Rasmiy statistika toʻgʻrisida
(law, 2021-08-11)

1. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi rasmiy statistika sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.

2. Ushbu Qonunning qoʻllanilish sohasi
Ushbu Qonunning amal qilishi rasmiy statistikani tayyorlovchilarga va undan foydalanuvchilarga, respondentlarga hamda maʼmuriy maʼlumotlarni yetkazib beruvchilarga, shuningdek ular oʻrtasida yuzaga keladigan, rasmiy statistikani tayyorlash, tarqatish va muvofiqlashtirish bilan bogʻliq boʻlgan munosabatlarga nisbatan tatbiq etiladi. Ushbu Qonunning amal qilishi rasmiy statistika sifatida qaralmaydigan statistikaga nisbatan tatbiq etilmaydi.

3. Rasmiy statistika toʻgʻrisidagi qonunchilik
Rasmiy statistika toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir. Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining rasmiy statistika toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.

4. Asosiy tushunchalar
Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: identifikator — statistik birlikni uning nomi, geografik joylashuvi yoki boshqa oʻziga xos xususiyatlari asosida identifikatsiyalash imkonini beruvchi belgilar ketma-ketligi; individual maʼlumotlar — statistik birlikni tavsiflovchi, uni bevosita yoki bilvosita identifikatsiyalash imkonini beruvchi birlamchi maʼlumotlar; maʼmuriy maʼlumotlar — davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, shuningdek mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari tomonidan oʻz vakolatlarini amalga oshirish bilan bogʻliq shakllantiriladigan maʼlumotlar; metamaʼlumotlar — foydalanuvchilarga maʼlumotlarning manbalari, uslubiyatlari, taʼriflari, tasniflari va sifati toʻgʻrisida axborot taqdim etish yoʻli bilan statistika maʼlumotlarini hamda jarayonlarini standartlashtirilgan tarzda tavsiflovchi maʼlumotlar; milliy statistika tizimi — rasmiy statistikani birgalikda tayyorlaydigan va tarqatadigan davlat statistika organlari hamda rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilari majmui; rasmiy statistikani tayyorlovchi — milliy statistika tizimining bir qismi boʻlgan, statistika maʼlumotlarini rasmiy statistika sohasidagi statistika dasturlariga muvofiq tayyorlaydigan davlat boshqaruvi organi va (yoki) uning boʻlinmasi; statistika maʼlumotlari — statistika kuzatuvlari natijasida va (yoki) maʼmuriy maʼlumotlar asosida tayyorlangan iqtisodiy, demografik, ijtimoiy, moliyaviy, ekologik xususiyatga hamda boshqa xususiyatga ega axborot; statistika maʼlumotlarini tayyorlash — statistika maʼlumotlarini yigʻish, ularga ishlov berish, ularni umumlashtirish, tahlil qilish, tarqatish va saqlash bilan bogʻliq faoliyat; statistik birlik — statistika kuzatuviga olinishi lozim boʻlgan jismoniy yoki yuridik shaxs (shu jumladan uning alohida boʻlinmalari, filiallari va vakolatxonalari) yoxud uy xoʻjaligi; tasniflash — rasmiy statistika sohasida qabul qilingan usullar va belgilarga muvofiq obyektlar toʻplamini oʻxshashligi yoki farqi boʻyicha alohida kichik toʻplamlarga ajratish.

5. Rasmiy statistika
Rasmiy statistika ushbu Qonunning qoidalariga muvofiq davlat statistika organlari va rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilari tomonidan tayyorlanadigan hamda tarqatiladigan statistika maʼlumotlaridan iboratdir.

6. Rasmiy statistikaning asosiy prinsiplari
Rasmiy statistikaning asosiy prinsiplari quyidagilardan iborat: mustaqillik tushunarlilik va shaffoflik; aniqlik va ishonchlilik; begʻarazlik va xolislik; statistik maxfiylik; dolzarblik.

7. Rasmiy statistika sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari
Rasmiy statistika sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat: milliy statistika tizimining huquqiy va tashkiliy asoslarini takomillashtirish; milliy statistika tizimining infratuzilmasini takomillashtirish; zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish imkoniyatlarini kengaytirish; xalqaro hamkorlikni kengaytirish va mustahkamlash.

8. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining rasmiy statistika sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi: rasmiy statistika sohasidagi davlat siyosatining amalga oshirilishini taʼminlaydi; rasmiy statistikani rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlarini belgilaydi; rasmiy statistika sohasidagi davlat dasturlarining (bundan buyon matnda statistika dasturlari deb yuritiladi) ishlab chiqilishini, tasdiqlanishini va amalga oshirilishini taʼminlaydi; rasmiy statistika sohasining maqsadli davlat dasturlari bilan oʻzaro bogʻliqligini taʼminlash choralarini koʻradi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

9. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistika qoʻmitasining rasmiy statistika sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistika qoʻmitasi rasmiy statistika sohasidagi vakolatli davlat organidir (bundan buyon matnda vakolatli davlat organi deb yuritiladi). Vakolatli davlat organi: rasmiy statistika sohasida davlat siyosatini amalga oshiradi; statistika dasturlarining ishlab chiqilishini muvofiqlashtiradi va amalga oshirilishini monitoring qiladi; rasmiy statistikani rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlarini rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilari bilan birgalikda amalga oshiradi; rasmiy statistikani rivojlantirish masalalari boʻyicha faoliyatni milliy statistika tizimi doirasida muvofiqlashtiradi; rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilarining statistika uslubiyatlarini xalqaro tavsiyalarga muvofiqligi yuzasidan auditdan oʻtkazadi; statistika uslubiyatlarini va xalqaro tavsiyalarga muvofiq boʻlgan statistika kuzatuvlarining shakllarini ishlab chiqadi, tasdiqlaydi hamda joriy etadi; rasmiy statistikani tayyorlovchilar bilan statistika maʼlumotlari va metamaʼlumotlar almashinuvini yoʻlga qoʻyadi; statistika kuzatuvlarini oʻtkazish, rasmiy statistika maʼlumotlarini shakllantirish va tahlil qilish maqsadida davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, shuningdek mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining axborot tizimlari bilan uygʻunlashuvni amalga oshiradi; statistika kuzatuvlarini tashkil etish va oʻtkazish, shuningdek boshqa statistika maqsadlarida foydalanish uchun statistika registrlarini ishlab chiqadi hamda yuritadi; rasmiy statistika sohasidagi tashkiliy va uslubiyatga oid ishlarni amalga oshirish maqsadida maslahatlashuv va ishchi guruhlar tuzadi; milliy statistika tizimi doirasida rasmiy statistika maʼlumotlarini muvofiqlashtirilgan holda tarqatish chora-tadbirlarini ishlab chiqadi; rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilari bilan kelishilgan holda rasmiy statistika sohasidagi yagona atamalarni ishlab chiqadi; rasmiy statistika sohasida kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish ishlarini muvofiqlashtiradi; rasmiy statistika sohasida xalqaro hamkorlikni amalga oshiradi. Vakolatli davlat organi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

10. Statistika kengashi
Statistika kengashi vakolatli davlat organi huzuridagi rasmiy statistikaning rivojlantirilishi, faoliyat koʻrsatishi va muvofiqlashtirilishi masalalari boʻyicha kollegial maslahat organidir. Statistika kengashining tarkibi davlat boshqaruvi organlarining, ilmiy-tadqiqot tashkilotlarining, nodavlat notijorat tashkilotlarining vakillari, shuningdek statistika boʻyicha milliy ekspertlar orasidan tuziladi. Statistika kengashining tarkibi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadi. Vakolatli davlat organining tegishli boʻlinmasi Statistika kengashining ishchi organidir.

11. Rasmiy statistikani tayyorlovchilarning faoliyatini muvofiqlashtirish
Rasmiy statistikani tayyorlovchilar statistika maʼlumotlarini ishlab chiqishda xalqaro darajada tavsiya etiladigan tushunchalarga, tasniflarga va uslubiyatga amal qiladi. Vakolatli davlat organi rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilarining faoliyatini statistika dasturlari doirasida muvofiqlashtiradi. Rasmiy statistikani tayyorlovchilar statistika maʼlumotlarini tayyorlash uslubiyatini oʻz vakolatlari doirasida muvofiqlashtiradi. Rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilarining statistika uslubiyatlarida xalqaro tavsiyalarga nomuvofiqlik aniqlangan taqdirda vakolatli davlat organi statistika uslubiyatlari auditi yakunlariga koʻra ushbu tayyorlovchilarga ijro etilishi majburiy boʻlgan taqdimnomalar kiritish huquqiga ega. Milliy statistika tizimiga kiruvchi rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilari tomonidan statistika maʼlumotlarini shakllantirish va vakolatli davlat organi bilan axborot almashinuvini taʼminlash uchun masʼul boʻlgan boʻlinmalar tashkil etiladi. Rasmiy statistikani tayyorlovchilar hamda maʼmuriy maʼlumotlarni yetkazib beruvchilar oʻzlarida mavjud boʻlgan statistika maʼlumotlarini va (yoki) maʼmuriy maʼlumotlarni vakolatli davlat organiga statistika dasturlarida belgilangan tartibda va muddatlarda bepul taqdim etadi.

12. Rasmiy statistikani tayyorlovchilar
Davlat statistika organlari rasmiy statistikaning asosiy tayyorlovchilaridir. Statistika dasturlariga rasmiy statistikani tayyorlovchilar sifatida kiritilgan davlat boshqaruvi organlari rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilaridir. Rasmiy statistikani tayyorlovchilar ushbu Qonunga va statistika dasturlariga muvofiq rasmiy statistikani tayyorlashni, tarqatishni hamda muvofiqlashtirishni amalga oshiradi.

13. Davlat statistika organlari
Vakolatli davlat organi, Qoraqalpogʻiston Respublikasining, viloyatlarning va Toshkent shahrining statistika boshqarmalari, tumanlarning (shaharlarning) statistika boʻlimlari davlat statistika organlaridir. Davlat organlari, boshqa tashkilotlar va ularning mansabdor shaxslari davlat statistika organlarining ushbu Qonunga muvofiq amalga oshirilayotgan faoliyatiga aralashishga haqli emas. Qoraqalpogʻiston Respublikasining, viloyatlarning va Toshkent shahrining statistika boshqarmalari, tumanlarning (shaharlarning) statistika boʻlimlari mahalliy davlat hokimiyati organlaridan mustaqil boʻlib, bevosita vakolatli davlat organiga boʻysunadi. Davlat statistika organlarini moliyalashtirish va ularning moddiy-texnika taʼminoti statistika dasturlariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari hamda qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.

14. Davlat statistika organlarining huquq va majburiyatlari
Davlat statistika organlari quyidagi huquqlarga ega: davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlaridan, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlaridan, banklardan hamda boshqa tashkilotlardan statistika kuzatuvi shakllarini olish va statistika kuzatuvi maʼlumotlaridan statistika maqsadlarida foydalanish; statistik birliklar faoliyatining statistika kuzatuvlarini oʻtkazish va olingan birlamchi maʼlumotlardan statistika maqsadlarida foydalanish; jismoniy shaxs boʻlgan respondentlarni statistika kuzatuvlarida ishtirok etganligi uchun ragʻbatlantirishni amalga oshirish; davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlaridan, shuningdek boshqa tashkilotlardan statistika dasturlarini bajarish uchun zarur boʻlgan axborotni soʻrash hamda olish; rasmiy statistikani tayyorlash uchun zarur boʻlgan statistika maʼlumotlarini yigʻishga jismoniy va yuridik shaxslarni qonunchilikka muvofiq shartnoma asosida jalb etish; statistika maʼlumotlarini yigʻish, ularga ishlov berish, ularni umumlashtirish, tahlil qilish, tarqatish va saqlashning zamonaviy usullari va vositalaridan foydalanish hamda ularni milliy statistika tizimiga joriy etish; statistika maʼlumotlarini taqdim etish bilan bogʻliq qoidabuzarliklar aniqlangan taqdirda, ularni bartaraf etish haqida koʻrsatmalar berish va statistika maʼlumotlariga tegishli tuzatishlar kiritish; statistika hisobotlarini taqdim etish tartibini buzgan mansabdor shaxslarga nisbatan maʼmuriy jazo choralarini qonunga muvofiq oʻz vakolatlari doirasida qoʻllash. Davlat statistika organlari qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin. Davlat statistika organlari: rasmiy statistikaning asosiy prinsiplariga rioya etilishini va xalqaro tavsiyalarga muvofiq boʻlgan statistika uslubiyatlarining birligini taʼminlashi; mamlakatni, hududlarni, tarmoqlar va sohalarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish boʻyicha davlat dasturlarining bajarilishi jarayoni yuzasidan statistika kuzatuvlarini tashkil etishi; statistika maʼlumotlarini yigʻishni, uy xoʻjaliklarining statistika kuzatuvlarini, roʻyxatga olishlarni, bir marotabalik hisobga olishlarni, tanlanma soʻrovlarni va boshqa statistika kuzatuvlarini oʻtkazishni tashkil etishi hamda taʼminlashi; statistika dasturlarining bajarilishini taʼminlashi; davlat hokimiyati va boshqaruvi organlarini statistika maʼlumotlari bilan taʼminlashi; xalqaro va mintaqalararo statistik qiyoslashlarni amalga oshirishi; statistika maqsadlarida foydalanish uchun statistika registrlari va tasniflash tizimining yuritilishini taʼminlashi shart. Davlat statistika organlarining zimmasida qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.

15. Rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilarining huquq va majburiyatlari
Rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilari quyidagi huquqlarga ega: birlamchi maʼlumotlar manbalarini tanlash, rasmiy statistikani tayyorlash uchun zarur boʻlgan maʼlumotlarni bevosita respondentlardan olish va yigʻish; jismoniy shaxs boʻlgan respondentlarni statistika kuzatuvlarida ishtirok etganligi uchun ragʻbatlantirishni amalga oshirish; respondentlar uchun birlamchi maʼlumotlarni yigʻish usullarini belgilash. Rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilari qonunchilikka muvofiq oʻzga huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin. Rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilari: rasmiy statistikaning asosiy prinsiplariga rioya etilishini va xalqaro tavsiyalarga muvofiq boʻlgan statistika uslubiyatlarining birligini taʼminlashi; statistika dasturlarining bajarilishini taʼminlashi; statistikaning sifati taʼminlanishini, maʼlumotlarni taqdim etishga doir xarajatlarni va respondentlarning zimmasidagi vazifalarni hisobga olgan holda birlamchi maʼlumotlarni yigʻishni amalga oshirishi; yigʻilgan maʼlumotlarga ushbu Qonun hamda “Shaxsga doir maʼlumotlar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni qoidalariga muvofiq ishlov berishi, ularni tarqatishi va saqlashi; respondentlarni oʻtkazilayotgan statistika kuzatuvlarining maqsadi va huquqiy asoslari toʻgʻrisida, shuningdek ularning huquqlari, majburiyatlari va olinadigan individual maʼlumotlarning maxfiyligi taʼminlanishi haqida xabardor qilishi shart. Rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilari zimmasida qonunchilikka muvofiq oʻzga majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.

16. Respondentlar
Rasmiy statistikani tayyorlovchilarga individual va boshqa maʼlumotlarni statistika maqsadlarida taqdim etuvchi jismoniy yoki yuridik shaxs respondentdir. Respondentlar rasmiy statistikani tayyorlovchilardan statistika kuzatuvlarining maqsadi va huquqiy asoslari toʻgʻrisida tushuntirishlar hamda maʼlumotlar, shuningdek olingan individual maʼlumotlarning maxfiyligi taʼminlanishi haqida axborot olishga haqli. Statistika dasturlariga binoan statistika kuzatuvlarini oʻtkazish chogʻida respondentlar, bundan ushbu moddaning beshinchi qismida nazarda tutilgan hollar mustasno: rasmiy statistikani tayyorlovchilarga ishonchli va toʻliq maʼlumotlarni rasmiy statistikani tayyorlovchi tomonidan belgilangan tartibda va muddatlarda bepul taqdim etishi; agar taqdim etilgan maʼlumotlar oʻz xulosalariga yoki rasmiy statistikani tayyorlovchilarning xulosalariga koʻra toʻgʻri, dolzarb va (yoki) toʻliq boʻlmasa, rasmiy statistikani tayyorlovchilar tomonidan belgilangan muddatlarda maʼlumotlarni tuzatishi, yangilashi, toʻldirishi hamda ularga taqdim etishi shart. Respondentlar statistika maʼlumotlarini rasmiy statistikani tayyorlovchilarga qogʻoz shaklida yoki elektron shaklda taqdim etishi mumkin. Bunda statistika maʼlumotlarini yigʻish usullari rasmiy statistikani tayyorlovchilar tomonidan belgilanadi. Mamlakatni demografik va ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning ayrim yoʻnalishlari boʻyicha oʻtkaziladigan roʻyxatga olishlarda ishtirok etuvchi respondentlar roʻyxatga olish varagʻining shakliga binoan ishonchli individual maʼlumotlarni taqdim etishiga haqli hamda roʻyxatga olishlarni oʻtkazish jarayonlariga monelik qilmasligi shart.

17. Maʼmuriy maʼlumotlarni yetkazib beruvchilar
Maʼmuriy maʼlumotlarni rasmiy statistikani tayyorlovchilarga taqdim etuvchi davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, shuningdek mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari maʼmuriy maʼlumotlarni yetkazib beruvchilardir. Jismoniy va yuridik shaxslar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar bazalariga ega boʻlgan maʼmuriy maʼlumotlarni yetkazib beruvchilar oʻz vakolatlari doirasida quyidagi huquqlarga ega: oʻz vakolatlariga kiradigan masalalar yuzasidan individual maʼlumotlarni maʼmuriy maqsadlarda shakllantirish; maʼmuriy maʼlumotlarni shakllantirish uchun birlamchi maʼlumotlar manbalarini tanlash; maʼlumotlarni yigʻish usullarini belgilash, zarur boʻlgan maʼlumotlarni bevosita jismoniy yoki yuridik shaxslardan, uy xoʻjaliklaridan olish va yigʻish. Jismoniy va yuridik shaxslar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar bazalariga ega boʻlgan maʼmuriy maʼlumotlarni yetkazib beruvchilar rasmiy statistikani tayyorlovchilarga: oʻz tasarrufida mavjud boʻlgan maʼmuriy maʼlumotlarni; statistika maʼlumotlari sifatini baholash imkonini beruvchi metamaʼlumotlarni bepul taqdim etishi shart. Rasmiy statistikani tayyorlovchilarga maʼmuriy maʼlumotlarni taqdim etish bir yillik statistika dasturida belgilangan shakllar va davriylik boʻyicha amalga oshiriladi.

18. Rasmiy statistikadan foydalanuvchilar
Jismoniy va yuridik shaxslar (shu jumladan ularning alohida boʻlinmalari, filiallari va vakolatxonalari) rasmiy statistikadan foydalanuvchilar boʻlishi mumkin. Rasmiy statistikadan foydalanuvchilar quyidagi huquqlarga ega: rasmiy statistikani tayyorlovchilarning rasmiy veb-saytlarida va ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilingan statistika maʼlumotlaridan erkin foydalanish; rasmiy veb-saytlarda va ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilinmagan ochiq statistika maʼlumotlarini olish maqsadida rasmiy statistikani tayyorlovchilarga soʻrov bilan yoki ularni eʼlon qilish toʻgʻrisidagi taklif bilan murojaat qilish. Rasmiy statistikadan foydalanuvchilar oʻz mahsulotlarida (ishlarida va xizmatlarida) oʻzi foydalangan statistika maʼlumotlarining manbalarini koʻrsatishi shart. Individual maʼlumotlardan va maxfiy maʼlumotlardan ilmiy-tadqiqot maqsadlarida foydalanish ushbu Qonunning 30 va 31-moddalarida nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi.

19. Statistika dasturlari
Vakolatli davlat organi rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilari, rasmiy statistikadan foydalanuvchilar, respondentlar va maʼmuriy maʼlumotlarni yetkazib beruvchilar bilan hamkorlikda statistika dasturlarining tayyorlanishini taʼminlaydi. Statistika dasturlari koʻrib chiqish uchun Statistika kengashiga kiritiladi. Vakolatli davlat organi milliy statistika tizimiga kiruvchi rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilari bilan birgalikda statistika dasturlarining bajarilishini taʼminlaydi. Statistika dasturlari koʻp yillik va bir yillik boʻlishi mumkin.

20. Koʻp yillik statistika dasturi
Koʻp yillik statistika dasturi umuman milliy statistika tizimi uchun ishlab chiqiladi va rasmiy statistikaning strategik rivojlanish yoʻnalishlarini belgilaydi. Koʻp yillik statistika dasturi milliy statistika tizimini rivojlantirish konsepsiyasidan, strategik maqsadlaridan va ustuvor yoʻnalishlaridan, shuningdek rasmiy statistikasini rivojlantirishga doir dasturiy chora-tadbirlarni amalga oshirish mexanizmlaridan iboratdir.

21. Bir yillik statistika dasturi
Bir yillik statistika dasturi koʻp yillik statistika dasturini bajarish maqsadida ishlab chiqiladi. Bir yillik statistika dasturida quyidagi vazifalar nazarda tutiladi: rasmiy statistikani rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlarini belgilash; rasmiy statistikani tayyorlovchilar tomonidan oʻtkazilishi lozim boʻlgan statistika kuzatuvlarini tashkil etish; maʼmuriy maʼlumotlarni tayyorlash va rasmiy statistikani tayyorlovchilarga taqdim etish; statistika registrlarini ishlab chiqish va yuritish; rasmiy statistikani tarqatish. Bir yillik statistika dasturi har bir rasmiy statistikani tayyorlovchi tomonidan ishlab chiqiladigan va tarqatiladigan statistika maʼlumotlarining ularni bajarish davriyligi hamda muddatlari koʻrsatilgan holdagi roʻyxatini oʻz ichiga oladi.

22. Statistika dasturlarini tasdiqlash va moliyalashtirish
Koʻp yillik va bir yillik statistika dasturlari Statistika kengashi tomonidan koʻrib chiqilganidan keyin vakolatli davlat organi ularni tasdiqlash uchun tegishincha Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga hamda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga taqdim etadi. Koʻp yillik statistika dasturlari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan, bir yillik statistika dasturlari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi. Rasmiy statistikani tayyorlovchilarga statistika dasturlarini bajarish uchun moliyaviy va moddiy-texnika resurslari beriladi. Statistika dasturlarini moliyalashtirish Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari va qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi. Statistika dasturlariga kiritilmagan ishlarni moliyalashtirish mazkur ishlarni bajarish tashabbusi bilan chiqqan jismoniy va yuridik shaxslarning mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi.

23. Statistika kuzatuvlari
Statistika kuzatuvlari respondentlarning individual va boshqa maʼlumotlarini birlamchi yigʻish jarayonlari boʻlib, bu jarayonlar rasmiy statistikani tayyorlovchilar tomonidan statistika uslubiyatlaridan foydalangan holda, statistika maqsadlarida amalga oshiriladi. Statistika kuzatuvlari yalpi va tanlanma boʻlishi mumkin, shuningdek statistika dasturlariga muvofiq amalga oshirilishi kerak. Yalpi statistika kuzatuvlari vakolatli davlat organi tomonidan tasdiqlanadigan statistika hisoboti shakllari asosida oʻtkaziladi. Tanlanma statistika kuzatuvlari rasmiy statistikani tayyorlovchilar tomonidan tasdiqlangan statistika kuzatuvlari shakllari asosida oʻtkaziladi. Rasmiy statistikani tayyorlovchilar tomonidan oʻtkaziladigan tanlanma statistika kuzatuvlarida respondentlar va uy xoʻjaliklari ixtiyoriy asosda ishtirok etadi.

24. Roʻyxatga olishlar
Roʻyxatga olish yalpi hisobga olish asosida aholining, uy-joyning soni va tarkibi, iqtisodiy birliklarning tarkibi hamda holati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar va boshqa maʼlumotlar olinishini taʼminlaydigan tadbirdir. Roʻyxatga olish mamlakatni demografik va ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning ayrim xususiyatlari hamda yoʻnalishlari boʻyicha oʻtkazilishi, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining butun hududida yoki uning muayyan hududlarida amalga oshirilishi mumkin. Respondentlarning individual maʼlumotlarini yigʻish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadigan Roʻyxatga olish dasturida belgilangan savollarga muvofiq amalga oshiriladi. Roʻyxatga olish maʼlumotlari statistika kuzatuvlari, maʼmuriy maʼlumotlar asosida yoki ularning umumlashmasi asosida shakllantirilishi mumkin. Roʻyxatga olishni oʻtkazish toʻgʻrisidagi qaror sanasi va muddati, shuningdek moliyalashtirish manbalari koʻrsatilgan holda, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining taklifiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan qabul qilinadi.

25. Statistika registrlari
Statistika maqsadlarida foydalanish uchun zarur boʻlgan statistika birliklarining va ular tavsiflarining roʻyxatlari, shu jumladan identifikatorlar statistika registrlaridir. Jismoniy va yuridik shaxslar toʻgʻrisidagi registrlarni va maʼlumotlar bazalarini yaratadigan hamda yuritadigan davlat organlari va ularning tasarrufidagi tashkilotlar rasmiy statistikani tayyorlovchilarga statistika registrlarini shakllantirish hamda oʻz vaqtida yangilash uchun zarur boʻlgan axborotni bepul taqdim etadi.

26. Maʼmuriy maʼlumotlardan foydalanish
Maʼmuriy maʼlumotlar rasmiy statistikani tayyorlovchilar tomonidan faqat statistika maqsadlarida foydalaniladi. Maʼmuriy maʼlumotlarni yetkazib beruvchilar va boshqa yuridik shaxslar oʻz tasarrufidagi mavjud maʼlumotlarni taqdim etish chogʻida maxfiylik toʻgʻrisidagi qoidalarni vaj qilib koʻrsatishi mumkin emas, bundan qonunda maʼlumotlarni taqdim etish va ulardan statistika maqsadlarida foydalanish toʻgʻridan-toʻgʻri istisno etilgan hollar mustasno.

27. Individual maʼlumotlardan statistika maqsadlarida foydalanish
Rasmiy statistikani tayyorlovchilar tasarrufidagi mavjud individual maʼlumotlardan faqat statistika maqsadlarida, jamlanma statistika maʼlumotlarini shakllantirish uchun foydalaniladi. Davlat organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va boshqa tashkilotlar, shu jumladan xalqaro tashkilotlar tomonidan individual maʼlumotlardan tergov, nazorat qilish, sud muhokamasi, maʼmuriy qarorlar qabul qilish maqsadida yoki jismoniy va yuridik shaxslarga yoki uy xoʻjaliklariga taalluqli boshqa maqsadlarda foydalanilishi mumkin emas.

28. Maxfiy statistika maʼlumotlari
Rasmiy statistikani tayyorlash uchun yigʻiladigan, ishlov beriladigan va saqlanadigan statistika maʼlumotlari, agar ular jismoniy yoki yuridik shaxslarni bevosita yoki bilvosita identifikatsiyalash imkonini bersa hamda ularga taalluqli individual maʼlumotlarni oshkor qilsa, maxfiy hisoblanadi. Quyidagilar maxfiy statistika maʼlumotlari jumlasiga kiradi: statistik birlik toʻgʻrisidagi individual maʼlumotlar oshkor etilgan taqdirda, uni identifikatsiyalash imkonini beruvchi maʼlumotlar; statistika maʼlumotlarining maxfiyligi taʼminlanishini talab etadigan umumlashtirilgan koʻrsatkichlar; qonunga muvofiq davlat sirlari yoki qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sir jumlasiga kiritilgan axborot.

29. Rasmiy statistikaning maxfiyligiga rioya etish majburiyatini oluvchi shaxslar
Rasmiy statistika sohasidagi vazifalar oʻz zimmasiga olinayotganda uning maxfiyligiga rioya etish majburiyati: rasmiy statistikani tayyorlovchilarning barcha shtatdagi va vaqtinchalik xodimlari; roʻyxatga olishni oʻtkazishda ishtirok etayotgan, milliy statistika tizimiga daxldor boʻlmagan shaxslar tomonidan imzolanadi. Rasmiy statistikaning maxfiyligiga rioya etish majburiyati ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan shaxslar tomonidan vazifalar bajarilishi tugaganidan keyin ham yoki maxfiylikka rioya etish toʻgʻrisidagi imzolangan hujjatda belgilangan muddat ichida amal qilishini davom etadi.

30. Individual maʼlumotlardan foydalanish
Oʻz xizmat vazifalari doirasida rasmiy statistikani tayyorlashda ishtirok etuvchi shaxslar individual maʼlumotlardan rasmiy statistikani tayyorlash uchun zarur boʻlgan doirada foydalanadi. Rasmiy statistikani tayyorlovchilar rasmiy statistikadan foydalanuvchilarga individual maʼlumotlarni oshkor qilmaydi. Agar maʼlumotlarga ishlov berishda identifikatorlarni chiqarib tashlash nazarda tutilgan boʻlsa yoki respondentlarni identifikatsiyalash mumkin boʻlmasa, individual maʼlumotlar ishlab chiqarilishi va eʼlon qilinishi mumkin. Vakolatli davlat organi normativ-huquqiy hujjatlar va taraflar oʻrtasida imzolangan kelishuvlar asosida individual maʼlumotlarni, shu jumladan identifikatorlarni rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilaridan olish huquqiga ega. Rasmiy statistikani tayyorlovchilar oʻz vakolatlari doirasida quyidagi individual maʼlumotlarni vakolatli davlat organidan faqat statistika maqsadlari uchun olishi mumkin: identifikatorlarsiz maʼlumotlarni; faqat statistika registrlaridan olingan identifikatorli statistik birliklar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni. Vakolatli davlat organi tomonidan individual maʼlumotlarni rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilariga taqdim etishning har bir holati imzolangan kelishuv asosida amalga oshiriladi.

31. Maxfiy statistika maʼlumotlaridan ilmiy-tadqiqot maqsadlari uchun foydalanish
Rasmiy statistikani tayyorlovchilar ilmiy-tadqiqot ishlarini amalga oshiruvchi shaxslarning soʻroviga koʻra ularga maxfiy statistika maʼlumotlaridan egasizlantirilgan shaklda foydalanish imkoniyatini berishi mumkin. Ilmiy-tadqiqot maqsadlari uchun taqdim etiladigan maxfiy statistika maʼlumotlari tarkibida identifikatorlar boʻlishi mumkin emas. Maxfiy statistika maʼlumotlari ilmiy-tadqiqot maqsadlari uchun zarur boʻlgan axborot bilan cheklanadi. Individual maʼlumotlarni himoya qilish tartibining buzilishi xavfi mavjud boʻlmasa, maxfiy statistika maʼlumotlaridan foydalanish imkoniyati beriladi. Maxfiy statistika maʼlumotlari shartnoma asosida beriladi, shartnomada maʼlumotlardan foydalanish maqsadi, shartlari va rasmiy statistikadan foydalanuvchining tadqiqot natijalari haqida xabar berishga, maʼlumotlarni eʼlon qilmaslikka hamda uchinchi shaxslarga bermaslikka doir majburiyatlari koʻrsatiladi. Shartnomada maʼlumotlarni tayyorlash natijasida yuzaga kelgan qoʻshimcha xarajatlar uchun kompensatsiya sifatida haq toʻlash nazarda tutiladi. Ilmiy-tadqiqot loyihasi doirasida maxfiy statistika maʼlumotlari bilan ishlaydigan shaxslar respondentlarni har qanday usulda identifikatsiyalashga, uchinchi shaxslarga individual maʼlumotlarni yoki ular asosida hisob-kitob qilingan umumlashtirilgan koʻrsatkichlarni oshkor qilishga, maxfiy statistika maʼlumotlaridan shartnomada koʻrsatilgan maqsadlardan farq qiladigan maqsadlarda foydalanishga harakat qilmasligi kerak.

32. Axborot xavfsizligini taʼminlash
Rasmiy statistikani tayyorlovchilar individual maʼlumotlarni, umumlashtirilgan maxfiy koʻrsatkichlarni himoya qilish hamda ularning oshkor etilishiga yoʻl qoʻymaslik uchun barcha tartibga soluvchi, maʼmuriy, texnik va tashkiliy tusdagi choralarni taʼminlaydi. Rasmiy statistikani tayyorlovchilarning individual maʼlumotlardan toʻgʻridan-toʻgʻri foydalanish imkoniyatiga ega boʻlgan xodimlari, shu jumladan vaqtincha yollangan xodimlari tegishli lavozimdagi faoliyati vaqtida va faoliyatini tugatganidan keyin ushbu maʼlumotlarning maxfiyligiga rioya etishi shart. Rasmiy statistikani tayyorlovchilar statistika maqsadlari uchun zarur boʻlgan vaqt ichida identifikatorli individual maʼlumotlarga oʻzi belgilagan tartibga muvofiq ishlov berishi va ularni saqlashi mumkin. Identifikator toʻgʻridan-toʻgʻri identifikatsiyalashni taʼminlashi, yaʼni alohida statistik birlikni bitta identifikator yoki identifikatorlar kombinatsiyasi asosida identifikatsiyalashni taʼminlashi mumkin. Statistik birlikni identifikatsiyalash boshqa qoʻshimcha maʼlumotlar yordamida bilvosita usullar bilan ham aniqlanishi mumkin. Identifikatorli individual maʼlumotlarni yigʻishning barcha shakllari, shu jumladan elektron shakllari statistika maqsadlari uchun zarur boʻlmay qolishi bilan darhol yoʻq qilinishi lozim.

33. Rasmiy statistikaning sifatini taʼminlash
Rasmiy statistikani tayyorlovchilar rasmiy statistikaning sifatini doimiy asosda baholab boradi. Sifat kafolatini taʼminlash uchun rasmiy statistika rasmiy statistikaning qamrovi, tushunchalari, statistik birliklari va tasniflariga taalluqli umumiy prinsiplar hamda usullar asosida tayyorlanadi va tarqatiladi. Rasmiy statistikani tayyorlovchilar rasmiy statistikaning sifatini yaxshilash maqsadida maʼlumotlarni tahlil etish va tahrir qilish, turli manbalardan olingan maʼlumotlarni birlashtirish, maʼlumotlarni statistika maqsadlarida bir-biriga bogʻlashni va solishtirishni amalga oshirish hamda baholashning statistik usullaridan foydalanish huquqiga ega. Rasmiy statistikani tayyorlovchilar tayyorlash jarayonida foydalaniladigan manbalar va usullarni, shuningdek yakuniy maʼlumotlar toʻplamlarini hujjatlashtirib boradi. Rasmiy statistikadan foydalanuvchilar statistika maʼlumotlarining manbalari va ularni tayyorlash usullari hamda rasmiy statistika maʼlumotlarining sifati toʻgʻrisida metamaʼlumotlar yordamida xabardor qilinadi.

34. Rasmiy statistikaning sifatini baholash
Rasmiy statistikani tayyorlovchilar rasmiy statistikadan foydalanuvchilar bilan rasmiy statistikaning sifati masalalari yuzasidan muntazam ravishda maslahatlashuvlar oʻtkazadi. Rasmiy statistikadan foydalanuvchilar bilan maslahatlashuvlar quyidagilar orqali amalga oshiriladi: foydalanuvchilar oʻrtasida soʻrovlar oʻtkazish; statistika dasturlarining va statistika kuzatuvlari shakllarining jamoatchilik muhokamasini oʻtkazish. Rasmiy statistikani tayyorlovchilar statistika maʼlumotlarining mazmuni va sifatini yanada yaxshilash uchun respondentlardan ushbu maʼlumotlarning mazmuni va sifati haqidagi fikrlarini soʻrab oladi. Ichki va tashqi ekspertlar milliy statistika tizimining institutsional muhiti, jarayonlari va natijalarini baholashni amalga oshirishi mumkin.

35. Statistika uslubiyatlari
Rasmiy statistikani tayyorlash hamda tarqatish chogʻida foydalaniladigan usullar, qoidalar va prinsiplar tizimi statistika uslubiyatlaridir. Rasmiy statistikani shakllantirish chogʻida statistika uslubiyatini qoʻllash majburiydir. Statistika uslubiyatini tayyorlash va tasdiqlash rasmiy statistikani tayyorlovchilar tomonidan xalqaro uslubiyatlar hamda tavsiyalarga muvofiq oʻz vakolatlari doirasida amalga oshiriladi. Davlat organlarining, ular mansabdor shaxslarining, shuningdek boshqa shaxslarning statistika uslubiyatini shakllantirishga aralashishiga yoʻl qoʻyilmaydi. Rasmiy statistikani tayyorlovchilar statistika uslubiyatini baholash va takomillashtirish maqsadida ilmiy-tadqiqot tashkilotlari bilan hamkorlik qilishi mumkin. Maʼmuriy maʼlumotlarni yetkazib beruvchilar oʻzlari yigʻadigan maʼlumotlarning mazmunini, uslubiyatini va roʻyxatini, shu jumladan ularni oʻzgartirish tartibini vakolatli davlat organi bilan majburiy tartibda hamda rasmiy statistikaning boshqa tayyorlovchilari bilan ixtiyoriylik asosida kelishib oladi.

36. Rasmiy statistikani eʼlon qilish
Rasmiy statistika mamlakatning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishini tahlil qilish va baholash hamda ilmiy-tadqiqot ishlarini amalga oshirish maqsadida, shuningdek jamoatchilikni xabardor qilish, rasmiy statistikadan foydalanuvchilarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini taʼminlash uchun eʼlon qilinadi. Rasmiy statistika rasmiy statistikaning asosiy prinsiplariga toʻla muvofiq holda, shuningdek ayrim statistika maʼlumotlarining maxfiyligini taʼminlash hamda barchaga teng foydalanish imkoniyatini berish orqali eʼlon qilinadi. Rasmiy statistikani tayyorlovchilar rasmiy statistikani statistika dasturida va rasmiy statistikani eʼlon qilish jadvalida nazarda tutilgan muddatlarda eʼlon qilishi shart. Tarkibida davlat sirlari va qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sir boʻlgan rasmiy statistika maʼlumotlari eʼlon qilinmaydi hamda qonunda belgilangan tartibda taqdim etiladi. Jamoatchilik rasmiy statistikani eʼlon qilish muddatining har qanday oʻzgarishi toʻgʻrisida eʼlon qilishning rejalashtirilgan sanasiga qadar xabardor qilinadi. Rasmiy statistika metamaʼlumotlar va tushuntiruvchi izohlar bilan birga eʼlon qilinadi. Rasmiy statistikadan foydalanish rasmiy statistikani tayyorlovchilarning rasmiy veb-saytlarida va ommaviy axborot vositalarida rasmiy statistikani eʼlon qilish orqali taʼminlanadi. Rasmiy statistikani tayyorlovchilar qoʻshimcha ravishda ishlov berilgan statistika maʼlumotlarini, bosma nashrlarni va boshqa materiallarni rasmiy statistikadan foydalanuvchilarning soʻroviga koʻra pulli asosda taqdim etish huquqiga ega. Kelgusida qayta koʻrib chiqilishi lozim boʻlgan dastlabki statistika maʼlumotlari eʼlon qilinganda, ular dastlabki maʼlumotlar sifatida koʻrsatiladi. Statistika uslubiyatlaridagi oʻzgarishlar tufayli kelib chiqqan oʻzgarishlar toʻgʻrisidagi axborot rasmiy statistikani tayyorlovchilarning rasmiy veb-saytida jamoatchilikni bu haqda xabardor qilish maqsadida oldindan eʼlon qilinadi.

37. Rasmiy statistikani tarqatish
Rasmiy statistikani tarqatish vakolatli davlat organi tomonidan muvofiqlashtiriladi.

38. Xalqaro hamkorlik
Rasmiy statistikani tayyorlovchilar oʻz vakolatlari doirasida statistika uslubiyatlarini, amal qilinadigan prinsiplar va tavsiyalarni ishlab chiqish hamda joriy etish boʻyicha, shuningdek axborot ayirboshlash boʻyicha boshqa mamlakatlarning rasmiy statistikani tayyorlovchilari va xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik qiladi.

39. Nizolarni hal etish
Rasmiy statistika sohasida yuzaga keladigan nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.

40. Rasmiy statistika toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Rasmiy statistika toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.

41. Ayrim qonun hujjatlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish
Quyidagilar oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin: 1) Oʻzbekiston Respublikasining 2002-yil 12-dekabrda qabul qilingan “Davlat statistikasi toʻgʻrisida”gi 441-II-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2002-yil, № 12, 219-modda); 2) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining 2002-yil 12-dekabrda qabul qilingan “Davlat statistikasi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunini amalga kiritish haqida”gi 442-II-sonli Qarori (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2002-yil, № 12, 220-modda); 3) Oʻzbekiston Respublikasining 2005-yil 20-dekabrda qabul qilingan “Tadbirkorlik subyektlariga soliq solish va ularning hisobot berish tizimi tartibga solinishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-16-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2005-yil, № 12, 415-modda) 3-moddasi; 4) Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 3-sentabrda qabul qilingan “Davlat sanitariya nazorati toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 25-moddasiga va “Davlat statistikasi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 5-moddasiga oʻzgartishlar kiritish haqida”gi OʻRQ-253-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2010-yil, № 9, 333-modda); 5) Oʻzbekiston Respublikasining 2012-yil 3-yanvarda qabul qilingan “Davlat statistikasi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi OʻRQ-315-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2012-yil, № 1, 1-modda); 6) Oʻzbekiston Respublikasining 2015-yil 29-dekabrda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-396-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2015-yil, № 12, 452-modda) 26-moddasi; 7) Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-aprelda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-683-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2021-yil, 4-songa ilova) 145-moddasi.

42. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini taʼminlash
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistika qoʻmitasi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.

43. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi: hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin; davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.

44. Ushbu Qonunning kuchga kirishi
Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.