OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI PREZIDENTI HUZURIDAGI SUDYaLARNI TANLASh VA LAVOZIMLARGA TAVSIYA ETISh BOʻYIChA OLIY MALAKA KOMISSIYASI TOʻGʻRISIDA
(decree, 2006-03-17)

Oʻzbekiston Respublikasi “Sudlar toʻgʻrisida”gi Qonunining 11, 63-moddalariga asosan: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Sudyalarni tanlash va lavozimlarga tavsiya etish boʻyicha Oliy malaka komissiyasining yangi tahrirdagi Nizomi ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2001-yil 19-martdagi PF-2817-son Farmoni bilan tasdiqlangan 1-ilova oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 3. Ushbu Farmonning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat maslahatchisi T.Xudaybergenov zimmasiga yuklatilsin. 1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi sudyalarni tanlash va lavozimlarga tavsiya etish boʻyicha Oliy malaka komissiyasi (bundan buyon matnda Komissiya deb yuritiladi) faoliyatini tartibga soladi. 2. Komissiya sud hokimiyatining chinakam mustaqilligini taʼminlash siyosatini, sud kadrlarini tanlash va joy-joyiga qoʻyish tamoyillarini yanada demokratlashtirishni amalga oshiradigan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi doimiy ishlovchi organ hisoblanadi. 3. Komissiya zimmasiga sudlar faoliyatini tashkiliy jihatdan taʼminlash, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudlari, viloyatlar va Toshkent shahar xoʻjalik sudlari sudyalarini tanlash va lavozimlarga tavsiya etish, viloyatlar va Toshkent shahar sudlari, tumanlararo, tuman (shahar) sudlari va harbiy sudlarning sudyalarini lavozimlarga taqdim etish vazifalari yuklatiladi. 4. Komissiya oʻz faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining qarorlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining kadrlar siyosatini roʻyobga chiqarishga qaratilgan farmon va farmoyishlari hamda mazkur Nizom asosida sudyalarning mustaqilligi va ularning faqat qonunga boʻysunishi tamoyillariga qatʼiy rioya etgan holda amalga oshiradi. 5. Komissiyaning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat: sudyalarni tanlash va joy-joyiga qoʻyishning demokratik asoslarini takomillashtirish chora-tadbirlarini ishlab chiqish va amalga oshirish; sudya kadrlarni tanlash va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining tasdigʻiga taqdim etishda qonuniylikni taʼminlash; sudyalar mustaqilligi va ularning ijtimoiy muhofazasini mustahkamlashga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish; sudyalik lavozimlariga kadrlarni tanlash va joy-joyiga qoʻyish borasidagi ishlarni yaxshilash hamda sudya kadrlarni tarbiyalash boʻyicha takliflarni ishlab chiqish; sudyalikka nomzodlarni tanlab olishning huquqiy negizini takomillashtirish, ularning kasb mahoratini oshirish yuzasidan takliflar ishlab chiqish; sudya kadrlarni tanlash va joy-joyiga qoʻyish boʻyicha ishlarning ochiq-oydinligi va oshkoraligini, bu ishning vertikal boʻyicha hisobot berilishini taʼminlash, shuningdek bu sohada xizmat mavqeini suiisteʼmol qilish hollarining oldini olish; sudlar faoliyatini tashkiliy va axborot-tahliliy jihatdan taʼminlash; sudyalarni tanlash va tayinlash borasida ilgʻor xorijiy tajribalarni oʻrganish va Komissiyaning ish amaliyotiga tadbiq etish. 6. Qoʻyilgan vazifalarni bajarish uchun Komissiyaga quyidagi vakolatlar beriladi: taqdim etilgan nomzodlarning Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi oliy sudlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi xoʻjalik sudi, viloyat sudlari, Toshkent shahar sudlari, tumanlararo, tuman (shahar) sudlari, harbiy sudlar, viloyatlar va Toshkent shahar xoʻjalik sudlarining sudyasi lavozimlariga munosibligini aniqlaydi hamda mazkur masalalar boʻyicha xulosalar beradi; viloyatlar, Toshkent shahar sudlari, tumanlararo, tuman (shahar) sudlari, harbiy sudlarning sudyalari lavozimlariga tavsiya etiladigan nomzodlar boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga taqdimnomalar kiritadi; viloyatlar, Toshkent shahar sudlari, tumanlararo, tuman (shahar) sudlari, harbiy sudlar sudyalarining vakolatlarini muddatidan oldin tugatish toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga taqdimnomalar kiritadi; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi, Oliy xoʻjalik sudi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudlari, viloyatlar va Toshkent shahar xoʻjalik sudlari sudyalarining vakolatlarini muddatidan oldin tugatish toʻgʻrisidagi taqdimnomalarni (materiallarni) koʻrib chiqadi va ular yuzasidan xulosalar beradi; sudya kadrlarning zaxirasini shakllantirish va undan samarali foydalanish borasidagi ishlarning tashkil etilishini taʼminlaydi; nomzodlarni oʻrganishning turli usullaridan foydalanadi (suhbatlashish, mustaqil ekspertlar tomonidan sinab koʻrish, topshirilgan muammo boʻyicha mavzuga oid referatlar tayyorlash, tezkor savol-javoblar oʻtkazish va hokazolar); sudya kadrlar bilan ishlashdagi kamchiliklar xususida taqdimnomalar, uni takomillashtirish boʻyicha takliflar kiritadi; sudyalar malaka hayʼatlarining faoliyatini takomillashtirish yuzasidan tavsiyanomalar beradi; Komissiya zimmasiga yuklatilgan vazifalarni amalga oshirish chogʻida Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi, Oliy xoʻjalik sudi, Sudyalar uyushmasi, mamlakat huquqni muhofaza qiluvchi organlari, boshqa muassasalar va tashkilotlar, jamoat birlashmalari bilan hamkorlik qiladi. 7. Komissiya oʻz zimmasiga yuklatilgan vazifalarni amalga oshirish chogʻida sudyalarning malaka hayʼatlari bilan hamkorlik qiladi: sudyalarning malaka hayʼatlari tomonidan taqdim etilgan kadrlar zaxirasini shakllantirish, ularni tanlab olish va sudyalik lavozimiga tavsiya etish masalasini hal qilish uchun zarur boʻlgan materiallarni (arizalar, bildirilgan fikrlar, xulosalar, maʼlumotnomalar va boshqa hujjatlarni) koʻrib chiqadi; sudya kadrlar bilan ishlash toʻgʻrisida sudyalar malaka hayʼatlari raislarining axborotini yilning har choragida tinglab boradi va sudyalarning tegishli malaka hayʼatlari faoliyatini takomillashtirish boʻyicha tavsiyalar beradi; sudyalarning malaka hayʼatlaridan sudyalik lavozimlariga boʻsh oʻrinlar mavjudligi haqidagi, sudya kadrlarning zaxirasi qanday shakllantirilayotgani toʻgʻrisidagi axborotni, Komissiya oldida turgan vazifalarni hal etish uchun zarur boʻlgan boshqa axborotni talab qilib oladi; sudyalarning malaka hayʼatlariga sudya kadrlarni tayyorlash va ularning malakasini oshirish, ushbu sohada xalqaro tajribani oʻrganish va undan foydalanish borasidagi ishlarni tashkil qilish bilan bogʻliq boshqa topshiriqlarni beradi. 8. Zaxirani shakllantirish va sudyalik lavozimlariga tavsiya etish uchun nomzodlarni tanlash boʻyicha ishlar Komissiya hamda sudyalarning malaka hayʼatlari tomonidan amalga oshiriladi. Malaka hayʼatlariga Qoraqalpogʻiston Respublikasi oliy sudlarining, viloyat sudlarining, Toshkent shahar sudlarining raislari rahbarlik qiladilar. 9. Tumanlararo, tuman (shahar) sudlarining sudyaligiga nomzodlarning zaxirasini shakllantirish uchun sudyalarning tegishli malaka hayʼatlari oʻzlarini zaxiraga kiritish yoki sudyalarning aniq boʻsh lavozimlarini egallash istagini bildirgan shaxslardan arizalarni qabul qiladilar. Arizaga kadrlarni hisobga olish shaxsiy varagʻi, tarjimai hol, oliy yuridik maʼlumot toʻgʻrisidagi diplom nusxasi, mehnat daftarchasidan koʻchirma, oxirgi ish joyidan taʼrifnoma ilova qilinadi. Oʻzbekiston Respublikasining yigirma besh yoshdan kichik boʻlmagan, oliy yuridik maʼlumotli, mutaxassisligi boʻyicha ish staji kamida uch yil boʻlgan fuqarolari sudyalikka nomzodlar zaxirasiga kiritilishlari mumkin. Sudlangan shaxslar sudyalikka nomzodlar zaxirasiga qabul qilinishlari mumkin emas. 10. Ushbu Nizomning 9-bandi talablariga rioya etilgan taqdirda arizalar qabul qilinishini rad etishga yoʻl qoʻyilmaydi. Arizani qabul qilishni rad etish xususida Komissiyaga shikoyat qilinishi mumkin. 11. Arizalarni qabul qilish va roʻyxatga olish, hujjatlarning toʻliqligi va toʻgʻriligini tekshirish ishlarini sudyalar malaka hayʼatining masʼul kotibi amalga oshiradi. 12. Sudyalarning malaka hayʼatlari nomzodlarning kasbiy, axloqiy va ishchanlik fazilatlarini oʻrganib chiqishni tashkil etadilar hamda hujjatlar kelib tushgan paytdan boshlab kechi bilan ikki oy muddatda malaka imtihonlarini oʻtkazadilar, shu imtihonlarning natijalari boʻyicha ularni sudyalikka nomzodlar zaxirasiga kiritish yoki kiritishni rad etish toʻgʻrisida qaror chiqaradilar. Sudyalarning malaka hayʼatlari nomzodlarni eng yaxshi tayyorgarlik koʻrgan, yuqori malakali yuristlar sudlarning, huquqni muhofaza qilish organlari, muassasalari va tashkilotlarining xodimlari orasidan tanlab oladilar. Malaka hayʼatlarining majlislarida Qoraqalpogʻiston Respublikasi oliy sudlarining, viloyatlar va Toshkent shahar sudlarining, tumanlararo, tuman (shahar) sudlarining sudyalari ishtirok etishlari mumkin, ular sudyalik lavozimiga har bir nomzod boʻyicha oʻz fikrini bildirish, malaka hayʼatining qaroriga qoʻshilmagan taqdirda esa oʻz fikrini yozma ravishda Komissiyaga yuborishga haqlidirlar. Zaxiraga kiritilgan shaxslar xususidagi maʼlumotlar sudyalarning tegishli malaka hayʼatlari tomonidan Komissiyaga yoʻllanadi. 13. Sudyalik lavozimi boʻshab qolgan taqdirda sudyalarning tegishli malaka hayʼati sudyalik lavozimiga zaxirada turgan shaxslarni xabardor qiladi. Boʻshab qolgan sudyalik lavozimini egallash uchun tanlab olishda ishtirok etish istagini bildirgan shaxslar malaka imtihonini topshiradilar, ana shu imtihon natijalari boʻyicha sudyalarning malaka hayʼati ularning sudyalik lavozimiga munosib yoki munosib emasligi toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. 14. Sudyalarning malaka hayʼati aniq sudyalik lavozimiga tavsiya etilgan kamida ikki nomzodga doir hujjatlarni Komissiyaga yoʻllaydi. Sudyalarning malaka hayʼatlari nomzodlarga oid hujjatlar bilan bir qatorda boʻsh qolgan sudyalik lavozimlarining mavjudligi haqida va vakolat muddatlari tugagan sudyalar toʻgʻrisida Komissiyaga maʼlumotlar taqdim etadilar. 15. Tumanlararo, tuman (shahar) sudlarining, shuningdek Qoraqalpogʻiston Respublikasi oliy sudlarining, viloyatlar va Toshkent shahar sudlarining, harbiy sudlarning vakolat muddatlari tugayotgan sudyalariga nisbatan ularni yangi muddatga tayinlash toʻgʻrisidagi masala sudyalarning tegishli malaka hayʼatlari tomonidan koʻrib chiqiladi. Sudyalar malaka hayʼatining mazkur shaxslarning lavozimga munosibligi yoki munosib emasligi toʻgʻrisidagi hamda ularni yangi muddatga tayinlash mumkinligi haqidagi qarori Komissiyaga yoʻllanadi. 16. Sudyalar malaka hayʼatlarining raislari Qoraqalpogʻiston Respublikasi oliy sudlarining, viloyatlar va Toshkent shahar sudlarining raislari Komissiyaga taqdim etiladigan sudya kadrlarga oid hujjatlarning toʻliqligi va sifati uchun shaxsan javobgar boʻladilar. Sudyalar malaka hayʼatlarining raislari sudya kadrlar bilan ishlashning ahvoli toʻgʻrisida Komissiyaga muntazam hisobot berib boradilar. Sudya kadrlarni tanlash chogʻida malaka hayʼatlarining faoliyatida tanish-bilishchilik, mahalliychilik, xizmat mavqeini suiisteʼmol qilish kabi hamda boshqa qonunbuzarlik hollari aniqlangan taqdirda Komissiya tegishli malaka hayʼatining raisini intizomiy javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi masalani qoʻyishi mumkin. 17. Komissiya Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni bilan besh yil muddatga oʻn yetti kishidan iborat tarkibda tuziladi hamda Komissiya raisi, rais oʻrinbosari va aʼzolardan tashkil topadi. 18. Komissiya raisi Komissiyaning faoliyatiga rahbarlikni amalga oshiradi va Komissiya zimmasiga yuklangan vazifalarning bajarilishi uchun shaxsan javobgardir. Komissiya raisi boʻlmagan paytlarda uning vazifasini oʻrinbosari amalga oshiradi. 19. Komissiya sudyalardan, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining deputatlari va Senati aʼzolaridan, sudyalar malaka hayʼatlari, jamoat birlashmalarining vakillaridan va huquq sohasidagi yuqori malakali mutaxassislardan tuziladi. 20. Komissiya faoliyati Komissiya aʼzolarining teng huquqliligi, masalalarni hal etish va xulosalarni qabul qilishda kollegiallik, Komissiya vakolatiga kiruvchi masalalarning har tomonlama, toʻliq va xolisona hal etilishini taʼminlash tamoyillariga asoslanadi. 21. Komissiya qonunga asosan kadrlarni sudyalik lavozimlariga tayinlashga tavsiyanoma tayyorlovchi oxirgi bosqich hisoblanadi. 22. Komissiya sudya kadrlar zaxirasini shakllantirish va undan samarali foydalanish borasida sudyalar malaka hayʼatlarining faoliyati nazorat qilinishi va muvofiqlashtirilishini taʼminlaydi. Komissiya vaqti-vaqti bilan joylarga chiqib sudyalar malaka hayʼatlari tomonidan kadrlar zaxirasini shakllantirish va tanlash boʻyicha ishlarning ahvolini tekshirib turadi. 23. Komissiya majlislari uning vakolatiga kiruvchi masalalarning tayyorlanishiga qarab oʻtkaziladi. Komissiya aʼzolarining koʻpchiligi ishtirok etgan taqdirda komissiyaning majlisi vakolatli deb hisoblanadi. Komissiya majlisining bayonnomasi Komissiyaning texnik kotibi tomonidan yuritiladi va Komissiya raisi tomonidan imzolanadi. 24. Sudyalik lavozimlariga kadrlar boʻyicha takliflar Komissiya tomonidan koʻrib chiqish uchun sudyalik boʻsh lavozimiga kamida 2-3 nomzoddan iborat holda muqobillik asosida kiritiladi. Komissiya sudya kadrlar boʻyicha taqdim etilgan materiallarni oʻrganish va suhbatlashish yoʻli bilan sudyalikka nomzodlarni tanlab oladi, ularning kasb mahorati darajasini, maʼnaviy fazilatlarini (halolligi va vijdonini sotmasligini), qobiliyatini, shuningdek huquq sohasidagi tegishli tayyorgarligi va malakasini aniqlaydi. Sudyalik lavozimlariga kadrlarni tanlash va tavsiya etish masalalarini xolisona koʻrib chiqish maqsadida Komissiya zarur hollarda oʻz majlislariga Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi, Oliy xoʻjalik sudi, Sudyalar uyushmasi vakillarini taklif qilish hamda koʻrib chiqilayotgan masala boʻyicha ularning fikrini eshitishga haqlidir. Sudya kadrlarni tanlash va tavsiya etish boʻyicha Komissiya faoliyatini tashkil qilish Reglament bilan belgilanadi. 25. Qaror majlisda ishtirok etayotgan Komissiya aʼzolarining oddiy koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi. Muhokama etish va qaror qabul qilish chogʻida Komissiya aʼzolaridan boshqa shaxslarning hozir boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydi. Komissiyaning qarori nomzodlarning sudyalik lavozimiga munosibligi yoki nomunosibligi toʻgʻrisidagi xulosa tarzida rasmiylashtiriladi. Xulosa Komissiyaning barcha aʼzolari tomonidan imzolanadi. Ovoz berish vaqtida ozchilikni tashkil qilgan Komissiya aʼzolari xulosani imzolaydilar, ularning alohida fikri majlis bayonnomasiga kiritiladi. 26. Nomzodlarning Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi, xoʻjalik sudlari va Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudlarining sudyalari lavozimlariga munosibligi toʻgʻrisida Komissiyaning xulosasi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga koʻrib chiqish uchun kiritiladi. Viloyatlar, Toshkent shahar sudlari, tumanlararo, tuman (shahar) sudlari va harbiy sudlarning sudyalari lavozimiga nomzodlar xususida Komissiya oʻz xulosasiga asoslanib, ularni tayinlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga taqdimnoma kiritadi. 27. Agar Komissiya nomzodni sudyalik lavozimida ishlashga yetarlicha tayyor emas, degan xulosaga kelgan hollarda bir yil muddat oʻtgandan keyin ushbu masalaning takroran koʻrib chiqilishiga yoʻl qoʻyiladi. Bu haqda xulosaga tegishli yozuvlar kiritiladi. 28. Komissiyaning xulosasida Komissiyaning nomi, tarkibi va majlisning vaqti, masalasi koʻrib chiqilayotgan shaxsning familiyasi, ismi va otasining ismi hamda uni taʼriflovchi boshqa maʼlumotlar, taqdimnomani (materiallarni) kiritgan organning nomi, shuningdek Komissiya tomonidan qabul qilingan qaror koʻrsatiladi. 29. Materiallar toʻliq boʻlmagan hollarda, masalani xolisona echish maqsadida Komissiya uni koʻrib chiqishni keyinga qoldirish huquqiga egadir. 30. Komissiyaning faoliyatini tashkiliy-texnikaviy jihatdan taʼminlash maqsadida yetti nafar yetakchi inspektordan iborat Komissiya Kotibiyati tuziladi. Kotibiyat yuridik shaxs hisoblanadi, bankda mustaqil hisobvaraq va muhrga ega boʻladi. Kotibiyat xodimlari bilan mehnat shartnomalarini tuzish va bekor qilish belgilangan tartibda Komissiya qaroriga asosan amalga oshiriladi. Komissiya oʻz qarori bilan Kotibiyatning yetakchi inspektorlaridan birining zimmasiga mehnat shartnomalarini tuzish va bekor qilish toʻgʻrisidagi buyruqlarni chiqarish vazifasini yuklaydi. 31. Komissiya Kotibiyati: sudyalarning malaka hayʼatlari tomonidan kelib tushadigan takliflarni hamda sudya kadrlar zaxirasiga kiritilgan, shuningdek aniq lavozimga tavsiya etilgan har bir nomzodga oid hujjatlarni yigʻish, umumlashtirish va tahlil qilish ishlarini amalga oshiradi; sudya kadrlarning statistik va shaxsiy hisobini yuritadi; kelib tushgan hujjatlarning toʻliqligi va toʻgʻriligini tekshiradi hamda ularni koʻrib chiqish uchun Komissiyaga topshiradi; Komissiyani zarur axborot-tahliliy hujjatlar bilan taʼminlaydi; Komissiyaning boshqa topshiriqlarini bajaradi. 32. Komissiya Kotibiyati oʻz ishini mintaqaviy mutasaddilik tamoyili boʻyicha tashkil etib, sudya kadrlarga oid hujjatlarning toʻgʻri va oʻz vaqtida rasmiylashtirilishi borasida sudyalar malaka hayʼatlarining faoliyatini nazorat qiladi. 33. Komissiya Kotibiyatining faoliyati Komissiya tomonidan tasdiqlanadigan Kotibiyat Reglamenti bilan tartibga solinadi.