Nobank kredit tashkilotlarida buxgalteriya hisobini yuritish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish haqida
(resolution, 2024-05-01)

Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2020-yil 27-iyundagi 15/9-son qarori (roʻyxat raqami 3263, 2020-yil 30-iyun) (Qonunchilik hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 30.06.2020-y.,10/20/3263/1100-son) bilan tasdiqlangan Nobank kredit tashkilotlarida buxgalteriya hisobini yuritish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin. 2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. 1. 44-banddagi “Koʻzda tutilmagan holatlar” degan soʻzlar “balansdan tashqari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 2. 99 va 137-bandlardagi “koʻzda tutilmagan holatlar” degan soʻzlar “balansdan tashqari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 3. 45-bandning birinchi xatboshisidan “Koʻzda tutilmagan holatlar” degan soʻzlar chiqarib tashlansin. 4. 46-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “46. Hisobdan chiqarilgan aktivlar boʻyicha mijoz tomonidan toʻlov amalga oshirilganda, ushbu summalar tegishli daromad hisobvaraqlarida aks ettiriladi. Bunda, agar amalga oshirilgan toʻlov summasi qarz oluvchi jismoniy shaxsga yoki qarz oluvchi tadbirkorlik subyektiga ajratilgan mikroqarz yoki kredit boʻyicha majburiyatlarni bajarish uchun yetarli boʻlmasa, qarz oluvchining qarzi quyidagi navbatda qoplanadi: 1) asosiy qarz boʻyicha muddati oʻtgan qarzdorlik va muddati oʻtgan foiz toʻlovlari mutanosib ravishda; 2) joriy davr uchun hisoblangan foizlar va joriy davr uchun asosiy qarz boʻyicha qarzdorlik; 3) neustoyka (jarima, penya); 4) kreditorning qarzdorlikni uzish bilan bogʻliq boʻlgan boshqa xarajatlari.”. 5. 48-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “48. Garovga qoʻyilgan yoki saqlovga qabul qilingan mol-mulk sotilishidan tushgan mablagʻlar qarz oluvchi jismoniy shaxsga yoki qarz oluvchi tadbirkorlik subyektiga ajratilgan mikroqarz yoki kredit boʻyicha majburiyatlarni bajarish uchun yetarli boʻlmasa, qarz oluvchining qarzi quyidagi navbatda qoplanadi: 1) asosiy qarz boʻyicha muddati oʻtgan qarzdorlik va muddati oʻtgan foiz toʻlovlari mutanosib ravishda; 2) joriy davr uchun hisoblangan foizlar va joriy davr uchun asosiy qarz boʻyicha qarzdorlik; 3) neustoyka (jarima, penya); 4) kreditorning qarzdorlikni uzish bilan bogʻliq boʻlgan boshqa xarajatlari”.”. 6. 1-ilovada: a) 1-bobda: 1) 8, 12 va 14-bandlardagi “Koʻzda tutilmagan holatlar” degan soʻzlar “Balansdan tashqari hisobvaraqlar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 2) 15-banddagi “Koʻzda tutilmagan holatlar” degan soʻzlar “Balansdan tashqari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; b) 2-bobda: 1) “12409 Jismoniy shaxslarga berilgan shartlari qayta koʻrib chiqilgan qisqa muddatli kreditlar (mikroqarzlar)” balans hisobvaragʻidan keyin quyidagi mazmundagi 12411 balans hisobvaragʻi bilan toʻldirilsin: “12411 Oʻzini oʻzi band qilgan shaxslarga berilgan qisqa muddatli kreditlar (mikroqarzlar)”; 2) “14809 Jismoniy shaxslarga berilgan shartlari qayta koʻrib chiqilgan uzoq muddatli kreditlar (mikroqarzlar)” balans hisobvaragʻidan keyin quyidagi mazmundagi 14811 balans hisobvaragʻi bilan toʻldirilsin: “14811 Oʻzini oʻzi band qilgan shaxslarga berilgan uzoq muddatli kreditlar (mikroqarzlar)”; 3) “16377 Muddati oʻtgan hisoblangan foizlar” balans hisobvaragʻidan keyin quyidagi mazmundagi 16399 balans hisobvaragʻi bilan toʻldirilsin: “16399 Koʻrilishi mumkin boʻlgan zararlarni qoplash zaxirasi — olinishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlar (kontr-aktiv)”; 4) “56838 Koʻrilishi mumkin boʻlgan zararlarni baholash — Lizing (moliyaviy ijara)” balans hisobvaragʻidan keyin quyidagi mazmundagi 56839 balans hisobvaragʻi bilan toʻldirilsin: “56839 Koʻrilishi mumkin boʻlgan zararlarni baholash — olinishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlar”; 5) “90000 Koʻzda tutilmagan holatlar” balansdan tashqari hisobvaragʻidagi “Koʻzda tutilmagan holatlar” degan soʻzlar “Balansdan tashqari hisobvaraqlar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 6) “92806 Qimmatli qogʻozlarni sotish boʻyicha muddatli bitimlar” balansdan tashqari hisobvaragʻidan keyin quyidagi mazmundagi 93600 va 93609 balansdan tashqari hisobvaraqlar bilan toʻldirilsin: “93600 Saqlanayotgan qimmatli qogʻozlar va boshqa qimmatbaho buyumlar 93609 Saqlanayotgan qimmatbaho buyumlar”; 7) 95400, 95497, 96300 va 96397 balansdan tashqari hisobvaraqlaridagi “koʻzda tutilmagan holatlar” degan soʻzlar “balansdan tashqari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 8) “96300 Koʻzda tutilmagan holatlar kontr-hisobvaraqlari” balansdan tashqari hisobvaragʻidagi “Koʻzda tutilmagan holatlar” degan soʻzlar “Balansdan tashqari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 9) “96376 Qimmatli qogʻozlarni sotish boʻyicha muddatli bitimlar kontr-hisobvaragʻi” balansdan tashqari hisobvaragʻidan keyin quyidagi mazmundagi 96379 balansdan tashqari hisobvaragʻi bilan toʻldirilsin: “96379 Saqlanayotgan qimmatli qogʻozlar va boshqa qimmatbaho buyumlar boʻyicha kontr-hisobvaraq”; v) 3-bobda: 1) “12405 Jismoniy shaxslarga berilgan muddati oʻtgan kreditlar (mikroqarzlar)” balans hisobvaragʻining taʼrifi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Hisobvaraqning taʼrifi: jismoniy shaxslarga, shu jumladan oʻzini oʻzi band qilgan shaxslarga berilgan muddatida toʻlanmagan (qoplanmagan) qisqa muddatli va uzoq muddatli kreditlar (mikroqarzlar) hisobi olib boriladi. Hisobvaraqning debetida qayta tasniflangan va 12401, 12409, 12411, 14801, 14809, 14811 hisobvaraqlaridan mazkur hisobvaraqqa oʻtkazilgan jismoniy shaxslarga, shu jumladan oʻzini oʻzi band qilgan shaxslarga berilgan muddatida toʻlanmagan kreditlar (mikroqarzlar)ning summasi aks ettiriladi. Hisobvaraqning kreditida qarzdorlar tomonidan toʻlangan, kreditlar (mikroqarzlar)ning boshqa maqomi boʻyicha qayta tasniflangan va/yoki koʻrilishi mumkin boʻlgan zararlarni qoplash uchun zaxira 12499 hisobvaragʻidan hisobdan chiqarilgan summa aks ettiriladi. Tahliliy hisob har bir qarzdor boʻyicha kredit (mikroqarz) shartnomalariga qarab alohida shaxsiy hisobvaraqlarda olib boriladi.”; 2) “12409 Jismoniy shaxslarga berilgan shartlari qayta koʻrib chiqilgan qisqa muddatli kreditlar (mikroqarzlar)” balans hisobvaragʻining taʼrifi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Hisobvaraqning taʼrifi: kredit (mikroqarz) shartnomasi hamda unga qoʻshimcha kelishuvga muvofiq asosiy shartlari oʻzgartirilgan jismoniy shaxslarga, shu jumladan oʻzini oʻzi band qilgan shaxslarga berilgan qisqa muddatli kreditlar (mikroqarzlar)ning hisobi olib boriladi. Hisobvaraqning debetida qayta tasniflangan hamda 12401, 12405 va 12411 hisobvaraqlaridan mazkur hisobvaraqqa oʻtkazilgan va jismoniy shaxslarga, shu jumladan oʻzini oʻzi band qilgan shaxslarga berilgan shartlari qayta koʻrib chiqilgan kreditlar (mikroqarzlar) summasi aks ettiriladi. Hisobvaraqning kreditida toʻlangan, qayta tasniflangan va/yoki koʻrilishi mumkin boʻlgan zararlarni qoplash 12499 hisobvaragʻidan hisobdan chiqarilgan mikroqarzlar summasi aks ettiriladi. Tahliliy hisob har bir qarzdor boʻyicha kredit (mikroqarz) shartnomalariga qarab alohida shaxsiy hisobvaraqlarda olib boriladi.”; 3) “12409 Jismoniy shaxslarga berilgan shartlari qayta koʻrib chiqilgan qisqa muddatli kreditlar (mikroqarzlar)” balans hisobvaragʻining taʼrifidan keyin quyidagi mazmundagi 12411 balans hisobvaragʻining nomi va taʼrifi bilan toʻldirilsin: “12411 Oʻzini oʻzi band qilgan shaxslarga berilgan qisqa muddatli kreditlar (mikroqarzlar) Hisobvaraqning taʼrifi: oʻzini oʻzi band qilgan shaxslarga 1 yil muddatgacha berilgan kredit (shu jumladan, mohiyati boʻyicha kreditlar boʻlgan overdraft va boshqa operatsiya)larning hisobi olib boriladi. Hisobvaraqning debetida berilgan kreditlar summasi aks ettiriladi. Hisobvaraqning kreditida qoplangan va/yoki boshqa maqomi boʻyicha qayta tasniflangan kreditlar summasi aks ettiriladi. Tahliliy hisob har bir qarzdor boʻyicha kredit shartnomalariga qarab alohida shaxsiy hisobvaraqlarda olib boriladi.”; 4) 12499 va 14899 balans hisobvaraqlarining ikkinchi xatboshilaridagi “jismoniy shaxslarga” degan soʻzlardan keyin “, shu jumladan, oʻzini oʻzi band qilgan shaxslarga” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin; 5) “14809 Jismoniy shaxslarga berilgan shartlari qayta koʻrib chiqilgan uzoq muddatli kreditlar (mikroqarzlar)” balans hisobvaragʻining taʼrifi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Hisobvaraqning taʼrifi: kredit (mikroqarz) shartnomasi hamda unga qoʻshimcha kelishuvga muvofiq asosiy shartlari oʻzgartirilgan jismoniy shaxslarga, shu jumladan oʻzini oʻzi band qilgan shaxslarga berilgan uzoq muddatli kreditlar (mikroqarzlar)ning hisobi olib boriladi. Hisobvaraqning debetida qayta tasniflangan va 14801, 14811 va 12405 hisobvaraqlaridan ushbu hisobvaraqqa oʻtkazilgan va jismoniy shaxslarga, shu jumladan oʻzini oʻzi band qilgan shaxslarga berilgan shartlari qayta koʻrib chiqilgan kreditlar (mikroqarzlar) summasi aks ettiriladi. Hisobvaraqning kreditida toʻlangan, qayta tasniflangan va/yoki koʻrilishi mumkin boʻlgan zararlarni qoplash uchun zaxira hisobidan 14899 “Koʻrilishi mumkin zararlarni qoplash zaxirasi — Jismoniy shaxslarga berilgan uzoq muddatli kreditlar (mikroqarzlar) (kontr-aktiv)” hisobvaragʻidan chiqarilgan kreditlar (mikroqarzlar)ning summasi aks ettiriladi. Tahliliy hisob har bir qarzdor boʻyicha kredit (mikroqarz) shartnomalariga qarab alohida shaxsiy hisobvaraqlarda olib boriladi.”; 6) “14809 Jismoniy shaxslarga berilgan shartlari qayta koʻrib chiqilgan uzoq muddatli kreditlar (mikroqarzlar)” balans hisobvaragʻining taʼrifidan keyin quyidagi mazmundagi 14811 balans hisobvaragʻining nomi va taʼrifi bilan toʻldirilsin: “14811 Oʻzini oʻzi band qilgan shaxslarga berilgan uzoq muddatli kreditlar (mikroqarzlar) Hisobvaraqning taʼrifi: berilgan sanasidan boshlab 1 yildan ortiq muddatga oʻzini oʻzi band qilgan shaxslarga berilgan kredit (shu jumladan, mohiyati boʻyicha kreditlar boʻlgan boshqa operatsiya)larning hisobi olib boriladi. Hisobvaraqning debetida berilgan kreditlar summasi aks ettiriladi. Hisobvaraqning kreditida toʻlangan va/yoki boshqa maqomi boʻyicha qayta tasniflangan kreditlar summasi aks ettiriladi. Tahliliy hisob har bir qarzdor boʻyicha kredit shartnomalariga qarab alohida shaxsiy hisobvaraqlarda olib boriladi.”; 7) “16377 Muddati oʻtgan hisoblangan foizlar” balans hisobvaragʻining taʼrifidan keyin quyidagi mazmundagi 16399 balans hisobvaragʻining nomi va taʼrifi bilan toʻldirilsin: “16399 Koʻrilishi mumkin boʻlgan ehtimoliy zararlarni qoplash zaxirasi — kredit (mikroqarzlar) va lizinglar boʻyicha hisoblangan foizlar (kontr-aktiv) Hisobvaraqning taʼrifi: kredit va lizinglar boʻyicha olinishi lozim boʻlgan hisoblangan foizli daromadlarning undirib olinmasligi natijasida vujudga kelishi mumkin boʻlgan zararlarni qoplash uchun yaratilgan zaxira hisobi olib boriladi. Hisobvaraqning kreditida tashkil etilgan zaxiraning baholash summasi va/yoki uning oʻsish summasi aks ettiriladi. Hisobvaraqning debetida zaxiraning kamayish summasi va/yoki bekor qilingan summasi aks ettiriladi. Tahliliy hisob tashkil etilgan zaxiralar boʻyicha alohida shaxsiy hisobvaraqlarda olib boriladi.”; 8) 30909 balans hisobvaragʻining uchinchi va toʻrtinchi xatboshilaridagi, 95400, 95497, 96300 va 96397 balansdan tashqari hisobvaraqlaridagi “koʻzda tutilmagan holatlar” degan soʻzlar “balansdan tashqari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 9) “56838 Koʻrilishi mumkin boʻlgan zararlarni baholash — Lizing (moliyaviy ijara)” balans hisobvaragʻidan keyin quyidagi mazmundagi 56839 balans hisobvaragʻi bilan toʻldirilsin: “56839 Koʻrilishi mumkin boʻlgan zararlarni baholash — olinishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlar”; 10) 90000 balansdan tashqari hisobvaragʻidagi “Koʻzda tutilmagan holatlar” degan soʻzlar “Balansdan tashqari hisobvaraqlar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 11) “92806 Qimmatli qogʻozlarni sotish boʻyicha muddatli bitimlar” balansdan tashqari hisobvaragʻining taʼrifidan keyin quyidagi mazmundagi 93600 va 93609 balansdan tashqari hisobvaraqlarining nomi va taʼrifi bilan toʻldirilsin: “93600 Saqlanayotgan qimmatli qogʻozlar va boshqa qimmatbaho buyumlar 93609 Saqlanayotgan qimmatbaho buyumlar Hisobvaraqning taʼrifi: saqlanayotgan qimmatliklar va hujjatlarning hisobi olib boriladi. Saqlanishga qabul qilingan qimmatliklar donasi 1 soʻm boʻlgan shartli bahoda hisobga olinadi. Ushbu hisobvaraq uchun 96379 balansdan tashqari hisobvaraq kontr-hisobvaraq hisoblanadi. Hisobvaraqning debetida shartli ravishda saqlanishga qabul qilingan qimmatbaho buyumlar va boshqa hujjatlarning qiymati aks ettiriladi. Hisobvaraqning kreditida egalariga qaytarilgan yoki oʻrnatilgan tartibga muvofiq ravishda ushbu hisobvaraqdan hisobdan chiqarilgan qimmatbaho buyumlar va boshqa hujjatlarning qiymati aks ettiriladi. Tahliliy hisob qimmatbaho buyumlar va hujjatlar turi boʻyicha alohida shaxsiy hisobvaraqlarda olib boriladi.”; 12) “96376 Qimmatli qogʻozlarni sotish boʻyicha muddatli bitimlar kontr-hisobvaragʻi” balansdan tashqari hisobvaragʻidan keyin quyidagi mazmundagi 96379 balansdan tashqari hisobvaragʻi bilan toʻldirilsin: “96379 Saqlanayotgan qimmatli qogʻozlar va boshqa qimmatbaho buyumlar boʻyicha kontr-hisobvaraq”.