Xalqaro issiqxona gazi savdosi boʻyicha loyihalarni amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi vaqtinchalik nizomni tasdiqlash haqida
(resolution, 2024-03-07)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Sanoat va uning bazaviy tarmoqlarini jadal rivojlantirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2023-yil 12-oktabrdagi PF-169-son Farmoni va “2030-yilgacha Oʻzbekiston Respublikasining “yashil” iqtisodiyotga oʻtishiga qaratilgan islohotlar samaradorligini oshirish boʻyicha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2022-yil 2-dekabrdagi PQ-436-son qarori ijrosini taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “2030-yilgacha Oʻzbekiston Respublikasining “yashil” iqtisodiyotga oʻtishiga qaratilgan islohotlar samaradorligini oshirish boʻyicha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2022-yil 2-dekabrdagi PQ-436-son qaroriga muvofiq Iqtisodiyot va moliya vazirligi: Parij bitimining (Parij, 2015-yil 12-dekabr) 6-moddasiga muvofiq Barqaror rivojlanishni qoʻllab-quvvatlash mexanizmi boʻyicha chora-tadbirlarning amalga oshirilishini muvofiqlashtiruvchi vakolatli milliy organ etib; xalqaro va respublika darajasida issiqxona gazi savdosini tartibga solish, amalga oshirishni muvofiqlashtirish va boshqarish, shuningdek, ushbu sohadagi loyihalarni amalga oshirish doirasida monitoring va hisobotlarni yuritish uchun masʼul boʻlgan ijro etuvchi organ sifatida faoliyat olib borishi belgilanganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin. 2. Xalqaro issiqxona gazi savdosini tashkil qilish boʻyicha loyihalarni amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi vaqtinchalik nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. Energetika vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda energetika sohasida, jumladan, davlat-xususiy sheriklik asosida xorijiy investorlar ishtirokida amalga oshiriladigan loyihalardan yuzaga keladigan uglerod birliklarini xalqaro standartlar boʻyicha roʻyxatdan oʻtkazish uchun ushbu loyihalar doirasida zarur moliyaviy va texnik maʼlumotlarni milliy organ bilan samarali almashish mexanizmi yoʻlga qoʻyilsin. 3. Belgilansinki: 2024-yil 10-martdan boshlab xorijiy va mahalliy investorlar bilan davlat-xususiy sherikligi yoki boshqa shaklda davlat tashkilotlari va korxonalari ishtirokida (buyurtmachiligida) amalga oshirilgan loyihalardan yuzaga keladigan qisqartirilgan issiqxona gazlari hajmi toʻliq Oʻzbekiston Respublikasi hukumati tomonidan tasarruf qilinadi; issiqxona gazlarini qisqartirish va uglerod birliklarini ishlab chiqish boʻyicha barcha loyihalar Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan kelishiladi; mamlakat hududida ishlab chiqilgan uglerod birliklari takroriy hisoblanishining (double counting) oldini olish maqsadida uglerod birliklari ixtiyoriy bozori loyihalarini bittadan ortiq milliy, xalqaro yoki mustaqil uglerod birliklari standartlari talablari boʻyicha va bozorlarida roʻyxatga olish taqiqlanadi. 4. Iqtisodiyot va moliya vazirligi: Raqamli texnologiyalar vazirligi bilan birgalikda 2024-yil 1-mayga qadar uglerod birliklari ixtiyoriy bozori loyihalari boʻyicha takliflarni koʻrib chiqish, tasdiqlash va monitoring qilish tizimini toʻliq raqamlashtirsin hamda ushbu loyihalar amalga oshirilishining har bir bosqichini kuzatib borish imkoniyatini taʼminlasin; Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi bilan birgalikda 2024-yil 1-oktabrga qadar Parij bitimining 6-moddasi 2 va 4-bandlariga muvofiq kooperatsion yondashuv mexanizmi hamda Barqaror rivojlanish mexanizmi qoidalari, usullari va tartiblarini mamlakatda qoʻllash yoʻriqnomalarini nazarda tutuvchi Oʻzbekiston Respublikasida xalqaro uglerod bozorlari va nobozor vositalarini joriy qilish dasturini ishlab chiqsin; uglerod birliklari ixtiyoriy bozoriga oid loyihalar, qisqartirilgan issiqxona gazlari emissiyasi hajmi va ishlab chiqiladigan verifikatsiyalangan uglerod birliklari hisobini yuritish uchun Milliy uglerod birliklari reyestri yuritilishini yoʻlga qoʻysin; iqlim oʻzgarishi sohasida monitoring, hisobot berish va tekshirish (MRV) elektron axborot tizimi yoʻlga qoʻyilganidan keyin unga Milliy uglerod birliklari tizimini integratsiya qilsin. 5. Iqtisodiyot va moliya vazirligi: uglerod birliklari ixtiyoriy bozori loyihalari boʻyicha takliflarning oʻz vaqtida koʻrib chiqilishi va amalga oshirilishi, verifikatsiyalangan uglerod birliklari realizatsiya qilinishi hamda tushumlarning Davlat budjetiga yoʻnaltirilishini muvofiqlashtirib borsin; har oyda uglerod birliklari ixtiyoriy bozoriga investitsiya loyihalarini jalb qilish va ularni amalga oshirish natijadorligi toʻgʻrisidagi tahliliy axborotni Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga kiritib borsin. 6. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — iqtisodiyot va moliya vaziri J.A. Qoʻchqorov zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Nizom Xalqaro issiqxona gazi savdosini tashkil qilish boʻyicha loyihalarni amalga oshirish tartibini belgilaydi hamda Parij bitimining (Parij, 2015-yil 12-dekabr) 6-moddasiga muvofiq Barqaror rivojlanishni qoʻllab-quvvatlash mexanizmini amalga oshirish boʻyicha milliy tartib tasdiqlangunga qadar amal qiladi. 2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: issiqxona gazlari — Parij bitimi doirasida nazorat qilinadigan gazlar guruhlaridan biri — karbonat angidrid (CO2), metan (CN4), azot oksidi (N2O), xloroftoruglerod (NFC5), perftoruglerod (PFC5), va oltingugurt ftoridi (SF6); uglerod birliklari (uglerod ofseti, uglerod krediti) — bir tonna karbonad angidrid (SO2) yoki boshqa issiqxona gazining ekvivalent miqdorida emissiya qisqarishini ifodalovchi sotuv sertifikati; uglerod birliklari ixtiyoriy bozori — xoʻjalik yurituvchi subyektlari tomonidan ixtiyoriy ravishda uglerod birliklari sotib olinadigan yoki sotiladigan bozor; Uglerod birliklari ixtiyoriy bozori loyihasi — issiqxona gazlarining emissiyasini kamaytirish asosida uglerod birliklarini ishlab chiqish va uglerod birliklari ixtiyoriy bozorida sotishga qaratilgan loyihalar; Idoralararo kengash — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 2-dekabrdagi PQ-436-son qarori bilan tuzilgan Oʻzbekiston Respublikasida “yashil” iqtisodiyotga oʻtish choralarini muvofiqlashtirish boʻyicha idoralararo kengash; milliy organ (keyingi oʻrinlarda — Milliy organ) — Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi; ishchi organ (keyingi oʻrinlarda — Ishchi organ) — Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi “Yashil iqtisodiyot loyihalari markazi” loyiha ofisi; uglerod birliklari ixtiyoriy bozori loyihasining tashabbuskori (keyingi oʻrinlarda — Loyiha tashabbuskori) — Oʻzbekiston Respublikasi hududida uglerod birliklari ixtiyoriy bozori loyihasini amalga oshirish yuzasidan tashabbus taklifini kiritgan davlat organi va tashkilotlari, xususiy tashkilotlar, rezident xorijiy tashkilotlar, xalqaro moliyaviy tashkilotlar; verifikatsiyalangan uglerod birliklarini ishlab chiqishga koʻmaklashuvchi tashkilot (keyingi oʻrinlarda — Xizmat koʻrsatuvchi tashkilot) — uglerod birliklari ixtiyoriy bozori loyihasi tashabbuskorlariga verifikatsiyalangan uglerod birliklarini ishlab chiqish, marketing va sotish faoliyatlarini tashkil etishga shartnoma asosida koʻmaklashuvchi yuridik shaxs; validatsiya — Parij bitimi va (yoki) xalqaro uglerod birliklari standartlari qoidalari asosida uglerod birliklari ixtiyoriy bozori loyihasining xalqaro uglerod birliklari standartlari mezonlariga muvofiqligini, shu jumladan loyiha-texnik hujjatlarning belgilangan talablarga muvofiqligini Validator tomonidan baholash; validatsiya hisoboti — Parij bitimi va (yoki) xalqaro uglerod birliklari standartlari qoidalariga muvofiq oʻtkazilgan validatsiya yakuni boʻyicha validator tomonidan tayyorlangan hisobot; validator — Loyiha tashabbuskori va Xizmat koʻrsatuvchi tashkilotning oʻzaro kelishuvi bilan tayinlangan hamda Parij bitimi va (yoki) xalqaro uglerod birliklari standartlarida akkreditatsiyadan oʻtgan tashkilot; verifikatsiya — Parij bitimi va (yoki) xalqaro uglerod birliklari standartlari qoidalariga muvofiq loyiha boʻyicha har bir monitoring davrida loyiha natijasida issiqxona gazlari emissiyasini kamaytirish boʻyicha amalda erishilgan natijani verifikator tomonidan davriy tekshirish va tasdiqlash; verifikatsiya hisoboti — Parij bitimi va (yoki) xalqaro uglerod birliklari standartlari qoidalariga muvofiq oʻtkazilgan verifikatsiya yakuni boʻyicha verifikator tomonidan tayyorlangan hisobot; verifikator — loyiha tashabbuskori va xizmat koʻrsatuvchi tashkilotning oʻzaro kelishuvi bilan tayinlangan hamda Parij bitimi va (yoki) xalqaro uglerod birliklari standartlarida akkreditatsiyadan oʻtgan tashkilot; davlat-xususiy sherikligi — davlat nomidan sherik va xususiy sherikning muayyan muddatga yuridik jihatdan rasmiylashtirilgan, davlat-xususiy sheriklik loyihasini amalga oshirish maqsadida oʻz resurslarini birlashtirishiga asoslangan hamkorligi; davlat sherigi — Oʻzbekiston Respublikasi va (yoki) respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan vakolat berilgan boshqa yuridik shaxslar yoki ularning birlashmalari; xususiy sherik — Oʻzbekiston Respublikasining yoki chet davlatning qonunchiligiga muvofiq roʻyxatdan oʻtkazilgan, davlat sherigi bilan davlat-xususiy sheriklik toʻgʻrisida bitim tuzgan yuridik shaxs yoki yuridik shaxslarning birlashmasi; milliy uglerod birliklari reyestri — verifikatsiyalangan uglerod birliklari roʻyxatdan oʻtkaziladigan, ular bilan bogʻliq operatsiyalar hisobi qayd etiladigan hamda Milliy organ tomonidan yuritiladigan reyestr. 3. Uglerod birliklarini takroriy hisoblashning (double counting) oldini olish maqsadida uglerod birliklari ixtiyoriy bozori loyihalarini bittadan ortiq milliy, xalqaro yoki mustaqil uglerod birliklari standartlari talablari boʻyicha va bozorlarida roʻyxatga olish taqiqlanadi. 4. Mazkur Nizomga muvofiq: Oʻzbekiston Respublikasi hududida amalga oshiriladigan barcha investitsion loyihalar — 1-toifa loyihalari natijasida hosil boʻlgan issiqxona gazlari emissiyasi qisqarishiga olib keluvchi va verifikatsiyalangan uglerod birliklari ishlab chiqarishga qaratilgan loyihalar ushbu nizomning 4-bobiga asosan; davlat-xususiy sheriklik shartlarida yoki davlat tashkilotlari va korxonalari ishtirokida (buyurtmachiligida) amalga oshirilgan loyihalar — 2-toifa loyihalarni natijasida davlat tomonidan tasarruf etiladigan qisqartiriladigan issiqxona gazlari emissiyasi asosida verifikatsiyalangan uglerod birliklari ishlab chiqarishga qaratilgan loyihalar ushbu nizomning 5-bobiga asosan amalga oshiriladi. 5. Uglerod birliklari ixtiyoriy bozori loyihasi ushbu Nizomga 1-ilovada keltirilgan Uglerod birliklari ixtiyoriy bozori loyihalarini ishlab chiqish, kelishish, amalga oshirish va monitoringini olib borish sxemasiga muvofiq amalga oshiriladi. 6. Uglerod birliklari ixtiyoriy bozori loyihalari quyidagi yoʻnalishlarda amalga oshiriladi: qayta tiklanuvchi energiya loyihalari: quyosh, shamol, gidro, chiqindilar va biomassa energiyasi kabi qayta tiklanadigan energiya manbalaridan milliy yoki hududiy tarmoqlarni energiya bilan taʼminlash, shuningdek kichik tarmoq yoki tarmoqdan tashqari manbalarga ulangan qayta tiklanuvchi energiya manbalarini kengaytirish; energiya samaradorligi loyihalari: xizmatlar yoki mahsulotlar hajmi va sifatiga taʼsir qilmasdan energiya sarflarini kamaytiradigan texnologiya va yechimlarni joriy qilish; “yashil” va past uglerodli sanoat sohasini rivojlantirish loyihalari: sanoat sohasida resurslar sarfini, issiqxona gazlari emissiyasini kamaytiradigan va kam chiqindili innovatsion texnologiyalarni hamda samarali “yashil” investitsiyalarni jalb qilish; oʻrmonlarni qayta tiklash loyihalari: daraxtlarni ekish va barqaror oʻstirish, barcha oʻrmonchilik tizimlari, agrooʻrmonchilik yoki yaylovlar faoliyatini yaxshilash va kengaytirish; chiqindilarni boshqarish va qayta ishlash: energiya yoki foydali mahsulotlarni ishlab chiqishning (kompostlash, biogaz va boshqalar) barqaror amaliyotlarini yoʻlga qoʻyish bilan bogʻliq chiqindilarni boshqarish; suv, sanitariya, gigiyena va “yashil” binolar: iqlim oʻzgarishini yumshatish va/yoki unga moslashishga qaratilgan loyihalar. 7. Loyiha natijasida qisqartirilgan issiqxona gazlari emissiyasi hajmining Milliy miqyosda belgilanadigan hissalari (NDC) doirasida Yangilangan maʼlumotlar boʻyicha ikki yillik hisobotga eng oxirgi yildagi mamlakat boʻyicha koʻrsatilgan yillik issiqxona gazlari emissiyasi hajmining 1 foizidan oshmagan qismi miqdorida verifikatsiyalangan emissiya birliklari ishlab chiqarish va ixtiyoriy bozorlarga yoʻnaltirilishiga ruxsat beriladi. 8. Milliy organ verifikatsiyalangan uglerod birliklari hajmining 1 foizini zaxiraga oladi va undan Parij bitimi doirasida milliy majburiyatga nisbatan meʼyoridan ortiq sotish xavfini (overselling risk) kamaytirish uchun foydalanadi. Milliy organ har yili umumiy zaxira birliklaridan foydalanish toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni eʼlon qilib boradi. 9. Loyihalar natijasida ishlab chiqilgan verifikatsiyalangan uglerod birliklari boshqa mamlakatlarning Milliy miqyosda belgilanadigan hissalar (NDC) maqsadlari uchun oʻtkaziladigan Xalqaro yumshatish natijalari (ITMO) sifatida yoʻnaltirilmaydi va foydalanilmaydi. 10. Loyihalarni ishlab chiqish, amalga oshirish va monitoringida amalda boʻlgan quyidagi Xalqaro uglerod birliklari standartlari metodologiyalari qoʻllaniladi: “Gold Standard” standarti; “Verra's Verified Carbon Standard” standarti; “Clean Development Mechanism” standartlari; “ISO 14064 standartlari” — issiqxona gazlari emissiyasini kamaytirish (yoki olib tashlash) boʻyicha miqdorni aniqlash, monitoring qilish va hisobot berish boʻyicha loyiha darajasidagi koʻrsatmalar. 11. Iqlim oʻzgarishi taʼsirini yumshatishga doir chora-tadbirlarning natijadorlik salohiyatini aniqlash boʻyicha mamlakat uchun maqbul boʻlgan mavjud Xalqaro uglerod birliklari standartlari metodologiyalari roʻyxati Milliy organi tomonidan doimiy yangilab boriladi. 12. 1-toifadagi loyihalar Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 10-maydagi “Davlat-xususiy sheriklik toʻgʻrisida”gi Qonuni (keyingi oʻrinlarda — Qonun) doirasida davlat-xususiy sheriklik (keyingi oʻrinlarda — DXSH) tamoyillari asosida amalga oshiriladi. Milliy organ tomonidan tashabbus taklifi sifatida kiritiladigan 2-toifa loyihalar mazkur Nizomning 5-bobida nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi. 13. Loyiha DXSH tamoyili asosida davlat yoki xususiy sherik tomonidan tashabbus qilinishi mumkin. Xususiy sherik tomonidan tashabbus qilingan Loyiha Qonunning 17-moddasida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 14. Xususiy subyekt boshqaruvida boʻlgan obyektlarda amalga oshiriladigan loyihalar doirasida Milliy organ huzuridagi “Yashil iqtisodiyot loyihalari markazi” davlat muassasasi davlat sherigi sifatida ishtirok etadi. 15. Xususiy tashabbuskor loyihaning konsepsiyasini davlat sherigi bilan kelishadi hamda kelishilgan loyiha konsepsiyasini Milliy organga quyidagilarni ilova qilgan holda kiritadi: ushbu Nizomga 2-ilovada keltirilgan Uglerod birliklari ixtiyoriy bozori loyiha taklifi namunasiga muvofiq maʼlumotlarni; “Loyihalar va import kontraktlarini kompleks ekspertiza qilish markazi” DUK tomonidan belgilangan tartibda oʻtkazilgan loyiha ekspertizasi xulosasi. 16. Milliy organ ariza taqdim etilgan vaqtdan boshlab oʻn ish kuni muddatda loyiha taklifining issiqxona gazlari emissiyasini qisqartirish salohiyatini hamda ushbu Nizom talablarga muvofiqligini baholaydi. Quyidagi holatlar ariza rad qilinishiga asos boʻladi: loyiha konsepsiyasining mazkur Nizom talablariga muvofiq emasligi; mazkur Nizom talablaridan kelib chiqib, loyiha konsepsiyasida maʼlumotlarning toʻliq emasligi yoki notoʻgʻri maʼlumot berilishi; loyiha mazkur Nizomning 3-bobida keltirilgan standartlar metodologiyalariga muvofiq emasligi. Milliy organ tomonidan beriladigan xulosa salbiy boʻlgan taqdirda, Milliy organ loyiha tashabbuskoriga rad qilish asoslarini koʻrsatgan holda yigirma ish kuni muddatda qayta ishlash uchun yuboradi. 17. Loyiha konsepsiyasi maʼqullangan taqdirda, Milliy organ ushbu Nizomga 3-ilovada keltirilgan namunaga muvofiq shaklda Uglerod birliklari ixtiyoriy bozori loyiha taklifi boʻyicha dastlabki kelishuv xatini yuboradi hamda Qonunning 17-moddasiga muvofiq DXSH tamoyili asosida xususiy sherikni tanlab olish jarayonini boshlashga ruxsat beradi. Bunda, tender gʻolibini tanlab olish bosqichida foydalaniladigan mezonlar qatorida mazkur Nizom 25-bandining uchinchi xatboshida koʻrsatilgan toʻlovlar miqdori kiritiladi. 18. Davlat-xususiy sherikligi toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda xususiy sherik tanlab olinganidan soʻng gʻolib bilan davlat-xususiy sheriklik toʻgʻrisida bitim tuziladi hamda uch ish kuni muddatda Milliy organga taqdim qilinadi. 19. Milliy organ DXSH bitimini olganidan keyin uch ish kunida loyiha tashabbuskoriga loyihani amalga oshirish boʻyicha Milliy organ va loyiha tashabbuskori oʻrtasida tuziladigan kelishuv loyihasini hamda ushbu bandning toʻrtinchi xatboshisida nazarda tutilgan toʻlovni amalga oshirish boʻyicha xabarnoma yuboradi. Loyiha tashabbuskori oʻn ish kunidan kechiktirmagan holda: Milliy organ bilan loyihani amalga oshirish boʻyicha kelishuvni imzolaydi; oʻrmonlashtirishga doir loyihalar uchun bazaviy hisoblash miqdorining 20 baravari va oʻrmonlashtirishga doir boʻlmagan loyihalar uchun bazaviy hisoblash miqdorining 40 baravariga teng summada toʻlovni amalga oshiradi. 20. Loyiha tashabbuskori loyihani ushbu Nizomning 3-bobida keltirilgan xalqaro standartlardan birida roʻyxatdan oʻtkazadi hamda roʻyxatdan oʻtkazuvchi xalqaro standart maʼmuriyati tomonidan Milliy organ elektron pochta orqali belgilangan shaklda xabardor qilinishini taʼminlaydi. 21. Milliy organ roʻyxatdan oʻtkazuvchi xalqaro standart maʼmuriyatidan loyiha roʻyxatdan oʻtkazilganligi toʻgʻrisida xabarnomani olganidan keyin uch ish kunida loyihani Milliy uglerod birliklari reyestriga kiritadi. 22. Loyiha tashabbuskori loyihani amalga oshirish davrida loyiha-texnik hujjatlarida koʻrsatilgan metodologiyaga muvofiq monitoring olib boradi hamda har yarim yil yakuni boʻyicha keyingi oyning 15 sanasiga qadar ushbu Nizomga 4-ilovada keltirilgan Uglerod birliklari ixtiyoriy bozori loyihasi monitoringi hisoboti namunasiga muvofiq shaklda loyiha monitoringi hisobotini Milliy organga kiritib boradi. 23. Loyiha-texnik hujjatlarida koʻrsatilgan reja-jadvalga muvofiq Loyiha tashabbuskori mustaqil verifikatsiya tashkilotini jalb qilish orqali loyihani verifikatsiyadan oʻtkazadi. Verifikatsiya yakunlanganidan keyin Loyiha tashabbuskori besh ish kuni muddatda Milliy organni verifikatsiya natijalari toʻgʻrisida yozma shaklda xabardor qiladi. 24. Loyiha tashabbuskori xalqaro standart tomonidan xos (unikal) seriya raqamli va markirovkali verifikatsiyalangan uglerod birliklari chiqarilishini hamda Milliy organ elektron pochta orqali belgilangan shaklda xabardor qilinishini taʼminlaydi. 25. Verifikatsiyalangan uglerod birliklari sotilgandan soʻng loyiha tashabbuskori oʻn ish kuni muddatda Milliy organga sotuv hajmi va qiymati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni asoslovchi hujjatlar bilan birgalikda taqdim qiladi hamda bir oy muddatda quyidagi toʻlovlarni amalga oshiradi: verifikatsiyalangan uglerod birliklari sotuv hajmining 5 foizi miqdorida Milliy miqyosda belgilanadigan hissalar (NDC) maqsadlarini bajarishning muqobil qiymati (opportunity cost) toʻlovini; verifikatsiyalangan uglerod birliklari sotuv hajmidan (shu jumladan, texnologiyalar shaklida) kiritilgan investitsiyalar hajmi chegirilgan holda qolgan mablagʻlarning 50 foizdan kam boʻlmagan qismini. 26. Mazkur Nizomning 25 va 31-bandlarida nazarda tutilgan toʻlovlar quyidagi tartibda taqsimlanadi: Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetiga — 90 foiz; Yashil iqtisodiyot loyihalari markazi (Ishchi organ)ga — 10 foiz. 27. Loyiha tashabbuskori loyiha-texnik hujjatlarida koʻrsatilgan muddatda loyiha amalga oshirilishi davrida har yil yakuni boʻyicha yigirma ish kuni muddatda Milliy organga loyiha amalga oshirilishi va sotuvi boʻyicha yillik hisobot kiritib boradi. 28. Milliy organ har yil yakuni boʻyicha uglerod bozorlarida mamlakatning ishtiroki toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻzining va Ishchi organ rasmiy veb-sahifalarida eʼlon qilib boradi. 29. Qisqartirilgan issiqxona gazlari emissiyasi hajmiga davlat tasarruf etadigan va verifikatsiyalangan uglerod birliklari ishlab chiqarishga qaratilgan (2-toifadagi) loyihalarni amalga oshirish yuzasidan tashabbus taklifi Milliy organ tomonidan kiritiladi. Ushbu toifadagi loyihalarni amalga oshirishda Ishchi organ loyiha tashabbuskori sifatida faoliyat yuritadi. 30. Loyiha tashabbuskori loyihalarni oʻzi yoki Xizmat koʻrsatuvchi tashkilotni jalb qilgan holda amalga oshirishi mumkin. Xizmat koʻrsatuvchi tashkilotni jalb qilish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Elektron onlayn-auksion va tanlovlarni tashkil etish hamda oʻtkazish tartibini takomillashtirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2022-yil 12-yanvardagi 18-son qarorida nazarda tutilgan tartibga muvofiq amalga oshiriladi. 31. Tanlov hujjatlarini koʻrib chiqishda baholash mezoni sifatida quyidagilar belgilanadi: loyihadan yuzaga keladigan verifikatsiyalangan uglerod birliklari sotuv hajmining 50 foizidan kam boʻlmagan miqdori Milliy organga yoʻnaltirilishi; loyihalarni ishlab chiqish va amalga oshirishda mazkur Nizomning 3-bobida keltirilgan Xalqaro uglerod birliklari standartlari metodologiyalarining qoʻllanishi; taklif xorijiy kompaniyalardan kiritilgan taqdirda, ular tomonidan loyiha ishiga mahalliy kompaniyalarning jalb qilinishi. 32. Belgilangan tartibda tanlov gʻolibi aniqlangandan soʻng tanlov natijasi eʼlon qilingan kundan eʼtiboran oʻn ish kuni muddatda Milliy organ bilan loyihani amalga oshirish toʻgʻrisida kelishuv imzolanadi. 33. Loyihadan yuzaga keladigan verifikatsiyalangan uglerod birliklari sotuv hajmining Milliy organga yoʻnaltiriladigan miqdori mazkur Nizomning 26-bandi talablariga muvofiq ravishda taqsimlanadi. 34. Loyiha amalga oshirilishni monitoring qilish va hisobotlarini yuritish loyiha-texnik hujjatlari asosida amalga oshiriladi. 35. Milliy organga ushbu Nizom talablaridan kelib chiqib, taqdim etilgan maʼlumotlar va hujjatlarning toʻgʻriligi va toʻliqligi uchun tegishli loyiha tashabbuskorlari masʼul hisoblanadi. 36. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonun hujjatlariga muvofiq javobgar boʻladilar. 1-BOʻLIM. Loyiha tavsifi 1.1. Loyihaning umumiy tavsifi. 1.2. Loyihaning joylashuvi. 1.3. Tomonlar va loyiha tashabbuskorlari. 1.4. Qoʻllanilgan metodologiyalar va standartlashtirilgan bazaviy koʻrsatkichlarga ilovalar. 1.5. Kredit davrining turi va davomiyligi. 2-BOʻLIM. Loyihani amalga oshirish 2.1. Amalga oshirilgan loyihaning tavsifi. 2.2. Roʻyxatdan oʻtishdan keyingi oʻzgarishlar. 2.2.1. Roʻyxatga olingan monitoring rejasidan, qoʻllanilgan metodologiyalardan, standartlashtirilgan bazaviy koʻrsatkichlardan yoki boshqa uslubiy meʼyoriy hujjatlardan vaqtinchalik chetga chiqish. 2.2.2. Tuzatishlar. 2.2.3. Kredit davrining boshlanish sanasiga oid oʻzgartirishlar. 2.2.4. Monitoring rejasini kiritish. 2.2.5. Roʻyxatga olingan monitoring rejasiga doimiy oʻzgartirishlar kiritish yoki monitoring qoʻllanilgan metodologiyalardan, standartlashtirilgan bazaviy koʻrsatkichlardan yoki boshqa uslubiy meʼyoriy hujjatlardan doimiy ravishda chetga chiqishi. 2.2.6. Loyihaga oʻzgartirish kiritish. 2.2.7. Oʻrmonlarni oʻstirish yoki oʻrmonlarni qayta tiklashni yumshatish faoliyatiga xos oʻzgarishlar. 2.2.8. Loyihaga oʻzgartirish kiritish. 2.2.9. Oʻrmonlarni oʻstirish yoki oʻrmonlarni qayta tiklashni yumshatish faoliyatiga xos oʻzgarishlar. 3-BOʻLIM. Monitoring tizimining tavsifi 4-BOʻLIM. Maʼlumotlar va parametrlar 4.1. Oldindan belgilangan maʼlumotlar va parametrlar (Har bir maʼlumot yoki parametr uchun ushbu jadvaldan nusxa oling.) 4.2. Monitoring qilingan maʼlumotlar va parametrlar (Har bir maʼlumot yoki parametr uchun ushbu jadvaldan nusxa oling.) 4.3. Namunaviy rejani amalga oshirish. 4.5. Bazaviy emissiyalarni yoki bazaviy aniq yoʻqotishlarni hisoblash. 4.6. Loyiha emissiyalarini yoki haqiqiy aniq yoʻqotishlarni hisoblash. 4.7. Paydo boʻlgan yoriqlar natijasida yuzaga kelgan emissiyalarni hisoblash. 4.8. Qisqartirilgan emissiyalarni yoki aniq antropogen yoʻqotishlarni hisoblash. 4.9. Roʻyxatga olingan Loyihaning texnik hujjatlaridagi hisob-kitoblar bilan erishilgan qisqartirilgan emissiyalarni yoki antropogen yoʻqotishlarni solishtirish. 4.10. Monitoring davri uchun Loyihaning texnik hujjatlarida oldindan hisoblangan miqdorini hisoblashning tushuntirilishi. 4.11. Erishilgan qisqartirilgan emissiyalarni oshirish boʻyicha izohlar. 4.12. Loyihaning kichik miqyosdagi koʻlami boʻyicha izohlar.