Botanika kolleksiyalarini hisobga olish, toʻldirib borish, asrash, sotib olish va sotish, joʻnatish, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi hududiga olib kirish va undan olib chiqish qoidalarini tasdiqlash haqida
(resolution, 2026-03-16)

Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Tabiatni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi qaror qiladi: 1. Botanika kolleksiyalarini hisobga olish, toʻldirib borish, asrash, sotib olish va sotish, joʻnatish, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi hududiga olib kirish va undan olib chiqish qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. Mazkur Qoidalar botanika kolleksiyalarini hisobga olish, toʻldirib borish, asrash, sotib olish va sotish, joʻnatish, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi hududiga olib kirish va undan olib chiqish tartibini belgilaydi. 1. Mazkur Qoidalarda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: botanika kolleksiyasi — ilmiy, madaniy-maʼrifiy, oʻquv-tarbiyaviy va estetik ahamiyatga ega boʻlgan, yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklar yashash faoliyati mahsulotlarining tizimlashtirilgan toʻplami(gerbariylar, urugʻlar) hamda sunʼiy yaratilgan sharoitlarda (botanika bogʻlarida, dendrologiya bogʻlarida, pitomniklarda, plantatsiyalarda va boshqalarda) yetishtiriladigan yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklar; tizimlashtirilgan toʻplanmalar — ishlovdan oʻtgan, qayd qilish raqami, saqlash obyektlari, terish va tayyorlash joylarining manzili hamda yovvoyi oʻsimlik va uning qismlarining aniq ilmiy nomiga ega boʻlgan botanika kolleksiyasi; tizimlashtirilmagan toʻplanmalar — ishlovdan oʻtmagan, qayd qilish raqami, saqlash obyektlari, terish va tayyorlash joylarining manzili hamda yovvoyi oʻsimlik va uning qismlarining aniq ilmiy nomiga ega boʻlmagan botanika kolleksiyasi. 2. Quyidagilar botanika kolleksiyalari hisoblanmaydi: qishloq xoʻjaligi yerlarida yoki uy sharoitlarida yetishtirilgan madaniy oʻsimliklar va ularning qismlari; aholi punktlari va yoʻllarni koʻkalamzorlashtirish uchun yetishtirilgan manzarali tirik oʻsimliklar; sotishga moʻljallangan manzarali oʻsimliklar; biologik muzeylar, biologik xilma-xillik sohasida tadqiqotlar olib boruvchi ilmiy-tadqiqot institutlari tomonidan tasdiqlangan tizimlashtirish, yorliqlash va aniqlash qoidalariga muvofiq saqlanadigan toʻplanmalar; yuridik va jismoniy shaxslarga tegishli boʻlmagan va botanika kolleksiyalariga oid boʻlmagan namunalar; paleontologik va arxeologik topilmalar; yovvoyi, manzarali va boshqa turdagi oʻsimliklar va ularning qismlaridan tayyorlangan buyumlar. 3. Botanika kolleksiyalari tizimlashtirilgan va tizimlashtirilmagan toʻplanmalardan iborat boʻlishi mumkin. 4. Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida mazkur Qoidalarda nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi. 5. Yuridik va jismoniy shaxslar (bundan buyon matnda botanika kolleksiyasi egasi deb yuritiladi) tomonidan yovvoyi oʻsimliklar yoki ular qismlaridan toʻplangan majmualar Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi (bundan buyon matnda Qoʻmita deb yuritiladi) yoki Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi qoʻmitasi, viloyatlar va Toshkent shahar Ekologiya va iqlim oʻzgarishi bosh boshqarmalari (bundan buyon matnda hududiy boshqarma deb yuritiladi) tomonidan hisobga olingan taqdirda, u botanika kolleksiyasi hisoblanadi. 6. Qoʻmita hududiy boshqarmalarining mahalliy ahamiyatga ega botanika kolleksiyalarini hisobga olish va ularni reyestrga kiritish bilan bogʻliq faoliyatini muvofiqlashtiradi va nazorat qiladi. Hududiy boshqarmalar mahalliy ahamiyatga ega boʻlgan botanika kolleksiyalarini hisobga olish va ularni reyestrga kiritish bilan bogʻliq maʼlumotlarni har yili Qoʻmitaga taqdim etadi. 7. Botanika kolleksiyasi xalqaro, respublika va mahalliy ahamiyatga ega boʻlib, botanika kolleksiyasi egasi uni hisobga olish uchun: xalqaro va respublika ahamiyatiga ega boʻlgan botanika kolleksiyalari boʻyicha — Qoʻmitaga; mahalliy ahamiyatga ega boʻlgan botanika kolleksiyalari boʻyicha — hududiy boshqarmaga ariza bilan murojaat qiladi. 8. Botanika kolleksiyasini hisobga olish haqidagi arizada quyidagilar koʻrsatilishi zarur: yuridik shaxsning nomi, uning rekvizitlari, STIR, rahbarning ismi, familiyasi; jismoniy shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi, STIR, yashash manzili, (telefon raqami) va pasport yoki identifikatsiyalovchi ID-kartasi maʼlumotlari. 9. Arizaga quyidagi maʼlumot va hujjatlar ilova qilinadi: oʻsimlik dunyosi obyektlari yoki ular qismlarining oilasi, turkumi, turi nomi hamda ularning umumiy miqdori koʻrsatilgan roʻyxati (lotin tilida); botanika kolleksiyasi tarkibidagi yovvoyi oʻsimlik yoki uning qismlaridan foydalanish uchun berilgan tegishli ruxsat etish xususiyatiga ega hujjat nusxasi. Botanika kolleksiyasi tarkibidagi yovvoyi oʻsimlik yoki uning qismlaridan foydalanish uchun berilgan tegishli ruxsat etish xususiyatiga ega hujjat nusxasini taqdim etish toʻgʻrisidagi talab mazkur Qoidalar kuchga kirgunga qadar toʻplangan botanika kolleksiyalariga nisbatan tatbiq etilmaydi. 10. Botanika kolleksiyalarini hisobga olish yoki ularni Oʻzbekiston Respublikasi hududidan olib chiqish jamoatchilik asosida faoliyat yuritadigan respublika yoki mahalliy ekspert guruhlari tomonidan berilgan xulosaga asosan amalga oshiriladi. Bunda respublika ekspert guruhi Qoʻmita huzurida, mahalliy ekspert guruhi esa hududiy boshqarma huzurida tegishli hududiy boshqarma qaroriga asosan tashkil etiladi. Ekspert guruhlari qonunchilik hujjatlari va mazkur Qoidalar talablariga muvofiq faoliyat yuritadi. 11. Qoʻmita rahbari lavozimiga koʻra respublika ekspert guruhining, hududiy boshqarmaning boshligʻi oʻrinbosari esa mahalliy ekspert guruhining raisi hisoblanadi. Ekspert guruhlari tarkibiga Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi, ilmiy-tadqiqot institutlari, oliy taʼlim muassasalari, tabiat va botanika bogʻlarining mutaxassislari kelishuv asosida aʼzo sifatida kiritilishi mumkin. Ekspert guruhlarining yigʻilishlari zaruratga qarab oʻtkaziladi. 12. Ekspert guruhining xulosasi Qoʻmita yoki hududiy boshqarmalar tomonidan botanika kolleksiyasi egasiga guvohnoma berish uchun asos boʻladi. 13. Botanika kolleksiyalarini hisobga olish quyidagi hollarda rad etiladi: botanika kolleksiyasini hisobga olish haqidagi arizada mazkur Qoidalarning 8-bandida koʻrsatilgan maʼlumotlar toʻliq koʻrsatilmagan boʻlsa; botanika kolleksiyasini hisobga olish haqidagi arizada notoʻgʻri yoki buzib koʻrsatilgan maʼlumotlar mavjud boʻlsa; mazkur Qoidalarning 9-bandida koʻrsatilgan maʼlumot va hujjatlar toʻliq boʻlmagan hajmda taqdim etilgan boʻlsa. Botanika kolleksiyalarini hisobga olishni boshqa asoslarga koʻra rad etishga yoʻl qoʻyilmaydi. 14. Botanika kolleksiyalarini hisobga olish rad etilgan taqdirda, ariza bilan murojaat qilgan shaxsga yozma ravishda xabar beriladi hamda unga tegishli ekspert guruhining xulosasi nusxasi ilova qilinadi. 15. Botanika kolleksiyalarini hisobga olish boʻyicha ekspert guruhining ijobiy xulosasiga asosan botanika kolleksiyasi egasiga Qoʻmita yoki tegishli hududiy boshqarma tomonidan mazkur qoidalarning 1-ilovasiga muvofiq shaklda guvohnoma beriladi. 16. Har bir guvohnoma hisobda turuvchi blanka boʻlib, oʻz seriyasi va tartib raqamiga ega boʻladi. Bunda, Qoʻmita tomonidan beriladigan guvohnomalarga “UZ” qisqartmasi, hududiy boshqarmalar tomonidan beriladigan guvohnomalarda esa mazkur Qoidalarning 2-ilovasiga muvofiq qisqartmalar qoʻyiladi. 17. Qoʻmita yoki hududiy boshqarmaning botanika kolleksiyasini davlat hisobiga olishni rad etish toʻgʻrisidagi javobidan norozi boʻlgan shaxslar belgilangan tartibda yuqori turuvchi organ yoki sudga murojaat qilishi mumkin. 18. Qoʻmita va hududiy boshqarmaning botanika kolleksiyalarining reyestrini mazkur qoidalarning 3-ilovasiga muvofiq elektron shaklda yuritadi. 19. Botanika kolleksiyalarining egalari: oʻsimlik turlarini tabiiy muhitdan gʻamlashga (toʻplashga) Qoʻmita tomonidan qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda berilgan ruxsatnoma asosida; botanika kolleksiyalarini oldi-sotdi, ayirboshlash va hadya shartnomasi yoki ularni boshqa shaxsga berish toʻgʻrisidagi kelishuv asosida toʻldirib borishlari mumkin. 20. Hisobga olingan botanika kolleksiyalarining egalari oʻzlariga tegishli boʻlgan botanika kolleksiyalarini asrashga majburdir. 21. Botanika kolleksiyalari egalari ularni qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda sotib olish va sotish hamda joʻnatish huquqiga ega. 22. Botanika kolleksiyalarini sotib olish, sotish va joʻnatishga ushbu Botanika kolleksiyalarining hisobga olinganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma mavjud boʻlganda yoʻl qoʻyiladi. 23. Oʻzbekiston Respublikasi hududidan botanika kolleksiyalarini olib chiqish Qoʻmita tomonidan beriladigan ruxsatnoma asosida amalga oshiriladi. 24. Botanika kolleksiyasi egasi (uning huquqiy vorisi) botanika kolleksiyalarining hisobga olinganligi toʻgʻrisidagi guvohnomani qayta rasmiylashtirib berish uchun qayta rasmiylashtirish uchun asos boʻlgan holatlarni koʻrsatgan va hujjatlarni ilova qilgan holda tegishli organga murojaat qilish huquqiga ega. Bunda tegishli organ murojaat qilingan kundan eʼtiboran besh kun ichida Botanika kolleksiyalarining hisobga olinganligi toʻgʻrisidagi guvohnomani botanika kolleksiyasi egasiga (uning huquqiy vorisiga) qayta rasmiylashtirib beradi. 25. Botanika kolleksiyalarining hisobga olinganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma yoʻqolgan yoki yaroqsiz holga kelgan taqdirda, botanika kolleksiyasi egasining arizasiga koʻra Qoʻmita yoki hududiy boshqarma tomonidan uch ish kuni ichida uning dublikati beriladi. 26. Botanika kolleksiyalarining hisobga olinganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma qayta rasmiylashtirib berilganda yoki uning dublikati berilganda, Qoʻmita yoki hududiy boshqarma tomonidan tegishli reyestrga bu haqda yozuv kiritib qoʻyiladi. 27. Mazkur Qoidalar talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladi. 28. Mazkur Qoidalar Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi bilan kelishilgan. ‎‎‎‎Namuna‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI EKOLOGIYA VA IQLIM OʻZGARISHI MILLIY QOʻMITASI‎‎‎____________________________________________________________‎ (vakolatli organ)‎‎‎‎‎‎‎UZ-000000 ‎(seriyasi va raqami)‎ Botanika kolleksiyalarining hisobga olinganligi toʻgʻrisidagi‎ GUVOHNOMA ‎‎‎‎‎‎‎20___ yil “___” ______________‎‎‎_________________‎‎‎‎‎(joy nomi)‎‎‎‎‎‎‎Berildi._________________________________________________________________‎Haqiqatdan ham uning botanika kolleksiyasi hisobga olingan va unga ushbu botanika kolleksiyalarini saqlash, koʻpaytirish, undan foydalanish huquqi beriladi, tirik eksponatlar ham shular jumlasiga kiradi. Botanika kolleksiyasi joylashgan hudud manzili:‎________________________________________________________________________‎________________________________________________________________________‎________________________________________________________________________‎‎‎‎‎‎‎GUVOHNOMAGA OʻSIMLIK DUNYOSI OBYEKTLARI YOKI ULAR QISMLARINING HAR BIR OILASI, TURKUMI, TURI NOMI ROʻYXATI VA MIQDORI HAQIDAGI MAʼLUMOTLAR ILOVA QILINADI. ‎‎‎‎‎‎‎Vakolatli organ rahbari‎‎‎____________________‎‎M.Oʻ. ‎‎‎(imzo)‎‎‎‎‎20__ yil “____” ________ .‎‎‎‎‎‎‎Botanika kolleksiyasi egasi___________‎‎‎_________________‎‎‎‎‎(imzo) T/r Nomi Qisqartmasi 1. Qoraqalpogʻiston Respublikasi QR 2. Andijon viloyati AN 3. Buxoro viloyati BX 4. Jizzax viloyati JZ 5. Navoiy viloyati NV 6. Namangan viloyati NA 7. Samarqand viloyati SN 8. Sirdaryo viloyati SI 9. Surxondaryo viloyati SD 10. Toshkent viloyati TV 11. Toshkent shahri TN 12. Fargʻona viloyati FA 13. Xorazm viloyati XZ 14. Qashqadaryo viloyati QV