Birinchi guruhga goʻsht-oʻsimlik konservalarini yetkazib berish, qabul qilish, saqlash va berib yuborish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomani tasdiqlash haqida
(resolution, 2024-08-19)

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2004-yil 9-martdagi 113-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2004-yil, 10-son, 118-modda) bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Davlat zaxiralarini boshqarish qoʻmitasi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Davlat zaxiralarini boshqarish qoʻmitasi qaror qiladi: 1. Birinchi guruhga goʻsht-oʻsimlik konservalarini yetkazib berish, qabul qilish, saqlash va berib yuborish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnoma ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilishi lozim hamda u rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. 1. Mazkur Yoʻriqnoma birinchi guruhga goʻsht-oʻsimlik konservalarini yetkazib berish, qabul qilish, saqlash va berib yuborish tartibini belgilaydi. 2. Mazkur Yoʻriqnoma talablari Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Davlat zaxiralarini boshqarish qoʻmitasi (bundan buyon matnda Qoʻmita deb yuritiladi) tizimidagi tashkilotlar va birinchi guruh moddiy boyliklarini masʼul saqlovchi tashkilotlar uchun majburiydir. 3. Davlat zaxirasiga qoʻyiladigan goʻsht-oʻsimlik konservalari (bundan buyon matnda konservalar deb yuritiladi) normativ hujjatlarga muvofiq ishlab chiqarilishi kerak. 4. Konservalarni qadoqlash konservalarni ishlab chiqarishga asos boʻlgan normativ hujjatlar talablariga toʻgʻri kelishi zarur. 5. Konservalar normativ hujjatlarga muvofiq yangi, mustahkam, toza, quruq, standart taxta yashiklarga yoki gofrlangan karton yashiklarga solinadi. 6. Gofrlangan kartondan tayyorlangan yashiklar gardishlar bilan taʼminlangan va yonlari boʻylab metall lenta bilan tortilgan yoki yopishqoq qatlamli polimer lenta bilan ikki qator qilib yopishtirilgan boʻlishi kerak. Qogʻoz asosdagi yopishqoq lentadan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi. 7. Taxta yashiklar yon tomonlari boʻylab poʻlat oʻram lentasi bilan oʻralgan, bogʻlab mustahkamlangan yoki diametri 2,0 mm boʻlgan yumshoq poʻlat sim bilan har bir mix qalpoqchasi atrofida oʻralgan boʻlishi hamda uzoq vaqt saqlash uchun yetkazib beriladigan konservalarning idishi va oʻramiga qoʻyiladigan talablarga mos kelishi kerak. 8. Konservalar normativ hujjatga muvofiq yorliqlanadi. 9. Konserva etiketkasida quyidagilar koʻrsatilishi zarur: “Isteʼmol qilishdan oldin isitilsin. Tarkibi: goʻsht, yorma, yogʻ (goʻsht, yorma va yogʻ turlari koʻrsatilishi kerak), tuz, piyoz, qalampir”; mahsulotning ozuqaviylik va energetik qiymati (yogʻ, oqsil, kaloriyasi) haqidagi maʼlumotlar. 10. Konservalarni joylash uchun faqat normativ hujjatlarda koʻzda tutilgan yashiklargina qoʻllanishi lozim. Konservalarni yashikka joylash normativ hujjatlar talablariga mos kelishi zarur. 11. Konservalarni tashishda ularning deformatsiyalanishiga yoʻl qoʻymaslik uchun konservalarning gorizontal qatorlari orasiga karton yoki qalinligi 1,0 mm boʻlgan qalin qogʻozli qistirmalar qoʻyilishi kerak. 12. Konservalar paketlangan koʻrinishda yetkazib berilganda quyidagilarga eʼtibor qaratish lozim: tagliklarning normativ hujjatlar talablariga muvofiqligi, paketning shakllantirilishi, transport paketlarini mustahkamlash vositalari; mahsulotni normativ hujjatlarga muvofiq tavsiflovchi nazorat belgilarining, markirovka yorliqlarining borligi. 13. Konservalar toza, texnik jihatdan soz vagonlar yoki boshqa yopiq transport vositalarida tashilishi zarur. 14. Konservalar ortilgan vagonlar yetib kelganda temir yoʻl transporti tashkilotining vakili ishtirokida quyidagilar tekshiriladi: vagonlarning texnik sozligi; plombalar borligi, ulardagi bosma tamgʻaning aniqligi; vagon eshiklarida buragichlarning borligi va ularning holati; yuk nomi va yashiklar (paketlar)dagi plombalarning yuk hujjatlariga muvofiqligi. 15. Tekshiruv paytida aniqlangan vagonlarning texnik nosozligi, plombalarning yoʻqligi, bosma tamgʻalarning noaniqligi kabi kamchiliklar tegishli dalolatnoma bilan rasmiylashtiriladi. 16. Konservalarni qabul qilib olishda quyidagi kamchiliklar aniqlangan taqdirda temir yoʻl transporti tashkilotidan tijorat dalolatnomasini tuzish talab qilinishi zarur: kamomad; idishlardagi sezilarli shikastlanishlar; oʻramning normativ hujjat talablariga nomuvofiqligi; mahsulot nomining transport hujjatlarida koʻrsatilgan maʼlumotlarga nomuvofiqligi; yuk tashish qoidalarida koʻzda tutilgan boshqa holatlarda. 17. Oʻzbekiston Respublikasida ishlab chiqarilgan yoki import qilingan, sifat va xavfsizlik koʻrsatkichlari, oʻrami va markirovkasi normativ hujjatlar talablariga javob beradigan konservalar uzoq vaqt saqlash uchun qabul qilinadi. 18. Saqlashga qoʻyiladigan konserva partiyasi turi, navi va ishlab chiqarish vaqti boʻyicha bir xil boʻlgan konservalardan tashkil topishi kerak. Konservalar bir oy ichida tayyorlangan boʻlishi, bir turdagi va oʻlchamdagi yashiklarga solinishi lozim. 19. Ishlab chiqaruvchi (yetkazib beruvchi) saqlashga yetkazib beriladigan konservalarning har bir partiyasiga mahsulot sifati toʻgʻrisida hujjatlarni yoki ularning tasdiqlangan nusxalarini beradi. 20. Mahsulot sifatini tasdiqlovchi hujjatlar tovar-transport hujjatlari bilan birga yuk oluvchiga yuboriladi. 21. Normativ hujjatlarda koʻzda tutilgan sifat koʻrsatkichlari haqidagi maʼlumotlari boʻlmagan hamda normativ hujjatda koʻrsatilgan muddatga nisbatan saqlash muddati qisqa konservalarni saqlash uchun yetkazib berish taqiqlanadi. 22. Yuklash-tushirish va ombor ishlarini mexanizatsiyalashtirish darajasini oshirish hamda ogʻir qoʻl mehnatini bartaraf etish maqsadida konservalarni yetkazib berish (qoʻyish) transport paketlarida amalga oshirilishi kerak. 23. Transport paketlari mexanizatsiyalashgan yuklash va tushirish ishlarining imkoniyatlarini, paketlarning tashish va saqlash paytidagi yaxlitligi, yuklarning but boʻlishini hisobga olgan holda shakllantirilishi zarur. 24. Transport paketlari normativ hujjatlar talablari va yuk tashish qoidalariga muvofiq kelishi lozim. 25. Transport paketidagi yashiklar trafaretini tashqi tomonga qaratgan holda taxlanadi. Har bir transport paketi bogʻlab mustahkamlangan metall lenta bilan oʻralgan boʻlishi va belgilangan shakldagi markirovka yorligʻiga ega boʻlishi kerak. 26. Konservalarni qabul qilish, saqlash va ombordan chiqarishda ularning sifatini tekshirish uchun ishlab chiqaruvchi tashkilotlar tomonidan yuvganda ketmaydigan qizil boʻyoq bilan “N” harfi tushirilgan bitta nazorat paketi shakllantiriladi. 27. Paketning (qutining) oʻrami buzilmagan va yorligʻi bor boʻlsa, konservalarning miqdori va sifati saqlanishi, assortimenti toʻgʻriligi uchun mahsulotlarni saqlash muddati davomida shartnomaga muvofiq ishlab chiqaruvchi (yetkazib beruvchi) javobgardir. 28. Omborning turi, texnologik uskunalar, yuklash-tushirish mexanizmlari parki mavjudligini hisobga olgan holda tashkilotlarda konservalarning har bir turi uchun yagona texnologik xarita ishlab chiqiladi. Ushbu texnologik xarita omborlarni mahsulotni qabul qilishga tayyorlash, qabul qilish, saqlash va chiqarish boʻyicha ishlarni tashkillashtirish, laboratoriya nazoratini yuritish, yuklash-tushirish ishlarini amalga oshirish, sanitariya-gigiyena va yongʻinga qarshi tadbirlarni tashkillashtirish, texnika xavfsizligini taʼminlash tartibini belgilovchi asosiy hujjat hisoblanadi. 29. Konservalarni saqlash uchun texnik jihatdan soz, quruq, yaxshi shamollatiladigan, yuklash-tushirish va ombor ichidagi ishlarni amalga oshirishda mexanizmlardan foydalanish imkoniyatini taʼminlovchi mustahkam polga ega omborxonalardan foydalanish kerak. 30. Konservalar birinchi navbatda muzxonalarning quruq yertoʻlalarida, shuningdek yopiq qorongʻi omborxonalarda 20o S gacha haroratda va 75 foiz havo namligida saqlanadi. 31. Omborlar quyidagilar bilan taʼminlanishi kerak: zarur jihozlar va uskunalar; harorat-namlik rejimini nazorat qiluvchi asboblar (termometrlar, gigrometrlar, psixrometrlar); zarur miqdordagi tagliklar (1200 ×1000 × 150 mm yoki 1200 × 800 × 150 mm oʻlchamli), reykalar, narvonlar, traplar; birlamchi oʻt oʻchirish vositalari; avtomat qoʻriqlash-yongʻin signalizatsiyasi. 32. Tashkilotlarda elektr qurilmalardan foydalanish Isteʼmolchilarning elektr qurilmalaridan texnik foydalanish qoidalari (roʻyxat raqami 1383, 2004-yil 9-iyul), Isteʼmolchilarning elektr qurilmalaridan foydalanishda texnika xavfsizligi qoidalari (roʻyxat raqami 1400, 2004-yil 20-avgust) talablariga muvofiq bajariladi. Elektr yoritish uskunalari yopiq yoki himoyalangan tarzda (shisha qalpoqli va temir toʻrli) boʻlishi talab etiladi. 33. Omborlar atrofidagi hudud toʻgʻri rejalashtirilgan boʻlishi lozim. Yuza va oqova suvlarning omborlardan chekkada joylashishi, suv oqadigan quvurlar suv oqimiga toʻsqinlik qiluvchi choʻkindilar va qatlamlardan muntazam ravishda tozalanishi kerak. 34. Yuklarni joylashdan oldin omborxonalari yoki ularning boʻsh qismi konservalarni qabul qilish va saqlash uchun tayyorlanishi, zarurat tugʻilganda taʼmirlanishi zarur. Tom va pollar soz holatda boʻlishi, yoriqlar va teshiklar bekitilishi, eshiklar esa zich yopiladigan boʻlishi lozim. 35. Omborlarning mahsulotni qabul qilib olishga tayyorligi bosh muhandis, bosh energetik, laboratoriya mudiri, saqlash uchastkasining boshligʻi va yongʻin xavfsizligi uchun masʼul boʻlgan shaxslar tarkibidagi komissiya tomonidan tekshiriladi va tegishli dalolatnoma bilan rasmiylashtiriladi. 36. Konservalarni miqdor va sifati boʻyicha qabul qilish shartnomaga asosan qonunchilik hujjatlari va mazkur Yoʻriqnomaga muvofiq amalga oshiriladi. 37. Yaroqli idishlar (butun paketlar)dagi konservalar trafaret boʻyicha joylar soni va bankalar miqdori boʻyicha qabul qilinadi. Shikastlangan idishdagi konservalarni qabul qilish ishlari har bir bankani qayta hisoblash yoʻli bilan amalga oshiriladi. 38. Quyidagi holatlarda konservalar qabul qilinmaydi: konserva partiyasida qutilarning 5 foizidan ortigʻi zarar koʻrganligi aniqlansa; konserva partiyasi namlik darajasi normativ hujjatlarda belgilangan koʻrsatkichlarga zid ravishda yuqori boʻlgan taxta qutilarga taxlanib keltirilsa; gofrirovka qilingan kartondan tayyorlangan qutilar namiqqan boʻlsa. Kelgan partiyada zarar koʻrgan qutilar 5 foizdan oshmasa, konservalar qabul qilib olinishi kerak, bunda ishlab chiqaruvchi (yetkazib beruvchi) shartnomaga muvofiq konservalarni qaytadan taxlash uchun yangi qutilar yuborishi va mazkur jarayonlarga ketgan xarajatlarni qoplashi kerak. 39. Mahsulot sifatini aniqlash uchun yashiklarning kamida 3 foizi ochiladi va normativ hujjatlarga muvofiq namuna olinadi va mahsulotning sifat koʻrsatkichlari aniqlanadi. 40. Ochilgan qutilarda konservalarning tashqi holati, ularning navi, turlari va ishlab chiqarilgan sanasi boʻyicha ilova qilingan hujjatlarga va tamgʻadagi maʼlumotlarga mosligi tekshiriladi. Bunda shishgan, teshilgan va oqqan, juda kuchli qiyshaygan, tunukada oʻtkir bukilishlar paydo boʻlgan, choklari ezilgan, osti va qopqogʻi shishib qolgan, zanglagan, lakli qoplamasi zararlangan va qalay qatlamining butunligi buzilgan, sifatsiz sanitar ishlov berilgan (ustida mahsulot qoldiqlari va kir boʻlgan) konservalar ajratib olinishi lozim. 41. Yetkazib berilgan konservalarning 3 foizi tekshirilgan vaqtda mazkur Yoʻriqnomaning 40-bandida koʻrsatilgan nuqsonlar topilgan konservalar mahsulot umumiy hajmining 0,4 foizidan kam boʻlsa va namunalar laboratoriya tahlilidan oʻtkazilganda normativ hujjatlar talablaridan ogʻishish topilmasa, konservalarni qabul qilish mumkin. Agar nuqson topilgan konservalar mahsulot umumiy hajmining 0,4 foizi va undan koʻp boʻlsa va namunalar laboratoriya tahlilidan oʻtkazilganda normativ koʻrsatkichlardan ogʻishish aniqlansa, oʻrinlarning yana 3 foizi tekshiriladi va tahlil qilish uchun yana bir bor namuna olinadi. Takroriy tekshiruvda ham nuqsonli konservalar 0,4 foiz va undan koʻpni tashkil qilsa yoki tahlil natijalariga koʻra mahsulot yana normativ koʻrsatkich talablariga javob bermasa, bunday konserva partiyasi yaroqsiz deb topilishi lozim. 42. Qabul qilish va yaroqsizga chiqarish natijalari boʻyicha olingan mahsulotning haqiqiy sifati toʻgʻrisida yukni qabul qilib oluvchi va yetkazib beruvchining vakillari ishtirokida dalolatnoma rasmiylashtiriladi. Dalolatnomada yoʻq qilinishi kerak boʻlgan nuqsonli konservalar soni va davlat zaxirasiga topshirishga yaroqli boʻlmagan, shuningdek yetkazib beruvchiga qaytarilishi lozim boʻlgan mahsulotlar miqdori koʻrsatiladi. 43. Shishgan, ichidagi mahsuloti sizib oqayotgan va teshilgan konservalar komissiya tomonidan belgilangan tartibda yoʻq qilinishi kerak. Komissiya tarkibiga moddiy javobgar shaxslar, laboratoriya va tashkilot buxgalteriyasi vakillari kiradi. Yoʻq qilinayotganda konservalar ochilishi, xlorli ohak yoki karbol kislotasi bilan ishlov berilishi va maxsus ajratilgan yerga koʻmilishi lozim. Komissiya tomonidan konservalarning yoʻq qilinganligi toʻgʻrisida dalolatnoma tuziladi. 44. Shartnomaga muvofiq ishlab chiqaruvchi (yetkazib beruvchi) yaroqsiz deb topish dalolatnomasini olgach, yaroqsiz deb topilgan mahsulot oʻrniga xuddi shu miqdorda sifatli mahsulot yetkazib berishi lozim. 45. Yaroqsiz deb topilgan va yoʻq qilingan konservalarni qabul qilish, saqlash va joʻnatish bilan bogʻliq boʻlgan barcha xarajatlar shartnomaga muvofiq ishlab chiqaruvchi (yetkazib beruvchi) tashkilot tomonidan toʻliq qoplanadi. 46. Isitiladigan omborlarda saqlash uchun moʻljallangan konservalar muzlatilgan yoki sovutilgan (0º S gacha) holatda kelganda, ularni doimiy saqlanadigan joyga joylashtirish imkoniyatini aniqlash uchun konservalar tarkibining harorati oʻlchanadi. Bir vaqtning oʻzida nisbiy namlikni pasaytirish orqali ombor havosining shudring nuqtasi pasaytiriladi, buning uchun ombordagi isitish tizimi ishga tushirilib, xona shamollatiladi. 47. Agar konserva ustidagi harorat ombor havosining shudring nuqtasidan yuqori boʻlsa, konservalar vaqtinchalik saqlash shtabellariga taxlanib, paketlar orasida boʻshliq qoldiriladi. Zarur hollarda konservalar tagidagi namlik qurishi uchun qutilar agʻdarilib qoʻyiladi. Konservalar harorati ombor haroratiga teng boʻlib, kondensat yoʻqligi tekshirilgandan soʻng, ular doimiy saqlashga taxlanadi. 48. Konservalar tasdiqlangan yuk normalari va ular asosida ishlab chiqilgan joylashtirish chizmasiga muvofiq omborga joylashtiriladi. Bunda shtabellardagi oʻrinlar sonini toʻliq hisoblash imkoniyati, konserva va idishlarning butunligi, shtabellar turgʻunligi, ombor maydonidan imkon qadar samarali foydalanish, mahsulot sifatini nazorat qilish va vagonga ortish ishlarini mexanizatsiyalashtirishni taʼminlash inobatga olinishi kerak. 49. Konservalar paketlanmagan holda keltirilsa, transportdan tushirib olishda paketlanadi. Bunda qutilar konservalarni vertikal holda saqlagan holda trafareti tepaga qilib taxlanadi. Paketlar 1200 x 1000 x 150 mm yoki 1200 x 800 x 150 mm hajmdagi toza va quruq tagliklar ustida yigʻiladi, paketlangan konservalar berib yuborilayotganda ularni transportga mexanizatsiyalashtirilgan usulda ortish zarurligi inobatga olinadi. 50. Konservalar shtabellari bir yoki bir nechta partiyalardan shakllantirilishi mumkin. Bunda ularning sifati, turi va navi hamda ishlab chiqarilish vaqti boʻyicha bir xilligi hisobga olinadi. 51. Konservalarni shikastlangan yashiklarga joylashga yoʻl qoʻyilmaydi. Nuqsonli konservalar yoki tahlil uchun namunalar olib qoʻyilganda yashiklar tahlil yoʻli bilan tekshirilgan bir turdagi konservalar bilan toʻldirilishi, shundan soʻng saranjomlik bilan yopilishi (qoqib qoʻyilishi) va shtabellarning yuqori qatorlariga joylashtirilishi kerak. 52. Har bir shakllantirilgan shtabelga belgilangan shaklda shtabel yorligʻi rasmiylashtiriladi, unga yashiklarni paketga joylashtirish va paketlarni shtabelga taxlash sxemasi ilova qilinadi. Hujjatlarda albatta konservalar joylangan ombor, seksiya va shtabel raqami koʻrsatilishi zarur. 53. Konservalarning saqlanish sifatini nazorat qilish, havoning yaxshiroq aylanishini va konservalar shtabellarini taxlashda mexanizmlarni qoʻllash qulayligini taʼminlash uchun ombor (seksiya) perimetri boʻylab devorlar yoki chiqib turgan konstruksiyalar yonidan kengligi 0,5 m boʻlgan oʻtish joylari qoldiriladi. Oʻtish joylarining kengligi yongʻin xavfsizligi qoidalariga muvofiq aniq osma moslamaga ega elektr yuklagichning minimal burilish radiusiga qarab belgilanadi. 54. Ombor maydonidan samarali va oqilona foydalanish uchun asosiy shtabellar taxlangandan keyin asosiy oʻtish joyi boʻylab, kamida 2 m oʻtish joyini qoldirgan holda kengligi bir paket keladigan shtabellarni qoʻshimcha taxlash tavsiya etiladi. 55. Mahsulot shtabellari va tagliklar omborlarning koʻtarib turuvchi konstruksiyalariga tayanmasligi kerak. Agar shtabellar yoki alohida taxlamlar xavfli egilishlarga ega boʻlsa, ularni qaytadan taxlash zarur. Bunda texnika xavfsizligi qoidalariga amal qilinishiga alohida eʼtibor qaratish zarur. 56. Yuklash-tushirish va ombor ichi ishlari yagona texnologik xarita boʻyicha bajarilishi lozim. 57. Yuklash-tushirish ishlari, shuningdek konservalarni qaytadan taxlash ishlari bajarilayotganda, yashiklar urilishi, silkinishi va tashlanishiga yoʻl qoʻymasdan, idishlarni ehtiyot qilish kerak. 58. Konservalarni isitilmaydigan omborlarda saqlaganda, bahorgi-yozgi davrda tegishli harorat-namlik rejimi omborlarni shamollatish bilan taʼminlanishi lozim. 59. Isitilmaydigan omborlarda harorat keskin koʻtarilib yoki tushib ketishiga yoʻl qoʻymaslik maqsadida: kuzgi-qishki davrda omborlarni issiq qilish, eshiklar, tuynuklar va deflektorlarni yaxshilab germetizatsiya qilish zarur. Eshiklar brezent pardalar bilan zich yopilishi, omborga kirish faqat bir eshik orqali boʻlishi kerak; bahorgi davrda konservalarni tashqi havo bilan shamollatish lozim. 60. Qishki davrdan bahorgi-yozgi davrga oʻtganda, konservalar harorati va ombordagi havo harorati oʻrtasida keskin farqqa yoʻl qoʻymagan holda, konservalarning asta-sekin isishini taʼminlash zarur. Haroratni tenglashtirish va ortiqcha namlikni yoʻq qilish uchun isitilmaydigan omborlarni shamollatish eshiklar, tuynuklarni ochish hamda maxsus shamollatish qurilmalarini yoqish yoʻli bilan amalga oshiriladi. 61. Konservalarni saqlashda ularga uzoq vaqt davomida baland harorat (20 °S dan yuqori, namlik 75 foizdan koʻp emas) taʼsir qilishi tavsiya etilmaydi. Yozgi paytda konservalar saqlanayotgan xonalarni shamollatish ishlari sutkaning qorongʻi paytida amalga oshirilishi kerak. 62. Belgilangan saqlash rejimi buzilgan taqdirda konservalarning tashqi holati tanlab tekshiriladi va ularda namlik kondensatsiyasi borligi aniqlanganda, darhol xonani shamollatishni kuchaytirish boʻyicha choralar koʻrilishi zarur, zarurat tugʻilganda konservalar turgan yashiklarni shamollatish uchun shtabellar buziladi. 63. Ombordagi havo harorati va namlikni oʻlchovchi asboblarning koʻrsatkichlari har kuni maxsus kuzatuvlar jurnalida qayd etiladi. 64. Konservalarni saqlash davomida ularning sifatini muntazam kuzatib borish zarur. Konservalarning tashqi holatini tekshirish, sifatiga organoleptik baho berish va laboratoriya tahlillari belgilangan muddatlarda oʻtkaziladi 65. Konservalarning tashqi yuzasida oʻzgarish belgilari (zang, shishib koʻtarilish) paydo boʻlgan taqdirda bunday konservalar saralanadi. 66. Agar saqlash jarayonida konservalarda ishlab chiqarish xarakteridagi yashirin nuqsonlar aniqlansa, ushbu mahsulot yaroqsizga chiqariladi va tegishli dalolatnoma tuziladi. Bu haqda konserva ishlab chiqaruvchiga (yetkazib beruvchiga) va Qoʻmitaga maʼlum qilinadi. 67. Qayta saralash ishlari yoki tanlama sifat tekshiruvi paytida olingan nuqsonli konservalar shartnomaga muvofiq ishlab chiqaruvchiga (yetkazib beruvchiga) qaytariladi yoki mazkur Yoʻriqnomada koʻrsatilgan tegishli tartibda yoʻq qilinadi. Konserva solingan yashiklarni tekshirish va ishlov berish uchun ochish ehtiyotlik bilan qopqoq tomonidan amalga oshiriladi. 68. Konservalarni saqlash muddati ishlab chiqarilgan kundan boshlab ikki yil. Konservalarni saqlash muddatlarini hisoblash ular ishlab chiqarilgan kundan boshlab yuritiladi. Saqlash muddatlari konservalarning markirovkasida koʻrsatilgan yaroqlilik muddatlariga mos kelishi kerak. 69. Konservalarni ombordan chiqarish Qoʻmita tomonidan berilgan naryadlar boʻyicha, birinchi navbatda, sifatining holatiga qarab, ishlab chiqarilish sanasini hisobga olgan holda amalga oshiriladi. 70. Ombordan chiqariladigan konservalarga ularning sifatini tasdiqlovchi hujjatlar beriladi. 71. Konservalarni chiqarishni boshlashdan oldin moddiy javobgar shaxslar yuklab joʻnatish uchun moʻljallangan shtabellardagi joylar sonini hisoblashi kerak. 72. Konservalarni yuklab joʻnatish texnik jihatdan soz transport vositalarida amalga oshiriladi. Konservalarning yuklanishga tayyorligi laboratoriya, saqlash uchastkalari xodimlari va texnik-muhandis xodimlari tarkibidagi komissiya aʼzolari tomonidan belgilanadi hamda tegishli dalolatnoma rasmiylashtiriladi. 73. Konservalarni yuklash joylar sonini toʻliq hisoblash imkoniyatini inobatga olgan holda, paketlashtirilgan koʻrinishda, normativ hujjatlarga muvofiq amalga oshiriladi. 74. Yetkazib beruvchilarning mahsulot sifatini tasdiqlovchi hujjatlari mazkur mahsulotning butun partiyasi isteʼmolchiga chiqarilgandan keyin tashkilotda kamida bir yil saqlanadi. 75. Mazkur Yoʻriqnoma Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi, Oʻzbekiston standartlashtirish, metrologiya va sertifikatlash agentligi, Oziq-ovqat sanoati tashkilotlari uyushmasi, “Oʻzbekiston temir yoʻllari” DATK, Oʻzbekiston avtomobil va daryo transporti agentligi bilan kelishilgan.