Atrof-muhitning ifloslanish darajasini baholash tizimini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida
(resolution, 2024-05-07)

Atrof-muhitning ifloslanish darajasini baholash mexanizmlarini takomillashtirish, atrof tabiiy muhitni kuzatish, uning ifloslanish darajasini bashorat qilish, davlat ekologik nazoratini doimiy axborot bilan taʼminlash, ifloslantiruvchi manbalarning holati va atrof-muhitga taʼsiri monitoringini amalga oshirish, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “2017 — 2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasini “Yoshlarni qoʻllab-quvvatlash va aholi salomatligini mustahkamlash yili”da amalga oshirishga oid davlat dasturi toʻgʻrisida” 2021-yil 3-fevraldagi PF-6155-son Farmoni ijrosini taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasida atrof tabiiy muhit davlat monitoringi tizimining Yagona geoaxborot maʼlumotlar bazasi yaratilganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi, Davlat geologiya va mineral resurslar qoʻmitasi, Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligi, Gidrometeorologiya xizmati markazi va Fanlar akademiyasi 2021-yil 1-noyabrga qadar atrof tabiiy muhitning davlat monitoringi boʻyicha idoraviy elektron axborot maʼlumotlar bazasining Yagona geoaxborot maʼlumotlar bazasiga integratsiya qilinishini taʼminlasin. 3. Quyidagilarni nazarda tutuvchi 2021 — 2025-yillarda Oʻzbekiston Respublikasida atrof tabiiy muhit monitoringi dasturi (keyingi oʻrinlarda — Dastur) 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin: suv resurslari, atmosfera havosi va tuproqlarni ifloslantiruvchi manbalar monitoringi; atmosfera havosi, yer usti va yer osti suvlari hamda yerlarning ifloslanishi monitoringi; xavfli ekzogen geologik jarayonlar monitoringi; koʻllar ekotizimlari monitoringi; oʻsimlik va hayvonot dunyosi obyektlari monitoringi; atrof-muhitning transchegaraviy ifloslanish monitoringi; atrof tabiiy muhit davlat monitoringining elektron maʼlumotlar bazasini yagona geoaxborot maʼlumotlar bazasiga integratsiya qilish; tahlil laboratoriyalarining moddiy-texnik bazasini mustahkamlash va oʻlchov-nazorat asbob-uskunalarini modernizatsiya qilish; ilmiy ishlar va innovatsion tadbirlarni amalga oshirish. 4. Vazirliklar, idoralar, xoʻjalik birlashmalari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Dasturda nazarda tutilgan tadbirlar va topshiriqlarning oʻz vaqtida va sifatli bajarilishini taʼminlasin. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi: vazirliklar, idoralar va xoʻjalik birlashmalarining Dasturda nazarda tutilgan tadbirlarni bajarish boʻyicha faoliyatini muvofiqlashtirsin; 2021-yil 1-dekabrga qadar atrof tabiiy muhit davlat monitoringi tizimining Yagona geoaxborot maʼlumotlar bazasini toʻliq shakllantirsin; joriy yil yakuniga qadar atrof-muhit ifloslanishini monitoring qilish boʻlimlarini 8 ta mobil laboratoriyalar, zamonaviy nazorat-oʻlchov asbob-uskunalari va boshqa jihozlar bilan taʼminlasin; atrof tabiiy muhit holati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar umumlashtirilishi va chuqur tahlil qilinishini, shuningdek, har yili byulleten va har uch yilda Milliy maʼruza nashr etilishini taʼminlasin; Dasturda belgilangan tadbirlar bajarilishi haqida yarim yillik va yil yakunlari boʻyicha umumlashtirilgan hisobotlarni Vazirlar Mahkamasiga kiritib borsin. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi, “Oʻzsuvtaʼminot” AJ va Suv xoʻjaligi vazirligi: ichimlik suv havzalaridagi suv sifatini oʻrganish, ularning ifloslanishining oldini olish, ifloslantiruvchi manbalarni aniqlash hamda bartaraf etishni taʼminlasin; aholi suvdan ommaviy foydalanadigan joylardagi suv obyektlarida suvning mikrobiologik va sanitariya-kimyoviy koʻrsatkichlari boʻyicha uzluksiz kuzatuvlarni oʻtkazib borsin. 7. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi: sugʻoriladigan yerlarning shoʻrlanish darajasi monitoringini yuritish, yerlarning unumdorligini baholash va tuproq xaritalarini tuzish choralarini koʻrsin; har yili yer resurslari holati toʻgʻrisidagi Milliy hisobotni tayyorlasin va uning nashr etilishini taʼminlasin. 8. Oʻzbekiston Respublikasi Suv xoʻjaligi vazirligi: zamonaviy texnologiyalarni joriy etgan holda, yer osti sizot suvlari sifati va holatini nazorat qilish uchun sugʻoriladigan yerlarda kuzatuv tizimini qurish, rekonstruksiya qilish, taʼmirlash va qayta tiklash ishlarini amalga oshirsin; geoaxborot texnologiyalarini joriy etgan holda, sizot suvlar sathi va shoʻrlanish darajasining meliorativ kadastrini ishlab chiqsin. 9. Oʻzbekiston Respublikasi Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi davlat oʻrmon xoʻjaligi va oʻrmon-ov xoʻjaligi hududlarida oʻsimlik hamda hayvonot dunyosi monitoringi yuritilishi va uning natijalarini har chorakda Davlat kadastrlari yagona tizimiga kiritilib borilishini taʼminlasin. 10. Oʻzbekiston Respublikasi Gidrometeorologiya xizmati markazi respublikadagi 22 ta shahar va boshqa aholi punktlarida joylashgan 61 ta turgʻun postlarda atmosfera havosining sifati boʻyicha kunlik, mayda dispersli zarrachalar boʻyicha oylik kuzatishlar olib borilishini taʼminlasin. 11. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 2-ilovaga muvofiq ayrim qarorlari oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 12. Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni bir oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin. 13. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi oʻrinbosari A.J. Ramatov zimmasiga yuklansin. T/r Chora-tadbirlar Amalga oshirish mexanizmi Bajarish muddati Kutilayotgan natijalar Moliyalashtirish hajmlari va manbalari (mln soʻm ) Bajaruvchilar I. Suv resurslarini ifloslantiruvchi manbalar monitoringi 1. Respublika shaharlari va boshqa aholi punktlaridagi oqova suv tozalash inshootlarining samarali ishlashini hamda xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan tashlanayotgan oqova suvlarning holati va sifati monitoringini yuritish. 1. Respublika shaharlari va boshqa aholi punktlaridagi tozalash inshootlari suvidan namunalar olish, dala tadqiqotlarini oʻtkazish va oqova suv tozalash inshootlari holatini oʻrganish. 2. Olingan namunalarni laboratoriya sharoitida tahlil qilish va maʼlumotlarni kameral ishlash. 3. Olingan maʼlumotlarni baholash va tegishli tadbirlarni belgilash hamda amalga oshirish uchun natijalarni manfaatdor vazirlik va idoralarga, xoʻjalik yurituvchi subyektlarga taqdim etish. 4. Natijalarni atrof tabiiy muhit monitoringi tizimining Yagona geoaxborot maʼlumotlar bazasiga kiritish. 5. Hisobotlarni tayyorlash. Har chorakda Suv resurslarining oqova suvlar bilan ifloslanish holatini vaqtida aniqlash va xoʻjalik yurituvchi subyektlarning atrof-muhitga ifloslantiruvchi moddalarni tashlashda ekologik meʼyorga rioya etishi yuzasidan samarali ekologik nazoratni amalga oshirish taʼminlanadi. Joylardagi davlat boshqaruvi organlari va xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan zararli moddalar tashlamalarining solishtirma hajmini kamaytirish boʻyicha tegishli choralar koʻriladi, shuningdek, oqova suv tozalash inshootlarining samaradorligini oshirish boʻyicha monitoring maʼlumotlari bilan taʼminlanadi. Oqova suv tashlanadigan joylarda sanitariya-epidemiologik va ekologik xavfsiz vaziyat yaratilishiga koʻmaklashiladi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Davlat ekologiya qoʻmitasi 2. Mazkur Dasturga 1-ilovadagi roʻyxatga muvofiq oqova suvlarni qabul qiluvchi suv havzalarining suvi sifati monitoringini yuritish. 1. Suvdan namunalar olish, dala tadqiqotlari oʻtkazish. 2. Olingan namunalarni laboratoriya sharoitida tahlil qilish va maʼlumotlarni kameral ishlash. 3. Olingan maʼlumotlarni baholash va tegishli tadbirlarni ishlab chiqish hamda amalga oshirish uchun natijalarni manfaatdor vazirlik va idoralarga, xoʻjalik yurituvchi subyektlarga taqdim etish. 4. Natijalarni atrof tabiiy muhit monitoringi tizimining Yagona geoaxborot maʼlumotlar bazasiga kiritish. 5. Hisobotlarni tayyorlash. Har chorakda Suv obyektlari sifatiga taʼsir qiluvchi oqova suvlarning ochiq suv havzalariga taʼsirini baholash, salbiy taʼsir etuvchi jarayonlarning rivojlanishini oʻz vaqtida aniqlash va prognoz qilish hamda ushbu jarayonlar zararli taʼsirining oldini olish boʻyicha tadbirlar ishlab chiqiladi. Suv obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish sohasida oʻz vaqtida boshqaruv qarorlari qabul qilinadi. Suvning ifloslanish indeksi koʻrsatkichlari yaxshilanadi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Davlat ekologiya qoʻmitasi 3. Chirchiq, Ohangaron, Sirdaryo, Norin, Zarafshon, Margʻilonsoy, Qashqadaryo, Surxondaryo daryolari havzalarida oʻzanlarni tozalash ishlari oʻtkazilayotgan daryo va soylar suv oqimlarining holati monitoringini olib borish. 1. Ochiq suv havzalari oʻzanini tozalash ishlari amalga oshirilayotgan uchastkalarni xatlovdan oʻtkazish. 2. Ochiq suv havzalari oʻzanini tozalash ishlari amalga oshiriladigan uchastkalarda dala tadqiqotlari oʻtkazish boʻyicha hamkorlikda reja-jadvalni ishlab chiqish va tasdiqlash. 3. Oʻzanlarni tozalash ishlari olib borilayotgan uchastkalarda tegishli oʻlchov va dala tadqiqotlarini tashkil qilish. 4. Ochiq suv havzalari oʻzanlarining holatini yaxshilash uchun aniq chora-tadbirlarni bajarish boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqish. Reja-jadvaliga muvofiq Oʻzan tozalash ishlari amalga oshirilayotgan suv havzalari obyektlarida dala tadqiqotlarini oʻtkazishning hamkorlikdagi reja-jadvali tasdiqlanadi. Qirgʻoqlarning buzilishi, yuvilishi va suv havzasi oʻzanlarini loyqa bosishining oldini olish, shuningdek, gidrotexnik inshootlari va boshqa suv obyektlari xavfsizligi taʼminlanadi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida va bajaruvchilarning har yili ajratadigan mablagʻlari Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi, Davlat ekologiya qoʻmitasi II. Atmosfera havosini ifloslantiruvchi manbalar monitoringi 4. Atrof-muhitga salbiy taʼsir koʻrsatadigan, atmosfera havosini ifloslantiruvchi asosiy manba hisoblangan turgʻun ifloslantirish manbalarida monitoring oʻtkazish. 1. Tashlama manbalarida joyiga chiqib namunalar olish va oʻlchovlar oʻtkazishni tashkil qilish. 2. Chang-gazdan tozalash qurilmalarining samaradorligini oʻrganish. 3. Monitoring natijalarini tahlil qilish va baholash. 4. Tegishli chora-tadbirlarni ishlab chiqish va amalga oshirish uchun natijalarni Davlat ekologiya qoʻmitasi organlariga va xoʻjalik yurituvchi subyektlarga taqdim etish. 5. Monitoring natijalarini atrof tabiiy muhit monitoringi tizimining Yagona geoaxborot maʼlumotlar bazasiga kiritish va tabiatni muhofaza qilish tadbirlari boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqish. 6. Hisobotlar tayyorlash. Har oyda Mahalliy davlat hokimiyati organlari, maxsus vakolatli davlat organlari va aloqador xoʻjalik yurituvchi subyektlar ifloslantiruvchi moddalar tashlamalari hajmi boʻyicha maʼlumotlar bilan taʼminlanadi. Meʼyoridan yuqori tashlamalar oqibatida kelib chiqadigan salbiy holatlarni bartaraf qilishga koʻmaklashiladi. Turgʻun manbalardan zararli moddalar tashlamalarini kamaytirish choralarini koʻrish uchun samarali ekologik nazorat taʼminlanadi. Chiqarilayotgan gazlarning umumiy miqdoridagi ifloslantiruvchi moddalardan ushlab qolinadigan va zararsizlantiriladigan ifloslantiruvchi moddalar ulushini oshirish maqsadida chang-gazdan tozalash qurilmalarining samaradorligini oshirish boʻyicha chora-tadbirlar ishlab chiqiladi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Davlat ekologiya qoʻmitasi III. Tuproqlarni ifloslantiruvchi manbalar monitoringi 5. Tuproqni ifloslantirish manbalari joylashgan hududlarda monitoring oʻtkazish. 1. Yerni ifloslantirish manbalarida monitoring oʻtkazish boʻyicha tayyorgarlik koʻrish. 2. Joyiga borib tuproqdan namuna olishni tashkil qilish va dalada zarur oʻlchovlarni oʻtkazish. 3. Tadqiqot natijalarini umumlashtirish va tuproqning ifloslanish darajasini baholash. 4. Monitoring natijalarini atrof tabiiy muhit monitoringi tizimining Yagona geoaxborot maʼlumotlar bazasiga kiritish. 5. Natijalarni joylardagi davlat organlari va xoʻjalik yurituvchi subyektlarga tegishli choralar koʻrish va ularni amalga oshirish uchun taqdim etish. 6. Hisobotlar tayyorlash. Har yarim yilda Atrof-muhitga taʼsir koʻrsatuvchi xoʻjalik yurituvchi subyektlar joylashgan hududlarda tuproqni ifloslantiruvchi omillar oʻz vaqtida aniqlanadi. Xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan tabiatni muhofaza qilish sohasidagi qonunchilikka rioya etilishi yuzasidan samarali ekologik nazorat taʼminlanadi. Monitoring natijalari boʻyicha yer ifloslanishining oldini olish yuzasidan tegishli choralar koʻrish va ularni amalga oshirish uchun mahalliy davlat hokimiyati organlari va aloqador xoʻjalik yurituvchi subyektlar axborot bilan taʼminlanadi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Davlat ekologiya qoʻmitasi 6. Mazkur Dasturga 2-ilovadagi roʻyxatga muvofiq quyqa toʻplagichlar joylashgan hududlarda tuproqni ifloslantiruvchi manbalar monitoringini yuritish. 1. Yerni ifloslantirish manbalarida monitoring oʻtkazish rejasini tayyorlash. 2. Joyiga borib tuproq-gruntdan namuna olishni tashkil qilish va dalada zarur oʻlchovlar oʻtkazish. 3. Tadqiqot natijalarini umumlashtirish va tuproqning ifloslanish darajasini baholash. 4. Monitoring natijalarini atrof tabiiy muhit monitoringi tizimining Yagona geoaxborot maʼlumotlar bazasiga kiritish. 5. Natijalarni Davlat ekologiya qoʻmitasining joylardagi davlat organlari va xoʻjalik yurituvchi subyektlarga tegishli choralar koʻrish va ularni amalga oshirish uchun taqdim etish. 6. Hisobotlar tayyorlash. Har yarim yilda Quyqa toʻplagichlar joylashgan hududlarda atrof-muhit holati monitoringi tizimi yaratiladi. Quyqa toʻplagichlarning atrof tabiiy muhit holatiga salbiy taʼsirini kamaytirishga yoʻnaltirilgan tadbirlarni amalga oshirish uchun manfaatdor tomonlarni axborot bilan taʼminlash, ishlab chiqarish chiqindilarini boshqarish boʻyicha hududiy sxemalar ishlab chiqiladi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida, Davlat ekologiya qoʻmitasining budjetdan tashqari mablagʻlari va tegishli xoʻjalik yurituvchi subyektlarning mablagʻlari Davlat ekologiya qoʻmitasi, tegishli xoʻjalik yurituvchi subyektlar 7. Mazkur Dasturga 3-ilovadagi roʻyxatga muvofiq xom ashyo chiqindixonalari joylashgan hududlarda tuproqni ifloslantiruvchi manbalar monitoringini yuritish. 1. Yerni ifloslantirish manbalari boʻyicha monitoring oʻtkazish rejasini tayyorlash. 2. Joyiga borib tuproqdan namuna olishni tashkil qilish va dalada zarur oʻlchovlar oʻtkazish. 3. Tadqiqot natijalarini kameral qayta ishlash va umumlashtirish, tuproqning ifloslanish darajasini baholash. 4. Monitoring natijalarini atrof tabiiy muhit monitoringi tizimining Yagona geoaxborot maʼlumotlar bazasiga kiritish. 5. Natijalarni Davlat ekologiya qoʻmitasining joylardagi organlariga, joylardagi boshqa davlat organlari va xoʻjalik yurituvchi subyektlarga tegishli choralar koʻrish va ularni amalga oshirish uchun taqdim etish. 6. Hisobotlar tayyorlash. Har yarim yilda Xom ashyo chiqindilari joylashgan hududlarda atrof-muhit holati monitoringi tizimi yaratiladi. Xom ashyo chiqindilarining atrof tabiiy muhit holatiga salbiy taʼsirini kamaytirishga yoʻnaltirilgan tadbirlarni amalga oshirish uchun manfaatdor tomonlarni axborot bilan taʼminlash, xom ashyo chiqindilarini bo?qarish boʻyicha hududiy sxemalar ishlab chiqiladi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida, Davlat ekologiya qoʻmitasining budjetdan tashqari mablagʻlari va tegishli xoʻjalik yurituvchi subyektlarning mablagʻlari Davlat ekologiya qoʻmitasi, tegishli xoʻjalik yurituvchi subyektlar 8. Mazkur Dasturga 4-ilovadagi roʻyxatga muvofiq sanoat chiqindilari joylashgan hududlarda tuproqni ifloslantiruvchi manbalar monitoringini yuritish. 1. Yerni ifloslantirish manbalari boʻyicha monitoring oʻtkazish rejasini tayyorlash. 2. Joyiga borib tuproqdan namuna olishni tashkil qilish va dalada zarur oʻlchovlar oʻtkazish. 3. Tadqiqot natijalarini umumlashtirish va kameral qayta ishlash, tuproqning ifloslanish darajasini baholash. 4. Monitoring natijalarini atrof tabiiy muhit monitoringi tizimining Yagona geoaxborot maʼlumotlar bazasiga kiritish. 5. Natijalarni Davlat ekologiya qoʻmitasi organlariga, joylardagi davlat organlari va xoʻjalik yurituvchi subyektlarga tegishli choralar koʻrish va ularni amalga oshirish uchun taqdim etish. 6. Hisobotlar tayyorlash. Har yarim yilda Sanoat chiqindilari joylashgan hududlarda atrof-muhit holati monitoringi tizimi yaratiladi. Sanoat chiqindilarining atrof tabiiy muhit holatiga salbiy taʼsirini kamaytirishga yoʻnaltirilgan tadbirlarni amalga oshirish uchun manfaatdor tomonlarni axborot bilan taʼminlash, chiqindilarni boshqarish boʻyicha hududiy sxemalar ishlab chiqiladi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida, Davlat ekologiya qoʻmitasining budjetdan tashqari mablagʻlari va tegishli xoʻjalik yurituvchi subyektlarning mablagʻlari Davlat ekologiya qoʻmitasi, tegishli xoʻjalik yurituvchi subyektlar 9. Mazkur Dasturga 5-ilovadagi roʻyxatga muvofiq zaharli moddalar koʻmiladigan poligonlarda tuproqni ifloslantiruvchi manbalar monitoringini yuritish. 1. Zaharli kimyoviy moddalar koʻmiladigan poligonlarda yer ifloslanishi monitoringini oʻtkazish rejasini tayyorlash. 2. Dala tadqiqotlarini kazish va tuproqlardan namunalar olish. 3. Laboratoriya tahlillarini bajarish. 4. Tadqiqot natijalarini qayta ishlash va tuproqning ifloslanish darajasini baholash. 5. Natijalarni atrof tabiiy muhit monitoringi tizimining Yagona geoaxborot maʼlumotlar bazasiga kiritish. 6. Maʼlumotlarni Davlat ekologiya qoʻmitasining joylardagi organlariga, manfaatdor vazirlik va idoralarga tegishli choralar koʻrish va ularni amalga oshirish uchun taqdim etish. 7. Hisobotlar tayyorlash. Har yarim yilda Zaharli kimyoviy moddalar qoldiqlari bilan atrof-muhitning ifloslanish omillari oʻz vaqtida aniqlanadi. Davlat organlari zaharli kimyoviy moddalar koʻmiladigan joyning atrof-muhit va aholi salomatligiga salbiy taʼsirini kamaytirish boʻyicha chora-tadbirlarni ishlab chiqish va amalga oshirish uchun monitoring maʼlumotlari bilan taʼminlanadi. Bajaruvchilar mablagʻlari Davlat ekologiya qoʻmitasi, tegishli xoʻjalik yurituvchi subyektlar 10. Mazkur Dasturga 6-ilovaga muvofiq qattiq maishiy chiqindilar toʻplanadigan hududlarda tuproqni ifloslantiruvchi manbalar monitoringini yuritish. 1. Qattiq maishiy chiqindilar poligonlari boʻyicha dastlabki maʼlumotlarni yigʻish va ish rejasini tayyorlash. 2. Dala tadqiqotlarini tashkil etish va tuproqlardan namunalar olish. 3. Kuzatuvlar natijalarini qayta ishlash va olingan namunalarni tahlil qilish. 4. Poligonlar yaqinidagi yerlarning ifloslanish darajasini baholash. 5. Natijalarni atrof tabiiy muhit monitoringi tizimining Yagona geoaxborot maʼlumotlar bazasiga kiritish. 6. Maʼlumotlarni Davlat ekologiya qoʻmitasining joylardagi organlariga, mahalliy davlat hokimiyati organlariga hamda boshqa manfaatdor vazirlik va idoralarga tegishli choralar koʻrish va ularni amalga oshirish uchun taqdim etish. 7. Hisobotlar tayyorlash. Yarim yilda bir marta Qattiq maishiy chiqindilar poligonlari joylashgan hududlarda atrof-muhit holati boʻyicha monitoring tizimi tashkil etiladi. Mahalliy davlat hokimiyati organlari hamda manfaatdor vazirlik va idoralar tuproq ifloslanishi holatlari boʻyicha oʻz vaqtida kerakli chora-tadbirlarni amalga oshirish uchun qattiq maishiy chiqindilar yigʻiladigan joylarda oʻtkazilgan monitoring maʼlumotlari bilan taʼminlanadi. Qattiq maishiy chiqindilar poligonlarining aholi salomatligi va atrof-muhitga salbiy taʼsirini kamaytirishga koʻmaklashiladi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida, Davlat ekologiya qoʻmitasining budjetdan tashqari mablagʻlari va tegishli xoʻjalik yurituvchi subyektlarning mablagʻlari Davlat ekologiya qoʻmitasi, tegishli xoʻjalik yurituvchi subyektlar IV. Atmosfera havosining ifloslanish monitoringi 11. Ugom-Chotqol davlat biosfera rezervatining Boshqizilsoy qoʻriqxona uchastkasining Boshqizilsoy daryosi havzasidagi turgʻun kuzatish punktida ifloslantiruvchi moddalarning mavjudlik darajasi boʻyicha atmosfera havosining fon monitoringini oʻtkazish. 1. Boshqizilsoy daryosi havzasidagi stansiyada atmosfera havosining fon monitoringini oʻtkazish boʻyicha dastur ishlab chiqish va uni tasdiqlash. 2. Fon monitoringini oʻtkazish uchun atmosfera havosidan namunalar olish va zarur oʻlchovlar oʻtkazish. 3. Atmosfera havosi namunalari tahlilini oʻtkazish. 4. Olingan maʼlumotlarni qayta ishlash va atmosfera havosi holatini baholash. 5. Maʼlumotlarni manfaatdor vazirlik va idoralarga taqdim etish. Dasturga muvofiq Ugom-Chotqol davlat biosfera rezervatining Boshqizilsoy qoʻriqxona uchastkasining Boshqizilsoy daryosi havzasida atmosferadagi ifloslantiruvchi moddalarning mavjudlik darajasi aniqlanadi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Oʻzgidromet 12. Respublikadagi 22 ta shahar va boshqa aholi punktlarida joylashgan 61 ta turgʻun postlarda (Olmaliq, Angren, Andijon, Bekobod, Buxoro, Guliston, Denov, Kogon, Qarshi, Kitob, Qoʻqon, Margʻilon, Navoiy, Namangan, Nukus, Samarqand, Sariosiyo, Toshkent, Urganch, Fargʻona, Chirchiq, Shahrisabz shaharlarida) atmosfera havosi sifati boʻyicha kuzatishlar olib borish. 1. Atmosfera havosidan namunalar olish va zarur boʻlgan oʻlchovlar oʻtkazish. 2. Atmosfera havosi namunalari tahlilini oʻtkazish. 3. Maʼlumotlarni manfaatdor vazirlik va idoralarga taqdim etish. Har kuni Atmosferadagi asosiy va oʻziga xos xususiyatli ifloslantiruvchi moddalarning bir martalik va oʻrtacha sutkalik konsentratsiyasi haqidagi maʼlumotlar olinadi. Atmosferadagi ifloslantiruvchi moddalar konsentratsiyasining oʻrtacha oylik, oʻrtacha yillik va koʻp yillik maʼlumotlari olinadi. Atmosfera havosi yuqori va oʻta yuqori darajada ifloslangan shaharlar sonini qisqartirish boʻyicha chora-tadbirlarni ishlab chiqish va amalga oshirish uchun maʼlumotlar bilan taʼminlanadi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Oʻzgidromet 13. Atmosfera havosini kuzatish punktlaridan mayda dispersli (keyingi oʻrinlarda — RM10 va RM2,5) zarrachalar bilan atmosfera havosi ifloslanishi monitoringini yuritish. 1. Atmosfera havosidagi RM10 va RM2,5-mayda dispersli zarrachalar monitoringi dasturini ishlab chiqish va tasdiqlash. 2. Uskunalar sotib olish choralari bilan RM10 va RM2,5-mayda dispersli zarrachalarni kuzatish punktlarini tashkil etish. 3. Har oyda atmosfera havosi namunalari tahlilini oʻtkazish. 4. Olingan maʼlumotlarni qayta ishlash va atmosfera havosi holatini baholash. 5. Maʼlumotlarni manfaatdor vazirlik va idoralarga taqdim etish. Dasturga muvofiq Atmosfera havosidagi RM10 va RM2,5 oʻrtacha oylik va yillik konsentratsiyalari haqida axborot olinadi. Atmosfera havosining RM10 va RM2,5-mayda dispersli zarrachalar bilan ifloslanish darajasini pasaytirish choralarini koʻrish va ishlab chiqish uchun axborot taqdim etiladi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Oʻzgidromet 14. Turgʻun kuzatuv punktlarida yer usti atmosfera qatlamining radioaktiv ifloslanishi yuzasidan nazoratni amalga oshirish hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlar hududlarida joylashgan stansiyalarda ekspozitsion doza quvvatini nazorat qilish. 1. Tegishli dasturni ishlab chiqish va tasdiqlash. 2. Radioaktiv ifloslanishni aniqlash boʻyicha oʻlchovlar oʻtkazish. 3. Olingan natijalarni tahlil qilish va baholash. 4. Natijalarni mahalliy davlat hokimiyati organlari hamda manfaatdor vazirlik va idoralarga taqdim etish. Dasturga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi hududida radiatsiya holati haqidagi maʼlumotlar olinadi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Oʻzgidromet V. Yer usti suvlarining ifloslanishi monitoringi 15. Ichimlik suv havzalaridagi suv sifatini oʻrganish hamda ularni ifloslantiruvchi manbalarni aniqlash. 1. Aniqlangan ifloslantiruvchi manbalar asosida monitoring oʻtkazish punktlarini tanlash. 2. Suv obyektlari monitoringi boʻyicha sanitariya-epidemiologik davlat nazorati hududiy markazlarining yillik rejasini tuzish va tasdiqlash. Har chorakda Obyektlar hamda suv oqimlari va suv havzalarining sanitariya-epidemiologik holatini kuzatish dasturi qayta koʻrib chiqiladi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Sogʻliqni saqlash vazirligi 16. 956 ta suv obyektlaridagi 1380 ta nazorat punktlarida suvning mikrobiologik va sanitariya-kimyoviy koʻrsatkichlari boʻyicha kuzatuvlar oʻtkazish. 1. Kimyoviy va mikrobiologik koʻrsatkichlar boʻyicha asosiy ifloslantiruvchilarni aniqlash va ochiq suv havzalari holatini oʻrganish hamda tahli? qilish. 2. Tahlil natijalariga koʻra holatni baholash. 3. Maʼlumotlarni umumlashtirish va baholash. 2021 — 2025-yillar Aholi suvdan ommaviy foydalanadigan joylarda suv obyektlarining sanitariya-epidemiologik holati baholanadi. Suv oqimlarining ifloslanish sabablari aniqlanadi. Suv havzalari sanitariya-epidemiologik holatining yomonlashuvi natijasida kelib chiqadigan salbiy oqibatlar bartaraf etiladi. Aholining kasallikka chalinish darajasi kamaytiriladi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Sogʻliqni saqlash vazirligi 17. Uran konlari chiqindilari joylashgan Chotqol-Qurama hududidagi va Zarafshon daryosi vodiysidagi daryo suvlari va choʻkmalarida radioktiv hamda zaharli elementlar bilan ifloslanish oʻchoqlarini aniqlash va ularning monitoringini yuritish. 1. Obyektlarni tanlab olish hamda daryo suvlari va choʻkmalarida radioaktiv va zaharli elementlar bilan ifloslanish oʻchoqlarini aniqlash hamda monitoringini yuritish boʻyicha loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqish, belgilangan tartibda tasdiqlash. 2. Tanlangan obyektlar boʻyicha suv va suv osti choʻkmalaridagi radioktiv hamda zaharli elementlar miqdori yuzasidan kuzatuvlar oʻtkazish. Har yillik Mineral xom ashyo bazasini rivojlantirish va qayta toʻldirish davlat dasturi bilan belgilangan muddatlarda Monitoring oʻtkazish boʻyicha loyiha-smeta hujjatlari ishlab chiqiladi. Daryo suvlari va choʻkmalari ifloslanganlik darajasi baholanadi. Daryo suvlari va choʻkmalari ifloslanishdan muhofaza qilinadi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Davlat geologiya qoʻmitasi 3. Asosiy ifloslantiruvchi manbalarni aniqlash va ifloslanganlik darajasini baholash. Tasdiqlangan loyihaga muvofiq 4. Kuzatuv natijalari va tavsiyalar asosidagi maʼlumotlarni mahalliy davlat hokimiyati organlari hamda manfaatdor vazirlik va idoralarga taqdim etish. Har yarim yilda 18. Ugom-Chotqol davlat biosfera rezervatining yer usti suvlari obyektlarida ifloslantiruvchi moddalarning mavjudlik darajasi boʻyicha fon monitoringini yuritish. 1. Yer usti suvlari obyektlarida ifloslantiruvchi moddalarning mavjudlik darajasi boʻyicha fon monitoringini yuritish dasturini ishlab chiqish va tasdiqlash. 2. Yer usti suv obyektlarida ifloslantiruvchi moddalarning mavjudlik darajasi boʻyicha fon monitoringini yuritish uchun suvdan namunalar olish va zarur oʻlchovlarni bajarishni tashkil etish. 3. Suvdan olingan namunalarning tahlilini oʻtkazish. 4. Olingan maʼlumotlarni qayta ishlash va suv sifatini baholash. 5. Manfaatdor tashkilotlarga maʼlumotlarni taqdim etish. Gidrologik bosqichlarga muvofiq Yer usti suvlari obyektlarida ifloslantiruvchi moddalarning mavjudlik darajasi boʻyicha fon monitoringi natijalari boʻyicha maʼlumotlar olinadi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Oʻzgidromet 19. Oʻzgidrometning kuzatuv punktlarida yer usti suvlarining gidrokimyoviy koʻrsatkichlari monitoringini yuritish. 1. Yer usti suvlari monitoringini yuritish rejasini tuzish. 2. Dala kuzatuvlari va suvdan namunalar olishni tashkil etish. 3. Tahlillarni bajarish va maʼlumotlarni kameral qayta ishlash. 2021 — 2025-yillar Suv havzalaridagi suv sifati haqida maʼlumotlar olinadi. II, III va IV toifali suv havzalarining holati haqida amaldagi va prognoz maʼlumotlarni toʻplash, qayta ishlash va tarqatish tizimining hamda kuzatuv tarmoqlarining faoliyat koʻrsatishi taʼminlanadi. Suv havzalaridagi suv sifatini yaxshilash boʻyicha qarorlar qabul qilishda koʻmaklashiladi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Oʻzgidromet 4. Olingan natijalarni umumlashtirish va yer usti suvlarining holati haqidagi maʼlumotlarni manfaatdor vazirlik va idoralarga taqdim etish. Har chorak yakunida 20. Toshkent viloyatidagi 10 ta suv obyektlarining 27 ta suv punktlarida gidrobiologik koʻrsatkichlar monitoringini yuritish. 1. Tayyorgarlik ishlarini amalga oshirish. 2. Tadqiqotlar oʻtkazishni tashkil etish, suv havzalarining gidrobiologik holatini va gidrobiontlardan namunalar olish. 3. Namunalarni tahlil qilish va maʼlumotlarni qayta ishlash. Har yili (bahorda va kuzda) Suv massasining umumiy ifloslanganlik darajasiga bogʻliq holda suv havzalarining ekologik holati va biologik sinfi baholanadi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Oʻzgidromet 4. Natijalarni umumlashtirish hamda hisobotlarni tayyorlash va Davlat ekologiya qoʻmitasiga taqdim etish. Har chorak yakunida 21. Kollektor-drenaj tarmoqlari suvlari sifatining monitoringini yuritish. 1. Dala tadqiqotlarini tashkil etish va kollektor-drenaj tarmoqlari suvidan namunalar olish. 2. Namunalarni tahlil qilish va olingan natijalarni baholash. 3. Sizot suvlari sathi va shoʻrlanish darajasini onlayn rejimda boshqarish boʻyicha bosqichma-bosqich “Diver” qurilmalari” bilan jihozlash va geoaxborot texnologiyalarini joriy etgan xolda meliorativ kadastrini ishlab chiqish. Har yilgi dasturga muvofiq Sifatli meliorativ kadastr tuzish, kollektor-drenaj suvlarining sifatini yaxshilash boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqiladi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Suv xoʻjaligi vazirligi 4. Mahalliy davlat hokimiyati organlariga, manfaatdor vazirlik va idoralarga maʼlumotlarni belgilangan tartibda taqdim etish. Har yarim yil yakunida 22. Kollektor-drenaj tarmoqlarining texnik holatini dala sharoitida oʻrganish. 1. Monitoringning yillik dasturini ishlab chiqish va tasdiqlash. 2. Kollektor-drenaj tarmoqlarining texnik holatini dala sharoitida oʻrganishlarni amalga oshirish. 3. Kollektor-drenaj tarmoqlarining texnik holatini yaxshilash boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqish va ularning ish samaradorligini oshirish. Har yilgi dasturga muvofiq Kollektor-drenaj tarmoqlarining, shu jumladan, daryo va tabiiy pastliklarga quyiladigan kollektorlarning (85 ta) texnik holati baholanadi. Kollektor-drenaj tarmoqlarini taʼmirlash va tiklash hamda oʻzanlarni loyqa bosishi va yemirilish jarayonlarining oldini olish boʻyicha takliflar ishlab chiqiladi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Suv xoʻjaligi vazirligi VI. Yer osti suvlarining ifloslanish monitoringi 23. Oʻzbekiston Respublikasi hududida joylashgan yer osti suvlarining gidrodinamik va gidrokimyoviy holati monitoringini yuritish. 1. Respublikadagi 97 ta yer osti suv konlari boʻyicha yer osti suvlarining gidrodinamik va gidrokimyoviy oʻzgarishi, yer osti suv resursi, zaxiralari, suv isteʼmolchilari, suv olish inshootlari hisobi va kadastrini oʻz ichiga olgan yer osti suvlari davlat monitoringining viloyatlar kesimida loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqish va belgilangan tartibda tasdiqlash. 2. Yer osti suvlari davlat monitoringini yuritish. 3. Aniqlangan salbiy holatlarni bartaraf etish boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqish va mahalliy davlat hokimiyati organlari, manfaatdor vazirlik va idoralarga taqdim etish. Har yillik mineral xom ashyo bazasini rivojlantirish va qayta toʻldirish davlat dasturi bilan belgilangan muddatlarda Tabiiy va buzilgan sharoitlarda yer osti suvlarining gidrokimyoviy va gidrodinamik rejimining mavsumiy va koʻp yillik shakllanish xususiyatlari va prognoz koʻrsatkichlari aniqlanadi. Salbiy jarayonlarning rivojlanishidan ogohlantirish uchun mahalliy davlat hokimiyati organlari yer osti suvlari gidrosferasining hozirgi holati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar bilan taʼminlanadi. Gidrogeologik xulosalar beriladi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Davlat geologiya qoʻmitasi 24. Yer osti sizot suvlari sifati va holatini nazorat qilish uchun sugʻoriladigan yerlarda kuzatuv tizimini qurish, rekonstruksiya qilish, taʼmirlash va qayta tiklash ishlarini amalga oshirish. 1. Loyiha-smeta hujjatlarini tuzish. 2. Ishlarni bajarish uchun pudratchilarni aniqlash. 3. Qurilish va qayta tiklash ishlarini amalga oshirish. 4. Kuzatuv tizimini ishga tushirish. 2021 — 2025-yillar Zamonaviy texnologiyalarni joriy etgan holda, sugʻoriladigan yerlardagi yer osti sizot suvlarining holati va sifati boʻyicha nazorat yaxshilanadi va ish unumdorligi oshiriladi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Suv xoʻjaligi vazirligi VII. Xavfli ekzogen geologik jarayonlar monitoringi 25. Respublikaning togʻ va togʻoldi hududlarining (Andijon, Namangan, Fargʻona, Jizzax, Qashqadaryo, Samarqand, Surxondaryo va Toshkent viloyatlarida) faol geologik jarayonlar namoyon boʻladigan hududlarida xavfli ekzogen geologik jarayonlar (koʻchki, yorilish, oʻpirilish, yuvilish, siljib tushish, tosh koʻchishning hosil boʻlishi) monitoringini yuritish. 1. Xavfli ekzogen geologik jarayonlar monitoringini yuritish boʻyicha loyiha-smeta hujjatlarini tayyorlash va belgilangan tartibda tasdiqlash. Har yillik mineral xom ashyo bazasini rivojlantirish va qayta toʻldirish davlat dasturi bilan belgilangan muddatlarda 2021 — 2025-yillarda xavfli ekzogen geologik jarayonlar monitoringini yuritish loyiha-smeta hujjati ishlab chiqiladi. Xavfli ekzogen geologik jarayonlar kelib chiqishi mumkin boʻlgan obyektlarni aniqlash, ularning va ular oqibatining oldini olish boʻyicha tegishli vazirlik va idoralar oʻz vaqtida ogohlantiriladi va xabardor qilinadi. Aholi va iqtisodiyot obyektlari xavfli ekzogen geologik jarayonlardan himoya qilinadi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Davlat geologiya qoʻmitasi 2. Oʻzbekiston Respublikasining togʻ va togʻoldi hududlari chegarasida dala tadqiqot ishlarini tashkil qilish va xavfli geologik jarayonlar yuzasidan yuqori tayyorgarlik usulida (fevral — iyun, noyabr-dekabr) va kunlik faoliyat (yilning qolgan davrida) rejimli kuzatuvlar olib borish. 2021 — 2025-yillar 3. Xavfli geologik jarayonlar rivojlanish ehtimoli boʻlgan hududlarni aniqlash, ularni oldini olish va aholini himoya qilish boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqib, ijro uchun manfaatdor vazirlik va idoralarga kiritish. Har oyda (zarurat boʻlganda tezkor) VIII. Yerlarning ifloslanish monitoringi 26. Chotqol davlat qoʻriqxonasidagi turgʻun kuzatish stansiyasida tuproq ifloslanishi fon monitoringini yuritish. 1. Tuproq namunalarini olish va tahlil qilish. 2. Yerlarning ifloslanish darajasini baholash. 3. Maʼlumotni tayyorlash hamda manfaatdor vazirlik va idoralarga taqdim etish. Har yarim yilda Tuproqning fon holati aniqlanadi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Oʻzgidromet 27. Chotqol-Qurama hududidagi foydalanilgan uran konlari va yirik aholi punktlari hududlarida radiatsiya holati va tuproqlar tarkibidagi radioktiv hamda zaharli elementlar bilan ifloslanish yuzasidan monitoring yuritish. 1. Foydalanilgan uran konlari va yirik aholi punktlari hududlarida radiatsiya holati va tuproqlar tarkibidagi radioktiv hamda zaharli elementlar bilan ifloslanish yuzasidan monitoring yuritish boʻyicha loyiha-smeta hujjatlarini tayyorlab, belgilangan tartibda tasdiqlash. Har yillik mineral xom ashyo bazasini rivojlantirish va qayta toʻldirish davlat dasturi bilan belgilangan muddatlarda Radioekologik monitoring yuritish boʻyicha loyiha-smeta hujjatlari ishlab chiqiladi. Monitoring obyektlarida radioekologik oʻzgarishlar oʻz vaqtida qayd etiladi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Davlat geologiya qoʻmitasi 2. Loyihaga muvofiq monitoring ishlarini tashkil etish va yuritish. 2021 — 2025-yillar 3. Monitoring natijalariga koʻra tuproqning metall va radio-nuklidlar bilan ifloslanish darajasini baholash hamda ifloslangan maydonlarni rekultivatsiya qilish tadbirlarini ishlab chiqish. 4. Monitoring natijalarini umumlashtirish, tahlil qilish va maʼlumotlarni manfaatdor vazirlik va idoralarga kiritib borish. Har yarim yilda 28. Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlardagi qishloq xoʻjaligi yerlari tuproqlarining zaharli kimyoviy vositalar bilan ifloslanish monitoringini yuritish. 1. Monitoring olib borish uchun qishloq xoʻjaligi yerlaridagi hududlarni belgilab olish va ish rejasini tuzish. 2. Tuproqdan namunalar olish va ularni tahlil qilish. 3. Olingan maʼlumotlarni tahlil qilish va yerlarning zaharli kimyoviy vositalar bilan ifloslanish darajasiga baho berish. 4. Hisobotlar tayyorlash va maʼlumotlarni manfaatdor vazirlik va idoralarga tegishli choralar koʻrish va ularni amalga oshirish uchun taqdim etish. Har yarim yilda Tuproqlarning zaharli kimyoviy vositalar bilan ifloslanish darajasi yuzasidan nazorat olib boriladi. Tuproqlarning zaharli moddalar bilan ifloslanishining oldini olish boʻyicha qarorlar qabul qilish va ularni amalga oshirish uchun maxsus vakolatli davlat organlari maʼlumot bilan taʼminlanadi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Oʻzgidromet 29. Yirik sanoat shaharlari atrofida tuproqlarning toksik elementlar bilan ifloslanish monitoringini yuritish, shu jumladan,: 2021-yil — Buxoro, Urganch va Chirchiq shaharlarida; 2022-yil — Nukus va Samarqand shaharlarida; 2023-yil — Qoʻqon, Navoiy va Toshkent shaharlarida; 2024-yil — Andijon, Bekobod va Namangan shaharlarida; 2025-yil — Olmaliq, Angren va Fargʻona shaharlarida. 1. Tanlangan yirik sanoat shaharlari atrofidagi zonalar uchun xos boʻlgan aniqlangan toksik elementlar roʻyxatini aniqlash. 2. Tuproq namunalarini olish orqali dala kuzatuvlarini oʻtkazish. 3. Olingan maʼlumotlarni tahlil qilish va yerlarning zaharli kimyoviy vositalar bilan ifloslanish darajasiga baho berish. 4. Hisobotlar tayyorlash va maʼlumotlarni manfaatdor vazirlik va idoralarga tegishli choralar koʻrish va ularni amalga oshirish uchun taqdim etish. Har yili Yirik sanoat shaharlari atrofida tuproqlarning sanoat chiqindilari bilan ifloslanish darajasi baholanadi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Oʻzgidromet 30. Sugʻoriladigan yerlarning shoʻrlanish darajasi monitoringini (shoʻrlanish holatini sʼyomka qilish) yuritish. 1. Tanlab olingan tumanlarda ishlarni amalga oshirish uchun texnik topshiriqlar va ish rejasini tuzish. 2. Shurflar qazib, tuproq namunalarini olish bilan birgalikda dala tadqiqotlarini tashkil etish va oʻtkazish. 3. Kimyoviy tahlillar oʻtkazish. 4. Olingan maʼlumotlarni tahlil qilish hamda umumlashtirish va tuproqlarning shoʻrlanish darajasini aniqlash. 5. Tuproq xaritalarini tuzish, tahliliy maʼlumotlar va hisobotlarni tayyorlash. 2021 — 2025-yillar Sugʻoriladigan yerlarning unumdorligi baholanadi va tuproql?rning yangilangan xaritalari tuziladi. Sugʻoriladigan yerlarning shoʻrlanish darajasi baholanadi. Turli darajadagi yerlarning shoʻrlangan maydonini qisqartirish chora-tadbirlari ishlab chiqiladi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Qishloq xoʻjaligi vazirligi 31. Tojikiston alyuminiy kompaniyasining salbiy taʼsiriga uchragan tuproq va suvlarning ifloslanishi yuzasidan kompleks monitoring oʻtkazish (Surxondaryo viloyatining shimoliy tumanlarida). 1. Kuzatuv maydonlarini tanlash va kuzatuvlar uchun biriktirib qoʻyish. 2. Tuproq va suvlardan namunalar olish. 3. Tuproq va suvlarda ifloslantiruvchi moddalar miqdorini aniqlash boʻyicha tahlillar oʻtkazish. 4. Biriktirilgan yer maydonlarida tuproqlarning ifloslanish darajasini baholash. 5. Mahalliy davlat hokimiyati organlariga, manfaatdor vazirlik va idoralarga taqdim etish uchun hisobot, tavsiya va takliflar tayyorlash. 2021 — 2025-yillar Tojikiston alyuminiy kompaniyasi tashlamalarining tuproq holatiga taʼsiri baholanadi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Davlat ekologiya qoʻmitasi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi IX. Koʻllar ekotizimlari monitoringi 32. Koʻllar tizimi va suv omborlaridagi suvlarning ushbu Dasturga 7-ilovaga muvofiq gidrokimyoviy koʻrsatkichlari monitoringini yuritish. 1. Koʻllar tizimi va suv omborlaridagi suvlarning gidrokimyoviy koʻrsatkichlari monitoringi amalga oshirish uchun ekspeditsiya tadqiqotlar rejasi va koʻllar tizimida kuzatuvlar oʻtkazish dasturini tayyorlash. 2. Dala ishlarini tashkil etish hamda koʻllarning sifat holati namunalarini olgan holda kuzatuvlar oʻtkazish. 3. Kimyoviy-fizikaviy tahlillar va ularning kameral tahlilini oʻtkazish. 4. Olingan maʼlumotlarni umumlashtirish, tahlillar natijalarining koʻllar tizimi va suv omborlaridagi oʻsimlik va hayvonot dunyosi obyektlarini, jumladan, Qizil kitobga kiritilgan turlarga salbiy taʼsirini hamda koʻllarning ekologik holatini baholash. 5. Hisobotlar tayyorlash va koʻllarning ekologik holatini yaxshilash maqsadida manfaatdor davlat organlariga tavsiyalar hamda chora-tadbirlar ishlab chiqish uchun ularni taqdim etish. Har chorakda Koʻllar tizimida ekologik monitoring tizimi rivojlantiriladi. Koʻllarga tutash tabiiy hududlar salbiy antropogen, texnogen va tabiiy omillar taʼsiridan muhofaza qilinadi. Koʻllar tizimiga ifloslantiruvchi moddalar oqovalarining tashlanishini kamaytiriladi va koʻllarning rekreatsion salohiyatidan samarali foydalaniladi. Oʻsimlik va hayvonot dunyosi obyektlari, jumladan, Qizil kitobga kiritilgan turlar saqlab qolinadi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Davlat ekologiya qoʻmitasi, Suv xoʻjaligi vazirligi, “Oʻzbekbaliqsanoat” uyushmasi 33 Koʻllar tizimlariga tutashgan qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar holatining monitoringini yuritish. 1. Koʻllar tizimlariga tutashgan yerlar holatining monitoringini yuritish dasturini tayyorlash. 2. Dala ishlarini tashkil etish va koʻllarga tutashgan yerlar holati boʻyicha tuproq-grunt namunalarini olgan holda kuzatuvlar oʻtkazish. 3. Kimyoviy-fizikaviy tahlillar va ularning kameral tahlilini oʻtkazish. 4. Olingan maʼlumotlarni umumlashtirish va yerlarning ekologik holatini baholash. 5. Hisobotlar tayyorlash va ularni manfaatdor davlat organlariga tegishli choralar koʻrish uchun taqdim etish. Har yili Yerlarning degradatsiyaga va choʻllanishga uchrash holatlarini bartaraf etish boʻyicha tavsiyalar hamda oʻrmon-fitomeliorativ tadbirlarni amalga oshirish uchun takliflar ishlab chiqish maqsadida koʻllarga tutashgan hududlardagi yerlar va landshaftlarning holati boʻyicha maʼlumotlar olinadi va baholanadi. Bajaruvchilar mablagʻlari Davlat ekologiya qoʻmitasi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi, Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi, “Oʻzbekbaliqsanoat” uyushmasi 34. Dengizkoʻl koʻli (Buxoro viloyati), Aydar-Arnasoy koʻllar tizimi (Jizzax va Navoiy viloyatlari), Toʻdakoʻl va Tozakoʻl suv omborlarining (Navoiy viloyati) biologik xilma-xilligi (oʻsimlik va hayvonot dunyosi, ixtiofauna) monitoringini yuritish. 1. Koʻllar tizimida biologik xilma-xillik monitoringini amalga oshirish uchun kuzatuvlar oʻtkazish boʻyicha dastur tayyorlash. 2. Koʻchma ekspeditsiyalar tashkil etish va biologik-ornitologik monitoring oʻtkazish. 3. Suv havzalaridagi suvda suzuvchi qushlarning turlari va soni boʻyicha mavjud ixtiofauna turlarini va ularning tabiiy zaxirasini aniqlash. 4. Kuzatuv maʼlumotlarini tahlil qilish hamda oʻsimlik va hayvonot dunyosi obyektlarining turlari kesimida ularning hisobini yuritish. 5. Oʻsimlik va hayvonot dunyosi obyektlari boʻyicha olingan monitoring maʼlumotlarini davlat kadastr tizimiga kiritish. 6. Oʻrganilayotgan koʻllar hududida biologik xilma-xillikni saqlash boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqish. Har yili Suv havzalaridagi suvda suzuvchi qushlarning turlari va soni boʻyicha mavjud ixtiofauna turlari va ularning tabiiy zaxirasi haqida maʼlumotlar toʻplanadi. Monitoring maʼlumotlarini hayvonot dunyosi davlat kadastri tizimiga kiritish hamda ulardan biologik resurslardan barqaror foydalanish va muhofaza qilish boʻyicha qarorlar qabul qilishda foydalaniladi. Monitoring maʼlumotlari hisobotlarga kiritiladi va Ramsar Konvensiyasi boʻyicha majburiyatlarni bajarishda qoʻllaniladi. Oʻsimlik va hayvon dunyosi obyektlarini, jumladan, Qizil kitobga kiritilgan turlarni saqlab qolishga xizmat qiladi Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar hamda “Aydar-Arnasoy koʻllar tizimi” MChJ mablagʻlari doirasida Davlat ekologiya qoʻmitasi, Fanlar akademiyasi, Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi, “Aydar-Arnasoy koʻllar tizimi” MChJ, “Oʻzbekbaliqsanoat” uyushmasi X. Oʻsimlik va hayvonot dunyosi obyektlari monitoringi 35 Oʻsimlik va hayvonot dunyosi obyektlarining lokal monitoringini oʻtkazish uchun Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlar tabiiy ekotizimlaridan kelib chiqqan holda, monitoring amalga oshiriladigan kamida 20 ta ekotizim hududlarini (punktlarini) aniqlash. 1. Oʻsimlik va hayvonot dunyosi obyektlari boʻyicha lokal monitoring oʻtkazish hududlarini aniqlash hamda monitoring amalga oshiriladigan kuzatuv punktining pasportini tayyorlash. 2. Dastlabki maʼlumotlar va materiallarni yigʻish. 3. Biomonitoring oʻtkazish boʻyicha mezonlarni tanlash. 4. Maʼlumotlar toʻplash va ularni tahlil qilish. 5. Lokal monitoring oʻtkazilayotgan hududlarning xususiyatlarini aniqlash hamda geoaxborot texnologiyalarini qoʻllagan holda xaritalar tuzish. 2021-2022-yillar Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlarda hayvonot va oʻsimlik dunyosi obyektlari monitoring olib borish uchun kamida 20 ta ekotizim hududlari (jumladan, muhofaza qilinadigan tabiiy hududlar) identifikatsiya qilinadi, tanlab olingan hududlarning tegishli xususiyatlari aniqlanadi, shu jumladan, ularning xaritalari tuziladi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida, Davlat ekologiya qoʻmitasi, Fanlar akademiyasi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Davlat geologiya qoʻmitasi, Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi, Kadastr agentligi, xoʻjalik yurituvchi subyektlarning budjetdan tashqari mablagʻlari Davlat ekologiya qoʻmitasi, Fanlar akademiyasi, Davlat geologiya qoʻmitasi, Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi, Kadastr agentligi, “Oʻzbekbaliqsanoat” uyushmasi 36. Tanlab olingan hududlarda (punktlarda) oʻsimlik va hayvonot dunyosining indikator turlari boʻyicha monitoring oʻtkazish. 1. Dala ekspeditsiyalarini hamda oʻsimlik va hayvonot indikator turlarining holati boʻyicha kuzatuvlarni tashkil etish. 2. Lokal monitoring oʻtkazish hududlarini hamda hayvonot va oʻsimlik dunyosining indikator turlarini batafsil oʻrganib, tuzatish va aniqliklar kiritish. 2021 — 2025-yillar Uzoq muddatli lokal monitoring olib borish uchun asos boʻladigan hayvonot va oʻsimliklar indikator turlarining holati boʻyicha asosiy maʼlumotlar olinadi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida, Davlat ekologiya qoʻmitasi, Fanlar akademiyasi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi, Kadastr agentligi, “Oʻzbekbaliqsanoat” uyushmasi, xoʻjalik yurituvchi subyektlarning budjetdan tashqari mablagʻlari Davlat ekologiya qoʻmitasi, Fanlar akademiyasi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi, Kadastr agentligi, “Oʻzbekbaliqsanoat” uyushmasi 37. Mazkur Dasturga 8-ilovadagi roʻyxatga muvofiq Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi tizimidagi davlat oʻrmon xoʻjaligi va oʻrmon-ov xoʻjaligi hududlarida oʻsimlik va hayvonot dunyosi monitoringini yuritish. 1. Dala tadqiqotlarini tashkil etish hamda yovvoyi oʻsimliklar va hayvonlar (ovlanadigan hayvon turlari) hisobini Davlat ekologiya qoʻmitasi tasdiqlagan roʻyxat asosida olib borish. 2. Kuzatuv maʼlumotlarini tahlil qilish (ularning oʻzgarish dinamikasi) va hisobot tayyorlash. 3. Oʻsimlik va hayvonot dunyosi obyektlari boʻyicha olingan monitoring maʼlumotlarini Yagona davlat kadastr tizimiga kiritish. 4. Tahlil natijalariga koʻra oʻrmon fondi yerlarida mavjud boʻlgan oʻsimlik va hayvonot dunyosining muhim obyektlarni saqlab qolish boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqish. 2021 — 2025-yillar Uzoq muddatli lokal monitoring olib borish uchun asos boʻladigan hayvonot va oʻsimliklar indikator turlarining holati boʻyicha asosiy maʼlumotlar olinadi. Har yili budjetdan ajratiladigan ?ablagʻlar doirasida, Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasining budjetdan tashqari mablagʻlari Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi, Fanlar akademiyasi, Davlat ekologiya qoʻmitasi 38. Mazkur Dasturga 9-ilovadagi roʻyxatga muvofiq davlat qoʻriqxonalari, tabiat bogʻlari, biosfera rezervatlari va “Jayron” ixtisoslashtirilgan pitomnigi hududlaridagi Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan hayvonot va oʻsimlik dunyosi obyektlarining hamda ekologik tizim holatining lokal monitoringini yuritish. 1. Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarda monitoring oʻtkazish boʻyicha ish dasturini tayyorlash. 2021-yil davomida Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan, shu jumladan, 6 ta davlat qoʻriqxonalari, 5 ta milliy tabiat bogʻlari, 2 ta biosfera rezervatlari va Buxoro ixtisoslashtirilgan “Jayron” pitomnigi hududlaridagi oʻsimlik va hayvon turlari boʻyicha asosiy maʼlumotlar olinadi. Kamyob va yoʻqolib ketish xavfi ostidagi hayvonot va oʻsimlik dunyosi obyektlari populyatsiyalarining sonini saqlab qolish va qayta tiklash uchun foydalaniladi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida, Davlat ekologiya qoʻmitasi, Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi, “Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJning budjetdan tashqari mablagʻlari Davlat ekologiya qoʻmitasi, Fanlar akademiyasi, Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi, “Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJ 2. Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarning yillik ish rejalariga muvofiq dala tadqiqotlarini tashkil etish hamda oʻsimlik va hayvonlar hisobini yuritish. 3. Kuzatuv maʼlumotlarini tahlil qilish (ularning oʻzgarish dinamikasi) va hisobot tayyorlash. 4. Oʻsimlik va hayvonot dunyosi obyektlari boʻyicha olingan monitoring maʼlumotlarini davlat kadastr tizimiga kiritish. 2021 — 2025-yillar 39. Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar xodimlarini oʻsimlik va hayvonlar sonini hisobga olish va monitoring yuritish usullari boʻyicha oʻquv seminarlarini oʻtkazish. 1. Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar xodimlarini oʻsimlik va hayvonlar sonini hisobga olish boʻyicha davlat tilida davlat hisobi va monitoringini yuritish boʻyicha uslubiy qoʻllanmalarning bosma va elektron shakli bilan taʼminlash. 2. Oʻquv-seminarlarni oʻtkazish. 3. Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarda dala tadqiqotlari asosida amaliy mashgʻulotlar oʻtkazish. 2021-2022-yillar Uzoq muddatli istiqbolda muhofaza etiladigan tabiiy hududlardagi oʻsimlik va hayvonlar soni toʻgʻrisida ishonchli maʼlumotlar olinadi. Davlat ekologiya qoʻmitasining budjetdan tashqari mablagʻlari Davlat ekologiya qoʻmitasi, Fanlar akademiyasi, Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi, “Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJ 40. Oʻzbekiston Respublikasi hududiga mansub (begona) boʻlmagan hayvon turlari monitoringini yuritish. 1. Oʻzbekiston Respublikasi hududida yashovchi begona hayvonlar turlari roʻyxatini tuzish. 2. Mahalliy hayvonot dunyosiga potensial yoki mavjud tahdidlarni (xavfni) aniqlash. 3. Normativ-huquqiy hujjatlarda kelgusida joriy etish uchun hayvonlarning begona turlarini monitoring qilish tartibini ishlab chiqish. 2021-2022-yillar Oʻzbekiston Respublikasi aʼzo boʻlgan Biologik xilma-xillik toʻgʻrisidagi konvensiya talablari bajariladi. Begona turlarning respublika hududiga kirib kelishi va taʼsiri boʻyicha nazorat takomillashtiriladi. Begona turlar boʻyicha davlat monitoringini yuritishning nazariy asoslari ishlab chiqiladi. Davlat ekologiya qoʻmitasining budjetdan tashqari mablagʻlari Davlat ekologiya qoʻmitasi, Fanlar akademiyasi, tegishli vazirlik va idoralar 41. Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar xodimlari uchun Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan yovvoyi hayvonlar, shuningdek, ovlanadigan hayvonot dunyosi obyektlari toʻgʻrisida qoʻllanma va yoʻriqnomalar tayyorlash. 1. Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarda yashovchi hayvonlarning asosiy turlarini shakllantirish. 2. Turlarning tavsiflari bilan matnlarni tayyorlash va mualliflik fotosuratlarini (rasmlarni) tanlash. 3. Qoʻllanma-yoʻriqnomalarni chop etish va nusxalash. 4. Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar xodimlarini qoʻllanma-yoʻriqnomaning elektron va bosma shakllari bilan taʼminlash. 2022-yil iyun Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar xodimlari Oʻzbekiston Respublikasi hududida yashovchi hayvonlar toʻgʻrisidagi rasmli qoʻllanmalar bilan taʼminlanadi. Hayvonlarning noyob va ovlanadigan turlarini monitoring hamda hisobini yuritishda samarali foydalaniladi. Noqonuniy ov qilish va brakonyerlikka qarshi nazorat samaradorligini oshirish imkonini beradi. Davlat ekologiya qoʻmitasining budjetdan tashqari mablagʻlari Davlat ekologiya qoʻmitasi, Fanlar akademiyasi 42. Qoraqalpogʻiston Respublikasining muhim ornitologik hududlarida suvda suzuvchi qushlarning migratsiyasini monitoring qilish (Aktepa koʻllar tizimi, Jiltirbas, Sudochye va Sarqamish koʻllarida). 1. Ushbu hududlarda avval olib borilgan tadqiqotlar aks etgan mavjud adabiyotlarni, nashrlarni va hisobotlarni tahlil qilish. 2. Yangi topilmalarni hisobga olgan holda, ushbu hududdagi hayvonlar turlari roʻyxatini yangilash yoki tuzish. 3. Hisobga olish ishlari oʻtkaziladigan marshrutlar, hududlar va punktlarni aniqlash. 4. Dala ekspeditsiyalarini tashkil etish (yiliga 2-marta) va monitoring oʻtkazish. 5. Monitoring maʼlumotlarini hayvonot dunyosi obyektlari Yagona davlat kadastrlari tizimiga kiritish. Har yili (bahor va kuzda) Noyob va ov qiladigan suvda suzuvchi qushlar turlarining soni va tarkibi toʻgʻrisida maʼlumotlar olinadi. Monitoring maʼlumotlari hayvonot dunyosi obyektlarini yagona davlat kadastrlari tizimiga kiritish va biologik resurslarni muhofaza qilish va ulardan barqaror foydalanish toʻgʻrisida qaror qabul qilishda qoʻllaniladi. Oʻzbekistonning xalqaro majburiyatlarini bajarish maqsadida Afrika-Yevroosiyo suv-botqoq qushlari migratsiyasini saqlash boʻyicha bitim kotibiyatiga taqdim etiladigan hisobotlarga monitoring maʼlumotlari kiritiladi. Davlat ekologiya qoʻmitasining budjetdan tashqari mablagʻlari Davlat ekologiya qoʻmitasi, Fanlar akademiyasi 43. Amudaryo va Sirdaryo daryolari qirgʻoqboʻyi hududlaridagi toʻqay oʻrmonlari monitoringini yuritish. 1. Amudaryo va Sirdaryo daryolari qirgʻoqboʻyi hududlaridagi toʻqay oʻrmonlari hududlarini hamda ularning sifat va miqdorini aniqlash. 2021-yil Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarda ularning vazifalariga muvofiq monitoring oʻtkaziladi. Monitoring maʼlumotlaridan foydalangan holda, toʻqaylarni tiklash boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqiladi. Monitoring natijalari atrof-muhit holati toʻgʻrisidagi hisobotlarga kiritiladi. Monitoring natijalari turli xalqaro shartnomalar va dasturlarni amalga oshirish doirasida mamlakatlarning hisobotlariga kiritiladi. Bajaruvchi mablagʻlari Davlat ekologiya qoʻmitasi, Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi, Fanlar akademiyasi 2. Toʻqay oʻrmonlarining oʻsimliklar tuzilishi va floristik tarkibini oʻrganish. 2021 — 2023-yillar 3. Monitoring natijalari asosida maʼlumotlarni yigʻish, qayta ishlash va tahlil qilish. 2023-2024-yillar 4. Toʻqay ekotizimlarining asosiy biotoplarini xaritalash. 2024-2025-yillar XI. Atrof-muhitning transchegaraviy ifloslanish monitoringi 44. Chegara hududlarida atmosferani ifloslantiruvchi moddalarning transchegaraviy kuzatuvlarini olib borish. 1. Monitoring olib borish uchun hududlarni aniqlash va ish rejasini tayyorlash. 2. Muayyan hududlarda atmosfera havosining holati boʻyicha kuzatuvlar olib borish. 3 Monitoring natijalarini baholash va tahlil qilish. 4. Tegishli qarorlar qabul qilish uchun manfaatdor davlat organlariga maʼlumotlar taqdim etish. Har chorakda Nazorat xizmatlari faoliyatini takomillashtirish va respublika hududlarining texnogen hamda tabiiy tusdagi transchegaraviy kirib keladigan zararli moddalar bilan ifloslanishining oldini olish boʻyicha kompleks choralar koʻriladi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Oʻzgidromet, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Davlat ekologiya qoʻmitasi 45. Chegara hududlarida (Moylisuv, Shohimardonsoy, Sumsar, Isfayramsoy, Amudaryo, Sirdaryo, Zarafshon daryolari havzalarida) yer usti suvlarini ifloslantiruvchi moddalarning transchegaraviy oʻtishi monitoringini yuritish. 1. Tadqiqotlar olib borish boʻyicha loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqib, belgilangan tartibda davlat roʻyxatidan oʻtkazish. Har yillik davlat dasturi bilan belgilangan muddatlarda Transchegaraviy suv havzalari va xalqaro koʻllarni muhofaza qilish va ulardan foydalanish sohasida xalqaro huquq normalari va tamoyillariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasining milliy manfaatlari taʼminlanadi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Davlat geologiya qoʻmitasi, Davlat ekologiya qoʻmitasi, Oʻzgidromet, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi 2. Chegara hududlarida yer usti suvlarining holati yuzasidan muntazam kuzatuv ishlarini amalga oshirish. 2021 — 2025-yillar 3. Tabiiy muhitning ifloslanish darajasini baholash. 4. Kuzatuv natijalari asosida hisobotlar tayyorlash hamda Davlat ekologiya qoʻmitasi va manfaatdor vazirlik va idoralarga taqdim etish. Har yarim yilda XII. Atrof tabiiy muhit davlat monitoringi tizimini takomillashtirish, uning elektron maʼlumotlar bazasini yagona geoaxborot maʼlumotlar bazasiga integratsiya qilish, maʼlumotlarni umumlashtirish va tahlil qilish 46. Olingan tahliliy maʼlumotlarni toʻplash va tahlil qilish, ularni nashr etishga tayyorlash uchun umumlashtirish. 1. Atrof tabiiy muhit monitoringi maʼlumotlarini yigʻish, tahlil qilish va umumlashtirish. 2. Ifloslantiruvchi manbalarning zararli moddalar emissiyasi holatini baholash va koʻrsatkichlarning qiyosiy tahlilini oʻtkazish. belgilangan muddatlarda Tegishli qarorlar qabul qilish uchun maxsus vakolatli davlat organlari atrof-muhit holati boʻyicha maʼlumotlar bilan taʼminlanadi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Davlat ekologiya qoʻmitasi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi, Davlat geologiya qoʻmitasi, Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi, Oʻzgidromet, Favqulodda vaziyatlar vazirligi 47. Atrof tabiiy muhitni ifloslantirish manbalari monitoringining yagona elektron axborot-kartografik maʼlumotlar bazasining va kelgusida idoralararo integratsiya maʼlumotlar bazasining tuzilmasi va dasturiy taʼminotini yaratish. 1. Zarur boʻlgan infratuzilma va axborot servislarini loyihalashtirish, ishlab chiqish va respublika hududlarida joriy qilish. 2. Barcha maxsus vakolatli davlat organlari, Davlat ekologiya qoʻmitasi hududiy organlari hamda atrof tabiiy muhit monitoringi Dasturiga muvofiq atrof tabiiy muhitning ishlab chiqarish monitoringini amalga oshiruvchi xoʻjalik yurituvchi subyektlarning monitoring olib borish boʻyicha elektron bazalarini yaratish. 3. Maxsus vakolatli davlat organlari tomonidan atrof tabiiy muhit holati monitoringi natijasida olingan maʼlumotlarni tahlil qilish. 4. Asosiy tabiiy komponentlar holatining oʻzgarish dinamikasini aks ettiruvchi maxsus geoaxborot tizimini yaratish. 5. Geoaxborot tizimlarini qoʻllagan holda, atrof tabiiy muhit holati monitoringining elektron maʼlumotlar bazasini joriy etish hamda takomillashtirish boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqish. 6. Tizimga xizmat koʻrsatuvchi, atrof-muhitni ifloslantiruvchi manbalarda ekologik monitoring maʼlumotlarini tahlil qiluvchi yuqori malakali mutaxassislarni jalb qilish. 7. Atrof-muhitni ifloslantiruvchi manbalardan namunalarni olish va tahlil qilish boʻyicha avtomatik stansiyalardan axborotlarni yigʻish, qayta ishlash, saqlash va tarqatish uchun zamonaviy uskunalarni xarid qilish. 2021 — 2025-yillar Atrof tabiiy muhit davlat monitoringi tizimining Yagona geoaxborot maʼlumotlar bazasi shakllantiriladi. Atrof tabiiy muhit monitoringi yagona maʼlumotlar elektron bazasining maʼlumotlari tahlil qilinadi. Davlat ekologiya qoʻmitasining budjetdan tashqari mablagʻlari Davlat ekologiya qoʻmitasi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi, Davlat geologiya qoʻmitasi, Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi, Oʻzgidromet, Favqulodda vaziyatlar vazirligi 48. korxonalarda atrof-muhitni ifloslantiruvchi manbalar monitoringi va davlat ekologik nazoratini oʻrnatish. 1. Atrof-muhitga taʼsir xavfi yuqori boʻlgan korxonalardagi atrof-muhitni ifloslantiruvchi ustuvor manbalarni xatlovdan oʻtkazish. Ikki hafta muddatda Atrof-muhitga taʼsir xavfi yuqori boʻlgan korxonalarda: Atrof-muhitni ifloslantiruvchi ustuvor manbalar monitoringida avtomatlashtirilgan tizim yaratiladi; Atrof-muhit monitoringini amalga oshirishda inson omili kamayadi; davlat ekologik nazoratining zamonaviy uslubi yaratiladi; atrof-muhit monitoringi tizimining ishlash sifati oshiriladi; atrof-muhitning ifloslanish darajasini muntazam baholash va prognoz qilish taʼminlanadi. Vazirlik va idoralar, korxonalarning oʻz mablagʻlar hisobidan Oʻzgidromet, “Oʻzkimyosanoat” AJ, “Oʻzavtosanoat” AJ, “Oʻzbekneftegaz” AJ, “Issiqlik elektr stansiyalari” AJ, “Oʻzcharmsanoat” uyushmasi, “Oʻzsanoatqurilishmateriallari” uyushmasi, “O'zbekiston metallurgiya kombinati” AJ, “Oʻztoʻqimachiliksanoat” “Oʻzyogʻmoysanoat” AJ, “Oʻzdonmahsulot” AJ, “Olmaliq KMK” AJ, “Navoiy KMK” DK, “Oʻzikkilamchiranglimetall” AJ, “Oʻzbekkoʻmir” AJ, sohaga tegishli idoralar, korxonalar 2. Xatlov natijalariga koʻra, Davlat ekologiya qoʻmitasi bilan kelishilgan holda, “Atrof-muhitga taʼsir xavfi yuqori boʻlgan korxonalarning atmosfera havosini ustuvor ifloslantirish manbalaridan namunalar olish va tahlil qilish boʻyicha oʻz mablagʻlari hisobiga 2021 — 2025-yillarda bosqichma-bosqich avtomatik stansiyalar, shuningdek, ularga tutash hududlarida turgʻun kuzatish punktlari bilan jihozlash boʻyicha tarmoq jadvali”ni ishlab chiqish va tasdiqlash uchun Vazirlar Mahkamasiga kiritish. Bir oy muddatda 3. Tasdiqlangan tarmoq jadvali ijrosini taʼminlash va natijasi yuzasidan har chorak yakuni boʻyicha maʼlumotlarni tahlil qilish. 4. Amalga oshirilgan ishlar yuzasidan Davlat ekologiya qoʻmitasiga axborot kiritish. 2021-yil 1-oktabrdan boshlab har chorak yakunida XIII. Davriy va tezkor maʼlumotlarni tayyorlash 49. Atrof tabiiy muhit holati toʻgʻrisida yillik, choraklik, oylik maʼlumotlar, byulletenlar, shuningdek, tezkor maʼlumotlarni tayyorlash va nashr etish. Axborot hujjatlarini shakllantirish va etish. 2021 — 2025-yillar Davlat organlari, boshqa manfaatdor tashkilotlar, jamoatchilik va aholi atrof tabiiy muhit holati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar bilan taʼminlanadi. Bajaruvchilar mablagʻlari Davlat ekologiya qoʻmitasi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi, Davlat geologiya qoʻmitasi, Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi, Oʻzgidromet 50. Davlat ekologiya qoʻmitasiga atrof tabiiy muhit monitoringi natijalari toʻgʻrisida choraklik hisobotni va atrof tabiiy muhit monitoringi natijalari toʻgʻrisida yillik hisobotni taqdim etish. 1. Respublikadagi monitoring obyektlari boʻyicha maʼlumot toʻplash. Har chorakda Davlat tashkilotlari va boshqa manfaatdor tashkilotlar atrof tabiiy muhit holati toʻgʻrisidagi monitoring natijalari boʻyicha maʼlumotlar bilan taʼminlanadi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Sogʻliqni saqlash vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi, Davlat geologiya qoʻmitasi, Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi, Oʻzgidromet 2. 2021 — 2025-yillarda Oʻzbekiston Respublikasida atrof tabiiy muhit monitoringi dasturida belgilangan tadbirlarning bajarilishi boʻyicha nazorat rejasiga asosan Davlat ekologiya qoʻmitasiga taqdim etish uchun yillik hisobotlarni shakllantirish hamda maʼlumotlarni tahlil qilish. Har yili 51. Oʻzbekiston Respublikasida atrof tabiiy muhitning holati va tabiiy resurslardan foydalanish toʻgʻrisida Milliy maʼruzani tayyorlash va nashr etish. 1. Tegishli vazirlik va idoralar mutaxassislaridan iborat Idoralararo ishchi guruhni tuzish. 2. 2021 — 2025-yillar davomida atrof tabiiy muhit monitoringi obyektlari boʻyicha maʼlumotlarni toʻplash va umumlashtirish. 3. Atrof tabiiy muhit holati haqida Milliy maʼruzani nashr etish. 2021-yilda, keyingi davrlarda 3 yilda bir marta Oʻzbekiston Respublikasida 2021 — 2025-yillar davomida atrof tabiiy muhitning holati va tabiiy resurslardan foydalanish toʻgʻrisida Milliy maʼruza nashr etiladi. Aholi xabardorligi oshiriladi. 2021-yilda Davlat ekologiya qoʻmitasining budjetdan tashqari umumiy qiymati 667,0 mln soʻm mablagʻlari Davlat ekologiya qoʻmitasi, Suv xoʻjaligi vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Kadastr agentligi, Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi, Davlat geologiya qoʻmitasi, Oʻzgidromet 52. Yer resurslari holati toʻgʻrisidagi Milliy hisobotni tayyorlash va nashr etish. 1. Yer resurslarining holati va ulardan foydalanish toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni yigʻish, umumlashtirish va tahlil qilish. 2. Oʻzbekiston Respublikasida yer resurslari holati toʻgʻrisidagi Milliy hisobotni chop etishda tegishli vazirliklar va idoralar bilan hamkorlik qilish. Har yili Yer resurslari holati toʻgʻrisida Milliy hisobot nashr etiladi. Aholi xabardorligi oshiriladi. Bajaruvchilar mablagʻlari Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Davlat ekologiya qoʻmitasi, Kadastr agentligi, Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi XIV. Atrof tabiiy muhit monitoringini yuritish uchun Atrof-muhit ifloslanishini monitoring qilish boʻlimlari (tahlil laboratoriyalar)ning moddiy-texnik bazasini mustahkamlash va oʻlchov-nazorat asbob-uskunalarini modernizatsiya qilish 53. Davlat ekologiya qoʻmitasi tizimidagi Atrof-muhit ifloslanishini monitoring qilish boʻlimlarining oʻlchov-nazorat asbob uskunalari va boshqa moddiy-texnik bazasini yaxshilash. 1. Davlat ekologiya qoʻmitasi tizimidagi Atrof-muhit ifloslanishini monitoring qilish boʻlimlarining oʻlchov-nazorat asbob uskunalari, mobil laboratoriyalari va boshqa moddiy-texnik bazasining hozirgi holatini oʻrganish. 2. Oʻrganish natijalariga koʻra birinchi bosqichda 2021-yilda va keyingi yillarda talab etiladigan oʻlchov-nazorat asbob-uskunalari va boshqa moddiy-texnik baza roʻyxatini shakllantirish. 3. Moddiy-texnik bazani xarid qilish boʻyicha ajratiladigan mablagʻlardan maqsadli va samarali foydalanish choralarini koʻrish hamda ularning nazoratini yuritish. 2021 — 2023-yillar tarmoq jadvaliga muvofiq Davlat ekologiya qoʻmitasi tizimidagi Atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida ixtisoslashtirilgan analitik nazorat markazi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish qoʻmitasi, viloyatlar va Toshkent shahar ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish boshqarmalarining atrof-muhitning ifloslanish monitoringi boʻlimlari moddiy-texnik bazasini rivojlantiriladi hamda ularning binolari rekonstruksiya qilinadi. 2021-yilda jami 23 011,6 mln soʻm (shundan davlat budjeti mablagʻlari hisobidan — 17 570,5 mln soʻm, grant mablagʻlaridan — 3 477,8 mln soʻm, Davlat ekologiya qoʻmitasining budjetdan tashqari jamgʻarmasi mablagʻlaridan — 1 963,3 mln soʻm); 2022-yilda jami 23 832,6 mln soʻm (shundan davlat budjeti mablagʻlari hisobidan — 17 714,7 mln soʻm, grant mablagʻlaridan — 4 336,0 mln soʻm, Davlat ekologiya qoʻmitasi jamgʻarmasi mablagʻlaridan — 1 781,9 mln soʻm); 2023-yilda jami 21 663,7 mln soʻm (shundan davlat budjeti mablagʻlari hisobidan — 17 734,7 mln soʻm, grant mablagʻlaridan — 2 152,6 mln soʻm, Davlat ekologiya qoʻmitasi jamgʻarmasi mablagʻlaridan — 1 777,3 mln soʻm) Davlat ekologiya qoʻmitasi, Moliya vazirligi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi 54. Davlat ekologiya qoʻmitasi tizimidagi Atrof-muhit ifloslanishini monitoring qilish boʻlimlarini mobil laboratoriyalar bilan taʼminlash choralarini koʻrish. 1. Hududlar tabiiy muhit holatidan kelib chiqqan holda, mobil laboratoriyalar va ularning qurilmalari haqida maʼlumot va texnik tavsiflarni shakllantirish. 2021-yil may Davlat ekologiya qoʻmitasi tizimidagi Atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida ixtisoslashtirilgan analitik nazorat markazi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish qoʻmitasi, viloyatlar va Toshkent shahar Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish boshqarmalarining atrof-muhitning ifloslanish monitoringi boʻlimlari moddiy-texnik bazasi takomillashtiriladi va ularning binolari rekonstruksiya qilinadi. Osiyo taraqqiyot bankining 2,640 mln AQSh dollari miqdordagi kredit mablagʻlari Davlat ekologiya qoʻmitasi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Loyihani boshqarish guruhi 2. Tahlil laboratoriyalarini jihozlash uchun 8 ta mobil laboratoriyalarni texnik tavsifiga koʻra xarid qilish uchun xalqaro tender savdolarini eʼlon qilish. 2021-yil may 3. Tahlil laboratoriyalarini jihozlash uchun 8 ta mobil laboratoriyalarni xarid qilish. 2021-yil iyun 55. Davlat ekologiya qoʻmitasi tizimidagi Toshkent viloyati Atrof-muhit ifloslanishini monitoring qilish boʻlimini zamonaviy nazorat-oʻlchov asbob-uskunalari va boshqa jihozlari bilan taʼminlash. 1. Toshkent viloyati Atrof-muhit ifloslanishini monitoring qilish boʻlimi holatini oʻrganish va talab etiladigan zamonaviy nazorat-oʻlchov asbob-uskunalari roʻyxati, ular haqida maʼlumot va texnik tavsifni shakllantirish. 2021-yil may Davlat ekologiya qoʻmitasi tizimidagi Toshkent viloyati Atrof-muhit ifloslanishini monitoring qilish boʻlimi talab darajasiga yetkazilib, laboratoriya zamonaviy nazorat-oʻlchov asbob-uskunalari bilan jihozlanadi va ekologik monitoring tizimi yaxshilanadi. Osiyo taraqqiyot bankining 1,0 mln AQSh dollari miqdordagi kredit mablagʻlari Davlat ekologiya qoʻmitasi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Loyihani boshqarish guruhi 2. Tahlil laboratoriyasini zamonaviy taʼmirlash va oʻrganish natijalariga koʻra talab etiladigan zamonaviy nazorat-oʻlchov asbob-uskunalarini xarid qilish uchun xalqaro tender savdolarini eʼlon qilish. 2021-yil may 3. Tahlil laboratoriya uchun talab etiladigan zamonaviy nazorat-oʻlchov asbob-uskunalari xarid qilish. 2021-yil iyun 56. Vazirlar Mahkamasining “Radiatsiyaviy avariyalarni prognoz qilish, barvaqt aniqlash va harakat qilish yagona davlat tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2019-yil 15-oktabrdagi 869-son qarori talablariga muvofiq zamonaviy radiatsiyaviy monitoring yurituvchi laboratoriyani tashkil qilish va uning faoliyatini taʼminlash. 1. Radiatsiyaviy xavfsizlikni taʼminlash sohasida malakali kadrlarni tayyorlash tizimini yaratish. 2. Budjet va budjetdan tashqari hamda xalqaro grantlar hisobidan avtomatlashtirilgan kuzatuv va xabar berish tizimini yaratish. 3. Radiatsiyaviy xavfsizlikni taʼminlovchi tuzilmalarni zamonaviy oʻlchov vositalari bilan yetarlicha taʼminlash. 2021 — 2025-yillar Davlat ekologiya qoʻmitasi tizimidagi tahlil laboratoriyalari radiatsiyaviy vaziyatni nazorat qiluvchi asbob-uskunalar bilan jihozlanadi hamda radioekologik monitoring maʼlumotlari ishonchliligi va natijadorligi oshiriladi. Har yili Davlat ekologiya qoʻmitasiga ajratilayotgan davlat budjeti mablagʻlari doirasida Davlat ekologiya qoʻmitasi 57. Yer osti suvlari va tuproqda radon miqdorini oʻlchash, shuningdek, radionuklidlarning umumiy alfa-faolligini oʻlchash uchun zamonaviy vositalarni xarid qilish. 1. Asbob-uskunalarni tanlash va Mineral xom ashyo bazasini rivojlantirish va qayta toʻldirish davlat dasturiga kiritish. 2. Asbob va qurilmalarni xarid qilish. 3. Xarid qilingan asbob-uskunalarni sinovdan oʻtkazish, sozlash va amaliyotga kiritish. 2021 — 2025-yillar Atrof tabiiy muhitning radiatsiya monitoringini olib boruvchi boʻlinma texnik jihatdan taʼminlanadi va radiatsiyani oʻlchash ishonchliligi va samaradorligi oshadi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Davlat geologiya qoʻmitasi 58. Monitoring olib boriladigan 2739 ta quduqlarda yer osti suvlarining sathi va harorati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni yigʻish va saqlash boʻyicha avtomatlashtirilgan uskunalarning takomillashtirilgan Dasturiy taʼminotini xarid qilish. 1. Dasturiy taʼminot uchun texnik topshiriq ishlab chiqish va maqbul taʼminot turini tanlash. 2. Dasturiy taʼminotni belgilangan tartibda xarid qilish. 3. Foydalanishga kiritish. 2021 — 2025-yillar Yer osti suvlari monitoringi maʼlumotlarining haqqoniyligi va ishonchliligi taʼminlanadi hamda uskunalar texnik takomillashtiriladi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Davlat geologiya qoʻmitasi 59. Yer osti suvlaridagi radon, toron hamda ularning ikkilamchi elementlari miqdorini aniqlash uchun Alfarad uskunasini xarid qilish. 1. Uskuna turini tanlash va uni xarid qilishni Mineral xom ashyo bazasini rivojlantirish va qayta toʻldirish davlat dasturiga kiritish. 2. Uskunani belgilangan tartibda xarid qilish. 3. Uskunani amaliyotda qoʻllash. 2022-yil davomida Yer osti suvlaridagi rodon miqdori tezkor va ishonchli aniqlanadi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Davlat geologiya qoʻmitasi 60. Xavfli geologik jarayonlar monitoringi maʼlumotlarini yigʻish, saqlash, tahlil qilish va umumlashtirish boʻyicha zamonaviy tizim joriy qilish. 1. Maʼlumotlarni yigʻish, saqlash, tahlil qilish va umumlashtirish tizimini takomillashtirish, shuningdek, ularning toʻliqligini, ishonchliligini va samaradorligini oshirish. 2. Zamonaviy axborot- kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalangan holda, monitoring natijalariga asoslangan maʼlumotlardan foydalanish, tegishli tashkilotlar oʻrtasida maʼlumot almashinuvini joriy etish. 2021-yil davomida Hududlarda kuzatilgan xavfli geologik jarayonlar, ular keltirgan zarar va sodir boʻlishi mumkin boʻlgan favqulodda vaziyatlardan ogohlantirish orqali tegishli choralar oʻz vaqtida koʻriladi. Xavfli geologik jarayonlar monitoringida faoliyat yuritayotgan xodimlarning xizmat vazifalari samaradorligi oshadi. Har yili budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Davlat geologiya qoʻmitasi 61. Yer usti, yer osti suvlarini va tuproqlardagi tez oʻzgaruvchan komponentlar hamda toksik metallarni dala sharoitida aniqlaydigan, avtotransportga jihozlangan zamonaviy mobil uskunalarni xarid qilish. 1. Tez oʻzgaruvchan komponentlar hamda toksik metallarni dala sharoitida aniqlaydigan, avtotransportga jihozlangan mobil uskunani xarid qilish toʻgʻrisida eʼlon berish. 2. Uskunalarni xarid qilish. 3. Uskunalarni sinovdan oʻtkazish va foydalanishga kiritish. 2021 — 2025-yillar Yer usti, yer osti suvlarining va tuproq ifloslanishi monitoringini olib boruvchi boʻlinma texnik jihatdan taʼminlanadi hamda monitoring natijalari ishonchliligi va samaradorligi oshadi. Har y�li budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida Davlat geologiya qoʻmitasi XV. Atrof tabiiy muhitning monitoringini amalga oshirishda ilmiy ishlar va innovatsion tadbirlar 62. Respublika shaharlari va boshqa aholi punktlaridan chiqadigan oqova suvlarni qabul qiluvchi suv havzalariga chiqarib yuborishdan oldin oqova suvlar holatini va sifatini yaxshilash maqsadida suv oʻsimliklari pistiya (Pistia sratiotes L., Araceae), eyxorniya (Eichhornia crassipes Solms. Pontederiaceae) va azolla (Azolla caroliniana Wild. Azollaceae) yordamida ularni biologik tozalashning samarali usulini amalga oshirish. 1. Suvdan dastlabki namunalar olish. 2. Olingan namunalarni laboratoriya sharoitida tahlil qilish. 3. Tozalash inshootlariga yuksak suv oʻsimliklarini ekish. 4. 15 kun davomida yuksak suv oʻsimliklari yordamida tozalangan oqova suvdan namunalar olish. 5. Olingan namunalarni laboratoriya sharoitida tahlil qilish va dastlabki namunalar tahlili bilan solishtirish. 6. Olingan maʼlumotlarni baholash va tegishli tadbirlarni ishlab chiqish va amalga oshirish uchun natijalarni manfaatdor vazirlik va idoralarga taqdim etish. Reja asosida Yuksak suv oʻsimliklari yordamida oqova suvlar organo-mineral moddalardan, ogʻir metallardan, sianidlardan, neft mahsulotlaridan hamda patogen mikroorganizmlardan tozalanadi. Suvda erigan kislorod miqdori koʻpayadi, oqova suvlar tiniqlashadi va qoʻlansa hidi yoʻqoladi. Pistiya, eyxorniya va azolla yordamida tozalangan suvni texnik maqsadlarda, yaʼni qishloq xoʻjaligi ekinlarini sugʻorish, baliqchilik hovuzlariga va ochiq suv havzalariga chiqarib yuborishga imkon tugʻiladi. Oqova suvlarda koʻpaytirilgan suv oʻsimliklari biomassasini koʻchat sifatida boshqa tozalash inshootlarining biologik hovuzlariga ekish hamda ulardan qishloq xoʻjaligi hayvonlari va parrandalarini, baliqlarni boqishda oqsil-vitaminli hamda mineral ozuqa sifatida foydalanish imkoni yaratiladi. Startap loyihasi doirasida mablagʻ hajmi aniqlashtiriladi Fanlar akademiyasi, “Oʻzsuvtaʼminot” AJ, Davlat ekologiya qoʻmitasi 63. Oʻsimlik va hayvonot dunyosi obyektlarining davlat monitoringi tizimini takomillashtirish uchun uchuvchisiz qurilmalardan foydalanish. 1. Oʻsimlik va hayvonot dunyosi obyektlarining davlat kadastrini yuritish uchun uchuvchisiz qurilmalar yordamida Oʻzbekiston Respublikasining ekologik xususiyatlarini inobatga olgan holda, tadqiqot usullarini ishlab chiqish va sinovdan oʻtkazish. 2021-2022-yillar Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarda uchuvchisiz qurilmalardan foydalangan holda, oʻsimlik va hayvonot dunyosi obyektlarini hisobga olish usullari ishlab chiqiladi. Innovatsion usullardan foydalangan holda, oʻsimlik va hayvonot dunyosi zaxiralarini saqlash boʻyicha kadrlar salohiyati kuchaytiriladi. Joylarda oʻsimlik va hayvonot dunyosi obyektlari soni, yashash muhiti va migratsiyasi toʻgʻrisida ishonchli maʼlumotlar olinadi. Davlat ekologiya qoʻmitasining budjetdan tashqari mablagʻlari Davlat ekologiya qoʻmitasi, Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi, Fanlar akademiyasi 2. Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar xodimlarining uchuvchisiz qurilmalar yordamida oʻsimlik va hayvonot dunyosi obyektlarining davlat monitoringini yuritish uchun malakasini oshirishni tashkil etish. 3. Monitoring natijalarini yigʻish, qayta ishlash va tahlil qilish uchun platforma yaratish. 2021 — 2023-yillar 64. “Saygachiy” majmua (landshaft) buyurtma qoʻriqxonasi hududidagi bioxilma-xillikni monitoring qilish boʻyicha ilmiy-uslubiy qoʻllanmalarni muvofiqlashtirish va tasdiqlash. 1. Uslubiy qoʻllanmani muvofiqlashtirish. 2. “Saygachiy” majmua (landshaft) buyurtma qoʻriqxonasi hududining tur tarkibi, geografik va biotopik xususiyatlarini hisobga olgan holda, oʻsimlik va hayvonot dunyosini monitoring qilish va hisobga olish boʻyicha uslubiy qoʻllanmani tasdiqlash. 3. Tasdiqlangan uslubiy qoʻllanmani “Saygachiy” majmua (landshaft) buyurtma qoʻriqxonasi hududida ilmiy-tadqiqot faoliyatini amalga oshirish ?chun tatbiq etish. 2021-yilning I yarim yilligi “Saygachiy” majmua (landshaft) buyurtma qoʻriqxonasi hududida monitoring oʻtkazish sifati va natijalari yaxshilanadi. Monitoring natijalari asosida noyob turlarni saqlab qolish boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqiladi. Mablagʻ talab etilmaydi Davlat ekologiya qoʻmitasi, Fanlar akademiyasi T/r Muhofaza etiladigan tabiiy hudud nomi Idoraviy mansubligi Umumiy yer maydoni (ga) Davlat qoʻriqxonalari 1. Zomin davlat qoʻriqxonasi Davlat ekologiya qoʻmitasi 26 840 2. Nurota davlat qoʻriqxonasi Davlat ekologiya qoʻmitasi 17 752 3. Hisor davlat qoʻriqxonasi Davlat ekologiya qoʻmitasi 78 986 4. Qizilqum davlat qoʻriqxonasi Davlat ekologiya qoʻmitasi 10 311 5. Surxon davlat qoʻriqxonasi Davlat ekologiya qoʻmitasi 23 802,3 6. Chotqol davlat biosfera qoʻriqxonasi Davlat ekologiya qoʻmitasi 24 706 Jami: 182 397,3 Milliy tabiat bogʻlari 1. Zomin milliy tabiat bogʻi Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi 24 110 2. Ugom-Chotqol davlat milliy tabiat bogʻi Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi 506 941 3. Zarafshon milliy tabiat bogʻi Davlat ekologiya qoʻmitasi 2 426,4 4. Kitob geologiya milliy tabiat bogʻi Davlat geologiya qoʻmitasi 3 938 5. Xorazm milliy tabiat bogʻi Davlat ekologiya qoʻmitasi 21 687,5 Jami: 559 102,9 Noyob hayvonlarni koʻpaytirish markazi 1. Buxoro ixtisoslashtirilgan “Jayron” pitomnigi Davlat ekologiya qoʻmitasi 16 470 Jami: 16470 Biosfera rezervatlari 1. Quyi-Amudaryo biosfera rezervati Davlat ekologiya qoʻmitasi 68 717,8 2. Ugom-Chotqol biosfera rezervati “Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJ 42 952,81 Jami: 111 670,61 Jami muhofaza etiladigan tabiiy hududlar: 869 692,81 1. Vazirlar Mahkamasining “2016 — 2020-yillarda Oʻzbekiston Respublikasida atrof tabiiy muhit monitoringi Dasturini tasdiqlash toʻgʻrisida” 2016-yil 23-avgustdagi 273-son qarori. 2. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirishlar kiritish, shuningdek baʼzi qarorlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash toʻgʻrisida (Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Respublika qurilish materiallari sanoatini boshqarishni tashkil etishni yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2016-yil 25-oktabrdagi PQ-2641-son qarori)” 2016-yil 22-dekabrdagi 412-son qaroriga 1-ilovaning 13-bandi. 3. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida (Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida davlat boshqaruvi tizimini takomillashtirish toʻgʻrisida” 2017-yil 21-apreldagi PF-5024-son Farmoni va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi faoliyatini taʼminlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2017-yil 21-apreldagi PQ-2915-son qarori) 2017-yil 14-noyabrdagi 915-son qaroriga 1-ilovaning 72-bandi. 4. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi ijro etuvchi tuzilmasi takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirishlar kiritish, shuningdek baʼzilarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash toʻgʻrisida” 2018-yil 12-fevraldagi 107-son qaroriga 1-ilovaning 31-bandi. 6. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida” (Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Qishloq va suv xoʻjaligi davlat boshqaruvi tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2018-yil 17-apreldagi PF-5418-son Farmoni, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2018-yil 17-apreldagi PQ-3671-son qarori, “Oʻzbekiston Respublikasi Suv xoʻjaligi vazirligi faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2018-yil 17-apreldagi PQ-3672-son qarori)” 2018-yil 7-dekabrdagi 995-son qaroriga 1-ilovaning 111-bandi. 7. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida” (Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Mamlakatni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning strategik vazifalari amalga oshirilishi samaradorligi uchun Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining masʼuliyatini oshirishga doir birinchi navbatdagi chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2019-yil 28-yanvardagi PF-5644-son, “Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim hujjatlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish, shuningdek, baʼzilarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash toʻgʻrisida” 2019-yil 1-fevraldagi PF-5650-son Farmonlari va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati ishini tashkil etishning sifat jihatidan yangi tizimini joriy etish toʻgʻrisida” 2019-yil 28-yanvardagi PQ-4136-son qarori)” 2019-yil 13-maydagi 397-son qaroriga ilovaning 54-bandi. 8. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasida atrof tabiiy muhitning davlat monitoringi tizimini takomillashtirish toʻgʻrisida” 2019-yil 5-sentabrdagi 737-son qarorining 7-bandi va qarorga 2-ilovasi. 9. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish, shuningdek, baʼzilarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash haqida (Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Tadbirkorlik faoliyatini himoya qilish tizimini tubdan takomillashtirish va prokuratura organlari faoliyatini optimallashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2019-yil 15-martdagi PF-5690-son Farmoni)” 2019-yil 21-oktabrdagi 886-son qaroriga ilovaning 12-bandi. 10. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish, shuningdek, baʼzilarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash toʻgʻrisida (Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining ijro etuvchi tuzilmasini takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2020-yil 22-yanvardagi PQ-4569-son, “Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi faoliyatini takomillashtirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2020-yil 24-fevraldagi PQ-4612-son, “Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining tuzilmasiga bosh vazirning investitsiyalar va tashqi iqtisodiy aloqalar masalalari boʻyicha oʻrinbosari — investitsiyalar va tashqi savdo vaziri lavozimini kiritish toʻgʻrisida” 2020-yil 10-martdagi PQ-4635-son va “Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining faoliyatini takomillashtirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2020-yil 12-maydagi PQ-4710-son qarorlari)” 2020-yil 26-iyundagi 411-son qaroriga 1-ilova 20-bandi.