uchun moʻljallangan narkologiya shifoxonasiga yoxud teri-tanosil kasalliklari dispanseriga davolanish kursini oʻtashga joylashtirish uchun ushbu Yoʻriqnomaning 31-ilovasiga muvofiq shaklda xabarnoma yuboriladi. 134. Probatsiya nazoratidagi shaxs yashash joyi oʻzgarganligi haqida probatsiya boʻlinmasi xodimini xabardor qilganida, probatsiya boʻlinmasi shu kunning oʻzida mazkur Yoʻriqnomaning 32-ilovasiga muvofiq shaklda rasmiylashtirilgan dalolatnomani kuzatuv xati bilan shaxsning yangi yashash joyi boʻyicha probatsiya boʻlinmasiga yuboradi. 135. Dalolatnomani qabul qilgan probatsiya boʻlinmasi uni olgan kundan boshlab uch kun ichida quyidagilarni amalga oshiradi: mahalla fuqarolar yigʻini va ichki ishlar organi profilaktika inspektori bilan hamkorlikda probatsiya nazoratidagi shaxs tomonidan berilgan yangi yashash joyi mavjudligini tekshiradi; probatsiya nazoratidagi shaxsning yashash joyi yoki turgan joy boʻyicha roʻyxatdan oʻtkazilganligi tekshiriladi; tegishli dalolatnomani toʻldirib, uni yuborgan probatsiya boʻlinmasiga kuzatuv xati bilan qaytaradi. 136. Majburiy jamoat ishlari, axloq tuzatish ishlari yoxud ozodlikni cheklash jazosi tayinlangan, shartli hukm qoʻllanilgan va jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilinib, sud tomonidan Oʻzbekiston Respublikasidan tashqariga chiqmaslik majburiyati yuklatilgan probatsiya nazoratidagi shaxslardan xorijga chiqish biometrik pasporti probatsiya boʻlinmalari tomonidan olib qoʻyilib, bu haqda mazkur Yoʻriqnomaning 33-ilovasiga muvofiq shaklda dalolatnoma ikki nusxada tuziladi. Dalolatnomaning bir nusxasi probatsiya nazoratidagi shaxsning yigʻmajildiga tikiladi. Ikkinchi nusxasi probatsiya nazoratidagi shaxsga taqdim etiladi. Bunda, ushbu shaxsning Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqariga chiqmasligini taʼminlash u probatsiya hisobiga qoʻyilgan kunning oʻzida probatsiyaga oid axborot tizimi orqali probatsiya boʻlinmasi tomonidan amalga oshiriladi. 137. Probatsiya nazoratidagi shaxsning Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosining xorijga chiqish biometrik pasporti olib qoʻyilganidan soʻng ushbu Yoʻriqnomaning 34-ilovasiga muvofiq probatsiya nazoratidagi shaxslardan olib qoʻyilgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosining xorijga chiqish biometrik pasportlarini roʻyxatga olish jurnalida probatsiya boʻlinmasi tomonidan qayd etiladi. Bunda, olib qoʻyilgan xorijga chiqish biometrik pasportlar temir seyfda saqlanadi. Probatsiya nazoratidagi shaxsning oʻtalmay qolgan jazosi ogʻirroq jazo turi bilan almashtirilganida yoki jazo oʻtash davomida yangi sodir etilgan jinoyat uchun ozodlikdan mahrum qilish jazosi tayinlanganda shaxsning Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosining xorijga chiqish biometrik pasporti tegishli jazoni ijro etish muassasasiga yuboriladi. Probatsiya nazoratidagi shaxs probatsiya nazorati davomida vafot etgan taqdirda uning Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosining xorijga chiqish biometrik pasporti hududiy ichki ishlar organlari migratsiya va personallashtirish boʻlinmalariga yuboriladi. 138. Probatsiya nazoratidagi shaxslar probatsiya hisobidan chiqarilganidan soʻng mazkur shaxs probatsiya hisobidan chiqarilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqariga chiqish yuzasidan taqiqni (cheklovni) olib tashlash uchun probatsiyaga oid axborot tizimiga kiritiladi va probatsiya nazoratidagi shaxsga undan ilgari olib qoʻyilgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosining xorijga chiqish biometrik pasporti tilxat orqali qaytarib beriladi. 139. Probatsiya boʻlinmasi xodimi ishdan boʻshaganda yoki boshqa lavozimga oʻtganda probatsiya nazoratidagi shaxslardan olib qoʻyilgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosining xorijga chiqish biometrik pasportlarini roʻyxatga olish jurnali dalolatnoma asosida topshiriladi. 140. Shaxs probatsiya hisobiga qoʻyilgan kundan eʼtiboran oʻn ish kuni ichida probatsiya boʻlinmasi xodimi va mutaxassis-psixolog tomonidan probatsiya nazoratidagi shaxsning oʻziga xos alohida belgilarini, ruhiy xususiyatlarini hamda xulq-atvorini baholash natijalari asosida uning individual ijtimoiy-psixologik qiyofasi tuziladi. 141. Probatsiya nazoratidagi shaxsning ijtimoiy-psixologik qiyofasi Intellektual portret sunʼiy intellekt ekspress-psixodiagnostika elektron dasturi orqali elektron shaklda tuziladi. Probatsiya boʻlinmasi xodimi va mutaxassis-psixolog probatsiya nazoratidagi shaxsning ijtimoiy-psixologik qiyofasini tuzishda maxsus fotoapparat, yoritkich lampa qurilmalari, Intellektual portret sunʼiy intellekt ekspress-psixodiagnostika elektron dasturi oʻrnatilgan kompyuter yoki planshetlardan foydalanadi. Probatsiya nazoratidagi shaxsning ijtimoiy-psixologik qiyofasini tuzish uchun probatsiya boʻlinmasining xizmat xonasida mini fotostudiya burchagi tashkil etiladi va ushbu burchakda probatsiya nazoratidagi shaxs rasmga tushiriladi. 142. Probatsiya nazoratidagi shaxsni rasmga tushirish uchun maxsus fotoapparat moslamasi oʻrnatilib, uzatkich kabeli orqali kompyuterga ulanadi va fotoapparatdan 0,5 — 0,75 santimetr masofada probatsiya nazoratidagi shaxs uchun oʻrindiq joylashtiriladi, yorituvchi lampani oʻrindiq tomonga yuzni yoritishga moslagan holda, fotoapparatning yerdan balandligi burchak oʻrindigʻida oʻtirgan shaxsning yuz qismiga bir xil boʻlgan balandlikda moslab oʻrnatiladi. Probatsiya nazoratidagi shaxsni rasmga tushirishda, uning yuz qismi toʻliq yoritilishi hamda yuzining mushaklari zoʻriqmagan (jilmaymagan, kulmagan, xoʻmraymagan) holatda boʻlishi talab etiladi. 143. Probatsiya nazoratidagi shaxsning ijtimoiy-psixologik qiyofasi tuzilganidan soʻng probatsiya boʻlinmasi xodimi probatsiya nazoratidagi shaxsning xulq-atvorini baholash asosida uni quyidagi toifalar boʻyicha tasniflaydi: probatsiya nazoratidagi neytral xulq-atvorli shaxs; probatsiya nazoratidagi ijobiy xulq-atvorli shaxs; probatsiya nazoratidagi salbiy xulq-atvorli shaxs. Probatsiya boʻlinmasi xodimi tomonidan probatsiya nazoratidagi shaxsning baholash natijalari mutaxassis-psixolog tomonidan uning ijtimoiy-psixologik qiyofasida aks ettiriladi. 144. Probatsiya nazoratidagi shaxslarning xulq-atvori ularga nisbatan ragʻbatlantirish choralari, intizomiy jazo chorasi va huquqiy taʼsir choralari qoʻllanilganligi, shuningdek ularning ijtimoiy moslashtirish dasturlaridagi ishtiroki mezonlar asosida har uch oyda baholanadi. 145. Probatsiya nazoratidagi shaxsni ijtimoiy moslashtirish dasturi probatsiya boʻlinmasi xodimi tomonidan mutaxassis-psixolog bilan hamkorlikda, shaxsning ijtimoiy-psixologik qiyofasi asosida ushbu Yoʻriqnomaning 35-ilovasiga muvofiq shaklda ishlab chiqiladi. 146. Ijtimoiy moslashtirish dasturini tuzishda probatsiya nazoratidagi shaxsning: sogʻligʻida muammolar borligiga; identifikatsiyalash ID-kartasi borligi hamda uning amal qilish muddatiga; aniq turar joyi borligiga; aniq daromad manbai borligiga (elektron mehnat daftarchasi nusxasi, tadbirkorlik bilan shugʻullanishini tasdiqlovchi ruxsatnomasi, oʻzini oʻzi band qilganligi boʻyicha roʻyxatga olinganligi); bir oylik daromad manbai oʻzi yoki oila aʼzolarining ehtiyojlariga yetayotganligiga; huquqiy masalalar yuzasidan muammolar borligiga; kelgusida tadbirkorlik faoliyatini boshlash maqsadi borligiga; kasb-hunarga ega ekanligiga; umumiy oʻrta maʼlumotga ega ekanligiga; boshqa muammolari mavjudligiga eʼtibor qaratiladi. 147. Probatsiya nazoratidagi shaxsni ijtimoiy moslashtirish dasturida probatsiya nazoratidagi shaxsga nisbatan qoʻllaniladigan ijtimoiy moslashtirish choralari, ularni amalga oshirish mexanizmlari, bajarish muddatlari va masʼul ijrochilar koʻrsatiladi. 148. Probatsiya nazoratidagi shaxsni ijtimoiy moslashtirish dasturidan koʻchirma ushbu shaxs probatsiya hisobiga qoʻyilgan kundan eʼtiboran oʻn besh ish kuni ichida probatsiya boʻlinmasi xodimi tomonidan masʼul ijrochilar eʼtiboriga yetkaziladi va bajarish uchun yuboriladi. 149. Probatsiya nazoratidagi shaxsni ijtimoiy moslashtirish dasturiga ijtimoiy moslashtirish choralarining bajarilishi, ularning natijalari toʻgʻrisidagi axborot kiritiladi, shuningdek shaxsning ijtimoiy-psixologik qiyofasidagi ijobiy yoki salbiy oʻzgarishlar haqida mutaxassis-psixolog tomonidan kiritiladigan maʼlumotlar hisobga olingan holda, ijtimoiy moslashtirish dasturiga ijtimoiy moslashtirish choralariga qoʻshimchalar, oʻzgartirishlar kiritish yoki ularni qisman bekor qilish zarurligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar kiritiladi. 150. Probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan quyidagi ragʻbatlantirish choralari qoʻllaniladi: tashakkurnoma eʼlon qilish; yorliq bilan taqdirlash; ilgari qoʻllanilgan intizomiy jazo chorasini muddatidan oldin olib tashlash; sud tomonidan belgilangan taqiqlarni (cheklovlarni) va majburiyatlarni toʻliq yoki qisman bekor qilish toʻgʻrisida taqdimnoma kiritish. Probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan ragʻbatlantirish choralari qoʻllanilishi toʻgʻrisidagi masala probatsiya boʻlinmasi tomonidan har yili kamida ikki marta, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining Mehnat kodeksida belgilangan ishlanmaydigan bayram kunlari munosabati bilan koʻrib chiqiladi. 151. Probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan ragʻbatlantirish choralari tuman (shahar) ichki ishlar boshqarmasi (boʻlimi) boshligʻining ushbu Yoʻriqnomaning 36-ilovasiga muvofiq shakldagi qaroriga asosan qoʻllaniladi. 152. Probatsiya nazoratidagi shaxsga nisbatan ragʻbatlantirish chorasini qoʻllash haqidagi qaror mazkur Yoʻriqnomaning 37-ilovasiga muvofiq shakldagi jurnalda qayd etiladi. Probatsiya nazoratidagi shaxsga nisbatan ragʻbatlantirish chorasini qoʻllash haqida qarorning tartib raqami hisobga olish jurnalida qayd qilish raqamiga mos boʻlishi kerak. 153. Probatsiya nazoratidagi shaxsga nisbatan ragʻbatlantirish chorasini qoʻllash haqidagi qaror probatsiya nazoratidagi shaxslarning shaxsiy yigʻmajildiga tikib qoʻyiladi. 154. Probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan ogohlantirish tarzidagi intizomiy jazo chorasi qoʻllanilishi uchun quyidagilar asos boʻladi: sud tomonidan belgilangan taqiqlarga (cheklovlarga) yoki majburiyatlarga rioya etilmaganligi; probatsiya xizmati xodimining qonuniy talablari bajarilmaganligi. Bunda, probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan ogohlantirish tarzidagi intizomiy jazo chorasi tuman (shahar) ichki ishlar boshqarmasi (boʻlimi) boshligʻi tomonidan mazkur Yoʻriqnomaning 16-ilovasiga muvofiq shakldagi qarori bilan qoʻllaniladi. 155. Probatsiya nazoratidagi shaxsga nisbatan ogohlantirish tarzidagi intizomiy jazo chorasi bevosita sud tomonidan belgilangan taqiqlar (cheklovlar) va majburiyatlar buzilganligi aniqlanganidan keyin, biroq mazkur qoidabuzarlik aniqlangan kundan eʼtiboran bir oydan kechiktirmay qoʻllaniladi. 156. Probatsiya nazoratidagi shaxsga nisbatan ogohlantirish tarzidagi intizomiy jazo chorasini qoʻllash haqida ichki ishlar organi boshligʻining qarori mazkur Yoʻriqnomaning 38-ilovasiga muvofiq shakldagi jurnalda qayd etiladi. Probatsiya nazoratidagi shaxsga nisbatan ogohlantirish tarzidagi intizomiy jazo qoʻllash haqida qarorning tartib raqami probatsiya nazoratidagi shaxslarga ogohlantirish tarzidagi intizomiy jazo chorasi qoʻllash haqidagi qarorlarni hisobga olish jurnalida qayd qilish raqamlariga mos boʻlishi kerak. 157. Probatsiya nazoratidagi shaxsga nisbatan ogohlantirish tarzidagi intizomiy jazo chorasini qoʻllash haqidagi qarori probatsiya nazoratidagi shaxsga ushbu qaror qabul qilingan kundan eʼtiboran uch ish kunida imzo qoʻydirib eʼlon qilinadi. Probatsiya nazoratidagi shaxs ogohlantirish tarzidagi intizomiy jazo chorasini qoʻllash haqidagi qaror bilan probatsiya boʻlinmasi tomonidan tanishtiriladi. Probatsiya nazoratidagi shaxs intizomiy jazo chorasining qoʻllanilishi toʻgʻrisidagi qaror bilan tanishishni va unga imzo chekishni rad etgan taqdirda dalolatnoma tuziladi. 158. Probatsiya nazoratidagi shaxsga nisbatan ogohlantirish tarzidagi intizomiy jazo chorasini qoʻllash haqida qaror probatsiya nazoratidagi shaxsning shaxsiy yigʻmajildiga tikib qoʻyiladi. 159. Probatsiya boʻlinmasi tomonidan probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan huquqiy taʼsir choralari qoʻllanilishi uchun quyidagilar asos boʻladi: sud tomonidan tayinlangan jazoni oʻtashdan qasddan boʻyin tovlaganlik; shartli hukm qilingan probatsiya nazoratidagi shaxsga nisbatan sinov muddati davomida jamoat tartibini yoki mehnat intizomini buzganligi uchun maʼmuriy yoki intizomiy jazo choralari qoʻllanilganligi; ogohlantirish tarzidagi intizomiy jazo chorasi qoʻllanilganidan keyin bir yil ichida sud tomonidan belgilangan taqiqlarga (cheklovlarga) va majburiyatlarga rioya etmaganlik yoki jazoni oʻtash tartibini buzganlik. 160. Ushbu Yoʻriqnomaning 159-bandida nazarda tutilgan asoslardan biri aniqlanganda probatsiya boʻlinmasi tomonidan probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan quyidagi huquqiy taʼsir choralari qoʻllaniladi: qoʻshimcha taqiqlar (cheklovlar) va majburiyatlar belgilash toʻgʻrisida sudga taqdimnoma kiritish; shartli hukmni bekor qilish va hukm asosida tayinlangan jazoni ijro etish toʻgʻrisida sudga taqdimnoma kiritish; jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilinganlikni bekor qilish toʻgʻrisida sudga taqdimnoma kiritish; majburiy jamoat ishlarining oʻtalmagan muddatini ozodlikni cheklash yoki ozodlikdan mahrum qilish tarzidagi jazo bilan almashtirish toʻgʻrisida sudga taqdimnoma kiritish; axloq tuzatish ishlarining oʻtalmagan muddatini xuddi shu muddatga ozodlikni cheklash yoki ozodlikdan mahrum qilish tarzidagi jazo bilan almashtirish toʻgʻrisida sudga taqdimnoma kiritish; ozodlikni cheklash tarzidagi jazoning oʻtalmagan muddatini boshqa turdagi jazo bilan almashtirish toʻgʻrisida sudga taqdimnoma kiritish. Probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan huquqiy taʼsir choralari tuman (shahar) ichki ishlar boshqarmasi (boʻlimi) boshligʻining ushbu Yoʻriqnomaning 39-ilovasiga muvofiq shakldagi qarori asosida qoʻllaniladi. 161. Probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan huquqiy taʼsir choralarini qoʻllash haqida tuman (shahar) ichki ishlar boshqarmasi (boʻlimi) boshligʻining qarori mazkur Yoʻriqnomaning 40-ilovasiga muvofiq shakldagi jurnalda probatsiya boʻlinmasi tomonidan qayd etiladi. Probatsiya nazoratidagi shaxsga nisbatan huquqiy taʼsir chorasini qoʻllash haqidagi qarorning tartib raqami probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan huquqiy taʼsir choralarini qoʻllash haqidagi qarorlarni hisobga olish jurnalida qayd qilish raqamlarga mos boʻlishi kerak. 162. Probatsiya nazoratidagi shaxslarga nisbatan huquqiy taʼsir choralari tuman (shahar) ichki ishlar boshqarmasi (boʻlimi) boshligʻining qarori asosida qoʻllaniladi. 163. Probatsiya nazoratidagi shaxsni probatsiya hisobidan chiqarish uchun quyidagilar asos boʻladi: jazoni oʻtab boʻlganlik; shartli hukmning bekor qilinganligi; jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ravishda ozod qilish bekor qilinganligi; jazoning oʻtalmagan qismi ozodlikdan mahrum qilish yoki jarima bilan almashtirilganligi; takroran jinoyat sodir etganlik uchun hukm qilinganlik; kasallik yoki mehnat qobiliyatini yoʻqotganlik oqibatida jazodan ozod qilinganlik; amnistiya akti yoki afv etish asosida jazodan ozod qilinganlik; sud hukmining (ajrimining) bekor qilinganligi; probatsiya nazoratidagi shaxsning vafot etganligi. Bunda, probatsiya nazoratidagi shaxs probatsiya hisobidan chiqarilganligi boʻyicha hisobga olish jurnalida probatsiya boʻlinmasi tomonidan tegishli belgi qoʻyiladi. 164. Ushbu Yoʻriqnomaning 163-bandida nazarda tutilgan asoslardan biri yuzaga kelganligini tasdiqlovchi hujjat kelib tushgan paytdan eʼtiboran uch soat ichida probatsiya boʻlinmasi tomonidan ushbu Yoʻriqnomaning 41-ilovasiga muvofiq shaklda probatsiya nazoratidagi shaxsni probatsiya hisobidan chiqarish toʻgʻrisida qaror qabul qilinadi. Bunda, probatsiya nazoratidagi shaxsni probatsiya hisobidan chiqarish toʻgʻrisida qaror ushbu shaxsning yigʻmajildiga tikib qoʻyiladi. 165. Probatsiya nazoratidagi shaxs probatsiya hisobidan chiqarilgan paytdan eʼtiboran yigirma toʻrt soat ichida probatsiya boʻlinmasi tomonidan ichki ishlar organlarining huquqbuzarliklar profilaktikasi boʻlinmasiga probatsiya nazoratidagi shaxsni probatsiya hisobidan chiqarish toʻgʻrisida qarorni ilova qilgan holda quyidagi shaxslarni profilaktik hisobga qoʻyish toʻgʻrisida topshiriq yuboriladi: jazoni oʻtab boʻlgan; kasallik yoki mehnat qobiliyatini yoʻqotganlik oqibatida jazodan ozod qilingan; amnistiya akti yoki afv etish asosida jazodan ozod qilingan. 166. Mazkur Yoʻriqnoma talablarini buzishda aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javob beradi. 167. Muayyan huquqdan mahrum qilish axloq tuzatish ishlari va ozodlikni cheklash tariqasidagi jazolarga hukm qilingan probatsiya nazoratidagi shaxslar hamda shartli hukm qilingan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat kodeksining 73, 75 va 76-moddalariga asosan jazodan ozod etilishi haqida sudga taqdimnoma kiritilganda, sudga taqdimnoma bilan birga probatsiya nazoratidagi shaxslarni jazo oʻtaganliklari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar nusxalari yuborilib, ularning yigʻma jildlari probatsiya boʻlinmalarida saqlanadi. 1. Oʻzbekiston Respublikasi ichki ishlar vazirining 2017-yil 27-iyuldagi 157-son “Muayyan huquqdan mahrum qilish, axloq tuzatish ishlari va ozodlikni cheklash tariqasidagi jazolarning ijrosini tashkil etish hamda shartli hukm qilingan shaxslar ustidan nazoratni amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomani tasdiqlash haqida”gi buyrugʻi (roʻyxat raqami 2922, 2017-yil 28-avgust) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2017-y., 35-son, 937-modda). 2. Oʻzbekiston Respublikasi ichki ishlar vazirining 2020-yil 28-avgustdagi 221-son “Muayyan huquqdan mahrum qilish, axloq tuzatish ishlari va ozodlikni cheklash tariqasidagi jazolarning ijrosini tashkil etish hamda shartli hukm qilingan shaxslar ustidan nazoratni amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga oʻzgartirishlar kiritish haqida”gi buyrugʻi (roʻyxat raqami 2922-1, 2020-yil 3-sentabr) (Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 03.09.2020-y., 10/20/2922-1/1249-son). 3. Oʻzbekiston Respublikasi ichki ishlar vazirining 2025-yil 10-iyuldagi 376-son “Muayyan huquqdan mahrum qilish, axloq tuzatish ishlari va ozodlikni cheklash tariqasidagi jazolarning ijrosini tashkil etish hamda shartli hukm qilingan shaxslar ustidan nazoratni amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaning 6-bandiga oʻzgartirish kiritish haqida”gi buyrugʻi (roʻyxat raqami 2922-2, 2025-yil 30-iyul) (Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.07.2025-y., 10/25/2922-2/0665-son).