Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida
(law, 2025-12-30)

1. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi yuridik va jismoniy shaxslarning, shuningdek yakka tartibdagi tadbirkorlarning toʻlovga qobiliyatsizligi sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat. Ushbu Qonunning amal qilishi davlat muassasalariga va boshqa notijorat tashkilotlariga nisbatan tatbiq etilmaydi, bundan matlubot kooperativi yoki ijtimoiy fond shaklidagi faoliyatni amalga oshirayotgan yuridik shaxslar mustasno.

2. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi qonunchilik
Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir. Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.

3. Asosiy tushunchalar
Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: bankrot — sudning qaroriga asosan toʻlovga qobiliyatsiz deb topilgan va oʻziga nisbatan tugatishga doir ish yuritish yoki mol-mulkini sotish tartib-taomili qoʻllaniladigan qarzdor; bir turdagi kreditorlar — qarzdorga nisbatan bir xil talablarga ega boʻlgan va ularni qanoatlantirishda bir-biriga nisbatan imtiyozga ega boʻlmagan kreditorlar guruhi; kelishuv bitimi — taraflarning oʻzaro yon berish asosida toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish boʻyicha ish yuritishni tugatish haqidagi bitimi; kreditorlar — qarzdor pul majburiyatlari boʻyicha va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha oʻz majburiyatlarini bajarish yuzasidan qaysi yuridik yoki jismoniy shaxslar oldida javobgar boʻlsa, ayni shu yuridik yoki jismoniy shaxslar, bundan qarzdor qaysi fuqaroning hayotiga yoki sogʻligʻiga zarar yetkazilganligi uchun javobgar boʻlsa, ayni shu fuqaro, shuningdek oʻz ishtirokida kelib chiqadigan majburiyatlar boʻyicha qarzdor yuridik shaxsning muassasalari (ishtirokchilari) mustasno; kreditorlar yigʻilishining yoki kreditorlar qoʻmitasining vakili — toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etishiga kreditorlar yigʻilishi yoki kreditorlar qoʻmitasi tomonidan vakolat berilgan shaxs; kuzatuv tartib-taomili — qarzdor yuridik shaxsga nisbatan uning mol-mulki but saqlanishini taʼminlash, qarzdorning moliyaviy ahvoli tahlilini oʻtkazish, kreditorlar talablari reyestrini tuzish va birinchi kreditorlar yigʻilishini oʻtkazish uchun qarzdorni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi ariza qabul qilingan kundan eʼtiboran keyingi toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomiliga qadar sud tomonidan qoʻllaniladigan tartib-taomil; mol-mulkni sotish tartib-taomili — jismoniy shaxsga nisbatan kreditorlarning talablarini mutanosib ravishda qanoatlantirish uchun toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish doirasida qoʻllaniladigan tartib-taomil; moratoriy — qarzdor yuridik shaxs tomonidan pul majburiyatlari va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha majburiyatlar bajarilishini toʻxtatib turish; pul majburiyati — qarzdorning fuqarolik-huquqiy shartnomasi boʻyicha, shuningdek boshqa asoslarga koʻra kreditorga muayyan pul summasini toʻlash majburiyati; soliqlar va yigʻimlar — Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetiga va (yoki) davlat maqsadli jamgʻarmalariga toʻlanadigan majburiy toʻlovlar; soxta toʻlovga qobiliyatsizlik — yuridik va jismoniy shaxs, shuningdek yakka tartibdagi tadbirkorning oʻz majburiyatlarini iqtisodiy jihatdan bajara olishi haqida bila turib, pul majburiyatlari boʻyicha kreditorlarning talablarini qanoatlantirish va (yoki) soliq hamda yigʻimlar boʻyicha oʻz majburiyatini toʻliq hajmda bajara olmasligi toʻgʻrisida eʼlon berishi natijasida kreditorlarga zarar yetkazilishi; sud boshqaruvchisi (muvaqqat boshqaruvchi, sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi, tashqi boshqaruvchi, tugatish boshqaruvchisi, moliyaviy boshqaruvchi) — toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomillarini oʻtkazish uchun sud tomonidan tayinlanadigan shaxs; sud sanatsiyasi tartib-taomili — qarzdor yuridik shaxsga nisbatan uning toʻlov qobiliyatini tiklash va uning kreditorlar oldidagi qarzini toʻlash uchun qarzdorning ishlarini boshqarish vakolatlarini sanatsiya qiluvchi boshqaruvchiga oʻtkazmagan holda sud tomonidan qoʻllaniladigan tartib-taomil; sudgacha sanatsiya qilish — qarzdor yuridik shaxsning muassislari (ishtirokchilari) yoki uning mol-mulki egasi, kreditorlar va boshqa shaxslar tomonidan qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklash hamda toʻlovga qobiliyatsizligining oldini olish uchun koʻriladigan chora-tadbirlar; tashqi boshqaruv — qarzdor yuridik shaxsga nisbatan uni moliyaviy jihatdan sogʻlomlashtirish uchun qarzdorning ishlarini boshqarish vakolatlarini tashqi boshqaruvchiga oʻtkazgan holda sud tomonidan qoʻllaniladigan toʻlov qobiliyatini tiklash tartib-taomili; tugatishga doir ish yuritish tartib-taomili — kreditorlarning talablarini mutanosib ravishda qanoatlantirish, qarzdorning majburiyatlardan ozod etilganligini hamda tugatilganligini eʼlon qilish maqsadida sud tomonidan qarzdor yuridik shaxsga nisbatan qoʻllaniladigan tartib-taomil, bundan jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishlar mustasno; toʻlovga qobiliyatsizlik — sud tomonidan eʼtirof etilgan, qarzdorning pul majburiyatlari boʻyicha kreditorlar talablarini toʻla hajmda qanoatlantirishga va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha oʻz majburiyatlarini toʻla hajmda bajarishga qodir emasligi; toʻlov qobiliyatini tiklash tartib-taomili — sud tomonidan qarzdor yuridik shaxsga nisbatan qoʻllaniladigan, sud sanatsiyasini yoki tashqi boshqaruvni oʻz ichiga oladigan hamda qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklashga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirishni nazarda tutadigan tartib-taomil; toʻlovga qobiliyatsizlikni yashirish — yuridik va jismoniy shaxs, shuningdek yakka tartibdagi tadbirkor tomonidan haqiqatga toʻgʻri kelmaydigan maʼlumotlar va hujjatlar taqdim etilganligi, buxgalterlik hisobotlari buzib koʻrsatilganligi yoki oʻzining toʻlovga qobiliyatsizligi boshqacha tarzda qasddan yashirilganligi natijasida kreditorlarga zarar yetkazish; qarzdor — kreditorlarning pul majburiyatlari yuzasidan talablarini qanoatlantirishga va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha oʻz majburiyatlarini bajarishga qodir boʻlmagan yuridik va jismoniy shaxslar, shuningdek yakka tartibdagi tadbirkorlar; qarzdor muassislarining (ishtirokchilarining) yoki uning mol-mulki egasining vakili — toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritish jarayonida muassislar (ishtirokchilar) yoki qarzdor mol-mulkining egasi tomonidan vakolat berilgan shaxs; qarzdor xodimlarining vakili — toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomili oʻtkazilayotganda oʻz manfaatlarini ifodalash uchun qarzdorning xodimlari tomonidan vakolat berilgan shaxs; qarzni tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomili — jismoniy shaxsga nisbatan toʻlov qobiliyatini tiklash va kreditorlarning talablarini qanoatlantirish uchun toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish doirasida qoʻllaniladigan tartib-taomil; qasddan toʻlovga qobiliyatsizlikka olib kelish — yuridik shaxsning boshqaruv organi tarkibiga kiradigan shaxs, muassis (ishtirokchi) yoxud yuridik shaxsning mulkdori, shuningdek jismoniy shaxs yoki yakka tartibdagi tadbirkor tomonidan shaxsiy manfaatlarini yoki boshqa shaxslarning manfaatlarini koʻzlab toʻlovga qobiliyatsizlikni qasddan yuzaga keltirish yoki koʻpaytirish; qishloq xoʻjaligi korxonasi — qishloq xoʻjaligi kooperativi, fermer xoʻjaligi va yuridik shaxs tashkil etgan holdagi dehqon xoʻjaligi, shuningdek faoliyatining asosiy turi qishloq xoʻjaligi mahsulotini ishlab chiqarishdan iborat boʻlgan boshqa yuridik shaxslar; shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxona — xodimlari, ularning oila aʼzolari ham qoʻshib hisoblanganda tegishli aholi punkti aholisining kamida yarmini yoki xodimlarining soni kamida uch ming nafar kishini tashkil etadigan yoxud davlatning mudofaa qobiliyati va xavfsizligi saqlab turilishini taʼminlaydigan, shuningdek strategik ahamiyatga ega boʻlgan yoki tabiiy monopoliyalar subyekti boʻlgan yuridik shaxs.

4. Joriy toʻlovlar
Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritish jarayoni boshlangan sanadan eʼtiboran yuzaga kelgan pul majburiyatlari va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar joriy toʻlovlardir. Kreditorlarning joriy toʻlovlar boʻyicha talablari kreditorlar talablarining reyestrida aks ettirilmaydi. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritish jarayonida kreditorlarning joriy toʻlovlar boʻyicha talablarini qanoatlantirish ushbu Qonun 150-moddasining birinchi qismiga muvofiq amalga oshiriladi.

5. Toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari
Toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari quyidagilardan iborat: vaqtincha toʻlovga qobiliyatsizlik — agar tegishli majburiyatlar yuzaga kelgan sanadan eʼtiboran uch oy ichida qarzdor tomonidan bajarilmagan boʻlsa, shaharni tashkil etuvchi korxona hamda unga tenglashtirilgan korxonalar tomonidan esa olti oy ichida bajarilmasa, sudga murojaat etish sanasida qarzdorning pul majburiyatlari boʻyicha kreditorlar talablarini qanoatlantirishga va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha oʻz majburiyatlarini bajarishga qodir emasligi; doimiy toʻlovga qobiliyatsizlik — agar sudga ariza berish sanasidagi va ariza berilgan yilning boshidagi hisobot davrida, agarda ariza yilning birinchi choragida berilgan boʻlsa, oʻtgan yilning boshidagi hisobot davrida qarzdorning majburiyatlari uning aktivlari qiymatidan oshib ketgan boʻlsa. Ushbu moddada nazarda tutilgan qoidalar toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishlar soddalashtirilgan tartibda koʻrib chiqilayotganda, jismoniy shaxslar, shuningdek yakka tartibdagi tadbirkorning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishlar koʻrib chiqilayotganda qoʻllanilmaydi.

6. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrib chiqish
Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish sud tomonidan koʻrib chiqiladi. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish ushbu Qonunning 7-moddasiga muvofiq sudga murojaat etish huquqiga ega boʻlgan shaxsning (organning) arizasi asosida qarzdor yuridik shaxs davlat roʻyxatidan oʻtgan joydagi, shuningdek qarzdor jismoniy shaxs va (yoki) yakka tartibdagi tadbirkorning yashash joyidagi sud tomonidan koʻrib chiqiladi. Qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishlar Oʻzbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksida nazarda tutilgan qoidalar boʻyicha, ushbu Qonunda belgilangan oʻziga xos xususiyatlar inobatga olingan holda sud tomonidan koʻrib chiqiladi.

7. Sudga murojaat etish huquqi
Qarzdor pul majburiyatlarini bajarmaganligi munosabati bilan unga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza bilan sudga murojaat etish huquqiga qarzdorning oʻzi va kreditor ega. Qarzdor va kreditor toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizada qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklashga yoxud tugatishga doir ish yuritish tartib-taomillarini qoʻllash zarurligini koʻrsatishi mumkin. Qarzdor soliqlar va yigʻimlar boʻyicha majburiyatlarini bajarmaganligi munosabati bilan unga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza bilan sudga murojaat etish huquqiga qarzdorning oʻzi, davlat soliq xizmati organlari, shuningdek ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi boʻlgan va (yoki) pul majburiyatlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi oldida qarzi boʻlgan yuridik shaxslarga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishlar boʻyicha vakolatli davlat organi va uning hududiy boshqarmalari (bundan buyon matnda vakolatli davlat organi deb yuritiladi) ega boʻladi.

8. Qarzdorning sudga murojaat etishi asoslari
Ushbu Qonunning 5-moddasi birinchi qismida nazarda tutilgan alomatlar mavjud boʻlganda qarzdor toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza bilan sudga murojaat etishga haqli. Agar ushbu Qonunda boshqacha qoida nazarda tutilgan boʻlmasa, qarzdor yuridik shaxs oʻz muassislarining (ishtirokchilarining) yoki mol-mulki egasining qarori yoxud mol-mulkining egasi tomonidan vakil qilingan organning qarori asosida qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza bilan sudga murojaat etadi.

9. Qarzdorning, tugatish komissiyasining yoki tugatuvchining sudga ariza berish majburiyati
Qarzdor yuridik shaxsning rahbari, qarzdor jismoniy shaxs yoki yakka tartibdagi tadbirkor quyidagi hollarda qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqida ariza bilan sudga murojaat etishi shart, agar: bir yoki bir nechta kreditorlarning talablarini qanoatlantirish qarzdorning boshqa kreditorlar oldidagi pul majburiyatlarini va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha oʻz majburiyatlarini toʻliq hajmda bajarishini imkonsiz qilib qoʻyishga olib keladigan boʻlsa; qarzdorning taʼsis hujjatlariga muvofiq qarzdorni tugatish toʻgʻrisida qaror qabul qilishga vakolatli boʻlgan organ tomonidan qarzdorni tugatish toʻgʻrisida ariza bilan sudga murojaat etish haqida qaror qabul qilingan boʻlsa; qarzdorning mol-mulkiga qaratilgan undiruv qarzdorning xoʻjalik faoliyatini imkonsiz qilib qoʻyishi yoki boshqa kreditorlar talablari qanoatlantirilmasligiga olib kelishi mumkin boʻlsa. Agar yuridik shaxs tugatilayotganda kreditorlarning talablarini toʻliq hajmda qanoatlantirish imkonsizligi aniqlangan boʻlsa, tugatish komissiyasi yoki tugatuvchi sudga qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqida ariza bilan murojaat etishi shart. Qarzdorning, tugatish komissiyasining yoki tugatuvchining arizasi ushbu moddaning birinchi va ikkinchi qismlarida nazarda tutilgan holatlar yuzaga kelgan paytdan eʼtiboran bir oydan kechiktirmay sudga yuborilishi kerak.

10. Qarzdorning arizasini sudga berish majburiyatini bajarmaganlik uchun qarzdor rahbarining, tugatish komissiyasi aʼzolarining yoki tugatuvchining subsidiar javobgarligi
Qarzdorning rahbari, tugatish komissiyasi aʼzolari yoki tugatuvchi tomonidan sudga qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqida ariza taqdim etilmaganligi ushbu Qonunning 9-moddasi uchinchi qismida nazarda tutilgan muddat tugaganidan keyin qarzdorning yuzaga kelgan pul majburiyatlari va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha majburiyatlari qarzdor rahbarining, tugatish komissiyasi aʼzolarining yoki tugatuvchining subsidiar javobgarligiga sabab boʻladi.

11. Korxonalarning iqtisodiy qodirligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni taqdim etish majburiyati
Toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari aniqlangan taqdirda davlat soliq xizmati organlari, davlat statistika organlari vakolatli davlat organiga ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi boʻlgan korxonalar haqidagi maʼlumotlarni taqdim etishi, shuningdek vakolatli davlat organining soʻroviga koʻra korxonalarning iqtisodiy qodirligi toʻgʻrisidagi boshqa maʼlumotlarni taqdim etishi shart.

12. Kreditorlar va kreditorlarning yigʻilishi
Toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomillari qoʻllanilayotganda barcha kreditorlarning manfaatlarini kreditorlar yigʻilishi yoki kreditorlar qoʻmitasi himoya qiladi. Sud qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizani ish yuritishga qabul qilib olgan kundan eʼtiboran kreditorlar qarzdorga oʻz talablarini yakka tartibda qanoatlantirish maqsadida murojaat qilishga haqli emas. Qarzdorga nisbatan bajariladigan barcha harakatlar kreditorlar nomidan kreditorlar yigʻilishi yoki kreditorlar qoʻmitasi tomonidan amalga oshiriladi. Kreditorlar yigʻilishida yoki kreditorlar qoʻmitasida qarzdor xodimlarining vakili, sud boshqaruvchisi, qarzdor muassislarining (ishtirokchilarining) yoki qarzdor mol-mulki egasining vakili ovoz berish huquqisiz ishtirok etadi. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda yagona kreditor ishtirok etgan hollarda kreditorlar yigʻilishining mutlaq vakolatlariga taalluqli qarorlarni qabul qilishni shu kreditorning oʻzi amalga oshiradi. Kreditorlar yigʻilishining mutlaq vakolatlari jumlasiga quyidagi qarorlarni qabul qilish kiradi: kelishuv bitimi tuzish toʻgʻrisidagi qaror; kreditorlar qoʻmitasi aʼzolarini saylash, qoʻmitaning miqdoriy tarkibini belgilash va aʼzolarning vakolatlarini muddatidan ilgari tugatish toʻgʻrisidagi qaror; sud sanatsiyasi yoki tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish va ularning muddatini uzaytirish yoki muddatidan ilgari tugatish toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat etish haqidagi qaror; qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritish tartib-taomilini boshlash yoki qarzdorning faoliyatini toʻxtatmasdan qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritish tartib-taomilini boshlash haqidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat etish toʻgʻrisidagi qaror; sud sanatsiyasi rejasini tasdiqlash hamda qarzlarni toʻlash jadvalini maʼqullash haqidagi qaror; tashqi boshqaruv rejasini tasdiqlash toʻgʻrisidagi qaror. Ushbu moddaning beshinchi qismida nazarda tutilgan qoidalar jismoniy shaxslarning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishlar koʻrib chiqilayotganda qoʻllanilmaydi. Ushbu modda beshinchi qismining toʻrtinchi va beshinchi xatboshilarida nazarda tutilgan, kreditorlar yigʻilishining mutlaq vakolatlari jumlasiga kiritilgan qarorlar, ushbu Qonun 86-moddasining uchinchi qismida nazarda tutilgan qarzdorning moliyaviy holati toʻgʻrisidagi muvaqqat boshqaruvchining xulosasi asosida qabul qilinishi mumkin. Agar kreditorlar yigʻilishida qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qilingan boʻlsa, sud muvaqqat boshqaruvchining qarzdorning faoliyatini tiklash uchun imkoniyat mavjudligi toʻgʻrisidagi xulosasini inobatga olgan holda, qarzdorga nisbatan uning toʻlov qobiliyatini tiklash tartib-taomillaridan birini joriy etishga haqli. Kreditorlar yigʻilishini tashkil etish va oʻtkazish sud boshqaruvchisi tomonidan amalga oshiriladi. Kreditorlar yigʻilishi, basharti unda qarzdorning pul majburiyatlari va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha majburiyatlari umumiy summasining kamida uchdan ikki qismi miqdorida talablar bildirayotgan, ovoz berish huquqiga ega boʻlgan kreditorlar hozir boʻlsa, vakolatli hisoblanadi. Kreditorlar yigʻilishda oʻz vakillari orqali ham ishtirok etishi mumkin. Kvorum mavjud boʻlmagan taqdirda, oʻn kunlik muddatda kreditorlarning takroriy yigʻilishi chaqiriladi, basharti yigʻilishni oʻtkazish sanasi, vaqti va joyi toʻgʻrisida kreditorlar lozim darajada xabardor etilgan boʻlsa, takroriy yigʻilish hozir boʻlgan kreditorlarning sonidan qatʼi nazar, vakolatli hisoblanadi. Kreditor oʻz huquqlari va qonuniy manfaatlarini buzayotgan sud qarori, kreditorlar yigʻilishining qarori, sud boshqaruvchisining harakatlari (harakatsizligi), shuningdek toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomilini amalga oshirish davrida sud boshqaruvchisi uning talablarini qanoatlantirishni rad etganligi ustidan shikoyat berishga haqli.

13. Bir turdagi kreditorlar guruhlari
Bir turdagi kreditorlar quyidagi guruhlarga boʻlinadi: birinchi guruh — qarzdorning garov bilan taʼminlangan majburiyatlari boʻyicha kreditorlar; ikkinchi guruh — qarzdorga nisbatan garov bilan taʼminlanmagan shartnomalardan, mahsulot yetkazib berish, ishlarni bajarish va xizmatlar koʻrsatish, shuningdek majburiy sugʻurta va bank kreditlarini sugʻurta qilish shartnomalaridan kelib chiqadigan talablar boʻyicha kreditorlar; uchinchi guruh — soliqlar va yigʻimlar boʻyicha kreditorlar; toʻrtinchi guruh — mehnat shartnomalariga koʻra mehnatga haq toʻlash va kompensatsiyalar toʻlash boʻyicha, alimentlar undirish toʻgʻrisidagi talablarni qanoatlantirish uchun hisobvaraqdan pul mablagʻlarini oʻtkazishni yoki berishni nazarda tutuvchi ijro hujjatlari boʻyicha, mualliflik shartnomalari yuzasidan haq toʻlash boʻyicha, qarzdorning mehnatga oid va unga tenglashtirilgan huquqiy munosabatlardan kelib chiquvchi majburiyatlarining teng darajada bajarilishini taʼminlovchi toʻlovlar va talablar, shuningdek fuqarolarning jinoiy yoki maʼmuriy huquqbuzarlik oqibatida oʻz mol-mulkiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplashga doir talablari boʻyicha kreditorlar; beshinchi guruh — hisoblangan dividendlar boʻyicha qarzdorning aksiyalari egalari. Kreditorlar yigʻilishida ushbu Qonun 12-moddasi beshinchi qismining ikkinchi va uchinchi xatboshilarida koʻrsatilgan masalalarni koʻrib chiqishda birinchi, ikkinchi va uchinchi guruh kreditorlari ovoz berish huquqiga ega. Kreditorlar yigʻilishida ushbu Qonun 12-moddasi beshinchi qismining toʻrtinchi, beshinchi, oltinchi va yettinchi xatboshilarida koʻrsatilgan masalalarni koʻrib chiqishda birinchi hamda ikkinchi guruh kreditorlari ovoz berish huquqiga ega. Agar kreditor qarzdorga taalluqli tan olingan talablarni saqlovchi boʻlsa, kreditorlar yigʻilishida ovoz berish huquqiga ega boʻladi.

14. Kreditorlar yigʻilishi oʻtkazilishi toʻgʻrisida xabardor etish
Lozim darajada xabardor etish deganda kreditorga, tegishli vakolatli organga, shuningdek ushbu Qonunning 12-moddasiga muvofiq kreditorlar yigʻilishida ishtirok etish huquqiga ega boʻlgan boshqa shaxsga kreditorlar yigʻilishi oʻtkazilishi haqidagi xabarni kreditorlar yigʻilishi oʻtkaziladigan sanadan kamida ikki hafta oldin pochta aloqasi orqali yoki bunday xabar kreditorlar yigʻilishi oʻtkaziladigan sanadan kamida besh kun oldin olinishini taʼminlovchi boshqa usulda yuborish tushuniladi. Kreditorni yoki kreditorlar yigʻilishida ishtirok etish huquqiga ega boʻlgan boshqa shaxsni shaxsan xabardor qilish uchun zarur maʼlumotlarni aniqlash imkoni boʻlmaganda yoxud mazkur shaxslarni shaxsan xabardor etish imkonini bermaydigan boshqa holatlar mavjud boʻlgan taqdirda kreditorlar yigʻilishi oʻtkazilishi haqidagi xabarning Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadigan tartibda va u belgilagan ommaviy axborot vositasida eʼlon qilinishi ana shunday shaxslarni lozim darajada xabardor qilish deb eʼtirof etiladi. Kreditorlar yigʻilishini oʻtkazish toʻgʻrisidagi xabarda quyidagi maʼlumotlar boʻlishi kerak: qarzdor yuridik shaxsning nomi va joylashgan yeri; kreditorlar yigʻilishi oʻtkaziladigan sana, vaqt va joy; kreditorlar yigʻilishining kun tartibi; kreditorlar yigʻilishida koʻrib chiqilishi lozim boʻlgan materiallar bilan tanishish tartibi; kreditorlar yigʻilishi ishtirokchilarini roʻyxatga olish tartibi; qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning yoki jismoniy shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi va yashash joyi. Sud boshqaruvchisi kreditorlar yigʻilishida koʻrib chiqilishi lozim boʻlgan materiallar bilan yigʻilish oʻtkaziladigan sanadan kamida uch ish kuni ilgari tanishish uchun kreditorlarga imkoniyat yaratishi kerak.

15. Kreditorlar yigʻilishini chaqirish tartibi
Kreditorlar yigʻilishi sud boshqaruvchisining tashabbusiga koʻra yoki kreditorlar qoʻmitasining talabiga binoan yoxud pul majburiyatlari va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha majburiyatlar yuzasidan talablari kreditorlarning talablari reyestriga kiritilgan pul majburiyatlari va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha majburiyatlar yuzasidan talablar umumiy summasining kamida uchdan bir qismini tashkil etuvchi kreditorlarning talabiga binoan yoki kreditorlar umumiy sonining uchdan bir qismi tashabbusi bilan chaqiriladi. Kreditorlar yigʻilishini oʻtkazish toʻgʻrisidagi talabda kreditorlar yigʻilishi kun tartibiga kiritilishi lozim boʻlgan masalalar taʼriflangan boʻlishi kerak. Sud boshqaruvchisi kreditorlar qoʻmitasining yoki ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan kreditorlarning talabiga binoan chaqirilayotgan kreditorlar yigʻilishi kun tartibining masalalari taʼrifiga oʻzgartishlar kiritishga haqli emas. Kreditorlar yigʻilishi kreditorlar qoʻmitasining yoki ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan kreditorlarning talabiga binoan tegishli ariza bilan sud boshqaruvchisiga murojaat etilgan paytdan eʼtiboran kechi bilan oʻttiz kunlik muddat ichida sud boshqaruvchisi tomonidan chaqiriladi. Kreditorlar yigʻilishi, agar kreditorlar yigʻilishi yoki kreditorlar qoʻmitasi tomonidan boshqacha qoida belgilanmagan boʻlsa, qarzdorning joylashgan yerida (yashash joyida) oʻtkaziladi. Kreditorlarning birinchi yigʻilishini qarzdorning joylashgan yerida (yashash joyida) oʻtkazish mumkin boʻlmasa, kreditorlarning birinchi yigʻilishi oʻtkaziladigan joy sud boshqaruvchisi tomonidan belgilanadi.

16. Kreditorlar yigʻilishining bayonnomasi
Kreditorlar yigʻilishida bayonnoma yuritiladi. Kreditorlar yigʻilishi bayonnomasiga quyidagilar ilova qilinishi kerak: kreditorlar yigʻilishi oʻtkazilayotgan sanadagi holatga koʻra kreditorlarning talablari reyestri; kreditorlar vakillarining vakolatlarini tasdiqlovchi hujjatlar; kreditorlar yigʻilishi ishtirokchilarining roʻyxatga olish varaqlari; kreditorlar yigʻilishi ishtirokchilariga tanishib chiqish va (yoki) tasdiqlash uchun taqdim etilgan materiallar; kreditorlar yigʻilishi oʻtkaziladigan sana, vaqt va joy haqida kreditorlar hamda tegishli vakolatli organlar tegishli tarzda xabardor etilganligining dalillari; ovoz berish byulletenlari; sud boshqaruvchisining ixtiyoriga koʻra yoki kreditorlar yigʻilishi qaroriga binoan boshqa hujjatlar. Kreditorlar yigʻilishining bayonnomasi hamda unga ilova qilingan hujjatlar kreditorlar yigʻilishi oʻtkazilgan sanadan eʼtiboran ikki kundan kechiktirmay sudga topshirilishi lozim.

17. Kreditorlar yigʻilishi tomonidan qarorlarni qabul qilish tartibi
Ovozga qoʻyilgan masalalar boʻyicha kreditorlar yigʻilishining qarorlari yigʻilishda hozir boʻlgan ovoz berish huquqiga ega kreditorlarning koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi. Ovoz berish huquqiga ega boʻlgan har bir kreditor kreditorlar yigʻilishi oʻtkazilayotgan sanadagi holatga koʻra umumiy kreditorlik qarzidagi oʻz ulushiga mutanosib ovozlar soniga ega boʻladi. Kreditorlar yigʻilishi quyidagi qarorlarni ovoz berish huquqiga ega boʻlgan barcha kreditorlarning koʻpchilik ovozi bilan qabul qiladi: kelishuv bitimi tuzish toʻgʻrisidagi qaror; sud sanatsiyasi yoki tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish, ularning muddatini uzaytirish yoki muddatidan ilgari tugatish toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat etish haqidagi qaror; qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritish tartib-taomilini boshlash haqidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat etish toʻgʻrisidagi qaror; sud boshqaruvchisini tayinlash, almashtirish yoki vazifasidan ozod qilish toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat etish haqidagi qaror. Agar kreditorlarning yigʻilishida ushbu moddaning uchinchi qismida nazarda tutilgan qarorlarni qabul qilish uchun ovoz berish huquqiga ega boʻlgan kreditorlarning zarur kvorumi boʻlmasa, kreditorlarning takroriy yigʻilishi chaqiriladi, basharti kreditorlarning yigʻilishi oʻtkaziladigan sana, vaqt va joy toʻgʻrisida kreditorlar lozim darajada xabardor etilgan boʻlsa, ushbu takroriy yigʻilish bunday qarorlarni ovoz berish huquqiga ega boʻlgan va yigʻilishda hozir boʻlgan kreditorlar sonining koʻpchilik ovozi bilan qabul qilishga vakolatlidir. Kreditorlar yigʻilishining ushbu Qonun va boshqa qonun hujjatlari talablari buzilgan holda qabul qilingan hamda kreditorlarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini buzadigan qarori ovoz berishda ishtirok etmagan yoki ushbu qarorga qarshi ovoz bergan kreditorning arizasiga koʻra sud tomonidan haqiqiy emas deb topilishi mumkin. Agar kreditorlar yigʻilishining qarori toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini buzsa, bunday qaror sud tomonidan haqiqiy emas deb topilishi mumkin. Kreditor va (yoki) toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxs qabul qilingan qaror haqida bilgan yoki bilishi kerak boʻlgan kundan eʼtiboran yigirma kun ichida ariza berishi mumkin. Sud sanatsiyasi yoki tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish, ularning muddatini uzaytirish yoki muddatidan ilgari tugatish toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat qilish haqidagi qaror, agar buni yoqlab birinchi va ikkinchi guruh kreditorlarining koʻpchiligi ovoz bergan boʻlsa, qabul qilingan deb hisoblanadi. Birinchi va ikkinchi guruh kreditorlarining koʻpchiligi qarshi ovoz bergan taqdirda, shuningdek ovoz berish chogʻida har bir guruhda zarur ovozlar soni toʻplanmagan boʻlsa, qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat qilish haqida qaror qabul qilinadi. Ovoz berish huquqiga ega boʻlgan har bir guruh kreditorlari ovoz berishda ishtirok etish uchun teng huquqqa ega.

18. Kreditorlarning talablari reyestri
Kreditorlarning talablari reyestrini sud boshqaruvchisi yuritadi. Kreditorlarning talablari hisobi kreditorlar talablari reyestrida Oʻzbekiston Respublikasining milliy valyutasida yuritiladi. Kreditorlarning chet el valyutasida ifodalangan talablari kreditorlarning talablari reyestrida, agar kreditor va qarzdor oʻrtasida tuzilgan shartnomada boshqacha tartib nazarda tutilgan boʻlmasa, kreditorlar yigʻilishi oʻtkaziladigan kundagi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan belgilangan rasmiy kurs boʻyicha qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda hisobga olinadi. Kreditorlarning talablari reyestrida har bir kreditor haqidagi, pul majburiyatlari va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha majburiyatlar yuzasidan kreditor talablarining aniqlangan miqdori, uning har bir talabining qanoatlantirish navbati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi. Kreditor talablari bayon etilgan arizada oʻzi haqidagi maʼlumotlarni, shu jumladan firmaning toʻliq nomini, joylashgan yerini (pochta manzilini), elektron pochta manzilini (mavjud boʻlgan taqdirda), jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqamini, shuningdek bank rekvizitlarini (mavjud boʻlgan taqdirda) koʻrsatishi shart. Talablari kreditorlarning talablari reyestriga kiritilgan shaxs oʻzi xususidagi maʼlumotlar oʻzgarganligi haqida, shuningdek qarzdorga nisbatan oʻz talablarining miqdori va tarkibi oʻzgarganligi, shu jumladan talablaridan uchinchi shaxslar foydasiga voz kechganligi haqida sud boshqaruvchisini bir haftalik muddat ichida xabardor qilishi kerak. Bunday maʼlumotlar taqdim etilmagan yoki oʻz vaqtida taqdim etilmagan taqdirda, shu munosabat bilan yetkazilgan zarar uchun sud boshqaruvchisi va qarzdor javobgar boʻlmaydi. Kreditorlarga kreditorlarning talablari reyestri bilan tanishish imkoniyati taʼminlanishi kerak. Sud boshqaruvchisi kreditor yoki uning vakili talabi bilan mazkur kreditorga yoki uning vakiliga talablari qanoatlantirilishining miqdori, tarkibi va navbati toʻgʻrisida bunday talab olingan kundan eʼtiboran besh ish kuni ichida kreditorlarning talablari reyestridan koʻchirma yuborishi shart. Bunday koʻchirmani tayyorlash va yuborish xarajatlari kreditorning zimmasiga yuklatiladi. Kreditorlarning talablari reyestrini tuzishda yuzaga keladigan kelishmovchiliklar sud tomonidan koʻrib chiqiladi.

19. Kreditorlar qoʻmitasi
Kreditorlar qoʻmitasi kreditorlarning manfaatlarini ifoda etadi hamda sud boshqaruvchilarining harakatlari (harakatsizligi) ustidan nazoratni amalga oshiradi. Kreditorlar qoʻmitasi tarkibiga kreditorlar yigʻilishi tomonidan belgilanadigan miqdorda kreditorlar vakillari kiritiladi. Agar kreditorlar soni yigirmatadan kam boʻlsa, kreditorlar qoʻmitasining vazifalari kreditorlar yigʻilishining qarori bilan kreditorlar yigʻilishi zimmasiga yuklatish nazarda tutilishi mumkin. Oʻz zimmasiga yuklatilgan vazifalarni amalga oshirish uchun kreditorlar qoʻmitasi quyidagilarga haqli: sud boshqaruvchisidan qarzdorning moliyaviy ahvoli va toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomilining borishi toʻgʻrisida axborot taqdim etishni talab qilishga; sud boshqaruvchisining harakatlari (harakatsizligi) ustidan sudga shikoyat berishga; toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etish uchun oʻz vakilini saylashga; ushbu Qonunda va sud sanatsiyasi yoki tashqi boshqaruv rejasida nazarda tutilgan boshqa harakatlarni amalga oshirishga. Kreditorlar qoʻmitasi quyidagi qarorlarni qabul qilishga haqli: kreditorlar yigʻilishini chaqirish toʻgʻrisidagi qaror; sud boshqaruvchisining tayinlanishi, almashtirilishi yoki vazifasidan ozod qilinishi toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat etishni kreditorlar yigʻilishiga tavsiya qilish haqidagi qaror; qarzdorning yirik bitimlarini hamda amalga oshirilishidan qarzdor manfaatdor boʻlgan bitimlarini tasdiqlash yoki ularni tasdiqlashni rad etish toʻgʻrisidagi qaror. Kreditorlar qoʻmitasining majlisida masalalarni hal etishda kreditorlar qoʻmitasining har bir aʼzosi bir ovozga ega boʻladi. Kreditorlar qoʻmitasining aʼzosi ovoz berish huquqini boshqa shaxsga oʻtkazishiga yoʻl qoʻyilmaydi. Kreditorlar qoʻmitasining qarorlari kreditorlar qoʻmitasi aʼzolari umumiy sonining koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi. Kreditorlar qoʻmitasi majlislarida qarzdor xodimlarining vakili, sud boshqaruvchisi, qarzdor muassislarining (ishtirokchilarining) yoki qarzdor mol-mulki egasining vakili ovoz berish huquqisiz ishtirok etishi mumkin.

20. Kreditorlar qoʻmitasini saylash
Kreditorlar qoʻmitasining aʼzolari kreditorlar yigʻilishi tomonidan sud sanatsiyasi, tashqi boshqaruv tartib-taomillari va tugatishga doir ish yuritish amalga oshiriladigan davrga saylanadi. Kreditorlar yigʻilishining qaroriga binoan kreditorlar qoʻmitasi barcha aʼzolarining vakolatlari muddatidan ilgari tugatilishi mumkin. Bunday qaror bir vaqtning oʻzida kreditorlar qoʻmitasining barcha aʼzolariga nisbatan qabul qilinishi mumkin. Eng koʻp ovoz olgan nomzodlar kreditorlar qoʻmitasi tarkibiga saylangan hisoblanadi. Kreditorlar qoʻmitasining aʼzolari oʻz tarkibidan kreditorlar qoʻmitasining raisini saylashi mumkin. Agar kreditorlar qoʻmitasida aʼzolar besh kishidan ortiq boʻlsa, kreditorlar qoʻmitasi raisi majburiy tarzda saylanadi.

21. Manfaatdor shaxslar
Qarzdor yuridik shaxsga nisbatan manfaatdor shaxslar quyidagilardan iborat: qonunchilikka muvofiq qarzdorga nisbatan bosh yoki tobe boʻlgan yuridik shaxs; qarzdorning rahbari, shuningdek kuzatuv kengashi, kollegial ijroiya organi tarkibiga kiruvchi shaxslar, bosh buxgalter (buxgalter), shu jumladan ular bilan tuzilgan mehnat shartnomasi toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilmasidan oldingi bir yil davomida bekor qilingan hollarda ham; yuridik shaxsning muassislari (ishtirokchilari) yoki qarzdorning mol-mulki egasi. Ushbu Qonunda jismoniy shaxsga, shuningdek qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorga nisbatan manfaatdor shaxs deganda uning xotini (eri), nasl-nasab shajarasi boʻyicha toʻgʻri tutashgan oʻzidan oldingi va keyingi qarindoshlari, opa-singillari, aka-ukalari hamda ularning nasl-nasab shajarasi boʻyicha oʻzidan keyingi qarindoshlari, xotinining (erining) ota-onasi, opa-singillari va aka-ukalari tushuniladi. Sud boshqaruvchilariga, kreditorlarga nisbatan manfaatdor shaxslar ushbu moddaning birinchi va ikkinchi qismlariga muvofiq aniqlanadi.

22. Sud boshqaruvchilari
Oliy maʼlumotga hamda kamida ikki yillik ish stajiga ega boʻlgan, shuningdek vakolatli davlat organida attestatsiyadan oʻtgan shaxslar sud boshqaruvchilari etib tayinlanishi mumkin. Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan talablarga javob beradigan, fuqarolik va iqtisodiy sud ishlarini yuritishga ixtisoslashuvi boʻyicha litsenziyaga ega boʻlgan advokat ham sud boshqaruvchisi boʻlishi mumkin. Sud boshqaruvchilari etib quyidagilar tayinlanishi mumkin emas: qarzdorga yoki kreditorlarga nisbatan manfaatdor shaxslar; sudlanganlik holati tugallanmagan yoki sudlanganligi olib tashlanmagan shaxslar; sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilgan shaxslar; oʻziga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomili joriy etilgan yakka tartibdagi tadbirkorlar yoki jismoniy shaxslar; ilgari sud boshqaruvchisi vazifasini bajarayotganda qarzdorga, kreditorlarga zarar yetkazgan va bu zararning oʻrnini qoplamagan shaxslar; vakolatli davlat organi qarori bilan sud boshqaruvchisi attestatining amal qilishi tugatilgan (bekor qilingan) va (yoki) vaqtincha toʻxtatib turilgan (sud boshqaruvchisi attestatining amal qilish muddati vaqtincha toʻxtatib turilgan muddatga) shaxslar; oʻziga nisbatan boshqa shaxslarning ishlarini va (yoki) mol-mulkini boshqarish boʻyicha faoliyatni amalga oshirishga cheklov belgilangan shaxslar (bunday faoliyat bilan shugʻullanish huquqidan mahrum etilgan shaxslar). Sud ushbu moddaning uchinchi qismida koʻrsatilgan asoslarga muvofiq toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etayotgan shaxslar taqdim etgan dalillar boʻlgan taqdirda, sud boshqaruvchiligiga tavsiya etilgan nomzodni tayinlashni rad etadi yoki sud boshqaruvchisini vazifalarini bajarishdan ozod etadi. Sud boshqaruvchisi toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etayotgan shaxslarga zarar yetkazilishi hodisasi uchun oʻz javobgarligini sud tomonidan sud boshqaruvchiligiga tayinlangan sanadan eʼtiboran oʻn kun ichida sugʻurtalashi kerak. Ushbu moddaning beshinchi qismida koʻrsatilgan talablar toʻlovga qobiliyatsizlikning soddalashtirilgan tartibini amalga oshirayotgan sud boshqaruvchilariga nisbatan tatbiq etilmaydi. Kreditorlar yigʻilishi sud boshqaruvchisidan qarzdorning mol-mulkini sugʻurta qilish shartnomasini tuzishni talab qilishga haqli.

23. Sud boshqaruvchisining huquqlari va majburiyatlari
Sud boshqaruvchisi: kreditorlar yigʻilishini chaqirishga; ushbu Qonunda nazarda tutilgan hollarda kreditorlar qoʻmitasi chaqirilishini talab qilishga; oldindan davlat boji toʻlamay turib, daʼvo arizalari va boshqa arizalar bilan sudga murojaat etishga; ushbu Qonunning 26-moddasiga muvofiq haq olishga; boshqa shaxslarni ular faoliyatiga qarzdorning mablagʻlari hisobidan haq toʻlagan holda, agar kreditorlar bilan tuzilgan bitimda boshqacha qoida belgilangan boʻlmasa, shartnoma asosida jalb etishga; davlat xizmatlaridan, shu jumladan davlat xizmatlari markazlari orqali koʻrsatiladigan xizmatlardan oldindan haq toʻlamasdan foydalanishga; qarzdorning mulki, hisobvaraqlari va depozitlari, shu jumladan kredit kartalari, elektron balanslari va elektron pul oʻtkazmalari toʻgʻrisida jismoniy va yuridik shaxslardan (shu jumladan kredit tashkilotlaridan) hamda davlat organlaridan bepul axborot olishga; qarzdor jismoniy shaxsdan uning jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini amalga oshirishga doir faoliyati toʻgʻrisidagi axborotni soʻrab olishga; oʻz zimmasiga yuklatilgan majburiyatlarni bajarish uchun davlat soliq xizmati va bojxona organlaridan, budjetdan tashqari jamgʻarmalardan, koʻchmas mulkka oid hujjatlarni roʻyxatdan oʻtkazuvchi organlardan hamda qarzdor korxona va unga tegishli mol-mulk toʻgʻrisida zarur axborotga ega boʻlgan boshqa vakolatli organlardan axborot olishga; oʻz vazifalarini bajarishni muddatidan ilgari tugatish toʻgʻrisida sudga ariza berishga haqli. Sud boshqaruvchisi qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin. Sud boshqaruvchisi: qarzdorning mol-mulki but saqlanishi yuzasidan choralar koʻrishi; kreditorlarning talablari reyestrini shakllantirishi va yuritishi; qarzdorning moliyaviy ahvolini tahlil qilishi; qarzdorning moliyaviy ahvoli va (yoki) oʻz faoliyati toʻgʻrisidagi axborotni kreditorning talabiga koʻra oʻn kunlik muddatda taqdim etishi; soxta toʻlovga qobiliyatsizlik, toʻlovga qobiliyatsizlikni yashirish yoki qasddan toʻlovga qobiliyatsizlikka olib kelish alomatlarini aniqlashga doir harakatlarni amalga oshirishi va choralar koʻrishi hamda bunday alomatlar aniqlanganligi haqida kreditorlar yigʻilishiga, sudga, vakolatli davlat organiga, shuningdek huquqni muhofaza qiluvchi organlarga xabar berishi; qarzdor jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasining bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshirishi; qarzdor jismoniy shaxs tomonidan kreditorlarning talablari toʻla hajmda qanoatlantirilishi uchun mablagʻlarning oʻz vaqtida toʻliq toʻlanishini nazorat qilishi; sud hujjatlari bilan oʻz zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarishi shart. Sud boshqaruvchisining zimmasida qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin. Sud boshqaruvchisi toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomillarini oʻtkazayotganda qarzdorning va kreditorlarning manfaatlarini koʻzlab oqilona ish yuritishi shart. Agar sud boshqaruvchisi zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarmaganda yoki lozim darajada bajarmaganda qarzdorga, kreditorlarga va uchinchi shaxslarga zarar yetkazilgan boʻlsa, mazkur zarar sud boshqaruvchisidan sud tartibida undirilishi mumkin.

24. Sud boshqaruvchilarining jamoat birlashmalari
Sud boshqaruvchilarining jamoat birlashmalari sud boshqaruvchilarini ixtiyoriy asosda birlashtiruvchi nodavlat notijorat tashkilotlaridir. Sud boshqaruvchilarining jamoat birlashmalari sud boshqaruvchilarning kasbiy darajasini yuksaltirishi va saqlab turishi, ularning kasbiy manfaatlarini himoya qilishga koʻmaklashishi kerak. Sud boshqaruvchilarining jamoat birlashmalari: sud boshqaruvchilari faoliyatini tartibga soluvchi normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqishda ishtirok etadi; davlat hokimiyati organlari hamda respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari bilan munosabatlarda sud boshqaruvchilarining huquqlarini va qonuniy manfaatlarini himoya qiladi; davlat hokimiyati organlaridan va respublika ijro etuvchi hokimiyat organlaridan oʻz vazifalarini bajarish uchun zarur boʻlgan axborotni soʻrab oladi; ushbu Qonunda belgilangan tartibda sud boshqaruvchisi lavozimiga nomzodni sudga taqdim etadi; sud boshqaruvchilarining kasbga oid odob qoidalarini ishlab chiqadi va tasdiqlaydi; sud boshqaruvchilari faoliyatini reyting asosida baholashni, ular tomonidan qonunchilikka, kasbga oid odob qoidalariga rioya etilishi ustidan monitoringni amalga oshiradi; sud boshqaruvchilarini tayyorlash dasturlarini ishlab chiqadi va ushbu dasturlarni vakolatli davlat organiga tasdiqlash uchun kiritadi; sud boshqaruvchilarini attestatsiyadan (qayta attestatsiyadan) oʻtkazishda ishtirok etadi; oʻz aʼzolari faoliyatini oʻrganadi va tahlil qilib boradi. Sud boshqaruvchilarining jamoat birlashmalari qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

25. Sud boshqaruvchisining javobgarligi
Sud boshqaruvchisi oʻz zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarmaganligi yoki lozim darajada bajarmaganligi uchun qonunga muvofiq javobgar boʻladi. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etayotgan shaxslar sud boshqaruvchisidan uning harakatlari (harakatsizligi) natijasida yetkazilgan zararning oʻrni qoplanishini talab qilishga haqli. Agar sud boshqaruvchisi zimmasiga ushbu Qonunning 23-moddasiga muvofiq yuklatilgan vazifalar bajarilmaganligi yoxud lozim darajada bajarilmaganligi qarzdorga yoki kreditorlarga zarar yetkazilishiga olib kelgan boʻlsa, bu sud boshqaruvchisini oʻz vazifalarini bajarishdan ozod etish uchun asos boʻlib xizmat qilishi mumkin.

26. Sud boshqaruvchisiga haq toʻlash
Sud boshqaruvchisiga vazifalarini bajarganligi uchun haq toʻlash miqdori va tartibi bajarilgan ishlar hajmidan kelib chiqqan holda kreditorlarning yigʻilishi tomonidan belgilanadi, sud tomonidan tasdiqlanadi hamda, agar kreditorlar bilan tuzilgan bitimda boshqacha qoida nazarda tutilgan boʻlmasa, qarzdorning mol-mulki hisobidan toʻlanadi. Jismoniy shaxsga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqida sudga ariza bergan arizachi tomonidan moliyaviy boshqaruvchiga haq toʻlash uchun sudning depozit hisobvaragʻiga mehnatga haq toʻlash eng kam miqdorining yetti baravari miqdorida oldindan pul mablagʻlari oʻtkaziladi. Sudning depozit hisobvaragʻiga oʻtkazilgan pul mablagʻlarining oʻrni jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi jarayonida qarzdor jismoniy shaxsning mol-mulki hisobidan ushbu Qonun 221-moddasining ikkinchi qismida nazarda tutilgan tartibda qoplanadi. Qarzdor jismoniy shaxsning mol-mulki mavjud boʻlmagan taqdirda, agar kreditorlar yigʻilishida boshqacha kelishuv belgilangan boʻlmasa, moliyaviy boshqaruvchiga haq toʻlash sudning depozit hisobvaragʻiga arizachi tomonidan oʻtkazilgan pul mablagʻlari bilan cheklanadi. Toʻlovga qobiliyatsizlikning soddalashtirilgan tartibi qoʻllanilganda, agar qarzdor bilan boshqacha kelishuv belgilangan boʻlmasa, sud boshqaruvchisiga haq toʻlash xarajatlarining oʻrni qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqida ariza bergan arizachi tomonidan qoplanadi. Bunda sud boshqaruvchisiga haq toʻlash uchun sudning depozit hisobvaragʻiga mehnatga haq toʻlash eng kam miqdorining yetti baravari miqdorida oldindan toʻlov amalga oshiriladi. Sud boshqaruvchisiga haq har bir yakunlangan ishi uchun toʻlanadi. Davlat soliq xizmati organining arizasiga asosan jismoniy shaxsga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik va (yoki) toʻlovga qobiliyatsizlikning soddalashtirilgan tartibi qoʻllanilganda, sud boshqaruvchisiga haq toʻlash xarajatlari sudga ariza bergan davlat soliq xizmati organi tomonidan Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan qoplanadi. Bunda sud boshqaruvchisiga toʻlanadigan haq miqdori qonunchilik hujjatlarida belgilanadi va ushbu moddada belgilangan tartibda toʻlanadi. Agar sud boshqaruvchisiga haq toʻlash xarajatlari sudning depozit hisobvaragʻiga oʻtkazilmagan boʻlsa, sud qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizani qaytaradi. Qarzdor jismoniy shaxsning uni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi arizasi bilan sudga murojaat etilganda sud moliyaviy boshqaruvchiga toʻlanadigan haqni sudning depozit hisobvaragʻiga oʻtkazishni kechiktirishi mumkin. Sud boshqaruvchisiga haq toʻlash toʻgʻrisidagi nizolar sud tomonidan koʻrib chiqiladi. Kreditorlar yigʻilishining qarori bilan sud boshqaruvchisiga uning faoliyati yakunlariga koʻra quyidagi hollarda qoʻshimcha haq belgilanishi mumkin, agar: kreditorlarning talablari reyestriga kiritilgan kreditor qarzdorlik toʻliq toʻlangan boʻlsa, ushbu toʻlangan qarzdorlikka doir talablar summasining besh foizigacha miqdorda; kreditorlarning talablari reyestriga kiritilgan kreditorlarning yetmish besh foizidan koʻprogʻi qanoatlantirilgan boʻlsa, mazkur kreditorlar talablari summasining uch foizigacha miqdorda; kreditorlarning talablari reyestriga kiritilgan kreditorlarning ellik foizidan koʻprogʻi qanoatlantirilgan boʻlsa, mazkur kreditorlar talablari summasining bir foizigacha miqdorda. Koʻrilayotgan ish boʻyicha qoʻshimcha haq sud boshqaruvchisiga ushbu ish boʻyicha toʻlangan umumiy summaning yarmidan oshmasligi kerak. Qarzdor toʻlov qobiliyatini tiklash tartib-taomilidan tugatishga doir ish yuritish tartib-taomiliga oʻtgan taqdirda ushbu davr uchun sud boshqaruvchisiga qoʻshimcha haq toʻlanmaydi.

27. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish bilan bogʻliq xarajatlar
Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish bilan bogʻliq xarajatlarning oʻrni, agar ushbu Qonunda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, qarzdorning mol-mulki hisobidan qoplanadi. Sud boshqaruvchisi oʻz huquq va majburiyatlarining bajarilishini taʼminlash maqsadida shartnoma asosida jalb etilgan shaxslarga haq toʻlashni, sud xarajatlarini, qarzdorning koʻchmas mulkka boʻlgan huquqini davlat roʻyxatidan oʻtkazish, mol-mulkini xatlovdan oʻtkazish, baholash xarajatlarini, zarur hollarda, auditor xizmatlaridan foydalanganlik xarajatlarini, auksion xarajatlarini, hujjatlarni saqlashga topshirish xarajatlarini, shuningdek toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritish bilan bogʻliq boshqa xarajatlarni toʻlashni amalga oshirishi mumkin. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishga sud boshqaruvchisi tomonidan jalb etilgan shaxslarning xizmatlariga toʻlanadigan haqning miqdori qarzdor aktivlari balans qiymatining bazaviy hisoblash miqdoriga (bundan buyon matnda BHM deb yuritiladi) nisbatan hisob-kitob qilingan summadan kelib chiqib (bundan ushbu Qonunning 26-moddasida nazarda tutilgan xarajatlar mustasno), agar balans qiymatining summasi: BHMning ming baravarigacha boʻlsa — qarzdor aktivlari balans qiymatining oʻn ikki foizidan koʻp boʻlmagan miqdorda; BHMning ming baravaridan besh ming baravarigacha boʻlsa — qarzdor aktivlari balans qiymatining oʻn foizidan koʻp boʻlmagan miqdorda; BHMning besh ming baravaridan oʻn ming baravarigacha boʻlsa — qarzdor aktivlari balans qiymatining sakkiz foizidan koʻp boʻlmagan miqdorda; BHMning oʻn ming baravaridan ortiq boʻlsa — qarzdor aktivlari balans qiymatining besh foizidan koʻp boʻlmagan miqdorda foizlarda belgilanadi. Bunda xarajatlar BHMning koʻpi bilan ikki ming ikki yuz baravaridan oshmasligi kerak. Ushbu moddaning maqsadlari uchun qarzdor aktivlarining balans qiymati toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilishidan oldingi oxirgi hisobot sanasidagi moliyaviy hisobotlar asosida aniqlanadi. Qarzdor aktivlarining haqiqiy balans qiymatini aniqlash imkoni boʻlmagan hollarda u baholovchi tashkilot tomonidan belgilangan baholash qiymati asosida aniqlanadi. Ushbu qoidalar sud sanatsiyasi va tashqi boshqaruv tartib-taomillariga nisbatan qoʻllanilmaydi. Qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ish bilan bogʻliq xarajatlar haqidagi maʼlumotlar tegishincha sud sanatsiyasi, tashqi boshqaruv va tugatish, shuningdek qarzni tarkibiy jihatdan oʻzgartirish va mol-mulkni sotish rejasida aks ettiriladi. Garovga qoʻyilgan mol-mulkni sotish bilan bogʻliq xarajatlar, agar kreditorlar yigʻilishida yoki kreditorlar qoʻmitasi majlisida boshqacha qoida belgilanmagan boʻlsa, garov bilan taʼminlangan kreditor tomonidan amalga oshiriladi.

28. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining toʻlovga qobiliyatsizlik sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi: toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomillarida pul majburiyatlari va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar yuzasidan majburiyatlar boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasining kreditor tariqasidagi talablarini taqdim etishning yagona tartibini tasdiqlaydi; sud boshqaruvchilari sifatida faoliyatni amalga oshiruvchi shaxslarning attestatsiyadan oʻtishi tartibini, ularga nisbatan malaka va kasbga oid talablarni hamda sud boshqaruvchilarining yagona reyestrini yuritish tartibini tasdiqlaydi; sud boshqaruvchilarining faoliyati toʻgʻrisidagi tartibni tasdiqlaydi; sanatsiya fondini shakllantirish va uning mablagʻlaridan foydalanish tartibini belgilaydi; mol-mulkni realizatsiya qilish tartibini belgilaydi; vakolatli davlat organi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlaydi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

29. Vakolatli davlat organining vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi vakolatli davlat organidir. Vakolatli davlat organi: ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi boʻlgan korxonalarning moliyaviy ahvoli monitoringini toʻlovga qobiliyatsiz, zarar koʻrib ishlayotgan va iqtisodiy nochor korxonalarni aniqlash maqsadida yuritadi hamda ularning elektron maʼlumotlar bazasi shakllantirilishini tashkil etadi; ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi boʻlgan va (yoki) Oʻzbekiston Respublikasi oldida pul majburiyatlari boʻyicha qarzi bor korxonalarning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza bilan sudga murojaat etadi; sud boshqaruvchilarining attestatsiyasini oʻtkazadi hamda sud boshqaruvchilarining yagona reyestrini yuritadi; ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi boʻlgan korxonalarni sudgacha sanatsiya qilish, ularning sud sanatsiyasi va tashqi boshqaruvi rejalarini kelishib oladi; ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi boʻlgan korxonalarni sudgacha sanatsiya qilish va ularning toʻlovga qobiliyatsizligi tartib-taomillari jarayoni ustidan nazoratni amalga oshiradi; toʻlovga qobiliyatsizlik jarayoni ustidan monitoring olib boradi; sud boshqaruvchilari faoliyati ustidan qonunchilikka muvofiq nazoratni amalga oshiradi, sud boshqaruvchisining faoliyatida qonunchilik muntazam ravishda yoki bir marta qoʻpol ravishda buzilganligi aniqlangan taqdirda uni vazifasini bajarishdan ozod qilish haqida sudga ariza bilan murojaat etadi; toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrib chiqishning soddalashtirilgan tartibi jarayonida, shuningdek ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi boʻlgan korxonalarni tugatishga doir ish yuritish amalga oshirilayotganda sud boshqaruvchiligiga nomzodlarni taqdim etish huquqiga ega; moliyaviy holati boʻyicha monitoring yuritilayotgan korxonalarning moliya-xoʻjalik faoliyati haqidagi materiallar taqdim etilmaganligi yoki oʻz vaqtida taqdim etilmaganligi uchun ushbu korxonalarning rahbarlariga yoki boshqa mansabdor shaxslariga jarimalar soladi; qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshiradi. Vakolatli davlat organining oʻz vakolatlari doirasida qabul qilgan qarorlari vazirliklar, agentliklar, boshqa respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari, yuridik va jismoniy shaxslar uchun majburiydir.

30. Toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomillari
Qarzdor yuridik shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqishda quyidagi tartib-taomillar qoʻllaniladi: kuzatuv; sud sanatsiyasi; tashqi boshqaruv; tugatishga doir ish yuritish. Qarzdor jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqishda quyidagi tartib-taomillar qoʻllaniladi: qarzni tarkibiy jihatdan oʻzgartirish; bankrotlikni tan olish va mol-mulkni sotish. Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqishda tugatishga doir ish yuritish tartib-taomili qoʻllaniladi.

31. Suddan tashqari bajariladigan tartib-taomillar
Suddan tashqari bajariladigan tartib-taomillar sudgacha sanatsiya qilishni yoki qarzdorni ixtiyoriy ravishda tugatishni (faoliyatini tugatishni) oʻz ichiga olishi mumkin.

32. Sudgacha sanatsiya qilish asosi
Sudgacha sanatsiya qilish toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilguniga qadar amalga oshiriladi. Ushbu Qonunning 5-moddasi birinchi qismida nazarda tutilgan toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari yuzaga kelgan taqdirda, qarzdorning rahbari bu haqda qarzdorning muassislariga (ishtirokchilariga), boshqaruv organlariga yoki qarzdor mol-mulkining egasiga yozma shaklda xabar qilishi shart. Toʻlovga qobiliyatsizlikning oldini olish maqsadida qarzdorning muassislari (ishtirokchilari), boshqaruv organi yoki qarzdor mol-mulki egasining qarzdorni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi arizasi sudga taqdim etilguniga qadar qarzdorni moliyaviy jihatdan sogʻlomlashtirishga qaratilgan chora-tadbirlar koʻriladi. Qarzdorni moliyaviy jihatdan sogʻlomlashtirishga qaratilgan chora-tadbirlar qarzdor bilan tuzilgan bitimga asosan kreditorlar yoki boshqa shaxslar tomonidan ham koʻrilishi mumkin.

33. Sudgacha sanatsiya qilishga oid huquqiy munosabatlarning obyekti va subyektlari
Sudgacha sanatsiya qilishning obyekti qarzdor yuridik shaxsdir. Sudgacha sanatsiya qilishning subyektlari qarzdor yuridik shaxsning muassislari (ishtirokchilari), qarzdor mol-mulkining egasi, davlat organlari va boshqa shaxslar boʻlishi mumkin.

34. Sudgacha sanatsiya qilishning asosiy chora-tadbirlari
Sudgacha sanatsiya qilishning asosiy chora-tadbirlari quyidagilardan iborat: toʻlov muddati oʻtkazib yuborilgan qarzlarni toʻliq yoki qisman sotib olish; ishlab chiqarishni raqobatbardosh mahsulot chiqarishga moslab qayta ixtisoslashtirish; chetdan yuqori malakali mutaxassislarni jalb etish; xodimlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish; qarzdorning toʻlov qobiliyati tiklanishi hamda faoliyatini davom ettirishidan manfaatdor boʻlgan yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan moliyaviy yordam koʻrsatish; qarzdorning faoliyatni davom ettirishi uchun kreditorlarga toʻlanadigan toʻlovlar muddatini kechiktirish va (yoki) uni boʻlib-boʻlib toʻlash yoxud qarzlardan chegirma berish toʻgʻrisida qarzdor va kreditorlar oʻrtasida kelishuvga erishishga qaratilgan bitim; soliqlar hamda yigʻimlarni toʻlashni va kreditlarni qaytarishni sudgacha sanatsiya qilish muddatiga kechiktirish; qarzdor yuridik shaxsni qayta tashkil etish. Sudgacha sanatsiya qilish tartib-taomilida boshqa chora-tadbirlar ham boʻlishi mumkin. Sudgacha sanatsiya qilishni davlat tomonidan yordam koʻrsatgan holda oʻtkazish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan vakolat berilgan organning qarori asosida amalga oshiriladi. Sudgacha sanatsiya qilishni davlat tomonidan yordam koʻrsatgan holda oʻtkazish tartibi qonunchilikda tartibga solinadi. Sudgacha sanatsiya qilish qarzdorga davlat tomonidan yordam koʻrsatgan holda oʻtkazilayotganda qarzdorga uning xizmat koʻrsatib kelayotgan bankdagi ishlab turgan hisobvaraqlari toʻxtatib qoʻyilib, soʻmlardagi va (yoki) valyutadagi sanatsiya hisobvaragʻi ochiladi. Sanatsiya hisobvaragʻidan foydalanish tartibi qonunchilikda belgilanadi.

35. Sudgacha sanatsiya qilishni davlat tomonidan yordam koʻrsatgan holda oʻtkazish muddati
Qarzdorni davlat tomonidan yordam koʻrsatgan holda sudgacha sanatsiya qilish oʻn ikki oydan yigirma toʻrt oygacha muddatga joriy etiladi.

36. Davlat tomonidan yordam koʻrsatgan holda sudgacha sanatsiya qilishni bekor qilish
Davlat tomonidan yordam koʻrsatgan holda sudgacha sanatsiya qilish tartib-taomili uning samarasizligi aniqlanganligi munosabati bilan bekor qilinishi mumkin.

37. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish asoslari
Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish ushbu Qonunning 5-moddasi birinchi qismida nazarda tutilgan alomatlar mavjud boʻlganda sud tomonidan qoʻzgʻatilishi mumkin, bundan ushbu Qonunda nazarda tutilgan hollar mustasno. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ishni yuritish kreditorlarning, qarzdorning va ushbu Qonun bilan vakolat berilgan shaxslarning arizasi asosida joriy etiladi. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish va toʻlovga qobiliyatsizlikni tiklash tartib-taomillaridan birini qoʻllash haqida sudga ariza bilan murojaat qilishga qarzdorning vaqtincha toʻlovga qobiliyatsizligi asos boʻladi. Qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish hamda uni bankrot deb topish, shuningdek tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqidagi ariza bilan sudga murojaat etish uchun qarzdorning doimiy toʻlovga qobiliyatsizligi asos boʻladi. Kreditorning qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish hamda uni bankrot deb topish, shuningdek tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqida ariza bilan sudga murojaat etishi uchun kreditor talablarining asosliligini tasdiqlovchi dalillar, shu jumladan sudning qonuniy kuchga kirgan qarori, mazkur talablar qarzdor tomonidan tan olinganligini tasdiqlovchi dalillar, notariusning ijro xati asos boʻladi. Davlat soliq xizmati organi tomonidan qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqida ariza berish uchun soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha qarzni undirish yuzasidan koʻrilgan chora-tadbirlar asos boʻladi.

38. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi shaxslar
Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi shaxslar quyidagilardan iborat: qarzdor; sud boshqaruvchisi; kreditorlar, ular tomonidan qarzdorga ushbu Qonunda belgilangan tartibda talablar taqdim etilgan paytdan eʼtiboran; vakolatli davlat organi; qarzdorning majburiyatlari boʻyicha taʼminot bergan shaxs. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda qarzdor yuridik shaxs xodimlarining vakili, qarzdorning muassislari (ishtirokchilari) vakili yoki qarzdorning mol-mulki egasi, qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning vakili, kreditorlar yigʻilishi (kreditorlar qoʻmitasi) vakili hamda boshqa shaxslar ishtirok etishi mumkin. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi shaxslar toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda qoʻllaniladigan har qanday tartib-taomil jarayonida sudga soxta toʻlovga qobiliyatsizlikka, toʻlovga qobiliyatsizlikni yashirishga yoki qasddan toʻlovga qobiliyatsizlikka olib kelgan alomatlarni aniqlash maqsadida ekspertiza tayinlash haqidagi iltimosnoma bilan murojaat qilishi mumkin.

39. Qarzdorning arizasi
Qarzdorning oʻziga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizasi sudga yozma yoki elektron shaklda beriladi va tegishincha qarzdor yuridik shaxsning rahbari, qarzdor yakka tartibdagi tadbirkor, qarzdor jismoniy shaxs yoki ularning vakillari tomonidan imzolanadi. Qarzdorning oʻziga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizasida quyidagilar koʻrsatilishi kerak: ariza berilgan sudning nomi; arizachining nomi (familiyasi, ismi, otasining ismi) va uning joylashgan yeri (pochta manzili), elektron pochta manzili (mavjud boʻlgan taqdirda); pul majburiyatlari boʻyicha kreditorlar talablari summasining qarzdor tomonidan tan olingan miqdori; qarzdorning xodimlar hayotiga yoki sogʻligʻiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash, ularga mehnat haqini va toʻlanishi lozim boʻlgan ishdan boʻshatish nafaqasini toʻlash borasidagi qarzdorligi summasi; mualliflik shartnomalari boʻyicha toʻlanishi kerak boʻlgan haq summasi; soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha qarz miqdori; kreditorlarning talablarini toʻla hajmda qanoatlantirishga qodir emaslikning asosi; qarzdorga nisbatan daʼvo arizalari sudlar tomonidan ish yuritishga qabul qilinganligi toʻgʻrisidagi, shuningdek soʻzsiz (akseptsiz) hisobdan chiqarish uchun taqdim etilgan ijro hujjatlari haqidagi maʼlumotlar; qarzdordagi mavjud mol-mulk, shu jumladan pul mablagʻlari, debitorlik qarzi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; qarzdorning bank hisobvaraqlari raqamlari, bankning pochta manzili; ilova qilinayotgan hujjatlar roʻyxati. Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning oʻzini toʻlovga qobiliyatsiz deb topish haqidagi arizasida qarzdorning tadbirkorlik faoliyati bilan bogʻliq boʻlmagan majburiyatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar ham koʻrsatiladi. Kreditorlarga hamda toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarga qarzdor oʻz arizasidan koʻchirma nusxa yuborishi shart. Agar qarzdor ariza berguniga qadar qarzdor muassislarining (ishtirokchilarining) yoki qarzdor mol-mulki egasining vakili, qarzdorning xodimlari vakili saylangan (tayinlangan) boʻlsa, mazkur shaxslarga ham qarzdor arizasining koʻchirma nusxasi yuboriladi.

40. Qarzdorning arizasiga ilova qilinadigan hujjatlar
Qarzdorning oʻziga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizasiga Oʻzbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksida nazarda tutilgan hujjatlardan tashqari qarzdorlik mavjudligini, shuningdek kreditorlarning talablarini qarzdor toʻla hajmda qanoatlantirishga qodir emasligini, qarzdorning arizasiga asos boʻlgan boshqa holatlarni tasdiqlovchi hujjatlar ilova qilinadi. Qarzdorning oʻziga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizasiga quyidagilar ham ilova qilinadi: qarzdor yuridik shaxsning taʼsis hujjatlari, yuridik shaxsning yoki yakka tartibdagi tadbirkorning davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi hujjatlar, shuningdek jismoniy shaxs pasportining koʻchirma nusxasi; qarzdorning kreditorlari va debitorlari roʻyxati, ularning joylashgan yeri (pochta manzili), elektron pochta manzili (mavjud boʻlgan taqdirda), uning kreditorlik hamda debitorlik qarzi yoyilmasi koʻrsatilgan holda; qarzdor yuridik shaxsning soʻnggi hisobot sanasidagi holatga koʻra buxgalteriya balansi yoki uning oʻrnini bosuvchi hujjatlar; qarzdor jismoniy shaxsning yoki yakka tartibdagi tadbirkorning mol-mulki tarkibi va qiymati toʻgʻrisidagi hujjatlar; qarzdor yuridik shaxs muassislarining (ishtirokchilarining) yoki qarzdor mol-mulki egasining qarzdor oʻziga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza bilan sudga murojaat qilishi haqidagi qarori; agar qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza berilguniga qadar qarzdor xodimlarining yigʻilishi oʻtkazilib, unda toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni koʻrishda ishtirok etish uchun qarzdorning xodimlari vakili saylangan boʻlsa, ushbu yigʻilish bayonnomasi. Ushbu moddaning birinchi va ikkinchi qismlarida koʻrsatilgan hujjatlarning asl nusxasi yoki tasdiqlangan koʻchirma nusxalari ilova qilinadi.

41. Kreditorning arizasi
Kreditorning qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizasi sudga yozma yoki elektron shaklda beriladi. Kreditor yuridik shaxsning arizasi uning rahbari yoki vakili tomonidan, kreditor jismoniy shaxs yoki yakka tartibdagi tadbirkorning arizasi esa shu jismoniy shaxsning oʻzi yoki uning vakili tomonidan imzolanadi. Kreditorning qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizasida quyidagilar koʻrsatilishi kerak: ariza berilayotgan sudning nomi; arizachining nomi (familiyasi, ismi, otasining ismi) va uning joylashgan yeri (pochta manzili), elektron pochta manzili (mavjud boʻlgan taqdirda); qarzdorning nomi (familiyasi, ismi, otasining ismi) va uning joylashgan yeri (pochta manzili), elektron pochta manzili (mavjud boʻlgan taqdirda); qarzdorning kreditor oldidagi talab kelib chiqishiga sabab boʻlgan pul majburiyati miqdori, shuningdek uni bajarish muddati; kreditor talablarining asosliligini tasdiqlovchi dalillar, shu jumladan sudning qonuniy kuchga kirgan qarori, mazkur talablar qarzdor tomonidan tan olinganligini tasdiqlovchi dalillar, notariusning ijro xati; ilova qilinayotgan hujjatlar roʻyxati. Kreditor qarzdorga oʻz arizasidan koʻchirma nusxa yuborishi shart.

42. Kreditorlar talablarini birlashtirish
Kreditorning qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizasi turli majburiyatlar boʻyicha birlashtirilgan qarzdorlikka asoslangan boʻlishi mumkin. Kreditorlar qarzdorga nisbatan oʻz talablarini birlashtirishga hamda iqtisodiy sudga bitta ariza bilan murojaat etishga haqli. Bunday ariza oʻz talablarini birlashtirgan kreditorlar tomonidan imzolanadi.

43. Kreditorning arizasiga ilova qilinadigan hujjatlar
Kreditorning qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizasiga Oʻzbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksida nazarda tutilgan hujjatlardan tashqari qarzdorning kreditor oldidagi pul majburiyatlarini, shuningdek qarzi mavjudligini va uning miqdorini tasdiqlovchi hujjatlar, toʻlovga qobiliyatsizlikning soddalashtirilgan tartib-taomilida hamda jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishda sud boshqaruvchisiga haq toʻlash xarajatlari toʻlanganligini tasdiqlovchi hujjat ilova qilinadi. Kreditorning uning vakili tomonidan imzolangan arizasiga vakilning arizani imzolashga vakolatli ekanligini tasdiqlovchi ishonchnoma ham ilova qilinadi. Kreditorning qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizasiga quyidagilar ham, agar mavjud boʻlsa, ilova qilinadi: kreditorning qarzdorga nisbatan talablarini koʻrib chiqqan sudning qarori; ijro hujjati (ijro varaqasi, qarzdor tomonidan akseptlangan toʻlov talablari, notariusning ijro xati va boshqalar) yoki kreditor talablari qarzdor tomonidan tan olinganligini tasdiqlovchi dalillar.

44. Vakolatli davlat organining arizasi
Ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi boʻlgan va (yoki) Oʻzbekiston Respublikasi oldida pul majburiyatlari boʻyicha qarzi bor korxonaga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi vakolatli davlat organining arizasi sudga yozma yoki elektron shaklda, qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizligini tasdiqlovchi zarur hujjatlar ilova qilingan holda beriladi. Vakolatli davlat organining arizasi sudga ushbu Qonunning 41 va 43-moddalarida nazarda tutilgan talablarga rioya etilgan holda beriladi.

45. Davlat soliq xizmati organining va boshqa vakolatli organning arizasi
Davlat soliq xizmati organining hamda boshqa vakolatli organning qarzdorga nisbatan soliqlar va yigʻimlar boʻyicha toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizasi ushbu Qonunning 41 va 43-moddalarida nazarda tutilgan talablarga javob berishi kerak. Davlat soliq xizmati organining hamda boshqa vakolatli organning qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizasiga qonunchilikka muvofiq soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha qarzni qaytarib olishga doir chora-tadbirlar koʻrilganligi dalillari ilova qilinishi kerak.

46. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish
Qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizani qabul qilish haqidagi masalani yoki toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizani qabul qilishni rad etish yoxud qaytarish toʻgʻrisidagi masalani sudya ariza tushgan paytdan eʼtiboran besh kundan kechiktirmay hal etadi. Sudya qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqida Oʻzbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksi va ushbu Qonun talablariga rioya etgan holda berilgan arizani oʻz ish yurituviga qabul qiladi. Sudya qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizani ish yurituviga qabul qilar ekan, kuzatuv tartib-taomilini joriy etish va muvaqqat boshqaruvchini tayinlash toʻgʻrisida ajrim chiqarishi mumkin. Sudning toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ajrimi sud tomonidan davlat soliq xizmati organlariga va boshqa vakolatli organlarga, qarzdor joylashgan yerdagi (yashash joyidagi) davlat ijrochisiga yuboriladi. Qarzdor yuridik shaxsning oʻziga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ajrimning koʻchirma nusxasini oʻz vakolatxonalari va filiallari joylashgan yerdagi shunday shaxslarga (organlarga) yuborish majburiyati uning zimmasiga yuklatiladi. Agar ushbu Qonun 37-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan shart buzilgan boʻlsa, sudya qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizani qabul qilishni rad etadi. Agar qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza ushbu Qonunning 39 — 45-moddalarida nazarda tutilgan talablarga muvofiq boʻlmasa, sudya arizani qaytaradi. Ariza bilan murojaat etish qarzdorning rahbari uchun majburiy boʻlgan va arizaga ushbu Qonunning 40-moddasida nazarda tutilgan hujjatlar ilova qilinmagan hollarda bunday ariza sud tomonidan qabul qilinadi, yetishmayotgan hujjatlar esa toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni sud muhokamasiga tayyorlash tartibida talab qilib olinadi.

47. Kreditorlarning talablarini taʼminlashga doir chora-tadbirlar
Sud toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etayotgan shaxsning arizasi asosida Oʻzbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksiga muvofiq kreditorlar talablarini taʼminlashga doir chora-tadbirlar koʻrishga haqli. Oʻzbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksida kreditorlarning talablarini taʼminlash boʻyicha nazarda tutilgan chora-tadbirlardan tashqari sud bitimlarni sud boshqaruvchisining roziligisiz tuzishni taqiqlab qoʻyishga, qimmatli qogʻozlarni, valyuta qimmatliklarini va boshqa mol-mulkni saqlash uchun uchinchi shaxslarga topshirishni qarzdorning zimmasiga yuklatishga hamda qarzdorning mol-mulki but saqlanishini taʼminlashga qaratilgan boshqa chora-tadbirlar koʻrishga haqli. Kreditorlarning talablarini taʼminlashga doir chora-tadbirlar tegishincha sud tomonidan toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomillaridan birini joriy etish toʻgʻrisida yoki sud tomonidan qarzdorni bankrot deb topishni rad etish haqida qaror qabul qilinguniga qadar yoxud sud tomonidan kelishuv bitimi tasdiqlanguniga qadar amal qiladi. Sud ushbu moddaning uchinchi qismida nazarda tutilgan holatlar yuzaga kelguniga qadar kreditorlarning talablarini taʼminlashga doir chora-tadbirlarni bekor qilishga haqli. Sudning kreditorlar talablarini taʼminlashga doir chora-tadbirlar koʻrish haqidagi ajrimi ustidan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etayotgan shaxslar tomonidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin.

48. Qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza yuzasidan qarzdorning yozma fikri
Kreditor, davlat soliq xizmati organi yoki boshqa vakolatli organning qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqida arizasi qabul qilinganligi toʻgʻrisidagi sud ajrimini olgan kundan eʼtiboran besh kunlik muddatda qarzdor, agar ushbu Qonunda boshqacha qoidalar belgilanmagan boʻlsa, sudga, arizachiga va toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etayotgan boshqa shaxslarga mazkur ariza yuzasidan yozma fikrini yuborishga, shuningdek arizada koʻrsatilmagan barcha kreditorlarni oʻziga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilganligi haqida xabardor qilishga haqli. Qarzdorning sudga yuborayotgan yozma fikriga uning koʻchirma nusxasi arizachiga hamda toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etayotgan boshqa shaxslarga yuborilganligini tasdiqlovchi dalillar ilova qilinishi kerak. Qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza yuzasidan yozma fikrda Oʻzbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksida nazarda tutilgan maʼlumotlar koʻrsatilishi kerak. Qarzdorning yozma fikri mavjud emasligi toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishning koʻrilishiga monelik qilmaydi.

49. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni sud muhokamasiga tayyorlash
Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni sud muhokamasiga tayyorlash Oʻzbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksida nazarda tutilgan tartibda, ushbu Qonunda belgilangan oʻziga xos xususiyatlar inobatga olingan holda sudya tomonidan amalga oshiriladi. Qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza tushgan kundan eʼtiboran sudya besh kundan kechiktirmay kuzatuv tartib-taomilini joriy etish haqidagi masalani hal qiladi. Kreditorlarning talablari yuzasidan qarzdor yoki muvaqqat boshqaruvchi yoxud davlat soliq xizmati organi yoki boshqa vakolatli organda eʼtirozlar mavjud boʻlsa, sudya ularning eʼtirozlari asosliligini tekshiradi. Sudyaning qarzdor yoki muvaqqat boshqaruvchi yoxud davlat soliq xizmati organi yoki boshqa vakolatli organ eʼtirozlari asosliligini tekshirishi toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqishning belgilangan muddati tugashiga kamida bir oy qolganda oʻtkaziladi. Sud qarzdor yoki muvaqqat boshqaruvchi yoxud davlat soliq xizmati organi yoki boshqa vakolatli organning eʼtirozlari asosliligini koʻrib chiqish natijalari asosida kreditorlar talablarini kreditorlarning talablari reyestriga kiritish haqida yoki ularni reyestrga kiritishni rad etish toʻgʻrisida ajrim chiqaradi. Ajrimda kreditorlarning, agar ularga nisbatan eʼtirozlar asossiz deb topilgan boʻlsa, talablari miqdori va ularni qanoatlantirish navbati koʻrsatiladi. Kreditorlarning talablari yuzasidan eʼtirozlarni koʻrib chiqish natijalari boʻyicha sud chiqargan ajrim ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin. Mazkur ajrim ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) uning amal qilishini toʻxtatib qoʻymaydi. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni sud muhokamasiga tayyorlash paytida, shuningdek toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish koʻrilayotganda sud qarzdorning moliyaviy ahvolini aniqlash uchun ekspertiza tayinlashga haqli.

50. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni koʻrish muddati
Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish sud majlisida qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza ish yuritishga qabul qilinganligi toʻgʻrisida ajrim chiqarilgan kundan eʼtiboran ikki oydan ortiq boʻlmagan muddatda koʻrib chiqilishi kerak. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni koʻrish alohida hollarda bir oydan oshmagan muddatga uzaytirilishi mumkin.

51. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishlar boʻyicha sud hujjatlari
Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqish natijalari boʻyicha sud quyidagi sud hujjatlaridan birini qabul qiladi: qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqidagi qaror; qarzdorni bankrot deb topishni rad etish toʻgʻrisidagi qaror; sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish va uning muddatini uzaytirish toʻgʻrisidagi ajrim; tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish va uning muddatini uzaytirish toʻgʻrisidagi ajrim; toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish yuritishni tugatish haqida ajrim; toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizani koʻrmasdan qoldirish toʻgʻrisidagi ajrim; kelishuv bitimini tasdiqlash toʻgʻrisidagi ajrim. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish boʻyicha sud hujjatlari, agar ushbu Qonunda boshqacha qoida belgilanmagan boʻlsa, darhol ijro etilishi lozim. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish boʻyicha sud hujjatining koʻchirma nusxasi sud tomonidan darhol qarzdorning turgan joyidagi (yashash joyidagi) davlat ijrochisiga yuboriladi.

52. Qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisidagi qaror
Toʻlovga qobiliyatsizlikka oid tiklash tartib-taomillaridan birini joriy etish, kelishuv bitimini tasdiqlash yoki toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish yuritishni tugatish uchun asoslar mavjud boʻlmaganda sudning qarzdor yuridik shaxsni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisidagi qarori ushbu Qonunning 5-moddasi birinchi qismida nazarda tutilgan toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari aniqlangan hollarda qabul qilinadi. Sudning qarzdor yuridik shaxsni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisidagi qarorida qarzdorni bankrot deb topish hamda tugatishga doir ish yuritishni boshlash, tugatish boshqaruvchisini tayinlash va unga haq toʻlash haqidagi koʻrsatma aks ettirilishi kerak. Sudning qarzdor yuridik shaxsni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisidagi qarori ustidan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi har qanday shaxslar, shu jumladan kreditorlarning biri tomonidan, shuningdek ishda ishtirok etishga jalb etilmagan, huquqlari va majburiyatlari haqida sud qaror qabul qilgan shaxslar tomonidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin. Sudning qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisidagi qarorida qarzdorning yakka tartibdagi tadbirkor sifatida davlat roʻyxatidan oʻtganligi oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilganligi koʻrsatiladi.

53. Sud tomonidan chiqarilgan sud hujjatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni eʼlon qilish
Sud tomonidan kuzatuv, sud sanatsiyasi, tashqi boshqaruv tartib-taomillarini joriy etish, toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish yuritishni tugatish, sud boshqaruvchisini tayinlash, almashtirish yoki vazifasidan ozod qilish toʻgʻrisida chiqarilgan ajrimlar haqidagi, qarzdor yuridik shaxsni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qarorlar, mazkur hujjatlarni bekor qilish yoki oʻzgartirish haqida qarorlar qabul qilinganligi haqidagi maʼlumotlar ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilinadi. Ommaviy axborot vositalarining roʻyxati, davriyligi va mazkur maʼlumotlarni eʼlon qilish muddati, koʻrsatiladigan xizmatlarning narxlari hamda moliyalashtirish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi. Sud boshqaruvchisi tegishli sud hujjati olingan sanadan eʼtiboran uch kun ichida ommaviy axborot vositasining manziliga ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan eʼlonni yuboradi. Eʼlon qilish uchun yuborilgan sud hujjatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar ular olingan kundan eʼtiboran uch kun ichida eʼlon qilinadi. Ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan maʼlumotlarni eʼlon qilish bilan bogʻliq xarajatlarning oʻrnini qoplash, agar ushbu Qonunda yoki kreditorlar yigʻilishining yoxud kreditorlar qoʻmitasining qarorida boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, qarzdorning pul mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi. Qarzdorda pul mablagʻlari mavjud boʻlmasa, bunday maʼlumotlarni eʼlon qilish haqini toʻlash toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqida ariza bilan sudga murojaat etgan arizachi hisobidan amalga oshiriladi, bu mablagʻlarning oʻrni keyinchalik qarzdorning mol-mulki hisobidan qoplanadi. Qarzdorda eʼlon qilish xarajatlarining oʻrnini qoplash uchun yetarli mol-mulk mavjud boʻlmasa, xarajatlarning oʻrnini qoplash qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza bilan sudga murojaat etgan arizachi hisobidan amalga oshiriladi. Sud tomonidan chiqarilgan sud hujjatlari haqidagi maʼlumotlar boshqa ommaviy axborot vositalarida ham eʼlon qilinishi mumkin.

54. Toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomillari jarayoni haqidagi maʼlumotlarni eʼlon qilish
Toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomillari jarayoni haqidagi maʼlumotlar ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilinishi shart. Toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomillari jarayoni haqidagi maʼlumotlarni eʼlon qilish bilan bogʻliq xarajatlarning oʻrnini qoplash, agar ushbu Qonunda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, qarzdorning mol-mulki hisobidan amalga oshiriladi. Qarzdorda eʼlon qilish xarajatlarining oʻrnini qoplash uchun yetarli mol-mulk mavjud boʻlmasa, xarajatlarning oʻrnini qoplash kreditorlar yigʻilishining yoki kreditorlar qoʻmitasining qaroriga muvofiq amalga oshiriladi. Agar qarzdorning kreditorlari soni ellik nafardan ortiq boʻlsa yoki ularning sonini aniqlash mumkin boʻlmasa, qarzdorga nisbatan qoʻllaniladigan har bir toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomili boshlanishi haqidagi maʼlumotlar ham ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilinishi shart. Kreditorlar yigʻilishining yoki kreditorlar qoʻmitasining qarori asosida eʼlon qilinishi shart boʻlgan maʼlumotlar boshqa ommaviy axborot vositalarida ham eʼlon qilinishi mumkin. Toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomillari jarayoni haqida eʼlon qilingan maʼlumotlarda quyidagilar koʻrsatilishi kerak: qarzdorning nomi (familiyasi, ismi, otasining ismi) va uning joylashgan yeri (pochta manzili), elektron pochta manzili (mavjud boʻlgan taqdirda); sud hujjatini qabul qilgan sudning nomi, shu sud hujjati qabul qilingan sana va joriy qilingan toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomilining nomi, shuningdek toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishning tartib raqami; tayinlangan sud boshqaruvchisining familiyasi, ismi, otasining ismi va uning pochta manzili, elektron pochta manzili (mavjud boʻlgan taqdirda); toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni koʻrish boʻyicha keyingi sud majlisining sud tomonidan belgilangan sanasi; qarzdorning qarzini toʻlash istagini bildirgan shaxslarning sud boshqaruvchiga murojaat qilishi mumkinligi toʻgʻrisidagi maʼlumot; ushbu Qonunda nazarda tutilgan boshqa axborot.

55. Sudning qarzdorni bankrot deb topishni rad etish toʻgʻrisidagi qarori
Sudning qarzdorni bankrot deb topishni rad etish toʻgʻrisidagi qarori quyidagi hollarda qabul qilinadi: toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari aniqlanmaganda; sud toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish boʻyicha qaror qabul qilguniga qadar kreditorlarning bildirilgan talablari qanoatlantirilganda; soxta toʻlovga qobiliyatsizlik aniqlanganda. Sudning qarzdorni bankrot deb topishni rad etish toʻgʻrisidagi qarori ushbu Qonunda nazarda tutilgan boshqa hollarda ham qabul qilinishi mumkin. Qarzdorda yetarli hajmda likvid mol-mulk mavjudligidan dalolat beruvchi dalillar mavjud boʻlgan taqdirda sud qarzdorning iltimosnomasiga koʻra toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni koʻrishni keyinga qoldirishga, qarzdorga kreditorlarning talablarini sud tomonidan belgilangan muddatda qanoatlantirishni taklif etishga haqli, bu muddat oʻttiz kundan oshmasligi kerak.

56. Qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatishni rad etish haqida qaror qabul qilish oqibatlari
Sud tomonidan qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatishni rad etish haqida qaror qabul qilinishi qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza qabul qilinganligi va (yoki) kuzatuv tartib-taomili joriy etilganligi oqibati boʻlgan barcha cheklovlarning amal qilishi tugatilishi uchun asos boʻladi.

57. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish yuritishni tugatish asoslari
Sud toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritishni quyidagi hollarda tugatadi: sud sanatsiyasi tartib-taomili jarayonida qarzdorning toʻlov qobiliyati tiklanganda; tashqi boshqaruv tartib-taomili jarayonida qarzdorning toʻlov qobiliyati tiklanganda; kelishuv bitimi tuzilganda; toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi barcha kreditorlar bildirilgan talablaridan voz kechganda; kreditorlarning talablari reyestriga kiritilgan kreditorlarning barcha talablari har qanday toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomili jarayonida qanoatlantirilganda. Sud qonunga muvofiq boshqa hollarda ham toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish yuritishni tugatishi mumkin. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritishni tugatish haqida sud ajrimi chiqarilgan sanadan eʼtiboran sud boshqaruvchisi davlat soliq xizmati organini ushbu ajrim toʻgʻrisida uch ish kuni ichida yozma shaklda xabardor qiladi.

58. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritishni toʻxtatib turish
Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritish Oʻzbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksida nazarda tutilgan asoslar boʻyicha toʻxtatib turilishi mumkin. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritishni toʻxtatib turish sud boshqaruvchisining harakatlari (harakatsizligi) ustidan berilgan ariza va shikoyatlarni, shuningdek kreditorlarning talablari miqdori, tarkibi va ularni qanoatlantirish navbatiga doir kelishmovchiliklarni sud tomonidan koʻrib chiqishga monelik qilmaydi. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritish toʻxtatib turilgan taqdirda sud ushbu Qonunning 51-moddasi birinchi qismida nazarda tutilgan sud hujjatlarini qabul qilishga haqli emas. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritishni toʻxtatib turish sudning ushbu Qonunda nazarda tutilgan ajrimlarni chiqarishi uchun, shuningdek sud boshqaruvchisi va toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslar ushbu Qonunda nazarda tutilgan harakatlarni amalga oshirishi uchun monelik qilmaydi. Korxonaning rahbariga yoki muassislariga (ishtirokchilariga) yoxud mulkdoriga yoki yakka tartibdagi tadbirkorga va (yoki) jismoniy shaxsga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlikka olib kelgan harakatlari (harakatsizligi) uchun jinoyat ishi qoʻzgʻatilgan taqdirda, toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritish qoʻzgʻatilgan jinoyat ishi yuzasidan sud qarori qabul qilinguniga qadar toʻxtatib turiladi.

59. Sud xarajatlarini va sud boshqaruvchilariga haq toʻlash xarajatlarini taqsimlash
Sud xarajatlari, shu jumladan toʻlov muddati kechiktirilgan yoki boʻlib-boʻlib toʻlanadigan davlat boji boʻyicha xarajatlar, maʼlumotlarni ushbu Qonunning 53 va 54-moddalarida nazarda tutilgan tartibda ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilish xarajatlari, shuningdek sud boshqaruvchilariga haq toʻlash xarajatlari qarzdorning mol-mulki hisobidan navbatdan tashqari toʻlanadi. Kelishuv bitimida ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan xarajatlarni taqsimlashning boshqacha tartibi nazarda tutilishi mumkin. Sud qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizligi alomatlari aniqlanmaganligi munosabati bilan uni bankrot deb topishni rad etish haqida qaror qabul qilgan taqdirda, ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan xarajatlar sudga qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqida ariza bilan murojaat etgan kreditorlarga tegishli boʻladi va kreditorlar oʻrtasida ularning talablariga mutanosib ravishda taqsimlanadi. Sud xarajatlarini va sud boshqaruvchilariga haq toʻlash xarajatlarini taqsimlash tartibi sudning toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqish natijalari boʻyicha qabul qilingan qarorida yoki ajrimida belgilanadi.

60. Arizalar va shikoyatlarni koʻrib chiqish
Kuzatuv, sud sanatsiyasi, tashqi boshqaruv yoki tugatishga doir ish yuritish tartib-taomillari jarayonida sud boshqaruvchisi bergan arizalar, shu jumladan oʻzi bilan kreditorlar oʻrtasida, oʻzi bilan qarzdor oʻrtasida kelib chiqqan kelishmovchiliklar toʻgʻrisida ushbu Qonunga muvofiq berilgan arizalar, shuningdek kreditorlarning oʻz huquq va qonuniy manfaatlari buzilganligi xususidagi shikoyatlari olingan kundan eʼtiboran oʻn besh kunlik muddatdan kechiktirmay sud tomonidan koʻrib chiqiladi. Sud boshqaruvchisining arizasiga, kreditorning shikoyatiga mazkur arizani yoki shikoyatni koʻrib chiqishda ishtirok etayotgan boshqa shaxslarga ularning koʻchirma nusxalari yuborilganligiga oid dalillar ilova qilinishi kerak. Mazkur arizalar va shikoyatlarni koʻrib chiqish natijalari yuzasidan sud ajrim chiqaradi. Bu ajrim ustidan qonunda belgilangan tartibda va muddatlarda shikoyat berilishi mumkin. Quyidagilar: mehnat shartnomasi asosida ishlovchi shaxslarga mehnat haqi toʻlash va ishdan boʻshatish nafaqasi toʻlash boʻyicha talablarning miqdori hamda tarkibi xususida sud boshqaruvchisi va qarzdor xodimlarining vakili oʻrtasida kelib chiqadigan kelishmovchiliklar; kreditorlarning, qarzdor muassislarining (ishtirokchilarining) yoki qarzdor mol-mulki egasining vakillari tomonidan ularning huquqlarini va qonuniy manfaatlarini buzayotgan sud boshqaruvchisining harakatlari (harakatsizligi) ustidan berilgan shikoyatlar ushbu moddaning birinchi qismida belgilangan tartibda koʻrib chiqiladi. Sudning ajrimi ustidan shikoyat berish huquqiga ega boʻlmagan shaxslar tomonidan berilgan, shuningdek ushbu moddaning birinchi va ikkinchi qismlarida nazarda tutilgan tartibni buzgan holda yoki tegishli ariza yoxud shikoyatni tasdiqlovchi dalillar ilova qilinmagan holda berilgan ariza va shikoyatlar qaytarilishi kerak.

61. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishdagi kelishmovchiliklarni koʻrib chiqish natijalariga koʻra chiqarilgan sud ajrimlarni qayta koʻrish boʻyicha ish yuritish
Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda arizalar, shikoyatlar (iltimosnomalar) va kelishmovchiliklarni koʻrib chiqish natijalariga koʻra chiqarilgan sud ajrimi Oʻzbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksida belgilangan tartibda, ushbu moddada nazarda tutilgan oʻziga xos xususiyatlar inobatga olingan holda qayta koʻrilishi lozim. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishdagi kelishmovchiliklarni koʻrib chiqish natijalariga koʻra chiqarilgan sud ajrimi chiqarilgan paytdan eʼtiboran oʻn kun oʻtgach qonuniy kuchga kiradi. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishdagi kelishmovchiliklarni koʻrib chiqishda ishtirok etgan shaxslar apellyatsiya shikoyati berish huquqiga ega. Sudning ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan kelishmovchiliklarni koʻrib chiqish natijalari toʻgʻrisidagi ajrimiga apellyatsiya shikoyati sud tomonidan ajrim chiqarilgan paytdan eʼtiboran oʻn kun ichida beriladi va u sudga kelib tushgan paytdan eʼtiboran oʻn kun ichida koʻrib chiqilishi lozim. Sudning ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan, apellyatsiya tartibida koʻrilmagan ajrimi ustidan kassatsiya shikoyati ajrim qonuniy kuchga kirgan kundan eʼtiboran bir oy ichida beriladi va u sudga kelib tushgan paytdan eʼtiboran oʻn kun ichida koʻrib chiqilishi lozim.

62. Ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi boʻlgan qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishlar boʻyicha ish yuritishning oʻziga xos xususiyatlari
Agar qarzdorning ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi boʻlsa, sud toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilganligi haqida vakolatli davlat organini xabardor qiladi. Vakolatli davlat organi toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilganligi haqidagi xabarnoma olingan kundan eʼtiboran ikki haftalik muddat ichida sudga sudgacha sanatsiya qilish oʻtkazilishi maqsadga muvofiqligi yoki muvofiq emasligi toʻgʻrisidagi oʻz munosabatini maʼlum qiladi. Kreditorlar sudgacha sanatsiya qilish oʻtkazilishiga rozi boʻlgan taqdirda, toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish boʻyicha ish yuritish tugatiladi. Kreditorlar sudgacha sanatsiya qilish oʻtkazilishiga rozi boʻlmagan taqdirda toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish muhokamasi ushbu Qonunda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

63. Qarzdor tuzgan bitimlarning haqiqiy emasligi
Qarzdor tuzgan har qanday bitim, shu jumladan qarzdor toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilguniga yoki tashqi boshqaruv yoxud sud sanatsiyasi tartib-taomillari joriy etilguniga qadar tuzgan bitim qonunchilikda nazarda tutilgan asoslar boʻyicha sud boshqaruvchisining arizasiga binoan sud tomonidan haqiqiy emas deb topilishi mumkin. Agar bitimlar toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilguniga qadar uch yil ichida qarzdor yoki uning vakili tomonidan tuzilgan va ushbu Qonunda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, ular Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 115 — 126-moddalarida va ushbu Qonunda nazarda tutilgan asoslarga koʻra haqiqiy emas deb topiladi. Ushbu moddaning ikkinchi qismida nazarda tutilgan asoslardan tashqari toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilguniga qadar tuzilgan quyidagi bitimlar haqiqiy emas deb topilishi mumkin: qarzdor tomonidan tuzilgan past qiymatdagi bitimlar, shu jumladan oʻz tovarlarini ayni shu turdagi tovarlar bilan ayirboshlash yoki hadya qilish orqali tuzilgan bitimlar; bitim narxi va (yoki) undagi boshqa shartlar aynan shunga oʻxshash tuzilgan bitim bilan solishtirilganda qarzdorning holatini jiddiy ravishda yomonlashtirsa, agar ushbu bitim moliyaviy yoʻqotishlarga olib kelgan boʻlsa; shunga oʻxshash yoki ayni shunday mol-mulkning narxidan farq qiladigan va kreditorlar manfaatlariga zarar yetkazmagan boʻlsa ham qarzdorning holatini jiddiy yomonlashtiradigan narx boʻyicha mol-mulkni tekinga yoki toʻlov asosida (shu jumladan vaqtinchalik foydalanishga) topshirish toʻgʻrisida bitim; bitim bir kreditorning talablarini boshqa kreditorlarning talablariga nisbatan afzalroq qanoatlantirishga olib kelsa; qarzdorning mol-mulkini hadya qilish shartnomalari, bundan doimiy tijorat operatsiyalarida tuziladigan shartnomalar mustasno, agar ular toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilishidan bir yil oldin tuzilgan bitimlardan sezilarli darajada farq qilsa. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilganidan keyin yoki toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqida ariza berilishidan oldingi oʻttiz olti oy ichida qarzdor yuridik shaxs tomonidan tuzilgan, qarzdorning ishtirokchisi qarzdorning ishtirokchilari tarkibidan chiqqanligi munosabati bilan unga mol-mulkdagi ulushini toʻlash (ajratib berish) bilan bogʻliq boʻlgan bitim sud boshqaruvchisining yoki kreditorning arizasiga binoan sud tomonidan haqiqiy emas deb topilishi va bitimning haqiqiy emasligi oqibatlari qoʻllanilishi mumkin, shunday bitim boʻyicha olingan barcha mol-mulk (pul mablagʻlari) esa qarzdorga qaytariladi. Bu holda ishtirokchi ushbu Qonunning 150-moddasiga muvofiq toʻrtinchi navbatdagi kreditor deb eʼtirof etiladi.

64. Kreditorlarga zarar yetkazuvchi bitimlarning haqiqiy emasligi
Qarzdor tomonidan manfaatdor shaxs yoki boshqa xoʻjalik yurituvchi subyekt bilan tuzilgan bitim, agar mazkur bitimning bajarilishi natijasida qarzdorga va (yoki) kreditorlarga zarar yetkazilgan boʻlsa yoki zarar yetkazilishi mumkin boʻlsa, sud boshqaruvchisining arizasiga binoan sud tomonidan haqiqiy emas deb topilishi mumkin.

65. Baʼzi kreditorlarning talablarini boshqa kreditorlarning talablariga nisbatan afzalroq qanoatlantirish bilan bogʻliq bitimlarning haqiqiy emasligi
Qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza qabul qilinganidan keyin qarzdor tomonidan muayyan kreditorga yoki oʻzga shaxsga nisbatan tuzilgan bitim, agar bunday bitim qarzdorning pul majburiyatlari boʻyicha ayrim kreditorlarning talablari boshqa kreditorlarning talablariga nisbatan afzalroq qanoatlantirilishiga olib kelsa, quyidagi shartlardan biri mavjud boʻlgan taqdirda sud boshqaruvchisining yoki kreditorning arizasiga binoan sud tomonidan haqiqiy emas deb topilishi mumkin: bitim qarzdorning yoki uchinchi shaxsning muayyan kreditor oldidagi majburiyatlari bajarilishini bitim bajarilguniga qadar taʼminlashga qaratilgan boʻlsa; bitim tuzilguniga qadar vujudga kelgan majburiyatlar boʻyicha kreditorlarning talablarini qanoatlantirish navbatining oʻzgarishiga olib kelgan boʻlsa yoki olib kelishi mumkin boʻlsa; bitim boshqa kreditorlar oldida belgilangan muddatda bajarilmagan majburiyatlar mavjud boʻlganda bitim tuzilgan paytda bajarish muddati kelmagan baʼzi kreditorlarning talablarini qanoatlantirishga olib kelgan boʻlsa yoki olib kelishi mumkin boʻlsa; agar talablarni qanoatlantirishga nisbatan muayyan kreditorga koʻproq afzallik berilgan boʻlsa yoki afzallik berishi mumkin boʻlsa va ushbu Qonunda nazarda tutilgan kreditorlar bilan hisob-kitob qilish tartibi buzilishiga olib kelsa.

66. Qarzdorning huquqiy vorislari bilan bogʻliq bitimlarning haqiqiy emasligi
Agar bitimlar qarzdor tomonidan merosxoʻrlari va nizolashilayotgan bitimdan manfaatdor boʻlgan boshqa huquqiy vorislari foydasiga tuzilgan boʻlsa, ushbu bitimlar haqiqiy emas deb topilishi mumkin.

67. Bitimning haqiqiy emasligi oqibatlari
Qarzdor tuzgan bitim sud tomonidan haqiqiy emas deb topilgan va ushbu bitimning haqiqiy emasligi oqibatlari qoʻllangan taqdirda, taraf bitim boʻyicha olingan barcha narsalarni boshqa tarafga qaytarishi shart, ularni natura shaklida qaytarishning imkoni boʻlmagan (shu jumladan, olingan narsalar mulkdan foydalanish, ishlarni bajarish yoki xizmatlarni koʻrsatish shaklida boʻlsa) taqdirda, agar qonunda bitim haqiqiy emasligining boshqa oqibatlari nazarda tutilmagan boʻlsa, ular qiymatining oʻrnini pul bilan qoplashi kerak. Bunda qarzdor bilan bitim tuzgan taraf ushbu Qonunga muvofiq qanoatlantirilishi lozim boʻlgan talablarini qarzdorga nisbatan taqdim etishga haqli. Agar ushbu moddada nazarda tutilgan hollarda mol-mulkning yoʻqotilishi, shikastlantirilishi yoxud uchinchi shaxslar tomonidan asossiz ravishda olinishi munosabati bilan mol-mulkni natura shaklida qaytarish mumkin boʻlmasa, talab qilingan mol-mulkning dastlabki xaridori qarzdor oldida yoʻqotilgan zararning oʻrnini qoplash uchun javobgar boʻladi. Mol-mulk qiymatini qaytarish mumkin boʻlmagan taqdirda, qarzdorning mol-mulkini boshqa shaxsga berish toʻgʻrisida qaror qabul qilgan shaxs ushbu Qonunda belgilangan tartibda subsidiar tartibda javobgarlikka tortilishi mumkin.

68. Bitimlarni haqiqiy emas deb topish toʻgʻrisida ariza berish vakolatiga ega boʻlgan shaxslar
Qarzdor tuzgan bitimni haqiqiy emas deb topish toʻgʻrisidagi daʼvo arizasi sudga qarzdorning nomidan sud boshqaruvchisi tomonidan oʻz tashabbusi bilan yoki kreditorlar yigʻilishining yoxud kreditorlar qoʻmitasining, shuningdek talablari kreditorning reyestriga kiritilgan bir yoki bir necha kreditorlarning qaroriga koʻra berilishi mumkin. Bitimni haqiqiy emas deb topish toʻgʻrisidagi talab boʻyicha daʼvo muddati sud boshqaruvchisi ushbu Qonunda nazarda tutilgan bitimni haqiqiy emas deb topish uchun asoslar mavjudligini bilgan yoki bilishi shart boʻlgan kundan eʼtiboran hisoblab chiqariladi.

69. Qarzdorning ishlarini boshqaruvchi shaxs
Agar ushbu Qonunda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, quyidagi holatlar qarzdorning ishlarini boshqarish deb eʼtirof etiladi: ijro etilishi majburiy boʻlgan koʻrsatmalar berish huquqiga yoki qarzdorning xatti-harakatlarini boshqacha tarzda belgilash, shu jumladan bitimlarini bajarish va ularning shartlarini belgilash imkoniyatiga toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari yuzaga kelguniga qadar uch yil mobaynida ega boʻlish; toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari paydo boʻlgan paytdan boshlab va toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza sud tomonidan qabul qilingunigacha boʻlgan davrda ijro etilishi majburiy boʻlgan koʻrsatmalar berish yoki qarzdorning xatti-harakatlarini boshqacha tarzda belgilash, shu jumladan bitimlarini bajarish va ularning shartlarini belgilash huquqiga ega boʻlish. Qarzdorning ishlarini boshqaruvchi shaxslar quyidagilardan iborat: qarzdorning ijroiya organi rahbari va aʼzolari, tugatish komissiyasi yoki qarzdorning tugatuvchisi; mustaqil ravishda yoki manfaatdor shaxslar bilan birgalikda aksiyadorlik jamiyati aksiyalarining ellik va undan ortiq foiziga ega boʻlgan shaxslar; masʼuliyati cheklangan jamiyat yoki boshqa xoʻjalik yurituvchi subyektlar ustav fondining (ustav kapitalining) yarmidan koʻpini tasarruf etish huquqiga ega boʻlgan shaxslar; rahbarni tayinlash (saylash) huquqiga ega boʻlgan shaxslar.

70. Kreditorlarning talablari toʻliq qanoatlantirilmaganligi sababli subsidiar javobgarlik
Agar yuridik shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi shu yuridik shaxs uchun majburiy koʻrsatmalar berish huquqiga ega boʻlgan muassis (ishtirokchi) sifatidagi shaxsning yoki yuridik shaxs mol-mulki egasining yoxud qarzdorning ishlarini boshqaruvchi shaxsning gʻayriqonuniy harakatlari tufayli yuzaga kelgan boʻlsa, yuridik shaxsning mol-mulki yetarli boʻlmagan taqdirda bunday shaxs zimmasiga uning majburiyatlari boʻyicha subsidiar javobgarlik yuklatilishi mumkin. Boshqa holatlar isbotlanmaguniga qadar sud hujjati bilan belgilangan quyidagi holatlar gʻayriqonuniy harakatlar tufayli kreditorlar talablarini toʻliq qanoatlantirishni imkonsiz qilib qoʻygan deb hisoblanadi: agar qarzdorning ishlarini boshqaruvchi shaxs foydasiga yoxud ushbu shaxs tomonidan qarzdorning bir yoki bir nechta bitimlarini (bunday bitimlar ushbu shaxsning koʻrsatmasiga koʻra tuzilgan boʻlsa), shu jumladan ushbu Qonunning 6-bobida nazarda tutilgan bitimlarni tuzish natijasida kreditorlarning mulkiy huquqlariga jiddiy zarar yetkazilgan boʻlsa; soxta toʻlovga qobiliyatsizlik, toʻlovga qobiliyatsizlikni yashirish yoki qarzdorni qasddan toʻlovga qobiliyatsizlikka olib kelish alomatlari benefitsiarlar va affillangan shaxslarning birgalikdagi xatti-harakatlari bilan aniqlanganligi toʻgʻrisida sudning qonuniy kuchga kirgan qarori mavjud boʻlsa; qarzdorning ishlarini boshqaruvchi shaxslarni qonunchilik hujjatlarini buzganligi uchun javobgarlikka tortish toʻgʻrisida sud hujjati qabul qilinganligi munosabati bilan yuzaga kelgan qarzdorlik kreditorlar talablari reyestriga kiritilgan talablar umumiy miqdorining yetmish foizidan oshgan boʻlsa. Agar qarzdorning ishlarini boshqaruvchi bir nechta shaxsning gʻayriqonuniy harakatlari kreditorlarning talablarini toʻliq qanoatlantirishni imkonsiz qilib qoʻysa, bunday shaxslar solidar tartibda subsidiar javobgar boʻladi. Agar subsidiar javobgarlikka tortilgan shaxs qarzdor faoliyatiga hal qiluvchi taʼsir koʻrsatganligi isbotlanmagan boʻlsa, sud shaxsni sudbsidiar javobgarlikdan ozod qilishi yoki javobgarlik miqdorini kamaytirishi mumkin. Qarzdorning ishlarini boshqaruvchi shaxsning subsidiar javobgarligi miqdori kreditorlarning talablari reyestriga kiritilgan talablar summasi bilan tugatish massasi oʻrtasidagi farqqa teng boʻladi. Agar qarzdorning ishlarini boshqaruvchi shaxsning subsidiar javobgarligi miqdori bunday shaxsning aybi bilan kreditorlarning mulkiy huquqlariga yetkazilgan zarar miqdoridan kam ekanligi isbotlangan boʻlsa, ushbu boshqaruvchi shaxs hisobidan qanoatlantirilishi lozim boʻlgan talablar miqdori tegishli ravishda kamaytirilishi mumkin. Agar yuridik shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi shu yuridik shaxs uchun majburiy koʻrsatmalar berish huquqiga ega boʻlgan muassisning (ishtirokchining) yoki yuridik shaxs mol-mulki egasining gʻayriqonuniy harakatlari tufayli yuzaga kelgan boʻlsa, ushbu shaxslar qarzdorning kreditorlari oldidagi majburiyatlari qanoatlantirilguniga qadar qarzdor rahbari va (yoki) boshqa yuridik shaxs muassislari (ishtirokchisi) yoki mulkdori sifatida ishtirok etishga haqli emas.

71. Subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisida ariza bilan murojaat qilish huquqiga ega boʻlgan shaxslar
Qarzdor bankrot deb topilgan va tugatishga doir ish yuritish jarayoni boshlangan kundan eʼtiboran toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi shaxslar, shuningdek sud boshqaruvchisi oʻz tashabbusiga koʻra yoki kreditorlar yigʻilishining yoxud kreditorlar qoʻmitasining qaroriga muvofiq yoki vakolatli davlat organining koʻrsatmasiga asosan sudga subsidiar javobgarlikka tortish haqidagi ariza bilan murojaat qilish huquqiga ega. Ushbu Qonunning 70-moddasida nazarda tutilgan asoslar mavjud boʻlganda, tugatishga doir ish yuritish tartib-taomilini tamomlash toʻgʻrisida sud ajrimi chiqarilgandan soʻng qarzdorning xodimlari yoki sobiq xodimlari mol-mulk yetarli emasligi sababli qoplanmay qolgan qarzdorlik masalasi boʻyicha subsidiar javobgar boʻladigan shaxslarni subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisida sudga murojaat etishga haqli. Ushbu Qonunning 70-moddasida nazarda tutilgan asoslar boʻyicha subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisida ariza berish huquqiga ega boʻlgan shaxs, subsidiar javobgarlikka tortish uchun tegishli asoslar mavjudligini bilgan yoki bilishi kerak boʻlgan kundan eʼtiboran uch yil ichida, biroq qarzdorni tugatishga doir ish yuritishni tamomlash haqida sud ajrimi chiqarilgandan soʻng uch yildan kechiktirmay sudga subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi ariza bilan murojaat qilishi mumkin.

72. Subsidiar javobgarlikka tortiladigan shaxsning huquqlari
Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish doirasida sudga berilgan arizaga asosan subsidiar javobgarlikka tortiladigan shaxs toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritishda ishtirok etuvchi shaxsdir. Subsidiar javobgarlikka tortilgan shaxs toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish doirasida qarzdorga nisbatan qayta talab qoʻyish (regress) huquqiga ega, uning talablari kreditorlarning talablari reyestriga kiritilgan kreditorlik qarzdorligiga doir barcha boshqa talablar qanoatlantirilganidan soʻng qanoatlantiriladi.

73. Subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqish
Subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi ariza ushbu bobda belgilangan tartibda sud tomonidan koʻrib chiqiladi. Arizada koʻrsatilgan shaxs qarzdorning ishlarini boshqaruvchi ekanligi toʻgʻrisida yetarli maʼlumot mavjud emasligi aniqlansa, sud subsidiar javobgarlikka tortishni rad etishi mumkin. Subsidiar javobgarlikka tortiladigan shaxsga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilgan taqdirda, ushbu shaxsni javobgarlikka tortish masalasi toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish doirasida koʻrib chiqiladi. Agar ushbu Qonunning 70-moddasida nazarda tutilgan asoslar boʻyicha subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqish jarayonida subsidiar javobgarlik miqdorini aniqlash mumkin boʻlmasa, sud arizani koʻrib chiqishni subsidiar javobgarlikka tortish uchun zarur boʻlgan barcha dalillar aniqlanguniga va kreditor bilan hisob-kitoblar tugaguniga qadar toʻxtatib turish toʻgʻrisida ajrim chiqaradi. Ushbu ajrim ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin. Agar sud tomonidan arizani koʻrib chiqish jarayonida daʼvoni taʼminlash toʻgʻrisida ajrim chiqarilgan boʻlsa, ushbu arizani koʻrib chiqish toʻxtatib turilgan davrda ham daʼvoni taʼminlash choralari amal qiladi. Kreditorlar bilan hisob-kitoblar yakunlanganidan soʻng qarzdorning mol-mulki yetarli emasligi sababli kreditorlarning talablari qanoatlantirilmagan taqdirda, tugatish boshqaruvchisi tugatishga doir ish yuritish tartib-taomilini oʻtkazish natijalari toʻgʻrisidagi hisobotni, shuningdek kreditorlar yigʻilishining kreditorlarning qanoatlantirilmagan talablari miqdori toʻgʻrisidagi qarorini ilova qilgan holda subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi ishni tiklash haqidagi ariza bilan sudga murojaat qiladi. Subsidiar javobgarlik miqdorini belgilash toʻgʻrisidagi masala va tugatishga doir ish yuritish tartib-taomilini oʻtkazish natijalari haqidagi tugatish boshqaruvchisining hisoboti sud tomonidan koʻrib chiqiladi.

74. Subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi talab qilish huquqidan foydalanish
Tugatishni boshqaruvchi subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisida talab qilish huquqidan foydalanish usulini tanlash haqida kreditorlarni qarzdorning ishlarini boshqaruvchi shaxslarni subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisida qonuniy kuchga kirgan sud hujjati olingan sanadan eʼtiboran uch kun ichida xabardor qiladi. Bunday xabarnoma olingan sanadan eʼtiboran oʻn kun ichida kreditor tugatish boshqaruvchisiga subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisida quyidagi talab qilish huquqidan foydalanish usullaridan birini tanlashga doir arizani yuborishga haqli: toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish doirasida qarzni undirish; talab qilish huquqini sotish; talab qilish huquqidan yoki uning bir qismidan boshqa kreditor foydasiga voz kechish. Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan xabarnoma yuborilgan sanadan eʼtiboran yigirma kun ichida tugatish boshqaruvchisi sudga kreditorlar tomonidan subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi talab qilish huquqidan foydalanish usulini tanlash natijalari haqidagi hisobotni yuboradi. Hisobotda har bir kreditorning tanlovi, talablarning miqdori va navbati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar koʻrsatilishi kerak. Kreditor ushbu moddaning ikkinchi qismida nazarda tutilgan muddat ichida ariza taqdim etmagan taqdirda, kreditor ushbu modda ikkinchi qismining ikkinchi xatboshisida nazarda tutilgan usulni tanlagan deb hisoblanadi. Sudning subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi hujjati asosida sud: ushbu modda ikkinchi qismining uchinchi xatboshisida nazarda tutilgan usulni tanlagan har bir kreditorga ushbu Qonunning 150-moddasida nazarda tutilgan talabni qanoatlantirish navbati va miqdori koʻrsatilgan holdagi ijro hujjatini talablarining summasiga muvofiq beradi; toʻlovga qobiliyatsizlikka doir ijro hujjatini qolgan summani undiruvchi sifatida qarzdorga beradi. Agar ushbu modda ikkinchi qismining ikkinchi xatboshisida nazarda tutilgan usulni tanlagan kreditorlarning talablari summasi mazkur modda ikkinchi qismining uchinchi va toʻrtinchi xatboshilarida nazarda tutilgan usulni tanlagan kreditorlarning talablari summasidan ortiq boʻlsa, tugatish boshqaruvchisi toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish doirasida subsidiar javobgarlik boʻyicha qarzni undirishni amalga oshiradi. Aks holda, sud boshqaruvchisi talab qilish huquqini sotish va boshqa kreditor foydasiga voz kechish usullarini tasdiqlash uchun kreditorlar yigʻilishini chaqiradi. Agar subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi sud hujjatining ijrosini taʼminlash haqidagi ijro varaqasi toʻlovga qobiliyatsizlik doirasidagi ish boʻyicha undiruvchi sifatida qarzdorning nomiga berilgan boʻlsa va uning ijrosi ushbu Qonunning 140-moddasida nazarda tutilgan tugatishga doir ish yuritish muddatining oshishiga olib kelsa, qarz boshqa shaxs foydasiga talablardan voz kechish yoki qarzni boshqa shaxsga oʻtkazish orqali undirilishi mumkin.

75. Subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi sud hujjatini ijro etish
Subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi sud hujjatiga ega boʻlgan har qanday kreditor ijro ishi yuritishni qoʻzgʻatishni talab qilishga haqli. Mazkur ijro ishini yuritish jarayonida undiruvchilarning talablari ushbu Qonunda nazarda tutilgan navbat boʻyicha qanoatlantirilishi kerak. Subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi sud hujjatini ijro etish hisobiga kelib tushgan pul mablagʻlari kreditorlar talablarini qanoatlantirish uchun yoʻnaltiriladi. Tugatish boshqaruvchisi ushbu qoida talablarini amalga oshirish maqsadida mazkur mablagʻlarni sudning maxsus depozit hisobvaragʻiga oʻtkazadi.

76. Subsidiar javobgarlik toʻgʻrisidagi arizani toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish doirasidan tashqari koʻrib chiqish
Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish yuritish tamomlangandan keyin talablari toʻliq qanoatlantirilmagan shaxslar toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish doirasidan tashqari subsidiar javobgarlikka tortish uchun asoslar mavjud boʻlganda, sudga subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisida ariza berish huquqiga ega. Agar subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi ariza ushbu moddaning birinchi qismiga muvofiq berilgan boʻlsa, arizani koʻrib chiqishda quyidagi harakatlar amalga oshiriladi: agar arizada qarzdorning ishlarini boshqaruvchi shaxslarni subsidiar javobgarlikka tortishdan manfaatdor boʻlgan shaxslar koʻrsatilmagan boʻlsa, sud bunday arizani harakatsiz qoldiradi va manfaatdor shaxslarni aniqlash maqsadida arizachiga toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish bilan tanishish huquqini beradi; ariza, talab qiluvchi shaxslarning sonidan qatʼi nazar, Oʻzbekiston Respublikasining Iqtisodiy va Fuqarolik protsessual kodekslari qoidalariga muvofiq koʻrib chiqiladi; shaxsni subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi sud hujjatida har bir kreditor foydasiga undiriladigan summa va talablarni qanoatlantirish navbati koʻrsatiladi; qarzdorning ishlarini boshqaruvchi shaxslarni subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi sud hujjati asosida berilgan ijro hujjatida sud har bir kreditorga toʻlanishi lozim boʻlgan summa toʻgʻrisidagi maʼlumotlardan tashqari har bir kreditorning talabini qanoatlantirish navbatini koʻrsatadi.

77. Subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqishda kelishuv bitimini tuzishning va tasdiqlashning oʻziga xos xususiyatlari
Subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqish jarayonida kelishuv bitimi tuzilishi mumkin. Subsidiar javobgarlikka tortilgan shaxs tomonidan kelishuv bitimini bajarish uchun yetarli miqdordagi mol-mulk toʻgʻrisida maʼlumotlar taqdim etilgan taqdirda, ushbu kelishuv bitimi sud tomonidan tasdiqlanishi mumkin. Kelishuv bitimi faqat subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisida ariza bergan shaxs hamda subsidiar javobgarlikka tortilgan shaxs oʻrtasida tuzilishi mumkin. Kelishuv bitimi shartlari (shu jumladan kompensatsiya berish, talablarni ustav fondidagi (ustav kapitalidagi) ulushlarga, aksiyalarga, obligatsiyalarga yoki boshqa qimmatli qogʻozlarga aylantirilgan aksiyalarga, innovatsion gʻoyalar va boshqalarga almashish) subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisida ariza bergan shaxslarning bir ovozdan maʼqullashi asosida tuziladi. Kelishuv bitimi shartlari belgilangan muddatda bajarilmagan taqdirda, kreditor subsidiar javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqqan sudga qarzni undirish uchun ijro varaqasini olish maqsadida murojaat etishga haqli.

78. Kuzatuv tartib-taomilini joriy etish
Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilganda kuzatuv tartib-taomili sud qarzdor — yuridik shaxsga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi arizani ish yuritishga qabul qilgan sanadan eʼtiboran joriy etiladi, bundan ushbu Qonunga muvofiq qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlikning boshqa tartib-taomili qoʻllanilishi kerak boʻlgan hollar mustasno. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilgan taqdirda sudning arizani ish yuritishga qabul qilish toʻgʻrisidagi ajrimida kuzatuv tartib-taomili joriy etilganligi koʻrsatiladi.

79. Kuzatuv tartib-taomilini joriy etish oqibatlari
Kuzatuv tartib-taomili joriy etilgan paytdan eʼtiboran: mulkiy undiruvlar boʻyicha ijro hujjatlarini ijro etish toʻxtatib turiladi, bundan ish haqi boʻyicha, mualliflik shartnomalari boʻyicha haqlarni, alimentlarni toʻlash boʻyicha qarzdorlikni undirish haqidagi, shuningdek hayotga yoki sogʻliqqa yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash va maʼnaviy ziyonni kompensatsiya qilish toʻgʻrisidagi, sud tomonidan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza ish yuritishga qabul qilingan paytga qadar qonuniy kuchga kirgan sud hujjatlari asosida berilgan ijro hujjatlarini ijro etish mustasno. Sudning arizani ish yuritishga qabul qilish va toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ajrimi ijro hujjatlarini ijro etishni toʻxtatib turish uchun asos boʻladi; qarzdor yuridik shaxs muassislarining (ishtirokchilarining) uning tarkibidan muassislari (ishtirokchilari) chiqib ketishi munosabati bilan qarzdorning mol-mulkidan ulushni (payni) ajratish haqidagi talablarini qanoatlantirish taqiqlanadi; emissiya qimmatli qogʻozlari boʻyicha dividendlar va boshqa toʻlovlarni toʻlash taqiqlanadi. Qarzdordan pul mablagʻlarini olish toʻgʻrisidagi talablar qarzdorga talablar qoʻyishning faqat ushbu Qonunning 87-moddasida belgilangan tartibiga rioya etilgan holda qoʻyilishi mumkin. Qarzdorga nisbatan kuzatuv tartib-taomili joriy etilgan sanadan eʼtiboran qarzdorning kontragenti tomonidan shartnomalarni bajarishni bir tomonlama rad etishga yoki ularni bir tomonlama oʻzgartirishga, agar bu taraflarning kelishuvida nazarda tutilgan boʻlsa ham yoʻl qoʻyilmaydi. Ushbu moddaning uchinchi qismida nazarda tutilgan holatlar boʻyicha kelishmovchiliklar boʻlgan taqdirda, qarzdor kontragentining shartnomani oʻzgartirish yoki bekor qilish toʻgʻrisidagi talabi sud tomonidan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish doirasida koʻrib chiqiladi. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritish jarayonida qarzdor shartnomani bajara olishi va shartnoma boʻyicha majburiyatlar bajarilishining kechikishini bartaraf etishi mumkinligi toʻgʻrisida dalillarni (fuqarolik qonunchiligida nazarda tutilgan boshqa kreditor yoki uchinchi shaxs tomonidan majburiyatlarning taʼminlanishi shunday dalillar sifatida qabul qilinishi mumkin) taqdim etgan taqdirda, sud shartnomani oʻzgartirishni yoki bekor qilishni rad etishga haqli. Agar shartnomani oʻzgartirish yoki bekor qilish masalasi sud sanatsiyasi rejasini va qarzni toʻlash jadvalini yoki tashqi boshqaruv rejasini tasdiqlash uchun muhim ahamiyatga ega boʻlsa, sud kreditorlar yigʻilishi oʻtkazilishini shartnomani oʻzgartirish yoki bekor qilish toʻgʻrisidagi talab koʻrib chiqilguniga qadar kechiktirishga haqlidir.

80. Talablarni oʻzaro hal etish
Qarzdorning pul majburiyatlarini qarama-qarshi muqobil talabni oʻzaro hal etish orqali tugatishga, bundan ushbu moddaning sakkizinchi qismida nazarda tutilgan hol mustasno, faqat quyidagi hollarda yoʻl qoʻyiladi, agar: qarzdor va kreditorning pul majburiyatlari boʻyicha talablari toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritishni boshlashdan oldin yuzaga kelgan boʻlsa; qarzdor va kreditorning pul majburiyatlari toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish yuritish boshlanguniga qadar tuzilgan bitimlar natijasida vujudga kelgan va ushbu majburiyatlarni talab qilish davri toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritish boshlanganidan keyin yuzaga kelgan boʻlsa yoki talablarning vujudga kelish sanasi va muddati koʻrsatilmagan boʻlsa. Ushbu Qonun 150 va 185-moddalarining qoidalari oʻzaro talablarni koʻrib chiqishda inobatga olinmaydi. Taraflardan biri majburiyatlarni tugatish toʻgʻrisida maʼlum qilsa, taraflarning qarama-qarshi talablari bir-biriga mos kelgan kundan eʼtiboran kuchga kirgan, yaʼni majburiyatni bajarish muddati oʻtgan paytdan eʼtiboran majburiyatlar, toʻlash uchun ariza tushgan-tushmaganligidan yoki qabul qilingan-qilinmaganligidan qatʼi nazar, tugatilgan deb hisoblanadi. Qarzdorning pul majburiyatlarini qarama-qarshi muqobil talabni oʻzaro hal etish orqali tugatishga quyidagi hollarda yoʻl qoʻyilmaydi, agar: qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilgandan keyin yuzaga kelgan pul majburiyatlari boʻyicha talablari (yoki qarzdorga nisbatan shunday talablar), agar bu kreditorlarning huquqlari buzilishiga olib kelsa; qarzdorning (yoki qarzdorga) pul majburiyatlari boʻyicha talablari toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilguniga qadar insofsizlik bilan olingan boʻlsa. Agar talab qilish huquqini oluvchi shaxs qarzdorda toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari yuzaga kelganligini bilgan yoki bilishi kerak boʻlgan holda ushbu talab qilish huquqi olingan boʻlsa, u insofsizlik bilan olingan deb taxmin qilinadi. Aks holda faktni isbotlash talab qilish huquqini sotib oluvchining zimmasiga yuklatiladi. Agar majburiyatdagi shaxs oʻzgarganligi natijasida talablar qarama-qarshi talablarga aylangan boʻlsa, ularning yuzaga kelish vaqti bunday oʻzgarish sanasidan ilgari boʻlishi mumkin emas. Oʻzaro hisob-kitob orqali qarama-qarshi muqobil talab qilish toʻgʻrisidagi ariza kreditor, qarzdor yoki tugatish boshqaruvchisi tomonidan berilishi mumkin. Qarzdorning qarama-qarshi muqobil talabini oʻzaro hal etish orqali pul majburiyatlarini tugatish toʻgʻrisidagi nizolar ushbu Qonunning 60-moddasida nazarda tutilgan tartibda sud tomonidan koʻrib chiqiladi. Agar oʻzaro hisob-kitoblarning shartlari toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilguniga qadar olti oy ichida yuzaga kelgan boʻlsa, oʻzaro hisob-kitob yuzasidan faqat kreditorlarning insofsiz harakatlari sodir etilgan taqdirda nizolashish mumkin. Agar qarzdorning talablari qiymatidan ancha past narx boʻyicha olinganligi, shuningdek shaxsning majburiyatlari oqilona pul kompensatsiyasisiz (shu jumladan qarzni oʻtkazish orqali) zimmaga olinganligi oxir-oqibatda qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilishiga sabab boʻlsa, bu kreditorning insofsizligi dalili boʻlishi mumkin.

81. Kuzatuv tartib-taomili jarayonida qarzdor huquqlarining cheklanishi
Kuzatuv tartib-taomilining joriy etilishi qarzdorning rahbarini hamda qarzdorning ushbu moddaning ikkinchi va uchinchi qismlarida belgilangan cheklovlar bilan oʻz vakolatlarini amalga oshirishni davom ettirayotgan boshqa boshqaruv organlarini chetlashtirish uchun asos boʻlmaydi. Qarzdorning boshqaruv organlari: koʻchmas mol-mulkni ijaraga, garovga berish bilan yoki shu mol-mulkni boshqa usulda tasarruf etish bilan bogʻliq bitimlarni; yirik bitimlarni; zayomlar (kreditlar) olish va berish, kafolat xatlari va kafolatlar berish, talab qilish huquqlaridan oʻzga shaxs foydasiga voz kechish, qarzni boshqa shaxsga oʻtkazish, shuningdek qarzdorning mol-mulkini ishonchli boshqarish shartnomasini tuzish bilan bogʻliq bitimlarni faqat muvaqqat boshqaruvchining yozma roziligiga binoan tuzishi mumkin. Qarzdorning boshqaruv organlari quyidagi qarorlarni qabul qilishga haqli emas: qarzdorni qayta tashkil etish (qoʻshib yuborish, qoʻshib olish, ajratib chiqarish, boʻlish, oʻzgartirish) va tugatish toʻgʻrisidagi qaror; yuridik shaxslarni tuzish haqidagi yoki boshqa yuridik shaxslarning ishtiroki toʻgʻrisidagi qaror; vakolatxonalar ochish va filiallar tashkil etish toʻgʻrisidagi qaror; dividendlar toʻlash yoki qarzdorning daromadini (foydasini) uning muassislari (ishtirokchilari) oʻrtasida taqsimlash toʻgʻrisidagi qaror; qarzdor tomonidan obligatsiyalar va boshqa emissiya qogʻozlarini joylashtirish toʻgʻrisidagi qaror, bundan aksiyalar chiqarish haqidagi qaror mustasno; ilgari chiqarilgan aksiyalarni aksiyadorlardan sotib olish toʻgʻrisidagi qaror.

82. Muvaqqat boshqaruvchini tayinlash
Muvaqqat boshqaruvchi kreditorlar yoki vakolatli davlat organi yoxud sud boshqaruvchilarining jamoat birlashmasi taklif etgan nomzodlar orasidan sud tomonidan tayinlanadi. Sudning muvaqqat boshqaruvchini tayinlash toʻgʻrisidagi ajrimida unga toʻlanadigan haq miqdori va uni toʻlash tartibi koʻrsatilgan boʻlishi kerak. Muvaqqat boshqaruvchiga toʻlanadigan haq miqdori kreditorlar yigʻilishining qarori asosida sud tomonidan oʻzgartirilishi mumkin. Muvaqqat boshqaruvchi uni oʻz vazifasini bajarishdan ozod etish toʻgʻrisidagi ariza bilan sudga murojaat etishga haqli. Muvaqqat boshqaruvchining uni oʻz vazifasini bajarishdan ozod etish toʻgʻrisidagi iltimosnomasi qanoatlantirilgan taqdirda sud kreditorlar taklif etgan nomzodlar orasidan yangi muvaqqat boshqaruvchini tayinlaydi. Muvaqqat boshqaruvchining nomzodi koʻrsatilmagan boʻlsa, sud muvaqqat boshqaruvchini vakolatli davlat organi yoki sud boshqaruvchilarining jamoat birlashmasi taklif etgan nomzodlar orasidan tayinlaydi. Muvaqqat boshqaruvchi yangi muvaqqat boshqaruvchi tayinlanguniga qadar oʻz vazifasini bajarishni davom ettiradi.

83. Muvaqqat boshqaruvchining huquqlari
Muvaqqat boshqaruvchi quyidagilarga haqli: bitimlarni haqiqiy emas deb topish toʻgʻrisida, shuningdek qarzdor tomonidan qonunchilikda belgilangan talablar buzilgan holda tuzilgan yoki ijro etilgan oʻz-oʻzidan haqiqiy boʻlmagan bitimlarning haqiqiy emasligi oqibatlarining qoʻllanilishi haqida sudga oʻz nomidan talablar qoʻyishga; ushbu Qonunning 79-moddasida nazarda tutilgan hollarda kuzatuv tartib-taomili davrida kreditorlarning talablarini bajarishga eʼtirozlar bildirishga; kreditorlarning talablari boʻyicha qarzdorning taqdim etilgan eʼtirozlari asosliligini sudya tomonidan tekshirishda ishtirok etishga; qarzdorning mol-mulki but saqlanishini taʼminlash yuzasidan qoʻshimcha choralar koʻrish haqidagi, shu jumladan ushbu Qonunning 81-moddasida nazarda tutilmagan bitimlarni muvaqqat boshqaruvchining roziligisiz tuzishni taqiqlash toʻgʻrisidagi, mol-mulkni saqlash uchun uchinchi shaxslarga berish haqidagi, shuningdek bunday choralarni bekor qilish toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat etishga; qarzdorning rahbarini vazifalarini bajarishdan chetlashtirish toʻgʻrisida sudga iltimosnoma bilan murojaat etishga; qarzdorning faoliyatiga taalluqli har qanday axborot va hujjatlarni olishga. Muvaqqat boshqaruvchi qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin. Qarzdorning boshqaruv organlari muvaqqat boshqaruvchining talabiga binoan unga qarzdorning faoliyatiga taalluqli har qanday axborotni taqdim etishi shart.

84. Muvaqqat boshqaruvchining majburiyatlari
Muvaqqat boshqaruvchi: qarzdorning mol-mulki but saqlanishini taʼminlash choralarini koʻrishi; qarzdorning moliyaviy ahvolini tahlil qilishi; qarzdorning kreditorlarini aniqlashi va kreditorlarning talablari reyestrini yuritishi, qarzdorga nisbatan kuzatuv tartib-taomili joriy etilganligi haqida kreditorlarni xabardor qilishi; kreditorning talabiga koʻra qarzdorning moliyaviy ahvoli va (yoki) oʻz faoliyati toʻgʻrisidagi axborotni oʻn kunlik muddatda taqdim etishi; kreditorlarning birinchi yigʻilishini chaqirishi va oʻtkazishi shart. Muvaqqat boshqaruvchining zimmasida qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin. Muvaqqat boshqaruvchi kuzatuv tartib-taomili tugagandan keyin, lekin sud majlisining belgilangan sanasiga kamida besh kun qolganda sudga oʻz faoliyati haqidagi hisobotni, qarzdorning moliyaviy ahvoli toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni hamda qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklash mumkinligi yoki mumkin emasligi haqidagi takliflarni, kreditorlarning birinchi yigʻilishi bayonnomasini ushbu Qonunning 16-moddasida nazarda tutilgan hujjatlarni ilova qilgan holda taqdim etishi shart.

85. Kuzatuv tartib-taomilini joriy etish haqida xabar qilish
Qarzdorga nisbatan kuzatuv tartib-taomili joriy etilganligi haqidagi xabarni muvaqqat boshqaruvchi oʻzi tayinlangan paytdan eʼtiboran uch kun ichida ommaviy axborot vositalarida ushbu Qonunning 53-moddasida nazarda tutilgan tartibda eʼlon qilish uchun yuborishi shart. Muvaqqat boshqaruvchi ish haqi boʻyicha qarzni toʻlash talabini qoʻyadigan kreditorlardan tashqari qarzdorning aniqlangan barcha kreditorlarini qarzdorga nisbatan kuzatuv tartib-taomili joriy etilganligi toʻgʻrisida sud ajrim chiqarganligi haqida kuzatuv tartib-taomili joriy etilganligiga oid xabar eʼlon qilingan sanadan eʼtiboran oʻn kundan kechiktirmay xabardor qilishi shart. Qarzdorning rahbari qarzdorning xodimlarini, muassislarini (ishtirokchilarini) yoki qarzdor mol-mulkining egasini qarzdorga nisbatan kuzatuv tartib-taomilini joriy etish haqidagi sud ajrimini olgan sanadan eʼtiboran uch ish kunidan kechiktirmay xabardor qilishi shart. Ish haqi boʻyicha qarzni toʻlash talabini qoʻyadigan kreditorlardan tashqari kreditorlarga kuzatuv tartib-taomili joriy etilganligini xabar qilish kreditor tomonidan xabar olingan sanani belgilay olish imkoniyatini beradigan usulda xabar yuborish orqali amalga oshiriladi. Ish haqi boʻyicha qarzni toʻlash talabnomalari yuzasidan kreditorlarni xabardor qilish qarzdor xodimlarining umumiy yigʻilishini chaqirish va oʻtkazish orqali amalga oshiriladi. Qarzdorning muassislarini (ishtirokchilarini) xabardor qilish muassislar (ishtirokchilar) umumiy yigʻilishini chaqirish yoki yuridik shaxsning qonunchilikka yoxud taʼsis hujjatlariga muvofiq muassislarning (ishtirokchilarning) umumiy yigʻilishini chaqirish huquqiga ega boʻlgan organiga qarzdorga nisbatan kuzatuv tartib-taomili joriy etish haqida xabar yuborish orqali amalga oshiriladi. Qarzdorga nisbatan kuzatuv tartib-taomilini joriy etish haqidagi xabarda quyidagilar koʻrsatilishi kerak: qarzdorning nomi (familiyasi, ismi, otasining ismi), joylashgan yeri (pochta manzili), elektron pochta manzili (mavjud boʻlgan taqdirda); qarzdorga nisbatan kuzatuv tartib-taomilini joriy etish toʻgʻrisida ajrim chiqargan sudning nomi, bunday ajrim chiqarilgan sana va toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishning tartib raqami; tayinlangan muvaqqat boshqaruvchining familiyasi, ismi, otasining ismi va uning pochta manzili; sud tomonidan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqish yuzasidan belgilangan sud majlisining sanasi, vaqti va joyi; xabarni joʻnatuvchining (muvaqqat boshqaruvchining yoki qarzdor rahbarining) xohishiga koʻra boshqa axborot.

86. Qarzdorning moliyaviy ahvolini tahlil etish
Qarzdorning moliyaviy ahvolini tahlil etish qarzdorning mol-mulki sud xarajatlarining, sud boshqaruvchilariga haq toʻlash xarajatlarining oʻrnini qoplash uchun yetarliligini, shuningdek qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklash mumkinligini yoki mumkin emasligini aniqlash maqsadida oʻtkaziladi. Muvaqqat boshqaruvchi qarzdorning moliyaviy ahvolini, shu jumladan qarzdorning mol-mulki boʻlsa, shu mol-mulkni inventarizatsiya qilish natijalarini va mulk huquqining davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligini tasdiqlovchi hujjatlarni tahlil qilish asosida qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklash mumkinligi yoki mumkin emasligi toʻgʻrisidagi takliflarni, toʻlovga qobiliyatsizlikning keyingi tartib-taomillarini joriy etish maqsadga muvofiqligini asoslantiruvchi maʼlumotlarni tayyorlaydi. Muvaqqat boshqaruvchi moliyaviy tahlil natijasida qarzdorning moliyaviy ahvoli toʻgʻrisida quyidagi xulosalardan birini tayyorlaydi: toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari aniqlanmaganligi toʻgʻrisida; agar vaqtincha toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari aniqlansa, toʻlov qobiliyatini tiklash tartib-taomillaridan birini joriy etishning asoslari mavjudligi toʻgʻrisida; agar doimiy toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari aniqlansa, toʻlov qobiliyatini tiklash imkoniyati mavjudligi yoki mavjud emasligi toʻgʻrisida. Qarzdorning moliyaviy ahvolini aniqlash tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi. Muvaqqat boshqaruvchi qarzdorning moliyaviy ahvolini aniqlash uchun ixtisoslashtirilgan tashkilotni jalb etishi mumkin.

87. Kreditorlar talablarining miqdorini belgilash
Kreditorlarning birinchi yigʻilishida ishtirok etish uchun qarzdorga nisbatan kuzatuv tartib-taomili joriy etilganligi toʻgʻrisidagi axborot ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilingan paytdan eʼtiboran oʻttiz kun ichida kreditorlar oʻz talablarini qarzdorga taqdim etishga haqli. Kreditorlarning talablari kreditorlar tomonidan sud hujjatini yoki ushbu talablarning asosliligini tasdiqlovchi boshqa hujjatlarni ilova qilgan holda sudga, qarzdorga va muvaqqat boshqaruvchiga yuboriladi. Kreditorlarning aniqlangan deb eʼtirof etish uchun asosga ega boʻlgan talablariga nisbatan qarzdor oʻz eʼtirozlarini sudga quyidagi hollarda yuborishga haqli, agar: kreditor tomonidan talabni aniqlangan deb hisoblash uchun asos sifatida taqdim etilgan sud hujjatini bekor qiluvchi yoki oʻzgartiruvchi, xuddi shuningdek uning amal qilishini toʻxtatib turuvchi yoxud ijrosi usulini va tartibini oʻzgartiruvchi qonuniy kuchga kirgan sud hujjati mavjud boʻlsa; kreditor tomonidan talabni aniqlangan deb eʼtirof etish uchun asos sifatida taqdim etilgan hujjatni (qarzni tan olish, notariusning ijro xati va boshqalar) bekor qiluvchi yoki oʻzgartiruvchi, xuddi shuningdek uning amal qilishini toʻxtatib turuvchi hujjat mavjud boʻlsa; kreditor tomonidan talabni aniqlangan talablar jumlasiga kiritish dalili sifatida taqdim etilgan hujjat boʻyicha qarzni toʻlash muddatlarini, tartibini va shartlarini oʻzgartirish toʻgʻrisida qarzdor va kreditor oʻrtasida bitim tuzilgan boʻlsa; qarzdor qarzni toʻliq yoki qisman toʻlagan boʻlsa; talab bildirilgan majburiyatdagi shaxsning oʻzgarganligiga dalillar mavjud boʻlsa. Muvaqqat boshqaruvchi kreditorlarning ushbu Qonunga muvofiq aniqlangan deb eʼtirof etiladigan talablariga oʻz eʼtirozlarini, agar muvaqqat boshqaruvchida qarzdorning qarzni tan olish boʻyicha harakatlari boshqa kreditorlarning huquqlarini hamda qonuniy manfaatlarini buzadi va (yoki) asossiz deb hisoblash uchun yetarli asoslar boʻlsa, sudga yuborishga haqli. Qarzdorning, muvaqqat boshqaruvchining kreditorlar talablariga eʼtirozlari tegishli talablar olingan paytdan eʼtiboran bir haftalik muddat ichida sudga taqdim etilishi mumkin. Kreditorlarning talablari, agar ular ustidan eʼtirozlar tushgan boʻlsa, sud majlisida koʻrib chiqiladi. Koʻrib chiqish natijalari asosida mazkur talablarni kreditorlarning talablari reyestriga kiritish yoki kiritishni rad etish toʻgʻrisida sudning ajrimi chiqariladi. Kreditorning qarzdor yoki muvaqqat boshqaruvchi tomonidan koʻrsatilgan muddatda eʼtirozlar taqdim etilmagan talabi kreditorlarning talablari reyestriga kreditor tomonidan bildirilgan miqdorda kiritiladi. Kreditorlarning talablari asossiz yoki lozim darajadagi dalillar bilan tasdiqlanmagan deb topilsa, kreditorlarning tegishli arizalari qaytarilishi lozim. Mazkur talablar toʻlovga qobiliyatsizlikning keyingi tartib-taomillarini amalga oshirish jarayonida taqdim etilishi mumkin. Kreditor muvaqqat boshqaruvchining yoki sudning oʻz talablarini kreditorlar talablari reyestriga kiritishni rad etish toʻgʻrisidagi qarori ustidan shikoyat berishi mumkin.

88. Kreditorlarning birinchi yigʻilishini chaqirish
Muvaqqat boshqaruvchi kreditorlarning birinchi yigʻilishi oʻtkaziladigan sanani belgilaydi va bu haqda barcha aniqlangan kreditorlarni, qarzdor xodimlarining vakilini, shuningdek kreditorlarning birinchi yigʻilishida ishtirok etish huquqiga ega boʻlgan boshqa shaxslarni (organlarni) xabardor qiladi. Kreditorlarning birinchi yigʻilishini oʻtkazish toʻgʻrisida xabardor qilish ushbu Qonunning 14-moddasida nazarda tutilgan tartibda muvaqqat boshqaruvchi tomonidan amalga oshiriladi. Kreditorlarning birinchi yigʻilishi qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza ish yuritishga qabul qilinganligi toʻgʻrisidagi sud ajrimida sud majlisini oʻtkazishning belgilangan sanasiga kamida besh kun muddat qolganida oʻtkazilishi kerak. Talablari ushbu Qonun 87-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan tartibda taqdim etilgan va kreditorlarning talablari reyestriga kiritilgan kreditorlar kreditorlar birinchi yigʻilishining ovoz berish huquqiga ega boʻlgan ishtirokchilaridir. Kreditorlarning birinchi yigʻilishida qarzdor muassislarining (ishtirokchilarining) yoki qarzdor mol-mulki egasining vakili, qarzdor xodimlarining vakili ovoz berish huquqisiz ishtirok etishi mumkin. Kreditorlar yigʻilishida mazkur shaxslarning yoʻqligi yigʻilishni haqiqiy emas deb topish uchun asos boʻlmaydi.

89. Kreditorlarning birinchi yigʻilishida koʻriladigan masalalar
Kreditorlarning birinchi yigʻilishida quyidagi masalalar boʻyicha qarorlar qabul qilinadi: sud sanatsiyasi yoki tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish haqida iltimosnoma bilan sudga murojaat qilish toʻgʻrisida; qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqida iltimosnoma bilan sudga murojaat etish toʻgʻrisida; kreditorlar qoʻmitasi aʼzolarining soni va ularni saylash toʻgʻrisida; sanatsiya qiluvchi boshqaruvchining, tashqi boshqaruvchining yoki tugatuvchi boshqaruvchining nomzodlarini maʼqullash toʻgʻrisida; ushbu Qonunda nazarda tutilgan boshqa masalalar boʻyicha.

90. Kreditorlar birinchi yigʻilishining sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish haqida sudga murojaat qilish toʻgʻrisidagi qarori
Kreditorlar birinchi yigʻilishining sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish haqida iltimosnoma bilan sudga murojaat qilish toʻgʻrisidagi qarorida sud sanatsiyasi tartib-taomilining taklif qilinayotgan muddati va qarzni toʻlashning maʼqullangan jadvali boʻlishi kerak. Sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish haqida iltimosnoma bilan sudga murojaat etish toʻgʻrisida qaror qabul qilgan kreditorlarning birinchi yigʻilishi muvaqqat boshqaruvchini oʻz vazifalarini bajarishdan ozod qilish haqida iltimosnoma bilan sudga murojaat etishga haqli. Kreditorlar yigʻilishining sudga beriladigan mazkur iltimosnomasida sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi etib tayinlash uchun nomzod taklif qilinishi mumkin.

91. Kreditorlar birinchi yigʻilishining tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish, qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqida sudga murojaat qilish toʻgʻrisidagi qarori
Kreditorlar birinchi yigʻilishining tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish haqida iltimosnoma bilan sudga murojaat qilish toʻgʻrisidagi qarorida tashqi boshqaruv tartib-taomilining taklif qilinayotgan muddati va tashqi boshqaruvchilikka nomzod, shuningdek u haqdagi maʼlumotlar boʻlishi kerak. Kreditorlar birinchi yigʻilishining qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqida iltimosnoma bilan sudga murojaat qilish toʻgʻrisidagi qarorida tugatishga doir ish yuritishning taklif qilinayotgan muddati va tugatish boshqaruvchiligiga nomzod, shuningdek u haqdagi maʼlumotlar boʻlishi kerak.

92. Kuzatuv tartib-taomilini tugatish
Sud kreditorlarning birinchi yigʻilishi qarori asosida, agar ushbu moddada boshqacha qoida belgilanmagan boʻlsa, qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qiladi yoki sud sanatsiyasini yoxud tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish haqida ajrim chiqaradi yoki kelishuv bitimini tasdiqlaydi va toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritishni tugatadi. Agar kreditorlarning birinchi yigʻilishida toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomillaridan birini qoʻllash haqida qaror qabul qilinmagan boʻlsa yoki sudga uning qarorlaridan hech biri ushbu Qonunning 16-moddasida belgilangan muddatda taqdim etilmagan boʻlsa, sud doimiy toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari boʻlgan taqdirda, agar ushbu moddada boshqacha qoida belgilanmagan boʻlsa, qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. Doimiy toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari mavjud boʻlmagan taqdirda, sud qarzdorning faoliyatini tiklash tartib-taomillaridan birini joriy etish toʻgʻrisidagi masalani kreditorlar yigʻilishida koʻrib chiqish uchun taqdim etilgan materiallarni qaytaradi. Agar kreditorlarning birinchi yigʻilishi tomonidan qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqida iltimosnoma bilan sudga murojaat etish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan boʻlsa yoxud sudga uning qarorlaridan hech biri taqdim etilmagan boʻlsa, sud qarzdor muassislarining (ishtirokchilarining) yoki qarzdor mol-mulki egasining, vakolatli davlat organining, shuningdek uchinchi shaxsning (shaxslarning) iltimosnomasiga binoan, arizachilar tomonidan qarzdorning majburiyatlari ijrosining qarzni toʻlash jadvaliga muvofiq taʼminoti taqdim etilgan taqdirda, sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish toʻgʻrisida ajrim chiqarishga haqli. Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi yoki tashqi boshqaruvchi yoxud tugatish boshqaruvchisi tayinlanguniga qadar uning vazifasini bajarish ilgari muvaqqat boshqaruvchi vazifasini bajarib turgan shaxs zimmasiga toʻla hajmda yuklatiladi. Sud tomonidan qarzdor bankrot deb topilgan va tugatishga doir ish yuritish boshlangan yoki sud sanatsiyasi yoxud tashqi boshqaruv tartib-taomili joriy etilgan yoki kelishuv bitimi tasdiqlangan paytdan eʼtiboran kuzatuv tartib-taomili tugatiladi.

93. Sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish toʻgʻrisidagi iltimosnoma
Kuzatuv tartib-taomili jarayonida qarzdor, qarzdorning muassislari (ishtirokchilari) yoki qarzdor mol-mulkining egasi, shuningdek uchinchi shaxs (shaxslar) sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish haqida sudga murojaat qilish toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan kreditorlarning birinchi yigʻilishiga yoxud sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish haqidagi iltimosnoma bilan bevosita sudga murojaat qilishga haqlidir. Qarzdorning sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish toʻgʻrisidagi iltimosnomasiga sud sanatsiyasi tartib-taomilining taklif qilinayotgan muddati va qarzni toʻlash jadvali koʻrsatilgan holda qarzdorning sud sanatsiyasi rejasi ilova qilinishi kerak. Sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish haqida sudga murojaat etish toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan kreditorlarning yigʻilishiga murojaat qilgan shaxslar mazkur iltimosnomani va unga ilova qilinadigan hujjatlarni kreditorlarga bu hujjatlar bilan tanishish imkoniyatini berish maqsadida kreditorlarning yigʻilishi oʻtkaziladigan sanaga kamida ikki hafta qolganida muvaqqat boshqaruvchiga taqdim etishi shart. Qarzdor muassislarining (ishtirokchilarining) yoki qarzdor mol-mulki egasining sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish haqidagi iltimosnomasiga sud sanatsiyasining rejasi, qarzni toʻlash jadvali, qarzdorning muassislari (ishtirokchilari) umumiy yigʻilishining bayonnomasi ilova qilinishi kerak. Mazkur umumiy yigʻilishning bayonnomasida sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish uchun ovoz bergan muassislar (ishtirokchilar) roʻyxati hamda bu shaxslar tomonidan qarzni toʻlash jadvalining bajarilishini taʼminlashga oid hujjatlar koʻrsatilishi kerak. Uchinchi shaxsning (shaxslarning) sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish toʻgʻrisidagi iltimosnomasiga qarzni toʻlash jadvali va qarzdorning qarzni toʻlash jadvalini bajarishi uchinchi shaxs (shaxslar) tomonidan taʼminlanishiga oid hujjatlar ilova qilinishi kerak. Sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish haqida sudga murojaat qilish toʻgʻrisida kreditorlarning yigʻilishiga ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan shaxslar iltimosnoma bilan murojaat etgan taqdirda qarzdorning qarzni toʻlash jadvalini bajarishi bu shaxslarning har biri tomonidan taʼminlanishi ular oʻrtasidagi bitimga binoan belgilanadi.

94. Qarzdor tomonidan majburiyatlarni qarzni toʻlash jadvaliga muvofiq bajarishni taʼminlash
Qarzdor tomonidan majburiyatlarni qarzni toʻlash jadvaliga muvofiq bajarish qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda taʼminlanishi mumkin. Qarzdorning qarzni toʻlash jadvalini bajarish boʻyicha majburiyatlari sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish haqida sud ajrim chiqargan paytdan eʼtiboran taʼminlangan deb hisoblanadi. Majburiyatlarni bajarish taʼminoti berilganligi toʻgʻrisidagi bitim, agar qonunda boshqacha tartib belgilanmagan boʻlsa, yozma shaklda tuziladi. Kreditorlar tarafidan mazkur bitimni kreditorlar yigʻilishining yoki kreditorlar qoʻmitasining vakili, sudning tashabbusi bilan sud sanatsiyasi tartib-taomili joriy etilgan taqdirda esa sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi, boshqa tarafdan — qarzdorning majburiyatlarni qarzni toʻlash jadvaliga muvofiq bajarishi taʼminotini bergan shaxslar (bundan buyon matnda majburiyatlarni bajarish taʼminotini bergan shaxslar deb yuritiladi) imzolaydi. Majburiyatlarni bajarishning berilgan taʼminoti miqdori qarzdor majburiyatlarining sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish haqidagi masala yuzasidan kreditorlarning yigʻilishi oʻtkazilishi oldidan oxirgi hisobot sanasidagi holatga koʻra balansda aks ettirilgan va kreditorlarning talablari reyestriga kiritilgan talablar asosida tuzilgan qarzni toʻlash jadvalidagi miqdoridan kamida yigirma foiz ortiq boʻlishi kerak. Qarzdorga mulk huquqi yoki boshqa ashyoviy huquq asosida tegishli boʻlgan mol-mulk, shu jumladan mulkiy huquqlar qarzdorning qarzni toʻlash jadvalini bajarish taʼminotining predmeti boʻlishi mumkin emas. Qarzni toʻlash jadvaliga oʻzgartishlar kiritilganligi, shuningdek qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlikning yangi tartib-taomili joriy etilganligi majburiyatlarni bajarishning berilgan taʼminotini tugatish uchun asos boʻlmaydi.

95. Sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish tartibi
Sud sanatsiyasi tartib-taomili sud tomonidan kreditorlar yigʻilishining qarori asosida joriy etiladi, bundan ushbu Qonun 92-moddasining uchinchi qismida nazarda tutilgan hollar mustasno. Sudning sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish toʻgʻrisidagi ajrimida sud sanatsiyasi tartib-taomilining muddati koʻrsatilishi, unda sud tomonidan tasdiqlangan qarzni toʻlash jadvali, majburiyatlarni bajarish taʼminotini bergan shaxslar haqidagi, bunday taʼminotning miqdori va shakllari toʻgʻrisidagi sanatsiya qiluvchi boshqaruvchini tayinlash hamda unga toʻlanadigan haq miqdori haqidagi maʼlumotlar boʻlishi kerak. Sudning sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish toʻgʻrisidagi ajrimi ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin. Mazkur ajrim ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) uning ijrosini toʻxtatib qoʻymaydi. Sud sanatsiyasi tartib-taomili koʻpi bilan yigirma toʻrt oy muddatga joriy etiladi.

96. Sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish oqibatlari
Sud sanatsiyasi tartib-taomili oʻtkazilayotganda qarzdorning boshqaruv organlari oʻz vakolatlarini ushbu bobda belgilangan cheklovlar bilan amalga oshiradi. Sud sanatsiyasi tartib-taomili joriy etilgan paytda: kreditorlarning talablarini taʼminlash boʻyicha ilgari qabul qilingan choralar bekor qilinadi; qarzdorning mol-mulkini xatlash va qarzdorga nisbatan uning oʻziga tegishli mol-mulkni tasarruf etish borasidagi vakolatlarini boshqacha tarzda cheklovlar faqat toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomili doirasida joriy etiladi; toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish jarayonida yuzaga keladigan barcha turdagi joriy soliq toʻlovlarini (bundan ish haqi va unga tenglashtirilgan toʻlovlar boʻyicha soliqlar mustasno) toʻlash toʻxtatib turiladi va sud sanatsiyasi tartib-taomili jarayonining muddati yakunlangach toʻlanadi. Bunday holda sud sanatsiya qiluvchi boshqaruvchining hisobotini tasdiqlagan va qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni tugatish haqida ajrim chiqargan sanadan eʼtiboran mazkur soliq qarzlari olti oy ichida teng miqdorda boʻlib-boʻlib toʻlanadi; sud sanatsiyasi tartib-taomili paytida yuzaga kelgan pul majburiyatlarini va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha majburiyatlarini bajarmaganlik yoki lozim darajada bajarmaganlik uchun neustoyka (jarima, penya) va boshqa iqtisodiy (moliyaviy) sanksiyalar, shuningdek toʻlanishi lozim boʻladigan foizlar qoʻllanilmaydi. Qarzni toʻlash jadvaliga muvofiq qanoatlantirilishi lozim boʻlgan pul majburiyatlari va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha kreditorning talablari summasiga Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 327-moddasida nazarda tutilgan tartibda va miqdorda foizlar hisoblanadi. Bu foizlar sud sanatsiyasini joriy etish haqida sud ajrim chiqargan paytdan eʼtiboran va kreditorning talabini qanoatlantirish paytigacha, agar bunday qanoatlantirish roʻy bermasa, — unda qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qilish paytigacha kreditorning talablari summasiga qoʻshib yozilishi lozim. Kreditorlar yigʻilishining, majburiyatlarni bajarish taʼminotini bergan shaxslarning yoki sanatsiya qiluvchi boshqaruvchining qarzdorning rahbari sud sanatsiyasi rejasini bajarmaganligi yoxud lozim darajada bajarmaganligi haqidagi yoki qarzdorning rahbari qarzdorning, kreditorlarning, majburiyatlarni bajarish taʼminotini bergan shaxslarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini buzadigan harakatlar (harakatsizlik) sodir etganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan iltimosnomasiga binoan sud qarzdorning rahbarini oʻz vazifasini bajarishdan chetlashtirishga haqlidir. Bunday hollarda sud qarzdorning rahbari vazifasini bajarishni sanatsiya qiluvchi boshqaruvchining zimmasiga yuklatishga haqli. Sud qarzdorning rahbarini oʻz vazifasini bajarishdan chetlashtirish haqida ajrim chiqaradi, bu ajrim ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin. Qarzdorning muassislari (ishtirokchilari) yoki qarzdor mol-mulkining egasi kreditorlar yigʻilishining yoxud kreditorlar qoʻmitasining roziligisiz qarzdorni qayta tashkil etish (qoʻshib yuborish, qoʻshib olish, boʻlish, ajratib chiqarish, oʻzgartirish) va tugatish toʻgʻrisida qaror qabul qilishga, qarzdor esa quyidagi bitimlarni tuzishga haqli emas: koʻchmas mol-mulkni ijaraga, garovga berish, mazkur mol-mulkni xoʻjalik jamiyatlarining ustav fondiga (ustav kapitaliga) ulush sifatida qoʻshish yoki bunday mol-mulkni boshqacha usulda tasarruf etish bilan bogʻliq bitimlar; yirik bitimlar; zayomlar (kreditlar) olish va berish, kafillik berish, talab qilish huquqlaridan oʻzganing foydasiga voz kechish, qarzni boshqa shaxsga oʻtkazish, shuningdek qarzdorning mol-mulkini ishonchli boshqarish shartnomasini tuzish bilan bogʻliq bitimlar; sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi yoki kreditorlar muayyan bitimlarning tuzilishidan qonunchilikda belgilangan tartibda manfaatdor boʻladigan bitimlar. Sudning sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish haqidagi ajrimi qarzdor toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilguniga qadar tuzgan shartnomalarni bajarishni toʻxtatish yoki ularni bajarishni rad etish uchun asos boʻla olmaydi. Qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilguniga qadar tuzilgan, qarzdorning faoliyatini davom ettirish uchun muhim hisoblangan shartnomalarning bajarilishi qarzdor yoki sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi tomonidan davom ettiriladi. Bunday holda qarzdor tomonidan tuzilgan shartnomalarning bajarilishini qarzdorga nisbatan sud sanatsiyasi tartib-taomili joriy etilganligi munosabati bilan toʻxtatish yoki ularni bajarishni rad etish boʻyicha taraflarning kelishuvlari haqiqiy emas deb hisoblanadi, bundan ushbu Qonunda nazarda tutilgan hollar mustasno. Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi va kreditorlar qarzdorning bitimlarini qonunchilikda belgilangan tartibda haqiqiy emas deb topishni talab qilish huquqiga ega. Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi va kreditorlar toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilganidan keyin yoki qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqida ariza berilishidan oldingi yigirma toʻrt oy ichida tuzilgan hamda butunlay yoki qisman bajarilmagan shartnomalarni bekor qilishni quyidagi holatlardan biri mavjud boʻlgan taqdirda talab qilish huquqiga ega: shartnomalarni bajarish qarzdorga zarar yetkazsa va (yoki) qiyosiy holatlarda tuziladigan xuddi shunday shartnomalarga nisbatan qarzdorning, kreditorlarning, qarzdor majburiyatlarining bajarilishini taʼminlovchi shaxslarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini buzsa; shartnoma bir yildan ortiq muddatga tuzilgan yoxud qarzdor uchun faqat uzoq istiqbolda ijobiy natijalar olishga moʻljallangan boʻlsa; shartnoma bir kreditorning talablarini boshqa kreditorlar talablariga nisbatan afzalroq qanoatlantirishga olib kelsa. Toʻliq yoki qisman bajarilmagan shartnomalar boʻyicha shartnomalarni bekor qilish haqidagi talab qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklashga monelik qiladigan boshqa holatlarda ham bildirilishi mumkin.

97. Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi
Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchilikka nomzod kreditorlarning yigʻilishi yoki majburiyatlarni bajarish taʼminotini bergan shaxslar tomonidan sudga taqdim etiladi. Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi sud sanatsiyasi tartib-taomili joriy etilgan paytdan eʼtiboran va sud sanatsiyasi tartib-taomili tugaguniga yoki muddatidan ilgari tugatilguniga qadar faoliyat yuritadi. Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi oʻz arizasiga koʻra yoki kreditorlar yigʻilishining yoxud majburiyatlarni bajarish taʼminotini bergan shaxslarning iltimosnomasiga binoan, shuningdek ushbu Qonunda nazarda tutilgan boshqa hollarda sud tomonidan ozod qilinishi mumkin. Sudning sanatsiya qiluvchi boshqaruvchini oʻz vazifasidan ayni bir paytda yangi sanatsiya qiluvchi boshqaruvchini tayinlagan holda ozod qilish toʻgʻrisidagi ajrimi ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin. Mazkur ajrim ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) uning ijrosini toʻxtatib qoʻymaydi. Sud sanatsiyasi tartib-taomili paytida qarzdorning toʻlov qobiliyati tiklanishi munosabati bilan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish yuritishning tugatilishi sanatsiya qiluvchi boshqaruvchining huquq va majburiyatlari tugashiga sabab boʻladi. Agar tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish haqida sud tomonidan ajrim chiqarilgan yoki qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qilingan boʻlsa, shuningdek boshqa shaxs tashqi boshqaruvchi yoki tugatuvchi boshqaruvchi etib tayinlangan boʻlsa, sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi ishlar tashqi boshqaruvchiga yoki tugatuvchi boshqaruvchiga oʻtkaziladigan paytga qadar oʻz vazifalarini bajarishni davom ettirib turadi.

98. Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchining huquqlari
Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi quyidagilarga haqli: qarzdorning rahbaridan qarzdorning joriy faoliyati, sud sanatsiyasi rejasida nazarda tutilgan tadbirlarning amalga oshirilishi hamda qarzni toʻlash jadvalining bajarilishi jarayoni haqida axborot talab qilishga; qarzdorning rahbaridan kreditorlarning talablarini qanoatlantirish uchun pul mablagʻlari oʻz vaqtida va toʻliq oʻtkazilishini talab qilishga; qarzdor mol-mulk inventarizatsiyasini oʻtkazgan taqdirda unda ishtirok etishga; kreditorlarning joriy talablari qarzdor tomonidan oʻz vaqtida bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshirishga; ushbu Qonun 96-moddasining beshinchi qismida nazarda tutilgan hollarda qarzdorning bitimlari va qarorlarini kelishib olishga hamda mazkur bitimlar va qarorlar haqida kreditorlarga axborot taqdim etishga; ushbu Qonunning 63, 64 va 65-moddalarida belgilangan tartibda qarzdorning bitimlarini haqiqiy emas deb topish toʻgʻrisida sudga ariza berishga; qarzdorning kreditorlar talablarini tan olishga yoki bunday talablarni aniqlangan deb topish uchun asoslarni tasdiqlashga doir harakatlari yoxud qarzdorning kreditorlar talablarini koʻrib chiqish borasidagi harakatsizligi ustidan ushbu Qonunning 60 va 87-moddalarida belgilangan hollarda hamda tartibda sudga shikoyat berishga; ushbu Qonun 96-moddasining toʻrtinchi qismida nazarda tutilgan hollarda qarzdorning rahbarini oʻz vazifasini bajarishdan chetlashtirish haqidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat qilishga; qarzdor rahbaridan, taʼsischilaridan (ishtirokchilaridan) va (yoki) davlat organlaridan qarzdorga taalluqli boʻlgan axborotni va hujjatlarni soʻrab olishga; oʻz vakolatlarini amalga oshirishni taʼminlash uchun davlat xizmatlaridan, shu jumladan davlat xizmatlari markazlari orqali koʻrsatiladigan xizmatlardan oldindan toʻlovlarni amalga oshirmasdan foydalanishga; qarzdorning mol-mulki but saqlanishini taʼminlash yuzasidan qoʻshimcha choralar koʻrish toʻgʻrisidagi, shu jumladan mol-mulkni saqlash uchun uchinchi shaxslarga oʻtkazish, shuningdek bunday choralarni bekor qilish haqidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat qilishga. Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

99. Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchining majburiyatlari
Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi: kreditorlarning talablari reyestrini yuritishi; ushbu Qonunning 12-moddasida nazarda tutilgan hollarda kreditorlarning yigʻilishini chaqirishi; qarzdor tomonidan taqdim etilayotgan sud sanatsiyasi rejasi va qarzni toʻlash jadvali bajarilishi jarayoni toʻgʻrisidagi hisobotlarni koʻrib chiqishi hamda kreditorlarning yigʻilishiga tegishli xulosalarni taqdim etishi; kreditorning talabiga koʻra qarzdorning moliyaviy ahvoli va (yoki) oʻz faoliyati haqidagi axborotni oʻn kunlik muddatda taqdim etishi; sud sanatsiyasi rejasi amalga oshirilishining borishi toʻgʻrisida kreditorlar yigʻilishiga va (yoki) kreditorlar qoʻmitasiga, shuningdek, agar qarzdorning ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi boʻlsa, vakolatli davlat organiga axborot taqdim etishi shart. Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchining zimmasida qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.

100. Sud sanatsiyasi rejasi va qarzni toʻlash jadvali
Sud sanatsiyasi rejasi qarzdorning rahbari, qarzdor muassislari (ishtirokchilari) yoki qarzdor mol-mulkining egasi tomonidan tayyorlanadi. Sud sanatsiyasi rejasida qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklashga doir aniq chora-tadbirlar koʻrsatilgan boʻlishi kerak. Sud sanatsiyasi rejasida quyidagilar nazarda tutilishi kerak: qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklash chora-tadbirlari, mazkur chora-tadbirlarni amalga oshirish shartlari va tartibi, ularni amalga oshirish xarajatlari hamda qarzdorning boshqa xarajatlari; qarzni toʻlash jadvali; sud sanatsiyasi rejasini tasdiqlashga qarshi ovoz bergan kreditorning yoki ushbu rejani tasdiqlash uchun ovoz berish huquqiga ega boʻlmagan kreditorning qarzdor tugatilgan taqdirda olishi mumkin boʻlgan kafolatli tovonning miqdori va toʻlash muddati; qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklash davri. Sud sanatsiyasi rejasida qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklash yuzasidan ushbu Qonunning 125-moddasida nazarda tutilgan chora-tadbirlar boʻlishi mumkin. Sud sanatsiyasi rejasini amalga oshirish muddati sudning sud sanatsiyasi tartib-taomilini joriy etish toʻgʻrisidagi ajrimida nazarda tutilgan muddatdan oshishi mumkin emas. Sud sanatsiyasi rejasida qarzni toʻlash jadvaliga muvofiq kreditorlarning talablarini qanoatlantirish uchun zarur boʻlgan mablagʻlarni sud sanatsiyasi jarayonida qarzdor tomonidan olish usullari nazarda tutilishi kerak. Sud sanatsiyasi rejasi kreditorlarning yigʻilishi tomonidan tasdiqlanishi kerak. Sud sanatsiyasi rejasini tasdiqlash haqidagi masala koʻrib chiqilayotganda ovoz berishda birinchi va ikkinchi guruh kreditorlari ishtirok etadi. Kreditorlar yigʻilishining sud sanatsiyasi rejasini tasdiqlash toʻgʻrisidagi qarori, agar birinchi va ikkinchi guruhlarning har biridagi kreditorlarning koʻpchiligi uni yoqlab ovoz bersa, qabul qilingan deb hisoblanadi. Bunda ovoz berish huquqiga ega boʻlgan va sud sanatsiyasi rejasini tasdiqlashga qarshi ovoz bergan kreditor hamda ushbu rejani tasdiqlash uchun ovoz berish huquqiga ega boʻlmagan kreditor, qarzdor tugatilgan taqdirda eng kamida olishi mumkin boʻlgan kafolatli toʻlovga teng tovon olish huquqiga ega. Agar birinchi va ikkinchi guruhlarning har biridagi kreditorlar sud sanatsiyasi rejasini tasdiqlash haqida qaror qabul qilmasa, shuningdek ovoz berish chogʻida guruhlardan biridagi kreditorlarning zarur miqdordagi ovozi toʻplanmasa, qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat qilish haqida qaror qabul qilinadi. Sud sanatsiyasi rejasida qarzdorning ustav fondini (ustav kapitalini) kamaytirish, ushbu Qonunning 130-moddasiga muvofiq qarzdorning qoʻshimcha emissiyaviy aksiyalarini chiqarish va joylashtirish, ustav fondiga (ustav kapitaliga) qoʻshimcha ulush kiritish hamda kreditorlarning talablarini aksiyalarga ayirboshlash nazarda tutilishi mumkin. Sud sanatsiyasi rejasida qarzdorning korxonasi (biznesi) yoki qarzdor mol-mulkining bir qismi ushbu Qonunning 126 va 127-moddalarida nazarda tutilgan tartibda sotilishi nazarda tutilishi mumkin. Sud sanatsiyasi rejasini tasdiqlashga qarshi ovoz bergan kreditorlar oʻz huquqlarini himoya qilish maqsadida ekspertlarni: sud sanatsiyasi rejasini tasdiqlashga qarshi ovoz bergan kreditor hamda ushbu rejani tasdiqlash uchun ovoz berish huquqiga ega boʻlmagan kreditor, qarzdor tugatilgan taqdirda, eng kamida olishi mumkin boʻlgan kafolatli toʻlovga teng tovon olish huquqiga ega boʻlishini; sud sanatsiyasi rejasining muvaffaqiyatli bajarilish imkoniyati mavjudligini; kreditorlarning boshqa kreditorlarga nisbatan qarzdorning mol-mulki bilan taʼminlangan ustunlik huquqini tekshirish uchun jalb etishi mumkin. Agar qarzdor sud sanatsiyasi rejasi uchun mol-mulki toʻgʻrisida notoʻgʻri yoki chalgʻituvchi maʼlumotlarni taqdim etgan yoxud oʻz faoliyatiga va (yoki) ishga taalluqli boʻlgan axborotni yashirgan boʻlsa, kreditorlar yigʻilishi sud sanatsiyasi rejasini bekor qilish va sud sanatsiyasi tartib-taomilini muddatidan ilgari tugatish hamda sudga tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish yoki qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqida iltimosnoma kiritish toʻgʻrisida qaror qabul qilishi mumkin. Sud kreditorlar yigʻilishining iltimosnomasi asosida sud sanatsiyasi tartib-taomilini muddatidan ilgari tugatish hamda tegishincha tashqi boshqaruvni joriy etish haqida ajrim chiqaradi yoki qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. Qarzdorning boshqaruv organi va sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi sud sanatsiyasining tasdiqlangan rejasi amalga oshirilishi uchun masʼuldir. Kreditorlar yigʻilishi va (yoki) kreditorlar qoʻmitasi sanatsiya rejasining bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi. Kreditor sanatsiya qiluvchi boshqaruvchidan sud sanatsiyasi rejasining bajarilishi bilan bogʻliq boʻlgan har qanday maʼlumotni soʻrab olishga haqlidir. Sud sanatsiyasi rejasida qarzdorni qarzlardan toʻliq yoki qisman ozod qilish yoxud ularni oʻzgartirish nazarda tutilishi mumkin. Qarzdorni qarzlardan toʻliq yoki qisman ozod qilish yoxud ularni oʻzgartirish barcha kreditorlarning roziligi bilan amalga oshiriladi. Agar biror-bir kreditor qarzdorning qarzlardan toʻliq yoki qisman ozod etilishiga yoki ularning oʻzgartirilishiga qarshi boʻlsa, qolgan kreditorlar unga talabni kreditorlarning talablari reyestriga muvofiq sotib olish boʻyicha taklif berishga haqli. Qarzdorning qarzlardan toʻliq yoki qisman ozod qilinishiga yoki ularning oʻzgartirilishiga qarshi boʻlgan kreditor qolgan kreditorlar tomonidan taklif etilgan shartlarni qabul qilishi shart. Qarzni toʻlash jadvali, agar ushbu Qonunda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, barcha kreditorlar oldidagi qarzning toʻlanishini nazarda tutishi kerak. Qarzni toʻlash jadvali sud tomonidan tasdiqlanishi lozim. Qarzdorning sud sanatsiyasi tartib-taomili jarayonida yuzaga kelgan joriy toʻlovlar boʻyicha kreditorlarning talablarini qanoatlantirish ushbu Qonunning 149, 150 va 185-moddalarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Qarzdor qarzni toʻlash jadvalini muddatidan ilgari bajarishga haqlidir.

101. Sud sanatsiyasi rejasiga va qarzni toʻlash jadvaliga oʻzgartishlar kiritish
Qarzdor sud sanatsiyasi rejasini va (yoki) qarzni toʻlash jadvalini bajarmagan taqdirda (qarz belgilangan muddatlarda va (yoki) belgilangan hajmlarda toʻlanmaganda), u qarzni toʻlash jadvaliga kiritish moʻljallanayotgan oʻzgartishlarni maʼqullash toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan kreditorlarga talablarni bajarish sanasi boshlangan vaqtdan eʼtiboran ikki hafta muddat ichida murojaat qilishga haqli. Iltimosnomaning koʻchirma nusxasi sanatsiya qiluvchi boshqaruvchiga yuboriladi. Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi iltimosnoma olingan paytdan eʼtiboran ikki haftadan kechiktirmay ushbu iltimosnoma asosida kreditorlarning yigʻilishini chaqiradi. Agar kreditorlar sud sanatsiyasi rejasini va qarzni toʻlash jadvalini toʻliq yoki qisman bajarishning imkoni mavjud emasligini aniqlasa yoxud ularni faqat oʻzgartishlar kiritish orqali amalga oshirish imkoni mavjud deb hisoblasa, sud sanatsiyasi rejasiga va qarzni toʻlash jadvaliga sud oʻzgartish kiritishi mumkin. Kreditorlar yigʻilishining sud sanatsiyasi rejasiga va (yoki) qarzni toʻlash jadvaliga oʻzgartishlar kiritish haqidagi qarori ushbu Qonunning 100-moddasida belgilangan tartibda qabul qilinadi. Agar qarzni toʻlash jadvaliga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisida qaror qabul qilinsa, kreditorlarning yigʻilishi qarzni toʻlash jadvalidagi oʻzgartishlarni tasdiqlash haqidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat qilish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilganligi haqida oʻz vaqtida xabardor qilinmagan va qarzni toʻlash jadvali sud tomonidan tasdiqlanganidan keyin ishga qoʻshilgan kreditorning talablari yoki ushbu kreditorning qaysi talablari boʻyicha majburiyatlarni bajarish muddati kuzatuv tartib-taomili jarayonida boshlangan boʻlsa, oʻsha talablari sudning ajrimiga koʻra qarzni uzish jadvaliga kiritiladi. Sud faqat kreditorlarning talablari reyestriga kiritilgan talablarga nisbatan qarzni toʻlash jadvaliga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisida ajrim chiqarishga haqli.

102. Sud sanatsiyasi tartib-taomilining muddatidan ilgari tamomlanishi
Kreditorlarning qarzni toʻlash jadvalida nazarda tutilgan barcha talablari sud sanatsiyasi tartib-taomilining sud tomonidan belgilangan muddati oʻtishidan oldin qarzdor tomonidan qanoatlantirilgan taqdirda, qarzdorning rahbari sud sanatsiyasi tartib-taomili muddatidan ilgari tamomlanganligi haqida sudga ushbu Qonunning 104-moddasida nazarda tutilgan tartibda hisobot taqdim etadi. Qarzdor rahbarining sud sanatsiyasi tartib-taomili muddatidan ilgari tamomlanganligi toʻgʻrisidagi hisoboti, sanatsiya qiluvchi boshqaruvchining qarzdor rahbarining hisobotiga doir xulosasi va kreditorlarning shikoyatlari sud tomonidan majlisda koʻrib chiqiladi. Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchining talablari qarzni toʻlash jadvaliga kiritilgan barcha kreditorlarni qarzdor rahbarining sud sanatsiyasi tartib-taomili muddatidan ilgari tamomlanganligi haqidagi hisobotini koʻrib chiquvchi sud majlisining sanasi, vaqti va joyi toʻgʻrisida xabardor qilishi shart. Qarzdor rahbarining sud sanatsiyasi tartib-taomili muddatidan ilgari tamomlanganligi toʻgʻrisidagi hisobotini, shuningdek kreditorlarning shikoyatlarini koʻrib chiqish yakunlari asosida sud: agar toʻlanmagan qarz mavjud emasligi aniqlansa, kreditorlarning shikoyatlari esa asossiz deb topilsa, qarzdor rahbarining hisobotini tasdiqlaydi va toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritishni toʻxtatadi; agar toʻlanmagan qarz mavjudligi aniqlansa va kreditorlarning shikoyatlari asosli deb topilsa, qarzdor rahbarining hisobotini tasdiqlashni rad etadi. Qarzdor rahbarining hisobotini tasdiqlash va toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritishni tugatish haqida yoki mazkur hisobotni tasdiqlashni rad etish toʻgʻrisida sud ajrim chiqaradi, bu ajrim ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin.

103. Sud sanatsiyasi tartib-taomilini muddatidan ilgari tugatish
Sud sanatsiyasi tartib-taomilini muddatidan ilgari tugatish uchun quyidagilar asos boʻladi: kreditorlar talablarini qanoatlantirishning qarzni toʻlash jadvalida belgilangan muddatlari sud sanatsiyasi tartib-taomili jarayonida qarzdor tomonidan bir necha marta yoki bir marta jiddiy ravishda (bir oydan ortiq muddatga) buzilganligi; qarzdor qarzni toʻlash jadvalini bajarishga qodir emasligidan dalolat beruvchi holatlarning mavjudligi. Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi sud sanatsiyasi tartib-taomilini muddatidan ilgari tugatish toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat qilish haqidagi masalani koʻrib chiqish uchun kreditorlarning yigʻilishini ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan asoslar yuzaga kelgan paytdan eʼtiboran ikki hafta ichida oʻz tashabbusiga koʻra yoki kreditorlar qoʻmitasining qarori asosida chaqirishi shart. Qarzdorning rahbari kreditorlarning yigʻilishiga qarzni toʻlash jadvali va sud sanatsiyasi rejasi bajarilishining yakunlari haqida hisobot taqdim etishi shart. Hisobotga qarzdorning oxirgi hisobot sanasidagi holatga koʻra buxgalteriya balansi, qarzdorning daromadlari (foydasi) va zararlari toʻgʻrisidagi hisobot, qanoatlantirilgan talablar miqdori koʻrsatilgan holda kreditorlarning talablari reyestri va kreditorlarning talablari qanoatlantirilganligini tasdiqlovchi hujjatlar ilova qilinishi kerak. Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi kreditorlarning yigʻilishiga qarzdor rahbarining hisoboti bilan bir vaqtda qarzdor rahbarining hisoboti yuzasidan oʻz xulosasini taqdim etadi. Kreditorlarning yigʻilishi qarzdor rahbarining hisobotini, shuningdek sanatsiya qiluvchi boshqaruvchining mazkur hisobot boʻyicha xulosasini koʻrib chiqish yakunlariga koʻra tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish toʻgʻrisida yoki qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat etish toʻgʻrisida qaror qabul qilishga haqli. Kreditorlar yigʻilishining iltimosnomasiga kreditorlar yigʻilishi bayonnomasining koʻchirma nusxasi, shuningdek kreditorlar yigʻilishi tomonidan qabul qilingan qarorga qarshi ovoz bergan yoki ushbu masala yuzasidan ovoz berishda ishtirok etmagan kreditorlarning shikoyatlari ilova qilinadi. Sud tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish haqida kreditorlar yigʻilishining iltimosnomasi asosida ajrim chiqaradi yoki qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qiladi.

104. Sud sanatsiyasi tartib-taomilining tamomlanishi
Sud sanatsiyasi tartib-taomilining belgilangan muddati tugashiga kamida oʻn besh kun qolganida qarzdorning rahbari oʻtkazilgan sud sanatsiyasi tartib-taomilining natijalari haqida sudga hisobot taqdim etishi shart. Mazkur hisobotga qarzdorning oxirgi sanadagi holatga koʻra buxgalteriya balansi, qarzdorning moliyaviy natijalari toʻgʻrisidagi hisobot, qanoatlantirilgan talablar miqdori va mazkur qanoatlantirishni tasdiqlovchi hujjatlar, shuningdek sanatsiya qiluvchi boshqaruvchining qarzdor rahbarining hisobotiga doir xulosasi, qanoatlantirilgan talablar miqdori koʻrsatilgan holda kreditorlarning talablari reyestri, talablari qanoatlantirilmagan kreditorlarning shikoyatlari ilova qilinishi kerak. Qarzdor rahbarining sud sanatsiyasi tartib-taomilini oʻtkazish natijalari haqidagi hisoboti va kreditorlarning shikoyatlari sud tomonidan majlisda koʻrib chiqiladi. Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi qarzni toʻlash jadvaliga talablari kiritilgan barcha kreditorlarni qarzdor rahbarining sud sanatsiyasi tartib-taomilini oʻtkazish natijalari haqidagi hisobotini koʻrib chiquvchi sud majlisining sanasi, vaqti va joyi toʻgʻrisida xabardor qilishi shart. Qarzdor rahbarining sud sanatsiyasi tartib-taomilini oʻtkazish natijalari haqidagi hisobotini, shuningdek kreditorlarning shikoyatlarini koʻrib chiqish yakunlariga koʻra sud: agar toʻlanmagan qarzi mavjud emasligi aniqlansa, kreditorlarning shikoyatlari esa asossiz deb topilsa, qarzdor rahbarining hisobotini tasdiqlaydi va toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritishni toʻxtatish haqida ajrim chiqaradi; agar toʻlanmagan qarz mavjudligi aniqlansa va kreditorlarning shikoyatlari asosli deb topilsa, qarzdor rahbarining hisobotini tasdiqlashni rad etadi. Sud qarzdor rahbarining hisobotini tasdiqlashni rad etgan taqdirda tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish haqida ajrim yoki qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror chiqaradi.

105. Majburiyatlarning taʼminot bergan shaxslar tomonidan bajarilishi
Kreditorlarning taʼminot bergan shaxslardan majburiyatlar bajarilishini talab qilish huquqi sud sanatsiyasi tartib-taomilini tugatish yoki tamomlash toʻgʻrisida sud ajrim chiqargan paytdan eʼtiboran yuzaga keladi. Majburiyatlarni bajarish taʼminotini bergan shaxslarga nisbatan talablar kreditorlar yigʻilishining (kreditorlar qoʻmitasining) vakili yoki sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi tomonidan taqdim etiladi. Majburiyatlarni bajarish taʼminotini bergan shaxslarning majburiyatlarni bajarishi natijasida olingan pul mablagʻlari kreditorlar bilan hisob-kitob qilish uchun qarzdorning hisobvaragʻiga oʻtkaziladi. Kreditorlar bilan hisob-kitoblar qarzdor tomonidan amalga oshiriladi. Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi kreditorlar talablarining qanoatlantirilganligi dalillari taqdim etilgan paytdan eʼtiboran kreditorlarning talablari reyestriga tegishli yozuvni kiritadi.

106. Taʼminotdan kelib chiqadigan majburiyatlarni bajarish yakunlari toʻgʻrisidagi hisobot
Kreditorlar bilan hisob-kitoblar tamomlangach yoki sud tomonidan kreditorlarning talablarini qanoatlantirish uchun belgilangan muddat oʻtgach, sanatsiya qiluvchi boshqaruvchi qarzdorning majburiyatlarini shaxslar tomonidan taʼminot berilgan holda bajarish yakunlari toʻgʻrisida sudga hisobot taqdim etishi shart. Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchining hisoboti va kreditorlarning shikoyatlari sud tomonidan majlisda koʻrib chiqiladi. Hisobotga qoʻyiladigan talablar, shuningdek uni taqdim etish va koʻrib chiqish tartibi ushbu Qonunning 132 va 133-moddalarida belgilanadi. Sanatsiya qiluvchi boshqaruvchining hisobotini, kreditorlarning shikoyatlarini koʻrib chiqish yakunlariga koʻra sud: agar toʻlanmagan qarz mavjudligi aniqlansa, kreditorlarning shikoyatlari esa asossiz deb topilsa, sanatsiya qiluvchi boshqaruvchining hisobotini tasdiqlaydi va toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish yuritishni tugatish toʻgʻrisida ajrim chiqaradi; agar qoplanmagan qarz borligi aniqlangan va kreditorlarning shikoyatlari asosli deb topilgan boʻlsa, sanatsiya qiluvchi boshqaruvchining hisobotini tasdiqlashni rad etadi hamda tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish haqida ajrim chiqaradi yoxud qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qiladi.

107. Taʼminot bergan shaxslarning majburiyatlarni bajarmasligi oqibatlari
Majburiyatlarni bajarish taʼminotini bergan shaxslar tomonidan shu taʼminotdan kelib chiqadigan majburiyatlar kreditorlarning talablarini qanoatlantirish uchun sud belgilagan muddatda bajarilmagan hamda tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish uchun asoslar mavjud boʻlmagan taqdirda, sud qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. Majburiyatlarni bajarish taʼminotini bergan shaxslar tomonidan shu taʼminotdan kelib chiqadigan majburiyatlar kreditorlarning talablarini qanoatlantirish uchun ushbu moddaning birinchi qismida belgilangan muddatda bajarilmaganligi qonunchilikka muvofiq ushbu shaxslarning qarzdorning kreditorlar oldidagi majburiyatlari yuzasidan solidar yoki subsidiar javobgarligiga sabab boʻladi. Bunday holda toʻlovga qobiliyatsizlikning keyingi tartib-taomili jarayonida sud boshqaruvchisi sudga taʼminotni bergan shaxslarga nisbatan daʼvo bilan murojaat qilishga haqli.

108. Tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish tartibi
Agar qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklashning haqiqiy imkoniyati aniqlansa, tashqi boshqaruv tartib-taomili kreditorlar yigʻilishining iltimosnomasi, ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi boʻlgan qarzdor boʻyicha esa vakolatli davlat organining arizasi asosida sud tomonidan joriy etiladi. Sudning tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish haqidagi ajrimi darhol ijro etilishi lozim va bu ajrim ustidan qonunchilikda belgilangan muddatda shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin. Tashqi boshqaruv tartib-taomili, agar ushbu Qonunda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, oʻn ikki oydan yigirma toʻrt oygacha muddatga joriy etiladi. Tashqi boshqaruv tartib-taomili uchun belgilangan muddat ushbu moddaning uchinchi qismida belgilangan muddatlar doirasida kreditorlar yigʻilishining iltimosnomasiga, vakolatli davlat organining qaroriga yoki tashqi boshqaruvchining arizasiga koʻra sud tomonidan qisqartirilishi yoki uzaytirilishi mumkin. Sud sanatsiyasi va tashqi boshqaruv tartib-taomillarining jami muddati oʻttiz oydan oshmasligi kerak. Agar sud sanatsiyasi tartib-taomili joriy etilgan sanadan to sud tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish toʻgʻrisidagi masalani koʻrib chiqish kuniga qadar oʻn sakkiz oydan ortiq vaqt oʻtgan boʻlsa, sud qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqida qaror chiqaradi.

109. Tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish oqibatlari
Tashqi boshqaruv tartib-taomili joriy etilgan paytdan eʼtiboran: qarzdorning rahbari oʻz vazifasini bajarishdan chetlashtiriladi, qarzdorning ishlarini boshqarish tashqi boshqaruvchi zimmasiga yuklatiladi. Tashqi boshqaruvchi qarzdorning rahbari bilan tuzilgan mehnat shartnomasini tugatish yoki mazkur rahbarni boshqa ishga oʻtkazish toʻgʻrisida buyruq chiqarishi shart; qarzdorning boshqaruv organlari vakolatlari tugatiladi. Qarzdorning rahbari va qarzdorning boshqa boshqaruv organlari vakolatlari tashqi boshqaruvchiga oʻtadi, bundan ushbu Qonunga muvofiq boshqa shaxslarga (organlarga) oʻtadigan vakolatlar mustasno. Qarzdorning boshqaruv organlari va (yoki) toʻlovga qobiliyatsizlikning ilgarigi tartib-taomilida tayinlangan sud boshqaruvchisi, tashqi boshqaruvchi tayinlangan paytdan eʼtiboran uch ish kuni ichida qarzdorning buxgalteriya hujjatlari va boshqa hujjatlari, muhrlari va shtamplari (muhrlar va shtamplar mavjud boʻlgan taqdirda), moddiy va boshqa qimmatliklari tashqi boshqaruvchiga topshirilishini taʼminlashi shart; kreditorlarning talablarini taʼminlash yuzasidan ilgari koʻrilgan chora-tadbirlar bekor qilinadi; qarzdorning mol-mulkini xatlash va qarzdorga nisbatan uning oʻziga tegishli mol-mulkni tasarruf etish borasidagi vakolatlarining boshqacha tarzdagi cheklovlari faqat toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomillari doirasida qoʻllanilishi mumkin; toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish jarayonida vujudga kelgan barcha turdagi joriy soliq toʻlovlarini (bundan ish haqi va unga tenglashtirilgan toʻlovlar boʻyicha soliqlar mustasno) toʻlash toʻxtatib turiladi va tashqi boshqaruv tartib-taomili jarayonining muddati yakunlanganidan keyin toʻlanadi. Bunday holda sud tashqi boshqaruvchining hisoboti tasdiqlangan hamda qarzdorga nisbatan qoʻzgʻatilgan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritishni tugatish haqida qaror chiqargan sanadan eʼtiboran ushbu soliq qarzlari olti oy davomida teng miqdorda boʻlib-boʻlib toʻlanadi; qarzdorning pul majburiyatlari va (yoki) soliqlari hamda yigʻimlari yuzasidan kreditorlar talablarining qanoatlantirilishiga nisbatan moratoriy joriy etiladi, bundan ushbu Qonunning 110-moddasida nazarda tutilgan hollar mustasno. Tashqi boshqaruv tartib-taomili joriy etilguniga qadar qarzdorning majburiyatlar bajarilishi taʼminoti sifatida berilgan mol-mulkidan foydalanishdan mazkur tartib-taomil joriy etilganidan keyin olingan hosilga, mahsulotga va daromadlarga nisbatan kreditorning oʻz talablarini bajarish taʼminoti sifatidagi huquqi tatbiq etilmaydi. Tashqi boshqaruv tartib-taomili tugaganidan keyin pul majburiyatlari va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha kreditorlarga qarzdor toʻlashi shart boʻlgan neustoyka (jarima, penya), shuningdek yetkazilgan zararning summalari tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish paytidagi mavjud miqdorlarda toʻlash uchun taqdim etilishi mumkin.

110. Kreditorlarning talablarini qanoatlantirishga doir moratoriy
Kreditorlarning talablarini qanoatlantirishga doir moratoriy tashqi boshqaruv tartib-taomili joriy etilguniga qadar bajarilish muddati kelgan pul majburiyatlariga va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlarga nisbatan tatbiq etiladi, bundan qarzdorga nisbatan kuzatuv tartib-taomili va (yoki) sud sanatsiyasi tartib-taomili joriy etilganidan keyin yuzaga kelgan pul majburiyatlari mustasno. Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan pul majburiyatlari va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar yuzasidan moratoriyning amal qilish muddati ichida: undiruv soʻzsiz (akseptsiz) tartibda amalga oshiriladigan ijro hujjatlari va boshqa hujjatlar boʻyicha undiruvga yoʻl qoʻyilmaydi; pul majburiyatlari va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha majburiyat bajarilmaganligi yoki lozim darajada bajarilmaganligi uchun neustoyka (jarima, penya) va boshqa iqtisodiy (moliyaviy) sanksiyalar hisoblanmaydi, bundan qarzdorga nisbatan kuzatuv tartib-taomili va (yoki) sud sanatsiyasi tartib-taomili joriy etilganidan keyin yuzaga kelgan pul majburiyatlari va (yoki) toʻlanishi lozim boʻlgan foizlar mustasno. Tashqi boshqaruv joriy etilgan paytdagi pul majburiyatlari va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha kreditorlar talablarining summasiga Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 327-moddasida nazarda tutilgan tartibda va miqdorda foizlar hisoblanadi. Bu foizlar bir navbatdagi talablarga qarzdorga nisbatan tashqi boshqaruv joriy etilgan sanadan eʼtiboran va sud tomonidan shu navbat talablari boʻyicha kreditorlar bilan hisob-kitoblarni boshlash haqida ajrim chiqariladigan sanaga qadar yoki qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qilinadigan paytga qadar hisoblanadi. Hisoblangan foizlar summasi kreditorga asosiy qarz summasini toʻlash bilan bir vaqtda toʻlanishi lozim. Moratoriy kreditorlarning tashqi boshqaruvchi shartnomani bajarishdan ushbu Qonunning 119-moddasiga muvofiq bosh tortganligi oqibatida yetkazilgan zararlarning oʻrnini qoplash haqidagi talablariga nisbatan ham tatbiq etiladi. Ushbu moddaning ikkinchi va uchinchi qismlarida nazarda tutilgan qoidalar bajarilish muddati tashqi boshqaruv tartib-taomili joriy etilganidan keyin boshlangan pul majburiyatlariga va (yoki) soliqlarga hamda yigʻimlarga nisbatan qoʻllanilmaydi. Moratoriyning amal qilishi fuqarolarning mehnatga oid huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan talablariga, alimentlar undirishga hamda mualliflik shartnomalari asosida haq toʻlashga doir talablariga, shuningdek qarzdor qaysi fuqaroning hayotiga yoki sogʻligʻiga zarar yetkazilganligi uchun javobgar boʻlsa, ana shu fuqaroning talablariga nisbatan tatbiq etilmaydi. Kreditorning iltimosnomasiga asosan sud qarzdorning majburiyatlari bajarilishining taʼminoti sifatida mazkur kreditorning foydasiga qaysi pul majburiyatlari boʻyicha mol-mulk berilgan boʻlsa, oʻsha pul majburiyatlarini moratoriyning taʼsir doirasidan chiqarish toʻgʻrisida, agar mol-mulk tashqi boshqaruv tartib-taomilini amalga oshirish uchun zarur boʻlmasa, ajrim chiqarishi mumkin. Talablari qarzdorning mol-mulki bilan taʼminlangan kreditorning iltimosnomasiga asosan quyidagi hollarda sud mazkur mol-mulkni moratoriyning taʼsir doirasidan chiqarish toʻgʻrisida ajrim chiqarishi mumkin, agar: qarzdorning mol-mulki bilan taʼminlangan kreditorning yoki kreditorlarning talablari miqdori garov narsasi qiymatidan oshib ketgan boʻlsa; garovga qoʻyilgan mol-mulk qiymatini pasayib ketishdan himoya qilish mavjud boʻlmasa; tashqi boshqaruv rejasini amalga oshirish qarzdorning mol-mulki bilan taʼminlangan talablarga daxl qilmasa; garovga qoʻyilgan mol-mulkni tez buziladigan mahsulot sifatida saqlab qolish uchun choralar koʻrish talab etilsa; sud sanatsiyasining rejasi yoki tashqi boshqaruv rejasi belgilangan muddatda tasdiqlanmagan boʻlsa.

111. Tashqi boshqaruvchilikka nomzod taqdim etish tartibi
Tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy qilish haqida sudga iltimosnoma bilan murojaat etish toʻgʻrisida qaror qabul qilgan kreditorlarning yigʻilishi tashqi boshqaruvchilikka nomzodni maʼqullaydi. Tashqi boshqaruvchilikka nomzod kreditorlarning yigʻilishiga har qanday kreditor tomonidan yoki vakolatli davlat organi tomonidan taklif etilishi mumkin. Kreditorlarning yigʻilishi tomonidan qaror qabul qilishning ushbu Qonunning 17-moddasida nazarda tutilgan tartibiga muvofiq kreditorlarning eng koʻp ovozini olgan shaxsning nomzodi sudga taklif etiladi. Sud tashqi boshqaruv tartib-taomilini kreditorlar yigʻilishining tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish haqida iltimosnoma bilan sudga murojaat qilish toʻgʻrisidagi qarori mavjud boʻlmagan holda joriy etayotgan boʻlsa, kreditorlarning yigʻilishi tashqi boshqaruvchilikka nomzodni sud tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish haqida ajrim chiqargan paytdan eʼtiboran uch haftalik muddat ichida koʻrib chiqishga, maʼqullashga va sudga taqdim etishga haqli. Tashqi boshqaruvchilikka nomzod kreditorlarning yigʻilishi tomonidan taqdim etilmagan taqdirda, sud vakolatli davlat organi tomonidan taklif etilgan nomzodlar orasidan tashqi boshqaruvchini tayinlaydi.

112. Tashqi boshqaruvchini tayinlash
Tashqi boshqaruvchi tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish bilan bir paytda sud tomonidan tayinlanadi. Tashqi boshqaruvchini tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish bilan bir paytda tayinlashning imkoni mavjud boʻlmasa, sud tashqi boshqaruvchini tashqi boshqaruv tartib-taomili joriy etilgan paytdan eʼtiboran bir oylik muddat ichida tayinlaydi. Tashqi boshqaruvchini tayinlash toʻgʻrisida sud ajrim chiqaradi. Tashqi boshqaruvchini tayinlash toʻgʻrisidagi sudning ajrimi darhol ijro etilishi lozim va uning ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin.

113. Tashqi boshqaruvchini oʻz vazifasini bajarishdan ozod etish
Tashqi boshqaruvchi oʻz vazifasini bajarishdan quyidagi hollarda sud tomonidan ozod etilishi mumkin: oʻz arizasiga binoan; zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarmagan yoki lozim darajada bajarmagan taqdirda kreditorlar yigʻilishining qarori asosida. Bunday holda kreditorlar yigʻilishining qarorida tashqi boshqaruvchilikka tavsiya etilayotgan yangi nomzod haqidagi maʼlumotlar boʻlishi kerak; vakolatli davlat organining arizasi asosida; ushbu Qonunning 22-moddasiga muvofiq tashqi boshqaruvchi etib tayinlanishiga monelik qiladigan holatlar aniqlangan taqdirda. Tashqi boshqaruvchi qonunchilikka muvofiq boshqa hollarda ham oʻz vazifalarini bajarishdan ozod etilishi mumkin. Tashqi boshqaruvchini oʻz vazifasini bajarishdan ozod etish toʻgʻrisidagi ajrim darhol ijro etilishi kerak va ajrim ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin. Mazkur ajrim ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) bunday ajrimning ijro etilishini toʻxtatib qoʻymaydi.

114. Tashqi boshqaruvchining huquqlari
Tashqi boshqaruvchi qarzdorning rahbari vakolatlarini amalga oshiradi. Tashqi boshqaruvchi quyidagilarga haqli: kreditorlarning yigʻilishini hamda kreditorlar qoʻmitasini chaqirishga; ushbu Qonunning 118-moddasida nazarda tutilgan cheklovlarni hisobga olgan holda qarzdorning mol-mulkini tasarruf etishga; qarzdor nomidan kelishuv bitimi tuzishga; ushbu Qonunning 26-moddasiga muvofiq haq olishga; agar ushbu Qonunda yoki kreditorlar bilan kelishuvda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, oʻz vazifalarini amalga oshirish uchun boshqa shaxslarni ular faoliyatiga qarzdorning mablagʻlaridan haq toʻlagan holda shartnoma asosida ishga jalb qilishga; oʻz vazifalarini bajarishni muddatidan ilgari tugatish toʻgʻrisida sudga ariza berishga; ushbu Qonunning 63 — 65-moddalarida belgilangan tartibda qarzdorning shartnomalarini haqiqiy emas deb topish haqida sudga ariza berishga; qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklash maqsadida tijorat banklaridan, moliya tashkilotlaridan qarz olishga, shuningdek qarzdorning faoliyatini davom ettirishidan manfaatdor boʻlgan yuridik va jismoniy shaxslardan moliyaviy yordam olishga; qarzdorga taalluqli boʻlgan axborotni va hujjatlarni qarzdorning rahbaridan, taʼsischilaridan va (yoki) davlat organlaridan soʻrab olishga; oʻz huquq va majburiyatlarining amalga oshirilishini taʼminlash uchun davlat xizmatlaridan, shu jumladan davlat xizmatlari markazlari orqali koʻrsatiladigan xizmatlardan oldindan toʻlovlarni amalga oshirmasdan foydalanish; qarzdorning shartnomalarini bajarish ushbu Qonunning 119-moddasida belgilangan tartibda rad etilishini maʼlum qilishga. Tashqi boshqaruvchi oʻz huquqlari va majburiyatlarini amalga oshirayotganda qarzdorning pul majburiyatlari boʻyicha qonunchilikka muvofiq subsidiar javobgar boʻladigan shaxslarga nisbatan ular qarzdorni toʻlovga qobiliyatsizlikka olib borganligi munosabati bilan talablar qoʻyishga haqlidir. Tashqi boshqaruvchi qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

115. Tashqi boshqaruvchining majburiyatlari
Tashqi boshqaruvchi: qarzdorning mol-mulkini qabul qilib olishi va uni inventarizatsiyadan oʻtkazishi; qarzdorning uchinchi shaxslarda turgan mol-mulkini qidirishga, aniqlashga va qaytarishga qaratilgan choralar koʻrishi; tashqi boshqaruvni oʻtkazish va kreditorlar bilan hisob-kitoblar qilish uchun maxsus hisobvaraq ochishi; tashqi boshqaruv rejasini ishlab chiqishi va kreditorlarning yigʻilishi tasdiqlashi uchun taqdim etishi; moliyaviy, buxgalteriya va statistika hisobini yuritishi hamda hisobdorlikni taʼminlashi; kreditorlarning qarzdorga nisbatan talablari yuzasidan eʼtirozlar bildirishi; qarzdor oldidagi qarzni undirish choralarini koʻrishi; kreditorlarning talablari reyestrini yuritishi; kreditorlarning yigʻilishiga tashqi boshqaruv rejasi bajarilishining borishi va yakunlari haqida hisobotlar taqdim etishi; kreditorning talabiga koʻra qarzdorning moliyaviy ahvoli va (yoki) oʻz faoliyati toʻgʻrisidagi axborotni oʻn kunlik muddatda taqdim etishi; tashqi boshqaruv rejasi bajarilishining borishi haqida kreditorlar yigʻilishiga va kreditorlar qoʻmitasiga, shuningdek, agar qarzdorning ustav fondida (ustav kapitalida) davlatning ulushi boʻlsa, vakolatli davlat organiga axborot taqdim etishi shart. Tashqi boshqaruvchining zimmasida qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.

116. Kreditorlarning talablari
Kreditorlar qarzdorga nisbatan oʻz talablarini tashqi boshqaruv tartib-taomili amal qilayotgan muddatning istalgan vaqtida taqdim etishga haqli. Mazkur talablar tashqi boshqaruvchiga qarzdorning joylashgan yeri va (yoki) elektron pochta manzili boʻyicha yuboriladi. Kreditorlarning ushbu moddaning toʻrtinchi qismiga muvofiq aniqlangan deb eʼtirof etiladigan talablari bu talablarni aniqlangan deb belgilash imkonini beruvchi hujjatlar ilova qilingan holda tashqi boshqaruvchiga yuboriladi. Tashqi boshqaruvchi kreditorlarning taqdim etilgan talablarini koʻrib chiqadi va tegishli talab olinganidan keyin uni koʻrib chiqish natijalari boʻyicha kreditorlarning talablari reyestriga uzogʻi bilan ikki hafta ichida tegishli yozuv kiritadi. Tashqi boshqaruvchi koʻrib chiqish natijalari toʻgʻrisida tegishli kreditorni kreditorning talablari olingan paytdan eʼtiboran uzogʻi bilan bir oylik muddat ichida xabardor qiladi. Kreditor kreditorlarning talablarini tashqi boshqaruvchi tomonidan koʻrib chiqish natijalari yuzasidan eʼtirozlarini toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni koʻrayotgan sudga bu natijalardan xabardor boʻlgan paytdan eʼtiboran bir oylik muddat ichida bildirishi mumkin. Kreditorlarning ushbu moddaning uchinchi qismida nazarda tutilgan muddatda eʼtirozlar bildirilmagan talablari tashqi boshqaruvchi tomonidan aniqlanadigan miqdorda, tarkibda va ularni qanoatlantirish navbatida aniqlangan talablar deb hisoblanadi. Kreditor mustaqil ravishda qarzdordan talab qilish huquqini notarial tartibda boshqa shaxslarga oʻtkazishi mumkin. Bunda talab qilish huquqini sotib olgan shaxs talabini oʻn kun muddat ichida kreditorlar reyestriga kiritish uchun qarzdorning tashqi boshqaruvchisiga murojaat qilishi kerak.

117. Kreditorlarning eʼtirozlarini koʻrib chiqish
Kreditorlarning tashqi boshqaruvchi tomonidan aniqlangan oʻz talablari miqdori, tarkibi va ularni qanoatlantirish navbati xususidagi ushbu Qonunning 116-moddasida belgilangan muddatlarda berilgan eʼtirozlari sud tomonidan mazkur eʼtirozlar olingan sanadan eʼtiboran bir oydan kechiktirmay koʻrib chiqiladi. Kreditorlarning eʼtirozlarini koʻrib chiqish natijalari boʻyicha sud ajrim chiqaradi, ajrimda kreditorlarning qaysi talablariga nisbatan eʼtirozlar asosli deb topilgan boʻlsa, kreditorlarning shu talablari miqdori, tarkibi va ularni qanoatlantirish navbati koʻrsatiladi. Kreditorlarning eʼtirozlarini koʻrib chiqish natijalari boʻyicha sud chiqargan ajrim ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish doirasida kreditorlarning eʼtirozlarini koʻrib chiqish chogʻida chiqarilgan ajrimlar va boshqa sud hujjatlari alohida ish yuritishda kreditorlarning qarzdorga nisbatan talablarini koʻrib chiqishda preyuditsial kuchga ega boʻladi. Qarzdor xodimlari vakilining mehnatga haq toʻlash va mehnat shartnomasi boʻyicha ishlovchi shaxslarga ishdan boʻshatish nafaqasi toʻlash boʻyicha qarzning miqdori va tarkibi haqidagi eʼtirozlari ham ushbu moddada belgilangan tartibda koʻrib chiqiladi.

118. Qarzdorning mol-mulkini tasarruf etish
Qarzdor mol-mulkining egasi yoki taʼsis hujjatlari bilan vakolat berilgan organlar qarzdorning mol-mulkini tasarruf etish boʻyicha qaror qabul qilishga yoxud tashqi boshqaruvchining vakolatlarini boshqacha tarzda cheklashga haqli emas, bundan ushbu Qonunda nazarda tutilgan hollar mustasno. Agar ushbu Qonunda yoki tashqi boshqaruv rejasida boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, yirik bitimlar va manfaatdorlik nazarda tutilgan bitimlar tashqi boshqaruvchi tomonidan faqat kreditorlar yigʻilishining yoki kreditorlar qoʻmitasining roziligi bilan tuziladi. Balans qiymati qarzdorning koʻchmas mol-mulkini yoki bitim tuzish paytidagi aktivlari balans qiymatining oʻn foizidan koʻprogʻini tashkil etadigan boshqa mol-mulkini tasarruf etishga olib keladigan bitimlar yirik bitimlar jumlasiga kiradi. Bitimni tuzgan taraflardan biri tashqi boshqaruvchiga yoki kreditorga nisbatan manfaatdor shaxs boʻlsa, bunday bitimlar manfaatdorlik nazarda tutilgan bitimlar deb eʼtirof etiladi.

119. Qarzdorning shartnomalarini bajarishni rad etish
Sudning tashqi boshqaruv tartib-taomilini joriy etish toʻgʻrisidagi ajrimi qarzdor toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilguniga qadar tuzgan shartnomalarni bajarishni toʻxtatish yoki ularni bajarishni rad etish uchun asos boʻla olmaydi. Qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilguniga qadar tuzilgan, qarzdorning faoliyatini davom ettirish uchun muhim boʻlgan shartnomalarning bajarilishi tashqi boshqaruvchi tomonidan davom ettiriladi, bundan ushbu Qonunda nazarda tutilgan hollar mustasno. Bunda qarzdor tuzgan shartnomalarni qarzdorga nisbatan tashqi boshqaruv tartib-taomili joriy etilganligi munosabati bilan bajarishni toʻxtatish yoki ularni bajarishni rad etish boʻyicha taraflarning kelishuvlari haqiqiy emas deb hisoblanadi, bundan ushbu Qonunda nazarda tutilgan hollar mustasno. Tashqi boshqaruvchi toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilguniga qadar qarzdor tuzgan shartnomalarni bajarishni faqat toʻliq yoki qisman bajarilmagan shartnomalarga nisbatan, quyidagi holatlardan biri mavjud boʻlgan taqdirda rad etishga haqli: shartnomalarni bajarish qarzdor uchun zarar keltirsa va (yoki) qiyosiy holatlarda tuziladigan xuddi shunday shartnomalarga nisbatan qarzdorning, kreditorlarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini buzsa; shartnoma uzoq muddatli (bir yildan ortiq muddatga tuzilgan) boʻlsa yoki faqat uzoq istiqbolda qarzdor uchun ijobiy natijalar olishga moʻljallangan boʻlsa; shartnomada bir kreditorning talablarini boshqa kreditorlar talablariga nisbatan afzalroq tarzda qanoatlantirish nazarda tutilgan boʻlsa; qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklashga monelik qiluvchi boshqa holatlar mavjud boʻlsa. Ushbu moddaning ikkinchi qismida nazarda tutilgan hollarda shartnoma barcha taraflar tomonidan shunday shartnoma yuzasidan tashqi boshqaruvchining shartnomani bajarishni rad etishi toʻgʻrisidagi arizasi olingan paytdan eʼtiboran bekor qilingan deb hisoblanadi. Shartnomani tuzgan taraflardan biri, agar unga nisbatan qarzdor rad qilishni bildirgan boʻlsa, qarzdordan shartnomani bajarishni rad etganlik oqibatida kelib chiqqan haqiqiy zararning oʻrnini qoplashni talab qilishga haqli.

120. Qarzdorning tashqi boshqaruv tartib-taomili jarayonida yuzaga kelgan pul majburiyatlari
Qarzdorning tashqi boshqaruv tartib-taomili jarayonida yuzaga kelgan pul majburiyatlari miqdori kreditorlarning talablari reyestriga muvofiq kreditorlar talablari summasining yigirma foizidan ortiqrogʻini tashkil etgan hollarda qarzdorning yangi pul majburiyatlarini keltirib chiqaruvchi bitimlar, bundan tashqi boshqaruv rejasida nazarda tutilgan bitimlar mustasno, tashqi boshqaruvchi tomonidan faqat kreditorlar yigʻilishining yoki kreditorlar qoʻmitasining roziligi bilan tuzilishi mumkin. Ushbu moddaning birinchi qismi normalari buzilgan holda tuzilgan bitimlar, agar ular ilgari qarzdorning tashqi boshqaruvchisi vazifasini bajargan shaxs tomonidan tuzilgan boʻlsa, kreditorning, shuningdek yangi tayinlangan tashqi boshqaruvchining arizasiga koʻra sud tomonidan haqiqiy emas deb topilishi mumkin.

121. Qarzdor xarajatlarining tartibga solinishi
Qarzdorning isteʼmolga, shu jumladan mehnatga haq toʻlashga sarflanadigan xarajatlarining koʻpayishiga olib keluvchi qarorlar tashqi boshqaruvchi tomonidan faqat kreditorlar yigʻilishining yoki kreditorlar qoʻmitasining roziligi bilan qabul qilinishi mumkin, bundan qonunchilikda nazarda tutilgan hollar mustasno.

122. Tashqi boshqaruv rejasi
Tashqi boshqaruvchi sud tomonidan tayinlangan paytdan eʼtiboran bir oylik muddat ichida tashqi boshqaruv rejasini ishlab chiqib, tasdiqlash uchun kreditorlar yigʻilishiga taqdim etishi kerak. Tashqi boshqaruv rejasini tasdiqlash toʻgʻrisidagi masalani koʻrib chiqish chogʻida ovoz berishda birinchi va ikkinchi guruh kreditorlari ishtirok etadi. Kreditorlar yigʻilishining tashqi boshqaruv rejasini tasdiqlash haqidagi qarori, agar uni birinchi va ikkinchi guruhlarning har biridagi kreditorlarning koʻpchiligi yoqlab ovoz bersa, qabul qilingan deb hisoblanadi. Bunda ovoz berish huquqiga ega boʻlgan va tashqi boshqaruv rejasini tasdiqlashga qarshi ovoz bergan kreditor yoki kreditorlar qarzdor tugatilgan taqdirda eng kamida olishi mumkin boʻlgan kafolatli tovonga teng tovon olishga haqlidir. Agar birinchi va ikkinchi guruhlarning har biridagi kreditorlar tashqi boshqaruv rejasini tasdiqlash toʻgʻrisidagi qarorni qabul qilmasa, shuningdek ovoz berish chogʻida guruhlardan biridagi kreditorlarning zarur miqdordagi ovozlari toʻplanmasa, sudga qarzdorni bankrot deb topish va tugatish toʻgʻrisida ish yuritishni boshlash toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan murojaat qilish haqida qaror qabul qilinadi. Kreditorlar yigʻilishining tashqi boshqaruv rejasiga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisidagi qarori birinchi va ikkinchi guruh kreditorlari tomonidan, agar har bir alohida guruhning koʻpchiligi uni yoqlab ovoz bergan boʻlsa, qabul qilinadi. Tashqi boshqaruv rejasida quyidagilar nazarda tutilishi kerak: qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklash chora-tadbirlari, mazkur chora-tadbirlarni amalga oshirish shartlari va tartibi, ularni amalga oshirish xarajatlari hamda qarzdorning boshqa xarajatlari; qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklash muddati. Qarzdorning toʻlov qobiliyati ushbu Qonunning 5-moddasida belgilangan toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari mavjud boʻlmagan va (yoki) kreditorlar tomonidan bildirilgan talablardan voz kechilgan taqdirda tiklangan deb eʼtirof etiladi. Tashqi boshqaruv rejasini tasdiqlashga qarshi ovoz bergan kreditorlar oʻz huquqlarini himoya qilish maqsadida quyidagilarni tekshirish uchun ekspertlarni jalb etishi mumkin: tashqi boshqaruv rejasini tasdiqlashga qarshi ovoz bergan kreditor hamda ushbu rejani tasdiqlash uchun ovoz berish huquqiga ega boʻlmagan kreditor qarzdor tugatilgan taqdirda eng kamida olishi mumkin boʻlgan kafolatli toʻlovga teng tovon olish huquqiga ega boʻlishini; tashqi boshqaruv rejasining muvaffaqiyatli bajarilish imkoniyati mavjudligini; qarzdorning mol-mulki bilan taʼminlangan kreditorlarning boshqa kreditorlarga nisbatan ustunlik huquqini. Agar tashqi boshqaruv rejasida qarzdor talabini kamaytirish yoki hisobdan chiqarish nazarda tutilgan boʻlsa, bu ushbu Qonunning 100-moddasiga muvofiq amalga oshiriladi. Tashqi boshqaruvchi kreditorlar yigʻilishining yoki kreditorlar qoʻmitasining talabiga binoan tashqi boshqaruv tartib-taomili jarayoni haqida kreditorlar oldida hisobot beradi. Tashqi boshqaruv rejasini amalga oshirish qarzdorning xoʻjalik faoliyati tugatilishiga olib kelmasligi kerak, bundan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilganidan keyin yuzaga kelgan pul majburiyatlarini qanoatlantirish va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha majburiyatni bajarish vazifasi qarzdorning mol-mulkini sotib oluvchiga oʻtadigan hollar mustasno.

123. Tashqi boshqaruv rejasini koʻrib chiqish
Tashqi boshqaruv rejasi kreditorlarning yigʻilishida koʻrib chiqiladi, yigʻilish tashqi boshqaruv tartib-taomili joriy etilgan paytdan eʼtiboran ikki oydan kechiktirmay tashqi boshqaruvchi tomonidan chaqiriladi. Tashqi boshqaruvchi zaruratga qarab barcha kreditorlarga kreditorlar yigʻilishi oʻtkaziladigan sana, vaqt va joy haqida xabar qiladi hamda mazkur yigʻilish oʻtkaziladigan sanadan kamida ikki hafta oldin ularga tashqi boshqaruv rejasi bilan tanishib chiqish imkoniyatini taʼminlaydi. Kreditorlarning yigʻilishida tashqi boshqaruvchi, qarzdor muassislarining (ishtirokchilarining) yoki qarzdor mol-mulki egasining vakili hamda qarzdorning xodimlari vakili maslahat ovozi huquqi bilan ishtirok etish huquqiga ega. Tashqi boshqaruv rejasi, agar yigʻilishda ishtirok etayotgan kreditorlarning yarmidan koʻprogʻi uni yoqlab ovoz bergan boʻlsa, tasdiqlangan deb hisoblanadi. Kreditorlarning yigʻilishi quyidagi qarorlardan birini qabul qilishga haqli: tashqi boshqaruv rejasini tasdiqlash toʻgʻrisidagi qaror; tashqi boshqaruv rejasini rad etish hamda qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat qilish haqidagi qaror; tashqi boshqaruv rejasini rad etish hamda tashqi boshqaruvchini oʻz vazifasini bajarishdan bir vaqtning oʻzida tashqi boshqaruvchilikka tavsiya etilayotgan yangi nomzodni tasdiqlagan holda ozod qilish haqidagi tegishli iltimosnoma bilan sudga murojaat qilish toʻgʻrisidagi qaror. Mazkur qarorda tashqi boshqaruvning yangi rejasini koʻrib chiqish uchun kreditorlarning keyingi yigʻilishi chaqiriladigan sana nazarda tutilgan boʻlishi va bu muddat kreditorlarning yigʻilishi mazkur qarorni chiqargan kundan eʼtiboran bir oydan oshmasligi kerak. Kreditorlar yigʻilishida tasdiqlangan tashqi boshqaruv rejasi va kreditorlar yigʻilishining bayonnomasi kreditorlar yigʻilishi oʻtkazilgan sanadan eʼtiboran ikki kundan kechiktirmay tashqi boshqaruvchi tomonidan sudga taqdim etiladi. Agar ushbu moddaning beshinchi qismida nazarda tutilgan muddatlarda sudga tashqi boshqaruv rejasi taqdim etilmagan boʻlsa, sud qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqida qaror qabul qilishga haqli.

124. Tashqi boshqaruvning muddatini uzaytirish
Kreditorlarning yigʻilishi tashqi boshqaruv rejasini tasdiqlash toʻgʻrisida qaror qabul qilgan va unda nazarda tutilgan tashqi boshqaruv tartib-taomilining muddati belgilangan dastlabki muddatdan ortiq boʻlgan taqdirda, agar tashqi boshqaruv tartib-taomili muddatini uzaytirish yoki tashqi boshqaruvning tasdiqlangan rejasini amalga oshirish qarzdorning toʻlov qobiliyati tiklanishiga olib keladi deb hisoblash uchun yetarli asoslar mavjud boʻlsa, sud tashqi boshqaruvning tartib-taomili muddatini uzaytirish haqida ajrim chiqaradi. Bunday hollarda umumiy muddat ushbu Qonunning 108-moddasida belgilangan muddatlardan oshib ketmasligi kerak.

125. Qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklash chora-tadbirlari
Tashqi boshqaruv rejasida qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklash yuzasidan quyidagi chora-tadbirlar nazarda tutilishi mumkin: ishlab chiqarishni qayta ixtisoslashtirish; norentabel ishlab chiqarishlarni yopish; debitorlik qarzlarini undirish; qarzdor mol-mulkining bir qismini sotish; qarzdorning talabidan oʻzganing foydasiga voz kechish; qarzdorning majburiyatlarini uchinchi shaxslar tomonidan bajarish; qarzdorning qoʻshimcha aksiyalarini joylashtirish; qarzdorning korxonasini (biznesini) mulkiy majmua sifatida sotish; tijorat banklaridan, moliya institutlaridan qarz olish, shuningdek qarzdorning faoliyatini davom ettirishidan manfaatdor boʻlgan shaxslardan mablagʻlar jalb etish; aksiyadorlik jamiyatining ustav fondini (ustav kapitalini) kreditorlik qarzdorligi hisobiga koʻpaytirish (qarzdorlikni aksiyaga ayirboshlash) toʻgʻrisidagi qaror aksiyadorlarning umumiy yigʻilishida ishtirok etayotgan, ovoz beruvchi aksiyalarning egalari boʻlgan aksiyadorlarning toʻrtdan uch qismidan iborat koʻpchilik (malakali koʻpchilik) ovozi bilan qabul qilinadi; qarzdorning aktivlari oʻrnini almashtirish. Tashqi boshqaruv rejasida qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklashning boshqa chora-tadbirlari ham nazarda tutilishi mumkin. Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan chora-tadbirlardan tashqari vakolatli davlat organining taqdimnomasiga binoan sud ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi boʻlgan qarzdorning faoliyat koʻrsatmayotgan obyektlarini konservatsiya qilish toʻgʻrisida ajrim chiqarishi mumkin.

126. Qarzdorning korxonasini (biznesini) mulkiy majmua sifatida sotish
Kreditorlarning talablarini qanoatlantirish maqsadida tashqi boshqaruv rejasida qarzdorning korxonasini (biznesini) mulkiy majmua sifatida sotish nazarda tutilishi mumkin. Korxona (biznes) mulkiy majmua sifatida sotilayotganida qarzdorning tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirishga moʻljallangan barcha turdagi mol-mulki, shu jumladan yer uchastkalari, binolari, inshootlari, uskunalari, inventari, xom ashyosi, mahsuloti, talab qilish huquqlari, shuningdek qarzdorning xususiy alomatlarini aks ettiruvchi vositalari (firma nomi, tovar belgilari, xizmat koʻrsatish belgilari), uning tovarlari, ishlari va xizmatlari, qarzdorga tegishli boʻlgan boshqa mutlaq huquqlar oʻzga shaxslarga oʻtkaziladi, bundan boshqa shaxslarga topshirilishi mumkin boʻlmagan huquq va majburiyatlar mustasno. Korxona (biznes) mulkiy majmua sifatida sotilayotganda qarzdorning mol-mulkini baholash baholovchi tashkilot tomonidan oʻtkaziladi, uning xizmatiga qarzdorning mol-mulki hisobidan haq toʻlanadi. Baholovchi tashkilot kreditorlar yigʻilishi yoki kreditorlar qoʻmitasi tomonidan tasdiqlanadi. Agar qarzdorning hisobvaragʻidagi pul mablagʻi uning mol-mulkini baholash uchun yetarli boʻlmasa, tashqi boshqaruvchi bu haqda kreditorlarni xabardor qilishi kerak. Bunday holda qarzdorning mol-mulkini baholash boʻyicha xarajatlar kreditorlar tomonidan amalga oshiriladi va ushbu xarajatlar qarzdor korxona mol-mulkining sotilishi natijasida qarzdorning hisobvaragʻiga kelib tushgan mablagʻlar hisobidan, ushbu Qonun 150-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan tartibda navbatdan tashqari qoplanadi. Zarur boʻlgan taqdirda, toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi shaxslar qarzdorning mol-mulkini baholash haqidagi hisobotning haqqoniyligini ekspertizadan oʻtkazishni talab qilishi mumkin. Tashqi boshqaruvchi korxonani (biznesni) kreditorlar yigʻilishining roziligi bilan bir yildan ortiq boʻlmagan muddatda boʻlib-boʻlib toʻlash sharti bilan mulkiy majmua sifatida realizatsiya qilishga, basharti xaridor oʻziga xizmat koʻrsatuvchi bankning tegishli kafolatini taqdim etsa, haqli boʻladi. Korxona (biznes) mulkiy majmua sifatida sotilayotganda korxona (biznes) sotilayotgan paytda amalda boʻlgan barcha mehnat shartnomalari oʻz kuchini saqlab qoladi, ish beruvchining huquq va majburiyatlari esa korxonani (biznesni) mulkiy majmua sifatida sotib oluvchi ixtiyoriga oʻtadi. Korxonani (biznesni) mulkiy majmua sifatida sotish, agar ushbu moddada boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosi oʻtkazish vositasida amalga oshiriladi. Elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosini oʻtkazish shartlari kreditorlar yigʻilishi yoki kreditorlar qoʻmitasi tomonidan belgilanadi. Agar korxona (biznes) tarkibida muomalada boʻlishi cheklangan mol-mulk boʻlsa, korxonani (biznesni) mulkiy majmua sifatida sotish qonunga muvofiq mazkur mol-mulkka mulk huquqi yoki boshqa ashyoviy huquq asosida ega boʻla oladigan shaxslar ishtirokida elektron onlayn-auksion shaklidagi yopiq kimoshdi savdolarini oʻtkazish yoʻli bilan amalga oshiriladi. Elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosiga qoʻyiladigan korxonani (biznesni) mulkiy majmua sifatida sotishning boshlangʻich narxi, agar qonunchilikda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, korxonaning mol-mulkini baholovchi tashkilot oʻtkazgan baholash hisobga olingan holda kreditorlar yigʻilishi yoki kreditorlar qoʻmitasi qarori bilan belgilanadi. Elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosini oʻtkazish shartlarida korxonani (biznesni) mulkiy majmua sifatida sotishdan tushgan pul mablagʻlarining tashqi boshqaruv tartib-taomili muddati tugashidan kamida oʻttiz kun oldin qarzdor tomonidan olinishi nazarda tutilishi kerak. Tashqi boshqaruvchi elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosini tashkil etish uchun ixtisoslashtirilgan tashkilotni jalb etadi va uning xizmatiga qarzdorning mol-mulki hisobidan haq toʻlaydi. Elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosini oʻtkazuvchi ixtisoslashtirilgan tashkilot qarzdorga hamda tashqi boshqaruvchiga nisbatan manfaatdor shaxs boʻlishi mumkin emas va kreditorlar yigʻilishi yoki kreditorlar qoʻmitasi bilan kelishilgan boʻlishi kerak. Ixtisoslashtirilgan tashkilot: oʻz rasmiy veb-saytida elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosi oʻtkazilishi toʻgʻrisidagi xabarni eʼlon qiladi; elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosida qatnashish uchun ishtirokchilardan elektron buyurtmalarni qabul qiladi; elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosini tashkillashtirishda ochiqlik va shaffoflikni taʼminlaydi; kimoshdi savdosi gʻolibini aniqlaydi va savdo natijalari haqidagi bayonnomani rasmiylashtiradi. Korxonaning (biznesning) mulkiy majmua sifatida elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosida sotilishi toʻgʻrisidagi eʼlon ommaviy axborot vositalarida kimoshdi savdosi oʻtkaziladigan sanadan kamida oʻttiz kun oldin berilishi kerak. Korxona (biznes) mulkiy majmua sifatida elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosida sotilishi haqidagi eʼlonda quyidagilar koʻrsatilishi kerak: mulkiy majmua sifatida sotilayotgan korxona (biznes) toʻgʻrisidagi maʼlumotlar va u bilan tanishish tartibi; elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosida ishtirok etish muddatlari, vaqti va savdolar tashkilotchisining veb-sayti; korxonani (biznesni) mulkiy majmua sifatida sotishning boshlangʻich narxi; elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosini oʻtkazish vaqti va uning yakunlarini chiqarish hamda savdo tashkilotchisining veb-sayti; oldi-sotdi shartnomasini tuzishning hamda toʻlovlarning shartlari va muddatlari. Korxonaning (biznesning) mulkiy majmua sifatida elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosida sotilishi haqidagi eʼlonda qonunchilikka muvofiq boshqa axborot ham boʻlishi mumkin. Agar korxonani (biznesni) mulkiy majmua sifatida elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosida sotish toʻgʻrisidagi eʼlonda koʻrsatilgan muddat ichida bitta ham buyurtma kelib tushmasa yoki bitta ishtirokchidan buyurtma tushgan boʻlsa, kimoshdi savdosi amalga oshmagan deb topiladi va ushbu moddaning oʻninchi — oʻn uchinchi qismlarida nazarda tutilgan shartlarda takroriy elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosi oʻtkaziladi. Korxona (biznes) mulkiy majmua sifatida birinchi elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosida sotilmagan hollarda ham takroriy elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosi oʻtkaziladi. Takroriy elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosini oʻtkazish maqsadida tashqi boshqaruvchi kreditorlar yigʻilishining yoki kreditorlar qoʻmitasining qaroriga muvofiq korxonani (biznesni) mulkiy majmua sifatida sotish haqidagi yangi xabarni amalga oshmagan deb topilgan yoki korxona (biznes) mulkiy majmua sifatida sotilmagan elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosining sanasidan eʼtiboran oʻn besh kun ichida, ushbu Qonunning mazkur moddasida va 54-moddasida nazarda tutilgan tartibda eʼlon qiladi. Bunda elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosi xabar eʼlon qilingan sanadan eʼtiboran kamida oʻn besh kunlik muddat oʻtgach, oʻtkaziladi. Korxonani (biznesni) mulkiy majmua sifatida sotish narxi kreditorlar yigʻilishining yoki kreditorlar qoʻmitasining qaroriga koʻra bosqichma-bosqich pasaytirilishi mumkin, bunda pasaytirish miqdori avvalgi kimoshdi savdosidagi narxning oʻn foizidan koʻp boʻlmasligi kerak. Agar mulkiy majmua sifatida sotilayotgan korxona (biznes) dastlabki savdodagi boshlangʻich narxidan yigirma foizgacha kamaytirilgan narxda sotilmasa, keyingi takroriy savdoning boshlangʻich narxi kreditorlar yigʻilishi bilan kelishilgan holda belgilanishi mumkin. Bunda pasaytirish miqdori dastlabki savdodagi boshlangʻich narxdan ellik foizdan oshmasligi kerak. Mulkiy majmua sifatida sotilayotgan korxonaning (biznesning) oldi-sotdi shartnomasi elektron onlayn kimoshdi savdosi gʻolibi bilan tashqi boshqaruvchi oʻrtasida elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosi yakunlari eʼlon qilingan kundan eʼtiboran oʻn kundan kechiktirmay tuziladi. Elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosida gʻolib chiqqan shaxs va kimoshdi savdosining tashkilotchisi kimoshdi savdosi oʻtkazilgan kuni ana shu savdoning natijalari toʻgʻrisidagi bayonnomani rasmiylashtiradi va ushbu bayonnoma shartnoma kuchiga ega boʻladi. Elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosida gʻolib chiqqan shaxs elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosi bayonnomasini yoki oldi-sotdi shartnomasini imzolashdan bosh tortgan taqdirda oʻzi toʻlagan zakalatdan mahrum boʻladi. Zakalat summasi elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosi tashkilotchilarining ushbu tadbirni oʻtkazishga ketgan chiqimlari chegirib tashlangan holda qarzdorning aktivlari tarkibiga kiritiladi. Agar korxona (biznes) ushbu moddaning oʻn toʻrtinchi qismida nazarda tutilgan shartlar asosida mulkiy majmua sifatida sotilmagan boʻlsa, tashqi boshqaruvchi, agar ushbu Qonunda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, kreditorlar yigʻilishi qaroriga binoan korxonani (biznesni) mulkiy majmua sifatida ommaviy oferta savdosiga qoʻyishi va ommaviy axborot vositasida ommaviy oferta toʻgʻrisidagi taklif eʼlon qilingach, kamida oʻn besh kundan keyin uning uchun eng yuqori narxni taklif qilgan shaxs bilan korxonaning (biznesning) oldi-sotdi shartnomasini tuzishi mumkin. Ommaviy oferta savdosiga qoʻyish haqidagi qaror kreditorlarning uchdan ikki qismi uni yoqlab ovoz bergan taqdirda qabul qilingan deb hisoblanadi, ofertaga taklif etilgan korxonani (biznesni) mulkiy majmua sifatida sotishdagi boshlangʻich narx esa ilgarigi elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosida belgilangan boshlangʻich narxdan kam boʻlmasligi kerak. Korxonani (biznesni) mulkiy majmua sifatida sotishdan olingan summa hisobidan kreditorlarning talablarini qarzdor toʻla hajmda qanoatlantirish imkoniyatiga ega boʻlgan hollarda, toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritish tashqi boshqaruvchining arizasiga binoan sud tomonidan tugatilishi lozim. Agar korxonani (biznesni) mulkiy majmua sifatida sotishdan tushgan summa kreditorlar talablarini toʻla hajmda qanoatlantirish uchun yetarli boʻlmasa, tashqi boshqaruvchi kreditorlarga kelishuv bitimi tuzishni taklif qiladi. Kelishuv bitimiga erishilmagan taqdirda, sud tashqi boshqaruvchining arizasiga binoan qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. Korxonani (biznesni) mulkiy majmua sifatida sotishdan olingan mablagʻlar ushbu Qonunning 149, 150 va 185-moddalarida nazarda tutilgan navbat tartibida taqsimlanadi.

127. Qarzdor mol-mulkining bir qismini sotish
Qarzdorning mol-mulki inventarizatsiya qilinganidan va baholanganidan keyin tashqi boshqaruv rejasiga muvofiq mol-mulkning bir qismi sotilishi mumkin. Mol-mulkning bir qismi, agar ushbu moddada boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosida sotiladi. Qarzdor mol-mulkining bir qismi sotilishi qarzdorning oʻz xoʻjalik faoliyatini amalga oshirishini imkonsiz qilib qoʻymasligi kerak. Qarzdorning muomalada boʻlishi cheklangan mol-mulki qonunga muvofiq mazkur mol-mulkka mulk huquqi yoki boshqa ashyoviy huquq asosida ega boʻla oladigan shaxslar ishtirokida elektron onlayn-auksion shaklidagi yopiq kimoshdi savdosi oʻtkazish orqali realizatsiya qilinadi. Elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosiga qoʻyiladigan mol-mulkning bir qismini sotishda boshlangʻich narx, agar qonunchilikda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, qarzdorning mol-mulkini baholovchi tashkilot oʻtkazgan baholash hisobga olingan holda kreditorlar yigʻilishi yoki kreditorlar qoʻmitasi qarori bilan belgilanadi. Qarzdor mol-mulkining bir qismini sotish boʻyicha elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosi ushbu Qonunning 126-moddasida nazarda tutilgan tartibda oʻtkaziladi. Xaridor oʻziga xizmat koʻrsatuvchi bankning tegishli kafolatini taqdim etgan taqdirda, tashqi boshqaruvchi qarzdor mol-mulkining bir qismini kreditorlar yigʻilishining roziligiga koʻra, bir yildan ortiq boʻlmagan muddatda boʻlib-boʻlib toʻlash sharti bilan realizatsiya qilishga haqli. Tashqi boshqaruv tartib-taomili jarayonida tashqi boshqaruvchi kreditorlar yigʻilishining roziligi bilan qarzdorning arzonbaho va tez ishdan chiqadigan mol-mulkini, shuningdek xomashyo hamda tayyor mahsulot qoldiqlarini elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosi oʻtkazmagan holda, oldi-sotdi shartnomalari asosida toʻgʻridan-toʻgʻri sotishga haqlidir. Qarzdor mol-mulkining bir qismini sotishdan tushgan mablagʻlar ushbu Qonunning 149, 150 va 185-moddalarida nazarda tutilgan navbat tartibida taqsimlanadi.

128. Qarzdorning talab qilish huquqlaridan oʻzganing foydasiga voz kechish
Qarzdorning talab qilish huquqlaridan oʻzganing foydasiga voz kechish, agar tashqi boshqaruv rejasida boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, talab qilish huquqlarini tashqi boshqaruvchi tomonidan kreditorlar yigʻilishining yoki kreditorlar qoʻmitasining roziligi bilan elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosida sotish orqali amalga oshirilishi mumkin. Agar tashqi boshqaruv rejasida qarzdorning talab qilish huquqlarini elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosi oʻtkazmasdan muayyan xaridorga sotish imkoniyati nazarda tutilgan boʻlsa yoki talab qilish huquqlari elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosida sotilmagan boʻlsa, kreditorlar yigʻilishi yoki kreditorlar qoʻmitasi talab qilish huquqlarini sotish narxini va bunday sotuvning boshqa shartlarini belgilaydi.

129. Qarzdor majburiyatlarining qarzdor mol-mulkining egasi yoki uchinchi shaxs tomonidan bajarilishi
Qarzdorning muassislari (ishtirokchilari) yoki qarzdor mol-mulkining egasi tashqi boshqaruv tartib-taomili tugagunga qadar istalgan vaqtda kreditorlarning talablari reyestriga muvofiq barcha kreditorlarning talablarini bir yoʻla qanoatlantirishga haqli. Qarzdorning pul majburiyatlari va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha majburiyatlari uchinchi shaxs (uchinchi shaxslar) tomonidan bajarilishiga, basharti bunday bajarish kreditorlarning talablari reyestriga muvofiq barcha kreditorlarning talablarini bir yoʻla qanoatlantirsa, yoʻl qoʻyiladi. Kreditorning oʻzi haqidagi, u bilan hisob-kitoblarni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan maʼlumotlarni taqdim etish majburiyatlarini buzganligi, xuddi shuningdek ijroni taʼminlashdan boshqacha tarzda bosh tortganligi oqibatida ushbu moddaning birinchi va ikkinchi qismlariga muvofiq kreditorlarning talablarini qanoatlantirish mumkin boʻlmaganda, pul mablagʻlari qarzdor joylashgan yerdagi (uning yashash joyidagi) notariusning yoki sudning depozitiga kiritilishi mumkin.

130. Qarzdorning qoʻshimcha aksiyalarini joylashtirish
Qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklash maqsadida tashqi boshqaruv rejasida qarzdor aksiyadorlik jamiyatining qoʻshimcha aksiyalarini joylashtirish imkoniyati nazarda tutilishi mumkin. Qoʻshimcha aksiyalarni joylashtirish yoʻli bilan ustav fondini (ustav kapitalini) koʻpaytirish imkoniyati tashqi boshqaruv rejasiga faqat zaruriy qarorni qabul qilgan qarzdorning aksiyadorlari umumiy yigʻilishining iltimosnomasiga binoan, agar bu iltimosnoma tashqi boshqaruvchiga tashqi boshqaruv tartib-taomili tugaydigan sanaga kamida olti oy qolganida yuborilgan boʻlsa, kiritilishi mumkin. Qarzdor aksiyadorlik jamiyatining ustav fondini (ustav kapitalini) uning qoʻshimcha aksiyalarini chiqarish yoʻli bilan koʻpaytirish toʻgʻrisidagi qaror kreditorlar yigʻilishi tomonidan qabul qilinadi. Agar qarzdorning ustav fondini (ustav kapitalini) uning qoʻshimcha aksiyalarini joylashtirish yoʻli bilan koʻpaytirish haqidagi masalani hal qilishda eʼlon qilingan aksiyalarning qarzdorning ustavida belgilangan miqdorini koʻpaytirishga oid qismiga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish zarur boʻlsa, u holda qarzdorning ustaviga faqat qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilganidan keyin ustav fondini (ustav kapitalini) koʻpaytirish toʻgʻrisida qaror qabul qilinishi mumkin boʻladi. Qarzdorning qoʻshimcha aksiyalarini joylashtirish asosan ularning haqini faqat pul mablagʻlari bilan toʻlagan holda, ochiq obuna boʻyicha amalga oshirilishi mumkin. Qarzdorning aksiyadorlari qarzdorning joylashtiriladigan aksiyalarini aksiyadorlik jamiyatining oʻzlariga tegishli aksiyalari miqdoriga mutanosib miqdorda va ushbu moddaning toʻrtinchi qismiga muvofiq belgilanadigan narxda sotib olishda imtiyozli huquqqa ega boʻladi. Qoʻshimcha aksiyalar aksiyadorlar oʻrtasida joylashtirilayotgan aksiyalarning nominal qiymatidan past boʻlmagan narxda joylashtiriladi, bunda joylashtirilayotgan aksiyalarning hammasini mazkur narxda sotish barcha kreditorlarning talablarini toʻla qanoatlantirish uchun yetarli pul mablagʻlari toʻplanishiga olib kelishi shart. Aksiyalarni aksiyadorlar oʻrtasida joylashtirish narxi qarzdorning tashqi boshqaruvchisi tomonidan belgilanadi va kreditorlarning umumiy yigʻilishida tasdiqlanadi. Qarzdorning qoʻshimcha aksiyalarini sotib olishda imtiyozli huquqni amalga oshirish uchun qarzdorning aksiyadorlariga beriladigan muddat kreditorlar yigʻilishi tomonidan belgilanadi, lekin bu muddat aksiyalarni joylashtirish boshlanadigan sanadan eʼtiboran oʻttiz kundan kam boʻlishi mumkin emas. Qarzdorning aksiyadorlari oʻrtasida joylashtirilmagan qoʻshimcha aksiyalar tashqi boshqaruvchi tomonidan fond birjasi savdosida realizatsiya qilinadi. Qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqida qaror qabul qilingan taqdirda, ilgari qarzdorning aksiyadorlari boʻlmagan, qarzdorning yangi emissiyadagi aksiyalarini sotib olgan shaxslar qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda qarzdorga sotib olingan aksiyalar summasida oʻz talablarini bildirishga haqli.

131. Qarzdorning aktivlari oʻrnini almashtirish
Qarzdorning aktivlari oʻrnini almashtirish qarzdorning mol-mulki asosida bitta yoki bir nechta aksiyadorlik jamiyatini tashkil etish orqali amalga oshiriladi. Qarzdorning aktivlari oʻrnini almashtirish imkoniyati, agar shunday qaror qabul qilinishi uchun barcha kreditorlar yoqlab ovoz bergan boʻlsa, kreditorlarning talablari reyestriga muvofiq tashqi boshqaruv rejasiga kiritilishi mumkin. Qarzdorning mol-mulki asosida bitta yoki bir nechta aksiyadorlik jamiyatini tashkil etish orqali qarzdorning aktivlari oʻrnini almashtirish qarzdor mol-mulki egasining yoki qarzdorning tegishli bitimlarni tuzish haqida qaror qabul qilishga taʼsis hujjatlari bilan vakolat berilgan boshqaruv organining qarori asosida tashqi boshqaruv rejasiga kiritilishi mumkin. Agar tashqi boshqaruv rejasida bitta aksiyadorlik jamiyatini tashkil etish nazarda tutilgan boʻlsa, uning ustav fondiga (ustav kapitaliga) qarzdorning tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish uchun moʻljallangan mol-mulki, shu jumladan mulkiy huquqlari kiritiladi. Agar tashqi boshqaruv rejasida bir nechta aksiyadorlik jamiyatini tashkil etish nazarda tutilgan boʻlsa, ularning ustav fondlariga (ustav kapitallariga) qarzdorning ayrim faoliyat turlarini amalga oshirish uchun moʻljallangan mol-mulki kiritiladi. Tashkil etilayotgan aksiyadorlik jamiyatlarining ustav fondlariga (ustav kapitallariga) qarzdorning haq tariqasida kiritilayotgan mol-mulki tarkibi tashqi boshqaruv rejasi bilan belgilanadi. Tashkil etilayotgan jamiyatlar ustav fondlarining (ustav kapitallarining) miqdori kiritilayotgan mol-mulkning baholovchi tashkilot tomonidan qarzdor mol-mulki egasi yoki qarzdorning tegishli bitimlarni tuzish toʻgʻrisida qaror qabul qilishga taʼsis hujjatlari bilan vakolat berilgan boshqaruv organi takliflari hisobga olingan holda aniqlangan baholash qiymati asosida belgilanadi. Qarzdor aktivlarining oʻrni almashtirilayotganda bu haqda qaror qabul qilinguniga qadar amalda boʻlgan barcha mehnat shartnomalari, ish beruvchining huquq va majburiyatlari yangi tashkil etilayotgan aksiyadorlik jamiyatiga yoki aksiyadorlik jamiyatlariga oʻtkazilgan holda, oʻz kuchini saqlab qoladi. Qarzdorning ayrim faoliyat turlarini amalga oshirishga doir litsenziyalari qonunchilikda belgilangan tartibda qayta rasmiylashtirilishi kerak. Mol-mulkning baholash qiymati kreditorlar talablarining summasidan ortiq boʻlgan taqdirda, qarzdorning mol-mulki asosida tashkil etilgan aksiyadorlik jamiyati yoki aksiyadorlik jamiyatlarining aksiyalari qarzdorning mol-mulki tarkibiga kiritiladi va fond birjasida sotiladi. Qarzdorning mol-mulki asosida tashkil etilgan aksiyadorlik jamiyatining yoki aksiyadorlik jamiyatlarining aksiyalarini sotish barcha kreditorlarning talablarini qanoatlantirish uchun pul mablagʻlari toʻplanishini taʼminlashi kerak. Qarzdorning mol-mulki asosida tashkil etilgan aksiyadorlik jamiyatining yoki aksiyadorlik jamiyatlarining aksiyalarini fond birjasida sotish qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi. Tashqi boshqaruv rejasida qarzdorning mol-mulki asosida tashkil etilgan aksiyadorlik jamiyatining yoki aksiyadorlik jamiyatlarining aksiyalarini fond birjasida sotish nazarda tutilishi mumkin. Kreditorlarning talablarini qanoatlantirish ushbu Qonunning 149 va 150-moddalarida belgilangan tartibda amalga oshirilishi kerak. Qarzdor mol-mulkining baholash qiymati kreditorlarning talablari reyestriga muvofiq talablar summasidan oshmagan taqdirda, qarzdorning aktivlari oʻrnini almashtirish toʻgʻrisida qaror qabul qilishni yoqlab barcha kreditorlar ovoz bergan taqdirda, kreditorlar yigʻilishi mazkur qarorni qarzdorning barcha mol-mulkini qarzdorning taʼsis hujjatlari bilan vakolat berilgan boshqaruv organining roziligisiz aksiyadorlik jamiyatining ustav fondiga (ustav kapitaliga) yoki bir nechta aksiyadorlik jamiyatining ustav fondlariga (ustav kapitallariga) kiritish yoʻli bilan qabul qilishi mumkin. Bunda mazkur jamiyatlar ustav fondlarining miqdori kiritilayotgan mol-mulkning baholovchi tashkilot aniqlagan baholash qiymati asosida belgilanadi. Mazkur holda qarzdorning aktivlari oʻrnini almashtirish amalga oshirilguniga qadar tashqi boshqaruvchi tomonidan ish haqi boʻyicha, alimentlarni undirish toʻgʻrisidagi talablarni qanoatlantirish uchun hisobvaraqdan pul mablagʻlarini oʻtkazishni yoki berishni nazarda tutuvchi ijro hujjatlari, mualliflik shartnomalari yuzasidan haq toʻlash boʻyicha, qarzdorning mehnatga oid munosabatlardan va ularga tenglashtirilgan huquqiy munosabatlardan kelib chiquvchi soliqlar hamda yigʻimlar va talablar boʻyicha majburiyatlari bajarilishini teng darajada taʼminlaydigan, shuningdek fuqarolarning jinoyat yoxud maʼmuriy huquqbuzarlik oqibatida oʻz mol-mulkiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplashga doir talablari boʻyicha qarzlar toʻlanishi shart. Aksiyadorlik jamiyatining ustav fondidagi (ustav kapitalidagi) aksiyalarni kreditorlar oʻrtasida taqsimlash kreditorlarning talablari reyestridagi oʻz ulushiga mutanosib ravishda, kreditorlarga aksiyadorlik jamiyatining muassislari (aksiyadorlari) boʻlish huquqi berilgan holda amalga oshiriladi. Qarzdorning garov narsasini almashtirishni nazarda tutuvchi aktivlari oʻrnini almashtirish tashqi boshqaruv rejasiga kiritilishi mumkin va bunda qarzdor mol-mulkining garovi bilan majburiyatlari taʼminlangan barcha kreditorlar shunday qaror qabul qilinishini yoqlab ovoz berishi shart. Qarzdorning aktivlari oʻrnini almashtirish chogʻida aksiyadorlik jamiyati yoki bir nechta aksiyadorlik jamiyatlari tomonidan chiqarilgan aksiyalar uchun kreditorlarning qarzdor mol-mulki bilan taʼminlangan majburiyatlari garov predmetiga nisbatan mutanosib ravishda paydo boʻladi. Garovga berilgan aksiyalarning qiymati aksiyadorlik jamiyatining ustav fondiga (ustav kapitaliga) yoki bir nechta aksiyadorlik jamiyatining ustav fondlariga (ustav kapitallariga) berilgan garov mulkining bozor qiymatiga mutanosib boʻlishi kerak. Kreditorlar bilan hisob-kitoblar tamomlanganidan keyin tashqi boshqaruvchi ushbu Qonunning 158-moddasi talablariga muvofiq hisobot tayyorlaydi va ushbu Qonunning 160-moddasida belgilangan tartibda qarzdor korxonaning toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomilini tugallaydi. Qarzdorning aktivlari oʻrnini almashtirish toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilgan banklarga, sugʻurtalovchilarga va qimmatli qogʻozlar bozorining professional ishtirokchilariga nisbatan qoʻllanilmaydi.

132. Tashqi boshqaruvchining hisoboti
Tashqi boshqaruvchi tashqi boshqaruv tartib-taomili muddatlari tugashi munosabati bilan yoki uni muddatidan ilgari tugatish uchun asoslar mavjud boʻlganda kreditorlar yigʻilishini chaqirish huquqiga ega boʻlgan shaxslarning (organlarning) talabiga binoan, shuningdek kreditorlarning talablari reyestriga muvofiq barcha kreditorlarning talablarini qanoatlantirish uchun yetarli pul mablagʻlari toʻplangan taqdirda kreditorlar yigʻilishi koʻrib chiqishi uchun hisobot taqdim etishi shart. Tashqi boshqaruvchi, agar kreditorlar yigʻilishi tomonidan hisobotni koʻrib chiqish natijalari yuzasidan muayyan navbatdagi kreditorlar bilan hisob-kitoblar boshlash haqida qaror qabul qilingan boʻlsa, sudga hisobot taqdim etishi shart. Tashqi boshqaruvchining hisobotida quyidagilar boʻlishi kerak: qarzdorning soʻnggi hisobot sanasidagi holatga koʻra buxgalteriya balansi; pul mablagʻlarining harakati toʻgʻrisidagi hisobot; qarzdorning moliyaviy natijalari haqidagi hisobot; qarzdorning pul majburiyatlari va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha kreditorlarning talablarini qanoatlantirishga qaratilishi mumkin boʻlgan boʻsh pul mablagʻlari bor-yoʻqligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; qarzdorning debitorlik qarzi tafsiloti hamda qarzdorning amalga oshirilmay qolgan talab qilish huquqlari haqidagi maʼlumotlar; qarzdorning kreditorlik qarzini toʻlash imkoniyati toʻgʻrisidagi boshqa maʼlumotlar. Tashqi boshqaruvchining hisobotiga kreditorlarning talablari reyestri ilova qilingan boʻlishi kerak. Tashqi boshqaruvchi hisobotni taqdim etish bilan bir vaqtda kreditorlar yigʻilishiga quyidagi takliflardan birini kiritadi: qarzdorning toʻlov qobiliyati tiklanganligi munosabati bilan tashqi boshqaruv tartib-taomilini tugatish va kreditorlar bilan hisob-kitob qilishga oʻtish toʻgʻrisidagi; kelishuv bitimi tuzish haqidagi; tashqi boshqaruv tartib-taomilining muddatini uzaytirish toʻgʻrisidagi; tashqi boshqaruvni tugatish hamda qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat etish haqidagi.

133. Tashqi boshqaruvchining hisobotini koʻrib chiqish
Tashqi boshqaruvchining hisoboti tashqi boshqaruv tartib-taomili muddati tugaganidan keyin oʻn kundan kechiktirmay yoki tashqi boshqaruv tartib-taomilini muddatidan ilgari tugatish uchun asoslar yuzaga kelganidan keyin oʻn besh kundan kechiktirmay yoxud kreditorlar yigʻilishini chaqirish huquqiga ega boʻlgan shaxslarning (organlarning) talabiga binoan kreditorlar yigʻilishi chaqirilgan taqdirda bir oydan kechiktirmay chaqiriladigan kreditorlar yigʻilishi tomonidan koʻrib chiqiladi. Tashqi boshqaruvchi barcha kreditorlarga tashqi boshqaruvchining hisobotini koʻrib chiqish boʻyicha kreditorlar yigʻilishi oʻtkazilishi toʻgʻrisida ushbu Qonunning 14-moddasida nazarda tutilgan tartibda xabar berishi shart. Tashqi boshqaruvchi kreditorlarga tashqi boshqaruv tartib-taomilining muddati tugashiga kamida oʻn besh kun qolganida yoki kreditorlar yigʻilishini chaqirishning belgilangan sanasiga kamida oʻn kun qolganida tashqi boshqaruvchining hisoboti bilan oldindan tanishish imkoniyatini berishi shart. Kreditorlar yigʻilishi tashqi boshqaruvchining hisobotini koʻrib chiqish natijalari boʻyicha quyidagi qarorlardan birini qabul qilishga haqli: qarzdorning toʻlov qobiliyati tiklanganligi va kreditorlar bilan hisob-kitob qilishga kirishganligi munosabati bilan tashqi boshqaruv tartib-taomilini tugatish toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat etish haqidagi; kelishuv bitimi tuzish toʻgʻrisidagi; tashqi boshqaruv tartib-taomilining muddatini uzaytirish toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat etish haqidagi; qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat etish haqidagi.

134. Tashqi boshqaruvchi hisobotining sud tomonidan tasdiqlanishi
Tashqi boshqaruvchining kreditorlar yigʻilishi tomonidan koʻrib chiqilgan hisoboti va kreditorlar yigʻilishining bayonnomasi kreditorlar yigʻilishi oʻtkazilgan sanadan keyin ikki kundan kechiktirmay tashqi boshqaruvchi tomonidan sudga yuboriladi. Tashqi boshqaruvchining hisobotiga kreditorlarning talablari reyestri va kreditorlar yigʻilishi qabul qilgan qarorga qarshi ovoz bergan yoki ovoz berishda ishtirok etmagan kreditorlarning shikoyatlari ilova qilinishi kerak. Tashqi boshqaruvchining hisoboti va kreditorlarning shikoyatlari sud tomonidan majlisda koʻrib chiqiladi. Sud majlisi oʻtkaziladigan sana, vaqt va joy toʻgʻrisida tashqi boshqaruvchi, shuningdek shikoyat bergan kreditorlar xabardor qilinadi. Xabardor qilingan shaxslarning hozir boʻlmasligi toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni koʻrishga monelik qilmaydi. Tashqi boshqaruvchining hisoboti quyidagi hollarda sud tomonidan tasdiqlanishi lozim, agar: kreditorlarning barcha talablari kreditorlarning talablari reyestriga muvofiq qanoatlantirilgan boʻlsa; qarzdorning toʻlov qobiliyati tiklanishi va kreditorlar bilan hisob-kitoblarga oʻtilishi munosabati bilan kreditorlar yigʻilishi tashqi boshqaruv tartib-taomilini tugatish toʻgʻrisida qaror qabul qilgan boʻlsa; kreditorlar yigʻilishi tomonidan muayyan navbatdagi kreditorlar bilan hisob-kitoblar boshlanishi haqida qaror qabul qilingan boʻlsa; tashqi boshqaruvchi muayyan navbatdagi kreditorlar bilan hisob-kitoblarni boshlash toʻgʻrisida iltimosnoma bergan boʻlsa; kreditorlar bilan qarzdor oʻrtasida kelishuv bitimi tuzilgan boʻlsa; tashqi boshqaruv tartib-taomili muddatini uzaytirish toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat etish haqida kreditorlar yigʻilishi tomonidan qaror qabul qilingan boʻlsa. Sud, agar quyidagilar aniqlangudek boʻlsa, tashqi boshqaruvchining hisobotini tasdiqlashni rad etadi: kreditorlarning talablari reyestriga muvofiq barcha kreditorlarning talablari qanoatlantirilmaganligi; qarzdorning toʻlov qobiliyati tiklanishi alomatlari mavjud emasligi; muayyan navbatdagi kreditorlar bilan hisob-kitoblarni boshlash uchun asoslar mavjud emasligi; kelishuv bitimini tasdiqlash uchun moneliklar mavjudligi. Tashqi boshqaruvchining hisobotini koʻrib chiqish natijalariga koʻra sud, agar: kreditorlarning talablari reyestriga muvofiq barcha kreditorlarning talablari qanoatlantirilgan boʻlsa yoki kelishuv bitimi sud tomonidan tasdiqlangan boʻlsa, — toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritishni tugatish haqida; qarzdorning toʻlov qobiliyati tiklanishi munosabati bilan kreditorlar yigʻilishining tashqi boshqaruv tartib-taomilini tugatish toʻgʻrisidagi iltimosnomasi qanoatlantirilgan taqdirda, — kreditorlar bilan hisob-kitoblarga oʻtish toʻgʻrisida; kreditorlar yigʻilishining yoki tashqi boshqaruvchining muayyan navbatdagi kreditorlar bilan hisob-kitoblar qilishni boshlash toʻgʻrisidagi iltimosnomasi qanoatlantirilgan taqdirda, — muayyan navbatdagi kreditorlar bilan hisob-kitoblarni boshlash haqida; tashqi boshqaruv tartib-taomili muddatini uzaytirish toʻgʻrisidagi iltimosnoma qanoatlantirilgan taqdirda, — tashqi boshqaruv tartib-taomili muddatini uzaytirish toʻgʻrisida; ushbu moddaning beshinchi qismida nazarda tutilgan holatlar aniqlangan taqdirda, — tashqi boshqaruvchining hisobotini tasdiqlashni rad etish haqida ajrim chiqaradi. Kreditorlar yigʻilishining qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisidagi iltimosnomasi mavjud boʻlsa, shuningdek tashqi boshqaruvchining hisobotini tasdiqlashni sud rad etgan yoki tashqi boshqaruvchining hisoboti tashqi boshqaruv tartib-taomilining belgilangan muddati tugagan paytdan eʼtiboran bir oylik muddat ichida taqdim etilmagan yoxud uning ushbu Qonun 133-moddasi toʻrtinchi qismining ikkinchi, uchinchi va toʻrtinchi xatboshilarida nazarda tutilgan qarorlaridan hech biri qabul qilinmagan boʻlsa, sud qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqida qaror qabul qiladi.

135. Kreditorlar bilan hisob-kitoblarga oʻtish toʻgʻrisida ajrim chiqarish oqibatlari
Kreditorlar bilan hisob-kitoblarga oʻtish toʻgʻrisida sud tomonidan ajrim chiqarilishi kreditorlarning talablari reyestriga muvofiq barcha kreditorlar bilan hisob-kitoblarni boshlash uchun asos boʻladi. Kreditorlar bilan hisob-kitoblarga oʻtish haqidagi sud ajrimida kreditorlar bilan hisob-kitoblarning tamomlanish muddati belgilanadi, bu muddat mazkur ajrim chiqarilgan sanadan eʼtiboran olti oydan oshmasligi kerak. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritish kreditorlar bilan hisob-kitoblar tugallanganidan va tashqi boshqaruvchining hisoboti kreditorlar bilan hisob-kitoblar yakunlariga koʻra sud tomonidan koʻrib chiqilganidan keyin tugatiladi. Agar sud tomonidan belgilangan muddatda kreditorlar bilan hisob-kitoblar amalga oshirilmagan boʻlsa, sud qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqida qaror qabul qiladi.

136. Muayyan navbatdagi kreditorlar bilan hisob-kitoblarni boshlash toʻgʻrisida ajrim chiqarish oqibatlari
Sud tomonidan muayyan navbatdagi kreditorlar bilan hisob-kitoblarni boshlash toʻgʻrisida ajrim chiqarilishi kreditorlarning talablari reyestriga muvofiq kreditorlar bilan hisob-kitoblarni boshlash uchun asos boʻladi. Sudning muayyan navbatdagi kreditorlar bilan hisob-kitoblarni boshlash toʻgʻrisidagi ajrimida quyidagilar belgilanadi: talablari qanoatlantirilishi boshlanadigan kreditorlarning talablarini qanoatlantirish navbati; navbatdagi kreditorlar bilan hisob-kitoblarni tugallash navbatining mazkur ajrim chiqarilgan sanadan eʼtiboran ikki oydan oshmasligi shart boʻlgan muddati; bunday navbatdagi kreditorlarning talablarini qanoatlantirish nisbatlari. Kreditorlarning ular bilan hisob-kitoblarni boshlash haqida ajrim chiqarilgan kreditorlarga nisbatan navbat tartibida qanoatlantirilishi lozim boʻlgan talablari sud tomonidan aniqlangan taqdirda, sud kreditorlarning talablarini qanoatlantirish tartibini oʻzgartirish toʻgʻrisida ajrim chiqarishga haqli. Agar muayyan navbatdagi kreditorlar bilan hisob-kitoblar sud tomonidan belgilangan muddatda amalga oshirilmagan yoki hisob-kitoblar belgilangan nisbatda amalga oshirilmagan boʻlsa, kreditor muayyan navbatdagi kreditorlar bilan hisob-kitoblarni boshlash toʻgʻrisidagi ajrim chiqarilgan sanadan eʼtiboran to uning talablari tegishincha toʻla yoxud belgilangan nisbatda qanoatlantirilgan sanaga qadar toʻlanmagan summaga Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 327-moddasida nazarda tutilgan miqdorda foizlar hisoblanishini talab qilishga haqli.

137. Kreditorlar bilan hisob-kitoblar
Kreditorlar bilan hisob-kitoblarni tashqi boshqaruvchi sud tomonidan kreditorlar bilan hisob-kitoblarga oʻtish toʻgʻrisidagi ajrim yoki muayyan navbatdagi kreditorlar bilan hisob-kitoblarni boshlash haqidagi ajrim chiqarilgan kundan eʼtiboran kreditorlarning talablari reyestriga muvofiq amalga oshiradi. Kreditorlar bilan hisob-kitoblar ushbu Qonunda nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi. Qarzdorning pul majburiyatlari va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha majburiyatlari bajarilgan paytdan boshlab tashqi boshqaruvchi kreditorlarning talablari reyestriga tegishli yozuvni kiritadi.

138. Kreditorlar talablarining qanoatlantirilishi
Kreditorlarning qanoatlantirilgan talablari, shuningdek qaysi talablar boʻyicha haq evaziga voz kechish yoki majburiyatlarni yangilash yoxud pul majburiyatlarini oʻzgacha tarzda tugatish toʻgʻrisida kelishuvga erishilgan boʻlsa, oʻsha talablar hamda ushbu Qonunning 150 va 154-moddalariga muvofiq qanoatlantirilgan deb eʼtirof etiladigan boshqa talablar qanoatlantirilgan deb hisoblanadi.

139. Tashqi boshqaruvchining vakolatlarini tugatish tartibi
Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritish tugatilganligi yoki sud tomonidan qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqida qaror qabul qilganligi tashqi boshqaruvchining vakolatlari tugashiga olib keladi. Agar tashqi boshqaruv tartib-taomili kelishuv bitimini tuzish yoki kreditorlarning talablari qanoatlantirilishi bilan tamomlansa, tashqi boshqaruvchi yangi rahbar saylanguniga (tayinlanguniga) qadar qarzdorning rahbari vazifasini bajarishni davom ettirib turadi. Tashqi boshqaruvchi qarzdorning rahbarini saylash (tayinlash) toʻgʻrisidagi masalani koʻrib chiqish uchun qarzdorning boshqaruv organini oʻz tashabbusi bilan chaqirishga haqli. Qarzdorning va qarzdor mol-mulki egasining boshqa boshqaruv organlari vakolatlari tiklanadi. Agar sud tomonidan qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qilingan hamda tugatish boshqaruvchisi etib boshqa shaxs tayinlangan boʻlsa, tashqi boshqaruvchi tugatish boshqaruvchisiga ishlarni topshirguniga qadar oʻz vazifasini bajarishni davom ettirib turadi. Tashqi boshqaruvchi tugatish boshqaruvchisi tayinlangan sanadan eʼtiboran uch ish kunidan kechiktirmay ishlarni unga topshirishi shart.

140. Tugatishga doir ish yuritishni boshlash
Sud tomonidan qarzdorni bankrot deb topish toʻgʻrisida qaror qabul qilinishi tugatishga doir ish yuritishning boshlanishiga sabab boʻladi. Tugatishga doir ish yuritish tartib-taomili muddati oʻn ikki oydan oshishi mumkin emas. Zarurat boʻlganda bu muddat toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi shaxsning iltimosnomasiga koʻra yoki sudning tashabbusi bilan uch oygacha uzaytirilishi mumkin. Tugatishga doir ish yuritish tartib-taomili muddatini uzaytirish uchun quyidagilar asos boʻlishi mumkin: sud ishini va ijro ishini yuritishda qarzdorning yoki uning kreditorlarining mulkiy manfaatiga daxl qiluvchi ishning mavjudligi; qarzdorning realizatsiya qilinmagan mol-mulki mavjudligi, bundan ushbu Qonunning 57-moddasida nazarda tutilgan hollar mustasno; soxta toʻlovga qobiliyatsizlik, toʻlovga qobiliyatsizlikni yashirish va qasddan toʻlovga qobiliyatsizlikka olib kelish, qarzdorning mansabdor shaxslari tomonidan qarzdor yuridik shaxsning va uning kreditorlari manfaatlariga qarshi boshqa huquqbuzarliklar yoki jinoyatlar sodir etilganligi alomatlari boʻyicha jinoyat ishining mavjudligi; qonunchilikning tugatish boshqaruvchisining tugatishga doir ish yuritish tartib-taomilini oʻtkazish natijalari toʻgʻrisidagi hisobotini tasdiqlash rad etilganligi haqidagi sud ajrimida koʻrsatilgan buzilishlarini bartaraf etish zarur boʻlganda; qonunchilikning vakolatli davlat organi tomonidan aniqlangan buzilishlarini bartaraf etish zarur boʻlganda. Sudning tugatishga doir ish yuritish tartib-taomili muddatini uzaytirish toʻgʻrisidagi ajrimi ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin. Sud qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqidagi qarorida qarzdor yuridik shaxs faoliyatining oʻziga xos xususiyatlaridan kelib chiqqan holda, kreditorlar yigʻilishining, tugatish boshqaruvchisining va (yoki) tegishli respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining, xoʻjalik boshqaruvi organlarining, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining iltimosnomasiga koʻra tugatishga doir ish yuritish qarzdorning faoliyatini toʻxtatmasdan amalga oshirilishini koʻrsatishi mumkin. Bunda qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilguniga qadar tuzilgan va faoliyatini davom ettirish uchun zarur boʻlgan shartnomalarini bajarishni toʻxtatishga yoki ularni bajarishni rad etishga yoʻl qoʻyilmaydi. Tugatish boshqaruvchisi tomonidan qarzdorning faoliyatini davom ettirish uchun muhim deb topilgan va qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish boʻyicha ish yurituv qoʻzgʻatilguniga qadar tuzilgan shartnomalarning bajarilishi davom ettiriladi. Bunda taraflarning shartnomalarni bajarishni toʻxtatish yoki ularni bajarishni rad etish toʻgʻrisidagi kelishuvlari qarzdor bankrot deb topilganligi va tugatishga doir ish yuritish tartib-taomili boshlanganligi munosabati bilan haqiqiy emas deb hisoblanadi, bundan ushbu Qonunda nazarda tutilgan hollar mustasno. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza qabul qilinganidan keyin qarzdor tomonidan alohida kreditor yoki boshqa shaxs bilan tuzilgan bitim, agar bunday bitim bir kreditorning boshqa kreditor oldidagi pul majburiyatlari boʻyicha talablarini afzalroq tarzda qanoatlantirishga olib kelsa, tugatish boshqaruvchisining yoki kreditorning arizasiga binoan sud tomonidan haqiqiy emas deb topilishi mumkin. Qarzdorning faoliyatini toʻxtatmasdan turib, uni tugatishga doir ish yuritishni amalga oshirish, agar ikki hisobot choragi yakunlariga koʻra faoliyatdan ketma-ket zarar koʻrilgan boʻlsa, iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq emas deb topiladi. Qarzdorning faoliyatini toʻxtatmasdan turib, uni tugatishga doir ish yuritishni amalga oshirish iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq emas deb topilgan taqdirda, sud qarzdorning faoliyatini toʻxtatmasdan turib, uni tugatishga doir ish yuritishni bekor qilishi va tugatishga doir ish yuritish tartib-taomilining umumiy tartibiga oʻtish toʻgʻrisida ajrim chiqarishi mumkin.

141. Tugatishga doir ish yuritishni boshlash oqibatlari
Sud tomonidan qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qilingan paytdan eʼtiboran: qarzdorning mol-mulkini boshqa shaxsga oʻtkazish bilan bogʻliq boʻlgan yoki uning mol-mulkini uchinchi shaxslarga foydalanish uchun topshirishga sabab boʻluvchi bitimlar tuzishga faqat ushbu bobda belgilangan tartibda yoʻl qoʻyiladi; qarzdorning barcha pul majburiyatlarini bajarish muddati, shuningdek kechiktirilgan soliqlar hamda yigʻimlarni toʻlash muddati boshlangan deb hisoblanadi; qarzdorning barcha turdagi qarzlari boʻyicha neustoyka (jarima, penya) va foizlarni hisoblash tugatiladi; mol-mulk soligʻi, yer soligʻi, shuningdek soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha majburiyatlar yuzasidan avval hisoblangan va undirilmagan penyalar va jarimalar hisoblash toʻxtatib turiladi; qarzdor mol-mulkini sotishdan tushgan mablagʻlarning qarzdorlikni toʻlashga yoʻnaltirilgan qismi qoʻshilgan qiymat va daromad soligʻidan ozod etiladi; qarzdorning moliyaviy ahvoli haqidagi maʼlumotlar maxfiylik toifasiga, shu jumladan tijorat siriga mansubligini yoʻqotadi; undiruvni qarzdorning mol-mulkiga qaratishga doir barcha cheklovlar olib tashlanadi; ijro hujjatlarini ijro etish tugatiladi. Pul majburiyatlari, soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha barcha talablar, boshqa mulkiy talablar faqat tugatishga doir ish yuritish doirasida qarzdorga taqdim etilishi mumkin, bundan mulk huquqini eʼtirof etish, maʼnaviy ziyonni kompensatsiya qilish, mol-mulkni boshqa shaxsning qonunsiz egaligidan talab qilib olish, asossiz orttirilgan boylikni qaytarish, bitimlarni haqiqiy emas deb topish va ularning haqiqiy emasligi oqibatlarini qoʻllash toʻgʻrisidagi talablar, shuningdek joriy toʻlovlar boʻyicha talablar mustasno. Tugatishga doir ish yuritish boshlanguniga qadar qarzdorning majburiyatlarini bajarish taʼminoti sifatida berilgan mol-mulkdan foydalanishdan mazkur ish yuritish boshlanganidan keyin olinadigan hosilga, mahsulotga va daromadlarga nisbatan kreditorning oʻz talablarini bajarish taʼminoti sifatidagi huquqi tatbiq etilmaydi. Ijro etilishi ushbu modda birinchi qismining toʻqqizinchi xatboshisiga muvofiq tugatilgan ijro hujjatlari qonunchilikda belgilangan tartibda davlat ijrochilari tomonidan tugatish boshqaruvchisiga oʻtkazilishi lozim. Qarzdorning barcha majburiyatlarini bajarishga faqat tugatishga doir ish yuritish doirasida yoʻl qoʻyiladi. Sud tomonidan qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqida qaror qabul qilingan paytdan eʼtiboran qarzdorning boshqaruv organlari qarzdorning mol-mulkini boshqarish va tasarruf etish vazifalarini bajarishdan, agar ilgari chetlashtirilmagan boʻlsa, chetlashtiriladi, qarzdor rahbarining vakolatlari tugatiladi (qarzdorning rahbari bilan tuzilgan mehnat shartnomasi tugatiladi), qarzdorning ishlarini boshqarish tugatish boshqaruvchisining zimmasiga yuklatiladi, shuningdek mulkdorning qarzdor mol-mulkini boshqarish va tasarruf etishga doir vakolatlari tugatiladi. Tugatish boshqaruvchisi qarzdorning rahbari bilan tuzilgan mehnat shartnomasini tugatish yoki mazkur rahbarni boshqa ishga oʻtkazish toʻgʻrisida buyruq chiqaradi. Ushbu bobda belgilangan hollarda tugatishga doir ish yuritish tartib-taomili jarayonida qarzdorning ishtirokchilari (muassislari) toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi shaxslarning huquqlariga ega boʻladi.

142. Tugatish boshqaruvchisi
Sud qarzdorni bankrot deb topish haqida qaror qabul qilayotganda tugatish boshqaruvchisini tashqi boshqaruvchini tayinlash uchun nazarda tutilgan tartibda tayinlaydi. Ustav fondida (ustav kapitalida) davlatning ulushi boʻlgan korxona bankrot deb topilgan taqdirda, vakolatli davlat organi ham tugatish boshqaruvchiligiga nomzod taqdim etishi mumkin.

143. Qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritish tartib-taomilini boshlash toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni eʼlon qilish
Qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni eʼlon qilishni tugatish boshqaruvchisi ushbu Qonunning 53 va 54-moddalarida nazarda tutilgan tartibda amalga oshiradi. Qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqida eʼlon qilinayotgan maʼlumotlarda quyidagilar boʻlishi kerak: qarzdorning nomi (familiyasi, ismi, otasining ismi) va boshqa rekvizitlari; toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritayotgan sudning nomi va ishning tartib raqami; qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqida sud qaror qabul qilgan sana; kreditorlar talablarini qoʻyishning belgilangan muddati, bu muddat mazkur eʼlon chiqqan sanadan eʼtiboran bir oydan kam boʻlishi mumkin emas; kreditorlar tomonidan qarzdorga oʻz talablarini bildirish uchun qarzdorning joylashgan yeri (pochta manzili) va (yoki) elektron pochta manzili (mavjud boʻlgan taqdirda); tugatish boshqaruvchisi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar. Qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqidagi maʼlumotlarni tugatish boshqaruvchisi boshqaruvchilikka tayinlangan paytdan eʼtiboran oʻn kundan kechiktirmay ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilish uchun yuborishi kerak.

144. Tugatish boshqaruvchisining huquqlari va majburiyatlari
Tugatish boshqaruvchisi tayinlangan kundan eʼtiboran unga qarzdorning ishlarini boshqarish hamda qarzdorning mol-mulkini tasarruf etish boʻyicha barcha vakolatlar oʻtadi. Tugatish boshqaruvchisi quyidagilarga haqli: qarzdorning mol-mulkini ushbu Qonunning 118-moddasiga muvofiq tasarruf etishga; xodimlar bilan, shu jumladan qarzdorning rahbari bilan tuzilgan mehnat shartnomalarini tugatishga; qarzdorning shartnomalarini bajarishni ushbu Qonunning 119-moddasida belgilangan tartibda rad etishga; tugatishga doir ish yuritish bilan bogʻliq boʻlgan joriy xarajatlarni moliyalashtirish uchun kreditorlarning yigʻilishi bilan kelishuvga muvofiq kreditlar olishga; qarzdor tomonidan tuzilgan bitimlarni, agar qonunchilikda nazarda tutilgan asoslar mavjud boʻlsa, haqiqiy emas deb topish toʻgʻrisida daʼvolar taqdim etishga; davlat xizmatlaridan, shu jumladan davlat xizmatlari markazlari orqali koʻrsatiladigan xizmatlardan oldindan toʻlovlarni amalga oshirmasdan foydalanishga; oldindan toʻlovlarni amalga oshirmasdan qarzdorlarning koʻchmas mulkiga oid kadastr hujjatlarini tayyorlashni, qayta tayyorlashni va davlat roʻyxatidan oʻtkazishni amalga oshirishga; qarzdor korxonaning moliya-xoʻjalik faoliyati bilan bogʻliq boʻlgan, davlat soliq xizmati organlari uchun ochiq boʻlgan hisobotlardan, tekshirish dalolatnomalaridan va ishi bilan bogʻliq boshqa materiallardan foydalanishga; qarzdorni toʻlovga qobiliyatsizlik holatiga olib kelganligi munosabati bilan uning pul majburiyatlari va (yoki) soliqlari hamda yigʻimlari yuzasidan subsidiar javobgar boʻladigan shaxslarga nisbatan talablar qoʻyishga. Mazkur talablarning miqdori kreditorlar talablarining summasi bilan tugatish massasi oʻrtasidagi farqdan kelib chiqib aniqlanadi. Undirilgan summalar tugatish massasiga qoʻshiladi va ulardan faqat kreditorlarning talablarini qanoatlantirish uchun ushbu Qonunning 149, 150 va 185-moddalarida belgilangan tartibda foydalanilishi mumkin. Tugatish boshqaruvchisi qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin. Tugatish boshqaruvchisi: qarzdorning mol-mulkini oʻz tasarrufiga qabul qilishi, uni inventarizatsiya qilishi va baholashdan oʻtkazishni tashkil etishi, uning but saqlanishi choralarini koʻrishi; qarzdorning moliyaviy ahvolini tahlil etishi; kreditorlar yigʻilishini va kreditorlar qoʻmitasini chaqirishi; qarzdor oldidagi qarzlarni undirish choralarini koʻrishi; qarzdor tugatilganda uning xodimlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilishi hamda ular bilan tuzilgan mehnat shartnomalari kelgusida tugatilishi toʻgʻrisida ularni xabardor etishi; kreditorlarning talablari reyestrini yuritishi va ularning talablarini koʻrib chiqishi; qarzdorning moliyaviy ahvoli va (yoki) oʻz faoliyati haqidagi axborotni kreditorning talabiga koʻra oʻn kunlik muddatda taqdim etishi; qarzdorning uchinchi shaxslarda turgan mol-mulkini qidirishga, aniqlashga va qaytarishga qaratilgan choralarni koʻrishi; qarzdorning saqlanishi lozim boʻlgan hujjatlarini saqlashga topshirishi shart. Tugatish boshqaruvchisining zimmasida qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin. Qarzdorning boshqaruv organlari (tashqi boshqaruvchi) tugatish boshqaruvchisi tayinlangan kundan eʼtiboran uch ish kuni ichida qarzdorning buxgalteriya hujjatlari va boshqa hujjatlari, muhrlari va shtamplari (muhrlar va shtamplar mavjud boʻlgan taqdirda), moddiy va boshqa qimmatliklari tugatish boshqaruvchisiga topshirilishini taʼminlaydi. Mazkur majburiyatni bajarishdan bosh tortilgan taqdirda, qarzdorning boshqaruv organlari (tashqi boshqaruvchi), shu jumladan qarzdor yuridik shaxsning rahbari, qarzdor yakka tartibdagi tadbirkor qonunchilikka muvofiq javobgar boʻladi.

145. Tugatish rejasi
Tugatish rejasida quyidagilar boʻlishi kerak: qarzdorning moliyaviy ahvoli toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; kreditorlarning talablarini qanoatlantirish shartlari, tartibi, navbati va nisbati; qarzdor mol-mulki egasining, mehnat jamoasining manfaatlari hisobga olinganligi; sotilishi lozim boʻlgan mol-mulk roʻyxati; mol-mulkni sotish sanasi, vaqti, joyi va usuli; sud xarajatlarini toʻlash, tugatish boshqaruvchisiga, ekspertlarning va boshqa shaxslarning faoliyatiga haq toʻlash shartlari. Tugatish rejasi kreditorlarning yigʻilishi bilan kelishib olinishi kerak va, agar reja talablar jami summasining kamida uchdan ikki qismini ifoda etuvchi kreditorlar tomonidan qoʻllab-quvvatlansa, maʼqullangan deb hisoblanadi. Agar tugatish rejasi maʼqullanmagan boʻlsa, kreditorlar esa tugatish rejasini bir hafta muddatda taqdim etmagan boʻlsa, tugatish boshqaruvchisi oʻz rejasini tasdiqlaydi. Agar qarzdorning oʻzi toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish tashabbuskori boʻlsa, u oʻz tugatish rejasini taqdim etishga haqli. Tugatish rejasi asosida mol-mulk sotiladi hamda kreditorlarning qarzdorga qoʻyadigan talablari ushbu Qonunning 149, 150, 154 va 185-moddalarida belgilangan tartibda qanoatlantiriladi.

146. Tugatish massasi
Qarzdorning barcha aktivlari, ular balanslarda koʻrsatilganligidan yoki koʻrsatilmaganligidan qatʼi nazar, tugatish massasini shakllantirish uchun asos boʻlib hisoblanadi. Tugatish massasiga quyidagilar kirmaydi: qarzdor xodimlariga xususiy mulk huquqi asosida tegishli boʻlgan mol-mulk; ishonchli boshqaruvdagi, qarzdor ijara huquqi asosida foydalanayotgan mol-mulk; garov narsasi, shu jumladan garovga berilgan talab qilish huquqlari hamda garov xatlari, bundan ushbu Qonun 149-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan hollar mustasno; qarzdorga javobgarlik asosida saqlash uchun berilgan tovarlar; qonunchilikka muvofiq qarzdorning mulki boʻlmagan boshqa mol-mulk. Qarzdorning balansida boʻlgan, lekin uning ustav fondiga (ustav kapitaliga) kiritilmagan, shuningdek qarzdorga foydalanish uchun berilgan davlatga tegishli ijtimoiy infratuzilma obyektlari va umumiy foydalanishdagi kommunal soha obyektlari qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritish tartib-taomili boshlangan paytdan eʼtiboran bir oylik muddat ichida ularning qoldiq qiymati boʻyicha tugatish boshqaruvchisi tomonidan tegishincha mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlariga va (yoki) tashkilotlarga ularning funksional mansubliligiga koʻra topshiriladi.

147. Qarzdorning mol-mulkini baholash
Tugatishga doir ish yuritish jarayonida tugatish boshqaruvchisi qarzdorning mol-mulkini inventarizatsiya qiladi va uning qiymatini belgilaydi. Tugatish boshqaruvchisi mazkur faoliyatni amalga oshirish uchun baholovchi tashkilotni va boshqa mutaxassislarni ularning xizmatlari uchun qarzdorning mol-mulki hisobidan haq toʻlagan holda jalb etishga, agar kreditorlar yigʻilishi yoki kreditorlar qoʻmitasi tomonidan haq toʻlashning boshqa manbai belgilanmagan boʻlsa, haqli. Ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi boʻlgan qarzdorning mol-mulki baholanayotganda baholovchi tashkilot jalb etilishi shart. Qarzdorning kreditorlari yigʻilishi yoki kreditorlari qoʻmitasi mazkur xizmatlar haqini toʻlash majburiyati zimmasiga yuklatiladigan, qilgan xarajatlarining oʻrni keyinchalik qarzdorning mol-mulki hisobidan navbatdan tashqari qoplanadigan shaxsni, agar uning oʻzi rozi boʻlsa, tayinlashga haqli. Agar tugatishga doir ish yuritish jarayonida haq toʻlash koʻchmas mol-mulk bilan amalga oshirilayotgan boʻlsa, mazkur mol-mulk, agar kreditorlar yigʻilishi yoki kreditorlar qoʻmitasi tomonidan boshqacha qoida belgilanmagan boʻlsa, uni sotishdan oldin baholovchi tashkilot tomonidan baholanadi. Qarzdorning majburiyatlar bajarilishining taʼminoti sifatida turgan mol-mulkini baholash baholovchi tashkilot tomonidan majburiy tartibda oʻtkaziladi.

148. Qarzdorning hisobvaraqlari
Tugatish boshqaruvchisi tugatishga doir ish yuritish jarayonida qarzdorning soʻmda yuritiladigan yagona va valyutada yuritiladigan yagona hisobvaraqlaridan (bundan buyon matnda qarzdorning yagona hisobvaraqlari deb yuritiladi) foydalanishi shart. Qarzdorning bankdagi tugatishga doir ish yuritish boshlanayotgan paytda maʼlum boʻlgan, shuningdek tugatishga doir ish yuritish jarayonida aniqlangan boshqa hisobvaraqlari aniqlanishi bilanoq tugatish boshqaruvchisi tomonidan yopilishi lozim. Qarzdorning ana shu hisobvaraqlardagi pul mablagʻlari qoldigʻi qarzdorning yagona hisobvaraqlariga oʻtkazilishi kerak. Tugatishga doir ish yuritish jarayonida kelib tushgan pul mablagʻlari ham qarzdorning yagona hisobvaraqlariga oʻtkaziladi. Qarzdorning yagona hisobvaraqlaridan kreditorlarga toʻlovlar ushbu Qonunning 149, 150 va 185-moddalarida nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi hamda quyidagilar toʻlanadi: tugatish boshqaruvchisiga haq toʻlash bilan bogʻliq xarajatlar; qarzdorning kommunal xizmatlarga va foydalanish xarajatlariga oid joriy toʻlovlari; toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomillari jarayonidagi maʼlumotlarni eʼlon qilish, shuningdek qarzdorning kreditorlarini xabardor qilish bilan bogʻliq xarajatlar; tugatishga doir ish yuritishni amalga oshirish bilan bogʻliq boshqa xarajatlar. Tugatish boshqaruvchisi qarzdorning pul mablagʻlaridan foydalanganlik toʻgʻrisidagi hisobotni kreditorlar yigʻilishiga yoki kreditorlar qoʻmitasiga ushbu Qonunning 155-moddasida nazarda tutilgan tartibda taqdim etadi.

149. Qarzdorning mol-mulki bilan taʼminlangan kreditorlarning talablarini qanoatlantirish
Qarzdorning mol-mulki bilan taʼminlangan kreditorlarning talablarini qanoatlantirish ushbu mol-mulk sotilganidan keyin tushgan mablagʻlar hisobidan amalga oshiriladi. Bu mablagʻlarning qoldigʻi ushbu Qonunning 150-moddasiga muvofiq kreditorlarning talablarini qanoatlantirish uchun yoʻnaltiriladi. Agar qarzdorning majburiyatlari bajarilishining taʼminoti sifatida berilgan mol-mulkini sotishdan tushgan summa kreditorlarning mazkur mol-mulk bilan taʼminlangan talablarini toʻla qanoatlantirish uchun yetarli boʻlmasa, talablarning qolgan qismi ushbu Qonunning 150-moddasida belgilangan navbatga muvofiq qanoatlantiriladi. Qarzdorning majburiyatlari bajarilishining taʼminoti sifatida berilgan mol-mulkini realizatsiya qilish boʻyicha elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosi va (yoki) takroriy elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosi amalga oshmagan deb topilgan taqdirda, mazkur mol-mulk talablari ushbu mol-mulk bilan taʼminlangan kreditorlarga oʻz talablari hisobiga oʻtkazish uchun belgilangan tartibda qabul qilish uchun taklif etiladi. Agar qarzdorning majburiyatlari bajarilishining taʼminoti sifatida berilgan mol-mulkining bozor qiymati kreditorlarning ushbu mol-mulk bilan taʼminlangan talablaridan koʻp boʻlsa, bunda yuzaga kelgan farqning oʻrni mazkur mol-mulkni oʻz talablari hisobiga qabul qilayotgan kreditorlar tomonidan pul shaklida qoplanadi. Agar qarzdorning butun mol-mulki majburiyatlar bajarilishining taʼminoti sifatida qabul qilingan boʻlsa va mazkur mol-mulkni sotishdan tushgan summa kreditorlarning qarzdorning barcha mol-mulki bilan taʼminlangan talablari summasidan kam yoki unga teng boʻlib qolsa, u holda ushbu kreditorlarning talablarini qanoatlantirish ushbu Qonun 150-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan xarajatlarning oʻrni qoplanganidan va talablar qanoatlantirilganidan keyin hamda ish haqi toʻlash uchun pul mablagʻlari berilishini nazarda tutuvchi toʻlov hujjatlari boʻyicha talablar qanoatlantirilganidan keyin amalga oshiriladi.

150. Kreditorlarning talablarini qanoatlantirish navbati
Sud xarajatlari, sud boshqaruvchilariga haq toʻlash bilan bogʻliq xarajatlar, joriy kommunal va foydalanish toʻlovlari, qarzdorning mol-mulkini sugʻurta qilish xarajatlari, shuningdek qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilganidan keyin yuzaga kelgan joriy toʻlov majburiyatlari boʻyicha talablar hamda qarzdor qaysi fuqaroning hayotiga yoki sogʻligʻiga zarar yetkazilganligi uchun qonunga muvofiq javobgar boʻlsa, shu fuqaroning talablari navbatdan tashqari qanoatlantiriladi, bundan ushbu Qonun 154-moddasining uchinchi qismida nazarda tutilgan talablar mustasno. Ish haqi toʻlash uchun pul mablagʻlari berilishini nazarda tutuvchi toʻlov (ijro) hujjatlari boʻyicha, alimentlar undirish toʻgʻrisidagi talablarni qanoatlantirish uchun qarzdorning yagona hisobvaragʻidan pul mablagʻlarini oʻtkazishni yoki berishni nazarda tutuvchi ijro hujjatlari boʻyicha, mualliflik shartnomalariga koʻra haq toʻlash boʻyicha, qarzdorning mehnatga oid munosabatlardan va ularga tenglashtirilgan huquqiy munosabatlardan kelib chiquvchi toʻlovlar hamda talablar boʻyicha majburiyatlari teng darajada bajarilishini taʼminlaydigan talablar, shuningdek fuqarolarning jinoyat yoki maʼmuriy huquqbuzarlik oqibatida oʻz mol-mulkiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplashga doir talablari birinchi navbatda qanoatlantiriladi. Soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha, majburiy sugʻurta boʻyicha, banklarning kreditlari va bank kreditlari sugʻurtasi boʻyicha talablar, shuningdek kreditorlarning garov bilan taʼminlangan talablarining garovga qoʻyilgan mol-mulkni (garov narsasini) sotishdan tushgan summa yetarli boʻlmaganligi oqibatida qoplanmay qolgan qarzdorlikka taalluqli qismi hamda kreditorlarning garov bilan taʼminlanmagan talablari ikkinchi navbatda qanoatlantiriladi. Aksiyalar egalarining hisoblangan dividendlar boʻyicha talablari uchinchi navbatda qanoatlantiriladi. Qolgan barcha talablar toʻrtinchi navbatda qanoatlantiriladi. Har qaysi keyingi navbat boʻyicha talablar oldingi navbat talablari toʻla qanoatlantirilganidan keyin qanoatlantiriladi. Undirib olinayotgan summa bir navbatning barcha talablarini toʻla qanoatlantirish uchun yetarli boʻlmasa, bu talablar har bir undiruvchi olishi lozim boʻlgan summaga mutanosib ravishda qanoatlantiriladi. Oxirgi toʻlov amalga oshirilganligi toʻgʻrisida ommaviy axborot vositalarida maxsus xabar eʼlon qilinadi. Mol-mulk qiymatining kreditorlar talablari qanoatlantirilganidan keyingi va toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish yuritish xarajatlari toʻlanganidan keyingi qoldigʻini, shuningdek tugatish jarayonida sotilmay qolgan mol-mulkni tugatilayotgan qarzdorning muassislari (ishtirokchilari) yoki tugatilayotgan qarzdor mol-mulkining egasi oladi, bundan ushbu Qonunning 159-moddasida nazarda tutilgan hollar mustasno.

151. Qarzdorning mol-mulkini sotish
Qarzdorning mol-mulki inventarizatsiya qilinganidan va baholanganidan keyin tugatish boshqaruvchisi, ushbu mol-mulkni elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosida sotishga kirishadi. Qarzdorning mol-mulkini sotish tartibi va muddatlari (jadvali) kreditorlar yigʻilishi yoki kreditorlar qoʻmitasi tomonidan maʼqullangan boʻlishi kerak. Agar tugatish boshqaruvchisi qarzdorning mol-mulkini sotish tartibi va muddatlari toʻgʻrisidagi oʻz takliflarini kreditorlarga taqdim etgan paytdan eʼtiboran bir oy ichida qarzdorning mol-mulkini sotish tartibi va muddatlari (jadvali) kreditorlar yigʻilishi yoki kreditorlar qoʻmitasi tomonidan maʼqullanmagan boʻlsa, kreditorlar yigʻilishi yoki kreditorlar qoʻmitasi yoxud tugatish boshqaruvchisi yuzaga kelgan kelishmovchiliklarni hal qilish haqidagi ariza bilan sudga murojaat qilishga haqlidir. Mazkur kelishmovchiliklarni koʻrib chiqish yakunlariga qarab sud mol-mulkni sotish tartibi va muddatlarini (jadvalini) tasdiqlaydi, yoki tugatish boshqaruvchisini vazifasini bajarishdan ozod qiladi. Tugatishga doir ish yuritish jarayonida mol-mulkni sotish muddatlariga (jadvaliga) oʻzgartirishlar kiritishni talab etuvchi holatlar yuzaga kelsa, tugatish boshqaruvchisi mazkur holatlar yuzaga kelgan paytdan eʼtiboran bir oylik muddat ichida muddatlarni (jadvalni) oʻzgartirish yuzasidan tegishli takliflarni ishlab chiqishi va kreditorlar yigʻilishiga yoki kreditorlar qoʻmitasiga taqdim etishi shart. Qarzdorning muomalada boʻlishi cheklangan mol-mulki faqat elektron onlayn-auksion shaklidagi yopiq kimoshdi savdosida sotilishi mumkin. Elektron onlayn-auksion shaklidagi yopiq kimoshdi savdosida qonunga muvofiq mazkur mol-mulkka mulk huquqi yoki boshqa ashyoviy huquq asosida ega boʻla oladigan shaxslar ishtirok etadi. Tugatish boshqaruvchisi elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosini ixtisoslashtirilgan tashkilot bilan shartnoma asosida amalga oshiradi. Elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosini oʻtkazuvchi ixtisoslashtirilgan tashkilot qarzdorga va tugatish boshqaruvchisiga nisbatan manfaatdor shaxs boʻlishi mumkin emas. Qarzdorning korxonasini (biznesini) yoki uning mol-mulkining bir qismini sotish ushbu Qonunning 126 va 127-moddalarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

152. Tugatishga doir ish yuritish jarayonida qarzdorning talab qilish huquqlarini sotish
Tugatish boshqaruvchisi qarzdorning talab qilish huquqlarini, agar kreditorlar yigʻilishi yoki kreditorlar qoʻmitasi tomonidan qarzdorning talab qilish huquqlarini sotishning boshqacha tartibi belgilanmagan boʻlsa, elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosiga qoʻyishga haqli. Qarzdorning talab qilish huquqlarini elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosida sotish ushbu Qonunning 128-moddasida nazarda tutilgan normalarga rioya etilgan holda amalga oshiriladi.

153. Tugatishga doir ish yuritish jarayonida qarzdorning aktivlari oʻrnini almashtirish
Tugatishga doir ish yuritish jarayonida kreditorlar yigʻilishining qarori asosida qarzdorning aktivlari oʻrnini almashtirish, basharti shunday qaror qabul qilinishini yoqlab barcha kreditorlar kreditorlarning talablari reyestriga muvofiq ovoz bersa, amalga oshirilishi mumkin. Tugatishga doir ish yuritish jarayonida qarzdorning aktivlarini joylashtirish uchun qarzdor mol-mulki egasining yoki qarzdorning tegishli bitimlar tuzish toʻgʻrisida qaror qabul qilishga taʼsis hujjatlari bilan vakolat berilgan boshqaruv organining roziligi talab qilinmaydi. Qarzdorning aktivlari oʻrnini almashtirish ushbu Qonunning 131-moddasida belgilangan tartibda va shartlar asosida amalga oshiriladi.

154. Kreditorlar bilan hisob-kitoblar
Tugatish boshqaruvchisi kreditorlar bilan kreditorlarning talablari reyestriga muvofiq hisob-kitob qiladi. Pul mablagʻlarini kreditorning hisobvaragʻiga oʻtkazish imkoniyati boʻlmasa, unga tegishli summa qarzdor joylashgan yerdagi (uning yashash joyidagi) notariusning yoki sudning depozit hisobvaragʻiga tugatish boshqaruvchisi tomonidan oʻtkazilib, bu haqda kreditorga xabar qilinadi. Mazkur summa notariusning yoki sudning depozit hisobvaragʻiga oʻtkazilgan paytdan eʼtiboran uch yil ichida kreditor tomonidan olinmagan taqdirda, bu summa tegishli notarius yoki sud tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetiga oʻtkaziladi. Kreditorlarning tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisidagi eʼlonda nazarda tutilgan kreditorlar talablarini taqdim etish muddati tugaganidan keyin bildirilgan talablari, shuningdek tugatishga doir ish yuritish boshlanganidan keyin yuzaga kelgan soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha talablar, ular qaysi muddatda taqdim etilganidan qatʼi nazar, qarzdorning belgilangan muddatda bildirilgan kreditorlar talablari qanoatlantirilganidan keyin ushbu Qonunning 150-moddasida nazarda tutilgan tartibda qanoatlantiriladi. Qanoatlantirilgan talablar, shuningdek qaysi talablar boʻyicha qarzdan voz kechish toʻgʻrisida bitimga erishilgan boʻlsa, oʻsha talablar yoki tugatish boshqaruvchisi tomonidan hisobga olinishi bildirilgan yoxud majburiyatlarni tugatishning boshqa asoslari boʻlgan talablar kreditorlarning qanoatlantirilgan talablari deb hisoblanadi. Talabni hisobga olish, shuningdek qarzdan voz kechish orqali talabni qanoatlantirishga faqat bildirilgan talablarni qanoatlantirishning navbati va nisbati prinsipiga rioya etilgan taqdirda yoʻl qoʻyiladi. Qarzdan voz kechish haqida bitim imzolash yoʻli bilan kreditorlar talablarini qanoatlantirishga mazkur bitim kreditorlar yigʻilishi yoki kreditorlar qoʻmitasi bilan kelishilgan taqdirda yoʻl qoʻyiladi. Tugatishga doir ish yuritishda qarzdorning majburiyatlarini yangilash toʻgʻrisida bitim tuzish yoʻli bilan kreditorlar talablarini qanoatlantirishga yoʻl qoʻyilmaydi. Kreditorlarning qarzdor mol-mulki yetarli boʻlmaganligi sababli qanoatlantirilmagan talablari ham qanoatlantirilgan talablar deb hisoblanadi, bundan qarzdor majburiyatlari boshqa shaxslar tomonidan taʼminlangan holatlar mustasno. Tugatish boshqaruvchisi tomonidan kreditorlarning tan olinmagan talablari ham, agar kreditor sudga murojaat etmagan boʻlsa yoki bunday talablar sud tomonidan asossiz deb topilgan boʻlsa, qanoatlantirilgan talablar deb hisoblanadi. Tugatish boshqaruvchisi kreditorlarning talablari reyestriga kreditorlar talablari qanoatlantirilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni kiritadi.

155. Tugatish boshqaruvchisining faoliyatini nazorat qilish
Tugatish boshqaruvchisi har oyda kamida bir marta kreditorlar yigʻilishiga yoki kreditorlar qoʻmitasiga oʻz faoliyati toʻgʻrisida hisobot, qarzdorning moliyaviy ahvoli hamda uning tugatishga doir ish yuritish boshlangan paytdagi va ish yuritish jarayonidagi mol-mulki haqida axborot, shuningdek boshqa axborot taqdim etadi. Tugatish boshqaruvchisining hisobotida quyidagilar boʻlishi kerak: shakllantirilgan tugatish massasi toʻgʻrisidagi, shu jumladan qarzdorning mol-mulkini inventarizatsiya qilish jarayoni va yakunlari haqidagi, qarzdorning mol-mulkini baholash jarayoni hamda natijalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; qarzdorning yagona hisobvaragʻiga tushgan va ishlatilgan pul mablagʻlarining summasi hamda tushumlarning manbalari haqidagi maʼlumotlar; qarzdorning mol-mulkini realizatsiya qilish jarayoni toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, mol-mulkni realizatsiya qilishdan tushgan summalar koʻrsatilgan holda; uchinchi shaxslarga nisbatan qarzni undirish haqida tugatish boshqaruvchisi tomonidan qoʻyilgan talablar, shu jumladan sud tartibida qoʻyilgan talablarning miqdori va summasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; qarzdorning mol-mulki but saqlanishini taʼminlash, shuningdek qarzdorning uchinchi shaxslar egaligida turgan mol-mulkini aniqlash va talab qilib olish chora-tadbirlari haqidagi maʼlumotlar; qarzdorning bitimlarini haqiqiy emas deb topish, shuningdek qarzdorning shartnomalarini bajarishdan bosh tortilishini bildirishga oid chora-tadbirlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; qarzdorning kreditorlarning talablari reyestrini yuritishga oid ishi haqidagi maʼlumotlar, kreditorlarning reyestrga kiritilgan talablarining umumiy miqdorini va har bir navbat boʻyicha talablari miqdorini alohida-alohida koʻrsatgan holda; qarzdorning tugatishga doir ish yuritish davrida oʻz faoliyatini davom ettirayotgan xodimlarining hamda oʻzi bilan tuzilgan mehnat shartnomalari tugatishga doir ish yuritish davrida tugatilgan xodimlarning soni haqidagi maʼlumotlar; qarzdorning hisobvaraqlarini yopish boʻyicha tugatish boshqaruvchisi amalga oshirgan ishlar va ularning natijalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; tugatishga doir ish yuritishni amalga oshirish xarajatlarining summasi haqidagi maʼlumotlar, ularning maqsadini koʻrsatgan holda. Tugatish boshqaruvchisining hisobotida qarzdorga nisbatan tugatishga doir ish yuritish jarayoni toʻgʻrisidagi boshqa maʼlumotlar ham boʻlishi kerak, ularning tarkibi tugatish boshqaruvchisining oʻzi tomonidan, shuningdek kreditorlar yigʻilishining yoki kreditorlar qoʻmitasining yoxud sudning talablari bilan belgilanadi. Tugatish boshqaruvchisi sudning talabiga koʻra ushbu sudga tugatishga doir ish yuritish tartib-taomilini amalga oshirishga taalluqli barcha maʼlumotlarni taqdim etishi shart.

156. Tugatish boshqaruvchisini ozod etish
Tugatish boshqaruvchisi oʻz vazifasini bajarishdan quyidagi hollarda sud tomonidan ozod etilishi mumkin: oʻz arizasiga binoan; zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarmagan yoki lozim darajada bajarmagan taqdirda kreditorlar yigʻilishining qarori asosida. Bunday holda kreditorlar yigʻilishining qarorida tugatish boshqaruvchilikka tavsiya etilayotgan yangi nomzod haqidagi maʼlumotlar boʻlishi kerak; vakolatli davlat organining arizasi asosida; ushbu Qonunning 22-moddasiga muvofiq tugatish boshqaruvchi etib tayinlanishiga monelik qiladigan holatlar aniqlangan taqdirda. Tugatish boshqaruvchisi oʻz vazifasini bajarishdan qonunchilikka muvofiq boshqa hollarda ham sud tomonidan ozod etilishi mumkin. Sud tugatish boshqaruvchisini oʻz vazifasini bajarishdan ozod qilish bilan bir vaqtda yangi tugatish boshqaruvchisini ushbu Qonunning 142-moddasida nazarda tutilgan tartibda tayinlaydi. Tugatish boshqaruvchisini oʻz vazifasini bajarishdan ozod qilish haqidagi sudning ajrimi darhol ijro etilishi lozim va ajrim ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin.

157. Tashqi boshqaruv tartib-taomiliga oʻtish imkoniyati
Agar qarzdorga nisbatan sud sanatsiyasi va (yoki) tashqi boshqaruv tartib-taomili joriy etilmagan boʻlsa, tugatishga doir ish yuritish mobaynida esa qarzdorning toʻlov qobiliyati tiklanishi mumkin deb hisoblash uchun asoslar, shu jumladan moliyaviy tahlil maʼlumotlari bilan tasdiqlangan asoslar paydo boʻlsa, tugatish boshqaruvchisi mazkur holatlar aniqlangan paytdan eʼtiboran bir oylik muddat ichida sudga tugatishga doir ish yuritishni tugatish va tashqi boshqaruv tartib-taomiliga oʻtish toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan murojaat etish haqidagi masalani koʻrib chiqish maqsadida qarzdorning kreditorlari yigʻilishini chaqirishi shart. Tugatishga doir ish yuritishni tugatish va tashqi boshqaruv tartib-taomiliga oʻtish toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat qilish haqidagi qaror shunday qarorni qabul qilish toʻgʻrisidagi masalani koʻrib chiqayotgan kreditorlar yigʻilishi oʻtkazilayotgan paytdagi holatga koʻra qanoatlantirilmagan kreditorlar talablari umumiy miqdorining koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi. Tugatishga doir ish yuritishni tugatish va tashqi boshqaruv tartib-taomiliga oʻtish haqidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat etish toʻgʻrisidagi kreditorlar yigʻilishining qarorida tashqi boshqaruv tartib-taomilining taklif qilinayotgan muddati va tashqi boshqaruvchilikka nomzod, shuningdek bu nomzod haqidagi maʼlumotlar boʻlishi kerak.

158. Tugatish boshqaruvchisining tugatishga doir ish yuritishni amalga oshirish natijalari toʻgʻrisidagi hisoboti
Kreditorlar bilan hisob-kitoblar tamomlanganidan keyin tugatish boshqaruvchisi sudga tugatishga doir ish yuritishni amalga oshirish natijalari toʻgʻrisida hisobot taqdim etishi shart. Tugatishga doir ish yuritishni amalga oshirish natijalari haqidagi hisobotga quyidagilar ilova qilinadi: qarzdorning mol-mulki sotilganligini tasdiqlovchi hujjatlar; kreditorlarning talablari reyestri, kreditorlar talablarining qanoatlantirilgan miqdorini koʻrsatgan holda; kreditorlarning talablari qanoatlantirilganligini tasdiqlovchi hujjatlar; qarzdorning ushbu Qonunning 159-moddasida nazarda tutilgan mol-mulki toʻgʻrisidagi maʼlumotlar.

159. Qarzdorning kreditorlar talablari qanoatlantirilganidan keyin qolgan mol-mulki
Qarzdorning kreditorlar talablari qanoatlantirilganidan keyin qolgan mol-mulki qarzdorning muassislariga (ishtirokchilariga) yoki qarzdorning mol-mulki egasiga beriladi. Qarzdorning sotishga taklif qilingan, lekin tugatishga doir ish yuritish mobaynida realizatsiya qilinmagan mol-mulki tugatish boshqaruvchisi tomonidan kreditorlarga kreditorlik qarzlarini toʻlash hisobiga taklif etiladi. Kreditor ushbu mol-mulkni qabul qilishga rozilik berish yoki uni rad etish yoxud ushbu masalani qonunda belgilangan hollarda kreditorning kuzatuv kengashiga yoki muassislarining (ishtirokchilarining) umumiy yigʻilishiga koʻrib chiqish uchun kiritish toʻgʻrisida tugatish boshqaruvchisini realizatsiya qilinmagan mol-mulk haqida taklif olingan kundan eʼtiboran oʻn kun ichida yozma shaklda xabardor qiladi. Kreditor tomonidan xabarning belgilangan muddatda yozma shaklda taqdim etilmaganligi mol-mulkni qabul qilish rad etilishiga tenglashtiriladi. Tugatish boshqaruvchisi qarzdorning sotishga taklif qilingan, lekin tugatishga doir ish yuritish mobaynida realizatsiya qilinmagan mol-mulki toʻgʻrisida kreditorlar mazkur mol-mulkni oʻz talablarini qanoatlantirish uchun qabul qilishni rad etgan taqdirda mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarini yozma shaklda xabardor qiladi. Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari xabarnoma olingan paytdan eʼtiboran oʻn besh kun ichida mol-mulkni balansga oladi va uni saqlab turishga doir barcha xarajatlarni toʻlaydi. Mol-mulkni qabul qilish rad etilgan yoki uni qabul qilishdan boʻyin tovlangan taqdirda tugatish boshqaruvchisi tegishli organni mazkur mol-mulkni qabul qilishga undash haqidagi ariza bilan sudga murojaat etishga haqli. Sud mol-mulk topshirilganligi toʻgʻrisidagi hujjatlar asosida tugatishga doir ish yuritishni tamomlash haqida ajrim chiqaradi. Ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi boʻlgan korxonaning sotishga taklif qilingan, lekin tugatishga doir ish yuritish mobaynida realizatsiya qilinmagan mol-mulki, agar kreditorlar mazkur mol-mulkni oʻz talablarini qanoatlantirish uchun qarzdor yuridik shaxsni tugatishga doir ish yuritishning belgilangan muddatida qabul qilishni rad etgan boʻlsa, davlat mulkiga oʻtadi hamda tugatish boshqaruvchisi uni mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining balansiga topshiradi. Sud mol-mulk topshirilganligi toʻgʻrisidagi hujjatlar asosida tugatishga doir ish yuritishni tamomlash haqida ajrim chiqaradi.

160. Tugatishga doir ish yuritish tartib-taomilini tamomlash
Tugatishga doir ish yuritish tartib-taomilini oʻtkazish natijalari toʻgʻrisida tugatish boshqaruvchisi tomonidan taqdim etilgan hisobot koʻrib chiqilganidan keyin sud tugatishga doir ish yuritish tamomlanganligi haqida ajrim chiqaradi va tugatish boshqaruvchisining zimmasiga mazkur ajrimni yuridik shaxslarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishni amalga oshiruvchi organga oʻn kun ichida taqdim etish majburiyatini yuklaydi. Sudning ajrimi yuridik shaxslarning yagona davlat reyestriga qarzdor tugatilganligi toʻgʻrisida yozuv kiritilishi uchun asos boʻladi. Yagona davlat reyestriga tegishli yozuv sudning mazkur ajrimi taqdim etilgan paytdan eʼtiboran uch ish kunidan kechiktirmay kiritilishi kerak. Yuridik shaxslarning yagona davlat reyestriga qarzdor tugatilganligi haqidagi yozuv kiritilgan paytdan eʼtiboran tugatish boshqaruvchisining vakolatlari tugatiladi, tugatishga doir ish yuritish tamomlangan, qarzdor esa tugatilgan deb hisoblanadi.

161. Kelishuv bitimini tuzish tartibi
Qarzdor va kreditorlar sud tomonidan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqishning har qanday bosqichida kelishuv bitimini tuzishga haqli. Kreditorlar nomidan kelishuv bitimini tuzish haqidagi qaror kreditorlar yigʻilishi tomonidan qabul qilinadi. Kreditorlar yigʻilishining kelishuv bitimini tuzish toʻgʻrisidagi qarori birinchi, ikkinchi va uchinchi guruh kreditorlarining koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi hamda qaror, basharti qarzdorning garov bilan taʼminlangan mol-mulki majburiyatlari boʻyicha barcha kreditorlar uni yoqlab ovoz bergan boʻlsa, qabul qilingan deb hisoblanadi. Kreditor vakilining kelishuv bitimini tuzish masalasi toʻgʻrisida ovoz berishga doir vakolatlari uning ishonchnomasida alohida nazarda tutilgan boʻlishi kerak. Kelishuv bitimi qarzdor nomidan tegishincha qarzdor yakka tartibdagi tadbirkor yoki qarzdorning rahbari, tashqi boshqaruvchi, tugatish boshqaruvchisi yoxud moliyaviy boshqaruvchi tomonidan tuziladi. Kelishuv bitimida nazarda tutilgan huquqlar va majburiyatlarni oʻz zimmasiga oladigan uchinchi shaxslarning kelishuv bitimida ishtirok etishiga yoʻl qoʻyiladi. Kelishuv bitimi sud tomonidan tasdiqlanishi lozim boʻlib, bu haqda ajrim chiqariladi, unda toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish yuritishni tugatish koʻrsatiladi. Agar kelishuv bitimi tugatishga doir ish yuritish jarayonida tuzilgan boʻlsa, sud kelishuv bitimini tasdiqlash haqida ajrim chiqaradi, unda qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisidagi qaror bajarilmasligi koʻrsatiladi. Kelishuv bitimi qarzdor, kreditorlar, shuningdek kelishuv bitimida ishtirok etayotgan uchinchi shaxslar uchun sud tomonidan tasdiqlangan kundan eʼtiboran kuchga kiradi va ular uchun majburiydir. Kuchga kirgan kelishuv bitimini bajarishni bir tomonlama rad etishga yoʻl qoʻyilmaydi. Kelishuv bitimi tuzishni yoqlab ovoz bergan kreditor, qarzdorning muassislari (ishtirokchilari) yoki qarzdor mol-mulkining egasi kelishuv bitimini tuzishga qarshi ovoz bergan yoxud ovoz berishda ishtirok etmagan kreditorlar oldida qarzdorning pul majburiyatlarini va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha majburiyatini bajarishga haqli. Bu holda kreditor qarzdor uchun taklif etilgan ijroni qabul qilishi shart, qarzdorning majburiyatlarini bajargan shaxsga esa kreditorning majburiyat boʻyicha talab qilish huquqlari oʻtadi. Uchinchi shaxslar kelishuv bitimi boʻyicha qarzdor tomonidan pul majburiyatlari qanoatlantirilishi va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha majburiyati bajarilishi kafilligini yoki kafolatini berishga, xuddi shuningdek uning lozim darajada bajarilishini boshqacha tarzda taʼminlashga haqli. Agar kelishuv bitimining sharti qarzdorning mol-mulkini uchinchi shaxs foydasiga oʻtkazishdan iborat boʻlsa, bitim faqat mazkur mol-mulk uchinchi shaxs tomonidan kreditorlarning talablari qanoatlantirilishini taʼminlovchi garovga berilishi sharti bilan tuzilishi mumkin.

162. Toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomillari chogʻida kelishuv bitimini tuzishning oʻziga xos xususiyatlari
Qarzdor tomonidan kelishuv bitimini tuzish toʻgʻrisidagi qaror kuzatuv va sud sanatsiyasi tartib-taomillari chogʻida qarzdorning rahbari, mazkur rahbar oʻz majburiyatlarini bajarishdan chetlashtirilgan taqdirda esa sud boshqaruvchisi tomonidan qabul qilinadi. Agar kelishuv bitimi qarzdor uchun qonunchilikka yoki taʼsis hujjatlariga muvofiq qarzdorning boshqaruv organlari qaroriga (maʼqullashiga) koʻra tuziladigan bitim boʻlsa, qarzdor nomidan kelishuv bitimini tuzish haqidagi qaror tegishli qarordan (maʼqullashdan) keyin qabul qilinishi mumkin. Tashqi boshqaruv va tugatishga doir ish yuritish tartib-taomillarida kelishuv bitimini tuzish chogʻida bunday qaror (maʼqullash) talab etilmaydi. Qarzdorga, sud boshqaruvchisiga yoki kreditorga nisbatan manfaatdor boʻlgan uchinchi shaxslar ishtirokida kelishuv bitimi tuzilayotganda kelishuv bitimida uning tuzilishidan manfaatdorlik mavjud boʻlgan bitim ekanligi haqidagi, bunday manfaatdorlikning xususiyati koʻrsatilgan axborot boʻlishi kerak. Kelishuv bitimi kreditorlarning bajarilish muddati toʻlovga qobiliyatsizlikning tegishli tartib-taomili joriy etilgan sanada boshlangan talablariga nisbatan tatbiq etiladi, bundan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilganidan keyin yuzaga kelgan majburiyatlar mustasno.

163. Kelishuv bitimini rasmiylashtirish
Kelishuv bitimi yozma shaklda tuziladi. Qarzdor nomidan kelishuv bitimi tegishincha qarzdor yakka tartibdagi tadbirkor, qarzdorning rahbari yoki sud boshqaruvchisi tomonidan imzolanadi. Kreditorlar nomidan kelishuv bitimini kreditorlar yigʻilishi tomonidan vakolat berilgan shaxs imzolaydi. Agar kelishuv bitimida uchinchi shaxslar ishtirok etayotgan boʻlsa, ularning nomidan kelishuv bitimi ushbu shaxslar yoki ularning vakillari tomonidan imzolanadi.

164. Kelishuv bitimining mazmuni
Kelishuv bitimida qarzdor pul majburiyatlarining miqdorlari, ularni bajarish tartibi va muddatlari toʻgʻrisidagi va (yoki) voz kechish haqini berish, majburiyatlarni yangilash, qarzni kechib yuborish yoʻli bilan yoxud qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa usullar bilan qarzdorning pul majburiyatlarini tugatish haqidagi qoidalar boʻlishi kerak. Kelishuv bitimida: pul majburiyatlarining bajarilishini kechiktirish yoki ularni boʻlib-boʻlib toʻlash toʻgʻrisidagi; qarzdorning talab qilish huquqlaridan boshqa shaxs foydasiga voz kechish haqidagi; qarzdorning pul majburiyatlarini uchinchi shaxslar tomonidan bajarish toʻgʻrisidagi; qarzlardan siylov berish haqidagi; soliqlar hamda yigʻimlarni toʻlash muddatlari va tartibini oʻzgartirish toʻgʻrisidagi; kreditorlarning talablarini qonunchilikka zid boʻlmagan boshqa usullar bilan qanoatlantirish haqidagi shartlar koʻrsatilishi mumkin. Kelishuv bitimini tuzish toʻgʻrisidagi masala boʻyicha ovoz berishda ishtirok etmagan, shuningdek uni tuzishga qarshi ovoz bergan kreditorlar uchun kelishuv bitimining shartlari uni tuzishni yoqlab ovoz bergan, xuddi oʻsha navbatning kreditorlari uchun belgilangan shartlardan yomon boʻlishi mumkin emas. Agar kelishuv bitimida boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, qarzdorning oʻz zimmasiga olgan majburiyatlari bajarilishini taʼminlovchi mol-mulk garovi saqlanib qoladi.

165. Kelishuv bitimini sud tomonidan tasdiqlash shartlari
Kelishuv bitimi faqat xarajatlarning oʻrni qoplanganidan va ushbu Qonun 150-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan talablar hamda ish haqini toʻlash uchun pul mablagʻlari berilishini nazarda tutuvchi toʻlov hujjatlariga doir talablar qanoatlantirilganidan keyin sud tomonidan tasdiqlanishi mumkin. Qarzdor, tashqi boshqaruvchi yoki tugatish boshqaruvchisi kelishuv bitimi imzolangan paytdan eʼtiboran besh kun ichida sudga kelishuv bitimini tasdiqlash toʻgʻrisidagi arizani taqdim etishi kerak. Kelishuv bitimini tasdiqlash haqidagi arizaga quyidagilar ilova qilinishi kerak: kelishuv bitimining matni; kelishuv bitimi tuzish toʻgʻrisida qaror qabul qilgan kreditorlar yigʻilishining bayonnomasi; qarzdor kreditorlarining talablari reyestri; ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan xarajatlar qoplanganligini va talablar qanoatlantirilganligini tasdiqlovchi hujjatlar; kelishuv bitimi tuzish haqidagi masala boʻyicha ovoz berishda ishtirok etmagan yoki kelishuv bitimini tuzishga qarshi ovoz bergan kreditorlarning yozma eʼtirozlari. Kelishuv bitimini tasdiqlash toʻgʻrisidagi arizaga qonunchilikka muvofiq boshqa hujjatlar ham ilova qilinishi mumkin. Sud kelishuv bitimi koʻrib chiqiladigan sana haqida manfaatdor taraflarni xabardor qiladi. Xabardor qilingan shaxslarning kelmaganligi toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqishga toʻsqinlik qilmaydi.

166. Kelishuv bitimini sud tomonidan tasdiqlash oqibatlari
Kuzatuv, sud sanatsiyasi, tashqi boshqaruv va tugatishga doir ish yuritish tartib-taomillari jarayonida sud tomonidan kelishuv bitimining tasdiqlanishi toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish yuritishning tugatilishi uchun asos boʻladi. Kelishuv bitimi sud tomonidan tasdiqlangan kundan eʼtiboran sud boshqaruvchilarining vakolatlari tugatiladi. Qarzdor yuridik shaxsning tashqi boshqaruvchisi va tugatish boshqaruvchisi qarzdorning rahbari saylanguniga (tayinlanguniga) qadar oʻz vakolatlarini bajarishni davom ettiradi. Kelishuv bitimi tasdiqlangan kundan eʼtiboran tegishincha qarzdor yakka tartibdagi tadbirkor yoki qarzdorning rahbari, tashqi boshqaruvchi yoki tugatish boshqaruvchisi yoxud uchinchi shaxs kreditorlar oldidagi qarzni toʻlashga kirishadi.

167. Kelishuv bitimini tasdiqlashni sud tomonidan rad etish
Ushbu Qonun 165-moddasining birinchi qismida koʻrsatilgan xarajatlarning oʻrnini qoplashga va talablarni qanoatlantirishga doir majburiyatlar bajarilmagan taqdirda sud kelishuv bitimini tasdiqlashni rad etadi. Sud quyidagi hollarda ham kelishuv bitimini tasdiqlashni rad etadi: kelishuv bitimini tuzishning ushbu Qonunda belgilangan tartibi buzilganda; kelishuv bitimining shakliga rioya etilmaganda; uchinchi shaxslarning huquqlari buzilganda; kelishuv bitimining shartlari qonunchilikka zid boʻlganda. Sud kelishuv bitimini tasdiqlash rad etilganligi toʻgʻrisida ajrim chiqaradi, ajrim ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin.

168. Kelishuv bitimini tasdiqlashni rad etish oqibatlari
Sud tomonidan kelishuv bitimini tasdiqlashni rad etish haqida ajrim chiqarilgan taqdirda bitim tuzilmagan deb hisoblanadi. Sud tomonidan kelishuv bitimini tasdiqlashni rad etish toʻgʻrisidagi ajrimning chiqarilishi yangi kelishuv bitimini tuzishga toʻsqinlik qilmaydi.

169. Kelishuv bitimining haqiqiy emasligi
Qarzdorning, kreditorning, shuningdek huquqlari va qonuniy manfaatlari buzilgan shaxslarning arizasiga koʻra kelishuv bitimi quyidagi hollarda sud tomonidan haqiqiy emas deb topilishi mumkin: agar kelishuv bitimi ayrim kreditorlar uchun afzalliklar berilishini yoki ayrim kreditorlarning huquqlari va qonuniy manfaatlari kamsitilishini nazarda tutuvchi shartlarni oʻz ichiga olgan boʻlsa; bitimlar haqiqiy emasligining qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa asoslari mavjud boʻlganda.

170. Kelishuv bitimini haqiqiy emas deb topish oqibatlari
Kelishuv bitimining haqiqiy emas deb topilishi toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish yuritishni qayta tiklash uchun asos boʻladi. Sud toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish yuritishni qayta tiklash haqida ajrim chiqaradi, ajrim ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin. Kelishuv bitimi haqiqiy emas deb topilgan taqdirda kreditorlarning qaysi talablari boʻyicha ularga tegishli boʻlgan toʻlovlarni kechiktirish va (yoki) boʻlib-boʻlib toʻlash yoki qarzlardan siylov berish amalga oshirilgan boʻlsa, oʻsha talablari ularning qanoatlantirilmagan qismi boʻyicha tiklanadi. Kelishuv bitimining haqiqiy emas deb topilishi qarzdorga qoplangan xarajatlarni qaytarish va ushbu Qonun 165-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan talablarni qanoatlantirish majburiyatini keltirib chiqarmaydi. Ushbu modda bilan tartibga solinmagan qismda bitimlar haqiqiy emasligining qonunchilikda nazarda tutilgan oqibatlari yuzaga keladi. Kelishuv bitimi haqiqiy emas deb topilgan taqdirda qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ish yuritishni qayta tiklash haqidagi xabar sud tomonidan ommaviy axborot vositalarida qarzdorning mol-mulki hisobidan ushbu Qonunning 53 va 54-moddalarida nazarda tutilgan tartibda eʼlon qilinadi. Kreditorlarning kelishuv bitimi shartlari asosida hisob-kitob qilib boʻlingan, ushbu Qonunga zid boʻlmagan talablari qanoatlantirilgan deb hisoblanadi. Qaysi kreditorlarning talablari kelishuv bitimining muayyan kreditorlarning ustunligini yoki boshqa kreditorlarning huquqlari va qonuniy manfaatlari kamsitilishini nazarda tutuvchi shartlariga muvofiq qanoatlantirilgan boʻlsa, ushbu kreditorlar kelishuv bitimini bajarish tartibida olingan barcha narsalarni qaytarishi shart. Bunda mazkur talablar kreditorlarning talablari reyestrida tiklanadi.

171. Kelishuv bitimini bajarmaslik oqibatlari
Kelishuv bitimi qarzdor tomonidan bajarilmagan taqdirda kreditorlar kelishuv bitimida nazarda tutilgan hajmda talablar taqdim etishga haqli. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida yangi ish qoʻzgʻatilgan taqdirda kelishuv bitimi qaysi kreditorlarga nisbatan tuzilgan boʻlsa, oʻsha kreditorlar talablarining hajmi kelishuv bitimida nazarda tutilgan shartlariga koʻra aniqlanadi.

172. Shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxona toʻlovga qobiliyatsizligining oʻziga xos xususiyatlari
Shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxonaning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ish ushbu Qonunning 5-moddasida nazarda tutilgan toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari mavjud boʻlgan taqdirda sud tomonidan qoʻzgʻatilishi mumkin. Shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxonaning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ish koʻrilayotganda tegishli mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organi va (yoki) tegishli vazirlik, idora, xoʻjalik boshqaruvi organi ishda ishtirok etuvchi shaxs sifatida eʼtirof etiladi. Korxonalarni shaharni tashkil etuvchi hamda ularga tenglashtirilgan korxonalar jumlasiga kiritish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

173. Shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxonaning tashqi boshqaruvi
Shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxonaning tashqi boshqaruvi sud tomonidan kreditorlar yigʻilishining qarori asosida, bunday qaror boʻlmaganda esa shuningdek mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organining yoki vazirlikning, idoraning va xoʻjalik boshqaruvi organining iltimosnomasiga koʻra ham, basharti ular qarzdorning majburiyatlari yuzasidan taʼminot bergan boʻlsa, joriy etilishi mumkin. Shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxonaning tashqi boshqaruvi rejasi u kreditorlar yigʻilishiga taqdim etilguniga qadar mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organi bilan, davlat mudofaa buyurtmasini amalga oshiruvchi korxonalar boʻyicha esa vazirlik, idora va xoʻjalik boshqaruvi organi bilan kelishilgan boʻlishi kerak. Tegishincha mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organining hamda vazirlikning, idoraning, xoʻjalik boshqaruvi organining iltimosnomasiga koʻra ular tomonidan qarzdorning majburiyatlarni bajarishi taʼminoti taʼminlangan taqdirda, shu jumladan davlat kafolatlarini berish yoʻli bilan taʼminlanganda, sud qarzdorning sud sanatsiyasi tartib-taomiliga oʻtishi toʻgʻrisida, agar ilgari bunday tartib-taomil qarzdorga nisbatan qoʻllanilmagan boʻlsa, qaror qabul qilishi mumkin.

174. Shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxonaning tashqi boshqaruvi tartib-taomili muddatini uzaytirish
Shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxonaning tashqi boshqaruvi mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organining iltimosnomasi mavjud boʻlgan taqdirda sud tomonidan koʻpi bilan bir yil muddatga uzaytirilishi mumkin. Shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxona faoliyatiga investitsiya kiritish, xodimlarni ishga joylashtirish, yangi ish oʻrinlarini yaratish yoʻli bilan hamda qarzdorning toʻlov qobiliyatini tiklashning boshqa usullari bilan korxonani moliyaviy jihatdan sogʻlomlashtirish rejasi tashqi boshqaruv tartib-taomilini ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan muddatga uzaytirish uchun asos boʻladi. Tegishincha mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organining, vazirlikning, idoraning va xoʻjalik boshqaruvi organining iltimosnomasiga koʻra qarzdorning pul majburiyatlari va (yoki) soliqlari hamda yigʻimlari yuzasidan kafillik berish sharti bilan shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxonaning tashqi boshqaruvi tartib-taomili muddati besh yilgacha uzaytirilishi mumkin. Bu holda qarzdor va uning kafili kreditorlar bilan hisob-kitob qilishga ushbu moddada nazarda tutilgan muddatlardan kechiktirmay kirishishi shart. Ushbu moddaning uchinchi qismida nazarda tutilgan talablarga rioya etilmasligi qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash uchun asos boʻladi.

175. Shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxonani sotish shartlari
Tashqi boshqaruv tartib-taomili jarayonida kreditorlarning talablarini qanoatlantirish maqsadida shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxona mulkiy majmua sifatida sotilishi mumkin. Shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxonani sotish tanlov yoki elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosi oʻtkazish yoʻli bilan amalga oshiriladi. Shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxonani tanlovda sotish uchun majburiy shartlar quyidagilardan iborat: shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxona sotilayotgan paytda unda ishlab turgan xodimlarning kamida yetmish foizi uchun ish oʻrinlarini saqlab qolish; shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxonaning faoliyat sohasi oʻzgartirilgan taqdirda sotib oluvchining xodimlarni qayta oʻqitish yoki ishga joylashtirish majburiyati. Davlatning mudofaa qobiliyati va xavfsizligi saqlab turilishini taʼminlovchi, shuningdek strategik ahamiyatga ega boʻlgan korxonani tanlovda sotish uchun majburiy shartlar quyidagilardan iborat: davlatning mudofaa qobiliyati va xavfsizligi saqlab turilishini taʼminlovchi korxona mulkiy majmuasining, shuningdek strategik ahamiyatga ega boʻlgan korxona mol-mulkining hamda safarbarlik maqsadidagi mol-mulkning belgilangan maqsadi, shuningdek strategik ahamiyatdagi mol-mulkning muayyan maqsadi saqlab qolinishini taʼminlash; qarzdorning davlat mudofaasiga oid buyurtmaga, davlatning mudofaa qobiliyati va xavfsizligi sohasidagi davlat ehtiyojlarini taʼminlashga doir ishlarni amalga oshirish bilan bogʻliq shartnomalarini bajarish. Tabiiy monopoliyalarning subyekti boʻlgan korxonani tanlovda sotish uchun majburiy shartlar quyidagilardan iborat: tabiiy monopoliyalar toʻgʻrisidagi qonunchilikning tartibga solish predmeti boʻlgan tovarlar yetkazib berish shartnomalari boʻyicha qarzdorning majburiyatlarini sotib oluvchi oʻz zimmasiga olishga roziligi, ishlab chiqarilayotgan va (yoki) realizatsiya qilinayotgan tovarlardan (ishlardan, xizmatlardan) isteʼmolchilarning erkin foydalana olishi taʼminlanganligi; agar qarzdorning faoliyati litsenziyalanishi lozim boʻlsa, tegishli faoliyat turini amalga oshirish uchun sotib oluvchida litsenziyaning mavjud boʻlishi. Tanlovning mazkur moddaning ikkinchi, uchinchi va toʻrtinchi qismlarida nazarda tutilmagan shartlari faqat kreditorlar yigʻilishining roziligi bilan ushbu Qonunning 17-moddasida nazarda tutilgan tartibda belgilanishi mumkin. Agar shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxona tanlov shartlarida sotilmagan boʻlsa, korxona elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosida sotilishi lozim. Agar davlat mudofaasiga oid buyurtmani bajaruvchi korxonaning mol-mulki tarkibida muomalada boʻlishi cheklangan mol-mulk mavjud boʻlsa, bunday korxonani sotish faqat yopiq kimoshdi savdosida tanlov shaklida amalga oshirilib, qonunga muvofiq faqat mazkur mol-mulkka mulk huquqi yoki boshqa ashyoviy huquq asosida ega boʻla oladigan shaxslar bunday savdoning ishtirokchilari boʻlishi mumkin. Davlat mudofaasiga oid buyurtmani bajaruvchi sotilayotgan korxonaning muomaladan chiqarilgan mol-mulki mol-mulkning egasiga u shunday mol-mulk mavjudligi haqida tashqi boshqaruvchi tomonidan xabardor qilingan paytdan eʼtiboran uch oydan kechiktirmay topshiriladi. Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari yoki vazirliklar, idoralar va xoʻjalik boshqaruvi organlari elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosi yakunlari toʻgʻrisidagi bayonnoma imzolanganidan keyin bir oy ichida elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosini oʻtkazish natijasida belgilangan narx boʻyicha davlat mudofaasiga oid buyurtmani bajaruvchi korxonani, strategik ahamiyatga ega boʻlgan korxonalarni va (yoki) tabiiy monopoliya subyektlarini sotib olishda imtiyozli huquqqa ega.

176. Shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan, bankrot deb topilgan korxonaning mol-mulkini sotish
Shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxonaning mol-mulki sotilayotganda tugatish boshqaruvchisi korxonani elektron onlayn-auksion shaklidagi dastlabki kimoshdi savdosida mulkiy majmua sifatida sotishga taklif etishi kerak. Agar shaharni tashkil etuvchi hamda unga tenglashtirilgan korxonaning mol-mulki mulkiy majmua sifatida sotilmagan boʻlsa, qarzdorning mol-mulkini sotish ushbu Qonunning 127-moddasiga muvofiq amalga oshiriladi. Tabiiy monopoliya subyekti boʻlgan qarzdor korxonaning tovarlarni ishlab chiqarish (ishlarni, xizmatlarni bajarish) va (yoki) realizatsiya qilish jarayonida foydalanadigan mol-mulki elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosiga faqat mulkiy majmua sifatida qoʻyiladi. Tugatish boshqaruvchisi tugatishga doir ish yuritish amalga oshiriladigan davrda tabiiy monopoliya subyekti boʻlgan qarzdor korxonaning tovarlarini (ishlarini, xizmatlarini) yetkazib berish shartnomalarini bajarishni bunday shartnomalarning bajarilishini tugatish aholining hayot faoliyati yoki uzluksiz ishlab chiqarish jarayoniga ega boʻlgan korxonalar faoliyati sharoitlarini buzadigan hollarda taʼminlashi shart. Tabiiy monopoliya subyekti boʻlgan qarzdor korxonani tugatishga doir ish yuritish sudning qarori qabul qilingan va tugatish boshqaruvchisi tayinlangan sanadan eʼtiboran olti oydan kechiktirmay tamomlanishi kerak. Agar mazkur muddat tugaganidan keyin korxonaning mol-mulki sotilmay qolsa, tugatish boshqaruvchisi kreditorlar yigʻilishining qaroriga binoan, yigʻilish rad etgan taqdirda esa mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organining qaroriga binoan ushbu Qonunning 131-moddasida nazarda tutilgan tartibga muvofiq aktivlar oʻrnini almashtirish yoʻli bilan tugatishga doir ish yuritishni tamomlaydi.

177. Qishloq xoʻjaligi korxonalari toʻlovga qobiliyatsizligining oʻziga xos xususiyatlari
Qishloq xoʻjaligi korxonalarining toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilguniga qadar ularga nisbatan qonunchilikda belgilangan tartibda sudgacha sanatsiya qilish qoʻllanilishi mumkin. Qishloq xoʻjaligi korxonasining toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ish koʻrib chiqilayotganida mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari ham ishda ishtirok etuvchi shaxslar boʻlishi mumkin.

178. Qishloq xoʻjaligi korxonalarida kuzatuv, sud sanatsiyasi va tashqi boshqaruv tartib-taomillarining oʻziga xos xususiyatlari
Qishloq xoʻjaligi korxonasida kuzatuv, sud sanatsiyasi va tashqi boshqaruv tartib-taomillari yetishtirilgan tovar qishloq xoʻjaligi mahsulotini realizatsiya qilish uchun zarur vaqtni hisobga olgan holda qishloq xoʻjaligi ishlarining tegishli davri tugagunga qadar boʻlgan muddatga joriy etiladi. Bunda kuzatuv tartib-taomili muddati uch oydan, sud sanatsiyasi va tashqi boshqaruv tartib-taomillari muddati esa ushbu Qonun 108-moddasining uchinchi qismida belgilangan muddatdan oshishi mumkin emas. Agar sud sanatsiyasi yoki tashqi boshqaruv tartib-taomili muddati mobaynida tabiiy ofatlar va boshqa fors-major holatlari tufayli qishloq xoʻjaligi korxonasining ishlab chiqarishida pasayish va moliyaviy ahvolida yomonlashish sodir boʻlgan boʻlsa, sud sanatsiyasi yoki tashqi boshqaruv tartib-taomili muddati oʻn ikki oyga uzaytirilishi mumkin. Ushbu Qonunning 103-moddasi talablariga muvofiq sud sanatsiyasi tartib-taomilini muddatidan ilgari tugatish faqat qishloq xoʻjaligi ishlarining tegishli davri tugaydigan muddatni hamda yetishtirilgan qishloq xoʻjaligi mahsulotini realizatsiya qilish uchun zarur boʻlgan vaqtni hisobga olgan holda amalga oshirilishi mumkin. Tashqi boshqaruv tartib-taomili yuridik shaxs maqomiga ega boʻlgan qishloq xoʻjaligi korxonasiga nisbatan joriy etilmaydi.

179. Qishloq xoʻjaligi korxonalarining mol-mulkini va mulkiy huquqlarini sotishning (ulardan boshqa shaxs foydasiga voz kechishning) oʻziga xos xususiyatlari
Qarzdorning mol-mulkini sotishda (undan boshqa shaxs foydasiga voz kechishda) sud boshqaruvchisi yoki qarzdorning rahbari qishloq xoʻjaligi korxonasini elektron onlayn-auksion shaklidagi dastlabki kimoshdi savdosida mulkiy majmua sifatida sotishga qoʻyishi kerak. Qarzdorning mol-mulkini sotib olishda imtiyozli huquqqa, shuningdek yerga egalik qilish huquqiga qishloq xoʻjaligi mahsuloti yetishtirish bilan shugʻullanayotgan va qarzdorning yer uchastkasiga bevosita tutash yer uchastkasiga egalik qiluvchi shaxslar ega boʻladi. Sud boshqaruvchisi yoki qarzdorning rahbari mazkur mol-mulkni, shuningdek mulkiy huquqlarni sotishda (ulardan boshqa shaxs foydasiga voz kechishda) mazkur mol-mulk va mulkiy huquqlar qiymatini baholashdan oʻtkazishni tashkil etishi hamda shaxslarga ushbu mol-mulkni baholangan qiymati boʻyicha olishni taklif etishi shart. Agar ushbu moddaning ikkinchi qismida koʻrsatilgan shaxslar bir oy ichida qishloq xoʻjaligi korxonasining mol-mulkini va mulkiy huquqlarini sotib olish istagini bildirmagan boʻlsa, sud boshqaruvchisi yoki qarzdorning rahbari mol-mulk qonunchilikka muvofiq realizatsiya qilinishini amalga oshiradi. Qishloq xoʻjaligi korxonasi toʻlovga qobiliyatsizlik oqibatida tugatilgan taqdirda mazkur korxonaga berilgan yer uchastkalaridan foydalanish huquqi qonunchilikda belgilangan tartibda boshqa shaxsga berilishi yoki oʻzga shaxsga oʻtishi mumkin.

180. Bankni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish asosi
Sud majburiy tugatilayotgan bankni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi ishni Markaziy bank tomonidan tayinlangan tugatuvchi tomonidan ariza taqdim etilganda koʻrib chiqish uchun qabul qiladi.

181. Bankning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqishning oʻziga xos xususiyatlari
Qarzdor bank kreditorlarning talablarini qanoatlantirishga qodir boʻlmagan taqdirda yuzaga keladigan munosabatlar hamda banklarning toʻlovga qobiliyatsizligi bilan bogʻliq masalalar “Banklarni sanatsiya qilish va tugatish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni bilan tartibga solinadi. Bankka nisbatan sud sanatsiyasi va tashqi boshqaruv tartib-taomillari joriy etilmaydi. Ushbu Qonunning 38-moddasida nazarda tutilgan shaxslardan tashqari, Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki va Omonatlarni kafolatlash agentligi ham bankning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi shaxslardir.

182. Sugʻurtalovchining toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqish
Ushbu Qonunning 38-moddasida nazarda tutilgan shaxslardan tashqari, sugʻurta faoliyatini tartibga solish sohasidagi maxsus vakolatli davlat organi ham sugʻurtalovchining toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi shaxsdir.

183. Sugʻurtalovchining mulkiy majmuasini sotish
Sugʻurtalovchining mulkiy majmuasini sotish tashqi boshqaruv tartib-taomili jarayonida ushbu Qonunning 126-moddasiga muvofiq amalga oshirilishi mumkin. Faqat sugʻurta tashkiloti qarzdor sugʻurtalovchining mulkiy majmuasini sotib oluvchi boʻlishi mumkin. Sugʻurtalovchining mulkiy majmuasi tashqi boshqaruv tartib-taomili jarayonida sotilgan taqdirda sugʻurtalovchining mulkiy majmuasi sotilayotgan sanadagi sugʻurta hodisasi yuzaga kelmagan sugʻurta shartnomalari boʻyicha barcha huquq va majburiyatlar majmuani sotib olgan shaxsga oʻtadi. Tugatishga doir ish yuritish oʻtkazilayotganida sugʻurtalovchining mulkiy majmuasi sotib oluvchi faqat sugʻurtalovchi bankrot deb topilgan sanaga qadar sugʻurta hodisasi yuzaga kelmagan sugʻurta shartnomalarini oʻz zimmasiga olishga rozi boʻlganda sotilishi mumkin.

184. Sugʻurtalovchi toʻlovga qobiliyatsiz boʻlgan taqdirda sugʻurta qildiruvchilarning (naf oluvchilarning) talab qilish huquqi
Sud sugʻurtalovchini bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qilgan taqdirda, mazkur qaror qabul qilingan sanaga qadar qaysi sugʻurta shartnomalari boʻyicha sugʻurta hodisasi yuzaga kelmasa, oʻsha barcha sugʻurta shartnomalari bekor qilinadi, bundan ushbu Qonunning 183-moddasining uchinchi va toʻrtinchi qismlarida nazarda tutilgan hollar mustasno. Sugʻurta qildiruvchilar (naf oluvchilar) ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan asoslarga koʻra bekor qilingan sugʻurta shartnomalari boʻyicha sugʻurtalovchiga toʻlangan sugʻurta mukofotining sugʻurta shartnomasining amal qilish muddati va mazkur shartnoma bekor qilingan muddat oʻrtasidagi farqqa mutanosib ravishdagi qismini, agar qonunchilikda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, qaytarishi shart. Sugʻurta qildiruvchilar (naf oluvchilar) sud sugʻurtalovchini bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qilguniga qadar sugʻurta hodisasi yuzaga kelgan sugʻurta shartnomalari boʻyicha sugʻurta tovoni (sugʻurta puli) toʻlanishini tugatish boshqaruvchisidan talab qilish huquqiga ega.

185. Sugʻurtalovchining kreditorlari talablarini qanoatlantirish
Sud sugʻurtalovchini bankrot deb topgan taqdirda kreditorlarning talablari quyidagi tartibda qanoatlantiriladi: birinchi navbatda — sugʻurta qildiruvchilarning hayotni sugʻurta qilish sohasidagi majburiy sugʻurta shartnomalari boʻyicha talablari; ikkinchi navbatda — sugʻurta qildiruvchilarning boshqa majburiy sugʻurta shartnomalari boʻyicha talablari; uchinchi navbatda — boshqa sugʻurta qildiruvchilarning (naf oluvchilarning) talablari; toʻrtinchi navbatda — soliqlar hamda yigʻimlarni nazarda tutuvchi toʻlov (ijro) hujjatlari boʻyicha talablar. Mazkur talablar toʻliq qanoatlantirilganidan keyin ijtimoiy sugʻurta boʻyicha talablar va fuqarolarning jinoyat yoki maʼmuriy huquqbuzarlik oqibatida oʻz mol-mulkiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash boʻyicha talablari qanoatlantiriladi; beshinchi navbatda — sugʻurtalovchining boshqa kreditorlari talablari.

186. Qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchilari toʻlovga qobiliyatsizligining oʻziga xos xususiyatlari
Ushbu Qonunning 38-moddasida nazarda tutilgan shaxslardan tashqari, qimmatli qogʻozlar bozorini tartibga solish boʻyicha vakolatli davlat organi ham qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchisining toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi shaxsdir. Qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchilarining toʻlovga qobiliyatsizligi tartib-taomillarining ushbu Qonun bilan tartibga solinmagan oʻziga xos xususiyatlari, shuningdek qimmatli qogʻozlar bozorida investorlarning huquqlari va manfaatlarini himoya qilish chora-tadbirlari qonunchilik hujjatlarida belgilanishi mumkin. Qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchilari toʻlovga qobiliyatsizligining oldini olish va ularning toʻlov qobiliyatini tiklashning sudga qadar tartib-taomillarini oʻtkazish tartibi qonunchilikda belgilanadi.

187. Qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchilarining toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishda sud boshqaruvchilariga qoʻyiladigan talablar
Qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchisining toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ish boʻyicha sud boshqaruvchisi faoliyatni sud boshqaruvchisi sifatida amalga oshirish uchun attestatsiyadan oʻtishi, shuningdek qimmatli qogʻozlar bozorini tartibga solish boʻyicha vakolatli davlat organi tomonidan beriladigan qimmatli qogʻozlar bozori mutaxassisining malaka guvohnomasiga ega boʻlishi kerak.

188. Qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchisining bitimlar tuzishiga doir cheklovlar
Qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchisining bitimlar tuzishiga doir cheklovlar mazkur ishtirokchiga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomillari qoʻllanilayotganida oʻz mijozlarining qimmatli qogʻozlar bozorida investorlarning toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilganidan keyin investorlar tomonidan tasdiqlangan topshiriqlari boʻyicha tuziladigan qimmatli qogʻozlarga doir bitimlariga nisbatan tatbiq etilmaydi.

189. Qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchilarining toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishda kuzatuv, tashqi boshqaruv va tugatishga doir ish yuritish tartib-taomillarining oʻziga xos xususiyatlari
Kuzatuv tartib-taomili joriy etilgan paytdan eʼtiboran muvaqqat boshqaruvchi qimmatli qogʻozlar bozorining qarzdor professional ishtirokchisiga oʻzlariga tegishli boʻlgan qimmatli qogʻozlarni boshqaruvga topshirgan qimmatli qogʻozlar bozoridagi investorlarga toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilganligi va muvaqqat boshqaruvchi oʻz huquqini amalga oshira boshlaganligi haqidagi xabarnomani oʻzi tayinlangan paytdan eʼtiboran oʻn kunlik muddat ichida yuborishi shart. Mijozlarning qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchisi tasarrufida boʻlgan qimmatli qogʻozlari va boshqa mol-mulki tugatish massasiga kiritilmaydi. Agar tashqi boshqaruvchining yoki tugatish boshqaruvchisining mijozlar bilan kelishuvida boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, tashqi boshqaruv yoki tugatishga doir ish yuritish tartib-taomili joriy etilgan paytdan eʼtiboran mijozlarning qolgan qimmatli qogʻozlari mijozlarga qaytarilishi lozim. Agar mijozlarning oʻziga tegishli bir turdagi (bir emitent chiqargan, bir toifadagi, bir turkumdagi, bir seriyadagi) qimmatli qogʻozlarni qaytarishga doir talablari qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchisining ixtiyoridagi mazkur qimmatli qogʻozlar miqdoridan ortiq boʻlsa, mazkur qimmatli qogʻozlarni mijozlarga qaytarish mijozlarning talablariga mutanosib ravishda amalga oshiriladi. Mijozlar talablarining qanoatlantirilmagan qismi pul majburiyatlari deb eʼtirof etiladi va ushbu Qonunning 11-bobida nazarda tutilgan tartibda qanoatlantiriladi (toʻlanadi). Qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchisining tashqi boshqaruvi tartib-taomili chogʻida tashqi boshqaruvchi oʻziga mijozlar tomonidan boshqaruvga topshirilgan qimmatli qogʻozlarni mijozlarning roziligi bilan va ularning nomidan qimmatli qogʻozlar bozorining boshqa professional ishtirokchisiga topshirishi mumkin.

190. Ulush kiritish asosidagi qurilish boʻyicha quruvchining toʻlovga qobiliyatsizligining oʻziga xos xususiyatlari
Agar ushbu bobda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, quruvchining toʻlovga qobiliyatsizligi bilan bogʻliq munosabatlar ushbu Qonunda belgilangan, qarzdor yuridik shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligini tartibga soladigan qoidalar bilan tartibga solinadi. Ushbu Qonunning 38-moddasida nazarda tutilgan shaxslardan tashqari, qurilish faoliyatini tartibga solish sohasidagi vakolatli davlat organi ham ulush kiritish asosidagi qurilish boʻyicha quruvchining (bundan buyon matnda quruvchi deb yuritiladi) toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi shaxsdir. Qurilish obyektini mulk huquqi asosida olish maqsadida ulush kiritish asosida qurilishda ishtirok etish shartnomasini tuzgan shaxsni (bundan buyon matnda ulushdor deb yuritiladi) sud boshqaruvchisi oʻzi tayinlangan kundan eʼtiboran oʻn kun ichida quruvchiga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilganligi haqida yozma ravishda xabardor qiladi. Qurilish ishtirokchilarining mablagʻlari va (yoki) ulush kiritish asosidagi qurilish boʻyicha ishtirokchilarining mablagʻlari jalb etilgan qurilishi tugallanmagan obyektlar (koʻp kvartirali uylar), infratuzilma obyektlari va (yoki) ularga qoʻshilgan muhandislik-texnologik obyektlar kreditorlar yigʻilishi qaroriga asosan Ulush kiritish asosida qurish uchun mablagʻlarni jalb etuvchi quruvchilarning elektron roʻyxatiga belgilangan tartibda kiritilgan boshqa qurilish tashkilotiga (bundan buyon matnda boshqa qurilish tashkiloti deb yuritiladi) qurilish ishlarini tugallash maqsadida topshirilishi mumkin. Bunda quruvchining ulushdorlar bilan tuzilgan shartnoma boʻyicha huquq va majburiyatlari ushbu obyektlarni qurilishni tugallash maqsadida qabul qilib olgan boshqa qurilish tashkilotiga oʻtkaziladi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan qurilish faoliyatini tartibga solish sohasidagi vakolatli davlat organining takliflari asosida qurilish obyektini Ulush kiritish asosida qurish uchun mablagʻlarni jalb etuvchi quruvchilarning elektron roʻyxatiga belgilangan tartibda kiritilgan boshqa qurilish tashkilotiga topshirish tartibi belgilanadi. Quruvchiga, boshqa qurilish tashkilotiga topshiriladigan qurilish obyektlarining (koʻp kvartirali uylarning), infratuzilma obyektlarining va (yoki) ularga qoʻshilgan muhandislik-texnologik obyektlarning qiymati tugatish boshqaruvchisi qarzdor quruvchining mablagʻlari hisobidan jalb etgan baholovchi tomonidan aniqlanadi.

191. Ulush kiritish asosidagi qurilish ishtirokchilariga yetkazilgan zararlarni aniqlash
Ulushdorning pul talablari miqdorini belgilashda quruvchining turar-joy binolarini topshirish boʻyicha majburiyatni buzishi natijasida yetkazilgan haqiqiy zarar koʻrinishidagi yoʻqotishlar miqdori, quruvchining ulushdorga topshirishi kerak boʻlgan turar-joy binosining (quruvchiga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilgan sana boʻyicha aniqlangan) qiymati va qurilish shartnomasiga asosan ulushdorlar tomonidan toʻlangan pul summasi oʻrtasidagi farq shaklida hisobga olinadi. Turar-joy binolarini topshirishni nazarda tutuvchi shartnoma boʻyicha toʻlangan pul miqdori ulushdorga berilishi kerak boʻlgan turar-joy binosining qiymatidan oshib ketishi (quruvchiga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilgan sana boʻyicha aniqlanadi) ulushdorning pul talablari miqdorini oʻzgartirishga olib kelishi mumkin emas. Agar ulushdor tomonidan turar-joy qiymatini toʻlash majburiyati toʻliq bajarilmagan boʻlsa, aniqlangan haqiqiy zarar miqdori majburiyatning bajarilgan qismiga mutanosib ravishda hisobga olinadi.

192. Ulush kiritish asosidagi qurilishda kreditorlarning talablarini qanoatlantirish tartibi
Kreditorlarning talablarini qanoatlantirishdan oldin toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish boʻyicha sud xarajatlarining oʻrni qoplanadi, shuningdek fuqarolarning hayotiga yoki sogʻligʻiga zarar yetkazganlik uchun qarzdorning javobgarligi haqidagi fuqarolarning talablari qanoatlantiriladi. Kreditorlarning talablari quyidagi tartibda qanoatlantiriladi: birinchi navbatda — alimentlar undirish, mualliflik shartnomalari, shuningdek mehnatga haq toʻlash uchun pul mablagʻlarini berishni nazarda tutuvchi toʻlov (ijro) hujjatlari yuzasidan haq toʻlash boʻyicha talablar; ikkinchi navbatda — ulushdorlarga yetkazilgan zararlarni undirish boʻyicha talablar; uchinchi navbatda — quruvchining boshqa kreditorlari talablari. Kreditorlarning bir navbatdagi talablari bildirilgan talablarning kalendar navbati tartibida qanoatlantiriladi. Har bir navbatdagi talablar oldingi navbatdagi talablar toʻliq qanoatlantirilganidan keyin qanoatlantiriladi.

193. Ulush kiritish asosidagi qurilish boʻyicha quruvchining javobgarligi
Quruvchining mol-mulki yetarli boʻlmagan taqdirda, noqonuniy harakatlari (harakatsizlik) toʻlovga qobiliyatsizlikka olib kelgan quruvchining muassislari (ishtirokchilari), mulkdori va (yoki) rahbarlari quruvchining yetkazilgan zararni qoplash boʻyicha majburiyatlari yuzasidan subsidiar yoki solidar javobgar boʻladi hamda haqiqiy zarar summasi toʻliq qoplanguniga qadar qurilish faoliyati bilan shugʻullanish huquqidan mahrum etiladi.

194. Jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligini tartibga solish
Agar ushbu bobda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi bilan bogʻliq munosabatlarga nisbatan ushbu Qonun 1, 2, 3, 5, 6 va 7-boblarining tegishli qoidalari qoʻllaniladi.

195. Jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi alomatlari
Qarzdor jismoniy shaxsning pul majburiyatlari boʻyicha kreditorlar talablarini qanoatlantirishga va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha oʻz majburiyatini toʻliq hajmda bajarishga qodir emasligi, agar tegishli majburiyatlar va (yoki) toʻlov majburiyatlari yuzaga kelgan kundan eʼtiboran uch oy ichida qarzdor jismoniy shaxs tomonidan bajarilmagan hamda qarzdor jismoniy shaxsga nisbatan talablar bazaviy hisoblash miqdorining kamida ikki yuz barobarini tashkil etsa, qarzdor jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi alomatlari hisoblanadi.

196. Jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni qoʻzgʻatish uchun asoslar
Qarzdor jismoniy shaxs, kreditor, shuningdek davlat soliq xizmati va boshqa vakolatli organlar jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi ariza bilan sudga murojaat qilishi mumkin. Jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ish ushbu Qonunning 195-moddasida nazarda tutilgan alomatlar mavjud boʻlgan taqdirda sud tomonidan qoʻzgʻatilishi mumkin. Jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqish chogʻida ushbu Qonun 30-moddasining ikkinchi qismida nazarda tutilgan tartib-taomillar qoʻllaniladi.

197. Qarzdor jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi ariza
Ushbu Qonun 9-moddasi birinchi qismining ikkinchi xatboshisida nazarda tutilgan hollarda, agar jismoniy shaxs barcha majburiyatlarining umumiy summasi bazaviy hisoblash miqdorining kamida ikki yuz baravarini tashkil etsa, bunday holat yuzaga kelgan kundan eʼtiboran oʻttiz kundan kechiktirmay jismoniy shaxs oʻziga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza bilan sudga murojaat qilishi kerak. Jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi ariza ushbu Qonun 195-moddasida nazarda tutilgan toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari mavjud boʻlgan taqdirda sudga berilishi mumkin.

198. Qarzdor jismoniy shaxsning arizasiga ilova qilinadigan hujjatlar
Qarzdor jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi arizaga ushbu Qonunning 40-moddasida nazarda tutilgan hujjatlardan tashqari quyidagi hujjatlar ilova qilinadi: yakka tartibdagi tadbirkor maqomining mavjudligini yoki yoʻqotilganligini tasdiqlovchi maʼlumot (agar bunday faoliyat bilan shugʻullangan boʻlsa); qarzdor jismoniy shaxs kreditorlar talablarini qanoatlantirish uchun taqdim etishga tayyor boʻlgan mol-mulki roʻyxati (narxi koʻrsatilgan holda), garov predmeti boʻlgan mol-mulk joylashgan yoki saqlanadigan joy, mol-mulk egasining nomi yoki ismi, familiyasi va otasining ismi koʻrsatilgan holda; jismoniy shaxsning mol-mulkka egalik qilish huquqini tasdiqlovchi va jismoniy shaxsning intellektual faoliyat natijalariga boʻlgan mutlaq huquqlarini tasdiqlovchi hujjatlarning (mavjud boʻlgan taqdirda) koʻchirma nusxalari; koʻchmas mulkka, qimmatli qogʻozlarga, yuridik shaxsning ustav fondidagi (ustav kapitalidagi) ulushlarga, transport vositalariga oid hujjatlarning, shuningdek ariza berilgan sanaga qadar uch yil ichidagi davrda jismoniy shaxs tomonidan tuzilgan bitimlarning koʻchirma nusxalari; jismoniy shaxs aksiyador (ishtirokchi) boʻlgan yuridik shaxs aksiyadorlarining (ishtirokchilarining) reyestridan (mavjud boʻlgan taqdirda) koʻchirma; jismoniy shaxs tomonidan olingan daromadlar, jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi ariza berilgan sanaga qadar boʻlgan uch yil ichidagi davrda hisoblangan va toʻlangan soliqlar hamda yigʻimlar haqidagi maʼlumotlar; tijorat banklaridagi hisobvaraqlar va ulardagi pul mablagʻlarining qoldiqlari, jamgʻarmalar (depozitlar) toʻgʻrisida tijorat banki tomonidan berilgan maʼlumotnoma, shuningdek jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish haqidagi ariza berilgan sanaga qadar uch yil ichidagi davr uchun jismoniy shaxsning, shu jumladan yakka tartibdagi tadbirkorning hisobvaraqlaridagi operatsiyalar, omonatlar (depozitlar) boʻyicha maʼlumotlar (mavjud boʻlgan taqdirda); sugʻurtalangan shaxs shaxsiy hisobvaragʻining holati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar (mavjud boʻlgan taqdirda); bandlik va mehnat munosabatlari hududiy boshqarmasining jismoniy shaxsni ishsiz deb topish haqidagi qarorining koʻchirma nusxasi (mavjud boʻlgan taqdirda); nikoh tuzilganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning (agar nikoh ariza topshirilgan sanada tuzilgan boʻlsa yoki nikohdan ajralish qayd etilmagan boʻlsa) va (yoki) nikohdan ajralish haqidagi guvohnomaning (agar guvohnoma ariza berilguniga qadar uch yil ichida berilgan boʻlsa) koʻchirma nusxasi, shuningdek nikoh shartnomasining koʻchirma nusxasi (mavjud boʻlgan taqdirda); ariza berilgan sanaga qadar uch yil ichida tegishincha tuzilgan va qabul qilingan, er-xotinning umumiy mol-mulki toʻgʻrisidagi shartnomaning yoki sud hujjatining koʻchirma nusxasi (mavjud boʻlgan taqdirda). Jismoniy shaxs oʻz arizasida moliyaviy boshqaruvchining nomzodini koʻrsatishi mumkin.

199. Kreditorning, davlat soliq xizmatining yoki boshqa vakolatli organning jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi arizasi
Jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi ariza kreditor, davlat soliq xizmati yoki boshqa vakolatli organ tomonidan kreditorlarning pul majburiyatlari va soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha majburiyatlariga doir talablarini tasdiqlovchi sudning qonuniy kuchga kirgan qarori mavjud boʻlgan taqdirda berilishi mumkin, bundan ushbu modda ikkinchi qismining qoidalari mustasno. Ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan sud qarori mavjud boʻlmagan taqdirda, jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish haqidagi ariza kreditor tomonidan quyidagi talablar boʻyicha berilishi mumkin: notarial tarzda tasdiqlangan bitimlar asosidagi talablar; notariusning ijro yozuvi bilan tasdiqlangan talablar; jismoniy shaxs tomonidan tan olingan, ammo bajarilmagan pul majburiyatlari boʻyicha kreditor taqdim etgan hujjatlar asosidagi talablar; otalikni belgilash, otalikni (onalikni) rad etish yoki boshqa manfaatdor shaxslarni jalb etish zarurati boʻlmagan voyaga yetmagan bolalar uchun alimentlar undirish toʻgʻrisidagi talablar. Jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish haqidagi arizaga ushbu Qonunning 41 — 43-moddalarida nazarda tutilgan hujjatlar bilan birga yakka tartibdagi tadbirkor maqomi mavjudligini yoki yoʻqotilganligini tasdiqlovchi maʼlumotlar (agar bunday faoliyat bilan shugʻullangan boʻlsa) ilova qilinadi.

200. Jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi ishni qoʻzgʻatish va koʻrib chiqishning oʻziga xos xususiyatlari
Qarzdor jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi ariza kelib tushgan kundan eʼtiboran besh kundan kechiktirmay sudya arizani qabul qilish va toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni qoʻzgʻatish yoxud arizani qabul qilishni rad etish yoki qaytarish haqidagi ajrimni chiqaradi. Jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni qoʻzgʻatish haqidagi ajrimda sud qarzdor jismoniy shaxsning zimmasiga sudning ajrimi olingan kundan eʼtiboran oʻn besh kunlik muddat ichida sudga ushbu Qonunning 198-moddasida nazarda tutilgan hujjatlar ilova qilingan holdagi yozma fikrini taqdim etish majburiyatini yuklaydi. Agar jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ariza qarzdor jismoniy shaxs tomonidan berilgan boʻlsa, bu qoida qoʻllanilmaydi. Sud jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqish natijalariga koʻra quyidagi sud hujjatlaridan birini qabul qiladi: jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilini joriy etish haqidagi ajrimni; jismoniy shaxsni bankrot deb topish va jismoniy shaxsning mol-mulkini sotish tartib-taomilini boshlash toʻgʻrisidagi qarorni; arizani qanoatlantirishni rad etish haqidagi qarorni. Agar boshqacha holat isbotlanmagan boʻlsa, quyidagi holatlardan loaqal bittasi mavjud boʻlgan taqdirda, jismoniy shaxs toʻlovga qobiliyatsiz deb hisoblanadi: pul majburiyatlari va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlarni toʻlash boʻyicha majburiyatlar umumiy summasining oʻn foizidan koʻprogʻi bunday majburiyatlar bajarilishi kerak boʻlgan kundan eʼtiboran bir oydan ortiq vaqt davomida bajarilmaganda; jismoniy shaxs qarzining miqdori uning mol-mulki qiymatidan ortiq boʻlganda; ijroga doir ish yuritishni jismoniy shaxsda mol-mulk mavjud emasligi munosabati bilan tugatish toʻgʻrisida qaror mavjud boʻlganda. Jismoniy shaxsga nisbatan meros ochilganligi haqida maʼlumotlar mavjud boʻlgan taqdirda, sud jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ish yuritishni merosning taqdiri haqidagi masala hal qilinguniga qadar toʻxtatib turishga haqli.

201. Sud tomonidan arizani qanoatlantirish va jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilini joriy etish
Sudning jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi arizani qanoatlantirish va uning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilini joriy etish haqidagi ajrimi, agar bunday ariza ushbu Qonunning 196-moddasida nazarda tutilgan asoslarga koʻra berilgan boʻlsa, agar jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi alomatlari isbotlangan hamda ushbu Qonunning 200-moddasida nazarda tutilgan holatlardan loaqal bittasi sodir boʻlsa, chiqariladi. Moliyaviy boshqaruvchi qarzdor jismoniy shaxs yoki kreditorlar yoxud vakolatli davlat organi yoki sud boshqaruvchilarining jamoat birlashmasi taklif etgan nomzodlar orasidan sud tomonidan tayinlanadi.

202. Jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi arizani qanoatlantirishni rad etish
Sudning jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi arizani qanoatlantirishni rad etish haqidagi qarori quyidagi shartlardan biri mavjud boʻlgan taqdirda qabul qilinadi: jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisida boshqa ish mavjud boʻlsa; jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi alomatlari yoʻq boʻlsa; ushbu Qonun 200-moddasining toʻrtinchi qismida koʻrsatilgan asoslar boʻlmasa; kreditorning yoki tegishli vakolatli organning arizasida koʻrsatilgan talablar toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ariza berilgan sanada sudning qonuniy kuchga kirgan qarori bilan tasdiqlanmagan boʻlsa hamda kreditor yoki tegishli vakolatli organ va jismoniy shaxs oʻrtasida daʼvo ishi tartibida hal etilishi lozim boʻlgan huquqqa oid nizo mavjud boʻlsa.

203. Jismoniy shaxsning garov bilan taʼminlangan talablari
Sudning jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini tasdiqlash toʻgʻrisidagi ajrimi yoki jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib taomilini boshlash toʻgʻrisidagi qarori chiqarilguniga qadar undiruvni garovga qoʻyilgan mol-mulkka qaratishga yoʻl qoʻyilmaydi. Sud tomonidan jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasi tasdiqlanganidan keyin ushbu reja uchun jismoniy shaxsning mol-mulk garovi bilan taʼminlangan majburiyatlari boʻyicha ovoz bermagan kreditor undiruvni jismoniy shaxsning garovga qoʻyilgan mol-mulkiga qaratish toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat qilishga haqli boʻlib, bu iltimosnoma, agar undiruvni mazkur mol-mulkka qaratish jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini bajarishga toʻsqinlik qilishi isbotlanmagan boʻlsa, sud tomonidan qanoatlantirilishi mumkin. Kreditorlarning jismoniy shaxsning mol-mulk garovi bilan taʼminlangan talablarini qanoatlantirish shartlari jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasida koʻrsatilishi kerak. Bu shartlar garov bilan taʼminlangan kreditorlar tomonidan maʼqullanadi.

204. Kreditorlar yigʻilishining jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishga doir mutlaq vakolatlari
Kreditorlar yigʻilishining mutlaq vakolatlari jumlasiga: kreditorlar qoʻmitasi aʼzolarini saylash, qoʻmitaning miqdoriy tarkibini belgilash va aʼzolarning vakolatlarini muddatidan ilgari tugatish toʻgʻrisidagi qarorni; jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini tasdiqlash toʻgʻrisidagi yoki tasdiqlashni rad etish haqidagi qarorni; jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga kiritiladigan oʻzgartishlarni tasdiqlash haqidagi yoki tasdiqlashni rad etish toʻgʻrisidagi qarorni; jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini bekor qilish haqidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat qilish toʻgʻrisidagi qarorni, bundan ushbu Qonunda nazarda tutilgan hollar mustasno; jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomilini boshlash haqidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat qilish toʻgʻrisidagi qarorni, bundan ushbu Qonunda nazarda tutilgan hollar mustasno; kelishuv bitimini tuzish haqidagi qarorni qabul qilish kiradi.

205. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilini joriy etish oqibatlari
Sud tomonidan jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi arizani qanoatlantirish va jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilini joriy etish haqida ajrim chiqarilgan kundan eʼtiboran: kreditorlarning pul majburiyatlari va soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha qarziga doir talablarini qanoatlantirishga nisbatan moratoriy joriy etiladi; kreditorlarning pul majburiyatlari, soliqlar hamda yigʻimlarni toʻlash toʻgʻrisidagi talablar (bundan joriy toʻlovlar mustasno), shuningdek mulk huquqini eʼtirof etish, mol-mulkni boshqa shaxsning qonunga xilof egaligidan talab qilib olish hamda bitimlarni haqiqiy emas deb topish haqidagi, oʻz-oʻzidan haqiqiy boʻlmaydigan bitimlarning haqiqiy emasligi oqibatlarini qoʻllash toʻgʻrisidagi talablar faqat ushbu Qonunda belgilangan tartibda taqdim etilishi mumkin; jismoniy shaxsning taqiq qoʻyilgan mol-mulkiga nisbatan ilgari belgilangan cheklovlar olib tashlanadi, jismoniy shaxsning mol-mulkiga nisbatan taqiq qoʻyish va uning mol-mulkiga nisbatan boshqa cheklovlar faqat jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ish doirasida qoʻllanilishi mumkin; ijro hujjatlarini, xususan, undiruvni jismoniy shaxsning mol-mulkiga qaratish boʻyicha ijro hujjatlarini bajarish toʻxtatib turiladi, bundan hayotga yoki sogʻliqqa yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash, mol-mulkni boshqa shaxsning qonunga xilof egaligidan talab qilib olish, mazkur mol-mulkka egalik qilishga doir taqiqlarni olib tashlash, ushbu mol-mulkka nisbatan mulk huquqini tan olish, alimentlarni undirish, shuningdek garovga qoʻyilgan mol-mulkni undirish haqidagi ijro hujjatlari mustasno. Sud kreditorning yoki moliyaviy boshqaruvchining iltimosnomasiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksiga muvofiq kreditorlar talablarini va jismoniy shaxs manfaatlarini taʼminlashga doir choralar koʻrishga, shu jumladan jismoniy shaxs mol-mulkining bir qismini tasarruf etishga nisbatan taqiq qoʻyishga, jumladan jismoniy shaxsning mol-mulkini sotish boʻyicha elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosini oʻtkazishga nisbatan taqiq qoʻyishga haqli. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilining joriy etilishi jismoniy shaxs tomonidan muayyan kreditorning talabi pul shaklida bajarilishini nazarda tutgan shartnomani bajarishni bir tomonlama rad etish uchun asos boʻladi. Bunday shartnomalarni bir tomonlama rad etish toʻgʻrisida jismoniy shaxsga nisbatan kreditorning talablarini belgilash jarayonida maʼlum qilinishi mumkin. Agar kredit tashkiloti jismoniy shaxslarning bank hisobvaraqlari va banklardagi omonatlari boʻyicha, shu jumladan bank kartalaridagi hisobvaraqlar boʻyicha operatsiyalarni ushbu moddada belgilangan qoidalarni buzgan holda amalga oshirayotgan boʻlsa, kredit tashkiloti, agar u jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish joriy etilganligi haqida xabardor qilingan yoki bu haqda bilgan boʻlsa, qonunchilikda belgilangan tartibda javobgar boʻladi.

206. Qarzdor jismoniy shaxsning vakolatlarini cheklash
Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish jarayonida qarzdor jismoniy shaxs kreditorlar yigʻilishining roziligi bilan quyidagi bitimlarni tuzishi mumkin: bazaviy hisoblash miqdorining qirq baravaridan oshmagan miqdordagi mol-mulkni, qimmatli qogʻozlarni, ustav fondidagi (ustav kapitalidagi) ulushlarni va transport vositalarini toʻgʻridan-toʻgʻri yoki bilvosita boshqa shaxsga oʻtkazish yoxud sotib olishga qaratilgan; ssudalar olish va berish, kreditlar olish, kafilliklar va kafolatlar berish, talab qilish huquqidan boshqa shaxs foydasiga voz kechish, qarzni oʻtkazish, shuningdek jismoniy shaxsning mol-mulkini ishonchli boshqaruvga topshirish haqidagi; jismoniy shaxsning mol-mulkini garovga berish haqidagi. Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan bitimlarni amalga oshirish bilan bogʻliq nizolar sud tomonidan hal etiladi. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomili joriy etilgan sanadan eʼtiboran jismoniy shaxs oʻz mol-mulkini yuridik shaxsning ustav fondiga (ustav kapitaliga) hissa yoki ulush sifatida berishga, ustav fondidagi (ustav kapitalidagi) ulushni olishga, shuningdek begʻaraz bitimlarni tuzishga haqli emas, ushbu moddaning birinchi qismida belgilangan hollar bundan mustasno. Jismoniy shaxs maxsus bank hisobvaragʻini ochishga va unga qoʻyilgan pul mablagʻlarini moliyaviy boshqaruvchining roziligisiz tasarruf etishga haqli. Jismoniy shaxs tomonidan maxsus bank hisobvaragʻiga qoʻyilgan pul mablagʻlarini tasarruf etish yuzasidan amalga oshirilgan operatsiyalar summasi kreditorlar yigʻilishi tomonidan belgilanadi va sud tomonidan tasdiqlanadi. Agar kreditorlar yigʻilishi jismoniy shaxs tomonidan pul mablagʻlarini tasarruf etish yuzasidan amalga oshiriladigan operatsiyalarning eng koʻp miqdorini belgilamagan boʻlsa yoki qarzdor jismoniy shaxs belgilangan miqdordan qanoatlanmagan boʻlsa, bunday miqdor qarzdor jismoniy shaxsning arizasiga koʻra sud tomonidan belgilanishi va tasdiqlanishi mumkin. Sud qarzdor jismoniy shaxsning arizasiga koʻra uning bank hisobvaragʻidagi pul mablagʻlarini tasarruf etishga doir eng koʻp miqdorni koʻpaytirish huquqiga ega. Qarzdor jismoniy shaxs boshqa hisobvaraqlarga (omonatlarga) qoʻyilgan mablagʻlarni moliyaviy boshqaruvchining oldindan berilgan yozma roziligi asosida tasarruf etadi.

207. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini taqdim etish tartibi
Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish jarayonida qarzdor jismoniy shaxs va (yoki) kreditor ushbu Qonunning 143-moddasida nazarda tutilgan muddat tugagan sanadan eʼtiboran oʻn kun ichida jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini moliyaviy boshqaruvchiga taqdim etishga haqli. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasining loyihasi hamda unga ilova qilinadigan hujjatlar bilan tanishish tartibi va joyi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar ushbu Qonunda belgilangan tartibda eʼlon qilinadi. Agar moliyaviy boshqaruvchi ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan ikki yoki undan ortiq shaxsdan jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejalarining loyihalarini olgan boʻlsa, u bunday loyihalarni kreditorlar yigʻilishiga koʻrib chiqish uchun kiritadi. Agar jismoniy shaxsning moliyaviy boshqaruvchisi ushbu moddada koʻrsatilgan muddat ichida jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasining birorta ham loyihasini olmagan boʻlsa, u qarzdor jismoniy shaxs bilan hamkorlikda jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini ishlab chiqish choralarini koʻradi. Agar qarzdor jismoniy shaxs bunday rejani ishlab chiqishga monelik qilayotgan boʻlsa, qarzdor jismoniy shaxsning moliyaviy boshqaruvchisi kreditorlar yigʻilishiga jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomilini joriy etish haqida taklif kiritadi. Moliyaviy boshqaruvchi jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini, taqdim etilgan rejaga oid eʼtirozlarni va (yoki) uni qayta koʻrib chiqish boʻyicha takliflarni (bunday eʼtirozlar mavjud boʻlganda), shuningdek oʻz faoliyati toʻgʻrisidagi hisobotni, kreditorlar reyestrini, qarzdor jismoniy shaxsning moliyaviy holati haqidagi maʼlumotlarni kreditorlarning birinchi yigʻilishida koʻrib chiqish uchun taqdim etishi shart. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasining loyihasi ushbu Qonunda belgilangan tartibda kreditorlar yigʻilishi tomonidan koʻrib chiqiladi. Jismoniy shaxsning moliyaviy boshqaruvchisi jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ish boʻyicha sud muhokamasi sanasidan kamida besh kun avval sudga oʻz faoliyati haqidagi hisobotni, jismoniy shaxsning moliyaviy holati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni, jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasining loyihasi koʻrib chiqilgan kreditorlar yigʻilishining bayonnomasini ushbu Qonunning 16-moddasida nazarda tutilgan hujjatlarni ilova qilgan holda taqdim etishi shart.

208. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga qoʻyiladigan talablar
Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasi quyidagi talablarga javob berishi kerak: jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasi taqdim etilgan sanada qarzdor jismoniy shaxs daromad manbaiga ega boʻlishi kerak; jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi ariza qabul qilingan sanaga qadar jismoniy shaxsni mayda oʻgʻrilik sodir etganligi uchun, mol-mulkni qasddan yoʻq qilish, unga zarar yetkazish yoki uni shikastlash yoxud soxta toʻlovga qobiliyatsizlik yoki qasddan toʻlovga qobiliyatsizlik alomatlari boʻyicha maʼmuriy yoki jinoiy javobgarlikka tortish haqidagi ishlar boʻyicha ish yuritish tugatilgan boʻlishi, shuningdek jismoniy shaxsning iqtisodiy sohada qasddan jinoyat sodir etganligi uchun sudlanganlik holati olib tashlangan yoki tugatilgan boʻlishi; qarzni tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasi taqdim etilishidan oldingi besh yil davomida jismoniy shaxs bankrot deb topilmaganligi va uning mol-mulkini sotish tartib-taomili qoʻllanilmaganligi; ushbu reja taqdim etilishidan oldingi sakkiz yil davomida jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasi tasdiqlanmagan boʻlishi. Qarzdor jismoniy shaxs kreditorlarni: mayda oʻgʻrilik, mol-mulkni qasddan yoʻq qilish, unga zarar yetkazish yoki uni shikastlash, toʻlovga qobiliyatsizlik vaqtida gʻayriqonuniy harakatlar sodir etilganligi, soxta toʻlovga qobiliyatsizlik yoki qasddan toʻlovga qobiliyatsizlik uchun maʼmuriy yoxud jinoiy javobgarlikka tortilganligi faktlari haqida; jismoniy shaxsga maʼlum boʻlgan jinoyat ishlari va maʼmuriy ishlar haqida, shuningdek sudlanganlik holati olib tashlanganligi yoki sudlanganligi tugatilganligi toʻgʻrisida; ilgari besh yil mobaynida qabul qilingan jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomilini qoʻllash haqidagi qaror yoki uning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasi taqdim etilishidan oldingi sakkiz yil ichida qarzni tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejalari toʻgʻrisida xabardor qilishi shart. Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan maʼlumotlar jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasida koʻrsatiladi.

209. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasining mazmuni
Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasida jismoniy shaxs kreditorlarining talablari, shuningdek talablarni qanoatlantirish tartibi va muddatlari koʻrsatilishi kerak. Kreditorlarni va tegishli vakolatli organni jismoniy shaxsning mulkiy holatida jiddiy oʻzgarishlar mavjudligi toʻgʻrisida xabardor qilish tartibi uning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasida belgilanadi. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini amalga oshirish muddati uch yildan oshishi mumkin emas. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasida jismoniy shaxsning garov bilan taʼminlangan majburiyatlari boʻyicha talablarni garov bilan taʼminlangan mol-mulkni sotishdan tushgan mablagʻlar hisobidan toʻliq hajmda qanoatlantirish nazarda tutilishi kerak. Qarzdor jismoniy shaxsning fuqarolar hayotiga yoki sogʻligʻiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash, shuningdek alimentlar undirish, mehnatga oid va ularga tenglashtirilgan huquqiy munosabatlardan, intellektual faoliyat natijalariga koʻra muallifga haq toʻlashga doir talablardan kelib chiquvchi toʻlovlar boʻyicha talablari jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga kiritiladi. Kreditorlarning va tegishli vakolatli organning jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga kiritilgan talablarini mutanosib ravishda qanoatlantirish belgilanadi. Kreditorning va (yoki) tegishli vakolatli organning alohida roziligi bilan jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasida bunday rozilikni bergan shaxsning talablarini toʻliq boʻlmagan hajmda qanoatlantirilishi koʻrsatilishi mumkin. Ushbu Qonunda nazarda tutilgan hollarda jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasida garov narsasi boʻlgan mol-mulkni sotish tartibi va muddatlari toʻgʻrisidagi qoidalar boʻlishi mumkin.

210. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga ilova qilinadigan hujjatlar
Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga quyidagilar ilova qilinadi: jismoniy shaxs mol-mulkining va mulkiy huquqlarining roʻyxati; jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasi sudga taqdim etilishidan oldingi olti oy uchun uning daromad manbalari haqidagi maʼlumotlar; kreditorlik qarzi, shu jumladan joriy majburiyatlarga doir toʻlovlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; garovlar reyestrini yuritadigan tashkilotdan olingan kredit hisoboti va jismoniy shaxsning kredit tarixi haqidagi maʼlumotlar; kreditor yoki tegishli vakolatli organ qarzni tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini taqdim etganda, agar jismoniy shaxsning eʼtirozlari boʻlsa, uning arizasi. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga uning mol-mulkini va mulkiy huquqlarini tasdiqlovchi hujjatlarning (mavjud boʻlgan taqdirda) koʻchirma nusxalari ham ilova qilinadi.

211. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini sud tomonidan koʻrib chiqish
Agar ushbu Qonunning 221-moddasiga muvofiq qanoatlantirilishi kerak boʻlgan joriy majburiyatlarga doir talablarning, kreditorlarning talablari reyestriga kiritilgan birinchi va ikkinchi navbatdagi kreditorlar talablarining toʻliq qanoatlantirilishi nazarda tutilgan boʻlsa, kreditorlar yigʻilishi tomonidan maʼqullangan jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasi sud tomonidan tasdiqlanishi lozim. Agar kreditorlar yigʻilishi tomonidan jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasi maʼqullanmagan boʻlsa, jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi shaxs mazkur rejani maromiga yetkazish uchun qoʻshimcha muddat berish haqidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat etganda, sud jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini tasdiqlash haqidagi masalani koʻrib chiqishni keyinga qoldirishi mumkin. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini maromiga yetkazish uchun sud tomonidan taqdim etilgan qoʻshimcha muddat ikki oydan koʻp boʻlishi mumkin emas. Sud jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini koʻrib chiqish natijalariga koʻra quyidagi qarorlardan birini qabul qiladi: jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini tasdiqlash toʻgʻrisidagi ajrimni; jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini tasdiqlashni rad etish haqidagi, shuningdek jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomilini joriy etish toʻgʻrisidagi qarorni. Agar jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasi kreditorlar yigʻilishi tomonidan maʼqullanmasa, sud ushbu rejani quyidagi holatlarda tasdiqlashga haqli: rejani amalga oshirish jismoniy shaxsning barcha kreditorlari talablarini toʻliq hajmda qanoatlantirish imkonini berganda; jismoniy shaxsning mol-mulkini sotish natijasida, shuningdek uning oʻrtacha olti oylik daromadi miqdori kreditor va tegishli vakolatli organ talablarining kamida ellik foizini qanoatlantirganda. Ushbu moddada nazarda tutilgan sud hujjatlari ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin.

212. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini tasdiqlashni rad etish uchun asoslar
Sud quyidagi hollarda jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini tasdiqlashni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi, agar: jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasi ushbu Qonunning 208-moddasi talablariga javob bermasa; jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasida kreditorlarni va tegishli vakolatli organni ushbu shaxsning mulkiy holatida yuz bergan jiddiy oʻzgarishlar haqida xabardor qilish tartibi belgilanmagan boʻlsa; jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasi ushbu Qonun talablariga muvofiq kreditorlar yigʻilishi tomonidan tasdiqlanmagan boʻlsa, bundan ushbu Qonunning 211-moddasi beshinchi qismida nazarda tutilgan hollar mustasno; jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasida va unga ilova qilinadigan hujjatlarda notoʻgʻri maʼlumotlar mavjud boʻlsa; jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasining shartlari ushbu Qonunga va boshqa normativ-huquqiy hujjatlarga zid boʻlsa.

213. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini tasdiqlash oqibatlari
Sud tomonidan jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasi tasdiqlangan sanadan eʼtiboran quyidagi oqibatlar yuzaga keladi: kreditorlarning rejaga kiritilgan talablari jismoniy shaxsga faqat ushbu rejada nazarda tutilgan tartibda va shartlarda taqdim etiladi; kreditorlarning rejaga kiritilmagan talablari jismoniy shaxsga ushbu Qonunda belgilangan tartibda taqdim etilishi mumkin; kreditorlar reja tasdiqlanganidan keyin oʻzi koʻrgan zararning oʻrnini qoplash toʻgʻrisida talablar qoʻyishga haqli boʻlmaydi; jismoniy shaxsning pul majburiyatlari boʻyicha talablarini qarama-qarshi talabni oʻzaro hisobga olish yoʻli bilan tugatishga, agar rejada boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, yoʻl qoʻyilmaydi; pul majburiyatlarini va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha majburiyatlarni bajarmaganlik yoki lozim darajada bajarmaganlik uchun neustoykalar (jarimalar, penyalar) va boshqa sanksiyalar, shuningdek rejaga kiritilgan, biroq bajarilmagan yoki lozim darajada bajarilmagan haq toʻlash shartlari boʻyicha foizlar hisoblanmaydi, bundan joriy toʻlovlar mustasno; jismoniy shaxs oʻz qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirishning belgilangan rejasiga nisbatan oʻz mulkiy holatining muhim oʻzgarishi toʻgʻrisida bunday oʻzgarish yuz bergan sanadan eʼtiboran oʻn besh kun ichida kreditorni va tegishli vakolatli organni yozma shaklda xabardor qilishi shart. Jismoniy shaxs mulkiy holatining muhim oʻzgarishi mezonlari uning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasida belgilanadi. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini bajarish muddati davomida qarzdor jismoniy shaxs qarz olish uchun murojaat qilganda, shuningdek tovarlarni (ishlarni, xizmatlarni) qarzga olayotganda ushbu reja amalga oshirilganligini yashirishga haqli emas. Talablari jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga kiritilmagan kreditorlar va (yoki) tegishli vakolatli organ mazkur talablarni ushbu Qonunda belgilangan tartibda rejani tasdiqlash vaqtida taqdim etishga haqli. Kreditorlar talablarining reyestriga kiritilgan bunday talablar jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasida nazarda tutilgan umumiy shartlar asosida qanoatlantiriladi.

214. Qarzdor jismoniy shaxsning tashabbusi bilan jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga oʻzgartishlar kiritish va mazkur rejani bajarish muddatini uzaytirish
Qarzdor jismoniy shaxs qarzni tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga oʻz qarzlari boʻyicha oʻzgartishlar kiritish haqidagi takliflarni moliyaviy boshqaruvchiga yuborishga haqli. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisidagi taklif moliyaviy boshqaruvchi tomonidan olingan sanadan eʼtiboran oʻn besh kun ichida mazkur reja unga kiritilgan oʻzgartishlar bilan birga kreditorlarga va tegishli vakolatli organga yuborilishi kerak. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga kiritilgan oʻzgartishlarni maʼqullash haqidagi masalani koʻrib chiqish uchun kreditorlar yigʻilishi mazkur reja unga kiritilgan oʻzgartishlar bilan birga kreditorlarga va tegishli vakolatli organga yuborilgan sanadan eʼtiboran bir oy ichida moliyaviy boshqaruvchi tomonidan chaqiriladi. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga kiritilgan oʻzgartishlarni koʻrib chiqish natijalariga koʻra kreditorlar yigʻilishi ushbu oʻzgartishlarni maʼqullash yoki rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga kiritilgan oʻzgartishlar kreditorlar yigʻilishi tomonidan ovoz berish huquqiga ega boʻlgan kreditorlar ovozlari umumiy sonining koʻpchilik ovozi bilan maʼqullanishi kerak. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga kiritilgan oʻzgartishlar sud tomonidan koʻrib chiqiladi. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga kiritilgan oʻzgartishlarni koʻrib chiqish natijalariga koʻra sud quyidagi ajrimlardan birini qabul qiladi: oʻzgartishlar kreditorlar yigʻilishi tomonidan maʼqullangan taqdirda, mazkur rejaga kiritilgan oʻzgartishlarni tasdiqlash haqida; rejaga kiritilgan oʻzgartishlarni tasdiqlashni rad etish toʻgʻrisida. Ushbu moddaning yettinchi qismida nazarda tutilgan sud ajrimlari ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin. Agar jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini bajarish muddati kreditorlar yigʻilishi tomonidan maʼqullangan boʻlsa, sud jismoniy shaxsning iltimosnomasiga koʻra ushbu muddatni uzaytirishi mumkin. Agar jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini unda koʻrsatilgan muddat ichida bajarishning imkoni boʻlmaganligi isbotlansa, sud qarzni tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini bajarish muddatini kreditorlar yigʻilishining maʼqullashisiz koʻpi bilan olti oy muddatga uzaytirishi mumkin. Sudning jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini bajarish muddatini uzaytirish haqidagi ajrimi ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin.

215. Kreditorlar yigʻilishining tashabbusiga koʻra jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga oʻzgartishlar kiritish
Jismoniy shaxsning mulkiy holati yaxshilangan taqdirda, kreditorlar yigʻilishi jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat qilishga haqli. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga oʻzgartishlar kiritish haqidagi iltimosnomada quyidagilar koʻrsatiladi: kreditorlarning jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga kiritilgan talablarini mazkur rejaga nisbatan rejalashtirilganidan qisqaroq muddatda va (yoki) koʻproq muddatda qanoatlantirish imkoniyati; jismoniy shaxsning mulkiy holati uning jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasi tasdiqlangan sanadagi mulkiy holatiga nisbatan yaxshilanganligi dalillari aniqlanganligi; jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga oʻzgartishlar kiritishga doir takliflar. Kreditorlar yigʻilishining jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat qilish haqidagi qarori ovoz berish huquqiga ega boʻlgan kreditorlarning koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi. Sud jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi haqidagi ishda ishtirok etayotgan shaxslarni jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisidagi kreditorlar yigʻilishining iltimosnomasi koʻrib chiqiladigan sana haqida xabardor qiladi. Xabardor qilingan shaxslarning hozir boʻlmasligi iltimosnomani koʻrib chiqishga toʻsqinlik qilmaydi. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisidagi kreditorlar yigʻilishining iltimosnomasini koʻrib chiqish natijalariga koʻra sud quyidagi ajrimlardan birini qabul qiladi: jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga kiritilgan oʻzgartishlarni tasdiqlash haqida; jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga kiritilgan oʻzgartishlarni tasdiqlashni rad etish toʻgʻrisida. Ushbu moddaning beshinchi qismida nazarda tutilgan sud ajrimlari ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin.

216. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini bajarish
Qarzdor jismoniy shaxs moliyaviy boshqaruvchisi talabiga koʻra jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasining bajarilishi toʻgʻrisida axborot taqdim etadi. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini bajarish muddati tugashidan kamida bir oy oldin moliyaviy boshqaruvchi jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini bajarish natijalari toʻgʻrisida hisobot tayyorlashi shart. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini bajarish haqidagi hisobot kreditorlarning talablari qanoatlantirilganligini tasdiqlovchi hujjatlarning koʻchirma nusxalari ilova qilingan holda talablari jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga kiritilgan kreditorlarga va tegishli vakolatli organga, shuningdek sudga yuboriladi. Agar kreditorlarning jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga kiritilgan talablari ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan hisobot koʻrib chiqiladigan sanada qanoatlantirilmagan boʻlsa yoki hisobot mazkur moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan muddatda taqdim etilmagan boʻlsa, moliyaviy boshqaruvchi, kreditor yoki tegishli vakolatli organ kreditorlar yigʻilishini chaqiradi. Agar kreditorlarning jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasiga kiritilgan talablari hisobot koʻrib chiqiladigan sanada qanoatlantirilmagan boʻlsa, kreditorlar yigʻilishi jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilini muddatidan ilgari tugatish hamda jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomilini boshlash toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan sudga murojaat qilish haqidagi masalani koʻrib chiqadi. Kreditorlar yigʻilishi jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasining bajarilish muddati tugashidan kamida oʻn toʻrt kun oldin oʻtkazilishi kerak. Hisobot va (yoki) kreditorlar yigʻilishining jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilini muddatidan ilgari tugatish hamda jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomilini boshlash toʻgʻrisidagi iltimosnomasi, shuningdek kreditorlarning shikoyatlari sud majlisida koʻrib chiqiladi. Sud koʻrib chiqish natijalariga koʻra quyidagi sud hujjatlaridan birini qabul qiladi: kreditorlarning rejada nazarda tutilgan talablari qanoatlantirilgan va (yoki) kreditorlarning shikoyatlari asossiz deb topilgan taqdirda, jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilini tamomlash haqidagi ajrimni; jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilini muddatidan ilgari tugatish haqidagi hamda jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomilini boshlash toʻgʻrisidagi qarorni.

217. Jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilini muddatidan ilgari tugatish
Sud jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilini quyidagi hollarda muddatidan ilgari tugatadi: rejada va unga ilova qilingan hujjatlarda notoʻgʻri maʼlumotlar mavjud boʻlganda; agar kreditorning yoki tegishli vakolatli organning shikoyatlari (arizalari) mavjud boʻlsa, jismoniy shaxsning kreditorlarni mulkiy holatining muhim oʻzgarishlari toʻgʻrisida xabardor qilishga doir majburiyati rejada belgilangan tartibda bajarilmaganda; kreditor yoki tegishli vakolatli organ oldidagi rejaga kiritilgan majburiyatlar jismoniy shaxs tomonidan bajarilmaganda. Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan hollarda kreditor yoki tegishli vakolatli organ jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilini muddatidan ilgari tugatish toʻgʻrisida sudga murojaat qilish huquqiga ega. Kreditorning yoki tegishli vakolatli organning jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilini muddatidan ilgari tugatish haqidagi arizasiga ushbu arizaning koʻchirma nusxalari toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi shaxslarga yuborilganligini tasdiqlovchi dalillar ilova qilinishi kerak. Kreditorning yoki tegishli vakolatli organning jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilini muddatidan ilgari tugatish haqidagi arizasi mazkur ariza olingan sanadan eʼtiboran oʻn kunlik muddat ichida sud tomonidan koʻrib chiqiladi. Agar kreditorning yoki tegishli vakolatli organning jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilini muddatidan ilgari tugatish toʻgʻrisidagi shikoyatini (arizasini) koʻrib chiqish chogʻida jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasining shartlariga muvofiq jismoniy shaxs oʻzining kreditor yoki tegishli vakolatli organ oldidagi majburiyatlarini bajarmaganligi aniqlansa, sud jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilini muddatidan ilgari tugatish hamda jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomilini boshlash haqida qaror qabul qiladi.

218. Jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotishni boshlash
Sud jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomilini boshlash toʻgʻrisida quyidagi hollarda qaror qabul qiladi, agar: jismoniy shaxs sud tomonidan ushbu Qonun 200-moddasining ikkinchi qismiga muvofiq zimmasiga yuklatilgan majburiyatni uzrli sabablarsiz bajarmagan boʻlsa; jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasi ushbu Qonunning 207-moddasida belgilangan muddatda taqdim etilmagan boʻlsa; jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasini tasdiqlash sud tomonidan rad etilgan boʻlsa. Jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomili koʻpi bilan olti oy muddatga joriy etiladi. Zarur boʻlganda bu muddat toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etayotgan shaxslarning iltimosnomasiga koʻra yoki sudning tashabbusi bilan koʻpi bilan uch oy muddatga uzaytirilishi mumkin. Agar kreditorlar yigʻilishi tomonidan jismoniy shaxsning mol-mulkini sotish tartib-taomilini oʻtkazish uchun uning moliyaviy boshqaruvchisi nomzodi taqdim etilmagan boʻlsa, sud jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomilini oʻtkazgan moliyaviy boshqaruvchini tayinlaydi. Jismoniy shaxsning mol-mulkini sotish tartib-taomili boshlangan taqdirda, sud jismoniy shaxsning Oʻzbekiston Respublikasi hududidan chiqib ketishga boʻlgan huquqini vaqtincha cheklash haqida ajrim chiqarishga haqli. Jismoniy shaxsning Oʻzbekiston Respublikasi hududidan chiqishga boʻlgan huquqi jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomilini tamomlash yoki tugatish haqida, shuningdek kelishuv bitimini tasdiqlash toʻgʻrisida ajrim chiqariladigan kunga qadar cheklanadi. Jismoniy shaxsning Oʻzbekiston Respublikasi hududidan chiqib ketishi talab etiladigan uzrli sabab mavjud boʻlgan taqdirda, sud jismoniy shaxsning iltimosnomasiga koʻra hamda kreditorlarning va moliyaviy boshqaruvchining fikrlarini inobatga olgan holda jismoniy shaxsning Oʻzbekiston Respublikasi hududidan chiqib ketishga boʻlgan huquqini vaqtincha cheklash toʻgʻrisidagi ajrimni muddatidan ilgari bekor qilishi mumkin. Jismoniy shaxsning Oʻzbekiston Respublikasi hududidan chiqib ketishga boʻlgan huquqiga vaqtincha cheklov belgilash va uni bekor qilish toʻgʻrisidagi ajrimlarning koʻchirma nusxalari jismoniy shaxsga hamda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmatining Chegara qoʻshinlariga yuboriladi. Jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomilini boshlash jarayonida kreditorlarning hamda tegishli vakolatli organning talablari ushbu Qonunda belgilangan tartibda koʻrib chiqilishi lozim. Kreditor kreditorlarning talablari reyestriga kiritish uchun oʻz talablarini belgilangan muddatda uzrli sabablarga koʻra bildirmagan, moliyaviy boshqaruvchi tomonidan kreditorlarning talablari reyestriga kiritilmaganligidan yoki reyestrning talablarini qanoatlantirish navbatidan norozi boʻlgan hollarda sudga murojaat qilishga haqli. Kredit tashkilotlari jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomili boshlanganda toʻlovga qobiliyatsiz deb topilgan jismoniy shaxsning mavjud omonatlari, hisobvaraqlari va mablagʻlari haqida, shuningdek boshqa mol-mulki hamda bank yacheykasining (seyfning) ijara shartnomasi toʻgʻrisida moliyaviy boshqaruvchining soʻrovi asosida axborot taqdim etishi shart.

219. Jismoniy shaxsning mol-mulkini sotish
Jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomilini boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qilingan paytdan eʼtiboran jismoniy shaxsning aniqlangan yoki mazkur tartib-taomil boshlanganidan keyin sotib olingan barcha mol-mulki tugatish massasini tashkil etadi, bundan “Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 52-moddasida nazarda tutilgan hamda undiruvni qaratish mumkin boʻlmagan mol-mulk mustasno. Agar undiruvni qaratish mumkin boʻlmagan mol-mulk tugatish massasiga kiritilgan boʻlsa, jismoniy shaxsning yoki toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarning iltimosnomasiga koʻra sudning ajrimi bilan bu mol-mulk tugatish massasidan chiqarib tashlanadi. Sudning mazkur ajrimi ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin. Jismoniy shaxsning va toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarning asoslantirilgan iltimosnomasiga koʻra sud qonunchilikka muvofiq ijro hujjatlari boʻyicha undiruv qaratilgan mol-mulkni tugatish massasidan chiqarib tashlashga haqli hamda uni realizatsiya qilishdan tushgan mablagʻlarning kreditorlar talablarini qanoatlantirishga aloqasi boʻlmaydi. Qarzdor jismoniy shaxsning fuqarolik va oila toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq uning umumiy mol-mulkdagi ulushini tashkil etuvchi mol-mulki tugatish massasiga kiritilishi mumkin. Kreditor qarzdor jismoniy shaxsning ulushini umumiy mol-mulkdan ajratish haqida talab qoʻyishga haqli. Qarzdor jismoniy shaxs bankrot deb topilgan va uning mol-mulkini sotish tartib-taomili boshlangan kundan eʼtiboran: tugatish massasini tashkil etuvchi mol-mulkka nisbatan barcha huquqlar, shu jumladan uni tasarruf etishga doir huquq jismoniy shaxs nomidan faqat moliyaviy boshqaruvchi tomonidan amalga oshiriladi; tugatish massasini tashkil etuvchi mol-mulkka nisbatan jismoniy shaxs tomonidan (moliyaviy boshqaruvchining ishtirokisiz) tuzilgan bitimlar oʻz-oʻzidan haqiqiy boʻlmaydi. Jismoniy shaxsning oʻzi (moliyaviy boshqaruvchining ishtirokisiz) shaxsan tuzgan bitimlari boʻyicha kreditorlarning talablari tugatish massasi hisobidan qanoatlantirilmaydi; jismoniy shaxsning mol-mulkiga ilgari qoʻyilgan taqiqlar va jismoniy shaxsning mol-mulkini tasarruf etishga doir boshqa cheklovlar olib tashlanadi; neustoykalarni (jarimalarni, penyalarni) va boshqa moliyaviy sanksiyalarni, shuningdek jismoniy shaxsning barcha majburiyatlari boʻyicha foizlarni hisoblash tugatiladi, bundan joriy toʻlovlar mustasno. Qarzdor jismoniy shaxs moliyaviy boshqaruvchisi tayinlangan kundan eʼtiboran uch ish kuni ichida oʻz egaligidagi barcha mol-mulklarni, shu jumladan bunday mol-mulklar boʻyicha mulkiy huquqlarni tasdiqlovchi hujjatlarni moliyaviy boshqaruvchisiga topshirishi shart, qonunchilikka muvofiq undiruv qaratilishi mumkin boʻlmagan mol-mulklar bundan mustasno. Mazkur majburiyatni bajarishdan bosh tortgan qarzdor jismoniy shaxs qonunchilikka muvofiq javobgar boʻladi. Moliyaviy boshqaruvchi jismoniy shaxsning nomidan mol-mulkni sotish paytida: jismoniy shaxsning banklardagi va boshqa kredit tashkilotlaridagi hisobvaraqlari hamda omonatlari mablagʻlarini boshqaradi; jismoniy shaxsning banklardagi hamda boshqa kredit tashkilotlaridagi hisobvaraqlarini ochadi va (yoki) yopadi; yuridik shaxs ishtirokchisining qarzdor jismoniy shaxsga tegishli boʻlgan huquqini, shu jumladan ishtirokchilarning umumiy yigʻilishida ovoz berish huquqini amalga oshiradi; jismoniy shaxsning mulkiy huquqlariga taalluqli boʻlgan, shu jumladan jismoniy shaxsning mol-mulkini boshqa shaxsga oʻtkazish yoki qaytarish, uni oʻzga shaxsning egaligidan talab qilib olish haqidagi ishlarni sudlarda koʻrib chiqishda ishtirok etadi. Qarzdor jismoniy shaxs bankrot deb topilgan va uning mol-mulkini sotish tartib-taomili boshlangan kundan eʼtiboran: qarzdor jismoniy shaxsning mol-mulkka, shu jumladan koʻchmas mulkka va qimmatli qogʻozlarga boʻlgan huquqini boshqa shaxsga oʻtkazishni yoki boshqa shaxs zimmasiga yuklatishni roʻyxatdan oʻtkazish faqat moliyaviy boshqaruvchining arizasi asosida amalga oshiriladi. Jismoniy shaxsning ushbu sanaga qadar berilgan arizalari ijro etilmaydi; qarzdor jismoniy shaxsning majburiyatlarini bajarish maqsadida pul mablagʻlarini yoki mol-mulkni kreditorlarga toʻgʻridan-toʻgʻri uchinchi shaxs tomonidan ixtiyoriy ravishda berishga yoʻl qoʻyilmaydi, bu mablagʻlar va mol-mulk tugatish massasiga kiritiladi; qarzdor jismoniy shaxs banklarda va boshqa kredit tashkilotlarida bank hisobvaraqlarini hamda omonatlarni ochishga va ulardan pul mablagʻlarini olishga haqli emas, bundan ushbu Qonun 206-moddasining toʻrtinchi qismida nazarda tutilgan hollar mustasno. Banklar va boshqa kredit tashkilotlari, agar ular qonunchilik hujjatlariga muvofiq jismoniy shaxsga nisbatan bankrotlik va uning mol-mulkini sotish tartib-taomili joriy etilganligi toʻgʻrisida lozim darajada xabardor qilingan boʻlsa, qarzdor jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomili boshlangan kundan eʼtiboran qarzdor jismoniy shaxsning mol-mulkini tasarruf etishga doir yoxud ular tomonidan jismoniy shaxsga berilgan ishonchnoma, depozit shartnomasi va (yoki) bank hisobvaragʻi shartnomasi, shu jumladan bank kartasi boʻyicha operatsiyalar amalga oshirilishi uchun javobgar boʻladi. Jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomilini boshlash toʻgʻrisidagi qaror qabul qilingan kundan keyingi bir ish kunidan kechiktirmay jismoniy shaxs oʻzida mavjud boʻlgan barcha bank kartalarini (PIN-kodni koʻrsatgan holda) moliyaviy boshqaruvchiga topshirishi shart. Ular olingan kundan keyingi bir ish kunidan kechiktirmay moliyaviy boshqaruvchi pul mablagʻlarini qarzdor jismoniy shaxsning alohida hisobvaragʻiga oʻtkazish uchun oʻzi olgan bank kartalari bilan bogʻliq operatsiyalarni toʻxtatib turish choralarini koʻrishi shart. Koʻp kvartirali uylarning va (yoki) boshqa koʻchmas mulk obyektlarining ulush kiritish asosidagi qurilishida ishtirok etish toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq ulush kiritish asosidagi qurilishda ishtirok etish haqidagi bitimga doir hisob-kitoblarni amalga oshirish uchun tuzilgan shartnoma boʻyicha garovga qoʻyilgan jismoniy shaxsning mol-mulki alohida hisobga olinadi va mazkur bitim boʻyicha talab qilish huquqi tugatish massasiga kiritiladi.

220. Jismoniy shaxsning mol-mulkini sotishning oʻziga xos xususiyatlari
Jismoniy shaxsning mol-mulki xatlovdan va baholashdan oʻtkazilgan sanadan eʼtiboran bir oy muddat ichida moliyaviy boshqaruvchi jismoniy shaxsning mol-mulkini sotishning tartibi va shartlarini mol-mulkni sotishning boshlangʻich narxini koʻrsatgan holda sudga taqdim etishi shart. Jismoniy shaxsning mol-mulkini sotish tartibi, shartlari va muddatlari sud tomonidan tasdiqlanadi hamda qarzdor jismoniy shaxsning mol-mulkini sotish ushbu Qonunning 126, 127 va 151-moddalarida belgilangan qoidalariga muvofiq boʻlishi kerak. Jismoniy shaxsning mol-mulkini sotish tartibi, shartlari va muddatlarini tasdiqlash haqida hamda mol-mulkning boshlangʻich sotish narxini belgilash toʻgʻrisida sudning ajrimi chiqariladi. Mazkur ajrim ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin. Oʻzbekiston Respublikasidan tashqarida joylashgan mol-mulkka nisbatan sudning alohida ajrimi chiqariladi, uning ijrosi ushbu mol-mulk oʻz hududida joylashgan davlatning protsessual qonunchiligi qoidalariga koʻra yoki Oʻzbekiston Respublikasining ushbu mol-mulk oʻz hududida joylashgan davlat bilan tuzilgan xalqaro shartnomalariga muvofiq amalga oshiriladi. Jismoniy shaxsning tugatish massasiga kiritilgan mol-mulkini baholash moliyaviy boshqaruvchi tomonidan mustaqil ravishda amalga oshiriladi. Oʻtkazilgan baholash yuzasidan jismoniy shaxs, kreditorlar, jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishda vakolatli boʻlgan organ tomonidan nizolashilishi mumkin. Kreditorlar yigʻilishi qarzdor jismoniy shaxsning mol-mulkini baholashni ushbu Qonunga muvofiq baholovchi tashkilotni jalb etgan va ushbu baholashni oʻtkazishga doir xarajatlar uchun tegishli qaror qabul qilinishini yoqlab ovoz bergan shaxslar hisobidan haq toʻlagan holda oʻtkazish haqida qaror qabul qilishga haqli. Agar kreditorlar yigʻilishining qarorida yoki sudning ajrimida boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, jismoniy shaxsning mol-mulki, ushbu mol-mulkning bir qismi mazkur Qonunda belgilangan tartibda elektron onlayn-auksion shaklidagi kimoshdi savdosida sotiladi. Garov narsasini sotish ushbu Qonunning 126-moddasida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Agar moliyaviy boshqaruvchi jismoniy shaxsga tegishli boʻlgan mol-mulkni va (yoki) uchinchi shaxslardan talab qilish huquqini belgilangan tartibda sota olmasa hamda kreditorlar ushbu mol-mulkni yoki talab qilish huquqini oʻz talablarini qanoatlantirish uchun qabul qilishni rad etgan taqdirda, jismoniy shaxsning mol-mulkini sotish ishlari yakunlangandan keyin uning ushbu mol-mulkni va (yoki) talab qilish huquqini tasarruf etish huquqi tiklanadi. Bu holda tugatish massasini tashkil etuvchi va moliyaviy boshqaruvchi tomonidan sotilmagan mol-mulk dalolatnoma boʻyicha jismoniy shaxsga topshiriladi. Moliyaviy boshqaruvchi jismoniy shaxsning mol-mulkini inventarizatsiya qilish, baholash va sotish haqida jismoniy shaxsni, kreditorlarni hamda tegishli vakolatli organni ularning talabiga koʻra xabardor qilishi, shuningdek kreditorlar yigʻilishida hisobot taqdim etishi shart. Jismoniy shaxsning eri (xotini) (sobiq eri (xotini)) bilan umumiy mulk huquqi asosida oʻziga tegishli boʻlgan mol-mulki jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishning ushbu moddada nazarda tutilgan umumiy qoidalari boʻyicha sotiladi. Bunday hollarda er (xotin) (sobiq er (xotin)) jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi haqidagi ishda umumiy mol-mulkni sotish bilan bogʻliq masalalarni hal etishda ishtirok etishga haqli. Tugatish massasiga er-xotinning (sobiq er-xotinning) umumiy mulkini sotishdan tushgan mablagʻlarning qarzdor jismoniy shaxsning bunday mol-mulkdagi ulushiga muvofiq boʻlgan qismi kiritiladi, ushbu mablagʻlarning qolgan qismi qarzdor jismoniy shaxsning eriga yoki xotiniga (sobiq eriga yoki xotiniga) toʻlanadi. Bunda, agar erning yoki xotinning (sobiq erning yoki xotinning) umumiy majburiyatlari mavjud boʻlsa (shu jumladan solidar majburiyatlar mavjud boʻlganda yoxud er-xotinning biri boshqasi uchun kafillik yoki garov taqdim etganda), mablagʻlarning erga yoki xotinga (sobiq erga yoki xotinga) tegishli boʻlgan qismi erning yoki xotinning (sobiq erning yoki xotinning) majburiyati qanoatlantirilganidan keyin toʻlanadi.

221. Jismoniy shaxs kreditorlarining talablarini qanoatlantirish tartibi
Kreditorlarning joriy toʻlovlarga doir talablari jismoniy shaxsni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi ariza qabul qilinguniga qadar yuzaga kelgan talablarga nisbatan ustunlikka ega boʻladi va bu talablar navbatdan tashqari qanoatlantiriladi. Kreditorlarning joriy toʻlovlarga doir talablari quyidagi tartibda qanoatlantiriladi: birinchi navbatda — alimentlar toʻlash, jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishga oid sud xarajatlari, moliyaviy boshqaruvchiga, jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ish boʻyicha oʻz zimmasiga yuklatilgan majburiyatlarni taʼminlash uchun moliyaviy boshqaruvchi tomonidan jalb etilgan shaxslarga haq toʻlash bilan bogʻliq boʻlgan joriy toʻlovlar; ikkinchi navbatda — mehnatga oid munosabatlar bilan bogʻliq boʻlgan joriy toʻlovlar; uchinchi navbatda — kommunal toʻlovlar, shuningdek koʻp kvartirali uylarni boshqarish boʻyicha uy-joy mulkdorlarining shirkatlariga toʻlanadigan majburiy toʻlovlar; toʻrtinchi navbatda — boshqa joriy toʻlovlarga doir talablar qanoatlantiriladi. Kreditorlarning joriy toʻlovlarga doir bitta navbatga taalluqli boʻlgan talablari kalendar navbat tartibida qanoatlantiriladi. Kreditorlar talablarining reyestriga kiritilgan talablar quyidagi tartibda qanoatlantiriladi: birinchi navbatda — fuqarolarning hayotiga yoki sogʻligʻiga zarar yetkazganlik uchun javobgarlik boʻyicha talablar, shuningdek alimentlar undirishga doir talablar; ikkinchi navbatda — mehnatga oid munosabatlardan kelib chiqadigan talablar; uchinchi navbatda — boshqa kreditorlarning talablari. Kreditorlar bilan hisob-kitoblar ushbu Qonunning 150 va 154-moddalarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Garov narsasini sotishdan tushgan pul mablagʻlari kreditorlarning garov bilan taʼminlangan talablarini qanoatlantirishga yoʻnaltiriladi. Garovga qoʻyilgan mulk sotilganidan keyin kreditorlarning garov bilan taʼminlangan talablari toʻliq qanoatlantirilganidan soʻng qolgan qismi tugatish massasiga kiritiladi. Garov narsasining qiymati hisobidan qanoatlantirilmagan, jismoniy shaxsning mol-mulki garovi bilan taʼminlangan majburiyatlar kreditorlarning uchinchi navbatdagi talablari tarkibida qanoatlantiriladi. Agar qarzdorning barcha mol-mulki garov boʻlsa va (yoki) qarzdorning mol-mulklari kreditorlarning talablarini toʻliq hajmda qanoatlantirish uchun yetarli boʻlmasa, garov narsasini sotishdan tushgan pul mablagʻlari quyidagi tartibda taqsimlanadi: kreditorning birinchi va ikkinchi navbatdagi talablarini qanoatlantirish uchun, biroq pul mablagʻlarining oʻn foizdan ortiq boʻlmagan qismi doirasida; moliyaviy boshqaruvchiga haq toʻlash, boshqaruvchi tomonidan jalb etilgan shaxslarning xizmatlariga haq toʻlash va garov narsasini sotish bilan bogʻliq xarajatlar, shuningdek sud xarajatlarini hamda boshqa joriy toʻlovlarning oʻrnini qoplash, biroq pul mablagʻlarining oʻn foizdan ortiq boʻlmagan qismi doirasida qoplash uchun; qolgan pul mablagʻlari kreditorlarning garov bilan taʼminlangan talablarini qanoatlantirishga yoʻnaltiriladi. Kreditorlarning jismoniy shaxsning mol-mulki yetarli emasligi sababli qanoatlantirilmagan talablari qanoatlantirilgan deb hisoblanadi, bundan ushbu Qonunda nazarda tutilgan hollar mustasno.

222. Kreditorlar bilan hisob-kitoblarni tamomlash va jismoniy shaxsni majburiyatlardan ozod etish
Kreditorlar bilan hisob-kitoblar tamomlanganidan keyin moliyaviy boshqaruvchi sudga jismoniy shaxsning mol-mulkini sotish natijalari toʻgʻrisidagi hisobotni, jismoniy shaxsning mol-mulki sotilganligini va kreditorlarning talablari qanoatlantirilganligini tasdiqlovchi hujjatlarning koʻchirma nusxalarini, shuningdek kreditorlarning qanoatlantirilgan talablari miqdorini koʻrsatgan holda kreditorlarning talablari reyestrini taqdim etishi shart. Jismoniy shaxsning mol-mulkini sotish yakunlari haqidagi hisobotni koʻrib chiqish natijalariga koʻra sud jismoniy shaxsning mol-mulkini sotish tartib-taomilini tamomlash toʻgʻrisida ajrim chiqaradi. Jismoniy shaxs kreditorlar bilan hisob-kitoblar tamomlanganidan keyin jismoniy shaxsning mol-mulki yetarli emasligi sababli kreditorlarning qanoatlantirilmagan talablarini, shu jumladan jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish yoki jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomili joriy etilayotganda kreditorlarning bildirilmagan talablarini bajarish majburiyatidan ozod etiladi (bundan buyon matnda jismoniy shaxsni majburiyatlardan ozod etish deb yuritiladi). Jismoniy shaxsni majburiyatlardan ozod etish ushbu moddaning beshinchi qismida nazarda tutilgan holatlarga, shuningdek jismoniy shaxsga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilganligi haqida xabardor boʻlmagan yoki xabardor boʻlishi mumkin boʻlmagan kreditorlarning talablariga nisbatan tatbiq etilmaydi. Jismoniy shaxsni majburiyatlardan ozod etishga quyidagi hollarda yoʻl qoʻyilmaydi, agar: toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda jismoniy shaxsning gʻayriqonuniy harakatlari oqibatida qasddan toʻlovga qobiliyatsizlikni vujudga keltirganligi yoki toʻlovga qobiliyatsizlikni yashirganligi uchun ushbu shaxsni jinoiy yoki maʼmuriy javobgarlikka tortish haqida sudning qonuniy kuchga kirgan hujjati mavjud boʻlsa; jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligini koʻrib chiqayotgan sudga jismoniy shaxs zarur maʼlumotlarni taqdim etmaganligi yoki bila turib soxta maʼlumotlar taqdim etganligi dalillari aniqlangan va bu dalillar jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqish chogʻida qabul qilingan tegishli sud hujjati bilan tasdiqlangan boʻlsa; kreditorning yoki tegishli vakolatli organning talablari yuzaga kelgan yoki bajarilayotgan davrda qarzdor jismoniy shaxsning qonunga xilof harakatlari, shu jumladan firibgarlik, qarzlarni toʻlashdan asossiz ravishda boʻyin tovlash, soliqlar va yigʻimlarni toʻlashdan boʻyin tovlash, shuningdek kredit olayotganda kreditorga bila turib soxta maʼlumotlar taqdim etish, mol-mulkni yashirish yoki qasddan yoʻq qilish isbotlangan boʻlsa. Ushbu moddaning beshinchi qismida nazarda tutilgan hollarda sud jismoniy shaxsning mol-mulkini sotish tartib-taomilini tamomlash toʻgʻrisidagi ajrimda jismoniy shaxsga nisbatan majburiyatlarni bajarishdan ozod etish haqidagi qoida qoʻllanilmasligini koʻrsatadi, agar ushbu hollar toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish tamomlanganidan keyin aniqlangan boʻlsa, sud qarzdor jismoniy shaxsni majburiyatlardan ozod etish haqidagi qoida qoʻllanilmasligi toʻgʻrisida ajrim chiqaradi. Kreditorlarning joriy toʻlovlarga doir, hayotiga yoki sogʻligʻiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash haqidagi talablari, mehnatga oid munosabatlardan kelib chiqadigan, alimentlar undirish toʻgʻrisidagi talablar, shuningdek kreditorning shaxsi bilan chambarchas bogʻliq boʻlgan (shu jumladan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda berilmagan) daʼvolar oʻz kuchida qoladi hamda ularning qanoatlantirilmagan qismi boʻyicha jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ish tamomlanganidan keyin qonunchilikda belgilangan tartibda taqdim etilishi mumkin. Jismoniy shaxsning mol-mulkini sotish tartib-taomili tamomlanganidan keyin sud kreditorlarning ushbu moddaning yettinchi qismida nazarda tutilgan va kreditorlarning talablari reyestriga kiritilgan qanoatlantirilmagan talablariga qonunchilikda belgilangan tartibda ijro varaqasini beradi. Ushbu modda beshinchi qismining qoidalari: jismoniy shaxsni subsidiar javobgarlikka tortilgan masʼul shaxs sifatida jalb etish toʻgʻrisidagi; jismoniy shaxs tomonidan uning kollegial organlarining ishtirokchisi yoki aʼzosi boʻlgan yuridik shaxsga qasddan yoki beparvolik oqibatida yetkazilgan zararlarning oʻrnini qoplash haqidagi; jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ish boʻyicha oʻz zimmasiga yuklatilgan majburiyatlar moliyaviy boshqaruvchi tomonidan bajarilmaganligi yoki lozim darajada bajarilmaganligi natijasida qasddan, beparvolik oqibatida yetkazilgan zararlarning oʻrnini qoplash haqidagi; jismoniy shaxs tomonidan oʻzganing mol-mulkiga qasddan yoki beparvolik oqibatida yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash toʻgʻrisidagi; ushbu Qonun talablariga muvofiq haqiqiy emas deb topilgan bitimning haqiqiy emasligi oqibatlarini qoʻllash haqidagi talablarga nisbatan ham qoʻllaniladi.

223. Jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni qayta tiklash
Qarzdor jismoniy shaxsning mol-mulki yashirilganligi yoki jismoniy shaxsning mol-mulki qonunga xilof ravishda uchinchi shaxslarga berilganligi dalillari aniqlangan taqdirda, jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi tartib-taomili jarayonida talablari qanoatlantirilmagan kreditor yoki tegishli vakolatli organ sudga toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomilini tamomlash haqidagi ajrimni qayta koʻrib chiqish toʻgʻrisidagi ariza bilan murojaat etishga haqli. Jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi tartib-taomilini tamomlash haqidagi ajrim ushbu ajrim chiqarilgan sanada kreditorga yoki tegishli vakolatli organga maʼlum boʻlmagan yangidan ochilgan holatlar boʻyicha ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan tartibda qayta koʻrib chiqilishi mumkin. Kreditor yoki tegishli vakolatli organ ushbu moddada belgilangan asoslarga koʻra jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi tartib-taomilini tamomlash haqidagi ajrimni qayta koʻrib chiqish toʻgʻrisidagi arizani sud tomonidan mazkur ajrimni qayta koʻrib chiqish uchun asos boʻlgan holatlar aniqlangan kundan eʼtiboran bir oy ichida berishga haqli. Sudning jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi tartib-taomilini tamomlash haqidagi ajrimini bekor qilish toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish yuritishni qayta tiklash uchun asos boʻladi. Sud jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni yuritishni qayta tiklash haqida ajrim chiqaradi, ushbu ajrim ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin. Jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi haqidagi ishni yuritish qayta tiklanganda uning mol-mulkini sotish tartib-taomili joriy etiladi. Jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi tartib-taomilini tamomlash toʻgʻrisidagi ajrim bekor qilingan taqdirda, jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni yuritishni qayta tiklash haqidagi xabarni eʼlon qilish ushbu Qonunda belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni yuritish qayta tiklanganda, jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi tartib-taomilini tamomlash haqidagi ajrim bekor qilingan kundan eʼtiboran toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomili tamomlanguniga qadar kreditorlarning talablari reyestridagi qanoatlantirilmagan qarzning bir qismi tiklanadi. Boshqa kreditorlar yoki tegishli vakolatli organ oʻz talablarini ushbu Qonunda belgilangan tartibda bildirish huquqiga ega. Kreditorlar va (yoki) tegishli vakolatli organ talablarining tarkibi va miqdori jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ish yuritish qayta tiklangan sanaga koʻra aniqlanadi.

224. Jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni tamomlash oqibatlari
Jismoniy shaxsga nisbatan mol-mulkni sotish tartib-taomili tamomlangan yoki toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish yuritish tugatilgan sanadan eʼtiboran besh yil ichida ushbu shaxs oʻziga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish qoʻzgʻatilganligi haqidagi faktni maʼlum qilmasdan turib oʻz zimmasiga kredit shartnomalari va (yoki) qarz shartnomalari boʻyicha majburiyatlarni qabul qilishga haqli emas. Jismoniy shaxsga nisbatan mol-mulkni sotish tartib-taomili tamomlangan yoki toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritish tugatilgan sanadan eʼtiboran besh yil ichida ushbu jismoniy shaxsning iltimosnomasiga koʻra toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilishi mumkin emas. Besh yil davomida jismoniy shaxs kreditorning yoki tegishli vakolatli organning arizasi asosida takroran toʻlovga qobiliyatsiz deb topilgan taqdirda, jismoniy shaxsga nisbatan ushbu Qonun 222-moddasining uchinchi qismida nazarda tutilgan jismoniy shaxsni majburiyatlardan ozod etish toʻgʻrisidagi qoida qoʻllanilmaydi. Jismoniy shaxsning mol-mulkini sotish tartib-taomili tamomlanganidan keyin sud toʻlov muddati yetib kelgan, toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritish jarayonida bildirilmagan talablar boʻyicha ijro varaqasini qonunchilikda belgilangan tartibda beradi.

225. Kelishuv bitimi tuzilganligi munosabati bilan jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni yuritishning oʻziga xos xususiyatlari
Kelishuv bitimini tuzish jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni yuritishni tugatish uchun asos boʻladi. Jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi haqidagi ishni yuritish jarayonida tuzilgan kelishuv bitimi tegishli vakolatli organning va (yoki) kreditorlarning kreditorlar talablari reyestriga kelishuv bitimini tuzish haqida qaror qabul qilgan kreditorlar yigʻilishi oʻtkazilgan sanada kiritilgan talablariga nisbatan tatbiq etiladi. Kelishuv bitimi sud tomonidan tasdiqlanadi. Kelishuv bitimi tuzilgan taqdirda jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish rejasining bajarilishi, shuningdek kreditorlarning talablarini qanoatlantirishga doir moratoriyning amal qilishi tugatiladi. Kelishuv bitimi tuzilganligi munosabati bilan jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni yuritish tugatilganda: moliyaviy boshqaruvchining vakolatlari tugatiladi; jismoniy shaxs yoki kelishuv bitimida ishtirok etayotgan uchinchi shaxs kreditorlar oldidagi qarzni toʻlashga kirishadi. Kelishuv bitimining shartlari buzilganligi munosabati bilan toʻlovga qobiliyatsizlik haqidagi ish yuritish qayta tiklangan taqdirda, jismoniy shaxsni bankrot deb topish va uning mol-mulkini sotish tartib-taomili joriy etiladi.

226. Qarzdor jismoniy shaxs tomonidan tuzilgan bitimni bajarishdan boʻyin tovlashning oʻziga xos xususiyatlari
Qarzdor jismoniy shaxs tomonidan tuzilgan bitimlarni haqiqiy emas deb topish toʻgʻrisidagi ariza moliyaviy boshqaruvchi tomonidan ushbu Qonunning 63, 64 va (yoki) 65-moddalariga asosan sudga oʻz tashabbusiga koʻra yoxud kreditorlar yigʻilishining yoki kreditorlar qoʻmitasining qaroriga binoan, shuningdek kreditor yoki tegishli vakolatli organ tomonidan berilishi mumkin. Qarzdor jismoniy shaxs tomonidan tuzilgan bitimlarni haqiqiy emas deb topish haqidagi arizani berish huquqi jismoniy shaxsning qarzini tarkibiy jihatdan oʻzgartirish tartib-taomili joriy etilgan sanadan eʼtiboran ushbu Qonunning 63, 64 va (yoki) 65-moddalariga asosan yuzaga keladi. Jismoniy shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ish boʻyicha er-xotinning umumiy mol-mulkiga nisbatan qarzdor jismoniy shaxsning eri (xotini) tomonidan tuzilgan bitimlarning haqiqiy emasligi haqidagi ariza oila toʻgʻrisidagi qonunchilikda nazarda tutilgan asoslarga koʻra beriladi.

227. Yakka tartibdagi tadbirkorning toʻlovga qobiliyatsizligini tartibga solish
Agar ushbu bobda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, yakka tartibdagi tadbirkorning toʻlovga qobiliyatsizligi bilan bogʻliq munosabatlarga nisbatan mazkur Qonunning 1, 2, 4 va 5-boblari qoidalari qoʻllaniladi. Ushbu bobning qoidalari avvalgi tadbirkorlik faoliyatidan kelib chiqadigan majburiyatlar munosabati bilan yakka tartibdagi tadbirkor maqomini yoʻqotgan jismoniy shaxslarning toʻlovga qobiliyatsizligi munosabatlariga nisbatan ham qoʻllaniladi.

228. Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning toʻlovga qobiliyatsizligi alomatlari va uni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi ariza
Agar tegishli majburiyatlar va (yoki) toʻlov majburiyatlari yuzaga kelgan kundan eʼtiboran uch oy ichida qarzdor yakka tartibdagi tadbirkor tomonidan bajarilmasa hamda qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorga nisbatan talablar bazaviy hisoblash miqdorining kamida ikki yuz baravarini tashkil etsa, qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning pul majburiyatlari boʻyicha kreditorlar talablarini qanoatlantirish va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha oʻz majburiyatlarini bajarish imkoniyati yoʻqligi qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning toʻlovga qobiliyatsiz ekanligining alomatlari boʻladi. Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi ariza sudga qarzdor yakka tartibdagi tadbirkor, kreditor, shuningdek davlat soliq xizmati organlari va boshqa vakolatli organlar tomonidan berilishi mumkin, bundan hayotga yoki sogʻliqqa yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash, alimentlarni undirish haqidagi talablar, shuningdek shaxsiy xususiyatga ega boshqa talablar bildiradigan kreditorlar mustasno. Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish tartib-taomili amalga oshirilayotganda kreditorlar hayotiga yoki sogʻligʻiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash, alimentlarni undirish toʻgʻrisidagi talablar, shuningdek shaxsiy xususiyatga ega boshqa talablar yuzasidan oʻz talablarini taqdim etishga haqli. Mazkur kreditorlarning talablari, agar ular toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomili qoʻllanilayotganda taqdim etilmagan boʻlsa, qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni yuritish tamomlanganidan keyin ham oʻz kuchini saqlab qoladi.

229. Qarzlarni toʻlash rejasi
Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning toʻlovga qobiliyatsiz deb topish haqidagi arizasiga qarzlarni toʻlash rejasi ilova qilinishi mumkin boʻlib, rejaning koʻchirma nusxasi kreditorlarga va toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etayotgan boshqa shaxslarga yuboriladi. Kreditorlarning eʼtirozlari boʻlmagan taqdirda, sud qarzlarni toʻlash rejasini tasdiqlashi mumkin, bu esa toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritishni koʻpi bilan ikki oy muddatga toʻxtatib turish uchun asos boʻladi. Qarzlarni toʻlash rejasi: qarzni toʻlash manbalarini; rejani amalga oshirish muddatini; qarzdorga yoki uning oila aʼzolariga isteʼmol uchun har oyda qoldiriladigan summalar miqdorlarini; kreditorlarning talablarini qanoatlantirish uchun har oyda yuborish nazarda tutilgan summalar miqdorlarini oʻz ichiga olgan boʻlishi kerak. Sud toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etayotgan shaxslarning asoslantirilgan iltimosnomasiga koʻra ushbu moddaning ikkinchi qismida koʻrsatilgan muddatda qarzlarni toʻlash rejasini oʻzgartirishga, shu jumladan uni amalga oshirish muddatini, qarzdorga yoki uning oila aʼzolariga isteʼmol uchun har oyda qoldiriladigan summalar miqdorlarini koʻpaytirishga yoki kamaytirishga haqli. Agar qarzdor yakka tartibdagi tadbirkor qarzlarni toʻlash rejasini bajarganligi natijasida kreditorlarning talablari toʻliq hajmda qanoatlantirilgan boʻlsa, toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritish tugatilishi lozim.

230. Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning tugatish massasiga kiritilmaydigan mol-mulklari
Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning undiruvni qaratish mumkin boʻlmagan mol-mulklari tugatish massasiga kiritilmaydi. Sud qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning hamda toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishda ishtirok etayotgan boshqa shaxslarning asoslantirilgan iltimosnomasiga koʻra qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning undiruvni qaratish mumkin boʻlmagan nolikvid boʻlgan mol-mulkini yoxud realizatsiya qilinishidan olingan daromad kreditorlarning talablarini qanoatlantirishga jiddiy taʼsir etmaydigan mol-mulkini tugatish massasidan chiqarishga haqli. Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning ushbu modda ikkinchi qismining qoidalariga muvofiq tugatish massasidan chiqariladigan mol-mulkining umumiy qiymati bazaviy hisoblash miqdorining ellik baravaridan ortiq boʻlmasligi kerak. Bunday mol-mulkning roʻyxati sud tomonidan tasdiqlanib, bu haqda ajrim chiqariladi, ajrim ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin.

231. Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkor bitimlarining haqiqiy emasligi
Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi ariza sudga berilganidan keyin qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning oʻz mol-mulkini boshqa shaxsga oʻtkazish yoki manfaatdor shaxslarga boshqacha usulda berish bilan bogʻliq bitimlari oʻz-oʻzidan haqiqiy boʻlmaydi. Kreditorning talabiga koʻra sud oʻz-oʻzidan haqiqiy boʻlmaydigan bitim haqiqiy emasligining oqibatlarini qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning bitim predmeti boʻlgan mol-mulkini qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning mol-mulki tarkibiga qaytarish tariqasida yoki undiruvni manfaatdor shaxslarda turgan tegishli mol-mulkka qaratish tariqasida qoʻllaydi.

232. Sud tomonidan qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqish
Sud qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi arizani qabul qilish bilan bir vaqtda uning mol-mulkini xatlaydi, bundan qonunchilikka muvofiq undiruvni qaratish mumkin boʻlmagan mol-mulk mustasno. Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning pul majburiyatlari bajarilishining asoslangan kafilligi yoki kafolatlangan boshqa taʼminoti uchinchi shaxslar tomonidan taqdim etilgan taqdirda, sud mazkur qarzdorning iltimosnomasiga koʻra uning mol-mulkini (mol-mulkining bir qismini) xatlovdan chiqarishi mumkin. Sud qarzdor yakka tartibdagi tadbirkor kreditorlar bilan hisob-kitob qilishi yoki kelishuv bitimiga erishilishi uchun toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqishni qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning arizasiga koʻra koʻpi bilan bir oyga kechiktirishi mumkin. Yakka tartibdagi tadbirkor boʻlgan fuqaroga nisbatan meros ochilganligi toʻgʻrisida maʼlumotlar mavjud boʻlgan taqdirda, sud yakka tartibdagi tadbirkorning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni yuritishni meros taqdiri haqidagi masala hal etilguniga qadar toʻxtatib turishga haqli. Agar qarzdor yakka tartibdagi tadbirkor ushbu moddaning ikkinchi qismida belgilangan muddatda kreditorlarning talablari qanoatlantirilganligi dalillarini taqdim etmagan va belgilangan muddatda kelishuv bitimi tuzilmagan boʻlsa, sud qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqida qaror qabul qiladi.

233. Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni bankrot deb topish oqibatlari
Sud tomonidan qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisidagi qaror qabul qilingan paytdan eʼtiboran: qarzdorning pul majburiyatlarini bajarish muddatlari boshlangan deb hisoblanadi; qarzdorning barcha majburiyatlari boʻyicha neustoykalar (jarima, penya), foizlar hisoblash va boshqa iqtisodiy (moliyaviy) sanksiyalar bekor qilinadi; qarzdordan barcha ijro hujjatlari boʻyicha undiruv bekor qilinadi, bundan alimentlar undirish haqidagi talablarga oid, shuningdek hayotiga yoki sogʻligʻiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash toʻgʻrisidagi talablarga oid ijro hujjatlari mustasno. Sud qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqidagi qarorni barcha maʼlum boʻlgan kreditorlarga kreditorlar tomonidan talablar taqdim etiladigan muddatni koʻrsatgan holda yuboradi, bu muddat bir oydan oshmasligi kerak. Sudning ushbu qarorini yuborish qarzdor yakka tartibdagi tadbirkor hisobidan amalga oshiriladi. Sud tomonidan qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni bankrot deb topish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilingan paytdan eʼtiboran ushbu tadbirkorning yakka tartibdagi tadbirkor sifatida davlat roʻyxatidan oʻtganligi oʻz kuchini yoʻqotadi, shuningdek faoliyatning ayrim turlarini amalga oshirish uchun unga berilgan litsenziyalarning amal qilishi tugatiladi. Sud qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish haqidagi qarorning koʻchirma nusxasini ushbu shaxsni yakka tartibdagi tadbirkor sifatida roʻyxatga olgan organga va litsenziyalovchi organga yuboradi. Ushbu moddaning uchinchi va toʻrtinchi qismlarida nazarda tutilgan qoidalar yakka tartibdagi tadbirkor maqomini yoʻqotgan qarzdor jismoniy shaxsni bankrot deb topish chogʻida qoʻllanilmaydi.

234. Sudning bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisidagi qarorini bajarish
Sudning qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisidagi qarori hamda undiruvni qarzdorning mol-mulkiga qaratish haqidagi ijro varaqasi qarzdorning mol-mulki sotilishini amalga oshirish uchun davlat ijrochisiga yuboriladi. Ushbu Qonunga muvofiq tugatish massasiga kiritilmaydigan mol-mulkdan tashqari quyidagilar sotilishi lozim: qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning barcha mol-mulki; yakka tartibdagi tadbirkor maqomini yoʻqotgan qarzdor jismoniy shaxsning oʻzining avvalgi tadbirkorlik faoliyati natijasida olingan mol-mulki. Bunda jismoniy shaxs mol-mulkining uning avvalgi tadbirkorlik faoliyatida olingan mol-mulk jumlasiga taalluqliligi yoki avvalgi tadbirkorlik faoliyati bilan bogʻliq emasligi sud tomonidan belgilanadi. Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning koʻchmas mulkini yoki qimmatli koʻchar mol-mulkini doimiy boshqarish zarur boʻlganda sud mazkur maqsadlar uchun tugatish boshqaruvchisini tayinlaydi va unga toʻlanadigan haq miqdorini belgilaydi. Bu holda qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning mol-mulki tugatish boshqaruvchisi tomonidan sotiladi. Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning bank hisobvaragʻidagi va bank plastik kartalaridagi pul mablagʻlarining qoldigʻi, mol-mulkni sotishdan tushgan pul mablagʻlari, shuningdek naqd pul mablagʻlari qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni bankrot deb topish toʻgʻrisida qaror qabul qilgan sudning depozit hisobvaragʻiga kiritiladi.

235. Kreditorlarning talablarini koʻrib chiqish
Sud kreditorlar tomonidan bildirilgan talablarni ushbu Qonun 233-moddasining ikkinchi qismida nazarda tutilgan muddatda koʻrib chiqadi. Koʻrib chiqish natijalariga koʻra sud kreditorlarning talablarini qanoatlantirish tartibi va miqdori haqida ajrim chiqaradi.

236. Kreditorlarning talablarini qanoatlantirish tartibi
Kreditorlarning talablarini qanoatlantirishdan oldin sudning depozit hisobvaragʻiga kiritilgan pul mablagʻlari hisobidan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqish va sudning qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish haqidagi qarorini bajarish bilan bogʻliq xarajatlarning oʻrni qoplanadi, fuqarolarning hayotiga yoki sogʻligʻiga yetkazilgan zararlarni qoplash haqidagi talablari qonunchilikka muvofiq qanoatlantiriladi. Kreditorlarning talablari quyidagi navbatda qanoatlantiriladi: birinchi navbatda — alimentlar undirish haqidagi talablar, shuningdek mehnatga haq toʻlashga oid va mualliflik shartnomalari boʻyicha haq toʻlashga oid hisob-kitoblarni nazarda tutadigan talablar; ikkinchi navbatda — soliqlar va yigʻimlar boʻyicha talablar, kreditorlarning garov bilan taʼminlangan talablarining garovga qoʻyilgan mol-mulkni (garov narsasini) sotishdan tushgan summa yetarli boʻlmaganligi oqibatida qoplanmay qolgan qarzga oid qismi va kreditorlarning garov bilan taʼminlanmagan talablari; uchinchi navbatda — boshqa kreditorlar bilan hisob-kitoblar amalga oshiriladi. Har bir navbat talablari oldingi navbatdagi talablar toʻliq qanoatlantirilganidan keyin qanoatlantiriladi. Agar sudning depozit hisobvaragʻida mablagʻlar yetarli boʻlmasa, bu mablagʻlar tegishli navbatdagi kreditorlar oʻrtasida ular talablarining summasiga mutanosib ravishda taqsimlanadi.

237. Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni majburiyatlardan ozod etish
Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni tugatishga doir ish yuritish tartib-taomili tamomlanganda qarzdor toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ishni yuritish jarayonida kreditorlarning talablarini kelgusida bajarishdan ozod etiladi, bundan quyidagilar mustasno: kreditorlarning hayotiga yoki sogʻligʻiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash toʻgʻrisidagi talablari; alimentlarni undirish haqidagi talablar, shuningdek shaxsiy xususiyatga ega boshqa talablar; sudning qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni bankrot deb topish toʻgʻrisidagi qarorini ijro etish tartibida qanoatlantirilmagan yoki qisman qanoatlantirilgan talablar; qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni bankrot deb topish tartib-taomili amalga oshirilganda bildirilmagan talablar; qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni yuritish jarayonida bildirilmagan boshqa talablar. Bajarilishdan ozod etilmagan talablar oʻz kuchini saqlab qoladi va qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorning toʻlovga qobiliyatsizligi tartib-taomili tamomlanganidan keyin tegishincha toʻliq hajmda yoki ularning qanoatlantirilmagan qismi hajmida taqdim etilishi mumkin.

238. Tugatilayotgan yuridik shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi
Agar qonunchilikda belgilangan muddatlarda moliya-xoʻjalik faoliyatini amalga oshirmaganligi va (yoki) oʻz ustav fondini (ustav kapitalini) shakllantirmaganligi munosabati bilan tugatish toʻgʻrisida oʻziga nisbatan qaror qabul qilingan yuridik shaxsning mol-mulki qiymati kreditorlarning talablarini qanoatlantirish uchun yetarli boʻlmasa, bunday yuridik shaxs ushbu Qonunda nazarda tutilgan tartibda tugatiladi. Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan holatlar aniqlangan taqdirda, tugatish komissiyasi (tugatuvchi) yuridik shaxsga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqidagi ariza bilan sudga yoki qonunchilikda nazarda tutilgan tegishli choralar koʻrilishi uchun davlat soliq xizmati organlariga murojaat etishi shart.

239. Tugatilayotgan yuridik shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqishning oʻziga xos xususiyatlari
Sud tugatilayotgan yuridik shaxsni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qiladi, tugatish boshqaruvchisini tayinlaydi. Tugatilayotgan yuridik shaxsning toʻlovga qobiliyatsizligida kuzatuv, sud sanatsiyasi va tashqi boshqaruv tartib-taomillari qoʻllanilmaydi. Kreditorlar tugatilayotgan yuridik shaxsga nisbatan oʻz talablarini tugatilayotgan yuridik shaxsni bankrot deb topish haqidagi eʼlon chiqarilgan paytdan eʼtiboran bir oylik muddatda taqdim etishga haqli.

240. Yuridik shaxsni toʻlovga qobiliyatsizlik tartibida tugatishni rad etish oqibatlari
Ushbu Qonun 238-moddasining ikkinchi qismida nazarda tutilgan talablarning buzilganligi yuridik shaxslarning yagona davlat reyestriga yuridik shaxs tugatilganligi toʻgʻrisidagi yozuvni kiritishni rad etish uchun asos boʻladi. Ushbu Qonun 238-moddasining ikkinchi qismida nazarda tutilgan talablarning buzilishiga yoʻl qoʻygan tugatish komissiyasining raisi yoki tugatuvchi tugatilayotgan yuridik shaxsning pul majburiyatlari va (yoki) soliqlari hamda yigʻimlari yuzasidan qanoatlantirilmagan talablar boʻyicha subsidiar javobgar boʻladi.

241. Hozir boʻlmagan qarzdorni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisida ariza berishning oʻziga xos xususiyatlari
Oʻz faoliyatini tugatgan qarzdor yakka tartibdagi tadbirkor yoki tugatilayotgan yuridik shaxsning rahbari hozir boʻlmagan va ularning joylashgan yerini (yashash joyini) aniqlashning imkoni boʻlmagan taqdirda, hozir boʻlmagan qarzdorni toʻlovga qobiliyatsiz deb topish toʻgʻrisidagi ariza, kreditorlik qarzi miqdoridan qatʼi nazar, kreditor, vakolatli davlat organi, davlat soliq xizmati organi yoki boshqa vakolatli organ tomonidan berilishi mumkin.

242. Hozir boʻlmagan qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishni koʻrib chiqish
Sud hozir boʻlmagan qarzdorni bankrot deb topish haqidagi arizani oʻz ish yurituviga qabul qilib olgan kundan eʼtiboran ikki haftalik muddat ichida hozir boʻlmagan qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. Hozir boʻlmagan qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizligi toʻgʻrisidagi ishda kuzatuv, sud sanatsiyasi va tashqi boshqaruv tartib-taomillari qoʻllanilmaydi. Sudning qarori vakolatli davlat organiga yuboriladi, bu organ mazkur qaror olingan kundan eʼtiboran bir haftalik muddatda sudga tugatish boshqaruvchiligiga nomzodni taqdim etadi. Tugatish boshqaruvchisi oʻziga maʼlum boʻlgan barcha kreditorlarni hozir boʻlmagan qarzdorning bankrotligi haqida yozma shaklda xabardor qiladi, ular xabarnomani olgan kundan eʼtiboran bir oylik muddatda tugatish boshqaruvchisiga oʻz talablarini taqdim etishi mumkin. Tugatish boshqaruvchisi hozir boʻlmagan qarzdorning mol-mulkini aniqlagan taqdirda sud mazkur boshqaruvchining iltimosnomasiga koʻra toʻlovga qobiliyatsizlikning soddalashtirilgan tartib-taomilini tugatish hamda toʻlovga qobiliyatsizlikning ushbu Qonunda nazarda tutilgan umumiy tartib-taomillariga oʻtish haqida ajrim chiqarishi mumkin.

243. Toʻlovga qobiliyatsizlikka olib kelgan gʻayriqonuniy harakatlar
Toʻlovga qobiliyatsizlikka olib kelgan gʻayriqonuniy harakatlar deganda qarzdorga yoki kreditorlarga zarar yetkazgan mansabdor shaxslarning yoki qarzdor mol-mulki egasining yoxud kreditorlarning yoki boshqa shaxslarning qasddan qilgan harakatlari bilan bogʻliq qoidabuzarliklar tushuniladi. Gʻayriqonuniy harakatlar jumlasiga quyidagilar ham kiradi: qarzdor mol-mulkining yoki majburiyatlarining hammasini yoxud bir qismini yashirish; qarzdorning xoʻjalik faoliyatini amalga oshirish bilan bogʻliq hisobga olishga oid har qanday hujjatini yashirish, yoʻq qilish, buzib koʻrsatish, soxtalashtirish; mol-mulkni (shu jumladan pul mablagʻlarini) yashirish maqsadida boshqa yuridik va jismoniy shaxslarga berib yuborish; buxgalteriya hujjatlariga zarur yozuvni kiritmaslik; qarzdorning kreditga olingan va haqi toʻlanmagan mol-mulkining hammasini yoki bir qismini sotish, yoʻq qilish, garov sifatida kiritish; mansabdor shaxslarning yoki qarzdor mol-mulki egasining shaxsiy manfaatlarini yoxud uchinchi shaxslarning manfaatlarini koʻzlab qarzdorning toʻlovga qobiliyatsizligini oshirish; aylanma mablagʻlarni qaytarmay boshqa maqsadlarga ishlatish; kreditorlarga zarar yetkazish maqsadida qasddan toʻlovga qobiliyatsizlikka olib kelish; kreditorning talablarini boshqa kreditorlarning zarar koʻrishi hisobiga afzalroq qanoatlantirish, shunday qanoatlantirishga rozilik berish; qarzdorning pul majburiyatlarini va (yoki) soliqlar hamda yigʻimlar boʻyicha majburiyatlarini bajarishdan qochish maqsadida qasddan oʻzini oʻzi tugatish.

244. Nizolarni hal etish
Toʻlovga qobiliyatsizlik jarayonida yuzaga kelgan nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.

245. Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.

246. Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlarini yoki ularning ayrim qismlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish
Quyidagilar oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin: 1) Oʻzbekiston Respublikasining 1994-yil 5-mayda qabul qilingan “Bankrotlik toʻgʻrisida”gi 1054-XII-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1994-yil, № 5, 130-modda); 2) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining 1994-yil 5-mayda qabul qilingan “Bankrotlik toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunini amalga kiritish tartibi haqida”gi 1055-XII-sonli Qarori (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1994-yil, № 5, 131-modda); 3) Oʻzbekiston Respublikasining 1996-yil 30-avgustda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonunlariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi 281-I-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-yil, № 9, 144-modda) VI boʻlimi; 4) Oʻzbekiston Respublikasining 1997-yil 30-avgustda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi 485-I-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1997-yil, № 9, 241-modda) X boʻlimi; 5) Oʻzbekiston Respublikasining 1998-yil 1-mayda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi 621-I-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1998-yil, № 5-6, 102-modda) 7-bandi; 6) Oʻzbekiston Respublikasining 1998-yil 28-avgustda qabul qilingan “Bankrotlik toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi 668-I-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1998-yil, № 9, 168-modda); 7) Oʻzbekiston Respublikasining 1999-yil 20-avgustda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi 832-I-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1999-yil, № 9, 229-modda) X boʻlimi; 8) Oʻzbekiston Respublikasining 2000-yil 26-mayda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi 82-II-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2000-yil, № 5-6, 153-modda) XIV boʻlimi; 9) Oʻzbekiston Respublikasining 2000-yil 15-dekabrda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish, shuningdek ayrimlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish toʻgʻrisida”gi 175-II-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2001-yil, № 1-2, 23-modda) 8-bandi; 10) Oʻzbekiston Respublikasining 2003-yil 24-aprelda qabul qilingan “Bankrotlik toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi 474-II-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2003-yil, № 5, 63-modda); 11) Oʻzbekiston Respublikasining 2005-yil 20-dekabrda qabul qilingan “Bankrotlik toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 110, 111, 133 va 135-moddalariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi OʻRQ-15-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2005-yil, № 12, 414-modda); 12) Oʻzbekiston Respublikasining 2008-yil 31-dekabrda qabul qilingan “Soliq toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari takomillashtirilishi munosabati bilan oʻzbekiston respublikasining ayrim qonunlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi OʻRQ-197-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2008-yil, № 12, 640-modda) 8-moddasi; 13) Oʻzbekiston Respublikasining 2009-yil 14-yanvarda qabul qilingan “Ijro ishi yuritish takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-199-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2009-yil, № 1, 1-modda) 10-moddasi; 14) Oʻzbekiston Respublikasining 2009-yil 7-aprelda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-206-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2009-yil, № 4, 133-modda) 1-moddasi; 15) Oʻzbekiston Respublikasining 2009-yil 9-sentabrda qabul qilingan “Qimmatli qogʻozlar bozori toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni qabul qilinganligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar kiritish haqida”gi OʻRQ-216-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2009-yil, № 9, 330-modda) 5-moddasi; 16) Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 17-sentabrda qabul qilingan “Baholash faoliyati takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-257-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2010-yil, № 9, 337-modda) 3-moddasi; 17) Oʻzbekiston Respublikasining 2011-yil 3-oktabrda qabul qilingan “Bankrotlik toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi OʻRQ-300-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2011-yil, № 10, 270-modda); 18) Oʻzbekiston Respublikasining 2012-yil 25-dekabrda qabul qilingan “Soliq va budjet siyosatining 2013-yilga moʻljallangan asosiy yoʻnalishlari qabul qilinganligi, shuningdek soliq hisobotini taqdim etish davriyligi qisqartirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-343-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2012-yil, № 12, 334-modda) 1-moddasi; 19) Oʻzbekiston Respublikasining 2014-yil 14-mayda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish, shuningdek ayrim qonun hujjatlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-372-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2014-yil, № 5, 130-modda) 6-moddasi; 20) Oʻzbekiston Respublikasining 2014-yil 4-sentabrda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-373-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2014-yil, № 9, 244-modda) 6-moddasi; 21) Oʻzbekiston Respublikasining 2014-yil 11-dekabrda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-381-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2014-yil, № 12, 343-modda) 6-moddasi; 22) Oʻzbekiston Respublikasining 2015-yil 20-avgustda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga xususiy mulkni, tadbirkorlik subyektlarini ishonchli himoya qilishni yanada kuchaytirishga, ularni jadal rivojlantirish yoʻlidagi toʻsiqlarni bartaraf etishga qaratilgan oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-391-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2015-yil, № 8, 312-modda) 4-moddasi; 23) Oʻzbekiston Respublikasining 2017-yil 14-sentabrda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish, shuningdek ayrim qonun hujjatlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-446-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2017-yil, № 9, 510-modda) 17-moddasi; 24) Oʻzbekiston Respublikasining 2017-yil 16-oktabrda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-448-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2017-yil, № 10, 605-modda) 3-moddasi; 25) Oʻzbekiston Respublikasining 2017-yil 30-dekabrda qabul qilingan “Soliq maʼmuriyatchiligi takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-455-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2017-yil, № 12, 773-modda) 1-moddasi; 26) Oʻzbekiston Respublikasining 2018-yil 29-yanvarda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish, shuningdek ayrim qonun hujjatlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-463-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2018-yil, № 1, 5-modda) 1-moddasi; 27) Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 20-martda qabul qilingan “Mamlakatda ishbilarmonlik muhitini yaxshilash boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar qabul qilinganligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-531-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2019-yil, № 3, 166-modda) 1-moddasi; 28) Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 22-oktabrda qabul qilingan “Kreditorlarni huquqiy jihatdan himoya qilish kuchaytirilishi hamda tadbirkorlik faoliyatini moliyalashtirish mexanizmlari takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-572-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2019-yil, № 10, 671-modda) 2-moddasi; 29) Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 3-dekabrda qabul qilingan “Mehnatga haq toʻlash, pensiyalar va boshqa toʻlovlar miqdorlarini aniqlash tartibi takomillashtirilganligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-586-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2019-yil, № 12, 880-modda) 14-moddasi; 30) Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 13-dekabrda qabul qilingan “Bankrotlik toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi OʻRQ-594-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2019-yil, № 12, 888-modda); 31) Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-aprelda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-683-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2021-yil, 4-songa ilova) 44-moddasi.

247. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini taʼminlash
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.

248. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi: hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin; davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.

249. Ushbu Qonunning kuchga kirishi
Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. Ushbu Qonunning 14-bobi 2023-yil 1-yanvardan eʼtiboran amalga kiritiladi.