Tijorat banklarida buxgalteriya hisobining hisobvaraqlar rejasiga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish haqida
(resolution, 2025-07-21)

Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi, 2025-yil 7-fevraldagi OʻRQ-1025-son “Korporativ munosabatlarning huquqiy asoslari yanada takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi, 2025-yil 11-fevraldagi OʻRQ-1026-son “Mikromoliyalashtirish faoliyati takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida”gi va 2025-yil 17-apreldagi OʻRQ-1058-son “Tadbirkorlik subyektlarini moliyaviy qoʻllab-quvvatlash tizimi takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi qonunlari hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 27-yanvardagi PF-11-son “Uy-joy qurilishi sohasini yanada rivojlantirish, turar va noturar joy obyektlarini ulush kiritish asosida qurish jarayonini tartibga solish mexanizmlarini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2021-yil 18-noyabrdagi 20/4-son qarori (roʻyxat raqami 3336, 2021-yil 26-noyabr) (Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.11.2021-y., 10/21/3336/1101-son) bilan tasdiqlangan Tijorat banklarida buxgalteriya hisobining hisobvaraqlar rejasiga ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin. 2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. 1. Muqaddimadagi “tijorat banklarida” degan soʻzlar “tijorat banklarida, shu jumladan mikromoliya banklarida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 2. 2-bobda: 1) 10723, 10725, 10823, 10825 va 15923 balans hisobvaraqlarining nomidagi “Tijorat banklarining” degan soʻzlar “Banklarning” degan soʻz bilan almashtirilsin; 2) 11811 balans hisobvaragʻining nomidagi “davlat korxonalari, tashkilotlari va muassasalaridan” degan soʻzlar “davlat ishtirokidagi korxona va davlat muassasalaridan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 3) 12502, 14902, 21612 va 22012 balans hisobvaraqlarining nomi “kam taʼminlangan” degan soʻzlardan keyin “hamda kambagʻal” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin; 4) 12700, 12701, 12705, 12709, 12799, 15100, 15101, 15105, 15199, 15607, 22314, 42200, 42201, 42205, 42209, 44400, 44401, 44405 va 45107 balans hisobvaraqlarining nomidagi “Davlat korxonalari, tashkilotlari va muassasalariga” degan soʻzlar “Davlat ishtirokidagi korxona va davlat muassasalariga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 5) 12800, 12801, 12802, 12803, 12805, 12809, 12899, 14400, 14401, 14402, 14403, 14405 va 14499 balans hisobvaraqlarining nomidagi “Tadbirkorlik faoliyatini qoʻllab-quvvatlash davlat jamgʻarmasi” degan soʻzlar “Tadbirkorlikni rivojlantirish kompaniyasi” aksiyadorlik jamiyati” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 6) 15827 balans hisobvaragʻining nomidagi “Tijorat banklari” degan soʻzlar “Banklar” degan soʻz bilan almashtirilsin; 7) 20210, 20410, 20610, 50111, 50611 va 51111 balans hisobvaraqlarining nomidagi “Davlat korxonalari, tashkilotlari va muassasalarining” degan soʻzlar “Davlat ishtirokidagi korxona va davlat muassasalarining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 8) 20896 balans hisobvaragʻining nomidagi “Markaziy bankning” degan soʻzlar “Markaziy bankka” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 9) 22314 va 54314 balans hisobvaraqlarining nomidagi “davlat korxonalari, tashkilotlari va muassasalariga” degan soʻzlar “davlat ishtirokidagi korxona va davlat muassasalariga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 10) “22620 Korporativ bank kartalari boʻyicha majburiyatlar” balans hisobvaragʻidan keyin quyidagi mazmundagi 22621 balans hisobvaragʻi bilan toʻldirilsin: “22621 Oʻzini oʻzi band qilgan shaxslarning bank kartalari boʻyicha majburiyatlari”; 11) “22648 Mijozlarning “yashil energiya” loyihalarini moliyalashtirish boʻyicha mablagʻlari” balans hisobvaragʻidan keyin quyidagi mazmundagi 22650 balans hisobvaragʻi bilan toʻldirilsin: “22650 Mijozlarning pul mablagʻlarini deponentlash (eskrou) hisobvaragʻidagi mablagʻlari”; 12) 45011 balans hisobvaragʻining nomidagi “Davlat korxonalari, tashkilotlari va muassasalaridan” degan soʻzlar “Davlat ishtirokidagi korxona va davlat muassasalaridan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 3. 3-bobda: 1) 10101 balans hisobvaragʻining taʼrifidagi “tijorat banklaridan” degan soʻzlar “banklardan” degan soʻz bilan almashtirilsin; 2) 10723, 10823 va 15923 balans hisobvaraqlarida: nomidagi “Tijorat banklarining” degan soʻzlar “Banklarning” degan soʻz bilan almashtirilsin; taʼrifdagi “tijorat banklarining” degan soʻzlar “banklarning” degan soʻz bilan almashtirilsin; 3) 10725 balans hisobvaragʻining nomi va taʼrifi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “10725 Banklarning obligatsiyalari va boshqa qarz qimmatli qogʻozlari Hisobvaraqning taʼrifi: narxlarning qisqa muddatli tebranishlari natijasida foyda chiqarish maqsadida xarid qilingan yoki bank tomonidan biror-bir boshqa usul bilan qimmatli qogʻozlar sifatida belgilangan, haqqoniy qiymatining oʻzgarishlari foyda va zararlar toʻgʻrisidagi hisobotda aks ettiriladigan banklarning ulushli qimmatli qogʻozlari hisobi olib boriladi. Hisobvaraqning debetida xarid qilingan va/yoki Markaziy bankning normativ-huquqiy hujjatlariga muvofiq qayta tasniflangan, tegishli hisobvaraqlardan mazkur hisobvaraqqa oʻtkazilgan banklarning ulushli qimmatli qogʻozlarining xarid qiymati (xarid qilish xarajatlarini chegirgan holda) aks ettiriladi. Hisobvaraqning kreditida chiqib ketgan va/yoki Markaziy bankning normativ-huquqiy hujjatlariga muvofiq qayta tasniflangan, tegishli hisobvaraqlarga oʻtkazilgan qimmatli qogʻozlarni hisobdan chiqarish summasi aks ettiriladi. Tahliliy hisob banklar tomonidan chiqarilgan ulushli qimmatli qogʻozlarning turlari boʻyicha, shuningdek emitentlar boʻyicha alohida shaxsiy hisobvaraqlarda olib boriladi.”; 4) 10825 balans hisobvaragʻining nomi va taʼrifi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “10825 Banklarning ulushli qimmatli qogʻozlari Hisobvaraqning taʼrifi: banklarning boshqa umumlashgan daromad orqali haqqoniy qiymatda baholanadigan qarz qimmatli qogʻozlari hisobi olib boriladi. Hisobvaraqning debetida banklarning xarid qilinishi bilan bogʻliq barcha xarajatlarni hisobga olgan holdagi xarid qilingan ulushli qimmatli qogʻozlarining xarid qiymati, shuningdek banklarning Markaziy bankning normativ-huquqiy hujjatlariga muvofiq qayta tasniflangan, tegishli hisobvaraqlardan mazkur hisobvaraqqa oʻtkazilgan qimmatli qogʻozlari qiymati aks ettiriladi. Hisobvaraqning kreditida chiqib ketgan va/yoki Markaziy bankning normativ-huquqiy hujjatlariga muvofiq qayta tasniflangan, tegishli hisobvaraqlarga oʻtkazilgan ulushli qimmatli qogʻozlarning hisobdan chiqarilishi summasi aks ettiriladi. Tahliliy hisob banklar tomonidan chiqarilgan ulushli qimmatli qogʻozlarning turlari boʻyicha, shuningdek emitentlar boʻyicha alohida shaxsiy hisobvaraqlarda olib boriladi.”; 5) 23202 balans hisobvaraqlarining taʼrifidagi “tijorat banklari” degan soʻzlar “banklar” degan soʻz bilan almashtirilsin; 6) 11811 balans hisobvaragʻining nomidagi “davlat korxonalari, tashkilotlari va muassasalaridan” degan soʻzlar “davlat ishtirokidagi korxona va davlat muassasalaridan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 7) 12502, 14902, 21612 va 22012 balans hisobvaraqlarining nomi va taʼrifi “kam taʼminlangan” degan soʻzlardan keyin “hamda kambagʻal” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin; 8) 12700, 15100, 15101, 15105, 15607, 42200, 42201, 42205, 42209, 44400, 44401, 44405 va 45107 balans hisobvaraqlarining nomidagi “Davlat korxonalari, tashkilotlari va muassasalariga” degan soʻzlar “Davlat ishtirokidagi korxona va davlat muassasalariga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 9) 12701, 12705, 12709, 12799 va 15199 balans hisobvaraqlarida: nomidagi “Davlat korxonalari, tashkilotlari va muassasalariga” degan soʻzlar “Davlat ishtirokidagi korxona va davlat muassasalariga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; taʼrifdagi “davlat korxonalari, aksiyadorlik jamiyatlari, tashkilot va muassasalariga” degan soʻzlar “davlat ishtirokidagi korxona va davlat muassasalariga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 10) 12800 va 14400 balans hisobvaraqlarining nomidagi “Tadbirkorlik faoliyatini qoʻllab-quvvatlash davlat jamgʻarmasi” degan soʻzlar “Tadbirkorlikni rivojlantirish kompaniyasi” aksiyadorlik jamiyati” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 11) 12801, 12802, 12803, 12805, 12809, 12899, 14401, 14402, 14403, 14405 va 14499 balans hisobvaraqlarining nomidagi va taʼrifidagi “Tadbirkorlik faoliyatini qoʻllab-quvvatlash davlat jamgʻarmasi” degan soʻzlar “Tadbirkorlikni rivojlantirish kompaniyasi” aksiyadorlik jamiyati” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 12) 13101, 13105, 13109, 15501, 15599 va 20208 balans hisobvaraqlarning taʼrifidan “yoki qoʻshimcha masʼuliyatli” degan soʻzlar chiqarib tashlansin; 13) 13199 va 15505 balans hisobvaraqlarining taʼrifidagi “yoki qoʻshimcha masʼuliyatli” degan soʻzlar “va” degan soʻz bilan almashtirilsin; 14) 15101 balans hisobvaragʻida: nomidagi “Davlat korxonalari, tashkilotlari va muassasalariga” degan soʻzlar “Davlat ishtirokidagi korxona va davlat muassasalariga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; taʼrifdagi “davlat korxona, davlat aksiyadorlik jamiyatlari, tashkilot va muassasalariga” degan soʻzlar “davlat ishtirokidagi korxona va davlat muassasalariga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 15) 15827 balans hisobvaragʻida: nomidagi “Tijorat banklari” degan soʻzlar “Banklar” degan soʻz bilan almashtirilsin; taʼrifdagi “tijorat banklari” degan soʻzlar “banklar” degan soʻz bilan almashtirilsin; 16) 19907 va 19909 balans hisobvaraqlarining taʼrifidagi “har bir shartnoma va/yoki har bir xoʻjalik subyekti boʻyicha alohida shaxsiy hisobvaraqlarda” degan soʻzlar “bankning ichki hisob siyosatidan kelib chiqqan holda” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 17) 20202 balans hisobvaragʻining taʼrifidagi “tijorat banklarining” degan soʻzlar “banklarning” degan soʻz bilan almashtirilsin; 18) 20210 balans hisobvaragʻida: nomidagi “Davlat korxonalari, tashkilotlari va muassasalarining” degan soʻzlar “Davlat ishtirokidagi korxona va davlat muassasalarining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; taʼrifda: “davlat aksiyadorlik jamiyatlari, korxonalari, tashkilotlari va muassasalarining” degan soʻzlar “davlat ishtirokidagi korxona va davlat muassasalarining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; “davlat korxonalari, tashkilotlari va muassasalarining” degan soʻzlar “davlat ishtirokidagi korxona va davlat muassasalarining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 19) 20410, 20610, 50111, 50611 va 51111 balans hisobvaraqlarining nomidagi “Davlat korxonalari, tashkilotlari va muassasalarining” degan soʻzlar “Davlat ishtirokidagi korxona va davlat muassasalarining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 20) 20802 balans hisobvaragʻining taʼrifidagi “tijorat banklarida” degan soʻzlar “banklarda” degan soʻz bilan almashtirilsin; 21) 20896 balans hisobvaragʻining nomidagi “Markaziy bankning” degan soʻzlar “Markaziy bankka” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 22) 21002 balans hisobvaragʻining taʼrifidagi “tijorat bankda” degan soʻzlar “bankda” degan soʻz bilan almashtirilsin; 23) 21008 balans hisobvaragʻining taʼrifidagi “tijorat bankining” degan soʻzlar “bankning” degan soʻz bilan almashtirilsin; 24) 22314 va 54314 balans hisobvaraqlarining nomidagi “davlat korxonalari, tashkilotlari va muassasalariga” degan soʻzlar “davlat ishtirokidagi korxona va davlat muassasalariga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 25) “22620 Korporativ bank kartalari boʻyicha majburiyatlar” balans hisobvaragʻidan keyin quyidagi mazmundagi 22621 balans hisobvaragʻining nomi va taʼrifi bilan toʻldirilsin: “22621 Oʻzini oʻzi band qilgan shaxslarning bank kartalari boʻyicha majburiyatlari Hisobvaraqning taʼrifi: oʻzini oʻzi band qilgan shaxslarning bank kartalari boʻyicha hisob-kitoblar uchun moʻljallangan mablagʻlari hisobi olib boriladi. Hisobvaraqning kreditida bank kartasiga kelib tushgan mablagʻlar summasi aks ettiriladi. Hisobvaraqning debetida bank kartasidan hisobdan chiqarilgan mablagʻlar summasi aks ettiriladi.”; 26) “22648 Mijozlarning “yashil energiya” loyihalarini moliyalashtirish boʻyicha mablagʻlari” balans hisobvaragʻidan keyin quyidagi mazmundagi 22650 balans hisobvaragʻining nomi va taʼrifi bilan toʻldirilsin: “22650 Mijozlarning pul mablagʻlarini deponentlash (eskrou) hisobvaragʻidagi mablagʻlari Hisobvaraqning taʼrifi: mijozlarning pul mablagʻlarini deponentlash (eskrou) hisobvaragʻi boʻyicha mablagʻlari hisobi yuritiladi. Hisobvaraqning kreditida mijozlarning deponentlangan pul mablagʻlari summasi aks ettiriladi. Hisobvaraqning debetida hisobdan chiqarilgan deponentlangan pul mablagʻlari summasi aks ettiriladi. Tahliliy hisob har bir mijoz yoki shartnoma boʻyicha alohida shaxsiy hisobvaraqlarda olib boriladi.”. 27) 23202 balans hisobvaragʻining taʼrifidagi “tijorat banklari” degan soʻzlar “bank” degan soʻz bilan almashtirilsin; 28) 29848 balans hisobvaragʻining taʼrifi “kam taʼminlangan” degan soʻzlardan keyin “hamda kambagʻal” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin; 29) 45011 balans hisobvaragʻining nomidagi “Davlat korxonalari, tashkilotlari va muassasalaridan” degan soʻzlar “Davlat ishtirokidagi korxona va davlat muassasalaridan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 30) 90966 balans hisobvaragʻining taʼrifidagi “96321” raqami “96331” raqami bilan almashtirilsin; 31) 94505 balans hisobvaragʻining taʼrifi “boshqa aktivlari hisobi olib boriladi.” degan soʻzlardan keyin “Ushbu hisobvaraq uchun 96381 balansdan tashqari hisobvaraq kontr-hisobvaraq hisoblanadi.” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin. 4. Qoidalarda: 1) nomidagi “Tijorat banklari” degan soʻzlar “Banklar” degan soʻz bilan almashtirilsin; 2) 26, 30, 57, 65, 66 va 82-bandlarning matnidagi “tijorat banki” degan soʻzlar “bank” degan soʻz bilan almashtirilsin; 3) 74-banddagi “Tijorat bankining” va “tijorat banki” degan soʻzlar tegishli ravishda “Bankning” va “bank” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 4) 83-bandning birinchi xatboshisidagi “Tijorat banklari” degan soʻzlar “Banklar” degan soʻz bilan almashtirilsin; 5) 84-bandda: birinchi xatboshidagi “tijorat banklaridan” va “tijorat bankiga” degan soʻzlar tegishli ravishda “banklardan” va “bankka” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; toʻrtinchi xatboshidagi “tijorat bankiga” degan soʻzlar “bankka” degan soʻz bilan almashtirilsin; 6) 85-bandning birinchi xatboshisidagi “tijorat banklariga” degan soʻzlar “banklarga” degan soʻz bilan almashtirilsin; 7) 86-bandning birinchi xatboshisidagi “Tijorat banklariga” degan soʻzlar “Banklarga” degan soʻz bilan almashtirilsin; 8) 87-bandning birinchi xatboshisidagi “Tijorat bankiga” degan soʻzlar “Bankka” degan soʻz bilan almashtirilsin.