OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI VAZIRLAR MAHKAMASI HUZURIDAGI GIDROMETEOROLOGIYA BOSh BOShQARMASI TOʻGʻRISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASh HAQIDA
(resolution, 2004-04-14)

Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Gidrometeorologiya bosh boshqarmasi toʻgʻrisidagi ilova qilinayotgan Nizom tasdiqlansin. 1. Gidrometeorologiya bosh boshqarmasi (“Boshgidromet”) Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oʻzbekiston Respublikasida gidrometeorologiya tizimiga rahbarlikni amalga oshiruvchi davlat boshqaruvi organi hisoblanadi. “Boshgidromet” gidrometeorologiya sohasida tarmoqlararo boshqaruvni va respublikaning butun hududida tabiiy muhitning ifloslanish darajasini kuzatishni amalga oshiradi hamda unga topshirilgan faoliyat sohasining ahvoli va rivojlanishi uchun javob beradi. 2. “Boshgidromet” Oʻzbekiston Respublikasining qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining boshqa qarorlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlari, Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlari, mazkur Nizom, gidrometeorologiya boʻyicha xalqaro shartnomalar asosida faoliyat koʻrsatadi. 3. “Boshgidromet” zimmasiga quyidagilar yuklatiladi: respublika xalq xoʻjaligi, aholisi va mudofaasini gidrometeorologik taʼminlash, gidrometeorologik kuzatishlar davlat tizimini va tabiiy muhitning ifloslanishi, uning oqibatlarini kuzatish tizimini rivojlantirish va takomillashtirish; aholi va xalq xoʻjaligi uchun yetkaziladigan zararni kamaytirish, xavf yoki zararning oldini olish maqsadida favqulodda vaziyatlarga olib keluvchi yoki jiddiy zarar yetkazuvchi stixiyali gidrometeorologik hodisalar va tabiiy muhit ifloslanishining ekstremal yuqori darajalari toʻgʻrisida oldindan ogohlantirish tizimini amalga oshirish, shuningdek, ofatlar, halokatlar oqibatlarini tezda bartaraf etish; gidrometeorologik xarakteristikalar ustidan kuzatishlarni amalga oshirish, ob-havoni, daryolarda suvning oz-koʻpligi, qishloq xoʻjaligi ekinlari hosilini, iqlimning oʻzgarishini uzoq muddatli va qisqa muddatli prognoz qilishni yaxshilash, tabiiy muhit ifloslanishining monitoringini amalga oshirish va takomillashtirish, radioaktivlik ham shu jumlaga kiradi, ionosferaning holatini, radio toʻlqinlarning tarqalishi shart-sharoitlarini oʻrganish boʻyicha ishlarning ilmiy texnikaviy darajasini oshirish; qishloq xoʻjaligi ekinlari va yaylovlardagi oʻsimliklarning holati, stixiyali gidrometeorologik hodisalarning paydo boʻlishi va rivojlanishi, atmosfera havosi, tuproq, quruqlik yuza suvlarining ifloslanishi, uning oqibatlari ustidan muntazam kuzatishni tashkil etish va amalga oshirish, bu oqibatlarni tahlil etish, ifloslantiruvchi moddalarning chegaralar orasida koʻchishini kuzatish; gidrometeorologik axborot toʻplashni amalga oshirish, uni tahlil etish va umumlashtirish; Oʻzbekiston Respublikasi davlat boshqaruvi organlarini, korxonalar, muassasalar va fuqarolarni haqiqiy va kutilayotgan gidrometeorologik sharoitlar va iqlimning oʻzgarishi, tabiiy muhitning ifloslanish darajasi toʻgʻrisidagi axborot, favqulodda vaziyatlar yuzaga kelishiga olib kelishi mumkin boʻlgan xavfli stixiyali gidrometeorologik hodisalar, tabiiy muhitning ekstremal ifloslanishi toʻgʻrisidagi shoshilinch axborot bilan taʼminlash. Gidrometeorologik sharoitlarni, tabiiy muhitning ifloslanish darajasini oʻrganish va baholash ishlarini bajarishda “Boshgidromet” vazirliklar va Oʻzbekiston Respublikasi davlat boshqaruvining boshqa organlari maʼlumotlaridan foydalanishi mumkin; respublika hududidagi favqulodda vaziyatlar toʻgʻrisidagi, xavfli va stixiyali gidrometeorologik hodisalarning paydo boʻlishi, tabiiy muhitning ekstremal ifloslanishi toʻgʻrisidagi, radioaktiv ifloslanish ham shu jumlaga kiradi, shoshilinch axborot va ogohlantirishlarni davlat boshqaruvi organlari, favqulodda vaziyatlar boʻyicha komissiyalar, fuqaro mudofaasi organlari orqali yetkazish, haqiqiy va kutilayotgan gidrometeorologik sharoitlar hamda iqlimning oʻzgarishi toʻgʻrisidagi joriy axborot aholiga davlat boshqaruvi organlari va ommaviy axborot vositalari orqali bu organlar bilan kelishilgan sxema boʻyicha yetkaziladi; Xalqaro Meteorologiya Tashkilotining Xalqaro ob-havo xizmati tizimida mintaqaviy meteorologik markaz vazifasini bajarish; gidrometeorologik jarayonlarga faol taʼsir koʻrsatish, vazirliklar, idoralar, korxonalar, muassasalar va tashkilotlar tomonidan bajariladigan gidrometeorologik jarayonlarga faol taʼsir koʻrsatuvchi ishlarni davlat nazoratiga olish va ularni muvofiqlashtirish; isteʼmolchilarni kosmik va boshqa vositalar yordamida olinadigan tabiiy resurslar tez oʻzgaradigan parametrlarining uzoqdan turib olingan oʻlchovlari maʼlumotlari bilan taʼminlash; stixiyali ofatlar, sanoat halokatlari va boshqa favqulodda vaziyatlar rayonlarida halokat-qutqarish va tiklash ishlarini gidrometeorologik axborot bilan taʼminlash; davlat yoʻli bilan suvni hisobga olish va davlat suv kadastrlarini yuritishda belgilangan tartibda ishtirok etish; tabiiy muhitning ifloslanishi toʻgʻrisida davlat gidrometeorologiya fondi maʼlumotlarini va davlat fondi maʼlumotlarini yuritish, shuningdek, axborotni markazlashtirilgan holda hisobga olish va oʻz vakolati doirasida uni bu fondlarning isteʼmolchilariga taqdim etish; gidrometeorologiya, tabiiy muhitning ifloslanishi va uning oqibatlari, gidrometeorologik jarayonlarga faol taʼsir koʻrsatish va uni nazorat qilish muammolari boʻyicha fundamental hamda amaliy ilmiy-tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlarini olib borish; gidrometeorologiya ixtisosi boʻyicha radio operatorlar va oʻrta malakali mutaxassislar tayyorlash, tabiiy muhitning ahvoli, respublika hududidagi iqlim, agrometeorologik sharoitlar va suv resurslari, tabiiy muhitning ifloslanishi va uning oqibatlari toʻgʻrisida ilmiy texnikaviy, ilmiy-amaliy va oʻquv adabiyoti tayyorlash va nashr etish; antropogen faoliyatning gidrometeorologik jarayonlar, iqlim, tabiiy muhitga taʼsirini tahlil etish hamda uning zararli oqibatlarini bartaraf etish boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqish; manfaatdor vazirliklar, idoralar va Oʻzbekiston Respublikasining davlat boshqaruvi boshqa organlari bilan birgalikda xalq xoʻjaligi tegishli tarmoqlarining gidrometeorologik taʼminoti, tabiiy muhitning ifloslanishini kuzatish va ularni roʻyobga chiqarish rejalari va sxemalarini ishlab chiqish; qurilishning loyihalashtirilishi uchun gidrometeorologik xarakteristikalar hisob-kitoblari uslublari va tabiiy muhitning ifloslanish darajasi boʻyicha meʼyor va qoidalarni ishlab chiqishda qatnashish; ishlab chiqarish kuchlari va yirik xalq xoʻjaligi inshootlarini joylashtirish sxemalarini gidrometeorologik asoslash, texnik-iqtisodiy asoslashlar hamda bunday inshootlarni qurish va qayta qurish loyihalari ekspertizasida belgilangan tartibda ishtirok etish; kosmik, gidrometeorologik axborotlarni, tabiat resurslari axborotini olish, toʻplash, qayta ishlash va tarqatishning uslublari va texnik vositalarini ishlab chiqish; kuzatishlar, aloqa, gidrometeorologik axborot va tabiiy muhitning ifloslanishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni qayta ishlash va tarqatishning texnik vositalari tizimlarini rivojlantirish va ulardan foydalanishni taʼminlash; Oʻzbekiston Respublikasi vazirliklari va davlat boshqaruvining boshqa organlari bilan birgalikda gidrometeorologik asboblar, apparatlar va kuzatishning boshqa texnik vositalari, shu jumladan, tabiiy muhitning ifloslanishini kuzatuvchi vositalar, gidrometeorologik jarayonlarga faol taʼsir koʻrsatish vositalari roʻyxatini aniqlash, shuningdek, ana shu asboblar va apparatlarga talablarni ishlab chiqish, koʻrsatib oʻtilgan mahsulotlarni Oʻzbekiston Respublikasi ehtiyojlari uchun ishlab chiqarishda qatnashish va ularni taqsimlash; gidrometeorologik xarakteristikalar, tabiiy muhitning ifloslanishi ustidan kuzatishlarning davlat tizimida oʻlchash natijalarining (radioaktiv oʻlchash ham shu jumlaga kiradi) zamonaviy texnik darajasi, birligi va taqqoslanishini taʼminlash; oʻziga qarashli tashkilotlar faoliyatini metrologik taʼminlashning asosiy qoidalari, meʼyorlarini standartlashtirishni amalga oshirish; meteorologik nazorat olib borish, shu jumladan, meteorologik, gidrologik, agrometeorologik asboblar va qurilmalarni tekshirish va attestatsiyadan oʻtkazish; gidrometeorologiya, iqlim va uning oʻzgarishi, tabiiy muhitning ifloslanishi, atmosferaning yuqori qatlamlari va uning ozon qatlamining holatini kuzatish masalalari boʻyicha xalqaro hamkorlik; “Boshgidromet” mutaxassislari, muhandis-texniklari va boshqa xodimlarini tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishni tashkil etish; urush davrida Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi Birlashgan Qurolli Kuchlarini gidrometeorologik, geofizik va radiometrik taʼminlash (oʻz vakolati doirasida) hamda “Boshgidromet” tashkilotlarini ana shu sharoitlarda ishlash uchun tayyorlash; maxsus harbiy qismlarni komplektlash boʻyicha harbiy-safarbarlik ishlarini olib borish; “Boshgidromet” tashkilotlarini yopiq rejimda gidrometeorologik va geofizik axborot toʻplash, ularni qayta ishlash va berishga tayyorlash; rejimli-maxfiy va shifrli ishlarni amalga oshirish. 4. “Boshgidromet”ga quyidagi huquqlar beriladi: Oʻzbekiston Respublikasining vazirliklari va davlat boshqaruvining boshqa organlari, korxonalar va tashkilotlardan “Boshgidromet” zimmasiga yuklatilgan vazifalarni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan gidrometeorologiya, gidrometeorologik va boshqa geofizik jarayonlarga taʼsir koʻrsatish va tabiiy muhitning ifloslanishi boʻyicha materiallarni olish; gidrometeorologik axborot va tabiiy muhitning ifloslanishi toʻgʻrisidagi axborotdan foydalanuvchi korxonalar va tashkilotlarga ularni boshqa Isteʼmolchilarga berishga ruxsat etish; davlat darajasidagi kuzatish punktlarini ratsionalizatsiyalash hamda Gidrometeorologiya boʻyicha Davlatlararo Kengash bilan kelishilgan holda Oʻzbekiston Respublikasi hududida gidrometeorologik stansiyalar va postlar, davlatlararo va xalqaro darajada tabiiy muhitning ifloslanishini kuzatish punktlarini tashkil etish va ularni tugatish boʻyicha qarorlar qabul qilish; Gidrometeorologiya boʻyicha Davlatlararo Kengashda va Xalqaro Meteorologiya Tashkilotida belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi manfaatlarini himoya qilish; Oʻzbekiston Respublikasi, Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligiga aʼzo boʻlgan davlatlar, xorijiy davlatlar mutaxassislarini konsultant sifatida jalb etish; oʻz mablagʻlari, respublika budjeti xalqaro va boshqa tashkilotlar, homiylar, xususiy shaxslar mablagʻlari hisobidan “Boshgidromet” mutaxassislarini chet elga belgilangan tartibda xizmat safariga yuborish hamda Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligiga aʼzo boʻlgan davlatlar mutaxassislari va xorijiy mutaxassislarni qabul qilish; respublika budjeti hisobidan amalga oshiriladigan asosiy ishlar bilan birga xoʻjalik shartnomalari asosida ixtisoslashtirilgan gidrometeorologik xizmat koʻrsatish ishlarini bajarish, belgilangan tartibda korxonalarning muassislari boʻlish, mazkur Nizomda koʻrsatilgan vazifalarni amalga oshirish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligi bilan taqiqlanmagan boshqa xoʻjalik va tashqi iqtisodiy faoliyatni olib borish; gidrometeorologik tadbirlar (ishlar)ni amalga oshirish ustidan idoradan tashqari nazoratni amalga oshirish. 5. “Boshgidromet”ning vakolati doirasiga qiruvchi gidrometeorologiya va tabiiy muhit ifloslanishini kuzatish masalalari boʻyicha uning koʻrsatmalari vazirliklar va Oʻzbekiston Respublikasi davlat boshqaruvining boshqa organlari, shuningdek, idoraviy boʻysunishlaridan qatʼi nazar, korxonalar va tashkilotlar tomonidan bajarilishi majburiy hisoblanadi. 6. “Boshgidromet” oʻziga topshirilgan boshqaruv sohasiga rahbarlik qilishni bevosita Oʻzbekiston Respublikasi Gidrometeorologiya markazi (GMM), Oʻzbekiston Respublikasi tabiiy muhitning ifloslanishini kuzatish markazi (TMIKM), Qoraqalpogʻiston Respublikasi va Oʻzbekiston Respublikasi viloyatlaridagi gidrometeorologiya markazlari va gidrometeorologik byurolar orqali amalga oshiradi. 7. “Boshgidromet”ga Vazirlar Mahkamasi tomonidan lavozimga tayinlanadigan va ozod qilinadigan boshliq rahbarlik qiladi. “Boshgidromet” boshligʻining oʻrinbosarlari Vazirlar Mahkamasi tomonidan lavozimga tayinlanadilar va ozod qilinadilar. Xizmat maqomi, moddiy-maishiy taʼminoti, transport va tibbiy xizmat koʻrsatish sharoitlariga koʻra “Boshgidromet” boshligʻi vazirga, boshliq oʻrinbosarlari — vazir oʻrinbosarlariga tenglashtiriladi. 8. Gidrometeorologiya sohasida davlat boshqaruvi masalalarini hal etishni jamoa boʻlib ishlab chiqish, bu tarmoq faoliyati va rivojlanishining eng muhim masalalarini muhokama qilish uchun “Boshgidromet”da hayʼat tuziladi. Uning tarkibiga “Boshgidromet” boshligʻi, uning oʻrinbosarlari lavozim boʻyicha kiradilar, shuningdek, Markaziy apparat ayrim boʻlinmalarining, yirik muassasalarning rahbarlari, yetakchi mutaxassislar va olimlar kiradilar. hayʼatning shaxsiy tarkibi “Boshgidromet” boshligʻining taqdimiga koʻra Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi. Hayʼat majlislari zaruriyatga koʻra, lekin oyida kamida bir marta oʻtkaziladi. 9. “Boshgidromet” oʻziga qarashli korxonalar va tashkilotlarni belgilangan tartibda tashkil etadi, qayta tashkil etadi va tugatadi, shuningdek, ularning nizomlari (ustavlari)ni tasdiqlaydi. 10. Gidrometeorologiya sohasida muhim muammolarni koʻrib chiqish uchun “Boshgidromet” huzurida ilmiy-texnika Kengashi tuziladi. Ilmiy-texnika Kengashi tarkibiga Oʻzbekiston Respublikasi davlat boshqaruvining manfaatdor organlari vakillari, ilmiy va jamoatchilik vakillari kirishlari mumkin. Ilmiy-texnika kengashining shaxsiy tarkibi va uning toʻgʻrisidagi Nizom “Boshgidromet” boshligʻi tomonidan tasdiqlanadi. 11. “Boshgidromet” yuridik shaxs hisoblanadi, mustaqil balansga, bank muassasalarida hisob-kitob va boshqa schyotlarga, Oʻzbekiston Respublikasi davlat gerbi tasviri tushirilgan hamda oʻz nomi oʻzbek va rus tillarida yozilgan muhrga ega boʻladi.