Sudyalarning hayoti va sogʻligʻini davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(resolution, 2022-04-05)

Oʻzbekiston Respublikasi “Sudlar toʻgʻrisida”gi Qonunining 76-moddasiga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Sud-huquq tizimini yanada takomillashtirish va sud hokimiyati organlariga ishonchni oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2018-yil 13-iyuldagi PF-5482-son Farmoniga muvofiq, shuningdek, sudyalarning ijtimoiy himoyasini ishonchli taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Sudyalarning hayoti va sogʻligʻini davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Belgilansinki: sudyalarning hayoti va sogʻligʻini davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish “Oʻzagrosugʻurta” aksiyadorlik jamiyati tomonidan amalga oshiriladi; ushbu qaror 2019-yil 1-yanvardan eʼtiboran kuchga kiradi. 3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — moliya vaziri J.A. Qoʻchqorov zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi sud organlari tizimidagi sudyalarning hayoti va sogʻligʻini davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish tartibini belgilaydi. 2. Ushbu Nizomda quyidagi tushunchalardan foydalaniladi: sudyalar — Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudi sudyalari, sudyalar orasidan tasdiqlangan Sudyalar oliy kengashining aʼzolari, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi, harbiy sudlar, Qoraqalpogʻiston Respublikasi fuqarolik ishlari boʻyicha sudi, fuqarolik ishlari boʻyicha viloyatlar va Toshkent shahar sudlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi jinoyat ishlari boʻyicha sudi, jinoyat ishlari boʻyicha viloyatlar va Toshkent shahar sudlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar iqtisodiy sudlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar maʼmuriy sudlari, fuqarolik ishlari boʻyicha tumanlararo, tuman (shahar) sudlari, jinoyat ishlari boʻyicha tuman (shahar) sudlari, tumanlararo, tuman (shahar) iqtisodiy sudlari va tuman (shahar) maʼmuriy sudlari sudyalari; naf oluvchi — sugʻurta qilingan shaxs oʻz xizmat vazifalarini bajarishi bilan bogʻliq holda halok boʻlgan (vafot etgan) taqdirda sugʻurta toʻlovini olish huquqiga ega boʻlgan shaxs; sudyalarning hayoti va sogʻligʻini davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish shartnomasi (keyingi oʻrinlarda davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish shartnomasi deb ataladi) — sugʻurtalovchi u boʻyicha sugʻurta hodisasi vujudga kelganda kelishilgan toʻlov (sugʻurta mukofoti)ni sugʻurta qilingan shaxsga (naf oluvchiga) sugʻurta summasi doirasida sugʻurta qilingan shaxsning xizmat majburiyatlarini bajarish bilan bogʻliq holda hayoti yoki sogʻligʻiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash majburiyatini oladigan sugʻurta shartnomasi; sugʻurta qilingan shaxs — foydasiga sugʻurta amalga oshiriladigan va uning uchun sugʻurta mukofoti toʻlangan sudya; sugʻurta qildiruvchi — davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish shartnomasini tuzgan Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudi, Oʻzbekiston Respublikasi Sudyalar oliy kengashi, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi; sugʻurtalovchi — “Oʻzagrosugʻurta” aksiyadorlik jamiyati; sugʻurta summasi — sugʻurtalovchi davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish shartnomasi doirasida sugʻurta toʻlovi toʻlash majburiyatini olgan pul mablagʻlari summasi; sugʻurta toʻlovi — har bir sugʻurta qilingan shaxs uchun sugʻurta summasi doirasida ushbu Nizom hamda davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish shartnomasida belgilangan sugʻurta hodisasi yuz berganda sugʻurta qilingan shaxsga (naf oluvchiga) toʻlanadigan pul mablagʻlari summasi; sugʻurta mukofoti — ushbu Nizom hamda davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish shartnomasida nazarda tutilgan tartibda va muddatlarda sugʻurta qildiruvchi sugʻurtalovchiga toʻlashi shart boʻlgan pul mablagʻlari summasi; sugʻurta hodisasi — davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish shartnomasining amal qilish davrida oʻz xizmat vazifalarini bajarishi bilan bogʻliq holda sugʻurta qilingan shaxsning hayoti yoki sogʻligʻiga zarar yetkazilishi. 3. Sugʻurta qilingan shaxsning hayoti va sogʻligʻi davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish obyekti hisoblanadi. Davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish sugʻurta faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilik, “Sudlar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 76-moddasi asosida va Oʻzbekiston Respublikasining respublika budjeti mablagʻlari hisobiga amalga oshiriladi. Davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish sugʻurta mukofoti summasi sugʻurta qildiruvchining xarajatlar smetasida nazarda tutiladi. 4. Davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish shartnomasi boʻyicha sugʻurta hodisasi munosabati bilan sugʻurta qilingan shaxsga (naf oluvchiga) yetkazilgan maʼnaviy zarar qoplanmaydi. 5. Davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish shartnomasi va davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish polisi, sugʻurta qilingan shaxsning hayoti va sogʻligʻini davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilishning amalga oshirilganligini tasdiqlovchi hujjatlar hisoblanadi. 6. Sudyalarning hayoti va sogʻligʻini davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish ushbu Nizomga 1-ilovadagi sxema boʻyicha amalga oshiriladi. 7. Davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish shartnomasi sugʻurta qildiruvchi va sugʻurtalovchi oʻrtasida bir yil muddatga tuziladi. 8. Davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish shartnomasini tuzish uchun sugʻurta qildiruvchi sugʻurtalovchiga ushbu Nizomga 2-ilovaga muvofiq shakl boʻyicha davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish shartnomasini tuzish toʻgʻrisidagi arizani taqdim qiladi. 9. Davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish shartnomasi boʻyicha sugʻurtalovchining majburiyatlari davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish shartnomasida koʻrsatilgan sugʻurtalash muddati davomida amal qiladi. 10. Davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish boʻyicha sugʻurta polisi sugʻurta qildiruvchiga sugʻurtalovchining hisob raqamiga davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish shartnomasi boʻyicha sugʻurta mukofoti tushgan kundan keyingi uch ish kunidan kechikmay beriladi.Sugʻurta polisi yoʻqotilgan taqdirda, uning dublikati sugʻurta qildiruvchi tegishli ariza bilan murojaat qilganidan soʻng uch ish kuni mobaynida sugʻurtalovchi tomonidan beriladi. Dublikat berilgandan soʻng yoʻqotilgan sugʻurta polisi haqiqiy hisoblanmaydi va u boʻyicha sugʻurta taʼminoti amalga oshirilmaydi. 11. Davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish shartnomasi amal qilishi davrida davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish shartnomasini tuzishda taqdim qilingan arizada koʻrsatilgan maʼlumotlardagi har qanday oʻzgarishlar haqida sugʻurta qildiruvchi sugʻurtalovchiga uch ish kunidan kechikmay yozma shaklda xabar qilishi shart. 12. Sugʻurta qildiruvchidan davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish shartnomasini tuzishda taqdim etilgan maʼlumotlardagi oʻzgarishlar toʻgʻrisida ariza olinganda sugʻurtalovchi, zarur hollarda, davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish shartnomasiga qoʻshimcha kelishuv tuzadi va sugʻurta polisini qayta rasmiylashtiradi. 13. Davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish shartnomasi amal qilishi davrida shartnoma shartlari oʻzgargan taqdirda, oʻzgargan shartlarga qarab sugʻurta mukofotiga tuzatish kiritiladi. Bunda sugʻurta mukofoti boʻyicha oʻzaro hisob-kitoblarni amalga oshirish borasida tomonlarning majburiyatlari davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish shartnomasiga qoʻshimcha kelishuv tuzilgan kundan boshlab uch ish kunidan kechikmasdan bajarilishi lozim. 14. Davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish boʻyicha sugʻurta summasi — sugʻurtalovchining har bir sugʻurta qilingan shaxs oldidagi majburiyatlarining cheklangan hajmidan iborat boʻlib, sudyaning ellik oylik ish haqiga teng summa hisoblanadi. 15. Davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish shartnomasi boʻyicha sugʻurta mukofoti sugʻurta qilingan shaxslar sonini sugʻurta summasiga va 0,238 foiz miqdorida belgilangan sugʻurta tarifiga koʻpaytirish yoʻli bilan hisoblab chiqiladi. Davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish shartnomasi amal qiladigan muddat mobaynida sugʻurta tarifi darajasining oʻzgarishi sugʻurta qildiruvchi tomonidan toʻlov vaqtida amalda boʻlgan sugʻurta tarifi boʻyicha toʻlangan sugʻurta mukofotining oʻzgarishiga olib kelmaydi. 16. Davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish shartnomasi boʻyicha sugʻurta mukofoti sugʻurta qildiruvchi tomonidan davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish shartnomasi tuzilgan sanadan boshlab besh ish kuni mobaynida bir yoʻla toʻlanadi. 17. Sugʻurta qildiruvchi: sugʻurtalovchidan davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish shartnomasining shartlarini tushuntirib berishni talab qilish; sugʻurtalovchining sugʻurta toʻlovini toʻlashni rad etish toʻgʻrisidagi qarori ustidan belgilangan tartibda shikoyat qilish; sugʻurta qilingan shaxslarning soni kamayganda sugʻurta mukofotining sugʻurtalangan shaxslarning kamaygan soniga va davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish shartnomasining tugallanmagan davriga mutanosib qismini olish; sugʻurta polisi yoʻqotilgan taqdirda sugʻurtalovchidan sugʻurta polisi dublikatini olish huquqiga ega. Sugʻurta qildiruvchi qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin. 18. Sugʻurta qildiruvchi: ushbu Nizomda belgilangan tartibda va muddatlarda davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish shartnomasi boʻyicha sugʻurta mukofotini toʻlashi; sugʻurta qilingan shaxslarni davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish shartnomasi shartlari bilan tanishtirishi, shu jumladan, ushbu shartnoma boʻyicha tomonlarning huquq va majburiyatlarini tushuntirishi; sugʻurta qilingan shaxs (naf oluvchi) yozma shakldagi ariza bilan murojaat qilgan sanadan eʼtiboran ikki ish kuni mobaynida sugʻurtalovchi haqidagi barcha zarur maʼlumotlarni taqdim etishi; sugʻurta qilingan shaxsning hayoti yoki sogʻligʻiga zarar yetkazilganligi haqida oʻziga maʼlum boʻlgan paytdan eʼtiboran yigirma ish kuni mobaynida sugʻurtalovchiga yozma shaklda maʼlum qilishi shart. Sugʻurta qildiruvchi qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlarni ham olishi mumkin. 19. Sugʻurtalovchi: sugʻurta qilingan shaxsning hayoti yoki sogʻligʻiga zarar yetkazilishi holatlarini tekshirishda ishtirok etish va zarur boʻlgan hollarda tegishli ekspertlarni jalb etish; sugʻurtalangan shaxsning hayoti yoki sogʻligʻiga zarar yetkazilishi holatlariga doir axborotni tekshirish huquqiga ega. Sugʻurtalovchi qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin. 20. Sugʻurtalovchi: sugʻurta qildiruvchini davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish shartnomasi shartlari bilan tanishtirishi, shu jumladan, uning huquq va majburiyatlarini tushuntirishi; sugʻurta qildiruvchi va sugʻurta qilingan shaxs (naf oluvchi) toʻgʻrisida olingan maʼlumotlarning maxfiyligini taʼminlashi; sugʻurta toʻlovini toʻlashni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan taqdirda, sugʻurta qilingan shaxs (naf oluvchi) sugʻurta toʻlovini toʻlash uchun murojaat etganidan keyin oʻn besh ish kunidan kechiktirmay bu haqda sugʻurta qildiruvchiga rad etish sabablarini dalillar bilan asoslagan holda yozma shaklda xabar qilishi; ushbu Nizomning 24-bandida nazarda tutilgan barcha zarur hujjatlar taqdim etilgan sanadan eʼtiboran oʻn besh ish kunidan kechiktirmay qaror qabul qilishi va sugʻurta toʻlovini toʻlashi; tashkilot nomi, tashkiliy-huquqiy shakli yoki joylashgan joyi oʻzgargan taqdirda, bu haqda sugʻurta qildiruvchiga qonunchilikda belgilangan tartibda maʼlum qilishi; sugʻurta polisi yoʻqotilgan taqdirda, sugʻurta qildiruvchi tegishli ariza bilan murojaat qilgan sanadan boshlab uch ish kuni mobaynida sugʻurta polisi dublikatini berishi shart. Sugʻurtalovchi qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlarni ham olishi mumkin. 21. Sugʻurta qilingan shaxs: sugʻurtalovchiga sugʻurta toʻlovini toʻlash haqida yozma shakldagi ariza bilan murojaat qilish; qonunchilikda belgilangan shartlar asosida va tartibda sugʻurta toʻlovi olish; davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish shartnomasining shartlari toʻgʻrisida sugʻurta qildiruvchi yoki sugʻurtalovchidan bepul axborot olish; belgilangan tartibda hayoti yoki sogʻligʻiga zarar yetkazilishi holatlarini tekshirishda, zaruriyat boʻlganda, oʻzining ishonchli vakilini jalb etgan holda ishtirok etish; sugʻurta qildiruvchidan sugʻurtalovchi haqidagi barcha zarur maʼlumotlarni olish huquqiga ega. Sugʻurta qilingan shaxs qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin. 22. Naf oluvchi: sugʻurta toʻlovini olish haqidagi talab bilan sugʻurtalovchiga murojaat qilish; sugʻurtalovchidan qonunchilikda belgilangan shartlar va tartib asosida sugʻurta toʻlovini olish; davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish shartnomasining shartlari toʻgʻrisida sugʻurta qildiruvchi va sugʻurtalovchidan bepul axborot olish; sugʻurtalangan shaxs oʻz xizmat vazifalarini bajarayotganda halok boʻlganligi (vafot etganligi) haqida sugʻurta qildiruvchini xabardor qilish; sugʻurta hodisasini tekshirishda belgilangan tartibda ishtirok etish; sugʻurtalovchi haqidagi barcha zarur maʼlumotlarni sugʻurta qildiruvchidan olish huquqiga ega. Naf oluvchi qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin. 23. Sugʻurtalovchi quyidagi holatlarda: sudya ishlayotgan davrda yoki uning vakolat muddati tugaganidan keyin oʻz xizmat vazifalarini bajarishi bilan bogʻliq holda olingan tan jarohatlari yoki sogʻligʻining boshqacha tarzda shikastlanishi munosabati bilan halok boʻlgan (vafot etgan)da — uning merosxoʻrlariga sudyaning ellik oylik ish haqi miqdorida; sugʻurta qilingan shaxsga oʻz xizmat vazifalarini bajarishi bilan bogʻliq holda kelgusida kasbga doir faoliyat bilan shugʻullanish imkoniyatini istisno etadigan darajada mayib boʻlishi yoki sogʻligʻining boshqacha tarzda shikastlanishi oqibatida nogironlik belgilangan boʻlsa — sudyaning yigirma besh oylik ish haqi miqdorida; sudyaga oʻz xizmat vazifalarini bajarishi bilan bogʻliq holda kasbga doir faoliyat bilan shugʻullanish imkoniyatini istisno etmaydigan va mehnat qobiliyatining doimiy yoʻqolishiga olib kelmaydigan tan jarohatlari yoki uning sogʻligʻiga boshqacha tarzda shikast yetkazilganda — sudyaning besh oylik ish haqi miqdorida sugʻurta toʻlovini toʻlaydi. Voyaga yetmagan naf oluvchiga tegishi lozim boʻlgan sugʻurta toʻlovi uning ota-onasi (farzandlikka oluvchisi, vasiysi)ga toʻlanadi. 24. Sugʻurta toʻlovini toʻlash uchun sugʻurtalovchiga sugʻurta toʻlovini toʻlash toʻgʻrisidagi talab bildirilgan ariza quyidagi hujjatlar ilova qilingan holda taqdim etiladi: a) sugʻurta qilingan shaxs xizmat vazifalarini bajarishi bilan bogʻliq holda halok boʻlganda (vafot etganda): sugʻurta qilingan shaxsning vafoti toʻgʻrisidagi guvohnoma (nusxa olish uchun asl nusxasi taqdim etiladi); naf oluvchining shaxsini tasdiqlovchi hujjat; merosga boʻlgan huquq toʻgʻrisidagi guvohnoma (nusxa olish uchun); sugʻurta hodisasi sodir boʻlganligini tasdiqlovchi hujjat (maxsus tekshirish dalolatnomasi). Oʻz xizmat vazifalarini bajarish bilan bogʻliq holda mayib boʻlishi yoki sogʻligʻining boshqacha tarzda shikastlanishi munosabati bilan vakolat muddati tugab vafot etgan sugʻurta qilingan shaxsga nisbatan ushbu holatni tasdiqlovchi sud-tibbiy ekspertiza komissiyasining xulosasi ham taqdim etiladi. Naf oluvchi notarial idoradan merosga boʻlgan huquq toʻgʻrisidagi guvohnomani olishi uchun sugʻurta qildiruvchi naf oluvchiga notarial idoraga taqdim etish uchun ushbu Nizomga 3-ilovadagi shaklga muvofiq maʼlumotnoma beradi; b) sugʻurta qilingan shaxsga nogironlik belgilanganda: sugʻurta qilingan shaxsning shaxsini tasdiqlovchi hujjat; sugʻurta hodisasi sodir boʻlganligini tasdiqlovchi hujjat (maxsus tekshirish dalolatnomasi, Tibbiy-mehnat ekspertiza komissiyasi (TMEK)ning nogironlik guruhi, sabablari va belgilangan vaqti koʻrsatilgan nogironlikni belgilash toʻgʻrisidagi xulosasi nusxasi); mehnat daftarchasining tasdiqlangan nusxasi; v) sugʻurta qilingan shaxsga kasbga doir faoliyat bilan shugʻullanish imkoniyatini istisno etmaydigan tan jarohatlari yoki sogʻligʻiga boshqacha tarzda shikast yetkazilganda: sugʻurta qilingan shaxsning shaxsini tasdiqlovchi hujjat; ushbu Nizomga 4-ilovadagi shakl boʻyicha tibbiyot muassasasining olingan tan jarohatlari yoki sogʻliqqa boshqacha tarzda shikast yetkazilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma; sugʻurta hodisasi sodir boʻlganligini tasdiqlovchi hujjat (maxsus tekshirish dalolatnomasi, surishtiruv, dastlabki tergov organlari va sudning tan jarohati yoki sogʻliqqa boshqacha tarzda shikast yetkazilganligi holatini tasdiqlovchi hujjatlari). Sugʻurta qilingan shaxs (naf oluvchi) yuqorida koʻrsatilgan roʻyxatga muvofiq hujjatlarni sugʻurta hodisasiga bogʻliq holda taqdim etadi. Ular toʻliq hajmda (but holda) taqdim etilmagan taqdirda sugʻurtalovchi yetishmayotgan hujjatlarni yozma ravishda talab qilishga haqli. 25. Sugʻurta hodisasi tan olinganda sugʻurta hodisasi toʻgʻrisida har bir tomon uchun bir nusxadan — uch nusxada dalolatnoma tuziladi va sugʻurtalovchi, sugʻurta qildiruvchi va sugʻurta qilingan shaxs (naf oluvchi) tomonidan imzolanadi. 26. Sugʻurtalovchi ushbu Nizomning 24-bandida nazarda tutilgan barcha zarur hujjatlar taqdim etilgan sanadan eʼtiboran oʻn besh ish kunidan kechiktirmay qaror qabul qiladi va sugʻurta toʻlovini toʻlaydi. Sugʻurtalovchi tomonidan sugʻurta toʻlovini toʻlashni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qilinganda, bu haqda sugʻurta qildiruvchiga sugʻurta toʻlovini toʻlash haqida yozma murojaat qilingandan boshlab oʻn besh ish kunidan kechikmay rad etish asoslari koʻrsatilgan holda xabar qilingan boʻlishi kerak. 27. Davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish shartnomasi boʻyicha zimmasiga olingan majburiyatlar bajarilmaganligi yoki lozim darajada bajarilmaganligi uchun tomonlar qonunchilikka muvofiq javob beradilar. 28. Davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish shartnomasidan kelib chiqadigan barcha nizo va kelishmovchiliklar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi. 29. Davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilish toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor boʻlgan shaxslar belgilangan tartibda javob beradilar.