ELEKTRON RAQAMLI IMZO TOʻGʻRISIDA
(law, 2023-01-14)

1. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi elektron raqamli imzodan foydalanish sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.

2. Elektron raqamli imzo toʻgʻrisidagi qonunchilik
Elektron raqamli imzo toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir. Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining elektron raqamli imzo toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.

3. Asosiy tushunchalar
Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: elektron raqamli imzo — elektron hujjatdagi mazkur elektron hujjat axborotini elektron raqamli imzoning yopiq kalitidan foydalangan holda maxsus oʻzgartirish natijasida hosil qilingan hamda elektron raqamli imzoning ochiq kaliti yordamida elektron hujjatdagi axborotda xatolik yoʻqligini aniqlash va elektron raqamli imzo yopiq kalitining egasini identifikatsiya qilish imkoniyatini beradigan imzo; elektron raqamli imzoning yopiq kaliti — elektron raqamli imzo vositalaridan foydalangan holda hosil qilingan, faqat imzo qoʻyuvchi shaxsning oʻziga maʼlum boʻlgan va elektron hujjatda elektron raqamli imzoni yaratish uchun moʻljallangan belgilar ketma-ketligi; elektron raqamli imzoning ochiq kaliti — elektron raqamli imzo vositalaridan foydalangan holda hosil qilingan, elektron raqamli imzoning yopiq kalitiga mos keluvchi, axborot tizimining har qanday foydalanuvchisi foydalana oladigan va elektron hujjatdagi elektron raqamli imzoning haqiqiyligini tasdiqlash uchun moʻljallangan belgilar ketma-ketligi; elektron raqamli imzoning haqiqiyligini tasdiqlash — elektron raqamli imzoning elektron raqamli imzo yopiq kalitining egasiga tegishliligi va elektron hujjatdagi axborotda xatolik yoʻqligi tekshirilgandagi ijobiy natija; elektron hujjat — elektron shaklda qayd etilgan, elektron raqamli imzo bilan tasdiqlangan hamda elektron hujjatning uni identifikatsiya qilish imkonini beradigan boshqa rekvizitlariga ega boʻlgan axborot.

4. Elektron raqamli imzodan foydalanish sohasini davlat tomonidan tartibga solish
Elektron raqamli imzodan foydalanish sohasini davlat tomonidan tartibga solishni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi va u maxsus vakolat bergan organ amalga oshiradi.

5. Maxsus vakolatli organ
Maxsus vakolatli organ: elektron raqamli imzodan foydalanish standartlari, normalari va qoidalarini ishlab chiqadi; elektron raqamli imzolar kalitlarini roʻyxatga olish markazlarini (bundan buyon matnda roʻyxatga olish markazi deb yuritiladi) davlat roʻyxatidan oʻtkazadi; roʻyxatga olish markazlari vakolatli shaxslariga tegishli elektron raqamli imzolar kalitlari sertifikatlarining yagona davlat reyestrini yuritadi hamda yuridik va jismoniy shaxslarning undan erkin foydalana olishini taʼminlaydi; roʻyxatga olish markazlarining vakolatli shaxslariga elektron raqamli imzolar kalitlari sertifikatlarini beradi; yuridik va jismoniy shaxslarning murojaatiga binoan roʻyxatga olish markazlari vakolatli shaxslarining elektron raqamli imzosi haqiqiyligini tasdiqlaydi; qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi.

6. Roʻyxatga olish markazi
Roʻyxatga olish markazi maxsus vakolatli organda davlat roʻyxatidan oʻtgan va ushbu Qonunda nazarda tutilgan vazifalarni bajarayotgan yuridik shaxsdir. Roʻyxatga olish markazi: elektron raqamli imzolarning yopiq va ochiq kalitlarini yaratadi; elektron raqamli imzo yopiq kaliti muhofaza qilinishini taʼminlaydi; elektron raqamli imzolar kalitlari sertifikatlarining reyestrini yuritadi, uning oʻz vaqtida yangilanishini hamda undan yuridik va jismoniy shaxslarning erkin foydalana olish imkoniyatini taʼminlaydi; yuridik va jismoniy shaxslarga elektron raqamli imzolar kalitlarining sertifikatlarini elektron hujjatlar shaklida va qogʻoz hujjatlar shaklida beradi; elektron raqamli imzolar kalitlari sertifikatlarining amal qilishini toʻxtatib turadi va qayta tiklaydi, shuningdek ularni bekor qiladi; yuridik va jismoniy shaxslarning murojaatiga binoan elektron raqamli imzolar kalitlari sertifikatlarining koʻchirma nusxalari berilishini, shuningdek elektron raqamli imzolar kalitlarining toʻxtatib turilgan va bekor qilingan sertifikatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlardan erkin foydalanilishini taʼminlaydi; yuridik va jismoniy shaxslarning murojaatiga binoan elektron hujjatlardagi elektron raqamli imzoning haqiqiyligini tasdiqlaydi; elektron raqamli imzoli qogʻozdagi elektron hujjatlarning koʻchirma nusxalarini tasdiqlaydi; elektron raqamli imzo kalitining sertifikatidan bundan buyon foydalanish imkoniyatiga taʼsir etishi mumkin boʻlgan hollar haqida elektron raqamli imzo yopiq kalitining egasini xabardor qiladi; elektron raqamli imzo yopiq kalitining egalarini elektron raqamli imzodan foydalanish qoidalariga oʻqitish imkoniyatini taʼminlaydi. Roʻyxatga olish markazi bilan yuridik va jismoniy shaxslar oʻrtasidagi munosabatlar shartnoma asosida amalga oshiriladi. Roʻyxatga olish markazining yuridik va jismoniy shaxslar uchun yaratilgan elektron raqamli imzolarning yopiq kalitlarini saqlashi hamda elektron raqamli imzo kalitining sertifikatini berish maqsadiga toʻgʻri kelmaydigan maʼlumotlarni soʻrab olishi taqiqlanadi. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi roʻyxatga olish markazi tomonidan berilgan elektron raqamli imzo kaliti sertifikatiga ega boʻlgan shaxslar davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari hamda tijorat banklari tomonidan koʻrsatiladigan barcha turdagi xizmatlardan erkin foydalana oladi. Roʻyxatga olish markazlari faoliyatining tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

7. Elektron raqamli imzo bilan qoʻlda oʻzi qoʻygan imzoning bir xil ahamiyatga ega ekanligini eʼtirof etish shartlari
Elektron hujjatdagi elektron raqamli imzo ayni bir vaqtning oʻzida quyidagi shartlarga rioya etilgan takdirda qogʻoz hujjatga qoʻlda oʻzi qoʻygan imzo bilan bir xil ahamiyatga egadir, agar: elektron raqamli imzoning haqiqiyligi tasdiqlangan boʻlsa; elektron raqamli imzoning haqiqiyligi tasdiqlangan paytda yoki imzolash paytini belgilovchi dalillar boʻlganda elektron hujjat imzolanayotgan paytda elektron raqamli imzo kalitining sertifikati amal qilib turgan boʻlsa; elektron raqamli imzodan elektron raqamli imzo kalitining sertifikatida koʻrsatilgan maqsadlarda foydalanilayotgan boʻlsa.

8. Elektron raqamli imzo vositalari
Elektron raqamli imzo vositalari elektron hujjatda elektron raqamli imzo yaratilishini, elektron raqamli imzoning haqiqiyligi tasdiqlanishini, elektron raqamli imzoning yopiq va ochiq kalitlari yaratilishini taʼminlaydigan barcha texnikaviy va dasturiy vositalardan iborat boʻladi. Elektron raqamli imzo vositalari qonunchilikda belgilangan tartibda sertifikatlashtirilishi lozim.

9. Elektron raqamli imzoning yopiq kalitlarini va ochiq kalitlarini yaratish
Elektron raqamli imzoning yopiq kalitlari va ochiq kalitlari yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan yoki ularning murojaatiga binoan roʻyxatga olish markazi tomonidan elektron raqamli imzo vositalari yordamida yaratilishi mumkin.

10. Elektron raqamli imzoning yopiq kaliti egasi
Elektron raqamli imzoni yaratgan (elektron hujjatga imzo qoʻygan) va roʻyxatga olish markazi tomonidan uning nomiga elektron raqamli imzo kaliti sertifikati berilgan jismoniy shaxs elektron raqamli imzo yopiq kalitining egasi boʻladi. Elektron raqamli imzo yopiq kalitining egasi: elektron raqamli imzoning yopiq kalitidan foydalanish ustidan nazoratni taʼminlashi; elektron raqamli imzo kaliti sertifikatini bergan roʻyxatga olish markaziga elektron raqamli imzoning yopiq kalitidan foydalanish rejimi buzilganligi yoki buzilishi ehtimoli borligi toʻgʻrisida xabar qilishi va elektron raqamli imzo kaliti sertifikatining amal qilishini toʻxtatib turishni yoxud mazkur sertifikatni bekor qilishni talab qilishi; oʻzi vakil boʻlgan yuridik shaxsning qayta tashkil etilishi yoki tugatilishi toʻgʻrisida roʻyxatga olish markaziga xabar qilishi shart.

11. Elektron raqamli imzo yopiq kaliti egasining javobgarligi
Elektron raqamli imzo yopiq kalitining egasi ushbu Qonun 10-moddasining ikkinchi qismida koʻrsatilgan majburiyatlarni bajarmaganligi oqibatida elektron raqamli imzoning yopiq kalitidan ruxsatsiz tarzda foydalanilishi tufayli yetkazilgan zarar uchun tegishli elektron raqamli imzo ochiq kalitining foydalanuvchisi oldida javobgar boʻladi.

12. Elektron raqamli imzo ochiq kalitining foydalanuvchisi
Elektron raqamli imzoning haqiqiyligini tasdiqlash uchun elektron raqamli imzoning ochiq kalitidan foydalanayotgan yuridik yoki jismoniy shaxs elektron raqamli imzo ochiq kalitining foydalanuvchisi boʻlishi mumkin. Elektron raqamli imzo ochiq kalitining foydalanuvchisi elektron raqamli imzoning ochiq kaliti elektron raqamli imzo yopiq kalitining egasiga tegishliligini va elektron raqamli imzoning haqiqiyligini tekshirish uchun elektron raqamli imzo kalitining sertifikatini bergan roʻyxatga olish markaziga murojaat etishga, shuningdek elektron raqamli imzoning haqiqiyligi tasdiqlanmagan hollar haqida elektron raqamli imzo yopiq kalitining egasiga xabar qilishga haqli. Elektron raqamli imzo ochiq kalitining foydalanuvchisi elektron raqamli imzo yopiq kaliti egasining shaxsi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar muhofaza qilinishini taʼminlashi kerak.

13. Elektron raqamli imzo kalitining sertifikati
Elektron raqamli imzo kalitining sertifikati elektron raqamli imzoning ochiq kaliti elektron raqamli imzoning yopiq kalitiga mosligini tasdiqlaydigan va elektron raqamli imzo yopiq kalitining egasiga roʻyxatga olish markazi tomonidan berilgan hujjatdan iborat boʻladi. Elektron raqamli imzo kalitining sertifikati elektron hujjat shaklida va qogʻoz hujjat shaklida tayyorlanishi mumkin. Elektron raqamli imzo kalitining sertifikatida quyidagilar koʻrsatilishi kerak: elektron raqamli imzo yopiq kalitining egasi boʻlgan jismoniy shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi; agar elektron raqamli imzo yopiq kalitining egasi yuridik shaxsning vakili boʻlsa, shu yuridik shaxsning nomi; uning tartib raqami va amal qilish muddati; elektron raqamli imzoning ochiq kaliti; elektron raqamli imzoning ochiq kalitidan foydalanishda yordam berishi mumkin boʻlgan elektron raqamli imzo vositalarining nomi; mazkur sertifikatni bergan roʻyxatga olish markazining nomi va joylashgan manzili; elektron raqamli imzodan foydalanish maqsadlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; elektron raqamli imzolar kalitlari sertifikatlari reyestrining elektron manzili. Elektron raqamli imzo yopiq kalitining egasi tashabbusi bilan elektron raqamli imzo kaliti sertifikatiga boshqa maʼlumotlar ham kiritilishi mumkin.

14. Elektron raqamli imzo kalitining sertifikatini berish
Elektron raqamli imzo kalitining sertifikati roʻyxatga olish markazi tomonidan beriladi. Elektron hujjat shaklidagi elektron raqamli imzo kalitining sertifikati berilayotganda u roʻyxatga olish markazi vakolatli shaxsining elektron raqamli imzosi bilan tasdiqlanadi. Qogʻoz hujjat shaklidagi elektron raqamli imzo kalitining sertifikati ikki nusxada rasmiylashtiriladi. Bunday sertifikatning har bir nusxasi roʻyxatga olish markazining vakolatli shaxsi tomonidan imzolanishi va roʻyxatga olish markazining muhri bilan tasdiqlanishi kerak. Elektron raqamli imzo kaliti sertifikatining bir nusxasi elektron raqamli imzo yopiq kalitining egasiga beriladi, boshqa nusxasi esa roʻyxatga olish markazida saqlanadi. Elektron hujjatlar shaklidagi elektron raqamli imzolar kalitlari sertifikatlarining koʻchirma nusxalarini berishga doir xizmatlar roʻyxatga olish markazi tomonidan bepul koʻrsatiladi.

15. Elektron raqamli imzo kaliti sertifikatining amal qilishini toʻxtatib turish
Elektron raqamli imzo kaliti sertifikatining amal qilishi elektron raqamli imzo yopiq kaliti egasining arizasi asosida, arizada koʻrsatilgan muddatga, lekin mazkur sertifikatning amal qilish muhlatidan koʻp boʻlmagan muddatga roʻyxatga olish markazi tomonidan toʻxtatib turilishi mumkin. Elektron raqamli imzo yopiq kaliti egasining elektron raqamli imzo kaliti sertifikatining amal qilishini toʻxtatib turish toʻgʻrisidagi arizasi tushganda roʻyxatga olish markazi elektron raqamli imzolar kalitlari sertifikatlarining reyestriga tegishli yozuv kiritadi va ayni bir vaqtning oʻzida bu haqda elektron raqamli imzo yopiq kalitining egasini xabardor qiladi. Elektron raqamli imzo kaliti sertifikatining amal qilishi toʻxtatib turilgan muddat ichida roʻyxatga olish markazi elektron raqamli imzo yopiq kaliti egasining arizasiga binoan mazkur sertifikatning amal qilishini qayta tiklashi mumkin.

16. Elektron raqamli imzo kalitining sertifikatini bekor qilish
Elektron raqamli imzo kalitining sertifikati elektron raqamli imzo yopiq kaliti egasining arizasi asosida roʻyxatga olish markazi tomonidan bekor qilinishi mumkin. Roʻyxatga olish markazi, elektron raqamli imzo yopiq kaliti egasining roziligidan qati nazar, quyidagi hollarda elektron raqamli imzo kalitining sertifikatini bekor qilishi shart, agar: mazkur sertifikatning amal qilish muddati tugagan boʻlsa; elektron raqamli imzo kalitining sertifikati berilishiga asos boʻlgan hujjatning amal qilishi tugatilganligi aniq maʼlum boʻlsa; elektron raqamli imzo yopiq kalitining egasi ushbu Qonun 10-moddasining ikkinchi qismida nazarda tutilgan oʻz majburiyatlarini bajarmagan hollar aniqlangan boʻlsa. Elektron raqamli imzo kaliti sertifikatining amal qilishini toʻxtatib turish muddati tugagan va elektron raqamli imzo yopiq kaliti egasining uni qayta tiklash haqida arizasi boʻlmagan taqdirda ham elektron raqamli imzo kalitining sertifikati bekor qilinishi kerak. Elektron raqamli imzo kalitining sertifikatini bekor qilish elektron raqamli imzo yopiq kaliti egasining arizasi olingan yoki ushbu moddaning ikkinchi va uchinchi qismlarida bayon qilingan holatlar yuzaga kelgan kunda roʻyxatga olish markazi tomonidan amalga oshiriladi. Elektron raqamli imzo kalitining sertifikatini bekor qilish toʻgʻrisidagi yozuv roʻyxatga olish markazi tomonidan elektron raqamli imzolar kalitlari sertifikatlarining reyestriga kiritilib, bu haqda elektron raqamli imzo yopiq kalitining egasi xabardor qilinadi.

17. Elektron raqamli imzo kalitining sertifikatini roʻyxatga olish markazida saqlash tartibi
Elektron hujjat shaklidagi elektron raqamli imzo kalitining sertifikatini roʻyxatga olish markazida saqlash tartibi hamda muddati roʻyxatga olish markazi va elektron raqamli imzo yopiq kalitining egasi oʻrtasidagi shartnoma bilan belgilanadi. Elektron hujjat shaklidagi elektron raqamli imzo kalitining bekor qilingan sertifikati roʻyxatga olish markazida kamida uch yil saqlanadi. Elektron hujjat shaklidagi elektron raqamli imzo kalitining sertifikatini saqlash muddati tugaganidan keyin, u roʻyxatga olish markazining elektron raqamli imzolar kalitlari sertifikatlarining reyestridan chiqariladi va saqlashning arxiv rejimiga oʻtkaziladi. Qogʻoz hujjat shaklidagi elektron raqamli imzo kalitining sertifikati qonunchilikda belgilangan tartibda saqlanadi. Elektron raqamli imzo kalitining sertifikati yoʻqolgan taqdirda, roʻyxatga olish markazi elektron raqamli imzo kaliti sertifikatining dublikatini berishi mumkin.

18. Roʻyxatga olish markazini tugatish
Roʻyxatga olish markazi qonunchilikda belgilangan tartibda tugatilishi mumkin. Roʻyxatga olish markazi tugatish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan paytdan eʼtiboran bir oy mobaynida bu haqda maxsus vakolatli organga, shuningdek mazkur roʻyxatga olish markazining elektron raqamli imzolar kalitlari sertifikatlarining reyestriga kiritilgan elektron raqamli imzo yopiq kalitlarining barcha egalariga xabar qilishi shart. Roʻyxatga olish markazi tugatilgan taqdirda, mazkur roʻyxatga olish markazi tomonidan berilgan elektron raqamli imzolar kalitlarining sertifikatlari elektron raqamli imzo yopiq kalitlari egalarining roziligi bilan boshqa roʻyxatga olish markazlariga topshirilishi mumkin. Boshqa roʻyxatga olish markazlariga topshirilmagan elektron raqamli imzolar kalitlarining sertifikatlari bekor qilinadi va maxsus vakolatli organga saqlash uchun topshirilib, bu haqda elektron raqamli imzolar ochiq kalitlarining foydalanuvchilari xabardor qilinadi.

19. Chet davlatlarning elektron raqamli imzolar kalitlari sertifikatlaridan foydalanish
Chet davlatlarning elektron raqamli imzolar kalitlari sertifikatlaridan foydalanish qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

20. Muhr oʻrnida ishlatish
Muhr bilan tasdiqlangan va elektron hujjatga aylantirilgan qogʻoz hujjatning mazmuni qonunchilikka yoki taraflarning kelishuviga muvofiq roʻyxatga olish markazi vakolatli shaxsining elektron raqamli imzosi bilan yoki elektron raqamli imzo yopiq kaliti egasining elektron raqamli imzosi bilan tasdiqlanishi mumkin.

21. Nizolarni hal etish
Elektron raqamli imzodan foydalanish sohasidagi nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.

22. Elektron raqamli imzo toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Elektron raqamli imzo toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladilar.