Buyuk qomusiy olim va mashhur davlat arbobi Mirzo Ulugʻbek tavalludining 630 yilligini keng nishonlash toʻgʻrisida
(resolution, 2024-09-12)

Oʻzbek xalqining buyuk qomusiy olimi, Temuriylar davlatining mashhur hukmdori Muhammad Taragʻay Mirzo Ulugʻbek oʻzining boy ilmiy-maʼrifiy merosi hamda mislsiz bunyodkorlik faoliyati bilan yurtimiz taraqqiyoti va jahon sivilizatsiyasi rivojiga beqiyos hissa qoʻshgan ulkan tarixiy siymodir. Oʻrta asrlarda ona zaminimizda yuzaga kelgan ikkinchi Uygʻonish davrining yorqin namoyandasi hisoblangan Mirzo Ulugʻbek uzoq yillar oʻz saltanatini adolat va insonparvarlik gʻoyalari asosida boshqarish va keng koʻlamli bunyodkorlik ishlarini amalga oshirish bilan birga ilm-fan, madaniyat va sanʼat sohalarini yuksaltirishga alohida eʼtibor qaratdi. Uning tashabbusi va homiyligi ostida koʻplab madrasalar, maktablar, kutubxonalar, masjidlar, karvonsaroylar, koʻpriklar hamda soʻlim bogʻlar barpo etildi. Natijada oʻlkamiz har tomonlama taraqqiy etib, Sharqdagi yirik madaniyat va ilm-fan diyoriga aylandi. Mirzo Ulugʻbek matematika, fizika, tarix, meʼmorchilik sohalarida ulkan natijalarni qoʻlga kiritdi. Buyuk alloma, ayniqsa, Samarqand shahridagi oʻzi bunyod ettirgan rasadxonada amalga oshirgan keng qamrovli ilmiy tadqiqotlari va kashfiyotlari bilan jahon astronomiya fanining rivojida tub burilish yasadi. Ulugʻ vatandoshimizning ana shunday izlanishlari natijasida yuzaga kelgan “Ziji jadidi Koʻragoniy” asari hozirgi paytda ham yulduzlar ilmi sohasida dunyodagi eng buyuk asarlardan biri sifatida eʼtirof etilib, olimlar tomonidan katta qiziqish bilan oʻrganilmoqda. Mustaqillik yillarida Mirzo Ulugʻbekning hayoti va faoliyatini har tomonlama oʻrganish va ommalashtirish maqsadida koʻplab tadqiqotlar, mahalliy va xalqaro miqyosda ilmiy-amaliy anjumanlar muntazam oʻtkazib kelinmoqda. Uning davrida bunyod etilgan meʼmoriy obidalarni asrab-avaylashga alohida ahamiyat qaratilmoqda. Bugungi kunda yurtimizdagi koʻplab aholi yashash maskanlari, taʼlim muassasalari, poytaxtimizdagi yirik tuman Mirzo Ulugʻbek nomi bilan ataladi. Mamlakatimiz va xorijda olimning muazzam haykallari oʻrnatilgan. Buyuk ajdodimiz asarlarining milliy va umuminsoniy mazmun-mohiyatini, ularning yosh avlod intellektual va maʼnaviy salohiyatini oshirish va shu asosda Yangi Oʻzbekistonning munosib bunyodkorlari etib tarbiyalash borasidagi beqiyos oʻrni va ahamiyatini inobatga olib hamda Mirzo Ulugʻbek ilmiy-maʼrifiy merosini mamlakatimiz va xalqaro miqyosda yanada chuqur oʻrganish va targʻib etish maqsadida: 1. Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Fanlar akademiyasi, Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston Milliy universiteti, Samarqand viloyati hokimligi hamda keng jamoatchilikning 2024-yilda Samarqand shahrida Mirzo Ulugʻbek tavalludining 630 yilligini keng nishonlash toʻgʻrisidagi taklifi maʼqullansin. 2. Mirzo Ulugʻbek tavalludining 630 yilligiga bagʻishlangan tadbirlarga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish boʻyicha tashkiliy qoʻmita ilovaga muvofiq tarkibda tuzilsin. 3. Tashkiliy qoʻmita (A. Aripov): a) bir hafta muddatda Mirzo Ulugʻbek tavalludining 630 yilligini nishonlash boʻyicha quyidagilarni nazarda tutuvchi chora-tadbirlar dasturini masʼul ijrochilar va moliyalashtirish manbalarini belgilagan holda tasdiqlasin: mamlakatimizdagi Mirzo Ulugʻbek nomi bilan bogʻliq obyektlarni, shu jumladan, Mirzo Ulugʻbek sharafiga barpo etilgan yodgorlik majmualarini mukammal taʼmirlash va ularning hududlarini obodonlashtirish; alloma ilmiy-ijodiy merosiga mansub qoʻlyozma va boshqa madaniy boyliklarni restavratsiya qilish, ularni ishonchli saqlash uchun zarur sharoit yaratish; Mirzo Ulugʻbek tavalludining 630 yilligiga bagʻishlab “Jahon tamadduni rivojida Mirzo Ulugʻbek ilmiy-maʼrifiy merosining oʻrni va ahamiyati” mavzusida ilmiy-adabiy tadbirlar oʻtkazish; davlat teatrlari va talabalar teatr-studiyalarida Mirzo Ulugʻbek hayoti va faoliyatiga oid spektakllar sahnalashtirish; Mirzo Ulugʻbekning boy merosini oʻrganish maqsadida xalqaro miqyosda keng koʻlamli ilmiy izlanishlar olib borish va ularning natijalarini eʼlon qilish, shu mavzuda ilmiy, badiiy-publitsistik asarlar yaratish, xorijiy olimlarning asarlarini oʻzbek tilida nashr qilish; Mirzo Ulugʻbek siymosi tasvirlangan, uning shaxsi, davlat arbobi sifatidagi faoliyati va allomaning ilmiy-maʼrifiy merosiga bagʻishlangan koʻrgazmali axborot vositalarini tayyorlash, media mahsulotlar va audiovizual asarlar yaratish, ularni mahalliy va xorijiy ommaviy axborot vositalarida keng yoritish, internet hamda ijtimoiy tarmoqlarga joylashtirish; Oʻzbekiston Respublikasining xorijiy mamlakatlardagi elchixonalari, oʻzbek milliy madaniy markazlari, vatandoshlar jamiyatlarida Mirzo Ulugʻbekning davlat arbobi sifatidagi faoliyati va ilmiy-maʼrifiy merosi, uning insonparvarlik gʻoyalarini keng oʻrganish va targʻib qilish maqsadida ilmiy anjumanlar va davra suhbatlari tashkil etish; b) Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Fanlar akademiyasi, Samarqand viloyati hokimligi tomonidan Samarqand shahrida 2024-yil 10-11-oktabr kunlari “Mirzo Ulugʻbek: buyuk qomusiy olim va mashhur davlat arbobi” mavzusidagi xalqaro konferensiya oʻtkazilishini tashkil etsin. Bunda xalqaro konferensiyani oʻtkazish bilan bogʻliq xarajatlar Samarqand viloyati hokimligi hamda Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan teng ulushda qoplanadi. 4. Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi: manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda Mirzo Ulugʻbek hayoti va ilmiy-maʼrifiy merosini tadqiq etishga oid ilmiy-tadqiqot ishlari boʻyicha davlat buyurtmasi talablariga muvofiq ilmiy loyihalar tanlovini eʼlon qilsin; Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston Milliy universiteti tomonidan allomaning “Ziji jadidi Koʻragoniy” asarini oʻzbek, rus va ingliz tillarida, “Toʻrt ulus tarixi” nomli tarixiy asarining oʻzbek tiliga tarjimasi qayta nashr qilinishini tashkil etsin; Mirzo Ulugʻbek hayoti va ilmiy-maʼrifiy merosini oʻrganishga bagʻishlangan eng yaxshi ilmiy maqolalar tanlovini oʻtkazsin. 5. Fanlar akademiyasi 2024-yil oktabr oyida: Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi bilan birgalikda taʼlim va ilmiy-tadqiqot tashkilotlarida Mirzo Ulugʻbek asarlari nashrining taqdimotlarini oʻtkazsin; Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik institutida Mirzo Ulugʻbek davriga oid asarlar qoʻlyozmalarining koʻrgazmasini tashkil etsin; Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, Oʻzbekiston milliy media birlashmasi hamda Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi bilan hamkorlikda Mirzo Ulugʻbek haqida yaratilgan “Osmon toqiga qoʻyilgan narvon” nomli hujjatli film taqdimotini uyushtirsin. 6. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari, Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi, Fanlar akademiyasi, Madaniyat vazirligi, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Yoshlar ishlari agentligi hamda boshqa vazirlik, idora va tashkilotlar Mirzo Ulugʻbekning hayoti, uning davlat arbobi sifatidagi faoliyati hamda jahon ilm-fani va tamadduni rivojiga qoʻshgan ulkan hissasini aholi, ayniqsa, yoshlar oʻrtasida, shuningdek, taʼlim tashkilotlari va mehnat jamoalarida keng targʻib qilishga qaratilgan tadbirlarni tashkil etish choralarini koʻrsin. 7. Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi, Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, Oʻzbekiston milliy media birlashmasi va boshqa ommaviy axborot vositalariga Mirzo Ulugʻbek tavalludining 630 yilligini nishonlash bilan bogʻliq tadbirlarni keng yoritish tavsiya etilsin. 8. Mazkur qarorda nazarda tutilgan chora-tadbirlarni moliyalashtirish tegishli vazirlik, idora va tashkilotlarga ajratilgan budjet mablagʻlari, ularning budjetdan tashqari mablagʻlari hamda qonunchilik hujjatlari bilan taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshirilishi belgilansin. 9. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi Ijtimoiy rivojlanish departamenti rahbari O.Q. Abduraxmanov zimmasiga yuklansin.