QIZIL YaRIM OY VA QIZIL XOCh TIMSOLLARIDAN FOYDALANISh HAMDA ULARNI HIMOYA QILISh TOʻGʻRISIDA
(law, 2021-04-21)

1. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi qizil yarim oy va qizil xoch timsollaridan, farqlovchi signallardan, shuningdek “Qizil Yarim oy” va “Qizil Xoch” nomlaridan foydalanish hamda ularni himoya qilish sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.

2. Qizil yarim oy va qizil xoch timsollaridan foydalanish hamda ularni himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunchilik
Qizil yarim oy va qizil xoch timsollaridan foydalanish hamda ularni himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir. Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining qizil yarim oy va qizil xoch timsollaridan foydalanish hamda ularni himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.

3. Asosiy tushunchalar
Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: sanitariya-transport vositalari — yarador boʻlgan, kasallangan va kema halokatiga uchragan shaxslarni, shuningdek tibbiy xodimlarni va tibbiy mol-mulkni tashish uchun moʻljallangan tashish vositalari; tibbiy tuzilmalar — yarador boʻlgan, kasallangan va kema halokatiga uchragan shaxslarni qidirib topish, tashish, ularga tashxis qoʻyish yoki ularni davolash, shu jumladan ularga birinchi yordam koʻrsatish uchun, shuningdek kasalliklarning oldini olish uchun tashkil etilgan statsionar, koʻchma tibbiy muassasalar (boʻlinmalar) hamda boshqa fuqaro va harbiy tibbiy tuzilmalar; tibbiy xodimlar — yarador boʻlgan, kasallangan va kema halokatiga uchragan shaxslarni qidirib topish, tashish, ularga tashxis qoʻyish yoki ularni davolash, shu jumladan ularga birinchi yordam koʻrsatish, kasalliklarning oldini olish uchun, shuningdek tibbiy tuzilmalarni xoʻjalik, moddiy-texnika va boshqa jihatdan taʼminlash uchun doimiy yoki vaqtinchalik asosda tayinlangan shaxslar; farqlovchi signallar — tibbiy tuzilmalar va sanitariya-transport vositalarini tanib olish uchun foydalaniladigan radiosignal, yorugʻlik signali, elektron tanuv belgisi yoki boshqa signal.

4. Qizil yarim oy va qizil xoch timsollari
Oq fonda ifodalangan, birinchi yoki toʻrtinchi choragi holatidagi qizil rangli yarim oyning xalqaro normalarda eʼtirof etilgan tasviri qizil yarim oy timsoli hisoblanadi. Oq fonda ifodalangan, toʻrttala tomoni teng uzunlikka ega boʻlgan qizil rangli xochning xalqaro normalarda eʼtirof etilgan tasviri qizil xoch timsoli hisoblanadi.

5. Qizil yarim oy va qizil xoch timsollaridan foydalanishning asosiy prinsiplari
Qizil yarim oy va qizil xoch timsollaridan faqat insonparvarlik maqsadlarida foydalaniladi. Qizil yarim oy va qizil xoch timsollari ulardan foydalanishda bir xil ahamiyatga ega.

6. Oʻzbekiston Respublikasi foydalanadigan timsol
Oʻzbekiston Respublikasi qizil yarim oy timsolidan foydalanadi. Oʻzbekiston Respublikasi foydalanadigan qizil yarim oy timsoli oq fonda oyning birinchi choragidagi holatda, unga qarab turgan odamga nisbatan olganda har ikkala uchi chap tarafga qaratilgan tarzda ifodalangan qizil rangli yarim oy tasviridan iborat.

7. Qizil yarim oy timsolidan foydalanish
Qizil yarim oy timsolidan farqlovchi yoki himoyalovchi timsol sifatida foydalanilishi mumkin. Qizil yarim oy timsolidan binolar, inshootlar, transport vositalari, boshqa mol-mulk, shuningdek xodimlar Qizil Yarim oy va Qizil Xoch Xalqaro harakati tashkilotlariga mansubligini belgilash uchun farqlovchi timsol sifatida foydalaniladi. Umum eʼtirof etilgan xalqaro normalarga muvofiq farqlovchi timsol oʻlchami kichikroq boʻlishi va undan qoʻlbogʻichlarda foydalanilmasligi hamda bu timsol binolarning tomiga oʻrnatilmasligi kerak. Qurolli mojarolar davrida qizil yarim oy timsolidan yarador boʻlgan, kasallangan va kema halokatiga uchragan shaxslarga yordam koʻrsatuvchi tibbiy tuzilmalarni, tibbiy xodimlarni, shuningdek sanitariya-transport vositalarini belgilash uchun himoyalovchi timsol sifatida foydalaniladi. Himoyalovchi timsol tekis sirtga yoki bayroqqa tushirilgan boʻladi va u hamma tarafdan hamda uzoq masofadan koʻrinib turishi lozim.

8. Qizil yarim oy timsolidan harbiy tibbiy tuzilmalarning foydalanishi
Harbiy tibbiy tuzilmalar qizil yarim oy timsolidan oʻz tibbiy xodimlarini va sanitariya-transport vositalarini belgilash uchun himoyalovchi timsol sifatida foydalanadilar. Qizil yarim oy timsolidan himoyalovchi timsol sifatida foydalanuvchi harbiy tibbiy xodimlar qizil yarim oy timsoli tushirilgan qoʻlbogʻich taqib yurishlari va yonlarida qonunchilikda belgilangan tartibda beriladigan shaxsiy guvohnoma boʻlishi lozim.

9. Qizil yarim oy timsolidan fuqaro tibbiy tuzilmalarining foydalanishi
Bepul tibbiy yordam koʻrsatuvchi fuqaro tibbiy tuzilmalari Oʻzbekiston Qizil Yarim oy jamiyatining roziligi bilan tinchlik davrida qizil yarim oy timsolidan sanitariya-transport vositalarini va birinchi tibbiy yordam punktlari joylashgan yerlarni belgilash uchun farqlovchi timsol sifatida foydalanadilar. Qurolli mojarolar davrida fuqaro tibbiy tuzilmalari, tibbiy xodimlar, shuningdek sanitariya-transport vositalari Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligining ruxsatiga binoan himoyalovchi timsol sifatida qizil yarim oy timsoli bilan belgilanadi. Tibbiy xodimlar qizil yarim oy timsoli tushirilgan qoʻlbogʻich taqib yurishlari va yonlarida qonunchilikda belgilangan tartibda beriladigan shaxsiy guvohnoma boʻlishi lozim.

10. Qizil yarim oy timsolidan Oʻzbekiston Qizil Yarim oy jamiyatining foydalanishi
Oʻzbekiston Qizil Yarim oy jamiyati qizil yarim oy timsolidan oʻz binolari, inshootlari, transport vositalari, boshqa mol-mulki, shuningdek xodimlari mansubligini belgilash uchun farqlovchi timsol sifatida foydalanadi. Oʻzbekiston Qizil Yarim oy jamiyatining tibbiy tuzilmalari, tibbiy xodimlari, shuningdek sanitariya-transport vositalari qurolli mojarolar davrida harbiy tibbiy tuzilmalarning ixtiyoriga berilgan taqdirda qizil yarim oy timsolidan himoyalovchi timsol sifatida foydalaniladi. Tibbiy xodimlar bunday paytlarda urush davri qonunlariga boʻysunadilar hamda qizil yarim oy timsoli tushirilgan qoʻlbogʻich taqib yurishlari va yonlarida qonunchilikda belgilangan tartibda beriladigan shaxsiy guvohnoma boʻlishi lozim.

11. Qizil yarim oy va qizil xoch timsollaridan chet davlatlarning Qizil Yarim oy yoki Qizil Xoch jamiyatlari foydalanishi
Chet davlatlarning Qizil Yarim oy yoki Qizil Xoch jamiyatlari, agar ularning vakillari belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi hududida boʻlsa, qizil yarim oy yoki qizil xoch timsolidan Oʻzbekiston Qizil Yarim oy jamiyatining nazorati ostida farqlovchi timsollar sifatida foydalanadilar. Qurolli mojaro yuz bergan taqdirda betaraf davlatlarning hamda qurolli mojaroda ishtirok etmayotgan boshqa chet davlatlarning Qizil Yarim oy yoki Qizil Xoch jamiyatlarining tibbiy tuzilmalari, tibbiy xodimlari, shuningdek sanitariya-transport vositalari insonparvarlik yordami koʻrsatish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligining ruxsati bilan va Oʻzbekiston Qizil Yarim oy jamiyatining nazorati ostida harbiy tibbiy tuzilmalarning ixtiyoriga berilishi hamda qizil yarim oy yoki qizil xoch timsolidan himoyalovchi timsol sifatida foydalanishi mumkin. Tibbiy xodimlar bunday paytlarda urush davri qonunlariga boʻysunadilar hamda qizil yarim oy yoki qizil xoch timsoli tushirilgan qoʻlbogʻich taqib yurishlari va yonlarida qonunchilikda belgilangan tartibda beriladigan shaxsiy guvohnoma boʻlishi lozim.

12. Qizil yarim oy va qizil xoch timsollaridan Xalqaro Qizil Xoch va Qizil Yarim oy harakati tashkilotlarining foydalanishi
Xalqaro Qizil Xoch Qoʻmitasi hamda Qizil Xoch va Qizil Yarim oy jamiyatlarining Xalqaro Federatsiyasi Oʻzbekiston Respublikasi hududida oʻz faoliyatini amalga oshirayotganda qizil yarim oy yoki qizil xoch timsolidan foydalanadilar.

13. Qizil yarim oy va qizil xoch timsollarini himoya qilish
Qizil yarim oy va qizil xoch timsollari davlat tomonidan himoya qilinadi. Qonunchilikda belgilangan tartibda foydalaniladigan farqlovchi signallar hamda “Qizil Yarim oy” va “Qizil Xoch” nomlari ham davlat himoyasi ostida boʻladi.

14. Qizil yarim oy va Qizil xoch timsollaridan, farqlovchi signallardan, “Qizil Yarim oy” va “Qizil Xoch” nomlaridan qonunga xilof ravishda foydalanish
Qizil yarim oy va qizil xoch timsollaridan, farqlovchi signallardan, “Qizil Yarim oy” va “Qizil Xoch” nomlaridan yoki ularga oʻxshatib qilingan boshqa belgilar hamda nomlardan tijorat faoliyatida foydalanishga, shuningdek qurolli mojarolar davrida ulardan xiyonatkorlik bilan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.

15. Nizolarni hal etish
Qizil yarim oy va qizil xoch timsollaridan foydalanish hamda ularni himoya qilish sohasidagi nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.

16. Qizil yarim oy va qizil xoch timsollaridan foydalanish hamda ularni himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Qizil yarim oy va qizil xoch timsollaridan foydalanish hamda ularni himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladilar.