OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI VAZIRLAR MAHKAMASI HUZURIDAGI IJTIMOIY SUGʻURTA JAMGʻARMASINING TAShKIL ETISh TOʻGʻRISIDA
(resolution, 2021-02-22)

Ijtimoiy taʼminot tizimida davlat kafolatlarini amalga oshirish hamda ijtimoiy sugʻurta mablagʻlarining toʻgʻri va samarali sarflanishi ustidan nazoratni kuchaytirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi va Oʻzbekiston Kasaba uyushmalari federatsiyasi Kengashi qaror qiladilar: 1. Sobiq SSSR Pensiya fondining Oʻzbekiston Respublika boʻlimi negizida Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasi tashkil etilsin. Unga Oʻzbekiston Kasaba uyushmalari federatsiyasi Kengashi tizimidan vaqtincha mehnatga qobiliyatsizlik, homiladorlik va tugʻish boʻyicha, farzand tugʻilganda, dafn etishga beriladigan nafaqalarni toʻlashga yoʻnaltiriladigan davlat ijtimoiy sugʻurta mablagʻlari berilsin. Qayd etilgan maqsadlardagi ijtimoiy sugʻurta mablagʻlarini qabul qilish-topshirish 1994-yilning 1-yanvardagi holatiga koʻra amalga oshirilsin. 2. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari: Pensiya jamgʻarmasi Oʻzbekiston respublika boʻlimining hududiy filiallari negizida Ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasi vakilligining Qoraqalpogʻiston respublika, viloyatlar va Toshkent shahar boʻlinmalarini, respublika shaharlari va tumanlarida esa jamgʻarma vakilligining boʻlimlarini tashkil etsinlar. Jamgʻarma vakilligi Qoraqalpogʻiston respublika, viloyatlar va Toshkent shahar boʻlinmalarining namunaviy tuzilmasi 1-ilovaga* muvofiq tasdiqlansin. Belgilab qoʻyilsinki, Jamgʻarma hududiy boʻlinmalari vakillari Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashining, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlarining tavsiyanomasiga binoan, Jamgʻarmaning shaharlar va tumanlar boʻyicha vakillari esa hududiy boʻlinma vakilining tavsiyanomasiga binoan Jamgʻarma boshqaruvi tomonidan tayinlanadilar. 3. Belgilab qoʻyilsinki, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasi mustaqil davlat moliya-kredit muassasasi hisoblanadi. Jamgʻarmaning pul mablagʻlari davlat budjeti, boshqa jamgʻarmalar tarkibiga kirmaydi va musodara qilinishi mumkin emas. 4 Quyidagilar Jamgʻarmaning asosiy vazifalari hisoblanadi: fuqarolarning davlat tomonidan belgilangan ijtimoiy sugʻurta huquqlarini toʻla hajmda roʻyobga chiqarish; ijtimoiy sugʻurta boʻyicha pensiya va nafaqalarning kafolatli va oʻz vaqtida toʻlanishini taʼminlovchi shart-sharoitlar yaratish; xalqaro aloqalarni amalga oshirish, davlat ijtimoiy sugʻurtasi sohasidagi chet el tajribasini oʻrganish va undan foydalanish. Bu vazifalarning bajarilishiga quyidagi yoʻllar bilan erishiladi: davlat ijtimoiy sugʻurtasiga moʻljallangan mablagʻlarni yigʻish va jamlash; pensiyalarni, vaqtincha mehnatga qobiliyatsizlik, homiladorlik va tugʻish boʻyicha, farzand tugʻilganda, dafn etishga beriladigan nafaqalarni toʻlash va davlat ijtimoiy sugʻurtasining boshqa maqsadlardagi xarajatlarini mablagʻ bilan taʼminlash; oʻz-oʻzini mablagʻ bilan taʼminlash prinsiplari asosida Jamgʻarma mablagʻlarini koʻpaytirishni tashkil etish. 5. Belgilab qoʻyilsinki, Ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasini shakllantirish manbalari quyidagilar hisoblanadi: korxonalar, muassasalar, tashkilotlar va shirkatlarning, idoraviy qarashliligidan va mulkchilik shaklidan qatʼi nazar, belgilangan meʼyorlar boʻyicha ish haqi fondiga nisbatan foizlarda toʻlanadigan, zaruriyat tugʻilganda davlat budjeti mablagʻlaridan toʻldiriladigan sugʻurta badallari; yakka tartibda mehnat faoliyati bilan, shu jumladan, yakka (jamoa) ijara shartlarida yoki shaxsiy dehqon xoʻjaligida shugʻullanayotgan shaxslarning sugʻurta badallari. fuqarolarning majburiy sugʻurta badallari; Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining, korxonalar va jamoat tashkilotlari, ularning tijorat faoliyatidan olingan daromadlarini ham qoʻshganda badallari, shuningdek, boshqa tushumlar. 6. Belgilansinki, 1994-yil muassasalar, tashkilotlar va shirkatlar, idoraviy qarashliligidan, mulkchilik va xoʻjalik yuritish shaklidan qatʼi nazar, shartnoma asosida yollaydigan tartibda faoliyati bilan, shu jumladan, yakka (jamoa) ijara shartlarida yoki shaxsiy dehqon xoʻjaligida shugʻullanayotgan shaxslar mazkur qarorning 1-bandida koʻrsatilgan nafaqalarni toʻlash uchun Ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasiga sugʻurta badallari yoʻnaltiradilar, mehnatkashlarni, ularning oila aʼzolarini sanatoriya-kurortlarda davolash, bolalarni sogʻlomlashtirish uchun Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadigan tartibda va miqdorlarda Oʻzbekiston Kasaba uyushmalari federatsiyasi Kengashiga oʻtkaziladigan boshqa mablagʻlar bundan mustasno, Xodimlari yoshi boʻyicha imtiyozli pensiya huquqiga ega boʻlgan korxonalar va tashkilotlar sugʻurta badallari bilan bir qatorda mehnatga haq toʻlashga moʻljallangan mablagʻlardan amaldagi qonun hujjatlarida belgilanmagan miqdorda Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasiga qoʻshimcha mablagʻlar oʻtkazadilar. 7. Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasiga rahbarlik boshqaruv va uning doimiy ishlovchi organi ijro etuvchi direksiya tomonidan amalga oshiriladi. Jamgʻarma boshqaruvi tartibiga doimiy asosda Ijtimoiy taʼminot vazirligi, Mehnat vazirligi, Moliya vazirligi, Markaziy bank, Oʻzbekiston kasaba uyushmalari federatsiyasi Kengashi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashining rahbarlari va Jamgʻarma ijro etuvchi direktori kiradilar. Jamgʻarma boshqaruvining raisi va ijro etuvchi direktor Jamgʻarma boshqaruvining tavsiyasiga binoan Vazirlar Mahkamasi tomonidan tayinlanadilar. Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasi boshqaruvining raisi moddiy-maishiy taʼminot, tibbiyot xizmati koʻrsatish shart-sharoitlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi davlat qoʻmitalari raislariga, lavozim boʻyicha Jamgʻarma boshqaruvi raisining oʻrinbosari hisoblanadigan ijro etuvchi direktor esa Oʻzbekiston Respublikasi davlat qoʻmitalari raislarining oʻrinbosarlariga tenglashtirilsin. Shaxsiy tarkibi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadigan Jamgʻarma boshqaruvining soni 9 kishidan iborat qilib belgilansin. 8. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasi markaziy apparatining tuzilmasi 2-ilovaga* muvofiq tasdiqlansin. Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasi barcha organlarining cheklangan soni 3-ilovaga* muvofiq 1237 nafardan, shu jumladan, Jamgʻarma ijro etuvchi direksiyasi 45 nafardan iborat qilib tasdiqlansin Jamgʻarmani, uning ijro etuvchi direksiyasini va Jamgʻarmaning hududiy ijro etuvchi organlarini saqlash xarajatlarini ijtimoiy sugʻurta mablagʻlari hisobiga amalga oshiriladi. 9. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasi toʻgʻrisidagi Nizom 4-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 10. Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasi 3 oy muddatda Ijtimoiy taʼminot vazirligi, Moliya vazirligi va boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda sugʻurta badallarini oʻtkazish normativlarini va davlat ijtimoiy sugʻurtasi boʻyicha nafaqalar toʻlash tartibini tartibga soluvchi meʼyoriy-huquqiy hujjatlarni ishlab chiqsin hamda belgilangan tartibda tasdiqlasin. 11. Vazirlar Mahkamasining “SSJI Pensiya fondining Oʻzbekiston jumhuriyat boʻlimini tashkil etish toʻgʻrisida” 1991-yil 14-yanvardagi 9-son qarori oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 12. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari M.Q. Qoraboyev zimmasiga yuklatilsin. Qarorning qanday bajarilayotganligi 1993-yil sentyabr oyida koʻrib chiqilsin. 1. Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasi davlat ijtimoiy sugʻurtasi pul mablagʻlarini boshqarish davlat organi hisoblanadi, mehnatkashlar, ularning oila aʼzolarini sanatoriya-kurortlarda davolash, bolalarni sogʻlomlashtirish uchun Oʻzbekiston kasaba uyushmalari federatsiyasi Kengashiga oʻtkaziladigan mablagʻlar bundan mustasno. Tashkiliy-huquqiy tomondan Jamgʻarma mustaqil moliya kredit tizimi hisoblanadi va oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlariga, shuningdek, mazkur Nizomga amal qiladi. 2. Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasining mablagʻlari davlat budjeti tarkibiga kirmaydi hamda musodara qilinmaydi. Quyidagilar Ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasining asosiy vazifalari hisoblanadi: Fuqarolarning davlat tomonidan belgilangan Ijtimoiy taʼminot hamda davlat ijtimoiy sugʻurta huquqlarini toʻla hajmda roʻyobga chiqarish; ijtimoiy sugʻurta boʻyicha pensiya va nafaqalarning kafolatlari hamda oʻz vaqtida toʻlanishini taʼminlovchi shart-sharoitlar yaratish; asosiy yoʻnalishlarni shakllantirish va ijtimoiy sugʻurta mablagʻlarining foydalanilishi ustidan nazoratni amalga oshirish; xalqaro aloqalarni amalga oshirish, davlat ijtimoiy sugʻurtasi sohasidagi chet el tajribasini oʻrganish va undan foydalanish. Qayd etilgan vazifalarni bajarish uchun Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasi: pensiya taʼminotiga, vaqtincha mehnatga qobiliyatsizlik, homiladorlik va tugʻish boʻyicha, farzand tugʻilganda, dafn etishga beriladigan nafaqalarni toʻlashga yoʻnaltiriladigan sugʻurta badallarini yigʻish va jamlashni; Jamgʻarma mablagʻlari hisobidan toʻlanadigan davlat pensiyalari va nafaqalarini mablagʻ bilan taʼminlashni; oʻz-oʻzini mablagʻ bilan taʼminlash prinsiplari asosida jamgʻarma mablagʻlarini koʻpaytirishni; Ijtimoiy taʼminot vazirligi, Moliya vazirligi bilan birgalikda davlat ijtimoiy sugʻurtasiga, pensiya taʼminotiga ajratiladigan sugʻurta badallari miqdorlari, shuningdek, Ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasi mablagʻlarini shakllantirish toʻgʻrisida takliflar ishlab chiqishni amalga oshiradi va koʻrib chiqish uchun ularni Vazirlar Mahkamasiga kiritadi; Jamgʻarma mablagʻlarining toʻgʻri sarflanishi ustidan moliyaviy nazoratni, shuningdek, soliq organlari bilan birgalikda sugʻurta badallarining jamgʻarmaga oʻz vaqtida va toʻliq tushishi ustidan nazoratni; Jamgʻarma ishida oshkoralikni, shu jumladan, Jamgʻarma budjetining ijrosini har yili eʼlon qilish yoʻli bilan moliyaviy oshkoralikni amalga oshiradi. Jamgʻarmaga sugʻurta badallari yigʻish va uni hisobga olish, shuningdek, Jamgʻarma mablagʻlarini sarflash tartibi alohida yoʻriqnoma bilan belgilanadi. 1. Jamgʻarma budjeti: korxonalar, muassasalar, jamoa va davlat xoʻjaliklari, shirkatlar va respublika hududida joylashgan, ularning idoraviy qarashligidan, mulkchilik va xoʻjalik yuritish shaklidan qatʼi nazar, boshqa tashkilotlarning, shuningdek, yakka tartibdagi mehnat faoliyati bilan, yakka (jamoa) ijara shartlarida shaxsiy dehqon xoʻjaligida shugʻullanayotgan fuqarolar va ayrim fuqarolarni shartnoma asosida yollaydigan shaxslarning sugʻurta badallari; fuqarolarning majburiy badallari va Jamgʻarmaning tijorat, xoʻjalik faoliyatidan tushadigan daromadlari, shuningdek, boshqa tushumlar hisobiga shakllanadi. 2. Korxonalar, jamoa va davlat xoʻjaliklari, shirkatlar va respublika hududida joylashgan, ularning idoraviy qarashliligidan, mulkchilik va xoʻjalik yuritish shaklidan qatʼi nazar, boshqa tashkilotlar, yakka tartibdagi mehnat faoliyati bilan ijara yoki shaxsiy dehqon xoʻjaligida shugʻullanadigan fuqarolar, shuningdek, ayrim fuqarolarni shartnoma asosida yollaydigan shaxslar Ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasiga sugʻurta badallari yoʻnaltiradilar, mehnatkashlarni, ularning oila aʼzolarini sanatoriya kurortlarda davolash, bolalarni sogʻlomlashtirish uchun Oʻzbekiston kasaba uyushmalari federatsiyasi Kengashiga oʻtkaziladigan mablagʻlar bundan mustasno. 3. Ijtimoiy sugʻurtaga sugʻurta badallarini toʻlash, boshqa toʻlovlarni oʻtkazish, jamgʻarma mablagʻlarini tegishli schyotlarga oʻtkazib qoʻyish, ularni hisoblash va ulardan foydalanish jamgʻarma boshqaruvi, Moliya vazirligi va Markaziy bank tomonidan tasdiqlangan tartibda amalga oshiriladi. 4. Jamgʻarmaning mablagʻlari quyidagi tadbirlarni mablagʻ bilan taʼminlashga yoʻnaltiriladi: fuqarolarga davlat pensiyalari, vaqtincha mehnatga qobiliyatsizlik, homiladorlik va tugʻish boʻyicha, farzand tugʻilganda, dafn etishga beriladigan nafaqalarni toʻlashga, Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi qonunlariga, davlatlararo va xalqaro shartnomalarga binoan davlat ijtimoiy sugʻurtasining boshqa maqsadlariga; jamgʻarma joriy faoliyatini, moddiy-texnika taʼminotini mablagʻ bilan taʼminlashga va boshqaruv organlarini saqlashga, Jamgʻarma mulkini yaratishga; Jamgʻarma vazifalariga javob beruvchi respublika, mintaqaviy va maqsadli dasturlarni amalga oshirishga; Jamgʻarmaning maxsus mukofotlarini taʼsis etishga. 1. Ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasi budjetining loyihasi Jamgʻarma ijro etuvchi direksiyasi tomonidan ishlab chiqiladi, Jamgʻarma boshqaruvi tomonidan tasdiqlash uchun Vazirlar Mahkamasiga kiritiladi. 2. Ijtimoiy sugʻurta Jamgʻarmasi hududiy boʻlinmalari va vakillik boʻlimlari budjetlari loyihalari shakllanish manbalari va xarajatlari boʻyicha Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasi boshqaruvi tomonidan tasdiqlanadi. 3. Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasi mablagʻlarining xarajatlari jamgʻarma boshqaruvi tomonidan tasdiqlanadi. 4. Budjetlarning tasdiqlangan koʻrsatkichlarini bajarish Jamgʻarmaning ijro etuvchi direksiyasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasida, viloyatlar va Toshkent shahrida Jamgʻarma vakilligining tegishli boʻlinmalari, shaharlar va tumanlarda jamgʻarma vakilligining boʻlimlari tomonidan taʼminlanadi. 5. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida Jamgʻarma vakilligi boʻlinmalari mablagʻlarining taqchilligi belgilangan tartibda Jamgʻarma boshqaruvining qaroriga binoan qoplanadi. Jamgʻarmaning hisobot yilida ishlatilmay qolgan mablagʻlari olib qoʻyilmaydi. 1. Jamgʻarma boshqaruvi va uning ijro etuvchi direksiyasi Jamgʻarma boshqaruv organlari hisoblanadi. Ular Jamgʻarma vakilligining Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar boʻlinmalari, shaharlar va tumanlardagi vakillik boʻlimlari faoliyatiga rahbarlik qiladilar. 2. Ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasi oʻz faoliyatida bevosita Vazirlar Mahkamasiga hisob beradi, Jamgʻarmaning Qoraqalpogʻiston Respublikasidagi, viloyatlar va Toshkent shahridagi vakilliklar boʻlinmalari esa Jamgʻarma boshqaruviga hisob beradilar. 3. Jamgʻarma boshqaruvi tarkibiga hal qiluvchi ovoz huquqi bilan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashidan, Oʻzbekiston kasaba uyushmalari federatsiyasi Kengashidan, Ijtimoiy taʼminot vazirligidan, Moliya vazirligidan, Markaziy bankdan rais (vazir) yoki uning oʻrinbosari darajasidagi bittadan vakolatli vakil kiritiladi. Boshqaruvga Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasi boshqaruvi raisi boshchilik qiladi. 4. Ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasi: jamgʻarma budjetida nazarda tutilgan xarajatlarni mablagʻ bilan taʼminlash uchun toʻliq javob beradi; jamgʻarmaning istiqboldagi va joriy vazifalarini belgilaydi; tegishli respublika organlari bilan birgalikda ijtimoiy sugʻurtaga ajratiladigan badallar miqdorlari toʻgʻrisida belgilangan tartibda takliflar kiritadi; jamgʻarma mablagʻlaridan foydalanish, shu jumladan, Ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasi xodimlarini saqlash meʼyorlarini va tartibini belgilaydi; jamgʻarma mablagʻlarining toʻgʻri sarflanishi ustidan nazoratni taʼminlaydi. Jamgʻarma budjeti loyihasini va xarajatlar smetasini, budjetning ijro etilishi toʻgʻrisidagi hisobotni tayyorlaydi va koʻrib chiqish uchun Vazirlar Mahkamasiga kiritadi; tuzilmani, xodimlar sonini va xarajatlar smetasini, shu jumladan, ijro etuvchi direksiya va Jamgʻarma boʻlinmalarining mehnat haqi fondini tasdiqlaydi; Jamgʻarma ijro etuvchi direktorining oʻrinbosarlarini, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashining, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklarining tavsiyanomasiga binoan Ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasi boʻlinmalarining vakillarini tayinlaydi; oʻz vakolatlari doirasida Jamgʻarma faoliyati masalalari boʻyicha zarur nizomlar va yoʻriqnomalarni tasdiqlaydi; davlat va jamoat tashkilotlari bilan, shuningdek, chet el va xalqaro tashkilotlar bilan oʻzaro munosabatlarda jamgʻarma nomidan vakillik qiladi; nazorat-iqtisodiy ishlarni (jarima, penya) amalga oshirishdan olingan mablagʻlar hisobiga Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasi xodimlarining ijtimoiy-madaniy-maishiy fondini tashkil etadi. 5. Jamgʻarma boshqaruvining ijro etish – boshqarish va nazorat vazifalarini hamda tezkor rahbarlikni taʼminlash uchun Jamgʻarma boshqaruvi qarori bilan jamgʻarmaning doimiy ishlovchi direksiyasi tuziladi. 6. Ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasi boshqaruvi yigʻilishi bir yilda kamida ikki marta chaqiriladi. U boshqaruv aʼzolarining uchdan ikki qismi qatnashganda qaror qabul qilishga haqlidir. Qarorlar qatnashayotgan boshqaruv aʼzolarining koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi. 7. Korxonalar, jamoa va davlat xoʻjaliklari, shirkatlar, idoraviy qarashliligidan, mulkchilik va xoʻjalik yuritish shaklidan qatʼi nazar, boshqa tashkilotlar, shuningdek, fuqarolarni shartnoma asosida yollaydigan, yakka tartibdagi mehnat faoliyati bilan, shu jumladan, yakka (jamoa) ijara shartlarida yoki shaxsiy dehqon xoʻjaligida shugʻullanayotgan shaxslar jamgʻarma vakillariga jamgʻarmaning faoliyatiga taalluqli hujjatlarni va maʼlumotlarni taqdim etishga majburdirlar. 1. Ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasi toʻgʻrisidagi Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi. 2. Ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasi, vakillikning Qoraqalpogʻiston Respublikasidagi, viloyatlar va Toshkent shahridagi boʻlinmalari yuridik shaxs hisoblanadilar, oʻz muhriga ega boʻladilar. 3. Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasi Toshkent shahrida joylashgan.