UGOM-ChOTQOL DAVLAT MILLIY TABIAT BOGʻI VA ChOTQOL DAVLAT BIOSFERA QOʻRIQXONASI TOʻGʻRISIDAGI NIZOMLARNI, OHANGARON VA BURChMULLA OʻRMON XOʻJALIGI KORXONALARI USTAVLARINI TASDIQLASh HAQIDA
(resolution, 2017-07-31)

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2000-yil 2-oktabrdagi 378-55-son qaroriga muvofiq Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Quyidagilar: Ugom-Chotqol Davlat milliy tabiat bogʻi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq; Chotqol Davlat biosfera qoʻriqxonasi toʻgʻrisidagi nizom 2-ilovaga muvofiq; Ohangaron oʻrmon xoʻjaligi korxonasining ustavi 3-ilovaga muvofiq; Burchmulla oʻrmon xoʻjaligi korxonasining ustavi 4-ilovaga muvofiq; Ugom-Chotqol Davlat milliy tabiat bogʻi va Chotqol Davlat biosfera qoʻriqxonasi, Ohangaron va Burchmulla oʻrmon xoʻjaligi korxonalari xodimlariga ish haqi toʻlash tartibi 5-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari T.X.Xoltoyev zimmasiga yuklansin. 1. Ugom-Chotqol Davlat milliy tabiat bogʻi (keyingi oʻrinlarda “Milliy bogʻi” deb yuritiladi) Toshkent viloyatining tabiatni muhofaza qilish, rekreatsion, maʼrifiy, ilmiy va madaniy maqsadlarda foydalanishga moʻljallangan hamda alohida ekologik tarixiy va estetik ahamiyatga ega boʻlgan tabiiy obyektlarini saqlab qolish maqsadida tashkil etilgan. 2. Milliy bogʻ Burchmulla va Chirchiq oʻrmon xoʻjaliklarining oʻrmon fondi yerlarida tashkil etilgan hamda OʻzSSR Ministrlar Sovetining 1990-yil 30-iyuldagi 270-son qarori bilan belgilangan chegaralarda boshqa yer egalari va yerdan foydalanuvchilarning yerlarini ham oʻz ichiga oladi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2000-yil 2-oktabrdagi 378-55-son qarori bilan milliy bogʻ viloyat boshqarmasiga tenglashtirilgan, Chotqol Davlat biosfera qoʻriqxonasi, Ohangaron va Burchmulla oʻrmon xoʻjaliklari uning boʻysunishiga kiritilgan. 3. Milliy bogʻ Toshkent viloyati hokimligi ixtiyorida, yuridik shaxs huquqiga ega boʻlgan davlat tabiatni muhofaza qilish muassasasi hisoblanadi, banklarda hisob raqamlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbi tasviri tushirilgan muhrga va oʻz nomi yozilgan shtamplarga ega. 4. Milliy bogʻ oʻz faoliyatini “Alohida muhofaza etiladigan tabiiy hududlar toʻgʻrisida”, “Tabiatni muhofaza qilish toʻgʻrisida”, “Oʻrmon toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi qonunlari hamda boshqa qonun hujjatlari, Toshkent viloyati hokimining qarorlari va mazkur Nizom asosida oʻz hududida joylashgan boshqa yer egalari va yerdan foydalanuvchilar bilan oʻzaro munosabatlar orqali amalga oshiradi. Milliy bogʻ “Oʻzbekiston Respublikasining Davlat chegarasi toʻgʻrisida” va “Terrorizmga qarshi kurash toʻgʻrisida” gi Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga muvofiq oʻziga qarashli hududlarga banditlar toʻdalari kirib kelishi va joylashib olishining oldini olish boʻyicha qoʻriqlash va rejim ishlarini Davlat chegaralarini himoya qiluvchi qoʻmita, Ichki ishlar vazirligi, Milliy xavfsizlik xizmati va Mudofaa vazirligining hududiy organlari va boʻlinmalari bilan oʻzaro hamkorlikda olib boradi. 5. Milliy bogʻ oʻziga boʻysunuvchi tuzilmalar tomonidan Inspektorlarning harbiylashtirilgan tuzilmalar bilan oʻzaro hamkorlik qilishi toʻgʻrisidagi nizom talablariga muvofiq oldiga qoʻyilgan vazifalar bajarilishini taʼminlaydi. 6. Milliy bogʻ va unga qarashli korxonalar xodimlarining qurolli xizmat qilishi, qurolni saqlash, berish va qoʻllash tartibi qonun hujjatlari bilan belgilanadi. 7. Milliy bogʻning davlat tilidagi toʻliq nomi: “Ugom-Chotqol Davlat milliy tabiat bogʻi”, rus tilida “Ugam-Chatkalskiy gosudarstvenniy natsionalniy prirodniy park”. Pochta manzili: Toshkent viloyati, Boʻstonliq tumani, Gʻazalkent shahri, E. Asanov koʻchasi, 75. 8. Quyidagilar milliy bogʻning asosiy vazifalari hisoblanadi: rekreatsion, maʼrifiy va ilmiy maqsadlarda foydalanish uchun tabiiy komplekslar va tarixiy-madaniy meros saqlanishini taʼminlovchi rejimni saqlab turish; buzilgan tabiiy komplekslarni tiklash; qishloq xoʻjaligi, sanoat ishlab chiqarishi va boshqa faoliyatda resurslarni tejovchi, ekologik toza texnologiyalar joriy etilishiga koʻmaklashish; ilmiy tadqiqotlar oʻtkazish, tabiatni muhofaza qilish va tabiatdan oqilona foydalanish sohasida ilmiy kadrlar va mutaxassislar tayyorlashga koʻmaklashish va ularni tayyorlash; oʻziga qarashli oʻrmon xoʻjaliklari va qoʻriqxonada shakllangan tabiiy komplekslarni, jonsiz tabiat yodgorliklari, suv obyektlarini saqlash; landshaftlar, oʻsimlik va hayvonot dunyosining etalon va nodir uchastkalarini saqlash; tabiiy resurslarning holatini hisobga olish va baholash, oʻziga qarashli hududda tabiatni muhofaza qilish faoliyatining asosiy yoʻnalishlarini belgilash, hududiy ekologik dasturlarni tasdiqlash; oʻrmon fondidan va viloyatning boshqa tabiiy resurslaridan, shuningdek oʻz hududidagi mavjud resurslaridan oqilona foydalanilishini taʼminlash; ovchilik xoʻjaliklari ustidan davlat boshqaruvi va nazorati, Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasi tomonidan tasdiqlangan va belgilangan kvotalarga muvofiq ov qilishga ruxsatnoma berish, Toshkent viloyatining oʻziga qarashli oʻrmon fondi hududida ov qilish qoidalari, normalari va muddatlariga rioya etilishini taʼminlash; ayrim fuqarolar, barcha yer egalari va yerdan foydalanuvchilar, oʻrmon fondi hududida joylashgan korxonalar, tashkilotlar tomonidan tabiatni muhofaza qilish haqidagi qonun hujjatlari, tabiatdan foydalanish normalari va qoidalariga rioya etilishi ustidan samarali nazoratni taʼminlash; tabiatni muhofaza qilish faoliyati, ekologik nazorat va oʻrmon tuzilishi masalalari boʻyicha oʻziga qarashli obyektlarning Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasi, Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Oʻrmon xoʻjaligi bosh boshqarmasi bilan samarali oʻzaro hamkorligini tashkil etish; viloyatning chegaradosh tumanlarida xavfsizlikni taʼminlash tizimini takomillashtirish, hududni ishonchli qoʻriqlash va himoya qilish boʻyicha takliflar ishlab chiqish; Ichki ishlar vazirligi, Milliy xavfsizlik xizmati, Davlat chegaralarini himoya qiluvchi qoʻmita bilan birgalikda oʻziga qarashli korxonalarda kadrlarni tanlash va ularni joy-joyiga qoʻyish; viloyat oʻrmon fondi hududida qoʻriqlashni tashkil etish va rejim-qoʻriqlash tadbirlarini oʻtkazish, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Davlat chegaralarini himoya qiluvchi qoʻmitaning takliflari boʻyicha profilaktika va chegara polosalarini oʻrmon daraxtlari va changalzorlardan tozalash; diversiyachi-terroristik guruhlarni oʻz vaqtida aniqlash maqsadida oʻrmon fondi hududida harbiylashtirilgan tuzilmalar boʻlinmalari bilan oʻzaro hamkorlikda jinoyatchilik namoyon boʻlishi belgilari va faktlari toʻgʻrisida chegara qoʻshinlarini, ichki ishlar boʻlinmalari va organlarini tezkor xabardor qilish, banditlar toʻdalarini yoʻq qilish boʻyicha samarali tezkor-qidiruv faoliyati oʻtkazilishiga koʻmaklashish; chegara qoʻshinlariga hujum qilish xavfi paydo boʻlganda, qurolli tuzilmalar oʻrmon xoʻjaligi korxonalari javobgarligi ostidagi zona doirasida Davlat chegarasi orqali yorib oʻtishga uringan hollarda chegara qoʻshinlarini mavjud kuchlar va vositalar bilan kuchaytirish; oʻziga qarashli korxonalarning lavozim yoʻriqnomalari va boshqa normativ hujjatlarini tasdiqlash; turizm va dam olishni rivojlantirish uchun shart-sharoitlar yaratish; ekologik bilimlarni targʻib qilish, mutaxassislar tayyorlashda va tabiatdan oqilona foydalanishda koʻmaklishish, milliy bogʻ hududida yashovchi aholi bilan ekologik maʼrifat ishlarini olib borish. 9. Milliy boqqa Toshkent viloyati hokimi tomonidan tayinlanadigan hamda milliy bogʻ va unga qarashli korxonalar faoliyati uchun toʻliq javob beradigan bosh direktor boshchilik qiladi. 10. Milliy bogʻning bosh direktori mazkur Nizomga asosan ish koʻradi hamda bogʻ, oʻrmon xoʻjaliklari va qoʻriqxona faoliyatiga rahbarlik qilishga doir butun ishni olib boradi. Qonunda belgilangan tartibda milliy bogʻning mablagʻlari va mol-mulkini tasarruf etadi, bogʻ, qoʻriqxona, oʻrmonlar va mol-mulk qoʻriqlanishi, hisobotlar oʻz vaqtida taqdim etilishi, smeta, moliya, shartnoma va mehnat intizomiga rioya etilishi uchun javob beradi. 11. Milliy bogʻning bosh direktoriga quyidagilar yuklanadi: milliy bogʻ xodimlarining lavozim yoʻriqnomalarini ishlab chiqish (vazifalarni taqsimlash) hamda oʻrmon xoʻjaliklari va qoʻriqxona xodimlarining lavozim yoʻriqnomalarini tasdiqlash; oʻrmon xoʻjaliklari, qoʻriqxona direktorlarini viloyat hokimligi bilan kelishgan holda tayinlash; oʻrmon xoʻjaliklari va qoʻriqxona direktorlari oʻrinbosarlari, bosh buxgalterlarining tayinlanishini va ularning ishdan boʻshatilishini kelishib olish; milliy bogʻda, oʻrmon xoʻjaliklari va qoʻriqxonada oʻrmon xoʻjaligi tadbirlari va boshqa tadbirlari bajarilishi tashkil etilishini nazorat qilish; milliy bogʻning mol-mulki, asbob-uskunalari, moddiy va boshqa boyliklari qoʻriqlanishini tashkil etish; milliy bogʻ xodimlarini belgilangan tartibda ishga qabul qilish va ishdan boʻshatish; shartnomalar tuzish; milliy bogʻ nomidan bank muassasalarida moliyaviy va pul operatsiyalarini sodir etish; davlat organlari, sudlar va boshqa tashkilotlarda milliy bogʻ, oʻrmon xoʻjaliklari va qoʻriqxona manfaatlarini ifodalash. 12. Bosh direktorning birinchi oʻrinbosari — bosh oʻrmonchi milliy bogʻda barcha ishlab chiqarish ishlari toʻgʻri tashkil etilishi va olib borilishi, oʻrmonlar hisobi, davlat oʻrmon kadastri yuritilishi, texnika xavfsizligi qoidalariga rioya etilishi, ilgʻor tajriba joriy etilishi, mexanizmlardan zarur darajada foydalanilishi, oʻrmonlar, oʻsimlik va hayvonot dunyosini qoʻriqlashning belgilangan tadbirlari tashkil etilishi va oʻtkazilishi uchun javob beradi. 13. Milliy bogʻ bosh direktorining rejim va oʻrmon fondini qoʻriqlash boʻyicha oʻrinbosari quyidagilar uchun javob beradi: rejim-qoʻriqlash tadbirlarini oʻtkazish, kadrlarni toʻgʻri tanlash va joy-joyiga qoʻyish, milliy bogʻ, oʻrmon xoʻjaliklari, qoʻriqxona inspektorlari ishini, profilaktika va chegara polosasini oʻrmon daraxtlari va changalzorlardan tozalashni tashkil etish; qurol-yarogʻ, oʻq-dorilar saqlanishini va ularning toʻgʻri qoʻllanilishini, formali kiyim-bosh, aloqa vositalari, maxsus anjomlar va boshqalar saqlanishini taʼminlash; oʻrmonlar, qoʻriqxona saqlanishini tashkil etish va nazorat qilish, aybdorlarni javobgarlikka tortish uchun milliy bogʻ hududidagi huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi materiallarni belgilangan tartibda tegishli organlarga berish. 14. Milliy bogʻ bosh direktorining oʻrinbosarlari bosh direktorning taqdimnomasi boʻyicha belgilangan talablarga muvofiq Toshkent viloyati hokimi tomonidan tayinlanadi. 15. Milliy bogʻ inspektorlari quyidagi huquqlarga egadir: xavfsizlikni taʼminlash va atrof muhitni saqlash maqsadida milliy bogʻ, oʻrmon xoʻjaliklari va qoʻriqxona hududida fuqarolar va transport vositalarini tekshirish va qarab chiqish; bogʻ hududida qoidani buzish hollari aniqlangan taqdirda maʼmuriy huquqbuzarliklar toʻgʻrisida bayonnomalar tuzish; milliy bogʻ, oʻrmon xoʻjaliklari va qoʻriqxona hududida shubhali shaxslar aniqlangan taqdirda Inspektorlarning harbiylashtirilgan tuzilmalar bilan oʻzaro hamkorlik qilishi toʻgʻrisidagi nizom asosida ish koʻradi. 16. Milliy bogʻ hududida tabiiy komplekslarning holati va saqlanishiga, landshaft xususiyatiga, boshqa omillarga bogʻliq ravishda qoʻriqlash va foydalanishning turli xil rejimi oʻrnatiladi. Ushbuga muvofiq quyidagi funksional zonalar belgilanadi: gʻarbiy zona — Chotqol davlat biosfera qoʻriqxonasi hududini oʻz ichiga oladi. Qoʻriqxonaning faoliyat koʻrsatishi alohida nizom bilan tartibga solinadi; chegara zonasi va chegara polosasi — Oʻzbekiston Respublikasi hududida chegara rejimi toʻgʻrisidagi nizom bilan tartibga solinadi; boshqariladigan rekreatsion va xoʻjalik maqsadida foydalaniladigan tabiiy va tiklanadigan landshaftlar zonasi. Ushbu zonada buzilgan tabiiy komplekslar, tabiat, tarix, madaniyat davlat yodgorliklari saqlanishi va tiklanishi, turizm va ekskursiyalar tashkil etilishi uchun shart-sharoitlar taʼminlanadi, tabiatga zarar yetkazmagan holda xoʻjalik faoliyati amalga oshiriladi; dam olish zonalari, pansionatlar, bolalar sogʻlomlashtirish komplekslari, turistik bazalar, sanatoriylar hududlaridan iborat faol rekreatsiya zonasi. Ushbu hududning saqlanishi muhandislik qurilmalarining yuksak darajasi va zarur tabiatni muhofaza qilish tadbirlari bajarilishi bilan taʼminlanadi. 17. Milliy bogʻ hududida ajratib koʻrsatilgan zonalarga bogʻliq ravishda quyidagilar taqiqlanadi: daraxt kesish (daraxtlarni sanitariya va parvarish qilish uchun kesishdan tashqari); ekologik xavf tugʻdiruvchi korxonalar faoliyati; tuproq eroziyasini, shuningdek oʻsimlik va hayvonot dunyosi degradatsiyasini keltirib chiqaruvchi xatti-harakatlar; koʻniktirish maqsadida jonli organizmlarni koʻchirma qilish; ushbu maqsadlarga moʻljallanmagan sanoat, xoʻjaligi obyektlari va turar joy obyektlari qurish; foydali qazilma boyliklar qazish, tuproq qatlamini buzish va togʻ jinslarini ochish. Qidiruv ishlarining ushbu barcha turlari bogʻ rahbariyatining ruxsatnomasi boʻyicha olib borilishi mumkin; ishlab chiqarish, Kimyo va radioaktiv chiqindilarni koʻmish, zaharli ximikatlar omborlarini joylashtirish va mollarini koʻmish; mexanizatsiyalashtirilgan transport vositalarining harakati va toʻxtab turish joyi, shuningdek yoʻllardan tashqarida va umumiy foydalaniladigan yoʻllarda hamda ushbu joylar uchun maxsus nazarda tutilgan joylardan tashqarida mollarni haydab oʻtish; sportchilarning ommaviy toʻxtash joylari tashkil etish, chodirlar qurish, moʻljallanmagan joylardan tashqarida gulxan yoqish; sanoat maqsadida baliq ovlash, Beldorsoy ovchilik xoʻjaligi va Ohangaron tumanining Shovvozsoy uchastkasidan tashqarida ov qilish, hayvonlarni yoʻq qilish va tutish, oʻsimliklar va hayvonlarning hayot kechirish sharoitlarini buzish, kolleksiyalar toʻplash; faoliyatning bogʻning tabiiy komplekslarini buzuvchi yoki uning hududida tabiiy va madaniy ahamiyati pasayishiga olib keluvchi boshqa turlari. 18. Milliy bogʻni qoʻriqlash inspektorlar tomonidan amalga oshiriladi, ular Oʻzbekiston Respublikasi tabiatni qoʻriqlash davlat inspektorlarining barcha huquq va imtiyozlaridan foydalanadilar. Inspektorlar yagona namunadagi formali kiyim-bosh va farqlash belgilari bilan taʼminlanadi, tabel qurol-yarogʻni saqlash va olib yurish belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Milliy bogʻ faoliyati ustidan davlat nazoratini Oʻzbekiston Respublikasi Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasi organlari oʻz vakolatiga kiruvchi masalalar doirasida amalga oshiradi. 19. Milliy bogʻ rejimini buzishda aybdor boʻlgan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlariga muvofiq belgilangan tartibda javobgarlikka tortiladi. 20. Aybdor shaxslardan milliy boqqa yetkazilgan zarar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda va miqdorlarda undirib olinadi. 21. Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasining xodimlari, inspektorlari hamda xalqaro dasturlar boʻyicha ishlovchi mutaxassislar ilmiy-tadqiqot ishlarini olib borish, tabiatni muhofaza qilish qonunchiligini va milliy bogʻ rejimini nazorat qilish uchun milliy bogʻ rahbariyatini xabardor qilgan va maxsus jurnalda roʻyxatdan oʻtkazilgan holda xizmat guvohnomalari boʻyicha milliy bogʻ hududiga toʻsiqsiz kirish huquqiga egadirlar. Chegara polosasiga kiruvchi zonaga kirish belgilangan qoidalarga muvofiq Ichki ishlar vazirligi va Davlat chegaralarini himoya qiluvchi qoʻmita organlarining ruxsati bilan amalga oshiriladi. 22. Milliy bogʻni mablagʻ bilan taʼminlash: budjetdan ajratiladigan mablagʻlar; rekreatsion, tabiatni muhofaza qilish, xoʻjalik, reklama-noshirlik, maʼrifatparvarlik faoliyatidan, ekologik turizmdan, Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi qonun hujjatlariga va mazkur Nizomga zid boʻlmagan boshqa faoliyatdan olingan daromadlar; milliy bogʻga yetkazilgan zarar undirilishi hisobiga tushadigan tushumlar; belgilangan tartibda undirib olinadigan jarima summalari tushumlaridan; ovlash va baliqchilik qurollari musodara qilinishi va ular sotilishidan tushgan mablagʻlar; begʻaraz yordam va xayriya maqsadlarida davlat, jamoat tashkilotlari, korxonalar, muassasalar va alohida fuqarolardan tushuvchi, shuningdek ov qilish va tabiatdan foydalanishga ruxsatnomalar berilganligi uchun tushuvchi mablagʻlar hisobiga amalga oshiriladi. 23. Koʻzda tutilmagan ishlarni bajarish uchun bogʻ tabiatni qoʻriqlashning maxsus jamgʻarmasi tashkil etiladi. Jamgʻarma Toshkent viloyatining mahalliy budjeti tomonidan ajratiladigan mablagʻlardan tashqari barcha moliyaviy tushumlar summasining 5 foizi unga ajratilishi hisobiga tashkil etiladi. 24. Milliy bogʻ Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi qonunchiligiga muvofiq faoliyatni amalga oshirishga doir hisob va hisobot yuritadi. 25. Milliy bogʻ oʻrmon xoʻjaliklari va qoʻriqxona faoliyati ustidan nazoratni amalga oshiradi. 26. Milliy bogʻ qonun hujjatlarida belgilangan tartibda tugatiladi va qayta tashkil etiladi. 1.Chotqol Davlat biosfera qoʻriqxonasi (keyingi oʻrinlarda “Qoʻriqxona” deb yuritiladi) tabiatni muhofaza qilish ilmiy-tadqiqot muassasasi hisoblanadi. Qoʻriqxona gʻarbiy Tyan-shanda Toshkent viloyatining Boʻstonliq va Parkent maʼmuriy tumanlari hududida joylashgan. 2. Qoʻriqxona OʻzSSR Ministrlar Sovetining 1947-yil 20-dekabrdagi 2020-son qaroriga binoan tashkil etilgan. Xalqaro muvofiqlashtiruvchi konsiliumning IX sessiyasida, 1986-yil 24-25-apreldagi 16732-son protokolga muvofiq Qoʻriqxonaga biosfera qoʻriqxonasi maqomi berilgan. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2000-yil 2-oktabrdagi 378-55-son qarori bilan qoʻriqxona Ugom-Chotqol Davlat milliy tabiat bogʻi tarkibiga kiritilgan. 3. Qoʻriqxona oʻz faoliyatini “Alohida muhofaza etiladigan tabiiy hududlar toʻgʻrisida”, “Tabiatni muhofaza qilish toʻgʻrisida” gi Oʻzbekiston Respublikasi qonunlari va boshqa qonun hujjatlari, Toshkent viloyati hokimining qarorlari va mazkur Nizom asosida amalga oshiradi. 4. Qoʻriqxona yerlari tabiatni muhofaza qilish maqsadidagi yerlarga tegishlidir. Qoʻriqxona yerlarida ularning maqsadli vazifasiga zid boʻlgan faoliyat taqiqlanadi, yer, suv, yer osti boyliklari, oʻsimlik va hayvonot dunyosi qoʻriqxona muhofazasi ostidadir. Qoʻriqxona hududi rejalar va dasturlarni, yer tuzish sxemalari va rayon rejalashtirishni, tabiiy resurslardan foydalanish va ularni qoʻriqlash boʻyicha boshqa rejalarni ishlab chiqishda hisobga olinadi. Qoʻriqxona hududi istisno hollarida, Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlarida belgilangan tartibda oʻzgartirilishi mumkin. 5. Qoʻriqxona hududi gʻarbiy Tyan-shanning tabiiy jarayonlari va hodisalarini kuzatish va ulardan foydalanish, ularning zamonaviy holatini oʻrganish, ular oʻzgarishini prognozlashtirish va mintaqada tabiiy resurslardan barqaror foydalanishga doir tavsiyalar berish uchun muhim davlat obyekti hisoblanadi. 6. Qoʻriqxona Toshkent viloyati hokimligi ixtiyoridadir, Ugom-Chotqol Davlat milliy tabiat bogʻi bevosita qoʻriqxonani boshqaradi. Qoʻriqxona yuridik shaxs hisoblanadi, davlat budjetida turadi, banklarda hisob raqamlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbi tasviri tushirilgan muhrga va oʻz nomi yozilgan shtampga ega. 7. “Oʻzbekiston Respublikasining Davlat chegarasi toʻgʻrisida” va “Terrorizmga qarshi kurash toʻgʻrisida” gi Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga muvofiq oʻziga qarashli hududlarga banditlar toʻdalari kirib kelishi va joylashib olishining oldini olish boʻyicha qoʻriqlash va rejim ishlarini qoʻriqxona Davlat chegaralarini himoya qiluvchi qoʻmita, Ichki ishlar vazirligi, Milliy xavfsizlik xizmati va Mudofaa vazirligining hududiy organlari va boʻlinmalari bilan oʻzaro hamkorlikda olib boradi. Qoʻriqxona Inspektorlarning harbiylashtirilgan tuzilmalar bilan oʻzaro hamkorlik qilishi toʻgʻrisidagi Nizom talablariga muvofiq oldiga qoʻyilgan vazifalar bajarilishini taʼminlaydi. 8. Qoʻriqxona xodimlarining qurolli xizmat qilishi, qurolni saqlash, berish va qoʻllash tartibi qonun hujjatlari bilan belgilanadi. 9. Qoʻriqxonaning davlat tilidagi nomi: “Chotqol Davlat biosfera qoʻriqxonasi” rus tilida “Chatkalskiy gosudarstvenniy biosferniy zapovednik”. Pochta manzili: Toshkent viloyati, Parkent shahri, M. Mirsaidov koʻchasi, 1. 10. Gʻarbiy Tyanshanning tipik va nodir tabiiy komplekslarini va biologik rang-barangligini saqlab qolish va oʻrganish, tabiiy jarayonlar monitoringini amalga oshirish, tabiatni muhofaza qilishning va barqaror rivojlantirishning ilmiy asoslarini ishlab chiqish va joriy etish qoʻriqxonaning maqsadlari hisoblanadi. 11. Qoʻriqxonaga quyidagi vazifalarni bajarish yuklanadi: asosiy zonada muhofaza ostiga olingan butun tabiiy kompleksni tabiiy holatda saqlash hamda bufer va oraliq zonalarda belgilangan rejimga rioya qilish; fundamental va Amaliy ilmiy-tadqiqot ishlari olib borish; amalga oshirilishi qoʻriqxona zonalariga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan xoʻjalik obyektlari va boshqa obyektlarni joylashtirish loyihalari va sxemalarini davlat ekologiya ekspertizasi oʻtkazishda qatnashish; tabiatni muhofaza qilish sohasida ilmiy xodimlar va mutaxassislar tayyorlashga koʻmaklashish; ekologik bilimlarni targʻib qilish; global ekologik monitoringda qatnashish; barqaror rivojlantirish yoʻllari va usullarini ishlab chiqish; Oʻzbekiston Respublikasi va boshqa davlatlarning tegishli ilmiy-tadqiqot tashkilotlari tomonidan amalga oshirilayotgan ilmiy-tadqiqotlarni tashkil etish va muvofiqlashtirish; oʻqitishni tashkil etish va namoyish qiluvchi loyihalar barpo etish yoʻli bilan barqaror rivojlantirish usullarini joriy etish. 12. Direktor va uning oʻrinbosarlari qoʻriqxonaga bevosita rahbarlik qiladi. 13. Qoʻriqxona direktori Toshkent viloyati hokimligi bilan kelishgan holda Ugom-Chotqol milliy tabiat bogʻi bosh direktorining buyrugʻi bilan tayinlanadi. 14. Direktor oʻrinbosari, inspeksiya boshligʻi va bosh buxgalter Ugom-Chotqol Davlat milliy tabiat bogʻining bosh direktori bilan kelishgan holda qoʻriqxona direktorining buyrugʻi bilan lavozimga tayinlanadi va lavozimdan boʻshatiladi, direktorning fan boʻyicha oʻrinbosari esa Oʻzbekiston Respublikasi Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasi bilan kelishgan holda lavozimga tayinlanadi va lavozimdan boʻshatiladi. 15. Qoʻriqxona tarkibiga maʼmuriy-xoʻjalik qismi, ilmiy boʻlim va tabiiy hududlarni qoʻriqlash boʻyicha maxsus inspeksiya kiradi. 16. Qoʻriqxona direktori mazkur Nizom asosida ish koʻradi va qoʻriqxona faoliyatiga rahbarlik qiladi hamda qoʻriqxona mablagʻlari va mol-mulkini qonunda belgilangan tartibda tasarruf etadi, oʻrmonlar va mol-mulk qoʻriqlanishi, hisobotlar oʻz vaqtida taqdim etilishi, qoʻriqxonada smeta, moliya, shartnoma va mehnat intizomiga rioya etilishi uchun javob beradi. 17. Qoʻriqxona direktoriga quyidagilar yuklanadi: Ugom-Chotqol Davlat milliy tabiat bogʻining bosh direktori tomonidan tasdiqlanadigan qoʻriqxona xodimlarining lavozim yoʻriqnomalarini ishlab chiqish (vazifalarni taqsimlash); ilmiy-tadqiqot tadbirlari va boshqa tadbirlar bajarilishini tashkil etish; mol-mulk, asbob-uskunalar, qoʻriqxonaning moddiy va boshqa boyliklari qoʻriqlanishini tashkil etish; belgilangan tartibda qoʻriqxona xodimlarini ishga qabul qilish va ishdan boʻshatish; shartnomalar tuzish; bank muassasalarida qoʻriqxona nomidan barcha moliyaviy va pul operatsiyalarini sodir etish; oʻrmonlar, hayvonot va oʻsimliklar dunyosi qoʻriqlanishini tashkil etish, aybdorlarni belgilangan tartibda javobgarlikka tortish uchun materiallarni tekshirish va ularni belgilangan tartibda huquqni muhofaza qilish organlariga berish, shuningdek qoʻriqxona hududida huquqni buzish hollari boʻyicha oʻz vakolatlari doirasida qarorlar qabul qilish; qurol-yarogʻ, oʻq-dorilar saqlanishi va ular toʻgʻri qoʻllanilishini, formali kiyim-bosh, aloqa vositalari, maxsus anjomlar va boshqalar saqlanishini taʼminlash; davlat, sud muassasalari va jamoat tashkilotlarida qoʻriqxona manfaatlarini ifodalash. 18. Qoʻriqxona direktorining fan boʻyicha oʻrinbosari barcha ilmiy-tadqiqot faoliyati toʻgʻri tashkil etilishi va oʻtkazilishi, belgilangan talablarga rioya etilishi uchun javob beradi. 19. Qoʻriqxonaning ilmiy-tadqiqot faoliyati tabiatda kechayotgan jarayonlarning koʻp yillik turgʻun kompleks tadqiqotlarini amalga oshirish va ushbu jarayonlarni oʻrganish, tabiiy kompleksning alohida qismlari oʻrtasidagi oʻzaro aloqalarni aniqlash, biosferaning fon holati oʻzgarishini oʻrganish va uni nazorat qilish, qoʻriqxonaning tabiiy komplekslari, oʻsimliklar va hayvonlarning nodir va yoʻqolib borayotgan turlari saqlanishining ilmiy asoslarini ishlab chiqish, shuningdek gʻarbiy Tyan-Shanning tabiiy resurslaridan oqilona foydalanishga doir tavsiyalar berish yoʻli bilan amalga oshiriladi. 20. Qoʻriqxonaning ilmiy-tadqiqot ishi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasi tomonidan tasdiqlangan Davlat qoʻriqxonalarida ilmiy-tadqiqot ishlari olib borish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga muvofiq oʻtkaziladi. Tabiat Yilnomasi boʻyicha ishlar olib borish majburiy hisoblanadi, xalqaro loyihalar esa belgilangan tartibda tasdiqlanadigan rejalar boʻyicha amalga oshiriladi. 21. Qoʻriqxona ilmiy-tadqiqot ishlari olib borish uchun ilmiy fondlar omborxonasiga, qoʻriqxona hududida dala bazalariga va kordonlarga ega boʻlishi kerak. Qoʻriqxonaning ilmiy fondlari doimiy saqlanadi. 22. Qoʻriqxonada olib boriladigan ilmiy-tadqiqotlarga metodik rahbarlik qilish va ularni muvofiqlashtirish Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi tomonidan amalga oshiriladi. 23. Qoʻriqxonada Ilmiy kengash taʼsis etiladi. Ilmiy kengash faoliyati toʻgʻrisidagi nizom va uning shaxsiy tarkibi Toshkent viloyati hokimligi bilan kelishgan holda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasi tomonidan tasdiqlanadi. 24. Qoʻriqxona oʻz ilmiy asarlarini eʼlon qilish huquqiga egadir. 25. Qoʻriqxonaning asosiy va bufer zonalarida muayyan rejimlar joriy etiladi. Qoʻriqxona inspeksiyasi ushbu zonalarni qoʻriqlaydi va rejimga rioya qilinishini nazorat qiladi. Qoʻriqxona inspeksiyasi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasi tomonidan tasdiqlanadigan Davlat qoʻriqxonalarida maxsus inspeksiya ishi boʻyicha yoʻriqnomaga muvofiq ish koʻradi. 26. Qoʻriqxona inspektorlari quyidagi huquqlarga egadir: atrof muhit xavfsizligini taʼminlash va saqlash maqsadida qoʻriqxona hududida fuqarolar va transport vositalarini tekshirish va nazoratdan oʻtkazish; qoida buzishlar aniqlangan taqdirda qoʻriqxonaning oʻsimlik va hayvonot dunyosiga yetkazilgan zarar uchun jarima undirish maqsadida protokollar tuzish; qoʻriqxona hududida shubhali shaxslar aniqlangan taqdirda Inspektorlarning harbiylashtirilgan tuzilmalar bilan oʻzaro hamkorlik qilishi toʻgʻrisidagi nizom asosida ish koʻrish. 27. Qoʻriqxonaning asosiy zonasi hududida xoʻjalik faoliyati qatʼiyan taqiqlanadi. Qoʻriqxona rahbariyatining ruxsati Bilan: odamlar va hayvonlar uchun umumiy boʻlgan xavfli kasalliklarning oldini olish uchun zarur veterinariya chora-tadbirlari; zarur yongʻinga qarshi va sanitariya chora-tadbirlari; ilmiy-tadqiqotlar oʻtkaziladi. 28. Bufer zona hududida xoʻjalik faoliyati taqiqlanadi. Qoʻriqxona rahbariyatining ruxsatnomasi boʻyicha Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasi bilan kelishgan holda: atrof hududlardagi tabiiy komplekslar oʻzgarishining oldini olish boʻyicha tiklash tadbirlari amalga oshiriladi; ilmiy-tadqiqotlar olib boriladi; oʻsimliklar va hayvonlarning nodir turlari pitomniklari tashkil etiladi; odamlar va hayvonlar uchun umumiy boʻlgan xavfli kasalliklarning oldini olish uchun zarur veterinariya chora-tadbirlari koʻriladi; zarur yongʻinga qarshi va sanitariya chora-tadbirlari koʻriladi; qoʻriqxona asosiy vazifalarini bajarish uchun unga zarur boʻlgan imoratlar belgilangan tartibda quriladi. 29. Qoʻriqxona hududida qoʻriqxona xodimlari hisoblanmagan fuqarolarning yoki qoʻriqxona tasarrufiga qaraydigan organlar xodimlarining boʻlishiga ushbu organlar yoki qoʻriqxona maʼmuriyatining ruxsatnomalari mavjud boʻlgan taqdirda yoʻl qoʻyiladi. 30. Qoʻriqxona rejimi buzilishida aybdor boʻlgan yuridik va jismoniy shaxslar belgilangan tartibda javobgarlikka tortiladi. Aybdor shaxslardan qoʻriqxonaga yetkazilgan zarar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda va miqdorlarda undiriladi. 31. Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasining xodimlari, inspektorlari hamda xalqaro dasturlar boʻyicha ishlovchi mutaxassislar ilmiy-tadqiqot ishlari olib borish, tabiatni muhofaza qilish qonunchiligini va qoʻriqxona rejimini nazorat qilish uchun qoʻriqxona rahbariyatini xabardor qilgan va maxsus jurnalda roʻyxatdan oʻtkazilgan holda xizmat guvohnomalari boʻyicha qoʻriqxona hududiga toʻsiqsiz kirish huquqiga egadirlar. Chegara polosasiga kiruvchi zonaga kirish belgilangan qoidalarga muvofiq Ichki ishlar vazirligi organlarining va Davlat chegaralarini himoya qiluvchi qoʻmitaning ruxsati bilan amalga oshiriladi. 32. Quyidagilar qoʻriqxonani mablagʻ bilan taʼminlash manbalari hisoblanadi: budjetdan ajratiladigan mablagʻlar; ilmiy, tabiatni muhofaza qilish, reklama-noshirlik va maʼrifatparvarlik faoliyatidan tushgan daromadlar; qoʻriqxonaga yetkazilgan zarar undirilishi hisobiga tushadigan tushumlar; belgilangan tartibda undirilib olinadigan jarima summalari tushumlari; ovlash va baliqchilik qurollari musodara qilinishi va ular sotilishidan tushgan mablagʻlar; begʻaraz yordam va xayriya maqsadlarida davlat, jamoat tashkilotlari, korxonalar, muassasalar va alohida fuqarolardan tushuvchi, shuningdek tabiatdan foydalanishga ruxsatnomalar berilganligi uchun tushuvchi mablagʻlar; yuridik va jismoniy shaxslardan begʻaraz yordam tariqasida tushgan tushumlar. 33. Qoʻriqxona yuqori turuvchi tashkilot tomonidan tasdiqlanadigan xarajatlar smetalariga muvofiq mablagʻlarni mustaqil tasarruf etadi. 34. Qoʻriqxona Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq faoliyatni amalga oshirishga doir hisob va hisobot yuritadi. 35. Qoʻriqxona faoliyatini yuqori turuvchi tashkilot nazorat qiladi. 36. Qoʻriqxona qonun hujjatlarida belgilangan tartibda tugatiladi va qayta tashkil etiladi. 1. Ohangaron oʻrmon xoʻjaligi korxonasi (keyingi oʻrinlarda “oʻrmon xoʻjaligi” deb yuritiladi) davlat ahamiyatiga ega boʻlgan oʻrmonlarda oʻrmon xoʻjaligini yurituvchi korxona hisoblanadi. Oʻrmon xoʻjaligi yuridik shaxs hisoblanadi, alohida mol-mulkiga ega va oʻz nomidan mulkiy va shaxsiy va shaxsiy nomulkiy huquqlarni sotib olishi va amalga oshirish, sudda daʼvogar va javobgar boʻlishi mumkin. 2. Oʻrmon xoʻjaligi belgilangan tartibda xoʻjalik hisobidagi faoliyatni amalga oshiradi, xalq isteʼmol tovarlari ishlab chiqarish va sotishni, yordamchi qishloq xoʻjaligi hamda oʻrmondan qoʻshimcha ravishda foydalanish mahsulotlarini sotishni tashkil etadi, shartnomalar boʻyicha koʻkalamzorlashtirish ishlarini bajaradi. Oʻrmon xoʻjaligi Toshkent viloyati hokimligi ixtiyoriga qaraydi, uni bevosita Ugom-Chotqol Davlat milliy tabiat bogʻi boshqaradi. 3. Oʻrmon xoʻjaligi oʻz faoliyatini “Oʻrmon toʻgʻrisida” gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga, boshqa qonun hujjatlariga, Toshkent viloyati hokimligining farmoyishlari va qarorlariga, Ugom-Chotqol Davlat milliy tabiat bogʻi buyruqlariga va mazkur Ustavga muvofiq amalga oshiradi. “Oʻzbekiston Respublikasining davlat chegarasi toʻgʻrisida”, “Terrorizmga qarshi kurash toʻgʻrisida” gi Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga muvofiq oʻziga qarashli hududlarga banditlar toʻdalari kirib kelishi va joylashib olishining oldini olish boʻyicha qoʻriqlash va rejim ishlarini Davlat chegaralarini himoya qiluvchi qoʻmita, Ichki ishlar vazirligi, Milliy xavfsizlik xizmati va Mudofaa vazirligining hududiy organlari va boʻlinmalari bilan oʻzaro hamkorlikda olib boradi. 4. Oʻrmon xoʻjaligi oldiga qoʻyilgan vazifalar Inspektorlarning harbiylashtirilgan tuzilmalar bilan oʻzaro hamkorlik qilishi toʻgʻrisidagi nizom talablariga muvofiq bajarilishini taʼminlaydi. Oʻrmon xoʻjaligi xodimlarining qurolli xizmat qilishi, qurolni saqlash, berish va qoʻllash tartibi qonun hujjatlari bilan belgilanadi. 5. Oʻrmon xoʻjaligi banklarda hisob raqamlariga, oʻz nomi yozilgan muhr va shtampga egadir. 6. Oʻrmon xoʻjaligining davlat tilidagi toʻliq nomi: “Ohangaron oʻrmon xoʻjaligi korxonasi”, rus tilida: “Axangaranskoye lesoxozyaystvennoye predpriyatiye”. Pochta manzili: Toshkent viloyati, Angren shahri, 2/2 mavze. 7. Quyidagilar oʻrmon xoʻjaligining asosiy vazifalari hisoblanadi: oʻziga qarashli hududda oʻrmon xoʻjaligiga doir barcha zarur tadbirlarni bajarish hamda oʻz xizmat vazifalarini bajarish davrida mahalliy aholini jalb qilgan holda Davlat chegarasi qoʻriqlanishiga koʻmaklashish; fan va ilgʻor ishlab chiqarish tajribasi yutuqlarini ishlab chiqish va ishlab chiqarishga joriy etishda qatnashish; oʻrmonni tiklash va ihota oʻrmonzorlari barpo etish tadbirlarini bajarish; oʻziga qarashli hududda va mulkchilik shakllaridan qatʼi nazar, boshqa xoʻjaliklar yerlarida shartnomalar boʻyicha togʻ qiyaliklari va jarliklarda eroziyaga qarshi dov-daraxtlar barpo etish ishlarini tashkil etish; dori-darmon va oziq-ovqat oʻsimliklari, yordamchi qishloq xoʻjaligi mahsulotlari tayyorlash va koʻpaytirish ishlarini tashkil etish; oʻrmonlarni yongʻindan, oʻzboshimchalik bilan kesishdan va boshqa oʻrmon toʻgʻrisidagi qonunlar buzilishidan qoʻriqlashni, oʻrmonlarni oʻrmon zararkunandalari va kasalliklaridan himoya qilishni taʼminlash, oʻrmonni muhofaza qilishni takomillashtirish. 8. Oʻrmon xoʻjaligi quyidagi ishlarni amalga oshiradi: oʻrmon xoʻjaligi hududida va oʻziga qarashli uchastkalarda oʻrmon fondini hisobga olish, navbatdagi oʻrmon tuzilishiga tayyorgarlik ishlari bajarilishini tashkil etish, amalga oshirilayotgan ishlar oʻrmon tuzilishi va oʻrmonlarni taqiq etish qoidalariga muvofiqligini muntazam ravishda tekshirish va koʻrsatib oʻtilgan ishlarni qabul qilish, shuningdek tabiiy resurslar holatini hisobga olish va baholash; oʻrmonlarning holatini yaxshilash va ularning samaradorligini oshirish, Ushbu maqsadda parvarish qilish uchun oʻrmonlarni kesish va sanitariya kesishlarini, oʻrmonni kesilgandan keyin qoldiqlar va axlatlardan tozalash ishlarini olib borish, shuningdek oʻrmon-melioratsiya ishlarini (quritish, sugʻorish), oʻrmonlarning suvni qoʻriqlash va boshqa himoya funksiyalari holati saqlab qolinishi va yaxshilanishi tadbirlarini oʻtkazish; oʻrmon xoʻjaligi toʻgʻri yuritilishini taʼminlash, oʻrmon resurslaridan oqilona foydalanilishi, oʻrmonni tiklash, oʻrmonlarni parvarish qilish va ularning unumdorligini oshirish, eroziyaga qarshi ihota daraxtlari barpo etish ishlarini amalga oshirish; daraxt urugʻchiligi va oʻrmon pitomniklari ishlarini tashkil etish va rivojlantirish; daraxt-buta navlari urugʻlari tayyorlashni taʼminlash, ham oʻz ehtiyojlari uchun, ham sotish uchun ekish materiali etishtirish; oʻrmon xoʻjaligi hududida va oʻziga qarashli uchastkalarda pichanzorlar va yaylovlardan belgilangan tartibda foydalanishni tashkil etish va boshqa qoʻshimcha foydalanishlarni tashkil etish, tegishli nazoratni amalga oshirish; oʻrmon xoʻjaligi tomonidan oʻrmonda daraxt kesish ishlarini amalga oshirishda tayyorlangan, shuningdek daraxt tayyorlash va olib chiqishning amaldagi qoidalari buzilganligi uchun daraxt tayyorlovchilardan olib qoʻyilgan hamda oʻrmon xoʻjaligi ixtiyoriga berilgan yogʻochni belgilangan tartibda sotish. 9. Banditlar toʻdalarini tugatishga doir maxsus operatsiyalar oʻtkazilishi davrida oʻrmondan foydalanish oʻrmon xoʻjaligi xodimlari xavfsizligini taʼminlashga va maxsus operatsiya vazifalarini bajarishga yoʻnaltiriladi. 10. Oʻrmon xoʻjaligi, agar buni sanitariya holati, daraxtlar va butazorlar talab etsa, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 22-noyabrdagi 506-son qarori bilan tasdiqlangan oʻrmonda daraxt kesish qoidalariga muvofiq daraxtlarni sanitariya tartibida kesadi. Oʻrmon xoʻjaligida inshootlar va kommunikatsiyalar qurilishi tufayli kelib chiqqan ishlab chiqarish-texnik zaruriyat taqozo etgan hollarda daraxtlar va butazorlar kesilishiga yoʻl qoʻyilishi mumkin. Bunday kesish amalga oshiriladigan joylar va uning hajmi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Oʻrmon xoʻjaligi bosh boshqarmasi tomonidan tasdiqlanadi. 11. Oʻrmon xoʻjaligi: ovlash-sanoat faunasi qoʻriqlanishini, ovlash qoidalari va muddatlariga rioya etilishini nazorat qiladi, brakonyerlarga qarshi kurashadi, oʻrmon xoʻjaligi hududida ovchilik xoʻjaligi boʻyicha tadbirlarni amalga oshiradi; ekologiya sohasida ilmiy-tadqiqot ishlarini, hayvonot va oʻsimliklar dunyosining holatini oʻrganishni amalga oshiradi, oʻrmon xoʻjaligining tabiat alohida muhofaza qilinadigan hududda biologik xilma-xillik saqlab qolinishiga doir xalqaro loyihalarni amalga oshiradi; oʻrmon xoʻjaligi hududida barcha ovchilik tadbirlari oʻtkazilishi ustidan nazorat qiladi. 12.Oʻrmon xoʻjaligining binolari, inshootlari, asbob-uskunalari va transport vositalarini toʻgʻri saqlash va ulardan foydalanish ishlab chiqarish va turar joy binolari, oʻrmon kordonlari, kichik koʻpriklar, yongʻin minoralari qurilish va ularni taʼmirlashning, oʻrmon yoʻllarini zarur tartibda qurish va saqlashning, mehnatni muhofaza qilishni taʼminlashning, texnika xavfsizligi qoidalariga va ishlab chiqarish sanitariyasiga rioya qilishning tasdiqlangan loyihalari va smetalariga muvofiq oʻtkaziladi. 13. Oʻrmon xoʻjaligi oʻrmon xoʻjaligining xodimlariga ishlab chiqarish malakasi oshirishni, ushbu maqsadlar uchun kurs tadbirlari va texnik oʻqishlar oʻtkazilishini taʼminlaydi hamda oʻrmon xoʻjaligi xodimlari uy-joy maydoni va madaniy-maishiy shart-sharoitlar bilan taʼminlanishiga koʻmaklashadi. 14. Oʻrmon xoʻjaligi quyidagi huquqlarga ega: yogʻoch-taxtadan belgilangan tartibda va xoʻjalik asosida xalq isteʼmol tovarlari ishlab chiqarish va ularni sotish, oʻrmon xoʻjaligida mollar bosh sonini oʻzi ozuqa bilan taʼminlashi asosida yordamchi xoʻjalik yuritish, oʻrmon xoʻjaligi resurslari va chiqindilarni tayyorlash, olib chiqish va tegishli shartnomalar boʻyicha yetkazib berish; dam oluvchilar va sayyohlarning oʻrmon xoʻjaligi hududiga kirishiga belgilangan tartibda ruxsat berish; dam oluvchilar va sayyohlarni joyni oʻzgartirish yoʻnalishlari, sanitariya normalariga muvofiq dam olish joylari bilan taʼminlash hamda ularning oʻrmon xoʻjaligida belgilangan qoidalariga rioya qilishlari ustidan nazorat qilish; mol boqishdan tushgan mablagʻlarni belgilangan tartibda oʻz hisob raqamlariga oʻtkazish, oʻrmon toʻgʻrisidagi qonunlar talablari buzilganligi uchun zararni qoplash. 15. Oʻrmon xoʻjaligi xodimlar, sayyohlar va dam oluvchilar uchun normal maishiy sharoitlar yaratish maqsadida oziq-ovqat mahsulotlari sotib oladi va sotadi. 16. Oʻrmon xoʻjaligi shartnomaga muvofiq boshqa yerdan foydalanuvchilar hududida qumlar, jarliklarni mustahkamlash, oʻrmonzorlashtirish boʻyicha dalani himoya qilish ishlarini amalga oshiradi. 17. Oʻrmon xoʻjaligi yerlarining davlat, jamoat ehtiyojlari va boshqa ehtiyojlar uchun yerdan foydalanuvchilarga berilishi belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 18. Oʻrmon xoʻjaligi direktori oʻrmon xoʻjaligiga bevosita rahbarlik qiladi, uning ikki nafar oʻrinbosari boʻladi. 19. Oʻrmon xoʻjaligi direktori viloyat hokimligi bilan kelishgan holda Ugom-Chotqol Davlat milliy tabiat bogʻi bosh direktorining buyrugʻi bilan tayinlanadi. 20. Direktor oʻrinbosarlari, bosh buxgalter Ugom-Chotqol Davlat milliy tabiat bogʻi bosh direktori bilan kelishgan holda oʻrmon xoʻjaligi direktorining buyrugʻi bilan tayinlanadi va ishdan boʻshatiladi. 21. Oʻrmon xoʻjaligi direktori mazkur Ustav asosida ish koʻrib oʻrmon xoʻjaligiga rahbarlik qiladi va oʻrmon xoʻjaligi mablagʻlari va mol-mulkini qonunda belgilangan tartibda tasarruf etadi, oʻrmonlar va mol-mulk qoʻriqlanishi, hisobotlar oʻz vaqtida taqdim etilishi, oʻrmon xoʻjaligida smeta, moliya, shartnoma va mehnat intizomiga rioya etilishi uchun javob beradi. 22. Oʻrmon xoʻjaligi direktoriga quyidagilar yuklanadi: Ugom-Chotqol Davlat milliy tabiat bogʻi bosh direktori tomonidan tasdiqlanadigan ishlab chiqish (vazifalarni taqsimlash); oʻrmon xoʻjaligi tadbirlari va boshqa tadbirlar bajarilishini tashkil etish; oʻrmon xoʻjaligining mol-mulki, asbob-uskunalari, moddiy boyliklari va boshqa boyliklari qoʻriqlanishini tashkil etish; oʻrmon xoʻjaligi xodimlarini belgilangan tartibda ishga qabul qilish va ishdan boʻshatish; shartnomalar tuzish; oʻrmon xoʻjaligi nomidan bank muassasalarida barcha moliyaviy va pul operatsiyalarini sodir etish; oʻrmonlarni qoʻriqlashni tashkil etish, aybdorlarni javobgarlikka tortish uchun oʻrmon xoʻjaligi hududidagi huquqbuzarliklarni tekshirish va materiallarni belgilangan tartibda tegishli organlarga berish; davlat organlarida, sud organlarida va boshqa muassasalar va jamoat tashkilotlarida oʻrmon xoʻjaligi manfaatlarini ifodalash. 23. Direktor oʻrinbosari — bosh oʻrmonchi xoʻjaligida barcha ishlab chiqarish ishlari toʻgʻri tashkil etilishi va oʻtkazilishi, oʻrmon kadastri boʻyicha hisobga olish yuritilishi, texnika xavfsizligi qoidalariga rioya etilishi, ilgʻor tajriba joriy etilishi, mexanizmlardan zarur darajada foydalanilishi, oʻrmon xoʻjaligida oʻrmonlarni qayta tiklash va qoʻriqlash boʻyicha belgilangan barcha tadbirlar tashkil etilishi va oʻtkazilishi uchun javob beradi. 24. Oʻrmon xoʻjaligi direktori oʻrinbosari: rejim-qoʻriqlash tadbirlari oʻtkazilishi, kadrlar toʻgʻri tanlanishi va joy-joyiga qoʻyilishi, oʻrmonni qoʻriqlash inspektorlari ishi tashkil etilishi, profilaktika va chegara polosalari dov-daraxtlar va butazorlardan tozalanishi; qurol-yarogʻ, oʻq-dorilar saqlanishi va ular toʻgʻri qoʻllanilishini taʼminlash, oʻrmon xoʻjaligi xodimlari formali kiyim-bosh, aloqa vositalari, maxsus anjomlar va hokazolar bilan taʼminlanishi uchun javob beradi. 25. Muhandis-mexanik ishlab chiqarish jarayonlarini mexanitsiyalashtirish boʻyicha oʻrmon xoʻjaligining texnik rahbari sifatida tegishli ishlab chiqarish vazifalari bajarilishi, mexanizatsiyalashtirish boʻyicha oʻrmon xoʻjaligining texnik rahbari sifatida tegishli ishlab chiqarish vazifalari bajarilishi, mexanizatsiyalashtirish ishlari belgilangan normalar va qoidalarga rioya etgan holda toʻgʻri tashkil etilishi va oʻtkazilishi, mexanizmlarning saqlanishi va ulardan oqilona foydalanish, ilgʻor tajriba va fan yutuqlari joriy etilishi uchun javob beradi. 26. Oʻrmonchilik oʻrmon xoʻjaligining ishlab-chiqarish hududiy qismi hisoblanadi. Oʻrmonchi — katta inspektorga quyidagilar yuklanadi: oʻrmon xoʻjaligining ishlab chiqarish rejasiga muvofiq oʻrmon xoʻjaligi hududida oʻrmon xoʻjaligi ishlari va boshqa ishlarni amalga oshirish, oʻrmonlarni yongʻinlar, oʻrmonlarni buzishlar va brakonyerlikdan qoʻriqlash, baliq ovlash tashkilotlariga yordam berish, daraxt tayyorlovchilar ishi ustidan nazorat qilish, daraxt kesish joylarini belgilash va tayyorlangan yogʻoch-taxtani topshirish, ishlab chiqarishni yuritishda xoʻjaliklar va tashkilotlarga yordam berish; oʻrmon chegara zonalari qoʻriqlanishi uchun javobgarlik; daraxt kesish chiptalariga asosan va ular doirasida daraxt kundalarini tashkilotlarga va alohida fuqarolarga berish; belgilangan tovar-moddiy boyliklar, mol-mulk hisobini yuritish. 27. Oʻrmonchi oʻrmonchilik ishiga rahbarlik qiladi hamda oʻrmonchilikka yuklangan vazifalar tashkil etilishi va bajarilishi, mol-mulk, asbob-uskunalar, moddiy boyliklar va oʻrmonchilikning boshqa boyliklari saqlanishi uchun javob beradi. 28. Oʻrmon xoʻjaligi oʻrmonlar va hududni qoʻriqlashga doir quyidagi ishlarni yuritadi: oʻrmon yongʻinlariga qarshi barcha zarur yongʻinga qarshi choralarni amalga oshiradi; oʻrmonlarni oʻzboshimchalik bilan kesish, shikast yetkazish va boshqa oʻrmonni buzishlardan qoʻriqlaydi, mahalliy aholi oʻrtasida oʻrmonlarni qoʻriqlash masalalari boʻyicha tushuntirish ishlari olib boradi; oʻrmonlarni zararli hasharotlar va kasalliklardan himoya qiladi, ushbu maqsadlarda tegishli sanitariya-sogʻlomlashtirish tadbirlari oʻtkazadi, oʻrmon fondi yerlarini oʻzboshimchalik bilan egallab olish, ulardan foydalanish, ularga imoratlar qurish, ularni shudgorlash toʻgʻrisida belgilangan tartibda axborot beradi; oʻrmon hududida chegara belgilari qoʻriqlanishini amalga oshiradi va chegaralar, oʻrmon soʻqmoqlari, yongʻinga qarshi handaqlar qazilishini tasdiqlaydi; oʻrmon xoʻjaligi hududini unga banditlar toʻdalari yorib kirishidan qoʻriqlashni taʼminlaydi; tasdiqlangan ekologiya dasturlari asosida oʻrmon xoʻjaligining tabiatni muhofaza qilish faoliyatining asosiy yoʻnalishlarini hamda oʻziga qarashli hududda ularning amalga oshirilishini belgilaydi; atrof muhitning holati va qoʻriqlanishi, oʻrmon xoʻjaligi hududida unumdor yerlar, suvlar, oʻrmonlar, oʻsimliklar va hayvonot dunyosidan oqilona foydalanilishi va ularning tiklanishi ustidan idoraviy nazoratni amalga oshiradi; ayrim fuqarolar, oʻrmon xoʻjaligi hududida joylashgan barcha yer egalari va yerdan foydalanuvchilar tomonidan tabiatni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunlar talablariga, tabiatdan foydalanish normalari va qoidalariga rioya etilishi nazorat qilinishini taʼminlaydi. 29. Oʻrmonchilar va oʻrmonni qoʻriqlash inspektorlari quyidagi huquqlarga egadir: formali kiyim-bosh kiyib yurish va tabel qurol-yarogʻ taqish, xavfsizlik va atrof muhitni saqlashni taʼminlash maqsadida oʻrmon xoʻjaligi hududida fuqarolar va transport vositalarini tekshirish va qarab chiqish; oʻrmonni buzish hollari aniqlangan taqdirda oʻrmon xoʻjaligining oʻsimlik va hayvonot dunyosiga yetkazilgan zarar uchun jarima undirish uchun dalolatnomalar tuzish; oʻrmon xoʻjaligi hududida shubhali shaxslar aniqlangan taqdirda Inspektorlarning harbiylashtirilgan tuzilmalar bilan oʻzaro hamkorlik qilishi toʻgʻrisidagi nizom asosida ish koʻradi. 30. Quyidagilar oʻrmon xoʻjaligini mablagʻ bilan taʼminlash manbalari hisoblanadi: budjetdan ajratiladigan mablagʻlar; yuridik va jismoniy shaxslardan begʻaraz yordam tariqasida tushadigan tushum; xoʻjalik faoliyatidan tushadigan mablagʻlar va boshqa tushumlar. Koʻrsatib oʻtilgan manbalar boʻyicha mablagʻ bilan taʼminlash miqdori yuqori turuvchi tashkilot tomonidan tasdiqlanadigan oʻrmon xoʻjaligining biznes-rejasiga va xarajatlar smetasiga muvofiq belgilanadi. 31. Oʻrmon xoʻjaligining ilmiy-tadqiqot instituti tajriba-tadqiqot ishlarini amalga oshirish va oliy oʻquv yurtlari talabalari va kollejlarning oʻquvchilarining oʻquv-ishlab chiqarish amaliyotini taʼminlash boʻyicha alohida xarajatlar Ilmiy-tadqiqot instituti, oliy oʻquv yurtlari va kollejlarning tasdiqlangan smetalari boʻyicha amalga oshiriladi. 32. Oʻrmon xoʻjaligi xoʻjalik faoliyatini biznes-rejaga muvofiq amalga oshiradi. 33. Xoʻjalik faoliyatidan tushgan mablagʻlar Oʻzbekiston Respublikasida amal qiluvchi normativ hujjatlarga muvofiq ish haqi toʻlashga, ajratmalarga, soliqlarga, bir yoʻla beriladigan nafaqalar va moddiy yordam toʻlashga, kadrlar tayyorlashga, ishlab chiqarishni kengaytirish va texnika bilan jihozlashni yaxshilashga, budjetni toʻldirishga sarflanadi. 34. Oʻrmon xoʻjaligi foydasini taqsimlash Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi. 35. Oʻrmon xoʻjaligi egerlar, oʻrmonchilar, inspektorlar xizmatni oʻtash uchun joʻnab ketishida ularni payok yoki eng kam ish haqining uch baravari miqdorida har oyda pul ekvivalenti bilan taʼminlaydi. 36. Oʻrmon xoʻjaligi foyda hisobiga avtotransport, traktorlar va ularga mexanizmlar, koʻchmas mulk hamda boshqa zarur mol-mulk sotib olish huquqiga egadir. 37. Oʻrmon xoʻjaligi Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq faoliyatni amalga oshirish boʻyicha hisob va hisobotni yuritadi. 38. Oʻrmon xoʻjaligi faoliyati ustidan yuqori turuvchi organ nazorat qiladi. 39. Oʻrmon xoʻjaligi qonun hujjatlarida belgilangan tartibda tugatiladi va qayta tashkil etiladi. 1. Burchmulla oʻrmon xoʻjaligi korxonasi (keyingi oʻrinlarda “oʻrmon xoʻjaligi” deb yuritiladi) davlat ahamiyatiga ega boʻlgan oʻrmonlarda oʻrmon xoʻjaligini yurituvchi korxona hisoblanadi. Oʻrmon xoʻjaligi yuridik shaxs hisoblanadi, alohida mol-mulkiga ega va oʻz majburiyatlari boʻyicha Ushbu mol-mulk bilan javob beradi, oʻz nomidan mulkiy va shaxsiy nomulkiy huquqlarni sotib olishi va amalga oshirishi, sudda daʼvogar va javobgar boʻlishi mumkin. 2. Oʻrmon xoʻjaligi belgilangan tartibda xoʻjalik hisobidagi faoliyatni amalga oshiradi, xalq isteʼmol tovarlari ishlab chiqarish va sotishni, yordamchi qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini sotishni hamda oʻrmondan qoʻshimcha ravishda foydalanishni tashkil etadi, shartnomalar boʻyicha koʻkalamzorlashtirish ishlarini bajaradi. Oʻrmon xoʻjaligi Toshkent viloyati hokimligi ixtiyoriga qaraydi, uni bevosita Ugom-Chotqol Davlat milliy tabiat bogʻi boshqaradi. 3. Oʻrmon xoʻjaligi oʻz faoliyatini “Oʻrmon toʻgʻrisida” gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga, boshqa qonun hujjatlariga, Toshkent viloyati hokimligining farmoyishlari va qarorlariga, Ugom-Chotqol Davlat milliy tabiat bogʻi buyruqlariga va mazkur Ustavga muvofiq amalga oshiradi. “Oʻzbekiston Respublikasining Davlat chegarasi toʻgʻrisida”, “Terrorizmga qarshi kurash toʻgʻrisida” gi Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga muvofiq oʻziga qarashli hududlarga banditlar toʻdalari kirib kelishi va joylashib olishining oldini olish boʻyicha qoʻriqlash va rejim ishlarini Davlat chegaralarini himoya qiluvchi qoʻmita, Ichki ishlar vazirligi, Milliy xavfsizlik xizmati va Mudofaa vazirligining hududiy organlari va boʻlinmalari bilan oʻzaro hamkorlikda olib boradi. 4. Oʻrmon xoʻjaligi oldiga qoʻyilgan vazifalar Inspektorlarning harbiylashtirilgan tuzilmalar bilan oʻzaro hamkorlik qilishi toʻgʻrisidagi nizom talablariga muvofiq bajarilishini taʼminlaydi. Oʻrmon xoʻjaligi xodimlarining qurolli xizmat qilishi, qurolni saqlash, berish va qoʻllash tartibi qonun hujjatlari bilan belgilanadi. 5. Oʻrmon xoʻjaligi banklarda hisob raqamlariga, oʻz nomi yozilgan muhr va shtampga egadir. 6. Oʻrmon xoʻjaligining davlat tilidagi toʻliq nomi: “Burchmulla oʻrmon xoʻjaligi korxonasi”, rus tilida: “Burchmullinskoye lesoxozyaystvennoye predpriyatiye”. Pochta manzili: Toshkent viloyati, Boʻstonliq tumani, Burchmulla qishlogʻi. 7. Quyidagilar oʻrmon xoʻjaligining asosiy vazifalari hisoblanadi: oʻziga qarashli hududda oʻrmon xoʻjaligiga doir barcha zarur tadbirlarni bajarish hamda oʻz xizmat vazifalarini bajarish davrida mahalliy aholini jalb qilgan holda Davlat chegarasi qoʻriqlanishiga koʻmaklashish; fan va ilgʻor ishlab chiqarish tajribasi yutuqlarini ishlab chiqish va ishlab chiqarishga joriy etishda qatnashish; oʻrmonni tiklash va ihota oʻrmonzorlari barpo etish tadbirlarini bajarish; oʻziga qarashli hududda va mulkchilik shakllaridan qatʼi nazar, boshqa xoʻjaliklar yerlarida shartnomalar boʻyicha togʻ qiyaliklari va jarliklarda eroziyaga qarshi dov-daraxtlar barpo etish ishlarini tashkil etish; dori-darmon va oziq-ovqat oʻsimliklari, yordamchi qishloq xoʻjaligi mahsuloti tayyorlash va koʻpaytirish ishlarini tashkil etish; oʻrmonlarni yongʻindan, oʻzboshimchalik bilan kesishdan va boshqa oʻrmon toʻgʻrisidagi qonunlar buzilishidan qoʻriqlashni, oʻrmonlarni oʻrmon zararkunandalari va kasalliklaridan himoya qilishni taʼminlash, oʻrmonni muhofaza qilishni takomillashtirish. 8. Oʻrmon xoʻjaligi quyidagi ishlarni amalga oshiradi: oʻrmon xoʻjaligi hududida va oʻziga qarashli uchastkalarda oʻrmon fondini hisobga olish, navbatdagi oʻrmon tuzilishiga tayyorgarlik ishlari bajarilishini tashkil etish, amalga oshirilayotgan ishlar oʻrmon tuzilishi va oʻrmonlarni tadqiq etish qoidalariga muvofiqligini muntazam ravishda tekshirish va koʻrsatib oʻtilgan ishlarni qabul qilish, shuningdek tabiiy resurslar holatini hisobga olish va baholash; oʻrmonlarning holatini yaxshilash va ularning samaradorligini oshirish, Ushbu maqsadda parvarish qilish uchun oʻrmonlarni kesish va sanitariya kesishlarini, oʻrmonni kesilgandan keyin qoldiqlar va axlatlardan tozalash ishlarini olib borish, shuningdek oʻrmon-melioratsiya ishlarini (quritish, sugʻorish), oʻrmonlarning suvni qoʻriqlash va boshqa himoya funksiyalari holati saqlab qolinishi va yaxshilanishi tadbirlarini oʻtkazish; oʻrmon xoʻjaligi toʻgʻri yuritilishini taʼminlash, oʻrmon resurslaridan oqilona foydalanilishi, oʻrmonni tiklash, oʻrmonlarni parvarish qilish va ularning unumdorligini oshirish, eroziyaga qarshi ihota daraxtlari barpo etish ishlarini amalga oshirish; daraxt urugʻchiligi va oʻrmon pitomniklari ishlarini tashkil etish va rivojlantirish; daraxt-buta navlari urugʻlari tayyorlashni taʼminlash, ham oʻz ehtiyojlari uchun, ham sotish uchun ekish materiali etishtirish; oʻrmon xoʻjaligi hududida va oʻziga qarashli uchastkalarda pichanzorlar va yaylovlardan belgilangan tartibda foydalanishni tashkil etish va boshqa qoʻshimcha foydalanishlarni tashkil etish, tegishli nazoratni amalga oshirish; oʻrmon xoʻjaligi tomonidan oʻrmonda daraxt kesish ishlarini amalga oshirishda tayyorlangan, shuningdek daraxt tayyorlash va olib chiqishning amaldagi qoidalari buzilganligi uchun daraxt tayyorlovchilardan olib qoʻyilgan hamda oʻrmon xoʻjaligi ixtiyoriga berilgan yogʻochni belgilangan tartibda sotish. 9. Banditlar toʻdalarini tugatishga doir maxsus operatsiyalar oʻtkazilishi davrida oʻrmondan foydalanish oʻrmon xoʻjaligi xodimlari xavfsizligini taʼminlashga va maxsus operatsiya vazifalarini bajarishga yoʻnaltiriladi. 10. Oʻrmon xoʻjaligi, agar buni sanitariya holati, daraxtlar va butazorlar talab etsa, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 22-noyabrdagi 506-son qarori bilan tasdiqlangan oʻrmonda daraxt kesish qoidalariga muvofiq daraxtlarni sanitariya tartibida kesadi. Oʻrmon xoʻjaligida inshootlar va kommunikatsiyalar qurilishi tufayli kelib chiqqan ishlab chiqarish texnik zaruriyat taqozo etgan hollarda daraxtlar va butazorlar kesilishiga yoʻl qoʻyilishi mumkin. Bunday kesish amalga oshiriladigan joylar va uning hajmi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Oʻrmon xoʻjaligi bosh boshqarmasi tomonidan tasdiqlanadi. 11. Oʻrmon xoʻjaligi: ovlash-sanoat faunasi qoʻriqlanishini, ovlash qoidalari va muddatlariga rioya etilishini nazorat qiladi, brakonyerlarga qarshi kurashadi, oʻrmon xoʻjaligi hududida ovchilik xoʻjaligi boʻyicha tadbirlarni amalga oshiradi; ekologiya sohasida ilmiy-tadqiqot ishlarini, hayvonot va oʻsimlik dunyosining holatini oʻrganishni amalga oshiradi, oʻrmon xoʻjaligining tabiat alohida muhofaza qilinadigan hududida biologik xilma-xillik saqlab qolinishiga doir xalqaro loyihalarni amalga oshiradi; oʻrmon xoʻjaligi hududida barcha ovchilik tadbirlari oʻtkazilishi ustidan nazorat qiladi. 12. Oʻrmon xoʻjaligining binolari, inshootlari, asbob-uskunalari va transport vositalarini toʻgʻri saqlash va ulardan foydalanish ishlab chiqarish va turarjoy binolari, oʻrmon kordonlari, kichik koʻpriklar, yongʻin minoralari qurilishi va ularni taʼmirlashning, oʻrmon yoʻllarini zarur tartibda qurish va saqlashning, mehnatni muhofaza qilishni taʼminlashning, texnika xavfsizligi qoidalariga va ishlab chiqarish sanitariyasiga rioya qilishning tasdiqlangan loyihalari va smetalariga muvofiq oʻtkaziladi. 13. Oʻrmon xoʻjaligi oʻrmon xoʻjaligining xodimlariga ishlab chiqarish malakasini oshirishni, ushbu maqsadlar uchun kurs tadbirlari va texnik oʻqishlar oʻtkazilishini taʼminlaydi hamda oʻrmon xoʻjaligi xodimlari uy-joy maydoni va madaniy-maishiy shart-sharoitlar bilan taʼminlanishiga koʻmaklashadi. 14. Oʻrmon xoʻjaligi quyidagi huquqlarga ega: yogʻoch-taxtadan belgilangan tartibda va xoʻjalik hisobi asosida xalq isteʼmol tovarlari ishlab chiqarish va ularni sotish, oʻrmon xoʻjaligida mollar bosh sonini oʻzi ozuqa bilan taʼminlashi asosida yordamchi xoʻjalik yuritish, oʻrmon xoʻjaligi resurslari va chiqindilarini tayyorlash, olib chiqish va tegishli shartnomalar boʻyicha yetkazib berish; dam oluvchilar va sayyohlarning oʻrmon xoʻjaligi hududiga kirishiga belgilangan tartibda ruxsat berish; dam oluvchilar va sayyohlarni joyni oʻzgartirish yoʻnalishlari, sanitariya normalariga muvofiq dam olish joylari bilan taʼminlash hamda ularning oʻrmon xoʻjaligida belgilangan qoidalarga rioya qilishlari ustidan nazorat qilish; mol boqishdan tushgan mablagʻlarni belgilangan tartibda oʻz hisob raqamlariga oʻtkazish, oʻrmon toʻgʻrisidagi qonunlar talablari buzilganligi uchun zararni qoplash. 15. Oʻrmon xoʻjaligi xodimlar, sayyohlar va dam oluvchilar uchun normal maishiy sharoitlar yaratish maqsadida oziq-ovqat mahsulotlari sotib oladi va sotadi. 16. Oʻrmon xoʻjaligi shartnomaga muvofiq boshqa yerdan foydalanuvchilar hududida qumlar, jarliklarni mustahkamlash, oʻrmonzorlashtirish boʻyicha dalani himoya qilish ishlarini amalga oshiradi. 17. Oʻrmon xoʻjaligi yerlarining davlat, jamoat ehtiyojlari va boshqa ehtiyojlar uchun yerdan foydalanuvchilarga berilishi belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 18. Oʻrmon xoʻjaligi direktori oʻrmon xoʻjaligiga bevosita rahbarlik qiladi, uning ikki nafar oʻrinbosari boʻladi. 19. Oʻrmon xoʻjaligi direktori viloyat hokimligi bilan kelishgan holda Ugom-Chotqol Davlat milliy tabiat bogʻi bosh direktorining buyrugʻi bilan tayinlanadi. 20. Direktor oʻrinbosarlari, bosh buxgalter Ugom-Chotqol Davlat milliy tabiat bogʻi bosh direktori bilan kelishgan holda oʻrmon xoʻjaligi direktorining buyrugʻi bilan tayinlanadi va ishdan boʻshatiladi. 21.Oʻrmon xoʻjaligi direktori mazkur Ustav asosida ish koʻrib oʻrmon xoʻjaligiga rahbarlik qiladi va oʻrmon xoʻjaligi mablagʻlari va mol-mulkini qonunda belgilangan tartibda tasarruf etadi, oʻrmonlar va mol-mulk qoʻriqlanishi, hisobotlar oʻz vaqtida taqdim etilishi, oʻrmon xoʻjaligida smeta, moliya shartnoma va mehnat intizomiga rioya etilishi uchun javob beradi. 22. Oʻrmon xoʻjaligi direktoriga quyidagilar yuklanadi: Ugom-Chotqol Davlat milliy tabiat bogʻi bosh direktori tomonidan tasdiqlanadigan oʻrmon xoʻjaligi xodimlarining lavozim yoʻriqnomalarini ishlab chiqish (vazifalarni taqsimlash); oʻrmon xoʻjaligi tadbirlari va boshqa tadbirlar bajarilishini tashkil etish; oʻrmon xoʻjaligining mol-mulki, asbob-uskunalari, moddiy boyliklari va boshqa boyliklari qoʻriqlanishini tashkil etish; oʻrmon xoʻjaligi xodimlarini belgilangan tartibda ishga qabul qilish va ishdan boʻshatish; shartnomalar tuzish; oʻrmon xoʻjaligi nomidan bank muassasalarida barcha moliyaviy va pul operatsiyalarini sodir etish; oʻrmonlarni qoʻriqlashni tashkil etish, aybdorlarni javobgarlikka tortish uchun oʻrmon xoʻjaligi hududidagi huquqbuzarliklarni tekshirish va materiallarni belgilangan tartibda tegishli organlarga berish; davlat organlarida, sud organlarida va boshqa muassasalar va jamoat tashkilotlarida oʻrmon xoʻjaligi manfaatlarini ifodalash. 23. Direktor oʻrinbosari — bosh oʻrmonchi xoʻjaligida barcha ishlab chiqarish ishlari toʻgʻri tashkil etilishi va oʻtkazilishi, oʻrmon kadastri boʻyicha hisobga olish yuritilishi, texnika xavfsizligi qoidalariga rioya etilishi, ilgʻor tajriba joriy etilishi, mexanizmlardan zarur darajada foydalanilishi, oʻrmon xoʻjaligida oʻrmonlarni qayta tiklash va qoʻriqlash boʻyicha belgilangan barcha tadbirlar tashkil etilishi va oʻtkazilishi uchun javob beradi. 24. Oʻrmon xoʻjaligi direktori oʻrinbosari: rejim-qoʻriqlash tadbirlari oʻtkazilishi, kadrlar toʻgʻri tanlanishi va joy-joyiga qoʻyilishi, oʻrmonni qoʻriqlash inspektorlari ishi tashkil etilishi, profilaktika va chegara polosalari dov-daraxtlar va butazorlardan tozalanishi; qurol-yarogʻ, oʻq-dorilar saqlanishi va ular toʻgʻri qoʻllanilishini taʼminlash, oʻrmon xoʻjaligi xodimlari formali kiyim-bosh, aloqa vositalari, maxsus anjomlar va hokazolar bilan taʼminlanishi uchun javob beradi. 25. Muhandis-mexanik ishlab chiqarish jarayonlarini mexanizatsiyalashtirish boʻyicha oʻrmon xoʻjaligining texnik rahbari sifatida tegishli ishlab chiqarish vazifalari bajarilishi, mexanizatsiyalashtirish ishlari belgilangan normalar va qoidalarga rioya etgan holda toʻgʻri tashkil etilishi va oʻtkazilishi, mexanizmlarning saqlanishi va ulardan oqilona foydalanish, ilgʻor tajriba va fan yutuqlari joriy etilishi uchun javob beradi. 26. Oʻrmonchilik oʻrmon xoʻjaligining ishlab-chiqarish hududiy qismi hisoblanadi. Oʻrmonchi — katta inspektorga quyidagilar yuklanadi: oʻrmon xoʻjaligining ishlab chiqarish rejasiga muvofiq oʻrmon xoʻjaligi hududida oʻrmon xoʻjaligi ishlari va boshqa ishlarni amalga oshirish, oʻrmonlarni yongʻinlar, oʻrmonlarni buzishlar va brakonyerlikdan qoʻriqlash, baliq ovlash tashkilotlariga yordam berish, daraxt tayyorlovchilar ishi ustidan nazorat qilish, daraxt kesish joylarini belgilash va tayyorlangan yogʻoch-taxtani topshirish, ishlab chiqarishni yuritishda xoʻjaliklar va tashkilotlarga yordam berish; oʻrmon chegara zonalari qoʻriqlanishi uchun javobgarlik; daraxt kesish chiptalariga asosan va ular doirasida daraxt kundalarini tashkilotlarga va alohida fuqarolarga berish; belgilangan tovar-moddiy boyliklar, mol-mulk hisobini yuritish. 27. Oʻrmonchi oʻrmonchilik ishiga rahbarlik qiladi hamda oʻrmonchilikka yuklangan vazifalar tashkil etilishi va bajarilishi, mol-mulk, asbob-uskunalar, moddiy boyliklar va oʻrmonchilikning boshqa boyliklari saqlanishi uchun javob beradi. 28. Oʻrmon xoʻjaligi oʻrmonlar va hududni qoʻriqlashga doir quyidagi ishlarni yuritadi: oʻrmon yongʻinlariga qarshi barcha zarur yongʻinga qarshi choralarni amalga oshiradi; oʻrmonlarni oʻzboshimchalik bilan kesish, shikast yetkazish va boshqa oʻrmonni buzishlardan qoʻriqlaydi, mahalliy aholi oʻrtasida oʻrmonlarni qoʻriqlash masalalari boʻyicha tushuntirish ishlari olib boradi; oʻrmonlarni zararli hasharotlar va kasalliklardan himoya qiladi, Ushbu maqsadlarda tegishli sanitariya-sogʻlomlashtirish tadbirlari oʻtkazadi, oʻrmon fondi yerlarini oʻzboshimchalik bilan egallab olish, ulardan foydalanish, ularga imoratlar qurish, ularni shudgorlash toʻgʻrisida belgilangan tartibda axborot beradi; oʻrmon xoʻjaligi hududida chegara belgilari qoʻriqlanishini amalga oshiradi va chegaralar, oʻrmon soʻqmoqlari, yongʻinga qarshi handaqlar qazilishini tasdiqlaydi; oʻrmon xoʻjaligi hududini unga banditlar toʻdalari yorib kirishidan qoʻriqlashni taʼminlaydi; tasdiqlangan ekologiya dasturlari asosida oʻrmon xoʻjaligining tabiatni muhofaza qilish faoliyatining asosiy yoʻnalishlarini hamda oʻziga qarashli hududda ularning amalga oshirilishini belgilaydi; atrof muhitning holati va qoʻriqlanishi, oʻrmon xoʻjaligi hududida unumdor yerlar, suvlar, oʻrmonlar, oʻsimliklar va hayvonot dunyosidan oqilona foydalanilishi va ularning tiklanishi ustidan idoraviy nazoratni amalga oshiradi; ayrim fuqarolar, oʻrmon xoʻjaligi hududida joylashgan barcha yer egalari va yerdan foydalanuvchilar tomonidan tabiatni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunlar talablariga, tabiatdan foydalanish normalari va qoidalariga rioya etilishi nazorat qilinishini taʼminlaydi. 29. Oʻrmonchilar va oʻrmonni qoʻriqlash inspektorlari quyidagi huquqlarga egadir: formali kiyim-bosh kiyib yurish va tabel qurol-yarogʻ taqish, xavfsizlik va atrof muhitni saqlashni taʼminlash maqsadida oʻrmonlar xoʻjaligi hududida fuqarolar va transport vositalarini tekshirish va qarab chiqish; oʻrmonni buzish hollari aniqlangan taqdirda oʻrmon xoʻjaligining oʻsimlik va hayvonot dunyosiga yetkazilgan zarar uchun jarima undirish uchun dalolatnomalar tuzish; oʻrmon xoʻjaligi hududida shubhali shaxslar aniqlangan taqdirda Inspektorlarning harbiylashtirilgan tuzilmalar bilan oʻzaro hamkorlik qilishi toʻgʻrisidagi nizom asosida ish koʻradi. 30. Quyidagilar oʻrmon xoʻjaligini mablagʻ bilan taʼminlash manbalari hisoblanadi: budjetdan ajratiladigan mablagʻlar: yuridik va jismoniy shaxslardan begʻaraz yordam tariqasida tushadigan tushum; xoʻjalik faoliyatidan tushadigan mablagʻlar va boshqa tushumlar. Koʻrsatib oʻtilgan manbalar boʻyicha mablagʻ bilan taʼminlash miqdori yuqori turuvchi tashkilot tomonidan tasdiqlanadigan oʻrmon xoʻjaligining biznes-rejasiga va xarajatlar smetasiga muvofiq belgilanadi. 31. Oʻrmon xoʻjaligining ilmiy-tadqiqot instituti tajriba-tadqiqot ishlarini amalga oshirish va oliy oʻquv yurtlari talabalari va kollejlarining oʻquvchilarning oʻquv-ishlab chiqarish amaliyotini taʼminlash boʻyicha alohida xarajatlar Ilmiy-tadqiqot instituti, oliy oʻquv yurtlari va kollejlarning tasdiqlangan smetalari boʻyicha amalga oshiriladi. 32. Oʻrmon xoʻjaligi xoʻjalik faoliyatini biznes-rejaga muvofiq amalga oshiradi. 33. Xoʻjalik faoliyatidan tushgan mablagʻlar Oʻzbekiston Respublikasida amal qiluvchi normativ hujjatlarga muvofiq ish haqi toʻlashga, ajratmalarga, soliqlarga, bir yoʻla beriladigan nafaqalar va moddiy yordam toʻlashga, kadrlar tayyorlashga, ishlab chiqarishni kengaytirish va texnika bilan jihozlashni yaxshilashga, budjetni toʻldirishga sarflanadi. 34. Oʻrmon xoʻjaligi foydasini taqsimlash Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi. 35. Oʻrmon xoʻjaligi egerlar, oʻrmonchilar, inspektorlar xizmatni oʻtash uchun joʻnab ketishida ularni payok yoki eng kam ish haqining uch baravari miqdorida har oyda pul ekvivalenti bilan taʼminlaydi. 36. Oʻrmon xoʻjaligi foyda hisobiga avtotransport, traktorlar va ularga mexanizmlar, koʻchmas mulk hamda boshqa zarur mol-mulk sotib olish huquqiga egadir. 37. Oʻrmon xoʻjaligi Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq faoliyatni amalga oshirish boʻyicha hisob va hisobotni yuritadi. 38. Oʻrmon xoʻjaligi faoliyati ustidan yuqori turuvchi organ nazorat qiladi. 39. Oʻrmon xoʻjaligi qonun hujjatlarida belgilangan tartibda tugatiladi va qayta tashkil etiladi. 1. Ugom-Chotqol Davlat milliy tabiat bogʻi, Chotqol Davlat biosfera qoʻriqxonasi, Ohangaron va Burchmulla oʻrmon xoʻjaligi korxonalari xodimlariga har oyda budjet mablagʻlari hisobidan quyidagi toʻlovlar toʻlanadi: tarif setkasi va shtat jadvaliga muvofiq holda qatʼiy belgilangan nisbatan quyidagi miqdorda ustamalar: belgilangan xizmat muddati uchun qatʼiy belgilangan lavozim maoshiga nisbatan quyidagi miqdorda ustamalar: 1 dan 3 yilgacha — 5 foiz 3 dan 5 yilgacha — 10 foiz 5 dan 8 yilgacha — 15 foiz 8 dan 10 yilgacha — 20 foiz 10 dan 15 yilgacha — 25 foiz 15 dan 20 yilgacha — 30 foiz 20 dan 25 yilgacha — 35 foiz 25 yildan ortiq — 40 foiz. 2. Inspektorlar tarkibiga xizmat vazifalariga koʻra doimiy yashash joyidan boshqa joyda boʻlganligi uchun qoʻshimcha ravishda eng kam oylik ish haqining uch baravari miqdorida qoʻshimcha haq toʻlanadi. 3. Baland togʻli sharoitda ishlaganligi uchun dengiz sathidan balandlik darajasiga qarab ish haqiga quyidagi miqdorlarda koeffitsiyentlar belgilanadi: 1500 dan 1700 metrgacha — 1,1; 1701 dan 2000 metrgacha — 1,15; 2000 dan 3000 metrgacha — 1,3; 3001 metrdan yuqori — 1,4. 4. Xoʻjalik hisobidagi faoliyat natijalariga koʻra milliy bogʻ, qoʻriqxona va oʻrmon xoʻjaliklari rahbariyati kasaba uyushmasi tashkiloti bilan kelishgan holda xodimlarga yuqori tashkilot tomonidan tasdiqlangan, moliya organlari bilan kelishilgan Xoʻjalik hisobidagi daromaddan foydalanish toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq qoʻshimcha toʻlovlarni amalga oshirish huquqiga ega. 5. Xodim xizmat burchini bajarish vaqtida, jangovar harakatlarda, shuningdek oʻrmonlarda yongʻinni oʻchirishda qatnashish jarayonida halok boʻlgan, jarohat olgan yoki mayib boʻlgan hollarda uning oilasiga Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 1-fevraldagi 48-son qaroriga muvofiq yillik oʻrtacha ish haqining kamida olti baravari miqdorida bir yoʻla beriladigan moddiy yordam koʻrsatiladi.