Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish organlari tomonidan ish oʻrinlarini mehnat sharoitlari va asbob-uskunalarning jarohatlash xavfliligi yuzasidan attestatsiya materiallarini davlat ekspertizasidan oʻtkazish hamda ular boʻyicha attestatsiyadan oʻtkazuvchi tashkilotga xulosa berish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(order, 2017-12-05)

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 15-sentabrdagi 263-sonli “Xodimlar mehnatini muhofaza qilish chora-tadbirlarini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq buyuraman: 1. Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish organlari tomonidan ish oʻrinlarini mehnat sharoitlari va asbob-uskunalarning jarohatlash xavfliligi yuzasidan attestatsiya materiallarini davlat ekspertizasidan oʻtkazish hamda ular boʻyicha attestatsiyadan oʻtkazuvchi tashkilotga xulosa berish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 15-sentabrdagi 263-sonli “Xodimlar mehnatini muhofaza qilish chora-tadbirlarini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq, mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish organlari tomonidan ish oʻrinlarini mehnat sharoitlari va asbob-uskunalarning jarohatlash xavfliligi yuzasidan attestatsiya materiallarini davlat ekspertizasidan oʻtkazish hamda ular boʻyicha attestatsiyadan oʻtkazuvchi tashkilotga xulosa berish tartibini belgilaydi. 1. Ish oʻrinlarini mehnat sharoitlari va asbob-uskunalarning jarohatlash xavfliligi yuzasidan attestatsiya materiallari davlat ekspertizasi (bundan buyon matnda davlat ekspertizasi deb yuritiladi) mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish organlari (bundan buyon matnda davlat ekpertizasini oʻtkazuvchi organlar deb yuritiladi) tomonidan oʻtkaziladi. 2. Quyidagilar davlat ekspertizasining asosiy maqsadlari hisoblanadi: amalga oshirilgan asboblar bilan oʻlchashlarning metodlari va natijalarini tasdiqlash; ishlab chiqarish va mehnat jarayoni omillari, ish oʻrinlarining jarohatlash xavfliligi hamda xodimlarning yakka tartibdagi himoya vositalari (bundan buyon matnda YaTHV deb yuritiladi) bilan taʼminlanganligini baholash natijalarini tasdiqlash; mehnat sharoitlari va asbob-uskunalarning jarohatlash xavfliligi yuzasidan ish oʻrinlarini attestatsiyadan oʻtkazish (bundan buyon matnda ish oʻrinlari attestatsiyasi deb yuritiladi) natijalari boʻyicha ish oʻrinlari attestatsiyasini oʻtkazgan tashkilot (bundan buyon matnda attestatsiyadan oʻtkazuvchi tashkilot deb yuritiladi) tomonidan qilingan xulosalar va baholashlarni sanitariya normalari, qoidalari va gigiyena normativlari, qurilish normalari va qoidalari, mehnatni muhofaza qilish standartlari tizimi, mehnatni muhofaza qilish boʻyicha normalar, qoidalar va yoʻriqnomalar hamda qonun hujjatlari talablariga muvofiqligini tekshirish; attestatsiyadan oʻtkazuvchi tashkilotning Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 15-sentabrdagi 263-sonli qarori bilan tasdiqlangan Ish oʻrinlarini mehnat sharoitlari va asbob-uskunalarning jarohatlash xavfliligi yuzasidan attestatsiyadan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomning 11-bandida belgilangan talablarga muvofiqligini tekshirish. 3. Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi, Oʻzbekiston Respublikasining Mehnat kodeksi va qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlari, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari, shu jumladan Vazirlar Mahkamasining 2010-yil 20-avgustdagi 181-sonli qarori bilan tasdiqlangan Xizmatchilar va ishchi kasblarning asosiy lavozimlari klassifikatori, 2014-yil 15-sentabrdagi 263-sonli qarori bilan tasdiqlangan Ish oʻrinlarini mehnat sharoitlari va asbob-uskunalarning jarohatlash xavfliligi yuzasidan attestatsiyadan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida nizom, shuningdek sanitariya normalari, qoidalari va gigiyena normativlari, qurilish normalari va qoidalari, mehnatni muhofaza qilish standartlari tizimi, mehnatni muhofaza qilish boʻyicha normalar, qoidalar va yoʻriqnomalar, ushbu Nizom hamda boshqa qonun hujjatlari davlat ekspertizasini oʻtkazishning huquqiy asosi hisoblanadi. 4. Davlat ekspertizasi va xulosa berish Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligining Mehnatni muhofaza qilish boshqarmasi tomonidan amalga oshiriladi. Agar ish oʻrinlari attestatsiyasi xodimlarning umumiy soni 100 kishidan kam boʻlgan tashkilotlarda oʻtkazilgan boʻlsa, davlat ekspertizasidan oʻtkazish hamda xulosa berish Qoraqalpogʻiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish bosh boshqarmalari tomonidan amalga oshirilishiga yoʻl qoʻyiladi. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligining Mehnatni muhofaza qilish boshqarmasida mazkur boshqarmaning oʻzi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish bosh boshqarmalarida Mehnatni muhofaza qilish va mehnat sharoitlari ekspertizasi davlat inspeksiyalari davlat ekpertizasini oʻtkazuvchi organlarning ishchi organlari (bundan buyon matnda ishchi organ deb yuritiladi) hisoblanadi. 6. Davlat ekspertizasini oʻtkazish uchun attestatsiyadan oʻtkazuvchi tashkilot tomonidan davlat ekspertizasini oʻtkazuvchi organga ariza bilan murojaat qilinadi. Arizaga quyidagi hujjatlar ilova qilinadi: attestatsiya komissiyasini tashkil etish va attestatsiya boʻyicha ishlarni bajarish jadvalini tasdiqlash toʻgʻrisidagi buyruq nusxasi; attestatsiyadan oʻtkazilgan ish oʻrinlari roʻyxati; oʻlchashlar protokollari bilan birgalikda mehnat sharoitlari xaritalari; ish oʻrinlari attestatsiyasi natijalari yigʻma vedomosti; ish oʻrinlari attestatsiyasi natijalari boʻyicha belgilangan mehnat sharoitlari darajalarining yigʻma jadvali hamda shu munosabat bilan xodimlarga belgilanishi zarur boʻlgan kafolatlar va preferensiyalar; mehnat sharoitlarini yaxshilash va sogʻlomlashtirish tadbirlari rejasi loyihasi; attestatsiya komissiyasining yakuniy (oraliq-yakuniy) majlisi (majlislari) protokoli (protokollari) loyihasi (loyihalari); attestatsiyadan oʻtkazuvchi tashkilot toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, shu jumladan sinov laboratoriyasining akkreditatsiya attestati nusxasi; attestatsiyadan oʻtkazuvchi tashkilotning kadrlari tarkibi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar. 7. Mazkur Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan hujjatlar toʻliq boʻlmaganda ish oʻrinlari attestatsiyasi materiallari davlat ekspertizasidan oʻtkazilmaydi va attestatsiyadan oʻtkazuvchi tashkilotga qaytariladi. 8. Davlat ekspertizasi tegishli ariza kiritilgan sanadan boshlab 30 kalendar kun mobaynida amalga oshiriladi va bepul hisoblanadi. 9. Ishchi organ: davlat ekspertizasini ushbu Nizomning 2-bandida belgilangan uning asosiy maqsadlariga muvofiq oʻtkazilishini tashkil etadi; attestatsiyadan oʻtkazuvchi tashkilot tomonidan taqdim etilgan ish oʻrinlari attestatsiyasi materiallarini Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 15-sentabrdagi 263-sonli qarori bilan tasdiqlangan Ish oʻrinlarini mehnat sharoitlari va asbob-uskunalarning jarohatlash xavfliligi yuzasidan attestatsiyadan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida nizom hamda mazkur Nizom talablariga muvofiqligi nuqtai nazaridan tahlil va ekspertiza qiladi. 10. Davlat ekspertizasini oʻtkazish jarayonida quyidagilar tekshiriladi: ish oʻrinlari attestatsiyasi metodlari va xulosalarining Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 15-sentabrdagi 263-sonli qarori bilan tasdiqlangan Ish oʻrinlarini mehnat sharoitlari va asbob-uskunalarning jarohatlash xavfliligi yuzasidan attestatsiyadan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida nizom talablariga muvofiqligi; mehnat sharoitlarining gigiyena normativlariga muvofiqligini baholash natijalariga asosan berilgan mehnat sharoitlari klasslarining (darajalarining) asosliligi, yaʼni ularning ruxsat etilgan yoʻl qoʻyiladigan konsentratsiyalar (REChK), ruxsat etilgan cheklangan darajani (REChD) tartibga soluvchi normativ-huquqiy hujjatlar va boshqa hujjatlarning talablariga muvofiqligi; ish oʻrinlarining jarohatlash xavfliligini baholash natijalariga asosan berilgan ish joyidagi mehnat sharoitlari shikastlash xavfliligi boʻyicha klasslarining (darajalarining) asosliligi; xodimlarning YaTHV bilan taʼminlanganligini baholash natijalari, YaTHV bilan taʼminlanganlik darajasining tegishli qonun hujjatlarida belgilangan meʼyorlarga muvofiqligi; ish oʻrinlari attestatsiyasi natijalariga koʻra belgilangan zararli va (yoki) xavfli sharoitlarda ishlash uchun imtiyoz va kompensatsiyalar, imtiyozli pensiya taʼminoti olish huquqi hamda tibbiy koʻrikdan oʻtkazish zaruratining asosliligi. 11. Attestatsiyadan oʻtkazilgan ish oʻrinlari roʻyxatida aks ettirilgan ish oʻrinlari (kasblar, lavozimlar) nomlari Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 12-maydagi 250-sonli qarori bilan tasdiqlangan Imtiyozli shartlarda pensiyaga chiqish huquqini beruvchi ishlab chiqarishlar, muassasalar, ishlar, kasblar, lavozimlar va koʻrsatkichlarning roʻyxatlari hamda 2010-yil 20-avgustdagi 181-sonli qarori bilan tasdiqlangan Xizmatchilar va ishchi kasblarning asosiy lavozimlari klassifikatoridagi nomlar bilan aynan bir xilligi nuqtai nazaridan taqqoslanishi zarur. 12. Koʻrib chiqish yakunlari boʻyicha davlat ekspertizasini oʻtkazuvchi organ ijobiy xulosa beradi yoki kiritilgan attestatsiya materiallarini aniq normativ-huquqiy hujjatlarga asoslangan holda rad etish sabablarini koʻrsatib qaytaradi. 13. Attestatsiyadan oʻtkazuvchi tashkilot rad etish sabablarini bartaraf etib, yozma xabarni olgan kundan eʼtiboran oʻn ish kunidan keyin ish oʻrinlari attestatsiyasi materiallarini qayta koʻrib chiqish uchun taqdim etishga haqli. Bunda ish oʻrinlari attestatsiyasi materiallarini ilgari koʻrsatilmagan yangi asoslar boʻyicha qaytarishga yoʻl qoʻyilmaydi. 14. Davlat ekspertizasidan oʻtkazish va xulosa berishni maqsadga muvofiq emas degan asos bilan rad etishga yoʻl qoʻyilmaydi. 15. Davlat ekspertizasi xulosalari Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 15-sentabrdagi 263-sonli qarori bilan tasdiqlangan Ish oʻrinlarini mehnat sharoitlari va asbob-uskunalarning jarohatlash xavfliligi yuzasidan attestatsiyadan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq tegishli himoya darajasiga ega boʻlgan hamda Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligining Respublika aholi bandligi, mehnatni muhofaza qilish va aholini ijtimoiy muhofaza qilish ilmiy markazi (bundan buyon matnda Respublika markazi deb yuritiladi) tomonidan markazlashtirilgan tartibda tayyorlanadigan maxsus blankada rasmiylashtiriladi. 16. Davlat ekspertizasi xulosasi blankalari ishchi organlarga Respublika markazi tomonidan har oyda taqsimlanadi. 17. Davlat ekspertizasi xulosasi rasmiylashtirilgan blankalar ishchi organ tomonidan mazkur Nizomning ilovasiga muvofiq shakldagi Davlat ekspertizasi xulosasi blankalarini sarf qilish kitobida qayd etiladi. 18. Davlat ekspertizasi xulosasi blankalarini sarf qilish kitobi raqamlangan, ip oʻtkazib tikilgan hamda ishchi organ rahbari tomonidan imzolangan boʻlishi zarur. 19. Toʻldirish paytida yoki boshqa sabablarga koʻra yaroqsiz holga kelgan davlat ekspertizasi xulosasi blankalari haqida ishchi organ tomonidan dalolatnoma tuzilishi hamda mazkur blankalar Respublika markaziga qaytarilishi shart. 20. Ishchi organlar tomonidan har oyda berilgan davlat ekspertizasi xulosalari toʻgʻrisida Respublika markaziga axborot taqdim etiladi. 21. Ishchi organlar tomonidan taqdim etilgan axborotlar asosida Respublika markazi tomonidan Davlat ekspertizasi xulosalari reyestri yuritiladi. 22. Davlat ekspertizasi xulosalari reyestrida quyidagilar aks ettiriladi: davlat ekspertizasi xulosasi berilgan sana; ish oʻrinlarida attestatsiya oʻtkazilgan tashkilot haqidagi maʼlumotlar; attestatsiyadan oʻtkazuvchi tashkilot haqidagi maʼlumotlar; berilgan davlat ekspertizasi xulosasi blankasining hisobga olish seriyasi va tartib raqami. 23. Davlat ekspertizasi xulosalari reyestridagi axborotlar umumiy foydalanish uchun ochiq hisoblanadi. T/r Xulosa berilgan sana Ish oʻrinlarida attestatsiya oʻtkazilgan tashkilot haqidagi maʼlumotlar Attestatsiyadan oʻtkazuvchi tashkilot haqidagi maʼlumotlar Berilgan blankaning hisobga olish seriyasi va tartib raqami nomi yuqori turuvchi tashkilot yuridik manzili STIR XXTUT MXBT attestatsiya oʻtkazilgan ish oʻrinlari soni nomi sinov laboratoriyasi akkreditatsiya attestatining raqami va sanasi STIR XXTUT MXBT