Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti saylovini oʻtkazuvchi uchastka saylov komissiyalarining faoliyati tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(resolution, 2024-06-05)

Oʻzbekiston Respublikasi Saylov kodeksining 14 va 16-moddalariga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti saylovini oʻtkazuvchi uchastka saylov komissiyalarining faoliyati tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasining “Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti sayloviga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish boʻyicha uchastka saylov komissiyalari faoliyatini tashkil etish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida” 2015-yil 3-fevraldagi 681-son qarori oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 3. Ushbu qaror Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasining rasmiy veb-saytida, shuningdek, boshqa manbalarda eʼlon qilinsin. 4. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi raisining oʻrinbosari B. Kuchkarov zimmasiga yuklansin. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining Saylov kodeksiga (bundan buyon matnda Saylov kodeksi deb yuritiladi) muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti saylovini oʻtkazuvchi uchastka saylov komissiyalarining (bundan buyon matnda uchastka saylov komissiyasi deb yuritiladi) faoliyati tartibini belgilaydi. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentligiga muddatidan ilgari tayinlangan saylovga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazishga oid ushbu Nizomda belgilangan tadbirlarni amalga oshirish muddatlari Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi tomonidan belgilanadi. 1. Uchastka saylov komissiyasining shaxsiy tarkibi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti saylovini oʻtkazuvchi okrug saylov komissiyasining (bundan buyon matnda okrug saylov komissiyasi deb yuritiladi) qarori bilan tasdiqlanadi. 2. Uchastka saylov komissiyasining aʼzosi Saylov kodeksining 25-moddasiga muvofiq, tegishli okrug saylov komissiyasining qaroriga binoan quyidagi hollarda oʻz vazifasini bajarishdan ozod etilishi mumkin: vakolatlarini zimmasidan soqit qilish toʻgʻrisida tegishli okrug saylov komissiyasiga yozma ariza berganda; u sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilganda; unga nisbatan sudning ayblov hukmi qonuniy kuchga kirganda; u oʻz vazifalarini muntazam ravishda bajarmay kelganda; qonunga koʻra u saylov komissiyasi aʼzosining vakolatlarini amalga oshirish bilan bir vaqtda shugʻullanib boʻlmaydigan lavozimga saylanganda yoki tayinlanganda; u sudning qonuniy kuchga kirgan qaroriga asosan bedarak yoʻqolgan deb topilganda yoxud vafot etgan deb eʼlon qilinganda; u Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligini yoʻqotganda yoki Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligidan chiqqanda; u vafot etganda. Bunda, uchastka saylov komissiyasi aʼzosining Saylov kodeksi talablarini buzganligi yoki zimmasidagi majburiyatlarga muntazam ravishda eʼtiborsizlik qilganligiga oid holat u aʼzo boʻlgan uchastka saylov komissiyasining dalolatnomasi bilan rasmiylashtiriladi. 3. Uchastka saylov komissiyasining qaroriga binoan komissiyaning raisi, rais oʻrinbosari, kotibi yoki boshqa aʼzosi saylovga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish davrida ishlab chiqarish yoki xizmat vazifalarini bajarishdan saylov oʻtkazish uchun ajratiladigan mablagʻlar hisobidan oʻrtacha oylik ish haqi saqlangan holda ozod qilinishi mumkin. 4. Uchastka saylov komissiyasi aʼzosi oʻz vakolat muddati tugaguniga qadar saylov kampaniyasi davrida ish beruvchining tashabbusi bilan ishdan boʻshatilishi yoki uning roziligisiz boshqa ishga oʻtkazilishi mumkin emas. 5. Uchastka saylov komissiyasi raisi, rais oʻrinbosari, kotibi va aʼzolariga tegishincha mazkur Nizomning 1, 2, 3 yoki 4-ilovasiga muvofiq shakldagi guvohnoma beriladi. Uchastka saylov komissiyasi raisining guvohnomasi okrug saylov komissiyasi raisi tomonidan imzolanadi va okrug saylov komissiyasining muhri bilan tasdiqlanadi. Uchastka saylov komissiyasi raisining oʻrinbosari, komissiya kotibi va aʼzolarining guvohnomalari uchastka saylov komissiyasi raisi tomonidan imzolanadi va uchastka saylov komissiyasining muhri bilan tasdiqlanadi. 6. Uchastka saylov komissiyasi oʻz faoliyatini qonuniylik, kollegiallik, oshkoralik va adolatlilik prinsiplari asosida amalga oshiradi. 7. Uchastka saylov komissiyasi ishining tashkiliy shakli uning zaruratga qarab oʻtkaziladigan majlisi hisoblanadi. Uchastka saylov komissiyasining majlisi, agar unda majlis oʻtkazilayotgan kundagi komissiya aʼzolari umumiy sonining kamida uchdan ikki qismi ishtirok etayotgan boʻlsa, vakolatli hisoblanadi. 8. Uchastka saylov komissiyasining majlisi raisning tashabbusiga koʻra yoki komissiya aʼzolari umumiy tarkibining kamida uchdan bir qismi talabiga binoan chaqirilishi mumkin. 9. Uchastka saylov komissiyasining qarori ochiq ovoz berish yoʻli orqali komissiya aʼzolari umumiy sonining koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi. Ovozlar teng boʻlib qolgan taqdirda, raislik qiluvchining ovozi hal qiluvchi hisoblanadi. 10. Uchastka saylov komissiyasi oʻz faoliyatini ochiq va oshkora amalga oshiradi. Majlisda kun tartibi, unda ishtirok etayotgan komissiya aʼzolarining ismi, familiyasi, otasining ismi, koʻrilgan har bir masala boʻyicha ovoz berish natijalari, qabul qilingan qaror aks etgan bayonnoma yuritiladi. Bayonnoma raislik qiluvchi va kotib tomonidan imzolanadi. Bayonnomaga majlisda qabul qilingan qaror, xulosalar va boshqa hujjatlar, shuningdek, komissiya aʼzolarining u yoki bu masala yuzasidan alohida fikrlari yozma shaklda ilova qilinadi. 11. Uchastka saylov komissiyasining majlislarida yuqori turuvchi komissiya aʼzolari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentligiga nomzodlarning (bundan buyon matnda nomzodlar deb yuritiladi) ishonchli vakillari, siyosiy partiyalarning kuzatuvchilari va vakolatli vakillari, ommaviy axborot vositalarining vakillari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlaridan, boshqa davlatlardan, xalqaro tashkilotlardan kuzatuvchilar ishtirok etishi mumkin. Majlislarga mahalliy davlat hokimiyati organlari, jamoat birlashmalari vakillari va boshqalar taklif etilishi mumkin. 12. Uchastka saylov komissiyasining saylovga tayyorgarlik koʻrish hamda uni oʻtkazishga doir barcha tadbirlarida, shuningdek, saylov kuni ovoz berish xonalarida va ovozlarni sanab chiqishda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentligiga nomzodlar koʻrsatgan siyosiy partiyalardan vakolatli vakillar va kuzatuvchilar, ommaviy axborot vositalari vakillari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlaridan, boshqa davlatlardan, xalqaro tashkilotlardan kuzatuvchilar ishtirok etish huquqiga ega. Ularning vakolatlari tegishli hujjatlar bilan tasdiqlangan boʻlishi kerak. 13. Uchastka saylov komissiyasi: saylov uchastkasi boʻyicha saylovchilarning roʻyxatini Saylovchilarning yagona elektron roʻyxati (bundan buyon matnda SYER deb yuritiladi) asosida tuzadi; saylovchilarni saylovchilarning roʻyxati bilan tanishtiradi, roʻyxatda yoʻl qoʻyilgan xatolar va noaniqliklar toʻgʻrisidagi arizalarni qabul qiladi hamda koʻrib chiqadi va roʻyxatga tegishli oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisidagi masalani hal etadi; Uchastka saylov komissiyasi saylovchilarni roʻyxat bilan tanishib chiqish joyi va vaqti toʻgʻrisida xabardor qiladi; saylov kuni oʻz yashash joyida boʻlish va ovoz berishda ishtirok etish imkoniyatiga ega boʻlmagan va muddatidan oldin ovoz bergan saylovchilardan toʻldirilgan saylov byulletenlarini yopiq konvertlarda qabul qilib oladi; aholini saylov kuni va ovoz berish joyi toʻgʻrisida xabardor etadi; binoning yashirin ovoz berish kabinalari yoki xonalari, saylov qutilari, shuningdek, boshqa jihozlar bilan mazkur Nizomning 5, 6 va 7-ilovalariga muvofiq tayyorlab qoʻyilishini taʼminlaydi; saylov kuni uchastkada ovoz berishni tashkil etadi; sogʻligʻining holatiga yoki boshqa sabablarga koʻra ovoz berish binosiga kela olmagan saylovchilarning iltimosiga binoan ular turgan joyda ovoz berishni tashkil etadi; ovozlarni sanab chiqadi; saylovchilarning va saylov jarayoni boshqa ishtirokchilarining murojaatlarini koʻrib chiqadi hamda ular yuzasidan qarorlar qabul qiladi. Saylov kodeksiga hamda mazkur Nizomga muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi. 14. Uchastka saylov komissiyasi raisi: uchastka saylov komissiyasi faoliyatiga rahbarlik qiladi; uchastka saylov komissiyasi majlislarini chaqiradi, ularda raislik qiladi va uni oʻtkazish tartibini belgilaydi; komissiya aʼzolari oʻrtasida vazifalarni taqsimlaydi; davlat organlari, xalqaro tashkilotlar, jamoat birlashmalari bilan munosabatlarda uchastka saylov komissiyasi nomidan ishtirok etadi; uchastka saylov komissiyasi joylashgan bino va ovoz berish xonasining jihozlanishini tashkil etadi; uchastka saylov komissiyasining qarorlarini, uchastka saylov komissiyasi raisining oʻrinbosari, komissiya kotibi va aʼzolarining guvohnomalarini hamda boshqa hujjatlarni imzolaydi; jismoniy va yuridik shaxslardan kelib tushgan murojaatlarni komissiya aʼzolari oʻrtasida koʻrib chiqish uchun taqsimlaydi; saylovchilar roʻyxatiga kiritilgan saylovchilar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarning toʻgʻriligini tekshirish uchun uchastka saylov komissiyasi aʼzolarining uyma-uy aylanib chiqishini tashkillashtiradi va muvofiqlashtirib boradi; uchastka saylov komissiyasi aʼzolarining ovoz berish kunidagi vazifalarini belgilaydi; siyosiy partiyalarning kuzatuvchilari, vakolatli vakillari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, shuningdek, boshqa davlatlar va xalqaro tashkilotlarning kuzatuvchilari bilan komissiya nomidan ish olib boradi; saylovga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish jarayonidagi huquqbuzarliklar aniqlangan taqdirda, bu haqida okrug saylov komissiyasini yoki huquqni muhofaza qiluvchi organlarni xabardor qiladi; Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti saylovining yakunlari eʼlon qilinganidan soʻng komissiya faoliyatiga oid hujjatlarni tegishliligi boʻyicha shahar va tuman davlat arxiviga hamda shahar va tuman hokimliklariga topshiradi; Saylov kodeksiga hamda mazkur Nizomga muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi. Uchastka saylov komissiyasi raisi oʻz vakolatlarini bajara olmagan, shuningdek, uchastka saylov komissiyasi raisi boʻlmagan taqdirda, uning vakolatlari rais oʻrinbosari yoki uchastka saylov komissiyasi qarori bilan komissiya aʼzolaridan birining zimmasiga yuklatiladi. 15. Uchastka saylov komissiyasi raisining oʻrinbosari: komissiya aʼzolarining faoliyatini muvofiqlashtirib boradi; uchastka saylov komissiyasi aʼzolarining malakasini oshirish va ularning faoliyatini uslubiy jihatdan taʼminlashni tashkil etadi; ommaviy axborot vositalari vakillari bilan aloqalar oʻrnatadi, ularda komissiya faoliyatining har tomonlama yoritilishini tashkillashtiradi; siyosiy partiyalarning kuzatuvchilarini, vakolatli vakillarini, ommaviy axborot vositalari vakillarini, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, shuningdek, boshqa davlatlar va xalqaro tashkilotlardan kuzatuvchilarni tegishli saylov komissiyasi tomonidan berilgan hujjatlar asosida roʻyxatga olishni tashkillashtiradi; jismoniy va yuridik shaxslarni, shuningdek, ularning vakillarini qabul qiladi va ularning murojaatlarini belgilangan tartibda koʻrib chiqishni tashkil etadi; uchastka saylov komissiyasi aʼzolarini jalb etgan holda komissiya qarorlari ijrosini taʼminlaydi; uchastka saylov komissiyasi raisining topshiriqlarini bajaradi; oʻz vakolatlari doirasida uchastka saylov komissiyasining boshqa aʼzolariga topshiriqlar beradi; Saylov kodeksiga hamda mazkur Nizomga muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi. Uchastka saylov komissiyasi raisining oʻrinbosari oʻz vakolatlarini bajara olmagan, shuningdek, uchastka saylov komissiyasi raisining oʻrinbosari boʻlmagan taqdirda, uning vakolatlari komissiya kotibi yoki uchastka saylov komissiyasi qarori bilan komissiya aʼzolaridan birining zimmasiga yuklatiladi. 16. Uchastka saylov komissiyasi kotibi: uchastka saylov komissiyasi majlislarini tashkillashtiradi, muhokama etiladigan masalalar boʻyicha qaror va boshqa hujjatlar loyihalarini tayyorlaydi; uchastka saylov komissiyasi aʼzolarini komissiya majlisi oʻtkazilishi vaqti va joyi haqida xabardor qiladi; uchastka saylov komissiyasi raisi va rais oʻrinbosari topshiriqlarini bajaradi; uchastka saylov komissiyasining faoliyatiga taalluqli ish hujjatlarini nomenklatura asosida yuritadi; okrug saylov komissiyasi kotibidan Saylov jarayonini boshqarish axborot tizimiga (bundan buyon matnda SJBAT deb yuritiladi) kirish uchun tegishli maʼlumotlarni oladi; uchastka boʻyicha saylovchilarning roʻyxatini SYERdan yuklab oladi va komissiya raisiga taqdim etadi; Saylov kodeksiga hamda mazkur Nizomga muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi. 17. Uchastka saylov komissiyasining aʼzosi: uchastka saylov komissiyasi raisi tomonidan taqsimlangan taqsimotga asosan oʻziga yuklatilgan vazifalarni hamda rais va uning oʻrinbosari topshiriqlarini oʻz vaqtida, sifatli bajaradi; uchastka saylov komissiyasi majlislarida qatnashadi; koʻrib chiqish oʻziga yuklatilgan jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlarini belgilangan muddatlarda koʻrib chiqilishini taʼminlaydi; uchastka saylov komissiyasi raisi tomonidan ovoz berish kunidagi belgilangan vazifalarning oʻz vaqtida va sifatli bajarilishini taʼminlaydi; saylovga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish jarayonidagi huquqbuzarliklar aniqlangan taqdirda, ular toʻgʻrisida darhol rais yoki rais oʻrinbosarini xabardor qiladi; saylovchining shaxsini tasdiqlovchi hujjati asosida uning saylovchilar roʻyxatidagi maʼlumotlarini tekshiradi, unga ovoz berish uchun saylov byulletenini imzo qoʻydirib topshiradi; kuzatuvchilarga va ommaviy axborot vositalari vakillariga saylov jarayonini kuzatish uchun shart-sharoitlar yaratadi. Saylov kodeksiga hamda mazkur Nizomga muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi. 18. Uchastka saylov komissiyasining aʼzosi quyidagi huquqlarga ega: komissiya majlislari haqida oldindan xabardor boʻlish; komissiya majlislarida ishtirok etish; komissiya vakolatiga kiritilgan masalalar yuzasidan taklif kiritish va mazkur masala boʻyicha ovoz berish oʻtkazilishini talab qilish; komissiyaning saylovga oid hujjatlari bilan tanishish hamda bu hujjatlarning nusxalarini olish; komissiya majlisida muhokama etilgan masalalar yuzasidan ovoz berish va uning qarorlarini qonunda belgilangan tartibda imzolash. 19. Davlat organlari va jamoat birlashmalarining organlari, korxonalar, muassasalar, tashkilotlar, mansabdor shaxslar uchastka saylov komissiyalariga oʻz vakolatlarini amalga oshirishida koʻmaklashishi, ularning ishi uchun zarur maʼlumotlarni taqdim etishi shart. 20. Uchastka saylov komissiyasi saylovga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish bilan bogʻliq masalalar yuzasidan davlat organlariga hamda jamoat birlashmalarining organlariga, korxonalarga, muassasalarga, tashkilotlarga, mansabdor shaxslarga murojaat qilish huquqiga ega, ular qoʻyilgan masalani koʻpi bilan uch kunlik muddatda koʻrib chiqishi va uchastka saylov komissiyasiga javob qaytarishi shart. 21. Uchastka saylov komissiyasining oʻz vakolatlari doirasida qabul qilgan qarori barcha davlat organlari, siyosiy partiyalar va boshqa jamoat birlashmalari, mehnat jamoalari va harbiy qismlar, korxonalarning, muassasalarning va tashkilotlarning rahbarlari ijro etishi uchun majburiydir. 22. Uchastka saylov komissiyasi mazkur Nizomning 8-ilovasiga muvofiq shakldagi muhrga ega boʻladi. 23. Uchastka saylov komissiyasi okrug saylov komissiyasi tomonidan tasdiqlanganidan soʻng quyidagi tadbirlarni amalga oshiradi: 1. Bir kunlik muddatda uchastka saylov komissiyasining birinchi tashkiliy majlisida quyidagi masalalarni koʻrib chiqadi: uchastka saylov komissiyasining saylovga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazishga doir ish rejasini tasdiqlash; uchastka saylov komissiyasi aʼzolari oʻrtasida vazifalarni taqsimlash; uchastka saylov komissiyasi aʼzolari tomonidan saylovchilarning har kungi qabulini tashkil etish; uchastka saylov komissiyasi aʼzolarining navbatchiligini tashkil qilish; uchastka saylov komissiyasining ish hujjatlari nomenklaturasini ishlab chiqish, tasdiqlash va amalda qoʻllash toʻgʻrisida qaror qabul qilish. 2. Uchastka saylov komissiyasi joylashgan binoni belgilangan tartibda jihozlashga zarur boʻlgan tashkiliy ishlarni amalga oshiradi. 3. Saylovchilarni uchastka saylov komissiyasining telefon raqami, ish vaqti va ovoz berish joyi haqida xabardor qiladi. 4. Saylovchilar roʻyxatlarining tuzilishini va ularning saylovga oʻn besh kun qolganida hamma tanishib chiqishi uchun taqdim etilishini taʼminlaydi. Ushbu roʻyxatda faqat saylovchilarning familiyasi, ismi, otasining ismi va tugʻilgan yili koʻrsatiladi. 5. Saylov uchastkasi hududida yashovchi birinchi marta ovoz beruvchi, bemor, keksa yoshdagi hamda imkoniyati cheklangan, nogironligi boʻlgan saylovchilar roʻyxatini shakllantiradi. 6. Okrug saylov komissiyasidan dalolatnoma asosida saylov byulletenlarini hamda Brayl alifbosi asosida tayyorlangan trafaretni qabul qilib oladi va byulletenlarning saqlanishini taʼminlaydi. 7. Saylovchilarni ovoz berish kuni, vaqti va joyi toʻgʻrisida saylovdan kamida oʻn kun oldin xabardor qiladi. 8. Okrug saylov komissiyasidan olingan saylov byulletenlarini ikki nafar uchastka saylov komissiyasi aʼzosining imzosi va komissiya muhri bilan tasdiqlaydi hamda ularning saqlanishini taʼminlaydi. 24. Saylov uchastkalarida ovoz berishni tashkil etish va uni oʻtkazish uchun zarur boʻlgan binolar va jihozlarni davlat organlari, korxonalar, muassasalar, tashkilotlar uchastka saylov komissiyalari ixtiyoriga bepul berib turishi shart. Lozim boʻlgan darajada jihozlangan ovoz berish xonalari tuman va shahar hokimliklari tomonidan uchastka saylov komissiyalariga saylovdan kamida oʻn bir kun oldin taqdim etilishi kerak. 25. Uchastka saylov komissiyalari joylashgan binolar oʻrnatilgan tarzda jihozlanishi va quyidagilarga ega boʻlishi kerak: Oʻzbekiston Respublikasining Davlat bayrogʻi (binoning ustida va ichida); Oʻzbekiston Respublikasining Davlat gerbi (binoning ichida); saylov uchastkasining tartib raqami koʻrsatilgan peshlavha (8a-ilova); yorugʻ va keng ovoz berish xonasi; qulflanadigan seyf yoki metall shkaf; yozuv anjomlari bilan taʼminlangan va yorugʻ (zarurat boʻlganda chiroq oʻrnatiladi) yashirin ovoz berish kabinalari (1000 nafargacha saylovchi uchun kamida 2 ta, 2000 nafargacha saylovchi uchun kamida 3 ta, 3000 nafargacha saylovchi uchun kamida 4 ta); zarurat boʻlsa, jismoniy imkoniyati cheklangan shaxslar uchun moʻljallangan yashirin ovoz berish kabinalari; statsionar saylov qutisi; koʻchma saylov qutisi; plastmassali plombalar (umumiy 7 dona, shundan, 3 tasi statsionar saylov qutisi uchun, 1 tasi koʻchma saylov qutisi uchun, 1 tasi qop uchun, 2 tasi zaxira uchun); uchastka saylov komissiyasining muhri; zarur mebellar, orgtexnika vositalari (kompyuter, printer, skaner, nusxa koʻchiruvchi uskuna, UPS), telefon, televizor; ikkitadan kam boʻlmagan SJBAT talablariga javob beruvchi kompyuter va ularga kerakli boʻlgan moslamalar (UPS, printer, skaner va boshqalar) hamda uzluksiz internet aloqasi; kuzatuvchilar uchun alohida joylar; yongʻinga qarshi vositalar. Uchastka saylov komissiyasi joylashgan bino va unga olib boruvchi yoʻlaklar ozoda va taʼmirlangan, yoritish moslamalari oʻrnatilgan boʻlishi kerak. 26. Saylovga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazishga taalluqli maʼlumotlar joylashtiriladigan stendlarda quyidagilar joylashtiriladi: saylov sanasiga bagʻishlangan plakatlar (Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti sayloviga___kun qoldi); saylov uchastkasining xaritasi; uchastka saylov komissiyasi aʼzolarining tarkibi, ish rejasi, navbatchilik jadvali haqidagi axborot (8b-ilova); roʻyxatga olingan nomzodlarning Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi (bundan buyon matnda Markaziy saylov komissiyasi deb yuritiladi) tomonidan nashr qilingan tarjimai holi va dasturi (8v-ilova); uchastka saylov komissiyasida saylovchilar murojaati uchun Markaziy saylov komissiyasining ishonch telefoni yoki elektron manzili, okrug saylov komissiyasi, tegishli tuman (shahar) sudi va prokuraturasining telefon raqamlari aks ettirilgan maʼlumotlar; ovoz berish tartibi; saylovchilar roʻyxati (8g-ilova); saylovga oid infografik koʻrinishdagi tushuntirish materiallari. 27. Stendlarda joylashtiriladigan materiallarda saylovoldi tashviqotiga oid nishon va alomatlar boʻlmasligi kerak. 28. Ovoz berish xonasiga olib boruvchi yoʻllarda saylov uchastkasining mazkur Nizomning 9-ilovasida belgilangan shakldagi koʻrsatkichlari koʻrinarli joylarga joylashtirilishi kerak. 29. Uchastka saylov komissiyasi binosiga kirish joyida nogironlar aravachasiga moslashtirilgan nishab yoʻlaklari (panduslar) boʻlishi va ularning belgilangan talablarga (eni kamida 90 santimetr, chiqish burchagi 300 dan koʻp boʻlmagan) mos kelishi kerak. 30. Uchastka saylov komissiyasida yuritiladigan quyidagi ish yuritish daftari va jildlari boʻlishi lozim: uchastka saylov komissiyasining qarorlari, bayonnomalari va dalolatnomalarining jildi; kirish, chiqish hujjatlarini roʻyxatga olish daftari va jildi; kuzatuvchilarni roʻyxatga olish daftari. 31. Saylovchilar roʻyxati uchastka saylov komissiyasi tomonidan SYER asosida tuziladi. Har bir saylovchi saylovchilarning faqat bitta roʻyxatiga kiritilishi mumkin. Saylov kuniga qadar yoki saylov kuni oʻn sakkiz yoshga toʻlgan, roʻyxat tuzilayotgan paytda mazkur saylov uchastkasi hududida doimiy yoki vaqtincha istiqomat qilayotgan Oʻzbekiston Respublikasining barcha fuqarolari saylovchilar roʻyxatiga kiritiladi. Saylovchilar roʻyxatiga har bir saylovchining familiyasi, ismi, otasining ismi, tugʻilgan sanasi va yashash joyi manzili kiritiladi. Qonunga muvofiq hamda sudning qarori asosida saylovda ishtirok etish huquqidan mahrum etilgan fuqarolar saylovchilar roʻyxatiga kiritilmaydi. 32. Uchastka saylov komissiyasi kotibi SJBATga kirish huquqini olish uchun okrug saylov komissiyasiga murojaat qiladi. Okrug saylov komissiyasi kotibi SJBATga kirish huquqini uchastka saylov komissiyasi kotibiga taqdim qiladi. Uchastka saylov komissiyasi tuzilganidan soʻng uch kun ichida komissiyaning kotibi SJBATga kirib taqsimlangan mazkur uchastka saylovchilarining dastlabki roʻyxatini yuklab oladi. Uchastka saylov komissiyasi kotibi saylovchilar roʻyxatini tekshirib chiqadi, chop etadi va komissiya raisiga taqdim qiladi. Uchastka saylov komissiyasining raisi komissiya aʼzolariga saylovchilar roʻyxatiga kiritilgan saylovchilar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarning toʻgʻriligini mazkur uchastka hududida yashovchi aholini uyma-uy aylanib chiqish orqali aniqlashtirish uchun taqsimlaydi. 33. Uchastka saylov komissiyasi aʼzolari saylov uchastkasi hududida yashovchi saylovchilar toʻgʻrisida maʼlumotlarni olganidan keyin, ushbu maʼlumotlarning toʻgʻriligini uyma-uy aylanib chiqish orqali aniqlik kiritadi. Hokimliklar, tegishli idoralar, shu jumladan mahalla fuqarolar yigʻinlari, profilaktika inspektorlari uchastka saylov komissiyasi soʻroviga asosan mazkur saylov uchastkasi hududida istiqomat qilayotgan saylovchilar haqida maʼlumotlarni 24 soat ichida taqdim etishlari shart. Uchastka saylov komissiyasi saylovchilar roʻyxatini tuzish ishlariga jamoatchilik vakillari va volontyorlarni jalb qilishi mumkin. Tuman va shahar hokimliklari saylovchilarning roʻyxatlarini aniqlashtirish ishlariga koʻmaklashadi. Uchastka saylov komissiyasi aʼzolari va ularga koʻmaklashuvchilar uyma-uy aylanib chiqish vaqtida saylovchilarning saylov kuni ushbu saylov uchastkasi hududida boʻlish-boʻlmasligiga, saylovchilarning roʻyxatidagi ushbu saylovchilarga oid maʼlumotlarda xato-kamchiliklar bor-yoʻqligiga aniqlik kiritadi. Saylov uchastkasi hududida vaqtincha istiqomat qilayotgan fuqarolar borligi aniqlansa, biroq ular ushbu saylov uchastkasida saylovchilar roʻyxatiga kiritilmagan boʻlsa hamda oʻzaro suhbat chogʻida ularning ovoz berish kuni ushbu saylov uchastkasi hududida boʻlishi aniqlansa, ushbu saylovchilarning mazkur Nizomning 91-ilovasiga muvofiq alohida roʻyxatlari tuziladi. Agarda saylovchi saylovchilar roʻyxati bilan tanishish jarayonida oʻzi haqidagi maʼlumotlar xato kiritilgan yoki oʻzi istiqomat qilayotgan hududdan boshqa hududda joylashgan saylov uchastkasidagi saylovchilar roʻyxatiga kiritilganligini aniqlagan taqdirda, bevosita oʻzi istiqomat qilib turgan hududdagi saylov uchastkasiga borib ham murojaat qilishi mumkin. Bunday hollarda uchastka saylov komissiyasi ushbu saylovchini yuqorida qayd etilgan alohida roʻyxatga kiritadi. Shundan soʻng, alohida roʻyxati shakllantirilgan saylovchilar haqidagi maʼlumotlar asosida SJBATda belgilangan shakldagi elektron soʻrovnoma toʻldiriladi va saylovchilar roʻyxatiga oʻzgartirish kiritish uchun tegishincha respublika, viloyat yoki tuman ishchi guruhiga (bundan buyon matnda ishchi guruhi deb yuritiladi) avtomatik tarzda yuboriladi. Ishchi guruh elektron soʻrovnomani koʻrib chiqadi va SJBATdagi saylovchilar roʻyxatiga oʻrnatilgan tartibda tegishli oʻzgartirish kiritadi. Elektron soʻrovnomaga binoan saylov uchastkasi oʻzgartirilgan yoki oʻzi murojaat qilmagan saylovchini boshqa saylov uchastkasiga oʻtkazilishiga yoki tortib olinishiga yoʻl qoʻyilmaydi. Elektron soʻrovnoma rad etilgan hollarda uchastka saylov komissiyasi saylovchiga uning murojaati rad etilishining asoslari koʻrsatilgan holda maʼlumotnoma berishi shart. 36. Saylovchining oʻz xohishiga koʻra qilgan murojaatiga muvofiq quyidagilar saylovchilar roʻyxatiga oʻzgartirish va tuzatishlar kiritish uchun asos boʻlishi mumkin: saylovchining tegishli saylov uchastkasi hududida doimiy yoki vaqtincha istiqomat qilishi; yoshi oʻn sakkizga toʻlganligini tasdiqlovchi hujjat; sudning fuqaroni saylovda ishtirok etish huquqidan mahrum etish toʻgʻrisidagi qarori bekor qilinganligini tasdiqlovchi hujjat. 37. Harbiy qismlardagi harbiy xizmatchi-saylovchilarning, shuningdek harbiy xizmatchilarning harbiy qismlar joylashgan hududlarda yashovchi oila aʼzolari va boshqa saylovchilarning roʻyxati harbiy qismlarning komandirlari taqdim etadigan maʼlumotlar asosida tuziladi. Harbiy qismlardan tashqarida istiqomat qiluvchi harbiy xizmatchilar yashash joylari boʻyicha umumiy asoslarda saylovchilar roʻyxatiga kiritiladi. Sanatoriylarda va dam olish uylarida, kasalxonalarda va boshqa statsionar davolash muassasalarida, qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylarida tuzilgan saylov uchastkalari boʻyicha saylovchilar roʻyxatlari mazkur muassasalar rahbarlari tomonidan taqdim etilgan maʼlumotlar asosida uchastka saylov komissiyasi tomonidan tuziladi. Sanatoriylarda va dam olish uylarida, kasalxonalarda va boshqa statsionar davolash muassasalarida, shuningdek, qamoqda saqlash joylarida tashkil etilgan saylov uchastkalaridagi saylovchilar roʻyxatiga kiritilgan fuqarolar haqida ushbu uchastka saylov komissiyasi bunday fuqarolarni doimiy yoki vaqtincha yashash joyidagi uchastka saylov komissiyalariga yashash joyidagi uchastka saylov komissiyasiga axborot yetkazish choralarini koʻrishi lozim. Xabardor qilingan uchastka saylov komissiyasi oʻz saylov uchastkasidagi saylovchilar roʻyxatiga ushbu saylovchi boshqa saylov uchastkasida saylovchilar roʻyxatiga kiritilganligi haqida yozuv kiritadi hamda uni yakuniy bayonnomada saylov uchastkasidagi saylovchilarning umumiy soniga kiritmaydi. 38. Saylovchilar roʻyxatini aniqlashtirish ishlari olib borilayotgan vaqtda saylovchilarga muddatidan oldin ovoz berishni amalga oshirish imkoniyati va boshqa huquqlar tushuntiriladi. 39. Saylovchilarning roʻyxatlari saylovga oʻn besh kun qolganida uchastka saylov komissiyasi kotibi tomonidan SJBATdan yuklab olinadi, chop qilinadi, uchastka saylov komissiyasi raisi va kotibi tomonidan imzolanadi, uchastka saylov komissiyasi muhri bilan tasdiqlanadi va hamma tanishib chiqishi uchun taqdim etiladi. Ushbu roʻyxatda faqat saylovchilarning familiyasi, ismi, otasining ismi va tugʻilgan yili koʻrsatiladi. Saylovchilarning familiyalari ovoz berishni tashkil etish uchun qulay boʻlgan tartibda koʻrsatiladi. Uchastka saylov komissiyasi saylovchilarning roʻyxatlari hamma tanishib chiqishi uchun taqdim etilganidan keyin ham aniqlangan xato-kamchiliklarni bartaraf etish maqsadida saylovga besh kun qolguniga qadar saylovchilarning roʻyxatlariga oʻzgartirish kiritish uchun ishchi guruhlarga elektron soʻrovnoma yuborishi mumkin. Ishchi guruhlar elektron soʻrovnomani shu kunning oʻzida koʻrib chiqib, belgilangan tartibda hal etadi. Sanatoriylarda va dam olish uylarida, kasalxonalarda va boshqa statsionar davolash muassasalarida, olis va borish qiyin boʻlgan hududlardagi fuqarolar turgan joylarda, qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylarida tuzilgan uchastkalarda saylovchilarning yakuniy roʻyxati saylovga uch kun qolganida hamma tanishib chiqishi uchun taqdim etiladi. Ushbu roʻyxatda faqat saylovchilarning familiyasi, ismi, otasining ismi va tugʻilgan yili koʻrsatiladi. 40. Saylovchilarning roʻyxatlariga oʻzgartishlar kiritish saylovga besh kun qolganida toʻxtatiladi. Uchastka saylov komissiyasi kotibi saylovga uch kun qolganida oʻz hududidagi saylovchilarning oxirgi roʻyxatlarini SJBATdan yuklab oladi, chop etadi va uchastka saylov komissiyasi raisiga taqdim qiladi. Ushbu roʻyxat uchastka saylov komissiyasi raisi va kotibi tomonidan imzolanadi, uchastka saylov komissiyasi muhri bilan tasdiqlanadi hamda saylov kuni ushbu roʻyxatdan foydalaniladi. 41. Saylov kuni biron-bir sabab bilan saylovchilar roʻyxatiga kirmay qolgan saylovchilar shaxsini, fuqaroligi va yashash joyini (ushbu saylov uchastkasi hududida doimiy yashash joyi yoki vaqtincha turgan joyi boʻyicha roʻyxatga olinganligini) tasdiqlovchi hujjat asosida uchastka saylov komissiyasi raisiga yozma ariza bilan murojaat qiladi. Saylovchining murojaati asosida qaydlov daftariga uning familiyasi, ismi, otasining ismi, tugʻilgan sanasi, yashash joyi haqida tegishli yozuv kiritiladi va ushbu maʼlumotlar uchastka saylov komissiyasi raisi yoki kotibining va saylovchining imzosi bilan tasdiqlanadi. Shundan soʻng, saylovchini saylovchilar roʻyxati ilovasiga kiritish masalasi quyidagi harakatlar ketma-ketligida hal etiladi: 1-harakat: uchastka saylov komissiyasi raisi saylovchining saylov uchastkasini SJBATdan izlab topadi; 2-harakat: izlab topilgan saylov uchastkasidagi komissiya raisi bilan aloqa vositasi (telefon) orqali bogʻlanadi. Rais bilan bogʻlanish imkoniyati boʻlmagan taqdirda 3 va 4-harakatlarni amalga oshirish boʻyicha tegishli ishchi guruhga xabar beriladi; 3-harakat: ushbu uchastkada saylovchining ovoz bergan/bermaganligini aniqlaydi; 4-harakat: ovoz bermaganlik fakti aniqlanganidan soʻng, saylovchining saylovchilar roʻyxati ilovasi asosida ovoz berayotganligi haqida maʼlum qiladi (saylovchini saylovchilar roʻyxatiga kiritgan uchastka saylov komissiyasini xabardor qiladi); 5-harakat: saylovchini mazkur Nizomning 92-ilovasiga muvofiq saylovchilar roʻyxati ilovasiga kiritadi va unga saylov byulleteni beradi. Xabardor qilingan uchastka saylov komissiyasi raisi saylovchilar roʻyxatiga ushbu saylovchi boshqa saylov uchastkasida ovoz berganligi haqida maʼlumot kiritadi hamda yakuniy bayonnomani toʻldirish paytida uni uchastkadagi saylovchilarning umumiy soniga qoʻshib hisoblamaydi. Quyidagi hollarda saylovchini saylovchilar roʻyxati ilovasiga kiritish rad etiladi: saylovchi SJBATdagi saylov uchastkasi boʻyicha ovoz bergan boʻlsa; saylovchi doimiy yoki vaqtincha roʻyxatga olinmagan yashash joyi boʻyicha uchastka saylov komissiyasiga murojaat qilgan boʻlsa. Bunda, uchastka saylov komissiyasi raisi saylovchining doimiy yoki vaqtinchalik yashash joyi boʻyicha boshqa saylov uchastkasida ovoz berishi kerakligini tushuntiradi. 42. Saylov kuni oʻz yashash joyida boʻlish imkoniyatiga ega boʻlmagan saylovchi muddatidan oldin ovoz berish huquqiga ega. 43. Muddatidan oldin ovoz berish saylovga oʻn kun qolganida boshlanadi va saylovga uch kun qolganida tugallanadi. 44. Muddatidan oldin ovoz berishni oʻtkazish vaqti Markaziy saylov komissiyasi tomonidan belgilanadi va saylovchilarning, kuzatuvchilarning eʼtiboriga ommaviy axborot vositalari orqali yetkaziladi. 45. Uchastka saylov komissiyalari saylov uchastkasidagi saylovchilar umumiy sonining besh foizi miqdorida saylov byulletenlarini hamda konvertlarni okrug saylov komissiyasidan muddatidan oldin ovoz berish boshlanishiga kamida uch kun qolganida oladilar. 46. Muddatidan oldin ovoz berishni amalga oshirish uchun saylovchi tegishli uchastka saylov komissiyasining aʼzosiga oʻz shaxsini tasdiqlovchi hujjatni koʻrsatadi hamda saylov kunida boʻla olmasligining sabablari (taʼtil, xizmat safari, xorijga chiqish va hokazo) koʻrsatilgan ariza asosida tegishli uchastka saylov komissiyasidan saylov byulletenini va konvertni oladi. Uchastka saylov komissiyasi saylovchidan saylov kunida boʻla olmasligining sabablarini tasdiqlovchi qoʻshimcha hujjatlarni talab qilishi taqiqlanadi. 47. Saylovchi saylov byulletenini olganligi haqida tegishli uchastka saylov komissiyasining kamida ikki nafar aʼzosi hozirligida mazkur Nizomning 10-ilovasiga muvofiq shakldagi saylovchilar roʻyxati koʻchirmasiga imzo qoʻyadi. Uchastka saylov komissiyasi aʼzosi muddatidan oldin ovoz bergan saylovchini SJBATda va saylovchilar roʻyxatida muddatidan oldin ovoz bergan saylovchi sifatida belgilashi shart. 48. Saylov byulleteni maxsus jihozlangan yashirin ovoz berish kabinasida yoki xonasida saylovchi tomonidan mustaqil qaror qabul qilishi orqali oʻzi yoqlab ovoz berayotgan nomzodning familiyasi roʻparasida, oʻng tomonda joylashgan boʻsh kvadratga “+” yoki “” yoxud “x” belgisini qoʻyib toʻldiriladi. Saylovchi toʻldirilgan saylov byulletenini konvertga soladi va yelimlab yopadi. 49. Saylovchi toʻldirilgan saylov byulletenini yopiq konvertda uchastka saylov komissiyasi aʼzosiga topshiradi. Uchastka saylov komissiyasining ikki nafar aʼzosi saylovchi hozirligida konvertning yopiqligini tekshiradi va konvertning yelimlangan joyiga uchastka saylov komissiyasining ikki nafar aʼzosining imzolari qoʻyilib, ular komissiyaning muhri bilan tasdiqlanadi. Konvert saylov kuni ovoz berish jarayoni yakunlanguniga qadar uchastka saylov komissiyasining seyfida saqlanadi. 50. Saylov kuni ovoz berish binosi uchastka saylov komissiyasi aʼzolarining kamida uchdan ikki qismi hozir boʻlganda ochiladi. Bunda, saylovchilar, siyosiy partiyalarning kuzatuvchilari, ommaviy axborot vositalari vakillari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, shuningdek boshqa davlatlar va xalqaro tashkilotlardan kuzatuvchilar xozir boʻlishlari mumkin. 51. Uchastka saylov komissiyasi raisi yoki rais oʻrinbosari tomonidan komissiya aʼzolarining ovoz berish kunidagi vazifalari belgilanadi. 52. Uchastka saylov komissiyasi aʼzolariga komissiyaning ikki aʼzosi tomonidan imzolangan, muhr bilan tasdiqlangan holda tayyorlab qoʻyilgan saylov byulletenlari mazkur Nizomning 11-ilovasiga muvofiq shakldagi dalolatnoma asosida topshiriladi. Saylovchilarga tartibli ravishda byulletenlarni berish maqsadida, har bir uchastka saylov komissiyasi aʼzolariga saylovchilar familiyasi alifbo ketma-ketligida saylovchilar roʻyxati asosida taqsimlab beriladi. Nomzod saylovga qadar vafot etgan, saylov huquqidan mahrum boʻlgan yoxud nomzodlikdan chaqirib olingan taqdirda nashr etilgan saylov byulletenlaridan ushbu nomzodning familiyasi, ismi va otasining ismi yozilgan satr oʻchiriladi. 53. Ovoz berish kuni saylov uchastkasida soat 8.00 da Oʻzbekiston Respublikasining Davlat madhiyasi yangraydi. Uchastka saylov komissiyasining raisi ovoz berish boshlanganligini eʼlon qiladi. 54. Uchastka saylov komissiyasining raisi komissiya aʼzolari, kuzatuvchilar, ommaviy axborot vositalari vakillari hozirligida saylov qutilarining boʻshligini tekshiradi va ularni bir marotaba ishlatiladigan plastmassa plombalar bilan plombalaydi, plombalar raqami koʻrsatilgan holda mazkur Nizomning 12-ilovasiga muvofiq shaklda dalolatnoma tuziladi. 55. Uchastka saylov komissiyasi raisi tomonidan saylov uchastkasidagi saylovchilar soni, okrug saylov komissiyasidan olingan saylov byulletenlarning soni, shuningdek, muddatidan oldin ovoz berganlar soni maʼlum qilinadi. 56. Uchastka saylov komissiyasi raisi yoki uning oʻrinbosari siyosiy partiyalarning kuzatuvchilarini, ommaviy axborot vositalari vakillarini, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, shuningdek, boshqa davlatlar va xalqaro tashkilotlardan kuzatuvchilarni tegishli saylov komissiyasi tomonidan berilgan mandati va shaxsini tasdiqlovchi hujjati asosida roʻyxatga oladi. Uchastka saylov komissiyasi ularni mandati va shaxsini tasdiqlovchi hujjatiga asosan roʻyxatga olgandan keyin ularga oʻz vakolatlarini toʻlaqonli hamda toʻsqinliksiz amalga oshirishi uchun sharoit yaratib beradi. 57. Uchastka saylov komissiyasi raisi, rais oʻrinbosari yoki kotibi tomonidan ovoz berish boshlanganligi haqida aloqa vositalari orqali okrug saylov komissiyasiga xabar beriladi. 58. Saylovchilarga taqdim etilgan saylov byulletenlari sonining hisobi har soatda yuritib boriladi. 59. Uchastka saylov komissiyasi raisi ovoz berishni tashkil etish va oʻtkazishni muvofiqlashtirib boradi hamda nazorat qiladi, zarurat boʻlganda komissiya aʼzolariga yordam koʻrsatadi, ular vaqtinchalik yoʻq boʻlgan hollarda ularni boshqa aʼzolar bilan almashtiradi. 60. Uchastka saylov komissiyasi uchastkadagi roʻyxat boʻyicha ovoz berishda ishtirok etuvchi har bir saylovchiga bir donadan ortiq saylov byulleteni berilmasligini taʼminlaydi. Ortiqcha saylov byulleteni berishga yoʻl qoʻyilmaydi. Buzib qoʻyilgan saylov byulleteni saylovchining iltimosiga koʻra yangisiga almashtirib berilganligi bundan mustasno. 61. Ovoz berish saylov kuni soat 8.00 dan 20:00 gacha oʻtkaziladi. 62. Ovoz berish binosiga kelgach, saylovchi uchastka saylov komissiyasining aʼzosiga oʻz shaxsini tasdiqlovchi hujjatni koʻrsatadi (pasport, ID-karta, harbiy guvohnoma, yangi namunadagi milliy haydovchilik guvohnomasi, fuqarolik pasportini yoʻqotgan fuqarolarga ichki ishlar organlari tomonidan berilgan vaqtinchalik maʼlumotnoma, jazoni oʻtab boʻlganlik yoki jazodan ozod qilinganlik toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma) hamda saylovchilar roʻyxatiga imzo qoʻyadi. Shundan keyin unga saylov byulleteni beriladi. Boshqa shaxs uchun ovoz bermoqchi boʻlgan saylovchiga saylov byulletenini berish taqiqlanadi. Saylovchining iltimosiga binoan saylov byulletenini toʻldirish uchun Brayl alifbosi asosida tayyorlangan trafaret beriladi. 63. Saylovchi saylov byulletenini olgach, uni yashirin ovoz berish kabinasida yoki xonasida toʻldiradi. Saylov byulletenini toʻldirilgan holatda yoki uni toʻldirish jarayonini suratga yoxud videoga olish, olingan tasvirlarni tarqatish, shu jumladan ijtimoiy tarmoqlarga joylashtirish taqiqlanadi. 64. Saylov byulletenini toʻldirish chogʻida ovoz beruvchi shaxsdan boshqa shaxslarning hozir boʻlishi taqiqlanadi. 65. Saylov byulletenini mustaqil ravishda toʻldirish imkoniyatiga ega boʻlmagan saylovchi oʻz xohishiga koʻra yashirin ovoz berish kabinasiga yoki xonasiga boshqa shaxsni taklif qilishga haqli, bundan saylov komissiyasi tarkibiga kiradigan shaxslar, kuzatuvchilar va ommaviy axborot vositalari vakillari mustasno. 66. Saylovchi oʻzi yoqlab ovoz berayotgan nomzodning familiyasi roʻparasida, oʻng tomonda joylashgan boʻsh kvadratga “+” yoki “” yoxud “x” belgisini qoʻyadi. Ovoz beruvchi toʻldirilgan saylov byulletenini saylov qutisiga tashlaydi. Saylov qutilari uchastka saylov komissiyasi aʼzolariga hamda kuzatuvchilarga koʻrinib turishi kerak. Buzib qoʻyilgan saylov byulleteni saylovchining iltimosiga koʻra yangisiga almashtirilishi mumkin. Buzib qoʻyilgan saylov byulletenlari hisobga olinishi, ovozlarni sanab chiqish jarayonida bekor qilinishi (yuqori chap burchagini kesish yoki saylov byulletenining orqa tomonida tegishli belgi qoʻyish yoʻli bilan) va alohida saqlanishi lozim. 67. Saylov kuni ovoz berish vaqtida uchastka saylov komissiyasi binosida quyidagilar hozir boʻlishi mumkin: tegishli uchastka saylov komissiyasi aʼzolari; tegishli okrug saylov komissiyasi aʼzolari, Markaziy saylov komissiyasi aʼzolari; siyosiy partiyalarning kuzatuvchilari; ommaviy axborot vositalari vakillari; fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarining kuzatuvchilari; boshqa davlatlar va xalqaro tashkilotlardan kuzatuvchilar; uchastkadagi saylovchilar roʻyxati boʻyicha ovoz berishda ishtirok etuvchi saylovchilar. Ovoz berish vaqtida uchastka saylov komissiyasi binosida hozir boʻlishga ruxsat etilgan shaxslardan tashqari boshqa shaxslarning boʻlishiga ruxsat etilmaydi. Binoda ushbu zarur tartibni saqlab turish masʼuliyati uchastka saylov komissiyasining zimmasida boʻladi. Uchastka saylov komissiyasi binosida hozir boʻlishga ruxsat etilgan shaxslar (saylovchilardan tashqari) tegishli komissiyalar tomonidan berilgan maqomini tasdiqlovchi mandat (guvohnomasi)ni boshqalarga koʻrinadigan holda taqqan boʻlishlari shart. Uchastka saylov komissiyasi ovoz berib boʻlgan saylovchini binodan chiqarib yuborish choralarini koʻradi. 68. Uchastka saylov komissiyasi raisi ovoz berish binosida tinchlik saqlanishi va tartibga rioya qilinishini taʼminlash, ovoz berish va ularni sanab chiqishda gʻayriqonuniy toʻsqinliklar vujudga kelganida ichki ishlar yoki milliy gvardiya xodimlariga murojaat qilishi mumkin. Bunda, ichki ishlar yoki milliy gvardiya xodimlari zudlik bilan voqea joyiga yetib kelishlari lozim. Ichki ishlar va milliy gvardiya xodimlari tomonidan saylov uchastkasi hududidagi tartibsizlik, gʻayriqonuniy xatti-harakatlar bartaraf etilganidan soʻng uchastka saylov komissiyasi raisi koʻrsatmasi asosida saylov uchastkasi binosini tark etishlari va saylov jarayoniga xalaqit bermaydigan joyga joylashishlari shart. 69. Ayrim saylovchilar sogʻligʻining holatiga yoki boshqa sabablarga koʻra ovoz berish binosiga kela olmagan hollarda, tegishli uchastka saylov komissiyasi ovoz berishni ushbu saylovchilarning saylov kuni yoki saylov kuniga qadar qilgan yozma yoki ogʻzaki iltimosiga binoan ular turgan joyda tashkil etadi. Bunda uchastka saylov komissiyasi aʼzosi murojaatlar qaydlov daftariga saylovchining familiyasi, ismi, otasining ismi, yashash joyi, murojaat qilingan vaqt haqida tegishli yozuv kiritadi va ushbu maʼlumotlar uchastka saylov komissiyasi aʼzosining imzosi bilan tasdiqlanadi. 70. Uchastka saylov komissiyasi tomonidan saylovchi turgan joyda ovoz berishni tashkil etish saylov kunidagi ish hajmi va vaziyatdan kelib chiqqan holda amalga oshiriladi. 71. Uchastka saylov komissiyasining kamida ikki nafar aʼzosi koʻchma saylov qutisi bilan saylovchining turgan joyiga yuboriladi, ular saylovchining xohish-irodasi sir saqlanishiga rioya etilgan holda ovoz berish amalga oshirilishini taʼminlaydi. Bunda kuzatuvchilar va ommaviy axborot vositalari vakillari hozir boʻlishi mumkin. 72. Turgan joyida ovoz bergan saylovchilar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar uchastka saylov komissiyasi aʼzosi tomonidan mazkur Nizomning 13-ilovasiga muvofiq shakldagi saylovchilar roʻyxatidan koʻchirmaga tegishli yozuv kiritadi va saylovchi saylov byulleteni olganini tasdiqlab, ushbu roʻyxatdagi familiyasi qarshisiga imzo chekadi. 73. Uchastka saylov komissiyasi aʼzosi boshqa shaxs uchun ovoz bermoqchi boʻlgan saylovchiga saylov byulletenini berishi taqiqlanadi. 74. Saylovchi yashirin ovoz berib boʻlganidan soʻng saylovchilar roʻyxatining tegishli joyiga (saylovchining familiyasi qarshisiga) “turgan joyida ovoz berdi” yozuvi kiritiladi. 75. Uchastka saylov komissiyasining raisi yoki rais oʻrinbosari soat 20:00 da ovoz berish tugaganligini komissiyaning barcha aʼzolari, kuzatuvchilar va ommaviy axborot vositalari vakillari hozirligida eʼlon qiladi. Saylov uchastkasi binosida hozir boʻlgan saylovchilarga ovoz berish uchun imkoniyat beriladi (agar saylovchilar bor boʻlsa). 76. Oʻzbekiston Respublikasining chet davlatlardagi diplomatik va boshqa vakolatxonalari huzurida, harbiy qismlarda, sanatoriylarda, dam olish uylarida, kasalxonalar va boshqa statsionar davolash muassasalarida, olis va borish qiyin boʻlgan hududlardagi fuqarolar turgan joylarda, qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylarida tuzilgan saylov uchastkalarida roʻyxatga kiritilgan barcha fuqarolar ovoz berib boʻlgan boʻlsa, uchastka saylov komissiyasi ovoz berish tugaganligini istalgan vaqtda eʼlon qilishi mumkin. Oʻzbekiston Respublikasi hududida joylashgan saylov uchastkalarida saylov qutilarini soat 20:00 dan oldin ochish va ovozlarni sanab chiqishga yoʻl qoʻyilmaydi. 77. Saylovchilarning ovozlarini sanab chiqish uchastka saylov komissiyasi aʼzolari tomonidan saylov qutilarida mavjud boʻlgan saylov byulletenlari boʻyicha amalga oshiriladi. Saylovchilarning ovozlarini sanab chiqish faqatgina ovoz berish binosida oʻtkaziladi. 78. Uchastka saylov komissiyalari tomonidan ovozlarni sanab chiqish, ovozlarni sanab chiqish natijalari toʻgʻrisidagi bayonnomalarni toʻldirish jarayonida quyidagilar hozir boʻlishlari mumkin: siyosiy partiyalarning kuzatuvchilari, vakolatli vakillari; ommaviy axborot vositalari vakillari; fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarining kuzatuvchilari; boshqa davlatlar va xalqaro tashkilotlardan kuzatuvchilar. Mazkur jarayonda uchastka saylov komissiyasi binosida hozir boʻlishga ruxsat etilgan shaxslardan tashqari boshqa shaxslarning boʻlishi taqiqlanadi. 79. Saylov uchastkasida ovozlarni sanab chiqish natijalari mazkur Nizomning 14-ilovasiga muvofiq uchastka saylov komissiyasining saylov uchastkasida ovozlarni sanab chiqish natijalari toʻgʻrisidagi bayonnomasi bilan rasmiylashtiriladi. 80. Uchastka saylov komissiyasi aʼzolari ovoz berish tugaganidan soʻng qonunchilikda belgilangan harakatlar ketma-ketligida quyidagi vazifalarni amalga oshiradi: 1-harakat: ovozlarni sanashni boshlashdan oldin stollar birlashtiriladi, barcha yozuv ashyolari (ruchka, qalam va boshqa vositalar) hammaning eʼtiboriga havola qilingan holda chetga olib qoʻyiladi; 2-harakat: okrug saylov komissiyasidan olingan saylov byulletenlarining soni aniqlanadi va yakuniy bayonnomaga kiritiladi; 3-harakat: foydalanilmagan va buzilgan saylov byulletenlari sanab chiqiladi va yuqori chap burchagini kesish yoki saylov byulletenining orqa tomonida tegishli belgi qoʻyish yoʻli bilan bekor qilinadi, bu haqda yakuniy bayonnomaga tegishli yozuv kiritiladi; 4-harakat: saylovchilar roʻyxati (boshqa saylov uchastkasida ovoz berganligi haqida maʼlumot kiritilganlar bundan mustasno) va mazkur roʻyxat ilovasi boʻyicha uchastkadagi saylovchilarning umumiy soni aniqlanadi va yakuniy bayonnomaga kiritiladi; 5-harakat: statsionar va koʻchma saylov qutilarini ochishdan oldin komissiya aʼzolari tomonidan saylovchilar roʻyxati va saylovchilar roʻyxati ilovasining har bir varagʻiga shu varaq boʻyicha saylov byulleteni olganlarning umumiy soni haqidagi maʼlumotlar kiritiladi; maʼlumotlar kiritilganidan keyin saylovchilar roʻyxati va saylovchilar roʻyxati ilovasining har bir varagʻi ushbu maʼlumotlarni kiritgan komissiya aʼzosi tomonidan imzolanadi va varaqlardagi raqamlar umumlashtiriladi; saylovchilar roʻyxatining barcha sahifalari boʻyicha yakuniy umumiy maʼlumotlarni komissiya raisi eʼlon qiladi, saylovchilar roʻyxatining oxirgi varagʻiga kiritadi, oʻz imzosi va uchastka saylov komissiyasining muhri bilan tasdiqlaydi hamda ushbu maʼlumotlarni yakuniy bayonnomaga kiritiladi; 6-harakat: saylov qutilaridagi plombalarning raqamlari plombalash dalolatnomasi bilan solishtiriladi. Oʻzbekiston Respublikasining chet davlatlardagi diplomatik va boshqa vakolatxonalari huzurida tuzilgan saylov uchastkalarida maxsus qop(lar)dagi bir marotaba ishlatiladigan plastmassa plombadagi mavjud raqamlar tegishli dalolatnomadagi raqamlar bilan ham solishtiriladi; 7-harakat: muddatidan oldin ovoz berish byulletenlari solingan yopiq konvertlar saylov qutisiga tashlanadi; 8-harakat: statsionar va koʻchma saylov qutilari (Oʻzbekiston Respublikasining chet davlatlardagi diplomatik va boshqa vakolatxonalari huzurida tuzilgan saylov uchastkalarida maxsus qoplar ham) ochiladi. Byulletenlar stol ustiga toʻkiladi va ovoz berishda ishtirok etgan saylovchilar (saylov qutilaridagi saylov byulletenlari) soni aniqlanadi hamda ushbu maʼlumotlar yakuniy bayonnomaga kiritiladi; 9-harakat: har bir nomzod boʻyicha saylov byulletenlarini oʻqib eshittirgan va namoyish etgan holda alohida-alohida bogʻlamlarga ajratadi; saylov byulletenining haqiqiyligi shubha tugʻdirganda, masala uchastka saylov komissiyasi tomonidan ovozga qoʻyish orqali hal etiladi; 10-harakat: har bir nomzod boʻyicha berilgan ovozlar alohida-alohida sanab chiqiladi va har bir nomzodni yoqlab berilgan ovozlar soni aniqlanadi hamda yakuniy bayonnomaga kiritiladi; Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentligiga har bir nomzod uchun ovoz berilgan saylov byulletenlari alohida-alohida bogʻlam qilib oʻraladi. Bogʻlamda nomzodning ismi, familiyasi va otasining ismi yozilib, ovozlar soni koʻrsatiladi. 11-harakat: quyidagi saylov byulletenlari ovozlarni sanab chiqishda haqiqiy emas deb topiladi: belgilanmagan shakldagi (hajmi, rangi, qogʻoz sifati, bosmaxona shrifti va hokazolar boʻyicha farqlanuvchi) saylov byulletenlari; uchastka saylov komissiyasi tomonidan tasdiqlanmagan saylov byulletenlari; saylovga qadar vafot etgan, saylov huquqidan mahrum boʻlgan yoxud nomzodlikdan chaqirib olingan nomzodga yoqlab ovoz berilgan saylov byulletenlari; ovoz berish vaqtida bittadan ortiq kvadratga “+” yoki “” yoxud “x” belgisi qoʻyilgan yoki bitta ham kvadratga bunday belgilar qoʻyilmagan saylov byulletenlari. Saylov byulletenlariga qoʻshimcha ravishda yozib qoʻyilgan fuqarolarning familiyalari va masalalar boʻyicha berilgan ovozlar hisobga olinmaydi va ushbu saylov byulletenlari ham haqiqiy emas deb topiladi. Ushbu haqiqiy emas deb topilgan byulletenlar sanaladi, alohida bogʻlam qilib oʻraladi va ularning soni yakuniy bayonnomaga kiritiladi. 81. Zarur harakatlar amalga oshirilganidan keyin komissiya yakuniy majlis oʻtkazadi, unda ovoz berish va saylovchilar ovozlarini sanab chiqish vaqtida yoʻl qoʻyilgan qonunbuzilishlar haqidagi shikoyat hamda arizalar koʻrib chiqiladi. 82. Ovozlarni sanab chiqish natijalari toʻgʻrisidagi bayonnoma tuzishdan oldin komissiya raisi hozir boʻlganlar eʼtiboriga ovoz berish kunida va saylovchilar ovozlarini sanab chiqish tugagunicha komissiyaga kelib tushgan shikoyatlar (arizalar) va ular boʻyicha qabul qilingan qarorlar haqidagi axborotni yetkazadi, tegishli bayonnomaga ilova qilinadigan dalolatnomalar va boshqa hujjatlarni koʻrsatib oʻtadi, komissiya faoliyati boʻyicha eʼtirozlar, shikoyatlar bor-yoʻqligini aniqlaydi, zarur hollarda komissiya eʼtiroz, shikoyatlarni koʻrib chiqadi va qaror qabul qiladi. 83. Uchastka saylov komissiyasi saylov uchastkasida ovozlarni sanab chiqish natijalari haqidagi bayonnomani tasdiqlash toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. Shundan keyin komissiya raisi, rais oʻrinbosari, kotibi va boshqa aʼzolari tomonidan ovozlarni sanab chiqish natijalari haqidagi bayonnoma ikkita nusxada toʻldiriladi, imzolanadi va uchastka saylov komissiyasi muhri bilan tasdiqlanadi. Ovozlarni sanab chiqish natijalari toʻgʻrisidagi bayonnomaga biron-bir tarzda oʻzgartirishlar kiritishga yoʻl qoʻyilmaydi. Agar ovozlarni sanab chiqish natijalari toʻgʻrisidagi bayonnomani toʻldirish vaqtida komissiyaning ayrim aʼzolari hozir boʻlmasalar, bu haqda bayonnomada ularning hozir boʻlmaganliklari sabablari koʻrsatib oʻtiladi. Shundan soʻng bayonnoma uchastka saylov komissiyasining raisi yoki rais oʻrinbosari tomonidan oʻqib eshittiriladi hamda mazkur bayonnomaning koʻchirma nusxasi hamma tanishib chiqishi uchun uchastka saylov komissiyasi binosiga kamida qirq sakkiz soat muddatga darhol osib qoʻyiladi. Ovozlarni sanab chiqish jarayonida ishtirok etayotgan siyosiy partiyaning vakolatli vakili, kuzatuvchilar uchastka saylov komissiyasi bayonnomasining tasdiqlangan koʻchirma nusxasini soʻrab olishga haqli. 84. Ovozlarni sanab chiqish natijalari toʻgʻrisidagi bayonnomani imzolash vaqtida bayonnoma mazmuni yuzasidan norozi boʻlgan komissiya aʼzosi oʻzining alohida fikrini bayonnomaga ilova qilishga haqli, bu haqda bayonnomada qayd etiladi. 85. Uchastka saylov komissiyasi bayonnomasining koʻchirma nusxasi axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalangan holda darhol tegishli okrug saylov komissiyasiga taqdim etiladi, birinchi asl nusxa rais yoki uning oʻrinbosari tomonidan ichki ishlar organlari xodimlari kuzatuvida okrug saylov komissiyasiga olib borib topshiriladi. Okrug saylov komissiyasida ovozlarni sanab chiqish natijalari toʻgʻrisidagi bayonnoma notoʻgʻri toʻldirilganligi yoki arifmetik xatolar mavjudligi aniqlanganda, uchastka saylov komissiyasi qoʻshimcha majlis oʻtkazadi va xatoliklarni tuzatadi. Avvalgi bayonnomani asoslari koʻrsatilgan holda bekor qilish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi hamda yangi qaror bilan tuzatilgan bayonnoma tasdiqlanadi. Hamma tanishib chiqishi uchun osib qoʻyilgan bayonnoma yangisi bilan almashtiriladi va ushbu nizomning 83-bandida belgilangan tartibda okrug saylov komissiyasiga taqdim etiladi. 86. Uchastka saylov komissiyasi raisining oʻrinbosari va kotibi har bir nomzodni yoqlab berilgan ovozlar bogʻlamlariga nomzodlarning familiyasi, ismi va otasining ismi va yoqlab berilgan ovozlar sonini yozadi va bogʻlamlarni qopga tartib bilan soladi. Soʻngra haqiqiy emas deb topilgan saylov byulletenlari bogʻlami ustiga “Haqiqiy emas deb topilgan saylov byulletenlari” deb yozadi va yoniga sonini yozib qopga joylashtiradi. Undan keyin foydalanilmagan va buzib qoʻyilib bekor qilingan saylov byulletenlari bogʻlamga oʻralib, ustiga “Foydalanilmagan va buzib qoʻyilib bekor qilingan saylov byulletenlari” deb yozib yoniga sonini yozadi va qopga joylashtiradi. Saylov byulletenlari joylashtirilgach, saylovchilar roʻyxati va ovozlarni sanab chiqish boʻyicha bayonnomaning ikkinchi nusxasi va unga ilova qilingan hujjatlar ham qopga joylashtiriladi. Qop plomba bilan plombalanadi va qopni plombalanganligi haqida dalolatnoma tuziladi. Soʻngra qop seyfga joylashtirilib, uchastka saylov komissiyasi raisi imzosi va muhri bilan muhrlanadi. 87. Uchastka saylov komissiyasining ovozlarni sanab chiqish natijalari toʻgʻrisidagi qaroridan norozi boʻlgan nomzodlar yoxud siyosiy partiyalarning vakolatli vakillari ovozlarni qayta sanab chiqilishini soʻrab sudga murojaat qilish huquqiga ega. 88. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti sayloviga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish bilan bogʻliq xarajatlar Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi. 89. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti sayloviga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazishni moliyalashtirish hamda mablagʻlardan foydalanish tartibi Markaziy saylov komissiyasining 2019-yil 25-oktabrdagi 969-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti, Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar kengashlari deputatlari saylovlariga tayyorgarlik koʻrish va ularni oʻtkazishni moliyalashtirish hamda mablagʻlardan foydalanish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnoma asosida amalga oshiriladi. 90. Nomzod koʻrsatgan siyosiy partiyalar vakolatli vakillari, nomzodlar, ishonchli vakillar, kuzatuvchilar, saylovchilar, saylov jarayoni boshqa ishtirokchilari (bundan buyon matnda murojaat etuvchilar deb yuritiladi) bevosita oʻzlari yoki vakillari orqali ariza, taklif va shikoyat bilan saylov komissiyalariga murojaat qilishlari mumkin. Murojaatlar ogʻzaki, yozma yoxud elektron shaklda berilishi mumkin. Murojaatlar, ularning shakli va turidan qatʼiy nazar, bir xil ahamiyatga ega. 91. Jismoniy shaxsning murojaatida jismoniy shaxsning familiyasi (ismi, familiyasi, otasining ismi), uning yashash joyi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar koʻrsatilgan boʻlishi kerak. Yuridik shaxsning murojaatida yuridik shaxsning toʻliq nomi, uning joylashgan yeri (pochta manzili) toʻgʻrisidagi maʼlumotlar koʻrsatilgan boʻlishi kerak. Jismoniy va yuridik shaxsning murojaatida uchastka saylov komissiyasining tartib raqami, murojaat yuborilayotgan mansabdor shaxsning lavozimi va (yoki) familiyasi (ismi, familiyasi, otasining ismi) koʻrsatilgan, shuningdek, murojaatning mohiyati bayon etilgan boʻlishi kerak. Murojaatlarda murojaat etuvchilarning elektron pochta manzili, aloqa telefonlari koʻrsatilishi mumkin. Murojaatlar davlat tilida yoki boshqa tillarda berilishi mumkin. 92. Murojaat etuvchilarga yakka yoki jamoa tartibida saylov komissiyalariga, prokuratura organlari, sud va tegishli davlat organlariga murojaat etish huquqi kafolatlanadi. 93. Murojaat etish huquqi ixtiyoriy amalga oshiriladi. Hech kim biron-bir murojaatni yoxud unga qarshi qaratilgan harakatlarda ishtirok etishga majbur qilinishi mumkin emas. Murojaat etish huquqining amalga oshirilishi boshqa jismoniy va yuridik shaxslarning huquqlarini, erkinliklarini hamda qonuniy manfaatlarini, shuningdek, jamiyat va davlat manfaatlarini buzmasligi kerak. 94. Murojaat etuvchilarning yozma roziligisiz, ularning shaxsiga doir biron-bir maʼlumot oshkor etilmasligi shart. 95. Jismoniy va yuridik shaxslardan kelib tushgan murojaatlar uchastka saylov komissiyasi raisi tomonidan komissiya aʼzolari oʻrtasida koʻrib chiqish uchun taqsimlanadi. Uchastka saylov komissiyasi saylov kampaniyasini oʻtkazish davrida jismoniy va yuridik shaxslarning Saylov kodeksi talablari buzilganligi yoki saylovni tashkil etishning boshqa masalalari xususida oʻziga kelib tushgan murojaatlarini oʻz vakolatlari doirasida koʻrib chiqadi. Murojaatlarni koʻrib chiqish jarayonida tekshiruvlar oʻtkazilishi mumkin. Murojaatlarga uch kunlik muddatda, agarda saylovga kamida olti kun qolganida yoki ovoz berish kuni kelib tushgan murojaatlarni esa darhol koʻrib chiqib, yozma javob beriladi. Murojaatda koʻtarilgan masala joyida ijobiy hal etilsa, murojaatchining roziligi bilan yozma javob berilmaydi. 96. Murojaatlar qaydlov daftarida roʻyxatga olinishi lozim. Murojaatni qabul qilishni va roʻyxatdan oʻtkazishni rad etishga yoʻl qoʻyilmaydi. Uchastka saylov komissiyasining raisi murojaatni koʻrib chiqish va unga doir qaror qabul qilish uchun mazkur Nizomning 95-bandida belgilangan muddatlarda komissiyani chaqiradi va uning majlisini oʻtkazadi. Majlisga manfaatdor shaxslar taklif etilishi mumkin. Uchastka saylov komissiyasi murojaatni qabul qilishni yoki koʻrib chiqishni qonunga xilof ravishda rad etgan taqdirda yoxud murojaatni koʻrib chiqish natijasi yuzasidan murojaat etuvchi norozi boʻlsa, ular ustidan sudga shikoyat qilishi mumkin. 97. Qoʻyilgan masalalarni hal etish oʻz vakolatiga kirmaydigan uchastka saylov komissiyasiga kelib tushgan murojaat uch kunlik muddatda tegishli organlarga murojaat yuborgan shaxs bu haqda xabardor qilingan holda yuboriladi. 98. Quyidagilar koʻrib chiqilmaydi: anonim murojaatlar; jismoniy va yuridik shaxslar vakillari orqali yuborilgan murojaatlar, agar ularning vakolatlarini tasdiqlovchi hujjatlar boʻlmasa; qonunda belgilangan boshqa talablarga mos kelmaydigan murojaatlar. Murojaatlar koʻrmay qoldirilganda tegishli xulosa tuziladi, u uchastka saylov komissiyasi raisi yoki rais oʻrinbosari tomonidan tasdiqlanadi. Murojaat etuvchi vakilining vakolatini tasdiqlovchi hujjatlar mavjud emasligi sababli murojaatlar koʻrmay qoldirilganligi toʻgʻrisida murojaat qiluvchi tegishli tartibda xabardor qilinadi. 99. Murojaat etuvchilarni, ularning vakilini, ularning oila aʼzolarini, ular oʻz huquqlari, erkinliklari hamda qonuniy manfaatlarini roʻyobga chiqarish yoki himoya qilish maqsadida davlat organlariga, saylov komissiyalari va ularning mansabdor shaxslariga murojaat etganligi, shuningdek, murojaatlarda oʻz fikrini bildirganligi va tanqid qilganligi munosabati bilan taʼqib etish man etiladi. Murojaat etuvchilarni taʼqib qilish qonunchilikda belgilangan tartibda javobgarlikka sabab boʻladi. 100. Murojaatni koʻrib chiqqan saylov komissiyalari aʼzolari uni koʻrib chiqish vaqti, natijalari va qabul qilingan qaror toʻgʻrisida murojaat yuborgan shaxsni xabardor qilishi shart. 101. Nomzod koʻrsatgan siyosiy partiyalar organlari, nomzodlar, ishonchli vakillar, kuzatuvchilar va saylovchilar uchastka saylov komissiyalarining murojaatlarni koʻrib chiqish natijalari boʻyicha va boshqa qarorlari ustidan ushbu qarorlar qabul qilinganidan keyin besh kun ichida sudga shikoyat qilishi mumkin. 103. Sudning hal qiluv qarori chiqarilishi bilanoq darhol tegishli saylov komissiyasiga va murojaatchiga topshirishi lozim. 104. Saylov toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi. 105. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti sayloviga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish sohasidagi huquqbuzarliklar boʻyicha maʼmuriy ish yuritishni rasmiylashtirish Markaziy saylov komissiyasining 2019-yil 11-sentabrdagi 934-son qarori bilan tasdiqlangan Saylov komissiyalari va referendum oʻtkazuvchi komissiyalar tomonidan saylov va referendumni tashkil etish hamda oʻtkazish sohasidagi huquqbuzarliklarga oid ishlarni rasmiylashtirish boʻyicha yoʻriqnoma asosida amalga oshiriladi. 106. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti sayloviga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish bilan bogʻliq hujjatlar Markaziy saylov komissiyasining 2019-yil 19-sentabrdagi 939-son qarori bilan tasdiqlangan Saylov va referendumga tayyorgarlik koʻrish hamda ularni oʻtkazish bilan bogʻliq boʻlgan hujjatlarni saqlash, arxivga topshirish va yoʻq qilish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga muvofiq saqlash uchun tayyorlanadi hamda topshiriladi. 107. Uchastka saylov komissiyasi tomonidan saylov jarayonida foydalanilgan komissiya muhri, saylov qutilari, yashirin ovoz berish kabinalari, Davlat gerbi va bayrogʻi kabi moddiy qiymatliklar tegishli ravishda tuman va shahar hokimliklari tashkiliy-nazorat guruhining masʼul shaxslariga dalolatnoma asosida topshiriladi va ularning javobgarligida saqlanadi. 108. Milliy gvardiya qoʻriqlash boʻlinmalari yoki ichki ishlar xodimlari saylov byulletenlari olingan kundan boshlab byulletenlar hamda boshqa hujjatlar saqlanadigan binoning qoʻriqlanishini taʼminlaydi. 109. Uchastka saylov komissiyalari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti saylovi yakunlari rasmiy eʼlon qilinganidan keyin oʻz faoliyatini tugatadi. Koʻchma saylov qutilari binodan tashqarida ovoz berish uchun moʻljallangan. Oldindan ovoz berish uchun koʻchma saylov qutilarining soni tegishli uchastka saylov komissiyasining qarori bilan belgilanadi va ularning har biriga tartib raqami qoʻyilgan boʻlishi kerak. Saylov qutilari ular muhrlangan paytdan to ochilgungacha uchastka saylov komissiyasi aʼzolari, kuzatuvchilarning nazoratida boʻlishi lozim. Saylov qutilarining saqlanishi yuzasidan nazorat olib borish komissiya qarori bilan belgilanadigan uchastka saylov komissiyasi aʼzosi zimmasiga yuklatiladi. Yashirin ovoz berish kabinasi u joylashgan xonada hozir boʻlganlar tomonidan saylovchining yashirin ovoz berishini kuzatishga imkon bermaydigan va uning oʻz xohish-irodasini erkin bildirishini taʼminlaydigan darajada oʻralgan holda tashkil etiladi. Kabinaning balandligi 2 metr va eni 0,75 metr boʻlishi kerak. Uchastka saylov komissiyasining rezina muhri diametri 35 mm aylana shaklda boʻlib, markazdan 17,5 mm uzoqlikda asosiy aylana va undan 1 mm masofada yana bir aylana oʻtkazilgan. Ikkinchi aylana tagida aylana boʻyicha “Uchastka saylov komissiyasi *”* yozuvi bor, ushbu yozuv tagida aylana boʻyicha “Toshkent shahar *”*. Ushbu matnning tagidan yana bir ichki aylana, markazdan 0,8 mm uzoqlikda oʻtkazilgan boʻlib, aylananing ichida uchastka saylov komissiyasi tartib raqami tasvirlangan. ‎‎Alohida roʻyxat ‎(Ushbu roʻyxatga saylov uchastkasi hududida vaqtincha istiqomat qilayotgan, biroq ushbu saylov uchastkasida saylovchilar ‎roʻyxatiga kiritilmaganligi aniqlangan saylovchilar haqidagi maʼlumotlar kiritiladi va ushbu roʻyxat asosida elektron ‎soʻrovnoma toʻldiriladi) ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎‎Saylovchining shaxsiy maʼlumotlari: ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ Familiyasi, ismi, otasining ismi‎‎‎ Tugʻilgan yili, oyi va kuni‎‎‎ Pasport (yoki ID-karta) seriyasi va raqami ‎‎ Yashash manzili‎‎ Telefon raqami‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎‎Uchastka saylov komissiyasi raisi _____________ ‎imzo ‎‎ ________________________________________ ‎F.I.O. ‎‎‎ ‎ ‎ ‎ ‎ Uchastka saylov komissiyasi kotibi‎‎ _____________ ‎ ‎imzo ‎‎ ‎‎ ________________________________________ ‎‎F.I.O. ‎‎‎ ‎‎ ‎‎OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI PREZIDENTI SAYLOVI ‎ ‎ ‎SAYLOVChILAR ROʻYXATI ILOVASI ‎ ‎ ________________________-saylov okrugi ‎ ‎20___y. “____”_________________ ‎ (saylov sanasi) ‎ ‎___________SAYLOV UChASTKASI ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ T/r‎ Familiyasi, ismi, otasining ismi ‎ Yashash joyi ‎(yashash joyni tasdiqlovchi hujjatga asosan) ‎‎ SYERda saylovchilar roʻyxatiga kiritilgan saylov uchastkasining raqami, tuman yoki shahar, viloyat (saylov uchastkasi telefon raqami) ‎‎ Uchastka saylov komissiyasi raisi imzosi‎‎ Uchastka saylov komissiyasi kotibi imzosi‎‎ Saylovchiningsaylov byulletenini olganligi haqidagi imzosi‎‎ ‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎�� ‎‎