Jamoat xavfsizligini taʼminlash sohasida ovchilar jamoat birlashmalari faoliyatini sifat jihatidan yangi bosqichga koʻtarish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2023-11-20)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasi jamoat xavfsizligi konsepsiyasini tasdiqlash va uni amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2021-yil 29-noyabrdagi PF-27-son Farmoniga muvofiq jamoat xavfsizligini taʼminlashda ovchilar jamoat birlashmalarining oʻrnini kuchaytirish, davlat organlari va tashkilotlari hamda fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari bilan hamkorlik qilishning zamonaviy mexanizmlarini joriy etish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasi jamoat xavfsizligi konsepsiyasini tasdiqlash va uni amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2021-yil 29-noyabrdagi PF-27-son Farmonida jamoat xavfsizligini taʼminlashda ovchilar jamoat birlashmalarining rolini oshirish va masʼuliyatini kuchaytirish, shuningdek, ularning faoliyatini tubdan takomillashtirish belgilangani maʼlumot uchun qabul qilinsin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi, Milliy gvardiyasi hamda Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi ovchilar jamoat birlashmalarining jamoat xavfsizligini taʼminlash sohasida tegishli davlat organlariga koʻmaklashish va amaliy yordam koʻrsatish boʻyicha faoliyatini tashkil etishda zamonaviy uslublarni joriy etsin, bunda quyidagi asosiy yoʻnalishlarga alohida eʼtibor qaratsin: ovchilik xoʻjaliklari va ularga tutash boshqa hududlarda shubha uygʻotuvchi shaxslarning boʻlishini, ular tomonidan qurol-aslaha, giyohvandlik vositalari, boshqa taqiqlangan ashyolarni olib oʻtish yoki yashirib qoʻyish, jamoat xavfsizligiga tahdid soluvchi boshqa holatlarni aniqlash hamda bartaraf etish boʻyicha vakolatli davlat organlariga amaliy yordam koʻrsatish borasidagi faoliyatni yanada kengaytirish; fuqarolarni ov quroli bilan muomalada boʻlish va undan xavfsiz foydalanish qoidalariga oʻqitish tizimini yanada takomillashtirish; sportning harbiy-amaliy turlarini (stendga oʻq otish, ovchilik biatloni) rivojlantirishda, ushbu sport turlari bilan shugʻullanish uchun zarur moddiy-texnik baza va infratuzilmani yaratishda, shuningdek, ovchilik-sport klublari tizimini shakllantirishda ishtirok etish; sportning oʻq otish turlari boʻyicha iqtidorli yosh sportchilarni aniqlash, tayyorlash hamda oʻquv-mashq jarayonini samarali tashkil etishda sport tashkilotlariga yaqindan koʻmaklashish. 3. Quyidagilarni nazarda tutuvchi: ovchilik nazorati jamoatchi inspektori faoliyatini tashkil etish tartibi, ovchilik nazorati jamoatchi inspektorlari tarkibini shakllantirish mezonlari va ovchilik nazorati jamoatchi inspektorining vakolatli davlat organlariga amaliy yordam koʻrsatish borasidagi huquq va majburiyatlarini nazarda tutuvchi Ovchilik nazoratining jamoatchi inspektori toʻgʻrisidagi namunaviy nizom 1-ilovaga muvofiq; quroldan xavfsiz foydalanish qoidalariga oʻqitish boʻyicha maxsus qisqa muddatli oʻquv kurslariga qabulni tashkil etish hamda oʻquv yuklamasi hajmini belgilash, oʻquv kurslarida oʻquv jarayonini tashkil etish va yakuniy imtihonlarni oʻtkazish hamda oʻquv kurslarini tamomlagani toʻgʻrisida guvohnomalar berish va ularning reyestrini yuritish tartibini nazarda tutuvchi Quroldan xavfsiz foydalanish qoidalariga oʻqitish boʻyicha qisqa muddatli maxsus oʻquv kurslari toʻgʻrisidagi nizom 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi hamda Ichki ishlar vazirligi: ikki oy muddatda ushbu qarorning tegishliligi boʻyicha talablarini amalga oshirish mexanizmini belgilaydigan chora-tadbirlar dasturini tasdiqlasin va uning sifatli bajarilishi ustidan doimiy nazorat oʻrnatsin; Oʻzbekiston ovchi va baliqchilar sport birlashmasi hamda uning mintaqaviy tuzilmalari bilan birgalikda ovchilik xoʻjaliklari hududida qoʻshma reydlar va boshqa profilaktika tadbirlarini tajribali havaskor ovchilarni jalb etgan holda doimiy ravishda oʻtkazish amaliyotini yoʻlga qoʻysin. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi hamda Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarini ushbu qarorga muvofiqlashtirsin. 6. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi ichki ishlar vaziri P.R. Bobojonov zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Namunaviy nizom hayvonot dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi tadbirlarni amalga oshirishda ovchilar jamoat birlashmalariga aʼzo boʻlgan fuqarolarning (keyingi oʻrinlarda — jamoatchi inspektorlar) jamoatchilik asosida ishtirokini tashkil etish tartibini, ularning vazifalari, huquqlari va majburiyatlarini belgilaydi. 2. Ushbu Namunaviy nizom qoidalari ovchilar jamoat birlashmalari boʻlmagan nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga nisbatan tatbiq etilmaydi. 3. Jamoatchi inspektorlarning faoliyati belgilangan tartibda adliya organlarida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan ovchilar jamoat birlashmalari tarkibida tashkil etilishi mumkin. 4. Jamoatchi inspektorlar soni ovchilar jamoat birlashmalari tomonidan yuritiladigan ovchilik xoʻjaliklari soni va ularning maydoniga, chegaraoldi mintaqasida va muhofaza etiladigan tabiiy hududlarda joylashuvidan (agar ularning muhofaza rejimida ov qilish nazarda tutilgan boʻlsa) kelib chiqqan holda belgilanadi. Mazkur bandning birinchi xatboshisidagi mezonlarga asosan ovchilar jamoat birlashmalari tomonidan jamoatchi inspektorlar guruhi tuzilishi mumkin. Jamoatchi inspektorlar tarkibi, birinchi navbatda, ovchilar jamoat birlashmalari tomonidan yuritiladigan ovchilik xoʻjaliklari shtatida egerlar yoki boshqa shtatdagi ov mutaxassislari mavjud boʻlmagan yoki yetishmaydigan ovchilik xoʻjaliklarida shakllantiriladi. Jamoatchi inspektor vazifalarini bajarish fuqaroni ovchilar jamoat birlashmasiga aʼzolikka doir majburiyatlarni bajarishdan ozod qilmaydi. Jamoatchi inspektorlar oʻz faoliyatini jamoatchilik asosida amalga oshiradilar, ular bilan mehnat shartnomasi rasmiylashtirilmaydi va ish staji hisoblanmaydi. Ovchilar jamoat birlashmalari aʼzolari jamoatchi inspektor vazifasini bajarishga faqat ish joyidan boʻsh vaqtlarida jalb etilishi mumkin. 5. Jamoatchi inspektorlar tarkibi ov qilish qoidalarini, shu jumladan, yovvoyi hayvonlarning yashash muhitini, boʻlish va urchish joylarini, ularning koʻchib oʻtish yoʻllarini muhofaza qilish, ov qilish uchun ruxsat etilgan hamda taqiqlangan joylarni, yovvoyi hayvonlarning turlarini hamda ov qurollari va usullarini, ov qilish uchun belgilangan muddatlarni, ovlangan yovvoyi hayvonlar va ularning yashash faoliyati mahsulotlari hisobini yuritish tartibini, hayvonot dunyosidan foydalanish qoidalarini buzganlik uchun javobgarlik choralarini, shuningdek, ovchilik xoʻjaliklari va ularga tutashgan hududlarni yaxshi biladigan, intizomli, tashkilotchilik, kuchli iroda, topqirlik, tashabbuskorlik qobiliyatlariga va aholi oʻrtasida obroʻ-eʼtiborga ega ovchilar jamoat birlashmalari aʼzolaridan ixtiyoriylik tamoyili asosida shakllantiriladi. 6. Jamoatchi inspektor boʻlish istagini bildirgan ovchilar jamoat birlashmasi aʼzosi ovchilar jamoat birlashmasi rahbarlik organiga ariza bilan murojaat qiladi. Ariza ovchilar jamoat birlashmasi rahbarlik organi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi va uning huzuridagi Oʻrmon xoʻjaligi agentligi (ov qilish joylari oʻrmon fondiga kirmaydigan yerlarda joylashgan boʻlsa) hamda hududiy ichki ishlar organlarining vakillari ishtirokidagi yigʻilishda ariza kelib tushgan kundan eʼtiboran oʻttiz kundan oshmagan muddatda koʻrib chiqiladi. Bunda arizani koʻrib chiqish natijalari bayon shaklida rasmiylashtiriladi. Nomzodi maʼqullangan fuqaroga ovchilar jamoat birlashmasi rahbarlik organi yigʻilishi bayoniga muvofiq ovchilar jamoat birlashmasi rahbarining buyrugʻi bilan ushbu Namunaviy nizomga 1-ilovaga muvofiq shakl boʻyicha uch yil muddatga jamoatchi inspektor guvohnomasi beriladi. 7. Jamoatchi inspektor guvohnomasi tartib raqamiga ega boʻladi, ovchilar jamoat birlashmasi tomonidan ushbu Namunaviy nizomga 2-ilovaga muvofiq shaklda yuritiladigan alohida hisobga olish jurnalida qayd etiladi hamda guvohnoma oluvchiga jurnalga imzo qoʻydirgan holda topshiriladi. Bunda guvohnoma raqami hisobga olish jurnalidagi tartib raqamga mos kelishi kerak. Hisobga olish jurnali ovchilar jamoat birlashmasi rahbariga shaxsan biriktirilgan maxsus seyfda saqlanadi. Hisobga olish jurnali belgilangan namunaga mos, qattiq jild bilan muqovalangan hamda varaqlari raqamlangan, tikilgan, ovchilar jamoat birlashmasi rahbari imzosi va muhri bilan, varaqlari va uning yuritilishi boshlangan sanasi koʻrsatilgan holda tasdiqlangan boʻlishi kerak. 8. Quyidagilar jamoatchi inspektorlarning asosiy vazifalari hisoblanadi: ovchilik xoʻjaliklarida hayvonot dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi qonunchilik hujjatlariga yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan rioya etilishini oʻrganib borish hamda aniqlangan huquqbuzarliklar yuzasidan tabiatni muhofaza qilish davlat organlari hamda ovchilar jamoat birlashmasini xabardor qilish; ovchilik xoʻjaliklarida hayvonot dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi huquqbuzarliklarning oldini olish va aniqlash, qonunga xilof ravishda ov qilishga (brakonyerlikka) qarshi kurashish boʻyicha tabiatni muhofaza qilishga masʼul inspektorlar tomonidan oʻtkazilayotgan patrullik reydlari va boshqa tadbirlarda ishtirok etish; ovchilik xoʻjaliklari, birinchi navbatda, chegaraoldi mintaqalarida va muhofaza etiladigan tabiiy hududlarda hamda ularga tutash hududlarda joylashgan notanish, shubha uygʻotuvchi shaxslarning paydo boʻlishi, qurol-aslahani, oʻq-dorilarni, giyohvandlik vositalarini, boshqa taqiqlangan ashyolarni olib oʻtish yoki yashirib qoʻyish, jamoat xavfsizligiga tahdid soladigan yoki tahdid solishi mumkin boʻlgan oʻzga holatlar yuzasidan huquqni muhofaza qiluvchi organlarni xabardor qilish; vakolatli davlat organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va nodavlat notijorat tashkilotlari tomonidan ovchilik xoʻjaliklari hududida hayvonot dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi davlat dasturlarini hamda boshqa dasturlarning amalga oshirilishiga koʻmaklashish; ovchilik xoʻjaliklari hududida tabiiy ofatlar, yongʻinlar va boshqa favqulodda vaziyatlar xavfi tugʻilganda vakolatli davlat organlarini, ovchilik xoʻjaliklari xodimlarini va aholini oʻz vaqtida xabardor qilishda va ushbu holatlarni bartaraf etishda qatnashish; fuqarolarda atrof tabiiy muhitga nisbatan ehtiyotkorona munosabatni shakllantirishda, tabiat toʻgʻrisidagi bilimlarni targʻib qilish va ommalashtirish ishlarini amalga oshirishda, tabiatni muhofaza qilishga doir tanlovlar, koʻrgazmalar va boshqa ommaviy tadbirlarni oʻtkazishda ishtirok etish. 9. Jamoatchi inspektorlar oʻz zimmasiga yuklangan vazifalarni bajarishda quyidagi huquqlarga ega: ovchilik xoʻjaliklari hududida boʻlib turgan shaxslar tomonidan hayvonot dunyosini muhofaza qilish va undan oqilona foydalanish qoidalariga rioya etilishini bevosita kuzatish, aniqlangan holatlar boʻyicha belgilangan tartibda maʼlumotnomalar va axborotlar toʻplash hamda vakolatli davlat organlariga kiritish; ovchilik xoʻjaligi hududini aylanib chiqish (patrullik qilish), huquqbuzarlik holatlarini aniqlash va rasmiylashtirish uchun xizmat hayvonlari va transport vositalaridan, videokuzatuv hamda kuzatuvning boshqa texnik vositalaridan foydalanish, yuklangan vazifalarni maxsus kiyim-boshda (formada) bajarish; ovchilik xoʻjaliklaridan, tabiatni muhofaza qilish organlaridan hamda ovchilik xoʻjaligi hududida boʻlib turgan shaxslardan yuklangan vazifalarni bajarish uchun zarur boʻlgan axborotlarni olish; tabiatni muhofaza qilish davlat organlari va huquqni muhofaza qilish organlari xodimlari tomonidan ovchilik xoʻjaliklari hududida oʻtkazilayotgan inspektorlik reydlari va boshqa tadbirlarda ishtirok etish, huquqbuzarliklar holatlariga aniqlik kiritishda va ularni rasmiylashtirishda qatnashish; ovchilik xoʻjaliklari hududida aniqlangan huquqbuzarliklar, shubhali holatlar va shubha uygʻotuvchi shaxslar xususida vakolatli davlat organlariga axborot berish va maʼlumotlar kiritish; aholining tabiatni muhofaza qilishga doir madaniyati va bilimini oshirish ishlarida ishtirok etish; hayvonot dunyosini muhofaza qilish va undan oqilona foydalanishga oid faoliyat boʻyicha qonunchilikni takomillashtirish va yaxshilash yuzasidan ovchilar jamoat birlashmasiga takliflar kiritish; muhim jamoat tadbirlarida faol ishtirok etish va hayvonot dunyosini muhofaza qilish hamda undan oqilona foydalanishga oid talablar buzilishining oldini olish, uni aniqlash va unga chek qoʻyish, aybdorlarni javobgarlikka tortishda koʻmaklashgani uchun davlat organlaridan, ovchilar jamoat birlashmalari yoki boshqa nodavlat notijorat tashkilotlaridan mukofotlar olish. Jamoatchi inspektorlari qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin. 10. Jamoatchi inspektorlar: hayvonot dunyosini muhofaza qilish va undan oqilona foydalanishga doir hamda boshqa normativ-huquqiy hujjatlarning, shuningdek, ushbu Nizom va ovchilar jamoat birlashmasi ustavining talablariga amal qilishi; yuklangan vazifalar doirasida tabiatni muhofaza qilish va huquqni muhofaza qiluvchi organlarga amaliy yordam koʻrsatishi; ovchilik xoʻjaliklari faoliyatiga aralashmasligi; ovchilik nazorati jamoatchi inspektori guvohnomasini oʻzining yonida olib yurishi va ovchilik xoʻjaliklari hududida boʻlayotgan shaxslarning talabi boʻyicha taqdim etishi; oʻziga ishonib topshirilgan texnik vositalarni, maxsus kiyim-bosh (forma) va boshqa mol-mulkni ehtiyot qilishi hamda ularni soz holatda saqlashi lozim. 11. Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi hamda Ichki ishlar vazirligining hududiy boʻlinmalari hamda ovchilar jamoat birlashmalari qonunchilik hujjatlarida belgilangan vakolatlari doirasida jamoatchi inspektorlar faoliyatiga uslubiy rahbarlik qiladi. 12. Jamoatchi inspektorlar oʻz faoliyatini ovchilar jamoat birlashmasi rahbari tomonidan tasdiqlangan rejalar asosida amalga oshiradi. Rejalarda jamoatchi inspektorlarga biriktirilgan hududlarning nomi va aniq chegaralari, ularni aylanib chiqish (patrullik qilish) tartibi va davomiyligi, yuzaga kelayotgan vaziyatni kuzatib borish bilan bogʻliq boʻlgan asosiy hamda alohida vazifalar, ovchilar jamoat birlashmasi, tabiatni muhofaza qilish davlat organlari va huquqni muhofaza qiluvchi organlarning mansabdor shaxslari bilan axborot almashinuvini taʼminlash qoidalari, amalga oshirilayotgan ishlar yuzasidan hisobot berish tartibi nazarda tutilishi mumkin. 13. Jamoatchi inspektorlarni oʻqitish, faoliyatini amalga oshirish davomida ularga yoʻriqnoma oʻtkazish va vazifalarni belgilash ovchilar jamoat birlashmasi rahbari, zaruratga koʻra esa Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Davlat ekologik nazorat inspeksiyasining hamda hududiy ichki ishlar organlari xodimlari tomonidan amalga oshiriladi. Jamoatchi inspektorlar zimmasiga ushbu Namunaviy nizomda va boshqa qonunchilik hujjatlarida belgilanmagan vazifalarni yuklash yoki topshiriqlar berish, ularni davlat sirlarini tashkil etuvchi hujjatlar bilan tanishtirish taqiqlanadi. 14. Jamoatchi inspektorlar davlat organlari va ovchilar jamoat birlashmalari yoki boshqa nodavlat notijorat tashkilotlari tomonidan ragʻbatlantirilishi mumkin. 15. Jamoatchi inspektorlar faoliyat yuritishi uchun sharoitlar yaratish, ularni oʻqitish va malakasini oshirish bilan bogʻliq xarajatlar ovchilar jamoat birlashmalari mablagʻlari hisobidan moliyalashtiriladi. 16. Jamoatchi inspektorlar oʻziga yuklangan vazifalarni bajarishi uchun ovchilar jamoat birlashmalari tomonidan maxsus kiyim-bosh (forma) bilan bepul taʼminlanadi. Maxsus kiyim-bosh (forma) namunalari ovchilar jamoat birlashmasi rahbarlik organi tomonidan tasdiqlanishi mumkin. 17. Jamoatchi inspektorlarga yuklangan vazifalarning xususiyatlaridan kelib chiqib, ularga ovchilar jamoat birlashmalari tomonidan xizmat hayvonlari, transport va aloqa vositalari, videokuzatuv hamda kuzatuvning boshqa texnik vositalari vaqtincha foydalanish uchun berilishi mumkin. 18. Jamoatchi inspektor guvohnomasining amal qilish muddatini uzaytirish yoki amal qilishini tugatish ushbu guvohnomani berishga doir umumiy tartibda amalga oshiriladi. 19. Jamoatchi inspektor guvohnomasining amal qilish muddati jamoatchi inspektorning arizasi asosida uzaytiriladi. 20. Jamoatchi inspektor guvohnomasi amal qilishini tugatishga quyidagilar asos boʻladi: guvohnomaning amal qilish muddati tugaganda; jamoatchi inspektorning arizasiga muvofiq; jamoatchi inspektor unga yuklangan vazifalarni bajarmaganda yoki lozim darajada bajarmaganda yoki uning faoliyatida qonunchilik hujjatlariga zid xatti-harakatlar aniqlanganda; jamoatchi inspektor sud tomonidan jinoyat yoki maʼmuriy huquqbuzarlik (ov qilish va baliq ovlash qoidalarini buzganlik) sodir etganlikda aybdor deb topilganda; jamoatchi inspektor ovchilar jamoat birlashmasining ustavi talablarini qoʻpol ravishda buzganda yoki ovchilar jamoat birlashmasi aʼzoligidan chiqarilganda; jamoatchi inspektorga ov qurolini saqlash va olib yurishga doir berilgan ruxsatnomaning amal qilishi tugatilganda yoki bekor qilinganda, agar uning jamoatchi inspektor majburiyatlarini bajarishi ov quroli bilan bevosita bogʻliq boʻlsa. Amal qilishi tugatilgan guvohnoma jamoatchi inspektor tomonidan uch kun muddat ichida uni bergan ovchilar jamoat birlashmasiga qaytarilishi shart. 21. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar. OVCHILIK NAZORATINING JAMOATCHI INSPEKTORI GUVOHNOMA (maʼmuriy-hududiy birlik va ovchilar jamoat Guvohnomaning amal qilish muddati: birlashmasi nomi) 20___ yil “____” __________ gacha uzaytirildi. ______________________________________ Ovchilar jamoat birlashmasi GUVOHNOMA № 0000 m.oʻ rahbari _______ ____________ ________(imzo)______(F.I.O.) fotosurat 30 x 40 mm (F.I.O.) OVCHILIK NAZORATINING JAMOATCHI INSPEKTORI Guvohnomaning amal qilish muddati: Berildi: 20__ yil “___”_________ da 20___ yil “____”__________ gacha uzaytirildi. Amal qilish muddati: 20__ yil “___” _________ gacha Ovchilar jamoat birlashmasi m.oʻ. Ovchilar jamoat birlashmasi m.oʻ. rahbari _______ ___________ rahbari _______ ____________ ________(imzo)______(F.I.O.) ________(imzo)______(F.I.O.) Ovchilik nazoratining jamoatchi inspektori guvohnomasining berilishini va qaytarilishini hisobga olish JURNALI (ovchilar jamoat birlashmasining nomi) T/r Guvohnomaning tartib raqami Guvohnoma egasining va uni imzolagan shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi Amal qilish muddati Guvohnoma egasining fotosurati Olingan sanasi, olganlik toʻgʻrisidagi imzo Qaytarish sanasi, qaytarilgan guvohnoma egasining imzosi Yoʻq qilinishi toʻgʻrisida belgi (dalolatnoma sanasi va tartib raqami) 1. Ushbu Nizom fuqaroviy ov qurolini olish uchun birinchi marta ruxsatnoma olayotgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarini, Oʻzbekiston Respublikasida doimiy yashovchi chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarni (keyingi oʻrinlarda — fuqarolar) quroldan xavfsiz foydalanish qoidalariga oʻqitish boʻyicha qisqa muddatli maxsus oʻquv kurslarini tashkil etish va ularda oʻqitish tartibini belgilaydi. 2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: qurol — tuzilishiga koʻra jonli nishonni yoki boshqa nishonni urish, signallar berish uchun moʻljallangan qurilmalar va ashyolar. Tuzilishi jihatidan qurolga oʻxshash boʻlgan xoʻjalik-maishiy va ishlab chiqarish maqsadidagi buyumlar sifatida sertifikatlangan buyumlar, shuningdek, tuzilishi jihatidan qurolga oʻxshash boʻlgan sport aslahalari qurol jumlasiga kirmaydi; quroldan xavfsiz foydalanish qoidalariga oʻqitish boʻyicha qisqa muddatli maxsus oʻquv kurslari (keyingi oʻrinlarda — oʻquv kurslari) — ovchilar jamoat birlashmasi tomonidan fuqarolarni hayvonot dunyosini muhofaza qilish va ov qilish, qurol bilan muomalada boʻlish va undan xavfsiz foydalanish qoidalariga oʻqitish boʻyicha tashkil etiladigan huquqiy-nazariy va amaliy oʻquv mashgʻulotlari majmuasi; tinglovchi — qurol olishga birinchi marta ruxsatnoma olayotgan, oʻquv kurslarida oʻqish uchun toʻlov summasini toʻlagan va oʻquv kurslariga qabul qilingan shaxslar; instruktor — oʻquv kurslarida tinglovchilarni oʻqitadigan, Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining Malaka oshirish institutida tinglovchi kurslarini muvaffaqiyatli tugatib, belgilangan namunadagi sertifikatni olgan, ovchilar jamoat birlashmasi shtatidagi xodim, shuningdek, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining, Toshkent shahar va Toshkent viloyati ichki ishlar bosh boshqarmalari hamda viloyatlar ichki ishlar boshqarmalarining Jamoat xavfsizligi xizmati, Jamoat tartibini saqlash boshqarmalarining tuman (shahar) ichki ishlar boʻlimlarining nazorat-litsenziyalash faoliyatini tashkil etish boʻlinmasi xodimi; guvohnoma — qurolni olishga ruxsatnoma rasmiylashtirish uchun ichki ishlar organiga murojaat qilish huquqini beruvchi, tinglovchining oʻquv kurslarini muvaffaqiyatli tugatganligini tasdiqlovchi hujjat; oʻq otish stendi — sport musobaqalari va oʻquv-mashq yigʻinlarini oʻtkazishga, shuningdek, koʻngilochar maqsadlarda silliq stvolli oʻqotar ov hamda silliq stvolli oʻqotar sport qurolidan uchar nishonlarga qarata oʻq otish uchun maxsus moʻljallangan (jihozlangan) muhandislik-qurilish inshooti; tir — sport musobaqalarini, oʻquv-mashq yigʻinlari va oʻquv oʻq otish mashqlarini oʻtkazishga, qurolni tekshirishga, shuningdek, koʻngilochar maqsadlarda fuqaroviy va xizmat oʻqotar qurolidan, pnevmatik ov qurolidan, pnevmatik sport qurolidan, sport uloqtirish qurolidan harakatlanmaydigan hamda harakatlanuvchi nishonlarga qarata oʻq otish uchun maxsus moʻljallangan (jihozlangan) muhandislik-qurilish inshooti; oʻq otish maydoni — bir necha tir va (yoki) oʻq otish stendlaridan tashkil topgan majmua. 3. Ushbu Nizom qoidalari qurolni olishga birinchi marta ruxsatnoma olayotgan fuqarolarga nisbatan tatbiq etiladi. Qurolni ikkinchi va undan koʻp marta olishga, shuningdek, qurolni saqlash va olib yurishga, saqlashga doir ruxsatnomalarni olayotgan fuqarolarning oʻquv kurslarida oʻqishi tavsiyaviy hisoblanadi. 4. Ushbu Nizom qoidalari quyidagilarga nisbatan tatbiq etilmaydi: tigʻli sovuq (ov pichoqlari, ov xanjarchalari va xanjarlar) qurolni olayotgan fuqarolarga; signal beruvchi ov qurolini, sport qurolini, oʻzini oʻzi himoya qilish qurolini, kolleksiyalash va koʻrgazmaga qoʻyish uchun moʻljallangan qurolni olishga doir ruxsatnomalarni olayotgan fuqarolarga; mukofot qilingan qurolni saqlash va olib yurishga doir ruxsatnomani olayotgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolariga; Oʻzbekiston Respublikasi hududida fuqaroviy qurolni olishga doir ruxsatnomalarini olayotgan Oʻzbekiston Respublikasi hududida vaqtincha turgan chet el fuqarolariga. 5. Oʻquv kurslari: qurol va uning oʻq-dorilari muomalasiga doir qonunchilik hujjatlari talablarini, ovchilarning huquq va majburiyatlarini; ov qilish qoidalarini, shu jumladan, atrof-muhitni, yovvoyi hayvonlar yashash muhitini, boʻlish va urchish joylarini, ularning koʻchib oʻtish yoʻllarini muhofaza qilish, ov qilish uchun ruxsat etilgan va taqiqlangan joylarni, yovvoyi hayvonlarning turlarini hamda ov qurollari va usullarini, ov qilish uchun belgilangan muddatlarni, ovlangan yovvoyi hayvonlar va ularning yashash faoliyati mahsulotlarining hisobini yuritish tartibini; qurol bilan muomalada boʻlish, ov qilish va baliq ovlash, hayvonot dunyosidan foydalanishning boshqa turlarini amalga oshirish qoidalarini buzish uchun javobgarlik choralarini; foydalaniladigan qurol va uning oʻq-dorilari asosiy turlarini, ularning taktik va texnik tavsiflarini hamda ballistik xususiyatlarini, ularni saqlash, tashish, olib yurish va ulardan foydalanish tartibini; qurolni oʻqlashda, tozalashda, qoʻllashda, qurol bilan boshqa shakllarda muomala qilishda shaxsiy, atrofdagilarning xavfsizligini va jamoat tartibini taʼminlash hamda yongʻinga qarshi choralarni; oʻqdan yaralanganda va boshqa turdagi tan jarohatlarining asosiy turlari boʻyicha birlamchi shoshilinch tibbiy yordam koʻrsatish asoslarini oʻzlashtirib olish uchun zarur boʻlgan mustahkam va yetarli hajmda bilimlarni hamda amaliy koʻnikmalarni hosil qilish maqsadlarida tashkil etiladi. Oʻquv kurslarida: ushbu bandning ikkinchi — toʻrtinchi xatboshilariga doir qismda — ovchilar jamoat birlashmasi shtatidagi xodimlari tarkibidan tayyorlangan instruktorlar tomonidan; ushbu bandning beshinchi — yettinchi xatboshilariga doir qismda — ichki ishlar organlari nazorat-litsenziyalash faoliyatini tashkil etish boʻlinmasi xodimlari tarkibidan tayyorlangan instruktorlar tomonidan oʻqitiladi. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining Malaka oshirish instituti tomonidan instruktorlarni tayyorlash boʻyicha oʻquv jarayoni doirasidagi alohida oʻquv mashgʻulotlarini oʻtkazish uchun Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, shuningdek, ovchilar jamoat birlashmasi, Oʻzbekiston oʻq otish sporti federatsiyasi, ovchilik va otish sporti sohasidagi faoliyat bilan shugʻullanuvchi yuridik shaxslar va boshqa manfaatdor tashkilotlarning malakali xodimlari va tajribali mutaxassislari kelishuv asosida jalb etilishi mumkin. 7. Oʻquv kurslarida tinglovchilar ishdan ajralgan holda oʻqitiladi. 8. Oʻquv kurslarida oʻqish bilan bogʻliq xarajatlar ovchilar jamoat birlashmasi tomonidan belgilanadi hamda ovchilar jamoat birlashmasi va fuqaro oʻrtasida tuziladigan shartnomaga asosan koʻrsatiladi. Bunda toʻlov summasini kurslarda oʻqish davomida boʻlib toʻlash imkoniyati nazarda tutilishi mumkin. 9. Shartnomada fuqaro xavfsiz foydalanish qoidalariga oʻqitilishi lozim boʻlgan qurol turi (silliq stvolli ov quroli, soyli stvolli ov quroli, pnevmatik ov quroli) koʻrsatilishi lozim. 10. Oʻquv kurslarida oʻqitish uchun shartnoma summasining 50 foizi ovchilar jamoat birlashmasi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining Jamoat xavfsizligi departamenti Jamoat tartibini saqlash xizmatining maxsus hisobvaragʻigʻa oʻtkaziladi. 11. Oʻquv kurslariga yigirma besh yoshga toʻlgan fuqarolar qabul qilinadi. 12. Oʻquv kurslarida oʻqishni xohlovchi fuqarolar yil davomida oʻquv kurslariga qabul qilish haqidagi arizani va unga ilova qilingan quyidagi hujjatlarni ovchilar jamoat birlashmasiga bevosita, pochta aloqasi vositalari orqali yoki elektron shaklda ovchilar jamoat birlashmasining elektron manziliga (mavjud boʻlsa) ular olinganligi haqida xabardor qilingan holda taqdim etadi: ovchilar jamoat birlashmasi tomonidan berilgan ovchilik guvohnomasi nusxasi; fuqarolik pasporti (identifikatsiyalovchi ID-kartasi) yoki shaxsni tasdiqlovchi boshqa hujjat (Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari uchun); Oʻzbekiston Respublikasi hududida doimiy yashaydigan chet el fuqarosi va fuqaroligi boʻlmagan shaxsning Oʻzbekiston Respublikasida yashash guvohnomasi (identifikatsiyalovchi ID-kartasi). 13. Oʻquv kurslaridagi oʻquv jarayoni tinglovchilar soni qoidaga koʻra guruhlarning toʻldirilishiga bogʻliq holda kamida 15 — 20 kishidan iborat, biroq 25 kishidan ortiq boʻlmagan guruhlarda tashkil qilinadi. 14. Oʻquv kurslarining guruhlar tarkibi shakllantirilgandan soʻng ovchilar jamoat birlashmasi tomonidan ikki ish kunida oʻquv kurslari muddati (yil, oy, sana, mashgʻulotlar boshlanishi va tugallanishi vaqti), fuqarolarning roʻyxati aks ettirilgan reja-jadval tasdiqlanib, shu kunning oʻzida fuqarolarga yozma ravishda xabarnoma yuboriladi. Xabarnomada oʻquv kurslari muddati, oʻqish uchun toʻlov summasi, ovchilar jamoat birlashmasining bank hisobvaragʻi rekvizitlari va toʻlash muddati koʻrsatiladi. 15. Olingan xabarnomaga asosan oʻquv jarayoni boshlangunga qadar ovchilar jamoat birlashmasiga oʻqish uchun murojaat qilmagan yoki oʻqish uchun belgilangan toʻlovni amalga oshirmagan fuqarolar oʻquv kurslariga qabul qilinmaydi va bu haqda ovchilar jamoat birlashmasi tomonidan bir ish kunida fuqarolarga yozma ravishda xabarnoma yuboriladi. Mazkur hollarda fuqarolar keyingi tashkil etiladigan oʻquv kurslarida oʻqishga qabul qilinishi mumkin. 16. Oʻquv kurslarida oʻqish uchun reja-jadvalda koʻrsatilgan hamda toʻlov summasini toʻlagan fuqarolar ovchilar jamoat birlashmasi rahbari buyrugʻi bilan tinglovchi sifatida oʻqishga qabul qilinadi. 17. Oʻquv kurslari kamida ikki nafar instruktor tomonidan tashkil etiladi. 18. Oʻquv kurslari ovchilar jamoat birlashmasi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi hamda Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi bilan kelishilgan holda tasdiqlangan oʻquv dasturlariga muvofiq oʻtkaziladi. 19. Oʻquv mashgʻulotlari instruktorlar tomonidan tashkil etiladi. Oʻquv mashgʻulotlarini oʻtkazish uchun zarur hollarda vazirliklar, idoralar va boshqa tashkilotlarning malakali xodimlari hamda tajribali mutaxassislari kelishuv asosida jalb etilishi mumkin. 20. Oʻquv kurslarida oʻquv jarayonining umumiy davomiyligi bir haftani (36 (54 akademik) soat) tashkil etadi. Umumiy oʻquv vaqti hajmi quyidagicha taqsimlanadi: nazariy taʼlim — 24 (36 akademik) soat; amaliy mashgʻulotlar — 12 (18 akademik) soat, shu jumladan, quroldan oʻq otishni oʻrgatish mashgʻulotlari (oʻquv oʻq otish mashqlari) — 6 (9 akademik) soat. 21. Oʻquv mashgʻulotlari maʼruza, seminar va amaliy mashgʻulot shakllarida oʻtkaziladi. Nazariy oʻquv mashgʻulotlarini oʻtkazishda interfaol oʻqitish uslublari qoʻllanilishi tavsiya etiladi. Oʻquv mashgʻulotlari davomida tinglovchilarga nazorat topshiriqlari (test, yozma ish va boshqalar) beriladi. 22. Auditoriya mashgʻulotlari davomiyligi 80 daqiqani (tanaffussiz, ikki akademik soat) tashkil etadi, oʻquv mashgʻulotlari oraligʻidagi tanaffus — kamida 10 daqiqadan iborat boʻladi. 23. Oʻquv oʻq otish mashqlari ovchilar jamoat birlashmasiga tegishli boʻlgan hamda ichki ishlar organlarining roʻyxatiga olingan qurol va oʻq-dorilari bilan fuqaroviy qurol va uning oʻq-dorilarini saqlashga doir ruxsatnomalariga ega boʻlgan oʻq otish stendi, tir yoki oʻq otish maydonida oʻtkaziladi. 24. Ovchilar jamoat birlashmasi oʻquv kurslarini tashkil etish uchun jihozlangan xonalarga va (yoki) qurol va oʻq-dorilarni saqlash xonasiga ega boʻlmaganda, oʻquv mashgʻulotlarini oʻtkazish va (yoki) qurol va oʻq-dorilarni saqlash shartnomaviy tartibda fuqaroviy qurol va uning oʻq-dorilarini saqlashga doir ruxsatnomaga ega boʻlgan yuridik shaxsda yoki ichki ishlar organlarida amalga oshirilishi mumkin. 25. Ovchilar jamoat birlashmasi oʻziga tegishli boʻlgan oʻq otish stendi, tir yoki oʻq otish maydoniga ega boʻlmaganda, oʻquv oʻq otish mashqlari shartnomaviy tartibda fuqaroviy qurol va uning oʻq-dorilarini saqlashga doir ruxsatnomalariga ega boʻlgan yuridik shaxsning oʻq otish stendi, tiri yoki oʻq otish maydonida, yoxud ichki ishlar organlarining oʻq otish poligonlarida oʻtkazilishi mumkin. 26. Silliq stvolli oʻqotar ov quroli bilan oʻquv oʻq otish mashqlari oʻq otish stendida, soyli stvolli oʻqotar ov quroli va pnevmatik ov quroli bilan oʻquv oʻq otish mashqlari esa, tir yoki oʻq otish maydonida oʻtkaziladi. Silliq stvolli oʻqotar ov quroli bilan oʻquv oʻq otish mashqlari bir necha oʻq otish stendidan iborat boʻlgan oʻq otish maydonida oʻtkazilishi mumkin. Soyli stvolli oʻqotar ov quroli va pnevmatik ov quroli bilan oʻquv oʻq otish mashqlari bir necha tirlardan iborat boʻlgan oʻq otish maydonida oʻtkazilishi mumkin. 27. Oʻq otish tiridagi oʻquv oʻq otish mashqlarida qatnashishga faqat qurolni oʻqlash, tozalash, olib yurish, qoʻllashda shaxsiy, atrofdagilar xavfsizligini va jamoat tartibini taʼminlash choralarini, shuningdek, oʻquv oʻq otish mashqlari shartlari va xavfsizlik qoidalariga oid bilim va koʻnikmalar boʻyicha oʻtkazilgan nazorat sinovlaridan muvaffaqiyatli oʻtgan tinglovchilarga ruxsat beriladi. 28. Oʻquv oʻq otish mashqlari ovchilar jamoat birlashmasi rahbari tomonidan ushbu mashqlarni oʻtkazish uchun masʼul boʻlgan instruktor (instruktorlar) tayinlangandan soʻng guruhma-guruh oʻtkaziladi. 29. Oʻquv oʻq otish mashqlarini oʻtkazish uchun masʼul boʻlgan instruktor (instruktorlar) tomonidan mashqlar oʻtkazilishidan oldin tinglovchilarga xavfsizlik qoidalari boʻyicha yoʻl-yoʻriqlar beriladi, shuningdek, baxtsiz hodisalarning oldini olishga qaratilgan chora-tadbirlar koʻriladi. 30. Oʻquv kursi jarayonida tinglovchilarning mashgʻulotlarda qatnashish davomati, ularni oʻtkazish sanasi, mavzusi, dars soatlari miqdorlari, nazorat topshiriqlari natijalarining hisobi yuritiladi. 31. Tinglovchilar oʻquv kurslarida oʻqishni tugatgandan soʻng test sinovlari shaklida yakuniy imtihon topshiradi. 32. Oʻquv kurslari tinglovchilarining bilimini baholashni tashkil etish va oʻtkazish uchun ovchilar jamoat birlashmasi tomonidan kamida 3 — 5 kishidan iborat imtihon komissiyasi tuziladi. Imtihon komissiyasi raisi, tarkibi va ishlash tartibi ovchilar jamoat birlashmasi tomonidan tasdiqlanadi. Komissiya tarkibiga boshqa vazirliklar, idoralar va tashkilotlarning xodimlari hamda mutaxassislari kelishuv asosida jalb etilishi mumkin. 33. Yakuniy imtihon topshiriqlari oʻquv kursi dasturiga muvofiq tuziladi. Imtihon natijalari 100 balli tizimda baholanadi. Yakuniy imtihonda test sinovlari uchun ajratilgan maksimal ballning 70 foizidan kam ball toʻplagan tinglovchilar oʻquv kurslarini muvaffaqiyatli oʻzlashtirmagan hisoblanadi. 34. Yakuniy imtihonda uzrli sabab tufayli ishtirok etmagan tinglovchilar navbatdagi guruh tinglovchilari bilan birgalikda ishtirok etishlari mumkin. 35. Test sinovlaridan muvaffaqiyatli oʻta olmagan tinglovchilarga keyingi oʻquv kurslari yakunida imtihonni faqat bir marta qayta topshirishga imkon beriladi. Qayta topshirish natijalariga koʻra imtihondan oʻta olmagan tinglovchilar xohishiga koʻra ushbu Nizomda belgilangan tartibda oʻquv kurslariga takroran qabul qilinadi. 36. Imtihon natijalari imtihon oʻtkazilgan kuni komissiyaning barcha aʼzolari tomonidan imzolangan bayonnoma va imtihon qaydnomasi orqali rasmiylashtiriladi hamda tinglovchilarga eʼlon qilinadi. 37. Imtihon komissiyasi bayonnomasiga asosan yakuniy imtihondan muvaffaqiyatli oʻtgan tinglovchilarga bir ish kunida ushbu Nizomga ilovada belgilangan namunadagi hamda QR-kod (matrik shtrixli kod) bilan roʻyxatdan oʻtkaziladigan guvohnoma, imtihonlardan oʻta olmagan tinglovchilarga esa, ular oʻquv kurslarini tamomlagani toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma beriladi. Guvohnoma va maʼlumotnomalar ovchilar jamoat birlashmasi rahbari tomonidan imzolanadi. Guvohnoma fuqarolarga berilgan guvohnomalar reyestriga imzo qoʻydirgan holda topshiriladi. 38. Guvohnomada fuqaro xavfsiz foydalanish qoidalariga oʻqitilgan qurol turi (silliq stvolli ov quroli, soyli stvolli ov quroli, pnevmatik ov quroli) koʻrsatilishi shart. 39. Guvohnoma uning amal qilishi cheklanmagan muddatga beriladi. 40. Guvohnoma kimning nomiga berilgan boʻlsa, oʻsha fuqaroga ichki ishlar organida silliq stvolli ov qurolini, soyli stvolli ov qurolini va (yoki) pnevmatik ov qurolini olishga doir ruxsatnomani olish uchun asoslardan biri hisoblanadi. 41. Ovchilar jamoat birlashmasi tomonidan quyidagilar koʻrsatilishi lozim boʻlgan guvohnomalar reyestri (keyingi oʻrinlarda — reyestr) yuritiladi: guvohnoma egasining familiyasi, ismi, otasining ismi, tugʻilgan sanasi, doimiy yashash manzili, telefoni; guvohnoma egasi xavfsiz foydalanish qoidalariga oʻqitilgan qurol turi (silliq stvolli ov quroli, soyli stvolli ov quroli, pnevmatik ov quroli); guvohnomani berish uchun asos boʻlgan komissiya bayonnomasining sanasi va raqami; guvohnoma berilgan sana, uning seriyasi va tartib raqami; guvohnoma dublikatini berish asosi va sanasi. 42. Reyestr qogʻoz manbada bir nusxada yuritiladi. Qogʻoz manbadagi reyestr jurnali hududiy ichki ishlar organida hisobga qoʻyilgan boʻlishi lozim. Reyestr qoʻshimcha ravishda elektron manbalarda ham yuritilishi mumkin. Qogʻozdagi va elektron manbalardagi yozuvlar oʻrtasida nomuvofiqlik mavjud boʻlgan taqdirda, qogʻoz manbalardagi yozuvlar ustuvor ahamiyatga ega boʻladi. Ushbu Nizomning 41-bandida koʻrsatilgan reyestr maʼlumotlari ularni tasdiqlaydigan hujjatlardagi mavjud maʼlumotlarga muvofiq boʻlmagan taqdirda, ushbu Nizomning 41-bandida koʻrsatilgan maʼlumotlar ularga tegishli oʻzgartirishlar kiritilgunga qadar ishonchli hisoblanadi. 43. Reyestr jurnaliga tartib raqami qoʻyiladi, uning betlari izchil ketma-ketlikda raqamlanadi va ip oʻtkazib tikiladi. Reyestr jurnalining titul varagʻida ovchilar jamoat birlashmasi nomi, shuningdek, u qachon yuritilishi boshlangani va tugatilgani koʻrsatiladi. Reyestr jurnalining oxirgi betida uning nechta betdan iborat ekanligi koʻrsatiladi va ushbu maʼlumotlar ovchilar jamoat birlashmasi rahbarining imzosi, shuningdek, hududiy ichki ishlar organi masʼul xodimining imzosi va muhri bilan tasdiqlanadi. 44. Reyestr jurnalidagi yozuvlar koʻk yoki qora rangli sharikli ruchka bilan aniq yozilishi shart. Yozuvni qayd qilishda oʻchirish va tuzatishlarga yoʻl qoʻyilmaydi. Xato yozilganda, matnni oʻqish imkoniyatini beradigan holda ushbu xato ingichka chiziq bilan oʻchirilib, uning tepasidan toʻgʻrilangan yozuv kiritiladi va tegishli yozuv kiritilgan satrning izoh qismida “tuzatildi” deb yozib qoʻyiladi hamda matnni toʻgʻrilagan shaxsning imzosi bilan tasdiqlanadi. 45. Reyestrning toʻgʻri toʻldirilishi va reyestr jurnalining butligi, shuningdek, guvohnomalar blanklarining hisobi yuritilishi, saqlanishi va maqsadli ishlatilishi uchun ovchilar jamoat birlashmasi rahbari yoki uning buyrugʻi bilan ushbu vazifalar yuklangan masʼul shaxs javobgar boʻladi. 46. Reyestr jurnali qulflanadigan seyf yoki metall shkaf (yashik)da saqlanadi. 47. Reyestr jurnali toʻliq toʻldirilguncha yuritiladi. Toʻliq toʻldirilib, yuritilishi tugatilgan reyestr jurnali hududiy ichki ishlar organiga topshiriladi. 48. Reyestrdagi maʼlumotlar foydalanilishi cheklangan axborot hisoblanadi va oshkor qilinmaydi, qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno. Reyestrdagi mavjud maʼlumotlar ovchilar jamoat birlashmasi tomonidan ichki ishlar yoki boshqa vakolatli organ soʻroviga muvofiq tegishli soʻrov olingan kundan boshlab bir ish kunida taqdim etiladi. 49. Yoʻqolgan yoki yaroqsiz holga kelgan guvohnoma oʻrniga fuqaroning murojaatiga asosan murojaat kelib tushgan kundan eʼtiboran ikki ish kuni ichida guvohnomaning avvalgi hisobga olish seriyasi va tartib raqami koʻrsatilgan dublikati rasmiylashtirib beriladi. Guvohnoma dublikatining yuqori oʻng burchagiga “Dublikat” degan yozuv kiritiladi. Guvohnoma dublikatini berishda fuqaro tomonidan ovchilar jamoat birlashmasining dublikat blankasini tayyorlash bilan bogʻliq xarajatlari qoplanadi. 50. Instruktorlar besh yilda kamida bir marta qayta tayyorlanadi. 51. Tinglovchilar quyidagi holatlarda oʻquv kurslaridan chetlashtiriladi: oʻz xohishiga koʻra; oʻquv kurslari nazariy taʼlim qismining 4 akademik soatdan koʻp hajmdagi mashgʻulotlarda qatnashmaganda; oʻquv oʻq otish mashqlarida toʻliq qatnashmaganda; oʻquv intizomini va ovchilar jamoat birlashmasining ichki tartib-qoidalarini muntazam ravishda yoki bir marotaba qoʻpol ravishda buzganda; vafot etganda. 52. Tinglovchini oʻquv kurslaridan chetlashtirish ovchilar jamoat birlashmasi rahbarining buyrugʻi bilan rasmiylashtiriladi. Buyruqda chetlashtirish sababi va asoslari koʻrsatiladi. 53. Oʻquv kurslari tinglovchilari oʻqishdan chetlashtirilganda yoki test sinovlaridan muvaffaqiyatli oʻta olmaganda, ularga oʻqish uchun toʻlangan toʻlov summasi qaytarilmaydi. 54. Guvohnoma olinishi fuqaro ovchilar jamoat birlashmalari ustav hujjatlariga muvofiq har yili qurol va uning oʻq-dorilarni saqlash, tashish, olib yurish va undan foydalanish, oʻqlash-oʻqsizlantirish, tozalash, ular bilan xavfsiz muomalada boʻlish qoidalari boʻyicha bilimlarga oid majburiy normativlarni (“ovchilik minimumi”) topshirish majburiyatidan ozod etmaydi. 55. Ichki ishlar organlarining qurolni olishga doir ruxsatnomasi guvohnomada koʻrsatilgan qurol turini (silliq stvolli, soyli stvolli, pnevmatik) olish uchun beriladi. 56. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar.