BOLALIKDAN NOGIRONLARGA, QARIYALARGA VA MEHNATGA LAYoQATSIZ FUQAROLARGA NAFAQALAR TAYINLASh VA TOʻLASh TARTIBI TOʻGʻRISIDA
(resolution, 2011-04-07)

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining “Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisida” Oʻzbekiston Respublikasi Qonunini amalga kiritish tartibi toʻgʻrisida”gi qarorini bajarish yuzasidan Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Quyidagilar tasdiqlansin: Bolalikdan nogironlarga nafaqalar tayinlash va toʻlash tartibi toʻgʻrisidagi Nizom 1-ilovaga muvofiq; Pensiya tayinlash uchun zarur boʻlgan ish stajiga ega boʻlmagan qariyalarga va mehnatga layoqatsiz fuqarolarga nafaqalar tayinlash va toʻlash tartibi toʻgʻrisidagi Nizom 2-ilovaga muvofiq. 2. Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi va Moliya vazirligi 3 hafta muddatda yuqorida aytib oʻtilgan nafaqalarni tayinlash va toʻlash jarayonini tartibga soluvchi idora ichki normativ hujjatlarini ishlab chiqsinlar. 3. Belgilab qoʻyilsinki, koʻrsatib oʻtilgan nizomlar “Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisida” Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni amalga kiritilgan paytdan boshlab kuchga kiradi. 4. Pensiya tayinlash uchun zarur boʻlgan mehnat stajiga ega boʻlmagan fuqarolarga (ularning oila aʼzolariga — boquvchisini yoʻqotgan hollarda) “SSSRda fuqarolarning pensiya taʼminoti toʻgʻrisida” SSSR Qonunining 119-moddasiga muvofiq tayinlangan ijtimoiy pensiyalar oʻrniga 1994-yil 1-iyuldan boshlab mazkur qarorning 1 va 2-ilovalariga muvofiq nafaqa tayinlansin. Koʻrsatib oʻtilgan toifalardagi fuqarolarga nafaqalarni toʻlash ijtimoiy pensiyalarni tayinlashda belgilangan butun muddat davomida va 1994-yilning 1-iyuligacha toʻlab kelingandan kam boʻlmagan miqdorlarda amalga oshirilsin. 5. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari R.S.Azimov zimmasiga yuklansin. 1. Har oylik nafaqalarni olish huquqiga tibbiy-mehnat ekspert komissiyalari (TMEK) tomonidan bolalikdan I yoki II guruh nogironlari deb tan olingan ish stajiga ega boʻlmagan 16 yoshdan katta boʻlgan shaxslar, shuningdek, 16 yoshgacha boʻlgan nogiron bolalar nafaqa olish huquqini beruvchi tibbiy maʼlumotlar mavjud boʻlgan taqdirda ega boʻladilar. 3. Nafaqa tayinlash toʻgʻrisidagi ariza bolalikdan I yoki II guruh nogironi tomonidan yashash joyidagi tuman (shahar) Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi boʻlimiga beriladi. Mehnatga layoqatsiz deb topilgan I va II guruh bolalikdan nogironga, shuningdek, nogiron bolaga nafaqa tayinlash toʻgʻrisidagi ariza ota-onalardan biri, vasiy tomonidan yashash joyi boʻyicha beriladi. 4. Nafaqa tayinlash toʻgʻrisidagi arizaga I va II guruh bolalikdan nogiron yoxud nogiron bolaning yoshi va turar joyi toʻgʻrisidagi hujjatlar, shuningdek, ariza bergan ota-onalar, vasiylarning yashash joyi toʻgʻrisidagi hujjatlar ilova qilinadi. Vasiy ariza bilan murojaat qilgan hollarda vasiylik organining vasiy qilib tayinlash toʻgʻrisidagi qarorining bir nusxasi ilova qilinadi. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi boʻlimi I va II guruh bolalikdan nogironning arizasiga ular tomonidan tibbiy mehnat-ekspert komissiyasidan olingan tekshirish dalolatnomasidan koʻchirmani ilova qiladi. Nogiron bolaga nafaqa tayinlash chogʻida sogʻliqni saqlash muassasalari tomonidan belgilangan tartibda beriladigan tibbiy xulosa taqdim etiladi. 5. Nafaqa tayinlash toʻgʻrisidagi arizani qabul qilib olgan Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi boʻlimi tomonidan ariza beruvchiga ariza qabul qilingan sana koʻrsatilgan holda ariza va unga ilova qilingan hujjatlar qabul qilinganligi haqida tilxat beriladi. Ariza barcha zarur hujjatlar bilan birgalikda qabul qilib olingan kun nafaqa tayinlash toʻgʻrisida murojaat qilingan kun deb hisoblanadi (mazkur Nizomning 4-bandi). Agar nafaqa tayinlash toʻgʻrisidagi ariza pochta orqali yuborilsa hamda barcha zarur hujjatlar taqdim etilsa, ariza joʻnatilgan joyning pochta shtempelida koʻrsatilgan sana nafaqa tayinlash toʻgʻrisida murojaat qilingan kun deb hisoblanadi. Arizaga barcha zarur hujjatlar ilova qilinmagan hollarda qanday hujjatlarni qoʻshimcha ravishda taqdim etish kerakligi ariza beruvchiga maʼlum qilinadi. Agar bu hujjatlar qoʻshimcha hujjatlarni taqdim etish zarurligi toʻgʻrisida bildirish olingan kundan boshlab 3 oydan kechikmay taqdim etilsa, nafaqa tayinlash toʻgʻrisida ariza qabul qilib olingan kun nafaqa tayinlash toʻgʻrisida murojaat qilingan kun deb hisoblanadi. 6. Nafaqa tayinlash toʻgʻrisidagi ariza barcha zarur hujjatlar bilan birgalikda taqdim etilgandan keyin 10 kundan kechikmay koʻrib chiqiladi. 7. Nafaqa tayinlash toʻgʻrisida murojaat qiluvchi nafaqa tayinlash haqidagi qaror ustidan budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi yuqori organiga shikoyat qilishi mumkin. Ariza beruvchi javobdan qoniqmagan taqdirda nizo belgilangan tartibda sud orqali hal etiladi. 8. Nafaqa nafaqa tayinlash toʻgʻrisida murojaat qilingan kundan boshlab tayinlanadi. I va II guruh bolalikdan nogironlarga nafaqa nogironlikning butun davriga tayinlanadi. Nogiron bolalarga nafaqa tibbiy xulosada belgilangan muddatga tayinlanadi. 9. Barcha taqdim etilgan hujjatlar bilan birgalikda nafaqa tayinlash toʻgʻrisidagi ariza va nafaqa tayinlash toʻgʻrisidagi qaror nafaqa oluvchining alohida shaxsiy hujjatlar yigʻma jildida saqlanadi. 10. Nafaqa I yoki II guruh bolalikdan nogironning, yoxud nafaqa tayinlangan nogiron bolalarning ota-onalari yashaydigan joy boʻyicha tuman (shahar) Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi boʻlimi tomonidan tayinlanadi va toʻlanadi. Vasiylarga nafaqa ularning yashash joylari boʻyicha toʻlanadi. 11. Nafaqalarni toʻlash har oyda Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi boʻlimlari tomonidan belgilangan muddatlarda, biroq nafaqa toʻlanadigan oydan keyingi oyning 5-kunidan kechikmay amalga oshiriladi. Ishonchnoma boʻyicha nafaqa davlat pensiyalarini ishonchnoma boʻyicha toʻlash uchun belgilangan tartibda toʻlanadi. 12. I yoki II guruh bolalikdan nogiron, yoxud nogiron bola tomonidan nogironlikni qayta tekshirishdan oʻtkazish muddati kechiktirib yuborilganda nafaqa nogironlarga davlat pensiyalari tayinlash uchun nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi (“Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisida” Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 55-moddasi). Nafaqa oluvchi Oʻzbekiston Respublikasi hududi doirasida doimiy yashash uchun boshqa tuman (shaharga koʻchganda nafaqani toʻlash yangi yashash joyi boʻyicha tegishli Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi boʻlimi tomonidan nafaqa oluvchining shaxsiy hujjatlar yigʻma jildi olingandan keyin mana shu tuman (shahar)da davom ettiriladi. Bunday holda nafaqa toʻlash ilgarigi yashash joyi boʻyicha nafaqa toʻlash toʻxtatilgan vaqtdan boshlab davom ettiriladi. Nafaqa toʻlash toʻxtatilishi yoki qayta tiklanishiga olib kelgan boshqa holatlar (I yoki II guruh bolalikdan nogiron, yoxud nogiron bola internat uyga toʻliq davlat taʼminotiga oʻtkazilganda yoki undan qaytarib yuborilganda va shu kabilar) paydo boʻlganda nafaqa toʻlash shu holat paydo boʻlgan oydan keyingi oyning 1-kunidan boshlab toʻxtatiladi yoki tiklanadi. 13. Tayinlangan, biroq oluvchi tomonidan oʻz vaqtida talab etib olinmagan nafaqa summasi nafaqa olish uchun murojaat qilingandan oldingi oʻtgan vaqt uchun koʻpi bilan uch yilga toʻlanadi. Nafaqa tayinlagan yoki nafaqa toʻlayotgan organning aybi bilan oʻz vaqtida olinmagan nafaqa summasi oʻtgan vaqt uchun biror-bir muddat bilan cheklashsiz toʻlanadi. Koʻrsatib oʻtilgan holda nafaqaning 12 oyga tegishli boʻlgan summasi bir yoʻla toʻlanadi, qolgan qismlari esa har oyda nafaqaning joriy qismiga qoʻshimcha tarzda oylik nafaqadan oshmaydigan teng ulushlarda toʻlanadi. 14. Tayinlangan nafaqa I va II guruh bolalikdan nogironga, u olayotgan ish haqi, stipendiya, aliment yoki daromadlarning boshqa turlaridan qatʼi nazar, toʻlanadi. Nogiron bolaga tayinlangan nafaqa, u tomonidan (uning uchun) boshqa nafaqalar olinishidan qatʼi nazar, toʻlanadi. 15. Tayinlangan nafaqa I yoki II guruh bolalikdan nogiron, yoxud nafaqa tayinlangan nogiron bola toʻliq davlat taʼminotida boʻlgan vaqt uchun toʻlanmaydi. Leprozoriylarda boʻlgan I va II guruh bolalikdan nogironlarga, shuningdek, nogiron bolaga nafaqa leprozoriylarda boʻlgan butun vaqt uchun toʻlanadi. 16. Bolalikdan nogironlarga nafaqalarni toʻlash, yetkazib berish va yuborish xarajatlari respublika budjeti mablagʻlari hisobiga amalga oshiriladi. 17. Har oylik nafaqalar: oilaning nafaqa tayinlashda hisobga olinadigan son tarkibi oʻzgargan; ish haqining eng kam miqdori oʻzgargan; tuman koeffitsiyenti belgilangan (bekor qilingan) yoki uning miqdori oʻzgargan; aholi daromadlari indeksatsiya qilingan hollarda qayta hisoblab chiqiladi. 18. Tayinlangan nafaqa miqdorini qayta hisoblab chiqish mazkur Nizomning 17-bandida eslatib oʻtilgan holatlar (ish haqining eng kam miqdori oʻzgargan holatlardan tashqari) paydo boʻlgan oydan keyingi oyning 1-kunidan boshlab amalga oshiriladi. 1. Mazkur Nizomga muvofiq nafaqalar “Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisidagi Qonun boʻyicha pensiya olish huquqiga ega boʻlmagan hamda “Nikoh va oila toʻgʻrisida”gi kodeksga koʻra ularni boqishga majbur boʻlgan qarindoshlari boʻlmagan fuqarolarga tayinlanadi hamda toʻlanadi. 2. Mazkur Nizom boʻyicha davlat ijtimoiy taʼminot nafaqalari: yosh boʻyicha; nogironlik boʻyicha (bolalikdan nogironlardan tashqari); boquvchisini yoʻqotganlik boʻyicha tayinlanadi. 3. Ijtimoiy taʼminot nafaqasi (nafaqalari)ni olish huquqiga ega boʻlgan fuqarolar shu huquq paydo boʻlgandan soʻng biror muddat bilan cheklashsiz istalgan vaqtda uning tayinlanishi uchun murojaat qilishlari mumkin. 4. Mazkur Nizomning 2-bandida koʻrsatib oʻtilgan nafaqalarni toʻlash, yetkazib berish va yuborish xarajatlari Oʻzbekiston Respublikasining Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi mablagʻlari hisobiga amalga oshiriladi. 5. Mazkur Nizom boʻyicha nafaqalarni tayinlash va toʻlash shahar va tuman Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi boʻlimlari tomonidan amalga oshiriladi. 6. Yosh boʻyicha nafaqa ish stajiga va “Oila kodeksi”ga koʻra ularni boqishga majbur boʻlgan qarindoshlari boʻlmagan shaxslarga tayinlanadi. erkaklarga — 65 yoshga yetganlarida, ayollarga — 60 yoshga yetganlarida. 8. Nogironlik boʻyicha nafaqa nogironlik sodir boʻlgan hollarda, yaʼni mehnat qobiliyati doimiy yoki uzoq muddatga yoʻqotilganda, faqat birinchi va ikkinchi guruh nogironlarga tayinlanadi va toʻlanadi. 9. Fuqarolarning mehnat qobiliyatlarini yoʻqotganlik darajasini aniqlash uchun tibbiy tekshirishni faqat tibbiy-mehnat ekspert komissiyalari (TMEK) oʻzlari toʻgʻrisidagi tasdiqlangan Nizom asosida shahar va tuman Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi boʻlimlari yoʻllanmasi boʻyicha amalga oshiradilar. 11. Ishlab turgan yoki yashashning boshqa manbalariga ega boʻlgan I va II guruh nogironlarga nafaqa tayinlanmaydi. 12. Pensiya tayinlash uchun zarur boʻlgan ish stajiga ega boʻlmagan shaxs vafot etgan taqdirda uning qaramogʻida boʻlgan oila aʼzolari mazkur Nizomga koʻra nafaqa olish huquqiga egadirlar. Oilaning mehnatga layoqatsiz aʼzolari qatoriga “Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisida” Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 19-moddasida aytib oʻtilgan shaxslar kiritiladilar. 13. Vafot etganning oila aʼzolariga nafaqalar miqdori quyidagicha belgilanadi; a) oilaning uch va undan ortiq mehnatga layoqatsiz aʼzosiga— vafot etgan fuqaro olgan yoki olish huquqiga ega boʻlgan nafaqaning 100 foizi; b) oilaning mehnatga layoqatsiz ikki aʼzosiga — nafaqaning 75 foizi; v) oilaning mehnatga layoqatsiz bir aʼzosiga — nafaqaning 50 foizi. 14. Nafaqa tayinlash toʻgʻrisidagi ariza ariza beruvchi yashaydigan joydagi tuman (shahar) Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi boʻlimiga beriladi. 15. Nogironlik yoki yosh boʻyicha nafaqa tayinlash toʻgʻrisidagi arizaga quyidagi hujjatlar ilova qilinishi kerak: a) yosh boʻyicha nafaqa tayinlashda — ariza beruvchining yoshini tasdiqlovchi hujjat (pasportdan koʻchirma yoki tugʻilganlik toʻgʻrisidagi guvohnoma nusxasi); b) yashash joyidan berilgan maʼlumotnoma, unda barcha oila aʼzolarining familiyasi, ismi va otasining ismi, tugʻilgan yillari, qarindoshlik darajasi, nafaqa soʻrab murojaat etgan shaxs oilasi har bir aʼzosining turmush kechirish manbalari koʻrsatilgan boʻlishi kerak; v) ariza beruvchi oilasining umumiy daromadi toʻgʻrisida maʼlumotnoma; g) nogironlik boʻyicha nafaqa tayinlashda — TMEKning nogironlikni tasdiqlovchi xulosasi; d) boquvchisini yoʻqotganlik boʻyicha nafaqa tayinlashda — boquvchisining vafot etganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma va bolalarning tugʻilganligi toʻgʻrisidagi guvohnomalar nusxalari. 16. Yosh, nogironlik va boquvchisini yoʻqotganlik boʻyicha nafaqalar Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi boʻlimlari tomonidan tayinlanadi. Nafaqalar barcha zarur hujjatlar mavjud boʻlgan taqdirda murojaat etilgan kundan boshlab tayinlanadi. 17. Nafaqa tayinlash toʻgʻrisidagi ariza barcha zarur hujjatlar bilan birgalikda ariza taqdim etilgandan keyin 10 kundan kechikmay koʻrib chiqiladi. 18. Nafaqa tayinlash rad etilgan taqdirda Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi boʻlimi tegishli qaror chiqarilgandan soʻng 10 kundan kechikmay rad etilganlik toʻgʻrisidagi bildirishni ariza beruvchining qoʻliga beradi yoki pochta orqali yuboradi hamda bir vaqtning oʻzida barcha hujjatlarni qaytaradi. 19. Tuman (shahar) Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi boʻlimining qarori ustidan ariza beruvchi yuqori tashkilotga shikoyat qilishi mumkin. Ariza beruvchi javobdan qoniqmagan taqdirda nizo belgilangan tartibda sud orqali hal qilinadi. 20. Nafaqalar nafaqa oluvchining yashash joyi boʻyicha tuman (shahar) Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi boʻlimi tomonidan toʻlanadi. 21. Nafaqalarni toʻlash Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi boʻlimlari tomonidan har oyda belgilangan muddatlarda, biroq nafaqa toʻlanayotgan oydan keyingi oyning 5-kunidan kechiktirilmay toʻlanadi. 22. Hisoblab chiqilgan, biroq oluvchi tomonidan oʻz vaqtida talab etilmagan nafaqa summasi oʻtgan vaqt uchun, ammo nafaqa soʻrab murojaat etilgandan oldingi uch yillikdan koʻp emas, toʻlanadi. 23. Toʻlanayotgan nafaqalar miqdorini oʻzgartirishga sabab boʻluvchi holatlar paydo boʻlgan taqdirda, nafaqa oluvchi bu haqda 10 kun muddatda unga nafaqa tayinlagan tegishli Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi boʻlimiga murojaat qilishi shart. I va II guruh nogironlarga va yosh boʻyicha yoki boquvchisini yoʻqotganlik boʻyicha nafaqalar tayinlangan nafaqa oluvchilarga, agar ular ish haqi yoki boshqa daromad olayotganliklari aniqlangan taqdirda, nafaqa toʻlash toʻxtatiladi 24. Nafaqa oluvchi toʻliq davlat taʼminotiga oʻtkazilgan taqdirda (nogironlar uyi, bolalar uyi va shu kabilarga joylashtirilganda) nafaqa toʻlash toʻxtatiladi. 25. Nafaqa oluvchi ozodlikdan mahrum etilgan taqdirda tayinlangan nafaqani toʻlash toʻxtatib qoʻyiladi. 26. Har oylik nafaqalar: oilaning nafaqa tayinlashda hisobga olinadigan son tarkibi oʻzgargan; ish haqining eng kam miqdori oʻzgargan; nogironlik guruhi oʻzgargan; tuman koeffitsiyenti belgilangan (bekor qilingan) yoki uning miqdori oʻzgargan; aholi daromadlari indeksatsiya qilingan hollarda qayta hisoblab chiqiladi. 27. Nafaqa miqdorini oshirish huquqi paydo boʻlganda, ish haqining eng kam miqdori oʻzgarishidan tashqari, tayinlangan nafaqani qayta hisoblab chiqish bu holatlar paydo boʻlgan oydan keyingi oyning birinchi kunidan boshlab amalga oshiriladi. 28. Nafaqa oluvchi Oʻzbekiston Respublikasi hududi doirasida doimiy yashash uchun boshqa tuman (shahar)ga koʻchganda nafaqani toʻlash yangi yashash joyi boʻyicha tegishli Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi organi tomonidan hujjatlar yigʻma jildi olingandan keyin mana shu tuman (shahar)da davom ettiriladi. Nafaqalarni toʻlash oldingi yashash joyi boʻyicha nafaqa toʻlash toʻxtatilgan vaqtdan boshlab tiklanadi. Nafaqa oluvchini hisobdan chiqarish va yangi yashash joyida hisobga olish tartibi, shuningdek, ularning hujjatlar yigʻma jildlarini yuborish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan belgilanadi. Nafaqa oluvchi Oʻzbekiston Respublikasidan tashqariga koʻchib ketganda nafaqa toʻlash toʻxtatiladi.