Ixtisoslashtirilgan sanʼat va madaniyat maktablari hamda maktab-internatlarning faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisida
(resolution, 2026-04-17)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligining Oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi markazi faoliyatini takomillashtirish toʻgʻrisida” 2018-yil 3-fevraldagi PQ-3504-son qarorida belgilangan vazifalarning ijrosini taʼminlash, sanʼat va madaniyat sohasida taʼlim tizimini yanada takomillashtirish, malakali kadrlar tayyorlash uchun shart-sharoitlar yaratish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligining Oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi markazi faoliyatini takomillashtirish toʻgʻrisida” 2018-yil 3-fevraldagi PQ-3504-son qarori bilan sanʼat va madaniyat kollejlari bitiruvchilariga davlat namunasidagi diplom beriladigan ixtisoslashtirilgan sanʼat va madaniyat maktablari hamda maktab-internatlarga aylantirilganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin. 2. Quyidagilar: Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi tizimidagi ixtisoslashtirilgan sanʼat va madaniyat maktablari hamda maktab-internatlar toʻgʻrisida nizom 1-ilovaga; Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi tizimidagi ixtisoslashtirilgan sanʼat maktablari hamda maktab-internatlar toʻgʻrisida nizom 3-ilovaga; Ixtisoslashtirilgan sanʼat va madaniyat maktablari hamda maktab-internatlar bitiruvchilariga beriladigan diplomning davlat namunasi 4-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 3. Belgilab qoʻyilsinki: a) Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi hamda Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi tizimidagi ixtisoslashtirilgan sanʼat va madaniyat maktablari, maktab-internatlar pedagog va rahbar xodimlari mehnatiga haq toʻlash Vazirlar Mahkamasining “Xalq taʼlimi xodimlari mehnatiga haq toʻlashning takomillashtirilgan tizimini tasdiqlash toʻgʻrisida” 2005-yil 21-dekabrdagi 275-son qaroriga muvofiq bazaviy tarif stavkalariga quyidagi miqdorlarda ustamalar qoʻllanilgan holda amalga oshiriladi: 20 foiz — ixtisoslashtirilgan sanʼat va madaniyat maktablari hamda maktab-internatlarida oʻqituvchilarga mutaxassislik fanlar boʻyicha amalda oʻtkazilgan darslar uchun, shuningdek, ixtisoslashtirilgan maktab-internatlarda tarbiyachilarga, shu jumladan, tarbiyachilar yordamchilariga; 20 foiz — ixtisoslashtirilgan sanʼat va madaniyat maktablarida oʻquv jarayoni bilan bevosita bogʻliq boʻlgan direktorlar, ularning oʻrinbosarlari va psixologlarga; 40 foiz — ixtisoslashtirilgan sanʼat va madaniyat maktab-internatlarida oʻquv-tarbiya jarayoni bilan bevosita bogʻliq boʻlgan direktorlar, ularning oʻrinbosarlariga. b) Vazirlar Mahkamasining “Umumiy oʻrta taʼlim muassasalarining 10-11-sinflari oʻquvchilarini kasb-hunarga tayyorlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2021-yil 30-dekabrdagi 792-son qarori Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi hamda Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi tizimidagi ixtisoslashtirilgan sanʼat va madaniyat maktablari hamda maktab-internatlar faoliyatiga nisbatan tatbiq etilmaydi; v) Badiiy taʼlim (tasviriy va amaliy sanʼat, dizayn, sanʼatshunoslik hamda muzeyshunoslik) yoʻnalishlarida mutaxassislik fanlari boʻyicha pedagog va mutaxassis kadrlar — Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi huzuridagi Badiiy taʼlim yoʻnalishlarida pedagog va mutaxassis kadrlarni qayta tayyorlash hamda ularning malakasini oshirish markazida reja asosida bepul malaka oshiradilar; g) Ixtisoslashtirilgan sanʼat va madaniyat maktablari hamda maktab-internatlar bitiruvchilariga beriladigan diplom va diplomga ilova blankalari qatʼiy hisobda turadigan hujjat boʻlib, Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi hamda Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi buyurtmasiga asosan Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining “Davlat belgisi” davlat unitar korxonasida, tasdiqlangan namunaga muvofiq tayyorlanadi. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni bir oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin. 5. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari A.A. Abduxakimov, Oʻzbekiston Respublikasi madaniyat vaziri B.S. Sayfullayev hamda Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi raisi A.V. Nuridinov zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi tizimidagi ixtisoslashtirilgan sanʼat va madaniyat maktablari hamda maktab-internatlarning (keyingi oʻrinlarda ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar deb ataladi) maqomi, maqsadi va vazifalarini, oʻquv-tarbiya jarayonini tashkil etish hamda taʼlim muassasasini boshqarish tartibini belgilaydi. 2. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar oʻquvchilarni mutaxassislik fanlariga kasbiy yoʻnaltirishni hamda ularni kelgusida oliy taʼlim muassasalarida oʻqishini davom ettirishlari yoki mehnat faoliyati bilan shugʻullanishlari uchun maqsadli tayyorlashni nazarda tutadigan, davlat taʼlim standartlari, davlat taʼlim talablari, oʻquv rejalari va taʼlim dasturlari talablariga muvofiq ravishda oʻquv-tarbiya jarayonini amalga oshiradigan davlat taʼlim muassasalari hisoblanadi. 3. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar yuridik shaxs hisoblanadi, oʻz ustaviga, Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi Gʻaznachilik xizmati qoʻmitasida shaxsiy gʻazna hisob raqamiga, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbi tasviri tushirilgan va oʻz nomi yozilgan muhrga, shtampga, blankalarga ega boʻladi. 4. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasiga va qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, boshqa qonunchilik hujjatlariga, ushbu Nizomga, shuningdek, oʻz ustaviga amal qiladi. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarga umumiy rahbarlik qiladi, jumladan, ularni tashkiliy va mutaxassis kadrlar bilan taʼminlaydi, ularning moddiy-texnik bazasini mustahkamlaydi, oʻquv-metodik jarayonini muvofiqlashtiradi hamda faoliyatini nazorat qiladi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Madaniyat vazirligi, viloyatlar madaniyat boshqarmalari va Toshkent shahar madaniyat bosh boshqarmasi ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning samarali faoliyat koʻrsatishida, amaliyotlarni tashkil etishida hamda bitiruvchilar bandligini taʼminlashida ularga zarur amaliy yordam koʻrsatadi. 6. Oʻquvchilarni mutaxassislik fanlaridan chuqurlashtirilgan va kasbga yoʻnaltirilgan holda oʻqitish, ularning intellektual jihatdan kamol topishini va maʼnaviy rivojlanishini taʼminlash hamda yuksak vatanparvarlik ruhida tarbiyalash ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar faoliyatining maqsadi hisoblanadi. 7. Quyidagilar ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning vazifalari hisoblanadi: oʻquvchilarni sanʼat va madaniyat yoʻnalishida tanlagan kasblari boʻyicha mutaxassislik fanlaridan chuqurlashtirilgan va kasbga yoʻnaltirilgan davlat taʼlim standarti talablariga muvofiq sifatli oʻqitishni tashkil etish; oʻquvchilarning kelgusida oliy taʼlim muassasasida oʻqishini davom ettirishi yoki tanlagan kasbi va ixtisosligiga muvofiq mehnat faoliyati bilan shugʻullanishi uchun yuqori darajada sifatli bilimlar olishi va kasbiy tayyorgarligini taʼminlaydigan davlat taʼlim talablari doirasida ixtisoslashtirilgan oʻquv dasturlarini amalga oshirish; sanʼat va madaniyat sohasini yuqori malakali kadrlar bilan taʼminlash, qonunchilik hujjatlariga muvofiq taʼlim masalalari boʻyicha xalqaro hamkorlikni amalga oshirish; yoshlarning izchil intellektual, madaniy va maʼnaviy-axloqiy kamol topishga boʻlgan ehtiyojini qondirish, ularni ona-Vatanga, yuksak fuqarolik, insoniylik fazilatlariga, milliy gʻoyalarga, oʻz xalqining maʼnaviy-tarixiy, umumbashariy qadriyatlariga sadoqat ruhida tarbiyalash, mustaqil dunyoqarash va fikrlashga ega boʻlgan har tomonlama yetuk shaxsni shakllantirish. 8. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarda oʻquv jarayoni Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi tomonidan Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi va Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi bilan kelishilgan holda tasdiqlanadigan oʻquv rejalari va dasturlariga muvofiq tashkil etiladi. Oʻquvchilarning kasbiy qiziqishlari va mahoratini hamda sanʼat va madaniyat sohasida olgan boshlangʻich bilim va koʻnikmalarini yanada rivojlantirish hamda mustahkamlash maqsadida oʻquv-tarbiya jarayonini tashkil etishda asosiy eʼtibor ularning professional darajasini oshirishga qaratiladi. 81. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarda musiqa, raqs, teatr, xalq ijodiyoti, tasviriy va amaliy sanʼat hamda dizayn yoʻnalishlari (kasb va mutaxassisliklari) boʻyicha taʼlim beriladi. 9. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning taʼlim yoʻnalishlari boʻyicha qabul kvotalari joylardagi ish beruvchi tashkilotlar tomonidan mavjud kasblarga boʻlgan ehtiyoj va talablar asosida, shuningdek, oʻquvchilarning va ota-onalarining xohish va istaklarini inobatga olgan holda ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning bergan takliflariga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi tomonidan belgilanadi. 10. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarda oʻqish oʻzbek, qoraqalpoq va rus tilida olib boriladi. 11. Ixtisoslashtirilgan maktab va maktab-internatlarda sinflardagi oʻquvchilar soni 25 — 30 nafarni tashkil qiladi. Ixtisoslashtirilgan maktab va maktab-internatlar taʼlim yoʻnalishlari xususiyatiga koʻra, mutaxassislik fanlarining amaliy mashgʻulotlari kichik guruhlarga boʻlingan holda hamda yakka (individual) tartibda olib boriladi. 12. Maktablar va maktab-internatlarning namunaviy oʻquv rejasi Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi tomonidan Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi hamda Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan kelishgan holda ishlab chiqiladi va tasdiqlanadi. Fan dasturlarini ishlab chiqish, amaliyotlarni tashkil etish va oʻtkazish tartibi, oʻquv-tarbiyaviy ishlar hamda oʻquv-tarbiya jarayonini tashkil etish davlat taʼlim talablaridan kelib chiqqan holda hamda ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarda oʻqitishning oʻziga xos xususiyatlarini inobatga olib Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi va Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi tomonidan amalga oshiriladi. 121. Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi bilan kelishilgan holda mutaxassislik fanlarining xususiyatlaridan kelib chiqib, ixtisoslik oʻquv rejalarini tuzishda ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning tayanch oʻquv rejalari doirasida umumiy oʻrta taʼlim fanlarining namunaviy oʻquv rejalariga oʻzgartirish kiritiladi. 122. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar umumtaʼlim fanlari boʻyicha darsliklar bilan Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi tomonidan bepul taʼminlanadi. 13. Oʻquv-tarbiya jarayonini tashkil etishda auditoriya va auditoriyadan tashqari mashgʻulotlar oʻtkazishning turli zamonaviy shakllari va interfaol usullaridan foydalaniladi. Taʼlim berishda oʻquv jarayonini madaniyat, sanʼat va musiqa muassasalarining ijodiy jamoalari bilan bogʻlashga doir tashkiliy, ilmiy-metodik ishlar olib boriladi. 14. Mutaxassislar tayyorlash sifatini oshirish maqsadida oliy taʼlim muassasalarining professor-oʻqituvchilari soatbay haq toʻlash asosida taʼlim-tarbiya jarayoniga jalb etilishi mumkin. 15. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning rahbar xodimlari, ishchi-xodimlari, oʻqituvchilari hamda konsertmeysterlarining lavozim vazifalari Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi bilan kelishgan holda Madaniyat vazirligi va Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi tomonidan ishlab chiqiladi va tasdiqlanadi. 16. Tegishli oliy maʼlumotga, kasbiy tayyorgarlikka va yuksak axloqiy sifatlarga ega boʻlgan shaxslar ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarda pedagogik faoliyat bilan shugʻullanish huquqiga egadirlar. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarga oʻqituvchilar tanlov asosida ishga qabul qilinadi. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarga umumiy oʻrta taʼlim va ijtimoiy gumanitar fanlar boʻyicha pedagogik ish stajiga ega boʻlgan va tanlovdan oʻtgan malakali pedagog kadrlar oʻqituvchilik lavozimiga tayinlanadi. Sanʼat va madaniyat yoʻnalishidagi oliy taʼlim muassasalarini tamomlagan bakalavr va magistr darajasiga ega boʻlgan mutaxassis pedagoglar tegishli kasblari boʻyicha maxsus fanlar oʻqituvchisi lavozimiga tayinlanadi. Oliy maʼlumotli bakalavr darajasidagi mutaxassislarga, shuningdek, istisno tariqasida, oʻrta maxsus maʼlumotli mutaxassislarga (oliy maʼlumotga ega boʻlgan mutaxassislar bilan taʼminlangunga qadar) konsertmeysterlik faoliyati bilan shugʻullanishga ruxsat beriladi. 161. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlari direktorlari va direktor oʻrinbosarlari besh yilda bir marotaba ishdan ajralgan holda, Madaniyat vazirligi tomonidan tashkil qilinadigan menejerlik oʻquv kurslarida oʻqitiladi. 162. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarining pedagog xodimlari besh yilda bir marotaba ishdan ajralgan holda malaka oshirish kurslariga jalb etiladi. 163. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning: umumtaʼlim fanlari boʻyicha oʻqituvchilari — A. Avloniy nomidagi pedagogik mahorat milliy instituti va hududiy pedagogik mahorat markazlarida reja asosida bepul; mutaxassislik fanlari boʻyicha pedagog xodimlar — Oʻzbekiston davlat konservatoriyasi huzuridagi Musiqa sohasi pedagoglarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish markazida, Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi huzuridagi Badiiy taʼlim yoʻnalishlarida pedagog va mutaxassis kadrlarni qayta tayyorlash hamda ularning malakasini oshirish markazida reja asosida bepul malaka oshiradilar. 164. Malaka oshirish tashkilotlariga ishdan ajralgan holda malaka oshirishga yuborilgan tinglovchilarning oʻqishi hamda mustaqil malaka oshirishi belgilangan tinglovchilarning yakuniy attestatsiyasi oʻtkaziladigan davrda ularning asosiy ish joyi boʻyicha lavozimi va oʻrtacha ish haqi saqlanib qolinadi, oʻquv yuklamalari esa boshqa pedagog xodimlar oʻrtasida taqsimlanadi. Ishdan ajralgan holda malaka oshirish uchun boshqa hududlardan yuborilgan tinglovchilarga qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda yotoqxona va kunlik xarajatlari hamda oʻqishga borish va undan qaytish boʻyicha bir martalik yoʻl haqi xarajatlari ularni yuborgan tashkilot hisobidan qoplanadi. 17. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarda oʻquvchilar bilimini tekshirish Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi hamda Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi tomonidan tasdiqlangan baholash mezonlari asosida amalga oshiriladi. Oʻquv yili yakunlangandan keyin ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar oʻquvchilarini har bir bosqichda oʻzlashtirish va ijodiy imtihon natijalari boʻyicha keyingi sinfga oʻtkazish toʻgʻrisida pedagogik kengash tomonidan qaror qabul qilinadi. Oʻquvchilarning keyingi sinfga oʻtkazilishi toʻgʻrisidagi qaror ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar direktorining buyrugʻi bilan rasmiylashtiriladi. 171. Oʻquvchilarning ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarga oʻqishini koʻchirish Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi bilan kelishgan holda boʻsh oʻringa ijodiy sinov natijalariga koʻra komissiya xulosasi asosida amalga oshiriladi. 172. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar bitiruvchi oʻquvchilarining yakuniy davlat attestatsiyasini oʻtkazish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi tomonidan tasdiqlanadi. 18. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarga oʻquvchilarni qabul qilish Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi tomonidan joylarda ish beruvchi tashkilotlarning ehtiyojini inobatga olgan holda shakllantiriladigan har yilgi qabul kvotalari doirasida ijodiy sinov asosida quyidagi tartibda amalga oshiriladi: a) ixtisoslashtirilgan maktablar uchun: 10-sinfdan; istisno tariqasida, kasblarning oʻziga xos xususiyatini inobatga olgan holda: ota-ona yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar nazoratisiz va qarovisiz qolgan, ijtimoiy jihatdan xavfli ahvolda boʻlgan oilalarda yashayotgan, shuningdek, davlat va jamoatchilik yordamiga muhtoj boʻlgan boshqa voyaga yetmaganlar ularning xulq-atvori, psixologik portreti, yoshi, iqtidori, qobiliyati, sanʼat turiga boʻlgan qiziqishlari hamda isteʼdodini inobatga olgan holda, voyaga yetmaganlar ishlari boʻyicha hududiy idoralararo komissiyalar tavsiyasiga asosan Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi va uning hududiy boshqarmalarining yoʻllanmasi asosida ayrim yoʻnalishlar boʻyicha ixtisoslashtirilgan sanʼat va madaniyat maktablari hamda maktab-internatlariga joylashtiriladi. Bunda Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi ixtisoslashtirilgan sanʼat va madaniyat maktablari hamda maktab-internatlariga qabul kvotasidan tashqari 5 foizgacha qoʻshimcha kvotalar ajratadi; 5 va 7-sinflardan (Respublika xoreografiyaga ixtisoslashtirilgan maktab-internatiga); 8-sinfdan (Opera sanʼatiga ixtisoslashtirilgan maktab-internatiga); b) ixtisoslashtirilgan maktab-internatlar uchun: 1-sinfdan (7 yoshdan boshlab); 5-sinfdan. 19. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarda har bir yangi oʻquv yili uchun hujjatlarni qabul qilish, rasmiylashtirish va tegishli kasb va ixtisoslik boʻyicha ijodiy sinovlar oʻtkazish hamda ota-onalarning (yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslarning) murojaatlarini koʻrib chiqish boʻyicha qabul komissiya (keyingi oʻrinlarda komissiya deb ataladi) tuziladi. Komissiya tarkibi 7 nafardan kam boʻlmagan toq miqdorda tashkil etilib, tarkibiga ixtisoslashtirilgan maktab va maktab-internat direktori, tegishli boʻlim mudiri, tuman (shahar) madaniyat boʻlimlari vakillari hamda mazkur taʼlim muassasasining pedagog xodimlari kiritiladi. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar direktorlari komissiya raisi hisoblanadi. 20. Komissiyaning ish faoliyatini rejalashtirish, muvofiqlashtirish va hisobotlarni yuritish boʻyicha masʼul kotibi ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning rahbariyati tavsiyasiga koʻra, Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi tomonidan tasdiqlanadi. 201. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarda ijodiy sinovlar quyidagi tartibda oʻtkaziladi: ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning komissiyasi tegishli kasb va ixtisoslik boʻyicha baholash komissiyasi tarkibiga nomzodlarni oʻz vaqtida tasdiqlash uchun Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligiga taqdim etadi; ijodiy sinovlar boshlanishidan oldin Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligining buyrugʻi bilan tegishli yoʻnalishlar boʻyicha 3 nafardan kam boʻlmagan tarkibda tajribali, malakali va masʼuliyatli oʻqituvchilardan shakllantirilgan baholash komissiyalari tashkil etiladi; baholash komissiyasi tarkibiga sohaning yetuk mutaxassislari va boshqa taʼlim tashkilotlari professor-oʻqituvchilari kiritilishi mumkin. 202. Ijodiy sinov videotasvirlari va amaliy ishlari ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning maxsus xonalarida bir yil saqlanadi va ushbu muddat oʻtganidan soʻng dalolatnoma asosida yoʻq qilinadi. 203. Ijodiy sinovlar natijalari tegishli kasb va ixtisoslik kesimida alohida imtihon qaydnomalariga kiritiladi. Ushbu imtihon qaydnomalari har bir yoʻnalish boʻyicha baholash komissiyasi raisi va komissiyaning masʼul kotibi tomonidan imzolanadi hamda muhrlanadi. 21. Baholash komissiyasi har bir kasb boʻyicha oʻquvchilarning kasbiy mahorati va layoqatini, boshlangʻich tayyorgarligi darajasini aniqlashtirishda ijodiy sinov shartlariga asoslanadi. Ushbu shartlarni amalda qanday bajarishiga qarab, oʻquvchiga ijodiy sinov ballari qoʻyilib, bolalar musiqa va sanʼat maktabida olgan oʻrtacha ballni qoʻshgan holda umumlashtiriladi va oʻquvchi tanlagan yoʻnalishiga qabul qilinganligi yoki yetarli ball ololmagani uchun qabul qilinmagani haqida qaror chiqariladi. 22. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning rahbariyati tomonidan, oʻqishga kirish uchun hujjatlarni qabul qilish boshlanishidan kamida 1 oy oldin tanlov yoʻnalishlari va shartlari haqida Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Madaniyat vazirligi rasmiy veb-saytlarida, ommaviy axborot vositalarida (respublika, viloyat va tuman (shahar) miqyosida) eʼlon beriladi. 23. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarga kirish uchun hujjatlar har yili 1 — 30-iyun kunlari qabul qilinadi. Bunda nomzodlardan quyidagi hujjatlar talab etiladi: ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar direktori nomiga ariza; tugʻilganlik toʻgʻrisidagi guvohnoma nusxasi; bolalar musiqa va sanʼat maktabini tamomlaganlik toʻgʻrisidagi guvohnoma hamda 9-sinfni tamomlaganlik haqida shahodatnoma; 086-U va 0-63-shakllar boʻyicha tibbiy maʼlumotnoma; 3x4 hajmdagi 6 ta fotosurat; taʼlim yoʻnalishi boʻyicha oʻquvchining isteʼdodi va iqtidorini koʻrsatuvchi ishlaridan (agar ular mavjud boʻlsa) namunalar (diplom, faxriy yorliq, fotosurat hamda boshqa ijodiy ishlar). 24. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarga ijodiy sinovlar har yili 15 — 30-iyul kunlari oraligʻida oʻtkaziladi. 25. Oʻquv dasturini oʻzlashtirgan va yakuniy davlat attestatsiyasidan oʻtgan ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning bitiruvchilariga qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda, oʻrta maxsus maʼlumot toʻgʻrisida davlat namunasidagi diplom beriladi. Oʻrta maxsus maʼlumot toʻgʻrisida davlat namunasidagi diplom ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning bitiruvchilariga mehnat faoliyatini amalga oshirish huquqini beradi. 26. Ixtisoslashtirilgan maktablarga oʻqishga qabul qilish mazkur Nizomning 18-bandi “a” kichik bandida belgilangan tartibda ijodiy sinov asosida amalga oshiriladi. 27. Ijodiy sinov shartlari ixtisoslashtirilgan maktablarning yetakchi mutaxassislari tomonidan har bir yoʻnalish xususiyatini inobatga olgan holda ishlab chiqiladi va Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi tomonidan tasdiqlanadi. 28. Ixtisoslashtirilgan maktablarga qabul qilish boʻyicha oʻtkaziladigan ijodiy sinov kunlarining aniq muddati komissiya tomonidan tasdiqlanadigan jadvalda koʻrsatiladi. 29. Ixtisoslashtirilgan maktablarda ijodiy sinovlar boshlanishidan kamida besh kun oldin komissiya tomonidan tasdiqlangan jadval asosida ular oʻtkaziladigan har bir yoʻnalish boʻyicha maslahat darslari (konsultatsiya) tashkil etiladi. Maslahat darslari (konsultatsiya) jarayonida bajarilgan ijodiy ishlar yoki savol-javoblar ijodiy sinovni baholashda eʼtiborga olinmaydi. 30. Oʻquvchilar komissiya tomonidan shakllantirilgan roʻyxat asosida ijodiy sinovlarga kiritiladi. Uzrsiz sabablarga koʻra ijodiy sinovlarga kelmagan oʻquvchilar uchun qoʻshimcha sinovlar oʻtkazilmaydi. 31. Oʻquvchilarga ijodiy sinovlar oʻtkaziladigan binoga oʻzi bilan musiqa asbobi, tegishli maxsus kiyim yoki rekvizit, ijodiy ishni bajarishga zarur boʻladigan anjomlar olib kirishi uchun ruxsat etiladi. 32. Ijodiy sinovlar oʻzbek, qoraqalpoq va rus tillarida oʻtkaziladi. 33. Ijodiy sinov quyidagi bosqichlarda amalga oshiriladi: birinchi bosqich — muayyan kasb boʻyicha oʻquvchining nazariy bilimlarini aniqlash maqsadida savol-javoblar shaklida oʻtkaziladi. Bunda har bir oʻquvchiga sohaga oid nazariy savol beriladi va 30 ballik mezon asosida baholanadi; ikkinchi bosqich — ijodiy sinov ishtirokchisi oʻzi tayyorlab kelgan ijodiy ishlari namunasini taqdim etadi (amalda bajarib beradi) va 60 ballik mezon asosida baholanadi. Ushbu shartlar amalda bajarilganda, oʻquvchiga ijodiy sinovning umumiy ballariga umumtaʼlim maktabi 9-sinf bitiruvchisining shahodatnomasi 5 ballik, bolalar musiqa va sanʼat maktabini tamomlaganlik toʻgʻrisidagi guvohnomasi 5 ballik mezon asosida baholanib, ballari umumlashtiriladi. 34. Oʻtkazilgan ijodiy sinovning barcha bosqichida qoʻyilgan ballar umumlashtirilib oʻquvchining muayyan kasb boʻyicha mahorati va layoqati, boshlangʻich tayyorgarligi darajasiga umumiy baho (ball) chiqariladi. Ijodiy sinov umumiy maksimal 100 ballik tizim asosida baholanadi. 35. Ijodiy sinovlar boʻyicha yuqori natija koʻrsatgan oʻquvchilar ballar ketma-ketligi boʻyicha belgilangan kvotaga muvofiq oʻqishga qabul qilinadi. 36. Nufuzli xalqaro (I, II, III oʻrinlar) va respublika (I oʻrin) miqyosidagi tanlovlar gʻoliblari belgilangan kvota doirasida imtiyozli ravishda oʻqishga qabul qilinadi. 37. Oʻquvchilarning ijodiy sinovlardagi koʻrsatkichlari teng boʻlib qolgan holatlarda quyidagilar birinchi navbatda oʻqishga kirish uchun imtiyozga ega boʻladi: ota-onasining qaramogʻidan mahrum boʻlgan, chin yetim, nogironligi boʻlgan bolalar; viloyat yoki shahar miqyosidagi tanlovlar gʻolibi boʻlgan oʻquvchilar. 38. Ijodiy sinovlarning yakuniy natijalari ijodiy sinovlar yakunlangandan soʻng 3 kun mobaynida komissiya tomonidan eʼlon qilinadi. 39. Ijodiy sinovlardan oʻtmagan oʻquvchilarning hujjatlari, oʻquvchining ota-onasini (yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslarni) xabardor qilgan holda farzandi taʼlim oladigan umumtaʼlim maktabi maʼmuriyatiga Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligining hududiy boʻlinmalari orqali qaytariladi. 40. Ijodiy sinovlar natijalaridan norozi boʻlgan oʻquvchilar sinov natijalari eʼlon qilingan kundan boshlab bir ish kuni mobaynida taʼlim muassasasida belgilangan tartibda tashkil etiladigan apellyatsiya komissiyasiga murojaat qilishlari mumkin. 401. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarda ijodiy sinovlar oʻtkazilishi davrida belgilangan tartibda apellyatsiya shikoyatlarini koʻrib chiqish uchun 5 — 7 nafar sohaning yetuk mutaxassislari va malakali oʻqituvchilardan iborat apellyatsiya komissiyasi tashkil etiladi. Apellyatsiya komissiyasi tarkibi taʼlim muassasasi direktorining buyrugʻi bilan tasdiqlanadi. Apellyatsiya komissiyasi tarkibiga baholash komissiyasi aʼzolarining kiritilishi taqiqlanadi. Ijodiy sinovni qabul qilgan baholash komissiyasi aʼzosi apellyatsiya jarayonida qatnashib, oʻz fikrini bildirish huquqiga ega. Apellyatsiya shikoyatlari apellyatsiya komissiyasi tomonidan bir kun muddatda koʻrib chiqiladi. Apellyatsiya shikoyatlarini koʻrib chiqishda apellyatsiya komissiyasi nomzodning ijodiy sinovdagi ovozli videoyozuvlari yoki ijodiy ishlarini tasdiqlangan baholash mezonlari asosida har tomonlama oʻrganadi. Apellyatsiya shikoyatlarini koʻrib chiqish natijasi boʻyicha apellyatsiya komissiyasi qoʻyilgan ballarni oʻzgarishsiz qoldirish yoki qoʻyilgan ballarni qayta baholash natijasiga koʻra oʻzgartirish qarorlaridan birini qabul qiladi. 41. Ijodiy sinovlardan muvaffaqiyatli oʻtgan oʻquvchilar sinov oʻtkazilgan yilning 20-avgustiga qadar ixtisoslashtirilgan maktab direktori buyrugʻi asosida oʻquvchilar safiga qabul qilinadi. 42. Ixtisoslashtirilgan maktab-internatlarga oʻqishga qabul qilish mazkur Nizomning 18-bandi “b” kichik bandida belgilangan tartibda ijodiy sinov asosida amalga oshiriladi. 43. Ixtisoslashtirilgan maktab-internatlarga oʻqishga qabul qilish uchun ijodiy sinov quyidagi tartibda baholanadi: ijodiy sinovlar — 60 ballik mezon asosida; umumtaʼlim fanlari boʻyicha oʻqish imkoniyatlarini aniqlash maqsadida 1-sinf oʻquvchilari uchun psixolog-oʻqituvchi tomonidan savol-javob (4 ta vazifa — 10 ballik mezon asosida), 5-sinf oʻquvchilari uchun matematika, ona tili va adabiyot fanlaridan tuzilgan test (40 ballik mezon asosida) hamda psixolog suhbatidan va tibbiyot xodimlari koʻrigidan oʻtkaziladi. 44. Oʻtkazilgan ijodiy sinovning barcha bosqichida qoʻyilgan ballar umumlashtirilib, oʻquvchining muayyan kasb boʻyicha mahorati va layoqati, boshlangʻich tayyorgarligi darajasiga umumiy baho (ball) chiqariladi. Ijodiy sinov umumiy maksimal 100 ballik tizim asosida baholanadi. 45. Ijodiy sinovlar boʻyicha yuqori natija koʻrsatgan oʻquvchilar ballar ketma-ketligi boʻyicha belgilangan kvotaga muvofiq oʻqishga qabul qilinadi. 46. Nufuzli xalqaro (I, II, III oʻrinlar) va respublika (I oʻrin) miqyosidagi tanlovlar gʻoliblari belgilangan kvota doirasida imtiyozli ravishda oʻqishga qabul qilinadi. 47. Oʻquvchilarning ijodiy sinovlardagi koʻrsatkichlari teng boʻlib qolgan holatlarda quyidagilar birinchi navbatda oʻqishga kirish uchun imtiyozga ega boʻladi: ota-onasining qaramogʻidan mahrum boʻlgan, chin yetim, nogironligi boʻlgan bolalar; viloyat yoki shahar miqyosidagi tanlovlar gʻolibi boʻlgan oʻquvchilar. 48. Ijodiy sinovlarning yakuniy natijalari ijodiy sinovlar yakunlangandan soʻng 3 kun mobaynida komissiya tomonidan eʼlon qilinadi. 49. Ijodiy sinovlardan oʻtmagan oʻquvchilarning (5-sinfga qabul qilingan oʻquvchilar boʻyicha) hujjatlari, oʻquvchining ota-onasini (yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslarni) xabardor qilgan holda, farzandi taʼlim oladigan umumtaʼlim maktabi maʼmuriyatiga Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligining hududiy boʻlinmalari orqali qaytariladi. 50. Ijodiy sinovlar natijalaridan norozi boʻlgan oʻquvchilar sinov natijalari eʼlon qilingan kundan boshlab bir ish kuni mobaynida taʼlim muassasasida belgilangan tartibda tashkil etiladigan apellyatsiya komissiyasiga murojaat qilishlari mumkin. 51. Ijodiy sinovlardan muvaffaqiyatli oʻtgan oʻquvchilar sinov oʻtkazilgan yilning 20-avgustiga qadar ixtisoslashtirilgan maktab-internati direktori buyrugʻi asosida oʻquvchilar safiga qabul qilinadi. 511. Oʻquvchilar ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlardan quyidagi holatlarda chetlashtirilishi mumkin: oʻz xohishiga binoan; oʻqishning boshqa taʼlim muassasalariga koʻchirilishi munosabati bilan; salomatligi tufayli (tibbiy komissiya maʼlumotnomasi asosida); akademik oʻzlashtira olmaganligi (qarzdorligi) uchun; oʻquv intizomini va taʼlim muassasasining ichki tartib-qoidalarini buzganligi uchun; oʻquvchining sud tomonidan ozodlikdan mahrum etilganligi munosabati bilan; vafot etganligi sababli. 512. Direktorning oʻquvchini ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlardan chetlashtirish toʻgʻrisidagi buyrugʻiga quyidagilardan biri asos boʻladi: ota-onaning arizasi; pedagogik kengash qarori; oʻqituvchining bildirishnomasi. 513. Akademik oʻzlashtira olmagan, oʻquv intizomi va ichki tartib-qoidalarini buzgan oʻquvchilar pedagogik kengash qarori asosida avval oʻqigan maktabiga qaytarib yuboriladi (oʻquvchining yashash joyi oʻzgargan taqdirda, hududdagi boshqa maktabga). 514. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar doirasida oʻquvchilarni bir yoʻnalishdan boshqa yoʻnalishga oʻtkazish hamda boshqa taʼlim muassasalaridan ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarga oʻquvchilar oʻqishini koʻchirish uchun taʼlim muassasasi direktorining buyrugʻiga asosan 5 — 7 nafardan iborat tarkibda koʻchirish komissiyasi (keyingi oʻrinlarda — koʻchirish komissiyasi) tuziladi. 515. Koʻchirish komissiyasi tarkibiga taʼlim muassasasi direktori, direktorning oʻquv ishlari boʻyicha oʻrinbosari va pedagog xodimlar kiritiladi. Taʼlim muassasasi direktori koʻchirish komissiyasi raisi hisoblanadi. Koʻchirish komissiyasi oʻquv yili davomida faoliyat yuritadi. 516. Koʻchirish komissiyasi tomonidan bir yoʻnalishdan boshqa yoʻnalishga oʻtkazishda hamda oʻqishini koʻchirishda oʻquvchining mazkur yoʻnalish boʻyicha davlat taʼlim talablarining minimal darajasini bilishi hisobga olinadi. 517.Oʻquvchilar bir yoʻnalishdan boshqa yoʻnalishga ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning 1 — 9-sinflarida oʻquv yili davomida oʻtkaziladi. 10-11-sinflarda bir yoʻnalishdan boshqa yoʻnalishga oʻtkazishga yoʻl qoʻyilmaydi. 518. Oʻquvchilarning boshqa taʼlim muassasalaridan ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarga oʻqishi oʻquv yili davomida boʻsh oʻringa tanlov asosida koʻchiriladi. 519. Koʻchirish komissiyasining qarori ijobiy boʻlgan taqdirda, Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi ruxsati bilan (taʼlim muassasasi doirasidagi bir yoʻnalishdan boshqa yoʻnalishga oʻtkazish bundan mustasno), koʻchirish komissiyasi qaroriga asosan taʼlim muassasasi direktori oʻquvchini tanlagan yoʻnalishiga oʻtkazish yoki oʻquvchining oʻqishini koʻchirish toʻgʻrisida buyruq chiqaradi. 5110. Oʻquv yili tugaganda boʻsh oʻrinlar uchun qoʻshimcha tanlov eʼlon qilinishi va oʻtkazilishi mumkin. 5111. Oʻquvchining boshqa taʼlim muassasasidan oʻqishini koʻchirishda ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarga quyidagi hujjatlar taqdim etiladi: a) oʻquvchining yozma arizasi, oʻquvchi voyaga yetmagan boʻlsa, uning ota-onasidan birining (yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslarning) arizasi; b) tahsil olayotgan taʼlim muassasasining nomi, yoʻnalishi, mutaxassisligi va sinfi koʻrsatilgan holda oʻzlashtirish koʻrsatkichlari haqida tabel. 52. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarga Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi tomonidan lavozimga tayinlanadigan va lavozimdan ozod etiladigan direktor rahbarlik qiladi. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar direktorlarining oʻrinbosarlari Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi bilan kelishilgan holda ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar direktori tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimdan ozod qilinadi. 53. Direktor: ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar faoliyatiga umumiy rahbarlik qiladi; oʻquvchilarning sifatli oʻqitilishi va tarbiyalanishi, oʻquv rejalari va dasturlarining bajarilishi, ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning oʻquv-metodik va moliyaviy-xoʻjalik faoliyati uchun javob beradi; xodimlar va oʻqituvchilarni ishga qabul qiladi va ishdan ozod qiladi; belgilangan shtatlar jadvaliga asosan xodimlar soni va mehnatga haq toʻlash fondi doirasida pedagog xodimlarning tarifikatsiya boʻyicha roʻyxatlarini Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi va Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi bilan kelishilgan holda tasdiqlaydi. Direktor qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa vazifalarni ham bajarishi mumkin. 54. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarda direktor huzurida oʻquv-tarbiyaviy jarayonni tashkil etish va takomillashtirishga koʻmaklashadigan kollegial organ hisoblanadigan pedagogik kengash tashkil etiladi. Pedagogik kengashning vazifalari va funksiyalari ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar ustavida belgilanadi. 55. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning direktori va direktor oʻrinbosarlari malaka talablarida, mehnat shartnomasi (kontrakt)da va ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar ustavida nazarda tutilgan oʻz funksional vazifalarini bajarishi yuzasidan masʼuldirlar. 56. Quyidagilar Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligining ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarni boshqarish boʻyicha vazifalari hisoblanadi: ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar faoliyatiga rahbarlik qilish va nazoratni tashkil etish, ularning tashkiliy-kadrlar va moddiy-texnik bazasini mustahkamlash; Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi hamda Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan kelishgan holda davlat taʼlim talablariga muvofiq, ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning namunaviy oʻquv rejalari va oʻquv dasturlarini ishlab chiqish va tasdiqlash; Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi hamda Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan birgalikda oʻquv-tarbiya jarayonini tashkil etish, oʻqitishning zamonaviy shakl va namunalari, eng yangi pedagogik va axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng joriy etish, oʻquvchilarga global axborot-huquqiy va taʼlim resurslaridan foydalanish imkoniyatlarini yaratish; Qoraqalpogʻiston Respublikasi Madaniyat vazirligi, viloyatlar madaniyat boshqarmalari va Toshkent shahar madaniyat bosh boshqarmasi ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar oʻquvchilarini Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi tizimidagi oliy taʼlim muassasalariga oʻqishga kirishlari uchun sifatli tayyorlashdagi roli va masʼuliyatini oshirish, shuningdek, bevosita ishtirokini taʼminlash; ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarga oʻqishga qabul qilish komissiyalari faoliyatini tashkil etish; yakuniy davlat attestatsiyasini tashkil etish va ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar bitiruvchilariga davlat namunasidagi diplomlar berish. 57. Quyidagilar Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligining ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarni boshqarish boʻyicha vazifalari hisoblanadi: oʻqituvchilar malakasini psixologik-pedagogik jihatdan oshirishni tashkil etishda Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi bilan hamkorlik qilish; tasviriy va amaliy sanʼat yoʻnalishlari hamda umumtaʼlim fanlari boʻyicha ilgʻor pedagogik va axborot texnologiyalarini taʼlim dasturlariga hamda oʻquv jarayoniga joriy etish boʻyicha ilmiy-metodik yordam koʻrsatish; tasviriy va amaliy sanʼat yoʻnalishlari hamda umumtaʼlim fanlari boʻyicha oʻquv, oʻquv-metodik adabiyotlar va koʻrgazmali qoʻllanmalar ishlab chiqish, nashr ettirish hamda ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning oʻquv-metodik taʼminlanishini tashkil etishda hamkorlik qilish. 58. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar faoliyatini moliyalashtirish quyidagilar hisobiga amalga oshiriladi: Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari; Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligining budjetdan tashqari mablagʻlari; taʼlim xizmatlari koʻrsatishdan, ilmiy-pedagogik, ishlab chiqarish va ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning ustavidagi vazifalariga muvofiq boʻlgan faoliyatning boshqa turlaridan olingan daromadlar; boʻsh turgan bino va inshootlarni ijaraga berishdan tushgan mablagʻlar; yuridik va jismoniy shaxslarning homiylik xayriyalari; xorijiy davlatlarning kreditlari va xalqaro moliya tashkilotlari mablagʻlari; qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar. 59. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar mablagʻlardan qonunchilik hujjatlariga hamda oʻzining ustaviga muvofiq foydalanadi. 60. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning mol-mulki asosiy fondlar, aylanma mablagʻlar, moliyaviy resurslar, ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning mustaqil balansida aks etgan boshqa moddiy qiymatliklardan iborat. 61. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning oʻquv, laboratoriya xonalari va boshqa obyektlarini jihozlash davlat taʼlim standartlari talablariga muvofiq, kasb-hunar taʼlimi jarayonini moddiy-texnik taʼminlashning namunaviy normativlarida belgilanadi. 62. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar belgilangan tartibda oʻz ishlari natijalarining buxgalteriya hisobini amalga oshiradi, statistika va buxgalteriya hisobotlarini yuritadi. 63. Ixtisoslashtirilgan maktab-internatlarda ota-onalar toʻlovi bazaviy hisoblash miqdorining bir baravari miqdorida undiriladi. Bunda oʻqishga kunlik qatnab, taʼlim muassasasi oshxonasidan ovqatlanmaydigan oʻquvchilardan ota-onalar yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslarning arizasiga koʻra oʻquvchilar taʼminoti uchun toʻlov undirilmaydi. 64. Ixtisoslashtirilgan maktab-internatlardagi oʻquvchi taʼminoti uchun toʻlovning bir kunlik qiymati bir oylik toʻlov miqdorini shu oy mobaynidagi ish kunlari soniga boʻlish orqali aniqlanadi. 65. Oʻquvchining yoki oila aʼzolarining kasalligi, karantin holatida boʻlganligi tufayli oʻquvchi ixtisoslashtirilgan maktab-internatga ketma-ket uch kundan ortiq kelmagan davri hamda oʻquv yili davomidagi taʼtillar (kuzgi, qishki, bahorgi) davri uchun toʻlangan toʻlovlar keyingi oy uchun toʻlovni amalga oshirishda hisobga olinadi. Bunda oʻquvchining kelmagan kunlari soni bir kunlik toʻlov miqdoriga koʻpaytirilib, keyingi oy uchun toʻlov summasi chiqqan summaga kamaytiriladi. Agar oʻquvchining kelmagan kunlari uchun toʻlov hali amalga oshirilmagan boʻlsa, joriy oy uchun toʻlanishi lozim boʻlgan toʻlov miqdori u kelmagan kunlar uchun hisoblangan toʻlov summasiga kamaytiriladi. Oʻquvchining yoki uning oila aʼzolarining kasalligi, karantin holatida boʻlganligi sababli oʻquvchining ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarga kelmaganligi tegishli davolash-profilaktika muassasasi yoki uchastka shifokori tomonidan beriladigan maʼlumotnoma bilan tasdiqlanishi shart. Oʻquvchining uyda qolgan boshqa barcha holatlarda ixtisoslashtirilgan maktab-internatda oʻquvchi taʼminoti uchun toʻlovlar umumiy asoslarda toʻlanadi. 66. Ota-onaning (yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslarning) oldindan bergan yozma arizasiga asosan, oʻquvchining ixtisoslashtirilgan maktab-internatda boʻlishi toʻlov toʻliq boʻlmagan oy uchun, yaʼni oʻquvchi amalda boʻlgan kunlar uchun toʻlanadi. Oʻquvchining ixtisoslashtirilgan maktab-internatda boʻlishi vaqtincha yoki butunlay toʻxtatilishi toʻgʻrisida ota-onaning (yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslarning) yozma arizasi boʻlmagan holatlarda toʻlov toʻliq oy uchun hisoblanadi va umumiy asoslarda undiriladi. Oʻquvchining ixtisoslashtirilgan maktab-internatda toʻlov toʻlangan davrdan ortiq muddatda boʻlishiga ushbu oy uchun toʻlovning qolgan qismi toʻlangandan soʻng yoʻl qoʻyiladi. 67. Yozgi taʼtillar davrida ixtisoslashtirilgan maktab-internatlarda oʻquvchilar taʼminoti uchun toʻlov undirilmaydi. 68. Ixtisoslashtirilgan maktab-internatlardagi oʻquvchilar umumiy sonining 15 foizi doirasida Ijtimoiy reyestrga kiritilgan oilalar farzandlari toʻlovdan ozod qilinadi. Bunda birinchi navbatda ota-onasi yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar (yoki ulardan biri) I yoxud II guruh nogironligi boʻlgan shaxsi boʻlgan Ijtimoiy reyestrga kiritilgan oila farzandlariga imtiyoz beriladi. 69. Toʻlovdan ozod qilinadigan oilalarning farzandlari roʻyxati oilaning Ijtimoiy reyestrga kiritilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarga asosan aniqlanadi va shakllantiriladi. Bunda oilaning Ijtimoiy reyestrga kiritilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumot “Yagona milliy ijtimoiy himoya” axborot tizimidan “Raqamli hukumat” tizimining idoralararo integratsiyalashuv platformasi orqali elektron shaklda tekshiriladi yoki Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali olingan maʼlumotnoma qogʻoz shaklda taqdim etiladi. 70. Toʻlovdan ozod qilinadigan oila farzandlari roʻyxati u tasdiqlangandan keyin oʻquv yili davomida qayta koʻrib chiqilishi mumkin. 71. Mazkur Nizomni qoʻllash bilan bogʻliq ravishda yuzaga keladigan kelishmovchiliklar qonunchilik hujjatlariga muvofiq hal etiladi. 72. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar. 73. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar belgilangan tartibda tashkil etiladi, qayta tashkil etiladi va tugatiladi. 1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi tizimidagi ixtisoslashtirilgan sanʼat maktablari hamda maktab-internatlarning (keyingi oʻrinlarda ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar deb ataladi) maqomi, maqsadi va vazifalarini, oʻquv-tarbiya jarayonini tashkil etish hamda taʼlim muassasasini boshqarish tartibini belgilaydi. 2. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar oʻquvchilarni mutaxassislik fanlariga kasbiy yoʻnaltirishni hamda ularni kelgusida oliy taʼlim muassasalarida oʻqishini davom ettirishlari yoki mehnat faoliyati bilan shugʻullanishlari uchun maqsadli tayyorlashni nazarda tutadigan, davlat taʼlim standartlari, davlat taʼlim talablari, oʻquv rejalari va taʼlim dasturlari talablariga muvofiq ravishda oʻquv-tarbiya jarayonini amalga oshiradigan davlat taʼlim muassasalari hisoblanadi. 3. Ixtisoslashtirilgan maktab va maktab-internatlar yuridik shaxs hisoblanadi, oʻz ustaviga, Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi Gʻaznachilik xizmati qoʻmitasida shaxsiy gʻazna hisob raqamiga, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbi tasviri tushirilgan va oʻz nomi yozilgan muhrga, shtampga, blankalarga ega boʻladi. 4. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasiga va qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, boshqa qonunchilik hujjatlariga, ushbu Nizomga, shuningdek, oʻz ustaviga amal qiladi. 5. Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi ixtisoslashtirilgan maktab va maktab-internatlarga umumiy rahbarlik qiladi, oʻquv-metodik jarayonni muvofiqlashtiradi va ularga axborot-resurs taʼminotida amaliy yordam koʻrsatadi, tashkiliy, mutaxassis kadrlar bilan taʼminlash va moddiy-texnik bazasini mustahkamlash choralarini koʻradi hamda faoliyatini nazorat qiladi. 6. Oʻquvchilarni mutaxassislik fanlari boʻyicha chuqurlashtirilgan va kasbga yoʻnaltirilgan holda oʻqitish, ularning intellektual jihatdan kamol topishini va maʼnaviy rivojlanishini taʼminlash hamda yuksak vatanparvarlik ruhida tarbiyalash ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar faoliyatining maqsadi hisoblanadi. 7. Quyidagilar ixtisoslashtirilgan maktab va maktab-internatlarning vazifalari hisoblanadi: tasviriy va amaliy sanʼat, dizayn va musiqa, shuningdek, musiqa ijrochiligi sohalaridagi mutaxassisliklar boʻyicha oʻquvchilarga chuqurlashtirilgan taʼlim berishni taʼminlash; oʻquvchilarning ijodiy salohiyatini namoyon qilish va faollashtirish; oʻquvchilarning oliy taʼlim muassasalariga kirishlari uchun yetarli sharoit yaratish hamda tanlagan kasbi va ixtisosligiga muvofiq mehnat faoliyati bilan shugʻullanishi uchun yuqori darajada sifatli bilimlar olishini va kasbiy tayyorgarligini taʼminlaydigan davlat taʼlim talablari doirasida ixtisoslashtirilgan oʻquv dasturlarini amalga oshirish; oʻquvchilarning har tomonlama kamol topishi uchun qulay shart-sharoitlar, shu jumladan oʻquvchilarning oʻz ustida mustaqil ishlashi va qoʻshimcha bilim olishi uchun imkoniyatlar yaratish; har tomonlama kamol topgan shaxsni tarbiyalash, unda estetik qadriyatlarni va vatanparvarlikni shakllantirish; bolalar sanʼatini rivojlantirish uchun zarur shart-sharoitlar yaratish, isteʼdodli va iqtidorli bolalarni sanʼatga jalb etish, ularning individual xususiyatlarini rivojlantirish va salohiyatini oshirish; isteʼdodli va iqtidorli bolalarni aniqlash, qoʻllab-quvvatlash, oʻqitish, tarbiyalash, sanʼat va musiqa sohasida qobiliyatini shakllantirishga va toʻliq darajada amalga oshirishga koʻmaklashuvchi muhit yaratish; oʻquvchilarni kasb-hunarga barvaqt yoʻnaltirish va kasbiy yoʻnalishlarni oʻzlashtirishni ongli ravishda tanlash uchun asos yaratish; iqtidorli va qobiliyatli oʻquvchilarni tanlash hamda tanlagan yoʻnalishlari boʻyicha chuqur fundamental bilim olishlariga imkoniyat yaratish; oʻquvchilarga tanlagan mutaxassisligi boʻyicha intellektual va ijodiy faoliyatini shakllantirishda yordam berish; mutaxassislik boʻyicha dastlabki koʻnikmalarni egallab borishlarida koʻmaklashish, oliy taʼlim muassasalariga kirish uchun ixtisosliklar boʻyicha fundamental tayyorgarlikni amalga oshirish; sanʼat sohasini yuqori malakali kadrlar bilan taʼminlash, qonunchilik hujjatlariga muvofiq taʼlim masalalari boʻyicha xalqaro hamkorlikni amalga oshirish; yoshlarning izchil intellektual, madaniy va maʼnaviy-axloqiy kamol topishga boʻlgan ehtiyojini qanoatlantirish, ularni ona Vatanga, yuksak fuqarolik, insoniylik fazilatlariga, milliy gʻoyalarga, oʻz xalqining maʼnaviy-tarixiy, umumbashariy qadriyatlariga sadoqat ruhida tarbiyalash, mustaqil dunyoqarash va fikrlashga ega boʻlgan har tomonlama yetuk shaxsni shakllantirish. 8. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarda oʻquv jarayoni va fan dasturlarini ishlab chiqish, amaliyotlarni tashkil etish va oʻtkazish tartibi, oʻquv-tarbiyaviy ishlarni hamda oʻquv-tarbiya jarayonini tashkil etishning boshqa masalalari davlat taʼlim talablarini hamda ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarda oʻqitishning oʻziga xos xususiyatlarini inobatga olib, Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Madaniyat vazirligi hamda Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan kelishilgan holda belgilanadi. 9. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar oʻquv jarayonining davomiyligi va muddatlari belgilangan tartibda ishlab chiqilgan va tasdiqlangan oʻquv rejalari, taʼlim dasturlari, kalendar oʻquv jadvallari bilan tartibga solinadi. 10. Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi bilan kelishilgan holda mutaxassislik fanlarining xususiyatlaridan kelib chiqib, ixtisoslik namunaviy oʻquv rejalarini tuzishda umumiy oʻrta taʼlim fanlarining namunaviy oʻquv rejalariga oʻzgartirish kiritishi mumkin. 101. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar umumtaʼlim fanlari boʻyicha darsliklar bilan Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi tomonidan bepul taʼminlanadi. 11. Maktab-internatlarda taʼlim jarayoni umumtaʼlim dasturining quyidagi ikki bosqichiga muvofiq olib boriladi: boshlangʻich taʼlim (1 — 4-sinflar); umumiy oʻrta taʼlim (5 — 11-sinflar). Ixtisoslashtirilgan maktablarda umumiy oʻrta taʼlim 8 — 11-sinflardan iborat boʻladi. 12. Ixtisoslashtirilgan maktab-internatlarda boshlangʻich taʼlim oʻquvchilarining oʻqish, yozish, hisoblashga oid dastlabki bilim koʻnikmalarini, nazariy fikrlash elementlarini, nutq asoslarini shakllantiradi, shaxsiy gigiyena va sogʻlom turmush tarzini taʼminlashga asos yaratadi. 13. Ixtisoslashtirilgan maktab-internatlarda birinchi sinflarga ruhan va jismonan oʻqishga tayyor, tibbiy-pedagogik komissiya koʻrigidan oʻtgan, tasviriy va musiqa sanʼati boʻyicha qobiliyati bor 7 yoshli bolalar tanlov asosida qabul qilinadi. Bolalarni qabul qilish oʻquv yili boshlangunga qadar amalga oshiriladi va buyruq bilan rasmiylashtiriladi. 14. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarda tasviriy va amaliy sanʼat, dizayn hamda musiqa yoʻnalishlari (kasb va mutaxassisliklari) boʻyicha taʼlim beriladi. 15. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlardagi taʼlim oʻzbek, qoraqalpoq va rus tillarida olib boriladi. 16. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarda sinflardagi oʻquvchilar soni akademik taʼlim talablaridan kelib chiqqan holda 25 — 30 nafar etib shakllantiriladi. Mutaxassislik fanlarida ixtisoslashtirilgan fanlar boʻyicha oʻquvchilarga kichik guruhlarda hamda yakka (individual) tartibda mashgʻulotlar olib boriladi. Mutaxassislik yoʻnalishlari boʻyicha guruhlar va yakka taʼlimning shakllanishi mutaxassislik fanlari oʻquv rejalari izohida belgilanadi. 17. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar oʻquvchilarini boshqa umumtaʼlim muassasalariga oʻtkazish qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 18. Oʻquvchilarning ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarga oʻqishi boʻsh oʻringa tanlov asosida koʻchiriladi. 181. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar bitiruvchi oʻquvchilarining yakuniy davlat attestatsiyasini oʻtkazish tartibi Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi tomonidan tasdiqlanadi. 19. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar oʻquv dasturini oʻzlashtirgan va yakuniy davlat attestatsiyasidan oʻtgan bitiruvchilariga mutaxassislik boʻyicha oʻrta maxsus maʼlumot toʻgʻrisida davlat namunasidagi kasb malakasi koʻrsatilgan diplom beriladi. Oʻrta maxsus maʼlumot toʻgʻrisida davlat namunasidagi diplom ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning bitiruvchilariga mehnat faoliyatini amalga oshirish huquqini beradi. 20. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar oʻquvchilariga tibbiy xizmat koʻrsatish maxsus biriktirilgan tibbiy xodim tomonidan amalga oshiriladi va tibbiy xodim maʼmuriyat bilan teng ravishda oʻquvchilar sogʻligʻi uchun masʼuldir. 21. Tegishli oliy maʼlumotga, kasbiy tayyorgarlikka va axloqiy sifatlarga ega boʻlgan shaxslar ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarda pedagogik faoliyat bilan shugʻullanish huquqiga egadirlar. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarga oʻqituvchilar tanlov asosida qabul qilinadi. Oliy maʼlumotli bakalavr darajasidagi mutaxassislarga, shuningdek, istisno tariqasida, oʻrta maxsus maʼlumotli mutaxassislarga (oliy maʼlumotga ega boʻlgan mutaxassislar bilan taʼminlangunga qadar) oʻquv-ishlab chiqarish taʼlimi ustasi va konsertmeysterlik faoliyati bilan shugʻullanishga ruxsat beriladi. 22. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning direktorlarini attestatsiyadan oʻtkazish belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 221. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlari direktorlari va direktor oʻrinbosarlari besh yilda bir marotaba ishdan ajralgan holda, Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi tomonidan tashkil qilinadigan menejerlik oʻquv kurslarida oʻqitiladi. 222. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarining pedagog xodimlari besh yilda bir marotaba ishdan ajralgan holda malaka oshirish kurslariga jalb etiladi. 223. Malaka oshirish tashkilotlariga ishdan ajralgan holda malaka oshirishga yuborilgan tinglovchilarning oʻqishi hamda mustaqil malaka oshirishi belgilangan tinglovchilarning yakuniy attestatsiyasi oʻtkaziladigan davrda ularning asosiy ish joyi boʻyicha lavozimi va oʻrtacha ish haqi saqlanib qolinadi, oʻquv yuklamalari esa boshqa pedagog xodimlar oʻrtasida taqsimlanadi. Ishdan ajralgan holda malaka oshirish uchun boshqa hududlardan yuborilgan tinglovchilarga qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda yotoqxona va kunlik xarajatlari hamda oʻqishga borish va undan qaytish boʻyicha bir martalik yoʻl haqi xarajatlari ularni yuborgan tashkilot hisobidan qoplanadi. 23. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning: umumtaʼlim fanlari boʻyicha oʻqituvchilari — A. Avloniy nomidagi pedagogik mahorat milliy instituti va hududiy pedagogik mahorat markazlarida bepul asosda reja asosida; mutaxassislik fanlari boʻyicha pedagog xodimlar — Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi huzuridagi Badiiy taʼlim yoʻnalishlarida pedagog va mutaxassis kadrlarni qayta tayyorlash hamda ularning malakasini oshirish markazida, Oʻzbekiston davlat konservatoriyasi huzuridagi Musiqa sohasi pedagoglarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish markazida reja asosida bepul malaka oshiradilar. 24. Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi tomonidan belgilangan qabul kvotalariga koʻra oʻquvchilar: ixtisoslashtirilgan maktablarning tayyorlov yoʻnalishlariga — 8-sinfdan, bolalar musiqa va sanʼat maktablarini tamomlaganlik toʻgʻrisidagi guvohnomaga ega boʻlgan oʻquvchilar hamda (oʻquvchi va ularni ota-onalarining hamda ularning oʻrnini bosuvchi shaxslarning xohish-istaklarini inobatga olib) umumiy oʻrta taʼlim maktablarining oʻquvchilari ijodiy sinovlar orqali — 10-sinfdan; ixtisoslashtirilgan maktab-internatlarga — tegishli ravishda 1 va 5-sinflardan ijodiy sinovlar orqali oʻqishga qabul qilinadi. 25. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarda har bir yangi oʻquv yili uchun hujjatlarni qabul qilish, rasmiylashtirish va tegishli kasb va ixtisoslik boʻyicha ijodiy sinovlar oʻtkazish hamda ota-onalarning murojaatlarini koʻrib chiqish boʻyicha qabul komissiya (keyingi oʻrinlarda komissiya deb ataladi) tuziladi. Komissiya tarkibi 7 nafardan kam boʻlmagan toq miqdorda tashkil etiladi, uning tarkibiga ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasasi direktori, tegishli boʻlim mudiri, taʼlim muassasasining mutaxassis oʻqituvchilari kiritiladi. Komissiya tarkibi boʻysunuviga koʻra tegishli vazirlik yoki idoralar bilan kelishilgan holda taʼlim muassasasining direktori tomonidan tasdiqlanadi. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar direktori komissiya raisi hisoblanadi. 26. Komissiyaning ish faoliyatini rejalashtirish, muvofiqlashtirish va hisobotlarni yuritish boʻyicha masʼul kotibni ixtisoslashtirilgan maktab va maktab-internatlarning direktori Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi bilan kelishilgan holda tasdiqlaydi. 261. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarda ijodiy sinovlar quyidagi tartibda oʻtkaziladi: ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning komissiyasi tegishli kasb va ixtisoslik boʻyicha baholash komissiyasi tarkibiga nomzodlarni oʻz vaqtida tasdiqlash uchun Oʻzbekiston Badiiy akademiyasiga taqdim etadi; ijodiy sinovlar boshlanishidan oldin Oʻzbekiston Badiiy akademiyasining buyrugʻi bilan tegishli yoʻnalishlar boʻyicha 3 nafardan kam boʻlmagan tarkibda tajribali, malakali va masʼuliyatli oʻqituvchilardan shakllantirilgan baholash komissiyalari tashkil etiladi; baholash komissiyasi tarkibiga sohaning yetuk mutaxassislari va boshqa taʼlim tashkilotlari professor-oʻqituvchilari kiritilishi mumkin. 262. Ijodiy sinov ishlari ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning maxsus xonalarida bir yil saqlanadi va ushbu muddat oʻtganidan soʻng dalolatnoma asosida yoʻq qilinadi. 263. Jadval boʻyicha ijodiy sinovlarga (imtihon bosqichi yoki turiga) kelmagan oʻquvchilar uchun qayta ijodiy sinovlar oʻtkazilmaydi va ular oʻqishga qabul qilinmaydi. 264. Tegishli yoʻnalish va mutaxassisliklar boʻyicha imtihon natijalari ijodiy sinovlar yakunlangandan soʻng uch kun mobaynida eʼlon qilinadi. 265. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarda ijodiy sinovlar oʻtkazilishi davrida belgilangan tartibda apellyatsiya shikoyatlarini koʻrib chiqish uchun 5 — 7 nafar sohaning yetuk mutaxassislari va malakali oʻqituvchilardan iborat apellyatsiya komissiyasi tashkil etiladi. Apellyatsiya komissiyasi tarkibi taʼlim muassasasi direktorining buyrugʻi bilan tasdiqlanadi. Apellyatsiya komissiyasi tarkibiga baholash komissiyasi aʼzolarining kiritilishi taqiqlanadi. Ijodiy sinovni qabul qilgan baholash komissiyasi aʼzosi apellyatsiya jarayonida qatnashib, oʻz fikrini bildirish huquqiga ega. Apellyatsiya shikoyatlari ijodiy sinovlar natijalari eʼlon qilingan kundan boshlab bir ish kuni ichida qabul qilinadi va apellyatsiya komissiyasi tomonidan bir kun muddatda koʻrib chiqiladi. Apellyatsiya shikoyatlarini koʻrib chiqishda apellyatsiya komissiyasi nomzodning ijodiy sinovdagi ovozli videoyozuvlari yoki ijodiy ishlarini tasdiqlangan baholash mezonlari asosida har tomonlama oʻrganadi. Apellyatsiya shikoyatlarini koʻrib chiqish natijasi boʻyicha apellyatsiya komissiyasi qoʻyilgan ballarni oʻzgarishsiz qoldirish yoki qoʻyilgan ballarni qayta baholash natijasiga koʻra oʻzgartirish qarorlaridan birini qabul qiladi. 266. Ijodiy sinovlar natijalari tegishli kasb va ixtisoslik kesimida alohida imtihon qaydnomalariga kiritiladi. Ushbu imtihon qaydnomalari har bir yoʻnalish boʻyicha baholash komissiyasi raisi va komissiyaning masʼul kotibi tomonidan imzolanadi hamda muhrlanadi. 27. Baholash komissiyasi har bir kasb boʻyicha boshlangʻich tayyorgarlikka ega boʻlgan oʻquvchilarning kasbiy mahorati va layoqatini aniqlashda ijodiy sinov uchun tegishli boʻlimlar tomonidan ishlab chiqilgan va Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi tomonidan tasdiqlangan tanlov shartlariga asoslanadi. Ushbu shartlarni amalda qanday bajarishiga qarab oʻquvchiga ijodiy sinov ballari qoʻyiladi. 28. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning rahbariyatlari tanlovni oshkora va sifatli oʻtkazish maqsadida hujjatlarni qabul qilish boshlanishidan kamida 1 oy oldin tanlov yoʻnalishlari va shartlari haqida ommaviy axborot vositalarida (respublika, viloyat va tuman (shahar) miqyosida) eʼlon beradi. 29. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarga kirish uchun hujjatlar har yili 1 — 30-iyun kunlari qabul qilinadi. 30. Tanlovda ishtirok etish uchun oʻquvchilardan quyidagi hujjatlar talab etiladi: ixtisoslashtirilgan maktab yoki maktab-internat direktori nomiga ariza; tugʻilganlik toʻgʻrisidagi guvohnoma nusxasi; 7-sinf yakuni boʻyicha oʻzlashtirish koʻrsatkichlari haqida tabel; bolalar musiqa va sanʼat maktablarini tamomlaganlik toʻgʻrisidagi guvohnoma hamda 9-sinfni tamomlaganligi haqida shahodatnoma; 086-U va 0-63 shakllar boʻyicha tibbiy maʼlumotnomalar; 3x4 hajmdagi 6 ta fotosurat; taʼlim yoʻnalishi boʻyicha oʻquvchining isteʼdod va iqtidorini koʻrsatuvchi ishlaridan (agar ular mavjud boʻlsa) namunalar (diplom, faxriy yorliq, fotosurat hamda boshqa ijodiy ishlar namunalari). 31. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarga tanlovlar har yili 5 — 20-iyul kunlari oʻtkaziladi. 32. Komissiya tomonidan tasdiqlangan jadval asosida ixtisoslashtirilgan maktab va maktab-internatlarga qabul qilish boʻyicha murojaat qiluvchilar uchun maslahat markazlari tashkil etiladi. 33. Ijodiy sinov shartlari va talablari ixtisoslashtirilgan maktablarning yetakchi mutaxassislari tomonidan har bir yoʻnalish xususiyatini inobatga olgan holda ishlab chiqiladi va Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi tomonidan tasdiqlanadi. 34. Ijodiy sinovlardan muvaffaqiyatli oʻtgan oʻquvchilar sinov oʻtkazilgan yilning 20-avgustiga qadar ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar direktori buyrugʻi asosida oʻquvchilar safiga qabul qilinadi. 341. Oʻquvchilar ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlardan quyidagi holatlarda chetlashtirilishi mumkin: oʻz xohishiga binoan; oʻqishning boshqa taʼlim muassasalariga koʻchirilishi munosabati bilan; salomatligi tufayli (tibbiy komissiya maʼlumotnomasi asosida); akademik oʻzlashtira olmaganligi (qarzdorligi) uchun; oʻquv intizomini va taʼlim muassasasining ichki tartib-qoidalarini buzganligi uchun; oʻquvchining sud tomonidan ozodlikdan mahrum etilganligi munosabati bilan; vafot etganligi sababli. 342. Direktorning oʻquvchini ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlardan chetlashtirish toʻgʻrisidagi buyrugʻiga quyidagilardan biri asos boʻladi: ota-onaning arizasi; pedagogik kengash qarori; oʻqituvchining bildirishnomasi. 343. Akademik oʻzlashtira olmagan, oʻquv intizomi va ichki tartib-qoidalarini buzgan oʻquvchilar pedagogik kengash qarori asosida avval oʻqigan maktabiga qaytarib yuboriladi (oʻquvchining yashash joyi oʻzgargan taqdirda, hududdagi boshqa maktabga). 344. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar doirasida oʻquvchilarni bir yoʻnalishdan boshqa yoʻnalishga oʻtkazish hamda boshqa taʼlim muassasalaridan ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarga oʻquvchilar oʻqishini koʻchirish uchun taʼlim muassasasi direktorining buyrugʻiga asosan 5 — 7 nafardan iborat tarkibda koʻchirish komissiyasi (keyingi oʻrinlarda — koʻchirish komissiyasi) tuziladi. 345. Koʻchirish komissiyasi tarkibiga taʼlim muassasasi direktori, direktorning oʻquv ishlari boʻyicha oʻrinbosari va pedagog xodimlar kiritiladi. Taʼlim muassasasi direktori koʻchirish komissiyasi raisi hisoblanadi. Koʻchirish komissiyasi oʻquv yili davomida faoliyat yuritadi. 346. Koʻchirish komissiyasi tomonidan bir yoʻnalishdan boshqa yoʻnalishga oʻtkazishda hamda oʻqishini koʻchirishda oʻquvchining mazkur yoʻnalish boʻyicha davlat taʼlim talablarining minimal darajasini bilishi hisobga olinadi. 347. Oʻquvchilar bir yoʻnalishdan boshqa yoʻnalishga ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning 1 — 9-sinflarda oʻquv yili davomida oʻtkaziladi. 10-11-sinflarda bir yoʻnalishdan boshqa yoʻnalishga oʻtkazishga yoʻl qoʻyilmaydi. 348. Oʻquvchilarni boshqa taʼlim muassasalaridan ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarga oʻqishini koʻchirish oʻquv yili davomida boʻsh oʻringa tanlov asosida amalga oshiriladi. 349. Koʻchirish komissiyasining qarori ijobiy boʻlgan taqdirda, Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi ruxsati bilan (taʼlim muassasasi doirasidagi bir yoʻnalishdan boshqasiga oʻtkazish bundan mustasno), koʻchirish komissiyasi qaroriga asosan taʼlim muassasasi direktori oʻquvchini tanlagan yoʻnalishiga oʻtkazish yoki oʻquvchining oʻqishini koʻchirish toʻgʻrisida buyruq chiqaradi. 3410. Oʻquv yili tugaganda boʻsh oʻrinlar uchun qoʻshimcha tanlov eʼlon qilinishi va oʻtkazilishi mumkin. 3411. Oʻquvchining boshqa taʼlim muassasasidan oʻqishini koʻchirishda ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarga quyidagi hujjatlar taqdim etiladi: a) oʻquvchining yozma arizasi, oʻquvchi voyaga yetmagan boʻlsa uning ota-onasidan birining (yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslarning) arizasi; b) tahsil olayotgan taʼlim muassasasining nomi, yoʻnalishi, mutaxassisligi va sinfi koʻrsatilgan holda oʻzlashtirish koʻrsatkichlari haqida tabel. 35. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarga Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi tomonidan lavozimga tayinlanadigan va lavozimdan ozod etiladigan direktor rahbarlik qiladi. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar direktorlarining oʻrinbosarlari, Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi bilan kelishilgan holda, ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar direktorlari tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimdan ozod qilinadi. 36. Direktor: ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar faoliyatiga umumiy rahbarlik qiladi; oʻquvchilarning sifatli oʻqitilishi va tarbiyalanishi, oʻquv rejalari va taʼlim dasturlarining bajarilishi, ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning oʻquv-metodik va moliyaviy-xoʻjalik faoliyati uchun javob beradi; oʻz oʻrinbosarlarining oʻrtasida vazifalarni taqsimlaydi va ularning javobgarligi darajasini belgilaydi; oʻz vakolatlari doirasida taʼlim muassasasining barcha xodimlari uchun majburiy boʻlgan buyruqlar chiqaradi va koʻrsatmalar beradi; oʻquv, moddiy-texnika bazasini mustahkamlash, oʻquv-tarbiya ishlarini takomillashtirish, malakali pedagog kadrlar bilan taʼminlash, taʼlim muassasasi faoliyatining boshqa masalalari boʻyicha takliflarni koʻrib chiqish uchun Oʻzbekiston Badiiy akademiyasiga kiritadi; belgilangan shtatlar jadvaliga asosan xodimlar soni va mehnatga haq toʻlash fondi doirasida pedagog xodimlarning tarifikatsiya boʻyicha roʻyxatlarini Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi bilan kelishilgan holda tasdiqlaydi; xodimlar va oʻqituvchilarni ishga qabul qiladi va ishdan ozod etadi. Direktor qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa vazifalarni ham bajarishi mumkin. 37. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarda oʻquv-tarbiyaviy jarayonni tashkil etish va takomillashtirishga koʻmaklashadigan kollegial organ hisoblanadigan pedagogik kengash tashkil etiladi. Pedagogik kengashning vazifalari va funksiyalari ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar ustavida belgilanadi. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarda metodik va vasiylik kengashlari ham tuzilishi mumkin. 371. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning direktori va direktor oʻrinbosarlari malaka talablarida, mehnat shartnomasi (kontrakt)da va ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar ustavida nazarda tutilgan oʻz funksional vazifalarini bajarishi yuzasidan masʼuldirlar. 372. Quyidagilar Oʻzbekiston Badiiy akademiyasining ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarni boshqarish boʻyicha vazifalari hisoblanadi: ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar faoliyatiga rahbarlik qilish va nazoratni tashkil etish, ularning tashkiliy-kadrlar va moddiy-texnik bazasini mustahkamlash; Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Madaniyat vazirligi hamda Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan kelishgan holda davlat taʼlim talablariga muvofiq, ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning namunaviy oʻquv rejalari va oʻquv dasturlarini ishlab chiqish va tasdiqlash; Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Madaniyat vazirligi hamda Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan birgalikda oʻquv-tarbiya jarayonini tashkil etish, oʻqitishning zamonaviy shakl va namunalari, eng yangi pedagogik va axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng joriy etish, oʻquvchilarga global axborot-huquqiy va taʼlim resurslaridan foydalanish imkoniyatlarini yaratish; ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarga oʻqishga qabul qilish komissiyalari faoliyatini tashkil etish; yakuniy davlat attestatsiyasini tashkil etish va ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar bitiruvchilariga davlat namunasidagi diplomlar berish. 373. Quyidagilar Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi hamda Madaniyat vazirligining ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarni boshqarish boʻyicha vazifalari hisoblanadi: oʻqituvchilar malakasini psixologik-pedagogik jihatdan oshirishni tashkil etishda Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi bilan hamkorlik qilish; umumtaʼlim fanlari hamda musiqa yoʻnalishlari boʻyicha ilgʻor pedagogik va axborot texnologiyalarini taʼlim dasturlariga hamda oʻquv jarayoniga joriy etish boʻyicha ilmiy-metodik yordam koʻrsatish; umumtaʼlim fanlari hamda musiqa yoʻnalishlari boʻyicha oʻquv, oʻquv-metodik adabiyotlar va koʻrgazmali qoʻllanmalar ishlab chiqish, nashr ettirish hamda ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning oʻquv-metodik taʼminlanishini tashkil etishda hamkorlik qilish. 38. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar faoliyatini moliyalashtirish quyidagi manbalar hisobiga amalga oshiriladi: Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari; taʼlim xizmatlari koʻrsatishdan, ilmiy-pedagogik, ishlab chiqarish va ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning ustavidagi vazifalariga muvofiq boʻlgan faoliyatning boshqa turlaridan olingan daromadlar; boʻsh turgan bino va inshootlarni ijaraga berishdan tushgan mablagʻlar; yuridik va jismoniy shaxslarning homiylik xayriyalari; xorijiy davlatlar xalqaro moliya tashkilotlarining kreditlari; qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar. 39. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar mablagʻlardan qonunchilik hujjatlariga hamda oʻz ustaviga muvofiq foydalanadi. 40. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning mol-mulki asosiy fondlar, aylanma mablagʻlar, moliyaviy resurslar, ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning mustaqil balansida aks etgan boshqa moddiy qiymatliklardan iborat boʻladi. 41. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlarning oʻquv, laboratoriya xonalari va boshqa obyektlarini jihozlash davlat taʼlim standartlari talablariga muvofiq, kasb-hunar taʼlimi jarayonini moddiy-texnik jihatdan taʼminlashning namunaviy normativlarida belgilanadi. 42. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar belgilangan tartibda buxgalteriya hisobini amalga oshiradi, statistika va buxgalteriya hisobotlarini yuritadi. 43. Ixtisoslashtirilgan maktab-internatlarda ota-onalar toʻlovi yotoqxonada yashaydigan oʻquvchilardan bazaviy hisoblash miqdorining bir baravari miqdorida undiriladi. 44. Yozgi taʼtillar davrida ixtisoslashtirilgan maktab-internatlarda oʻquvchilar taʼminoti uchun toʻlov undirilmaydi. 45. Ixtisoslashtirilgan maktab-internatlarda oʻquvchi taʼminoti uchun toʻlovning bir kunlik qiymati bir oylik toʻlov miqdorini shu oy mobaynidagi ish kunlari soniga boʻlish orqali aniqlanadi. 46. Oʻquvchining yoki oila aʼzolarining kasalligi, karantin holatida boʻlganligi tufayli oʻquvchining maktab-internatga ketma-ket uch kundan ortiq kelmagan davri hamda oʻquv yili davomidagi taʼtillar (kuzgi, qishki, bahorgi) davri uchun toʻlangan toʻlovlar keyingi oy uchun toʻlovni amalga oshirishda hisobga olinadi. Bunda oʻquvchining kelmagan kunlari soni bir kunlik toʻlov miqdoriga koʻpaytirilib, keyingi oy uchun toʻlov summasi chiqqan summaga kamaytiriladi. Agar oʻquvchining kelmagan kunlari uchun toʻlov hali amalga oshirilmagan boʻlsa, joriy oy uchun toʻlanishi lozim boʻlgan toʻlov miqdori u kelmagan kunlar uchun hisoblangan toʻlov summasiga kamaytiriladi. Oʻquvchining yoki uning oila aʼzolarining kasalligi, karantin holatida boʻlganligi tufayli oʻquvchining ixtisoslashtirilgan maktab-internatga kelmaganligi tegishli davolash-profilaktika muassasasi yoki uchastka shifokori tomonidan beriladigan maʼlumotnoma bilan tasdiqlanishi shart. Oʻquvchining uyda qolgan boshqa barcha holatlarda ixtisoslashtirilgan maktab-internatlarda oʻquvchi taʼminoti uchun toʻlovlar umumiy asoslarda toʻlanadi. 47. Ota-onaning (yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslarning) oldindan bergan yozma arizasiga asosan, oʻquvchining ixtisoslashtirilgan maktab-internatda boʻlishi vaqtinchalik yoki butunlay toʻxtatilgan taqdirda, toʻlov toʻliq boʻlmagan oy uchun, yaʼni oʻquvchi amalda maktab-internatda boʻlgan kunlar uchun toʻlanadi. Oʻquvchining ixtisoslashtirilgan maktab-internatda boʻlishi vaqtincha yoki butunlay toʻxtatilishi toʻgʻrisida ota-onaning (yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslarning) yozma arizasi boʻlmagan holatlarda toʻlov toʻliq oy uchun hisoblanadi va umumiy asoslarda undiriladi. Oʻquvchining ixtisoslashtirilgan maktab-internatda toʻlov toʻlangan davrdan ortiq muddatda boʻlishiga ushbu oy uchun toʻlovning qolgan qismi toʻlangandan soʻng yoʻl qoʻyiladi. 48. Ixtisoslashtirilgan maktab-internatlardagi oʻquvchilar umumiy sonining 15 foizi doirasida Ijtimoiy reyestrga kiritilgan oila farzandlari, chin yetim yoki boquvchisini yoʻqotgan oʻquvchilar toʻlovdan ozod qilinadi. Bunda, birinchi navbatda, ota-onasi yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar (yoki ulardan biri) I yoxud II guruh nogironligi boʻlgan shaxsi boʻlgan Ijtimoiy reyestrga kiritilgan oila farzandlariga imtiyoz beriladi. 49. Toʻlovdan ozod qilinadigan oilalarning farzandlari roʻyxati oilaning Ijtimoiy reyestrga kiritilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarga asosan aniqlanadi va shakllantiriladi. Bunda oilaning Ijtimoiy reyestrga kiritilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumot “Yagona milliy ijtimoiy himoya” axborot tizimidan “Elektron hukumat” tizimining idoralararo integratsiyalashuv platformasi orqali elektron shaklda tekshiriladi yoki Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali olingan maʼlumotnoma qogʻoz shaklda taqdim etiladi. 50. Toʻlovdan ozod qilinadigan oila farzandlarining tasdiqlangan roʻyxati oʻquv yili davomida qayta koʻrib chiqilishi mumkin. 51. Mazkur Nizomni qoʻllash bilan bogʻliq yuzaga keladigan kelishmovchiliklar qonunchilik hujjatlariga muvofiq hal etiladi. 52. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar. 53. Ixtisoslashtirilgan maktablar va maktab-internatlar belgilangan tartibda tashkil etiladi, qayta tashkil etiladi va tugatiladi.