HISOB-KITOBLAR MEXANIZMINI TAKOMILLAShTIRISh VA BUDJETGA TOʻLOVLAR INTIZOMINI MUSTAHKAMLASh BOʻYIChA HUKUMAT KOMISSIYASINI TUZISh TOʻGʻRISIDA
(resolution, 2004-02-09)

Xoʻjalik yurituvchi subyektlar oʻrtasidagi hisob-kitoblar mexanizmini takomillashtirish, soliqlar va majburiy toʻlovlarning budjetga hamda budjetdan tashqari jamgʻarmalarga oʻz vaqtida tushishini, soliqlar yigʻilishini oshirish, toʻlov muddati oʻtgan debitorlik va kreditorlik qarzlarining, toʻlov boʻyicha oʻz vaqtida toʻlanmagan qarzlarning yigʻilib qolishiga yoʻl qoʻymaslik boʻyicha ishlarni tashkil etishni taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Belgilansinki, tugatilgan komissiyalar faoliyati masalalari boʻyicha ilgari qabul qilingan qonun hujjatlari hisob-kitoblar mexanizmini takomillashtirish va budjetga toʻlovlar intizomini mustahkamlash boʻyicha Hukumat komissiyasiga tatbiq etiladi. 2. Quyidagilar Hukumat komissiyasining asosiy vazifalari va faoliyati yoʻnalishlari etib belgilansin: xalq xoʻjaligida hisob-kitoblar mexanizmini takomillashtirishni, toʻlov intizomini mustahkamlash, hisob-kitoblarning oʻz vaqtida qilinishi, soliqlar va majburiy toʻlovlarning toʻliq toʻlanishi boʻyicha qonunchilik normalariga barcha xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan qattiq rioya qilinishi ustidan taʼsirchan nazoratni taʼminlash; korxonalarning debitor qarzdorligi ahvolini tahlil qilish, xoʻjalik yurituvchi subyektlarning toʻlov muddati oʻtgan debitorlik va kreditorlik qarzlarini, budjetga oʻz vaqtida toʻlanmagan qarzlarini qisqartirish, shuningdek, amaldagi qonunchilikka muvofiq toʻlashi kerak boʻlgan soliqlarning toʻliq undirishini taʼminlash boʻyicha chora-tadbirlar ishlab chiqish va qabul qilish; korxonalar va tashkilotlar aylanma mablagʻlarining tayyor mahsulotlar zaxiralariga, tugallanmagan qurilishga yoʻnaltirilishi sabablarini aniqlash hamda ularni qisqartirishni taʼminlovchi mexanizmning ishlab chiqilishini tashkil etish; toʻlovga qodir boʻlmagan isteʼmolchilarga va buyurtmachilarga mahsulotlar berilishiga, ishlarning bajarilishiga va xizmatlar koʻrsatilishiga yoʻl qoʻymaslik ustidan nazoratni amalga oshirish, xoʻjalik yurituvchi subyektlar oʻrtasidagi oʻzaro hisob-kitoblar mexanizmini takomillashtirish boʻyicha taʼsirchan chora-tadbirlar ishlab chiqish. 3. Hukumat komissiyasiga quyidagi huquqlar berilsin: vazirliklar, idoralar, banklar, soliq organlari, xoʻjalik uyushmalari, mahalliy hokimiyat va boshqaruv organlari rahbarlarining debitor va kreditor qarzdorlikning ahvolini, soliq va toʻlov intizomi masalalari boʻyicha hisobotlarini eshitish hamda tegishli organlarga xalq xoʻjaligida hisob-kitoblarni yuritishning belgilangan tartibini va soliq qonunchiligini buzgan aybdor mansabdor shaxslarni jinoiy javobgarlikka boʻlgan javobgarlikka tortish toʻgʻrisida takliflar kiritish; Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi va Moliya vazirligi takliflari boʻyicha, penya yozishni toʻxtatgan holda, oʻz vaqtida toʻlanmagan qarzlarni toʻlashni kechiktirish va (yoki) boʻlib-boʻlib toʻlash uchun muddat berish, soliqlar va budjetga toʻlovlar boʻyicha penyalarni hisobdan chiqarish toʻgʻrisida qaror qabul qilish; Moliya, soliq va bojxona organlari faoliyatini tekshirishni tashkil qilish, vazirliklar, idoralar, uyushmalar, davlat boshqaruvi mahalliy organlaridan komissiyaga yuklangan vazifalarning bajarilishini taʼminlash uchun zarur boʻlgan axborotni belgilangan tartibda olish; Korxonalar bankrotligi va sanatsiyasi masalalari boʻyicha Hukumat komissiyasiga toʻlov muddati oʻtgan debitor va kreditor qarzdorlikka muttasil yoʻl qoʻyadigan korxonalar va tashkilotlarni bankrot deb eʼlon qilish toʻgʻrisida takliflar kiritish; Vazirlar Mahkamasiga xalq xoʻjaligida hisob-kitoblar tizimini yaxshilashga qaratilgan respublika qonunchiligini takomillashtirish boʻyicha takliflar kiritish; 4. Belgilansinki, Komissiyaning oʻz vakolatlari doirasidagi qabul qilgan qarorlari va yozma koʻrsatmalarining vazirliklar, idoralar, mahalliy hokimiyat va boshqaruv organlari mulkchilik shakllaridan qatʼi nazar, xoʻjalik yurituvchi subyektlar hamda ularning birlashmalari (xoʻjalik uyushmalari), mansabdor shaxslar va fuqarolar tomonidan bajarilishi majburiydir. 5. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari boshchiligida hisob-kitoblar mexanizmini takomillashtirish va budjetga toʻlovlar intizomini mustahkamlash boʻyicha tegishli mintaqaviy komissiyalar tuzilsin. Quyidagi mintaqaviy komissiyalarning asosiy vazifalari etib belgilansin: Hukumat komissiyasi tomonidan qabul qilingan qarorlarining oʻz vaqtida va qatʼiy bajarilishini taʼminlash; hisob-kitob toʻlov intizomini mustahkamlash boʻyicha amaldagi qonunchilikning hamda respublika Hukumati qabul qilgan qarorlarning korxonalar va tashkilotlar tomonidan bajarilishi, xoʻjalik yurituvchi subyektlar oʻrtasida hisob-kitoblarning oʻz vaqtida oʻtkazilishi, soliqlar va majburiy toʻlovlarning budjetga hamda budjetdan tashqari jamgʻarmalarga oʻz vaqtida tushishini taʼminlash, shuningdek, oʻz vaqtida toʻlanmagan qarzlarni qisqartirish ustidan qattiq nazorat oʻrnatish; mintaqadagi korxonalar va tashkilotlarda toʻlov muddati oʻtgan debitorlik va kreditorlik qarzlarning hamda budjetga va budjetdan tashqari jamgʻarmalarga toʻlovlar boʻyicha oʻz vaqtida toʻlanmagan qarzlarning vujudga kelishiga yoʻl qoʻymaslikka doir chora-tadbirlar koʻrish; toʻlovlar tizimini takomillashtirish boʻyicha aniq takliflar ishlab chiqish va Hukumat komissiyasiga kiritish; davlat korxonalari va tashkilotlari aylanma mablagʻlarining asossiz yoʻnaltirishiga yoʻl qoʻymaslik. Mintaqaviy komissiyalarga birlashmalar, korxonalar va tashkilotlar rahbarlarining debitorlik va kreditorlik qarzlarning ahvoli masalalari boʻyicha hisobotlarini eshitish hamda hisob-kitoblarning belgilangan tartibini buzayotgan mansabdor shaxslarni maʼmuriy, jinoiy va qonunda nazarda tutilgan boshqacha javobgarlikka tortish toʻgʻrisida tegishli organlarga takliflar kiritish huquqi berilsin. 6. Quyidagilar oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin: Vazirlar Mahkamasining “Budjetga toʻlovlar mexanizmini takomillashtirish va toʻlov intizomini mustahkamlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 1996-yil 5-dekabrdagi 431-son qarori 1 — 4-bandlari; Vazirlar Mahkamasining “Respublika xalq xoʻjaligida hisob-kitoblarni takomillashtirish boʻyicha Hukumat komissiyasini tuzish toʻgʻrisida” 1997-yil 7-maydagi 229-son qarori. 7. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Bosh vazir Oʻ. T. Sultonov zimmasiga yuklansin. 1. Hisob-kitoblar mexanizmini takomillashtirish va budjetga toʻlovlar intizomini mustahkamlash boʻyicha Hukumat komissiyasi (keyingi oʻrinlarda Komissiya deb ataladi) oʻz faoliyatini xoʻjalik yurituvchi subyektlar oʻrtasidagi hisob-kitoblar mexanizmini takomillashtirish, soliqlar va majburiy toʻlovlarning budjetga va budjetdan tashqari jamgʻarmalarga oʻz vaqtida tushirish, iqtisodiy va maʼmuriy tusdagi chora-tadbirlar kompleksini amalga oshirish yoʻli bilan toʻlov muddati oʻtgan debitorlik va kreditorlik qarzlarining va budjetga toʻlovlar boʻyicha muddatida toʻlanmagan toʻlovlarning vujudga kelishiga yoʻl qoʻymaslik maqsadida amalga oshiradi. 2. Komissiya oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga, Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, shuningdek, ushbu Nizomga amal qiladi. 3. Qoraqalpogʻiston Respublikasida, viloyatlarda va Toshkent shahrida tegishli mintaqaviy komissiyalar tuziladi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklarini taqdimnomasiga koʻra Komissiya mintaqaviy komissiyalar tarkibini tasdiqlaydi. Mintaqaviy komissiyalar oʻz faoliyatini mazkur Nizomga va Komissiyaning qarorlariga muvofiq amalga oshiradi. 4. Komissiyaning oʻz vakolatlari doirasida qabul qilgan qarorlari va yozma koʻrsatmalarini vazirliklar, idoralar, mahalliy hokimiyat va boshqaruv organlari, mulkchilik shakllaridan qatʼi nazar, xoʻjalik yurituvchi subyektlar va ularning birlashmalari (xoʻjalik uyushmalari), mansabdor shaxslar va fuqarolar tomonidan bajarilishi majburdir. 5. Quyidagilar komissiyaning asosiy vazifalari hisoblanadi: xalq xoʻjaligida hisob-kitoblar mexanizmini takomillashtirishni, toʻlov intizomini mustahkamlash va hisob-kitoblarning oʻz vaqtida qilinishi, soliqlar va majburiy toʻlovlarning toʻliq toʻlanishi boʻyicha amaldagi qonunchilik normalariga barcha xoʻjalik yurituvchi subyektlar va banklar tomonidan qattiq rioya qilinishi ustidan taʼsirchan nazoratni taʼminlash; korxonalarning debitor qarzdorligi ahvolini tahlil qilish, xoʻjalik yurituvchi subyektlarning toʻlov muddati oʻtib ketgan debitorlik va kreditorlik qarzlarini, budjetga oʻz vaqtida toʻlanmagan qarzlarini qisqartirish, shuningdek, amaldagi qonunchilikka muvofiq toʻlanishi kerak boʻlgan soliqlar va majburiy toʻlovlarning toʻliq undirilishini taʼminlash boʻyicha taʼsirchan chora-tadbirlarni ishlab chiqish va qabul qilish; korxonalar va tashkilotlar aylanma mablagʻlarini tayyor mahsulotlar zaxiralariga, tugallanmagan qurilishga yoʻnaltirilishi sabablarini aniqlash hamda ularni qisqartirishni mexanizmning ishlab chiqilishini tashkil etish; toʻlovga qodir boʻlmagan isteʼmolchilarga va buyurtmachilarga mahsulotlar berilishiga, ishlarini bajarishga va xizmatlar koʻrsatilishiga yoʻl qoʻymaslik ustidan nazoratni amalga oshirish, xoʻjalik yurituvchi subyektlar oʻrtasidagi oʻzaro hisob-kitoblar mexanizmini takomillashtirish boʻyicha taʼsirchan chora-tadbirlarni ishlab chiqish; 6. Komissiya quyidagi huquqlarga ega: vazirliklar, idoralar, banklar, xoʻjalik uyushmalari, mahalliy hokimiyat va boshqaruv organlar rahbarlarining debitorlik va kreditorlik qarzlarining ahvoli, soliq va toʻlov intizomi masalalari boʻyicha hisobotlarini eshitish hamda tegishli organlarga xalq xoʻjaligida hisob-kitoblarni yuritishning belgilangan tartibini va soliq qonunchiligini buzgan aybdor mansabdor shaxslarni jinoiy javobgarlikka boʻlgan javobgarlikka tortish toʻgʻrisida takliflar kiritish; Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi va Moliya vazirligi takliflari boʻyicha, penya yozishni toʻxtatgan holda, oʻz vaqtida toʻlanmagan qarzlarni toʻlashni kechiktirish va (yoki) boʻlib-boʻlib toʻlash uchun muddat berish, soliqlar va budjetga toʻlovlar boʻyicha penyalarni hisobdan chiqarish toʻgʻrisida qaror qabul qilish; moliya, soliq va bojxona organlari faoliyatini tekshirishni tashkil qilish, vazirliklar, idoralar, uyushmalar, davlat boshqaruvi mahalliy organlaridan komissiyaga yuklangan vazifalarning bajarilishini taʼminlash uchun zarur boʻlgan axborotni belgilangan tartibda olish; Korxonalar bankrotligi va sanatsiyasi masalalari boʻyicha Hukumat komissiyasiga toʻlov muddati oʻtgan debitor va kreditor qarzdorlikka muttasil yoʻl qoʻyayotgan korxonalar va tashkilotlarni bankrot deb eʼlon qilish toʻgʻrisida takliflar kiritish; oʻzaro hisob-kitoblar tizimini takomillashtirishga qaratilgan takliflarni qoʻrib chiqish va ular yuzasidan oʻz vakolatlari doirasida qarorlar qabul qilish; Vazirlar Mahkamasiga xalq xoʻjaligida hisob-kitoblar tizimini yaxshilashga qaratilgan respublika qonunchiligini takomillashtirish boʻyicha takliflar kiritish. 7. Komissiyaning ishi komissiya raisi tomonidan tasdiqlangan ishlar rejasiga muvofiq, har oyda kamida bir marta majlislar oʻtkazish asosida amalga oshirish. 8. Komissiya tarkibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan tasdiqlanadi. 9. Komissiyaga Rais — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri boshchilik qiladi. Komissiya raisi ishlariga rahbarlik qiladi, Komissiya majlisini olib boradi. Komissiya raisining topshirigʻiga koʻra alohida masalalar boʻyicha majlislar Komissiya raisining oʻrinbosari tomonidan oʻtkazilishi ham mumkin. 10. Komissiya ishining natijalari bayonnoma shaklidagi qarorlar bilan rasmiylashtiriladi, ularni rais yoki uning topshirigʻiga koʻra majlisni oʻtkazgan Komissiya raisining oʻrinbosari tasdiqlaydi. 11. Komissiya oʻz faoliyati toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga hisobot beradi va Respublika hukumatini qilingan ishlardan muntazam xabardor qilib boradi.