Qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylarida saylov uchastkalarini tashkil etish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash tOʻgʻrisida
(resolution, 2024-06-05)

Oʻzbekiston Respublikasining Saylov kodeksining 14 va 16-moddalariga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi qaror qiladi: 1. Qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylarida saylov uchastkalarini tashkil etish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasining “Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisiga saylov oʻtkazish bilan bogʻliq normativ-huquqiy hujjatlarni tasdiqlash toʻgʻrisida” 2014-yil 11-sentabrdagi 618-son qarorining 1-bandi oʻn ikkinchi hatboshisi va 11-ilovasi oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 3. Ushbu qaror Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasining rasmiy veb-saytida eʼlon qilinsin. 4. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi raisining oʻrinbosari M. Istamov zimmasiga yuklansin. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining Saylov kodeksiga (bundan buyon matnda Saylov kodeksi deb yuritiladi) muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti saylovini, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasiga (bundan buyon matnda Qonunchilik palatasi deb yuritiladi) va xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlariga (bundan buyon matnda mahaliy Kengash deb yuritiladi) saylov oʻtkazishda qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylarida saylov uchastkasini tuzish, uchastka saylov komissiyalarini shakllantirish va ovoz berishni tashkil etish tartibini belgilaydi. 1. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: ushlab turilgan — jinoyat sodir etganlikda gumon qilinib, Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat-protsessual kodeksining 221-moddasida nazarda tutilgan asoslar boʻyicha ozodlikdan mahrum etish joyi hisoblanmagan xizmat binolarida yoki vaqtincha saqlash hibsxonasi kamerasida ushlab turilgan shaxs; qamoqqa olingan — Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat-protsessual kodeksiga muvofiq qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasi qoʻllanilgan gumon qilinuvchi, ayblanuvchi va sudlanuvchi; qamoqda saqlash — jinoyat sodir etganlikda gumon qilinib ushlab turilgan shaxslarni yoxud qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasi qoʻllanilgan shaxslarni tergov hibsxonalarida saqlash; ijtimoiy xavfi katta boʻlmagan jinoyatlar — qasddan sodir etilib, qonunda uch yildan koʻp boʻlmagan muddatga ozodlikdan mahrum qilish tarzidagi jazo nazarda tutilgan jinoyatlar, shuningdek ehtiyotsizlik oqibatida sodir etilib, qonunda besh yildan koʻp boʻlmagan muddatga ozodlikdan mahrum qilish tarzidagi jazo nazarda tutilgan jinoyatlar; uncha ogʻir boʻlmagan jinoyatlar — qasddan sodir etilib, qonunda uch yildan ortiq, lekin besh yildan koʻp boʻlmagan muddatga ozodlikdan mahrum qilish tarzidagi jazo nazarda tutilgan jinoyatlar, shuningdek ehtiyotsizlik oqibatida sodir etilib, qonunda besh yildan ortiq muddatga ozodlikdan mahrum qilish tarzidagi jazo nazarda tutilgan jinoyatlar; ogʻir jinoyatlar — qasddan sodir etilib, qonunda besh yildan ortiq, lekin oʻn yildan koʻp boʻlmagan muddatga ozodlikdan mahrum qilish jazosi nazarda tutilgan jinoyatlar; oʻta ogʻir jinoyatlar — qasddan sodir etilib, qonunda oʻn yildan ortiq muddatga ozodlikdan mahrum qilish yoxud umrbod ozodlikdan mahrum qilish jazosi nazarda tutilgan jinoyatlar; manzil-koloniyasi — jazo muddatini oʻtayotgan mahkumlar soqchisiz, ammo nazorat ostida saqlanadigan jazoni ijro etish muassasasi. 2. Saylov kuni 18 yoshga toʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari saylash huquqiga egadir. 3. Qamoqda saqlash joylarida ushlab turilgan hamda qamoqqa olingan shuningdek, jinoyat sodir etganligi uchun sudning hukmi bilan ozodlikdan mahrum etish joylarida saqlanayotgan shaxslar ovoz berish huquqiga egadirlar. Sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilgan fuqarolar, shuningdek ogʻir va oʻta ogʻir jinoyatlar sodir etganlik uchun sudning hukmiga koʻra ozodlikdan mahrum etish joylarida saqlanayotgan shaxslar saylovda ishtirok etish huquqidan faqat qonunga muvofiq hamda sudning qarori asosida mahrum etilishi mumkin. Boshqa har qanday hollarda fuqarolarning saylov huquqlarini toʻgʻridan-toʻgʻri yoki bilvosita cheklashga yoʻl qoʻyilmaydi. 4. Saylov uchastkalari, qoida tariqasida, kamida yigirma nafar va koʻpi bilan uch ming nafar saylovchidan oshmagan holda tuziladi. 5. Qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylarida saylov uchastkalari saylovga kamida oltmish kun qolganida, ayrim hollarda esa istisno tariqasida, saylovga kamida yetti kun qolganida tuziladi. 6. Qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylari rahbarlarining taqdimnomasiga asosan saylov uchastkalari okrug saylov komissiyasi qarori bilan tuziladi. Bu saylov uchastkalari ular joylashgan hududagi saylov okruglariga kiradi. Ayrim hollarda, manzil-koloniyasi maʼmuriyatining tegishli okrug saylov komissiyasiga bergan taklifiga asosan mazkur muassasalarda saqlanayotgan saylovchilar koʻchma saylov qutisi orqali saylovchilarning turgan joyida ovoz berishi uchun u joylashgan hududagi saylov uchastkasiga biriktirish toʻgʻrisida okrug saylov komissiyasining qarori qabul qilinishi mumkin. 7. Uchastka saylov komissiyasi saylovga kamida qirq kun qolganida besh — oʻn toʻqqiz nafar aʼzodan, shu jumladan rais, rais oʻrinbosari va kotibdan iborat tarkibda okrug saylov komissiyasi tomonidan tuziladi. Agar komissiya yetti nafargacha aʼzodan iborat tarkibda tuzilsa, rais va kotib saylanadi. Zarur boʻlgan hollarda, uchastka saylov komissiyasining son tarkibi oʻzgartirilishi mumkin. Qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylarining rahbari tomonidan uchastka saylov komissiyasi aʼzoligiga nomzodlar mazkur muassasa xodimlari orasidan okrug saylov komissiyasiga tasdiqlash uchun tavsiya etiladi. Zarurat tugʻilganida, qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylarining rahbari tomonidan Saylov kodeksining 25-moddasiga muvofiq boshqa shaxslar va jamoatchilik vakillari ham uchastka saylov komissiyasi aʼzoligiga nomzod sifatida tavsiya etilishi mumkin. Qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylarida saylov uchastkasi saylovga kamida yetti kun qolganda tuzilsa, okrug saylov komissiyasiga saylov uchastkasini tuzish toʻgʻrisida taqdimnoma bilan birga uchastka saylov komissiyasi aʼzoligiga nomzodlar ham tasdiqlash uchun tavsiya etiladi. Uchastka saylov komissiyasining shaxsiy tarkibi tegishli okrug saylov komissiyasining qarori bilan tasdiqlanadi. 8. Qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylaridagi maxsus ajratilgan binolarda yashirin ovoz berish uchun yetarli miqdorda kabinalar yoki xonalar tayyorlangan boʻlishi, saylov byulletenlari berish uchun joy ajratilgan va saylov qutilari oʻrnatilishi kerak. Saylov qutilari ularning yoniga ovoz beruvchilar albatta yashirin ovoz berish kabinalari yoki xonalaridan oʻtib boradigan qilib joylashtiriladi. Binoni jihozlash va unda zarur tartibni saqlab turish masʼuliyati muassasa maʼmuriyati va uchastka saylov komissiyasi zimmasida boʻladi. 9. Qamoqda saqlash joylarida ushlab turilgan hamda qamoqqa olingan shuningdek, jinoyat sodir etganligi uchun sudning hukmi bilan ozodlikdan mahrum etish joylarida saqlanayotgan shaxslar qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylarida tuzilgan saylov uchastkalaridagi saylovchilar roʻyxatiga kiritiladi. Sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilgan fuqarolar, shuningdek ogʻir va oʻta ogʻir jinoyatlar sodir etganlik uchun sudning hukmiga koʻra ozodlikdan mahrum etish joylarida saqlanayotgan shaxslar saylovda ishtirok etish huquqidan faqat qonunga muvofiq hamda sudning qarori asosida mahrum etilishi mumkin. Boshqa har qanday hollarda fuqarolarning saylov huquqlarini toʻgʻridan-toʻgʻri yoki bilvosita cheklashga yoʻl qoʻyilmaydi. 10. Qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylarida tuzilgan saylov uchastkalari boʻyicha saylovchilarning roʻyxatlari mazkur muassasalar rahbarlari tomonidan taqdim etilgan maʼlumotlar asosida uchastka saylov komissiyasi tomonidan tuziladi. 11. Saylovchilar roʻyxatiga har bir saylovchining familiyasi, ismi, otasining ismi, tugʻilgan sanasi kiritiladi. 12. Har bir saylovchi faqat bitta saylovchilar roʻyxatiga kiritilishi mumkin. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi markazlashgan tartibda qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylarida tuzilgan saylov uchastkalaridagi saylovchilar haqidagi maʼlumotlarni saylovga kamida bir oy qolgunga qadar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Davlat personallashtirish markaziga Saylovchilar yagona elektron roʻyxatiga tuzatishlar kiritish uchun yuboradi. Agarda mazkur muassasalarda tuzilgan saylov uchastkalaridagi saylovchilar roʻyxatida oʻzgarishlar amalga oshirilsa, saylovga kamida besh kun qolgunga qadar ushbu maʼlumotlar ham Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Davlat personallashtirish markaziga yetkazib berish choralari koʻriladi. 13. Manzil-koloniyalarida saylov uchastkalari tuzilmagan holatlarda, ular biriktirilgan uchastka saylov komissiyalariga muassasadagi saylovchilar haqidagi maʼlumotlar ushbu muassasa rahbari tomonidan saylovga kamida yetti kun qolganda taqdim etiladi. 14. Qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylarida ushbu muassasalarning ichki tartib qoidalari va rejimini inobatga olgan holda, saylovga uch kun qolganida fuqarolarga saylovchilar roʻyxati bilan tanishish imkoniyati taʼminlanadi. Qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylarining maʼmuriyati mazkur maʼlumotlarning haqqoniyligi va toʻliqligi uchun masʼuldir. 15. Uchastka saylov komissiyasi saylovchilar roʻyxati bilan tanishish joyi va vaqti toʻgʻrisida saylovchilarni xabardor etadi. 16. Har bir fuqaro saylovchilar roʻyxatidagi xato yoki noaniqlik toʻgʻrisida uchastka saylov komissiyasiga shikoyat qilishi mumkin. Uchastka saylov komissiyasi 24 soat ichida murojaatni tekshirishi va xatoni yoki noaniqlikni bartaraf etishi yoxud murojaat qiluvchiga uning murojaati rad etilganligi toʻgʻrisida asoslantirilgan javob berishi shart. 17. Saylovga tayyorgarlik koʻrish hamda uni oʻtkazishga doir barcha tadbirlarda, shuningdek saylov kuni ovoz berish xonalarida va ovozlarni sanab chiqishda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentligiga, Qonunchilik palatasi va mahalliy Kengashlar deputatligiga nomzodlar koʻrsatgan siyosiy partiyalardan, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlaridan kuzatuvchilar, ommaviy axborot vositalari vakillari, boshqa davlatlardan, xalqaro tashkilotlardan kuzatuvchilar ishtirok etish huquqiga ega. 18. Kuzatuvchilar, siyosiy partiyalarning vakolatli vakillari va akkreditatsiyadan oʻtgan ommaviy axborot vositalari vakillari qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylarida tuzilgan saylov uchastkalariga borishi haqida kamida uch kun oldin uchastka saylov komissiyasini xabardor qilishi kerak. 19. Uchastka saylov komissiyasi, oʻz navbatida, qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylarining maʼmuriyatiga mazkur Nizomning 18-bandida koʻrsatilgan shaxslar haqidagi maʼlumotlarni (ularning familiyasi, ismi, otasining ismi, tugʻilgan yili, saylovda kim sifatida ishtirok etishi) ushbu muassasaga toʻsiqsiz kirib-chiqishlari uchun taqdim etadi. Qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylarining maʼmuriyati ularning kirib chiqishi va xavfsizligini taʼminlash, ichki tartib-qoidalariga rioya etishi uchun masʼul hisoblanadi. 20. Qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylarida tuzilgan uchastka saylov komissiyalari mazkur muassasalarning maʼmuriyati bilan birgalikda saylovchilarni saylov toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari, saylovga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish jarayonlari, saylov oʻtkazish vaqti va tartibi hamda nomzodlar haqida xabardor qilib boradi. 21. Qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylarining maʼmuriyati tomonidan nomzodlarga, ularning ishonchli vakillariga, siyosiy partiyalarga fuqarolar bilan uchrashuvlar oʻtkazish orqali saylovoldi tashviqoti uchun teng sharoitlar yaratib beriladi. 22. Saylov kuni va ovoz berish boshlanishiga bir kun qolganida saylovoldi tashviqotiga yoʻl qoʻyilmaydi. 23. Qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylarida ovoz berish ushbu muassasalarning ichki tartib-qoidalari, rejimi va ularning boshqa oʻziga xos xususiyatlarini inobatga olgan holda Saylov kodeksiga va tegishincha Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasining 2019-yil 23-iyuldagi 924-son va 2021-yil 14-apreldagi 1066-son qarorlari bilan tasdiqlangan nizomlarga muvofiq tashkil etiladi. 24. Qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylarining ichki-tartib qoidalari va rejimidan kelib chiqib, saylovchilar ovoz berish binosiga kichik guruhlarga boʻlingan holda olib kelinadi. 25. Saylov uchastkasi tuzilmagan manzil-koloniyalarida biriktirilgan uchastka saylov komissiyasi tomonidan saylovchilarga turgan joyida ovoz berish tashkil etiladi. Biriktirilgan uchastka saylov komissiyasi mazkur saylovchilarni saylovchilar roʻyxati ilovasiga kiritadi. 26. Ovoz berish binosiga kelgach saylovchilar roʻyxatga imzo qoʻyadi. Shundan keyin unga saylov byulleteni beriladi. 27. Saylov byulleteni saylovchi tomonidan yashirin ovoz berish kabinasi yoki xonasida toʻldiriladi. Saylov byulletenini toʻldirish vaqtida saylovchidan boshqa shaxslarning hozir boʻlishi taqiqlanadi. 28. Saylovchi oʻzi yoqlab ovoz berayotgan nomzodning familiyasi roʻparasida, oʻng tomonda joylashgan boʻsh kvadratga “+” yoki “” yoxud “x” belgisini qoʻyadi. Saylovchi toʻldirilgan saylov byulletenini saylov qutisiga tashlaydi. 29. Qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylarida tuzilgan saylov uchastkalarida uchastka saylov komissiyasi, agar roʻyxatga kiritilgan barcha fuqarolar ovoz berib boʻlgan boʻlsa, istalgan vaqtda ovoz berish tugaganligini eʼlon qilishi mumkin. 30. Qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylarida tuzilgan saylov uchastkalarida saylov qutilarini soat 20:00 dan oldin ochish va ovozlarni sanab chiqishga yoʻl qoʻyilmaydi. 31. Qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylarida tuzilgan uchastka saylov komissiyalari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti saylovi yakunlarini chiqarilgandan soʻng, tegishli saylov okruglaridan saylangan Qonunchilik palatasi deputatlari Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi tomonidan, mahalliy Kengashlarga saylangan deputatlar viloyat, tuman, shahar saylov komissiyasi tomonidan roʻyxatga olinganidan keyin oʻz faoliyatini tugatadi. 32. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi bilan kelishilgan.