MATLUBOT KOOPERATSIYASI TIZIMIDA IQTISODIY ISLOHOTLARNI AMALGA OShIRIShDAGI JIDDIY KAMChILIKLAR TOʻGʻRISIDA
(resolution, 2021-02-22)

Idoralararo komissiya tomonidan Respublika matlubot kooperatsiyasida iqtisodiy islohotlarning borishini oʻrganish oʻtkazilayotgan tadbirlarda jiddiy kamchiliklar va nuqsonlar mavjudligidan dalolat beradi. Joylarda ayrim rahbarlar islohotlarni oʻtkazishga, monopol tuzilmalarni tarqatishga toʻsqinlik qilmoqdalar, boshqaruvning markazlashtirilgan tizimini saqlab qolishga urinmoqdalar. Oʻzbekbirlashuvning markaziy apparatida, uning viloyat va tuman boʻlinmalarida amalga oshirilgan qayta oʻzgartirishlar koʻp hollarda rasmiyatchilik boʻlib qolmoqda, talab darajasidagi bozor infrastrukturasi va raqobat muhiti yaratilmagan, boqimandalik kayfiyati tugatilmagan. Bosh boshqarmalar, boshqarmalar va boʻlimlar negizida tashkil etilgan xoʻjalik hisobidagi uyushmalar ilgari shakllanib qolgan sxemalar boʻyicha ishlamoqdalar, ichki bozorni sifatli tovarlar bilan toʻldirishga yordam bermayaptilar, buning oqibatida shahar va qishloq aholisini tovar bilan taʼminlashdagi tafovutlar ortib bormoqda, doʻkonlarda koʻpincha hatto kundalik ehtiyoj tovarlari ham yoʻq. Respublika tumanlarida ilgari mavjud boʻlgan matlubot jamiyatlari negizida tashkil etilgan aksionerlik jamiyatlari samarasiz ishlamoqda, mahalliy xomashyo, tovarlar va xizmatlar oborotga jalb qilinmayapti. Aholi va matlubot kooperatsiyasi tizimi xodimlarining pul mablagʻlarini Kredit berish jamgʻarmasiga jalb qilishga oid ishlar sust olib borilmoqda. Shu bilan bir vaqtda, ayrim savdo xodimlari shaxsiy boylik orttirish maqsadida jinoyatchi unsurlar bilan til biriktirmoqdalar va valyutaga olib kelingan oziq-ovqat mahsulotlari hamda boshqa tovarlarni respublikadan olib chiqib ketishga koʻmaklashmoqdalar. Shu yilning faqat 4 oyida bir necha million soʻmlik non-bulka mahsulotlari, oʻsimlik yogʻi, guruch, goʻsht mahsulotlari, choy, qand-shakar, un va qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini gʻayriqonuniy ravishda olib ketishga 2 ming martadan ortiq urinishlarning oldi olindi. Qayd etilgan kamchiliklarni bartaraf etish va Oʻzbekbirlashuv tizimida olib borilayotgan iqtisodiy islohotlarning samaradorligini oshirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Idoralararo komissiyaning respublika matlubot kooperatsiyasi tizimida iqtisodiy islohotlarni amalga oshirishning borishini oʻrganishga oid xulosalari va takliflariga rozilik bildirilsin. Oʻzbekbirlashuv markaziy apparatining rahbariyati tarkibini mustahkamlash zarur hisoblansin. 2. Oʻzbekbirlashuv boshqaruvining: boshqaruv markaziy apparatining, shuningdek, aksionerlik matlubot jamiyatlarining viloyat uyushmalari apparatlari xodimlari sonini oʻrtacha ikki baravar qisqartirish toʻgʻrisidagi; tuman matlubot jamiyatlarini tugatish va ularning negizida ulgurji-chakana savdo birlashmalari va firmalari tashkil etish haqidagi takliflari qabul qilinsin. 3. Oʻzbekbirlashuv boshqaruvi: Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Xususiy tadbirkorlikda tashabbus koʻrsatish va uni ragʻbatlantirish toʻgʻrisida” 1995-yil 5-yanvardagi Farmonini va Vazirlar Mahkamasining tegishli qarorini bajarish, shuningdek, idoralararo komissiya aniqlagan kamchiliklarni bartaraf etish yuzasidan amaliy chora-tadbirlar koʻrsin; Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi bilan birgalikda bir oy muddatda xususiylashtirilgan korxonalarning koʻpchiligini 1995-yil davomida ixtiyoriy ravishda mustaqil yuridik shaxslarga aylantirishni hisobga olgan holda ularni maydalashtirishning tarmoq va mintaqaviy dasturlarini qayta koʻrib chiqsin; ikki hafta muddatda respublikaning uzoq joylaridagi korxonalarni qayta oʻzgartirish shakllari va mexanizmini belgilasin, bunda ushbu tumanlar aholisini barcha zarur tovarlar va oziq-ovqat mahsulotlari bilan uzluksiz taʼminlashni nazarda tutsin; yangi mulkdorlar va fermer xoʻjaliklarini zarur tovar resurslari bilan taʼminlash uchun doimiy ishlovchi ulgurji bozor tarmogʻini kengaytirsin. 4. Savdo korxonalarining moliyaviy ahvolini mustahkamlash maqsadida Oʻzbekbirlashuv boshqaruvining savdo xodimlari va fuqarolarning savdo korxonalarining Kredit berish jamgʻarmasiga qoʻshadigan ixtiyoriy badallari miqdorini 1995-yil 1-iyulgacha 500 mln. soʻmgacha yetkazish haqidagi taklifi qabul qilinsin. 5. Oʻzbekbirlashuv boshqaruvi, Davlat mulki qoʻmitasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari matlubot jamiyatlari tuzilmasi hamda mulkchilik shakllari oʻzgarishi munosabati bilan korxonalar bilan ilgari tuzilgan uch tomonlama shartnomalarni qayta koʻrib chiqsinlar. Mulkdor shartnoma shartlarini bajarmagan hollar aniqlangan taqdirda shartnomalarni belgilangan tartibda bekor qilsinlar va ushbu korxonalarni kimoshdi savdosiga qoʻysinlar. 6. Oʻzbekbirlashuv boshqaruvi “Oʻzistiqbolstat” davlat qoʻmitasi, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi, Moliya vazirligi, Davlat soliq qoʻmitasi va tegishli hokimliklar bilan birgalikda bir oy muddatda rahbar xodimlarni attestatsiyadan oʻtkazsin. 7. Vazirlar Mahkamasining xalq isteʼmol tovarlari, savdo va pulli xizmat koʻrsatish kompleksi (Usmonov) iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirish chora-tadbirlarini amalga oshirishda Oʻzbekbirlashuv boshqaruviga doimiy ravishda koʻmaklashsin hamda ularning oʻz vaqtida va sifatli bajarilishi ustidan nazorat oʻrnatsin. 8. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Bosh vazir oʻrinbosari M.3. Usmonov zimmasiga yuklansin.