Paxta-toʻqimachilik klasterlari faoliyatini tashkil etish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(resolution, 2025-11-10)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Paxta-toʻqimachilik klasterlari faoliyatini tartibga solish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2021-yil 16-noyabrdagi PF-14-son Farmoni ijrosini taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Paxta-toʻqimachilik klasterlari faoliyatini tashkil etish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin: paxta xom ashyosini yetishtirish yoki fermer xoʻjaliklari va boshqa paxta xom ashyosi yetishtiruvchi boshqa xoʻjalik subyektlaridan mahsulot sotib olish maqsadida tashkil etiladigan paxta-toʻqimachilik klasterlari shakllari; Davlat xizmatlari markaziga talabgor tomonidan paxta-toʻqimachilik klasteri faoliyatini tashkil etish boʻyicha ariza bilan birga taqdim etiladigan hujjatlar toʻplami hamda ularni koʻrib chiqish tartibi; Qishloq xoʻjaligi vazirligi hamda tegishliligiga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi yoki viloyatlar hokimliklari bilan talabgor oʻrtasida paxta-toʻqimachilik klasteri faoliyatini yoʻlga qoʻyish toʻgʻrisida uch tomonlama bitim (keyingi oʻrinlarda — bitim) tuzish tartibi; paxta-toʻqimachilik klasteri faoliyatini samarali tashkil etish boʻyicha paxta-toʻqimachilik klasteri va uning ishtirokchilari uchun belgilangan huquq va majburiyatlar; paxta-toʻqimachilik klasteri bilan mahsulot yetkazib beruvchilarning oʻzaro munosabatlarini bozor tamoyillariga asosan tashkil etish maqsadida fyuchers shartnomasi asosida paxta xom ashyosi yetishtiruvchilar uchun belgilangan huquq va majburiyatlar; paxta-toʻqimachilik klasterlari faoliyatini muvofiqlashtirish va samarali tashkil etishda Qishloq xoʻjaligi vazirligi hamda tegishliligiga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklarining huquq va majburiyatlari; paxta-toʻqimachilik klasteri faoliyatini tashkil etish va uning yer uchastkalaridan foydalanish va ijara huquqlari, shuningdek, tomonlarning oʻzaro kelishuvi asosida tuzilgan shartnomalarning qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda kafolatlanishi; paxta-toʻqimachilik klasterining bitimda nazarda tutilgan majburiyatlarga rioya etishi va uning faoliyati samaradorligi bilan bogʻliq masalalar boʻyicha monitoring yuritish; paxta-toʻqimachilik klasteri tomonidan bitimda nazarda tutilgan majburiyatlar bajarilmagan taqdirda, paxta-toʻqimachilik klasteri faoliyatini yoʻlga qoʻyish toʻgʻrisidagi uch tomonlama bitimni bekor qilish (toʻliq yoki muayyan hududga nisbatan) tartibi. 2. Adliya vazirligi Qishloq xoʻjaligi vazirligi va “Oʻzbekiston paxta-toʻqimachilik klasterlari” uyushmasi bilan birgalikda bir oy muddatda: mazkur nizomga muvofiq tuziladigan paxta-toʻqimachilik klasterlari faoliyatini yoʻlga qoʻyish toʻgʻrisida toʻrt tomonlama bitim; paxta-toʻqimachilik klasteri bilan fermer xoʻjaliklarining paxta xom ashyosini yetishtirish va yetkazib berish boʻyicha tuziladigan fyuchers shartnomasi namunalarini ishlab chiqib, oʻzlarining veb-saytlarida joylashtirsin. 3. Vazirlar Mahkamasining “Paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2020-yil 22-iyundagi 397-son qarori 4 va 5-bandlari hamda qarorga 1 — 3-ilovalar oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin. 4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining agrar va oziq-ovqat sohalarini rivojlantirish masalalari boʻyicha oʻrinbosari Sh.M. Gʻaniyev zimmasiga yuklansin. 1. Mazkur Nizom paxta-toʻqimachilik klasterlari faoliyatini tashkil etish tartibini belgilaydi. 2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: agrotexnologik xarita — paxta-toʻqimachilik klasteri tomonidan har yili oktabr oyiga qadar tasdiqlanadigan hamda mavsum davomida barcha qilinadigan ishlar va taxminiy xarajatlarni (oylar kesimida) aks ettiruvchi hujjat; ixtisoslashuv boʻyicha qishloq xoʻjaligi ekinlarini joylashtirish — paxta-toʻqimachilik klasterining biznes reja va agrotexnologik xaritasida koʻrsatilgan qishloq xoʻjaligi ekinlarini joylashtirish, ekish va yetishtirish; paxta-toʻqimachilik klasteri — bir yoki bir nechta tashkilotlar tomonidan paxta xom ashyosini yetishtirish va (yoki) shartnoma asosida sotib olishdan uni, shu jumladan boshqa xoʻjalik subyektlari bilan hamkorlik asosida chuqur qayta ishlash jarayonlarini oʻz ichiga olgan ishlab chiqarish majmuasi; talabgor — paxta-toʻqimachilik klasterini tashkil etish uchun ariza bergan bir yoki bir nechta yuridik shaxslar. 3. Paxta-toʻqimachilik klasteri quyidagi shaklda tashkil etiladi: ijaraga olingan qishloq xoʻjaligi yer uchastkalarida paxta xom ashyosini yetishtirish; qishloq xoʻjaligi yer uchastkalarini ijaraga olmasdan paxta xom ashyosini shartnoma asosida fermer xoʻjaliklari va boshqa paxta xom ashyosi yetishtiruvchi xoʻjalik subyektlaridan (keyingi oʻrinlarda — paxta xom ashyosi yetishtiruvchilar) sotib olish; ijaraga olingan qishloq xoʻjaligi yer uchastkalarida paxta xomashyosini yetishtirish hamda paxta xomashyosini yetishtiruvchilardan shartnoma asosida sotib olish. 4. Paxta-toʻqimachilik klasteri bilan paxta xom ashyosi yetishtiruvchilarning oʻzaro munosabatlari taraflarning manfaatlaridan kelib chiqqan holda paxta xom ashyosini yetishtirish va yetkazib berish boʻyicha qonunchilik hujjatlariga muvofiq tuziladigan shartnoma (keyingi oʻrinlarda — shartnoma) asosida amalga oshiriladi. 5. Paxta-toʻqimachilik klasteri faoliyati Qishloq xoʻjaligi vaziri bilan kelishgan holda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklarining qarorlari bilan tashkil etiladi. 6. Paxta-toʻqimachilik klasteri Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, qonunlari va ushbu Nizom hamda boshqa qonunchilik hujjatlari asosida faoliyat yuritadi. 7. Paxta-toʻqimachilik klasteri Oʻzbekiston Respublikasining barcha hududlarida paxta xom ashyosini yetishtirish uchun moʻljallangan yer uchastkalari negizida mazkur Nizomning 3-bandida koʻrsatilgan shakllarda tashkil qilinadi. 9. Paxta-toʻqimachilik klasteri faoliyatini tashkil etish uchun talabgor ixtiyoriy ravishda har yili 10-sentabrga qadar Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali ariza bilan murojaat qiladi. 10. Talabgor arizada paxta-toʻqimachilik klasterining shakli, paxta xom ashyosiga boʻlgan talabining hajmi aniq koʻrsatib quyidagi hujjatlarni ilova qiladi: a) talabgorni davlat roʻyxatidan oʻtganligini tasdiqlovchi hujjatlar (guvohnoma va ustavi hamda taʼsis shartnomasi (agar mavjud boʻlsa, masʼuliyati cheklangan jamiyatlar uchun faqat ustav) nusxasi; b) sohaga oid ishlab chiqarish quvvatlari mavjudligi toʻgʻrisida maʼlumotlar; v) paxta-toʻqimachilik klasteri faoliyati doirasida zarur boʻladigan aktivlar toʻgʻrisida maʼlumotlar; g) talabgor tomonidan tasdiqlangan, shu jumladan quyidagilardan iborat biznes-reja: paxta xom ashyosi yetishtirishdan boshlab uni tayyor mahsulot sifatida sotishgacha boʻlgan ishlab chiqarish jarayonining uzluksiz zanjirini, shu jumladan hamkorlik asosida tashkil etish; investitsiya loyihalari, shu jumladan ularning quvvatlari, moliyalashtirish manbalari, yaratiladigan ish oʻrinlari hamda eksport prognoz koʻrsatkichlari toʻgʻrisida maʼlumotlar; d) yer uchastkasining kadastr raqami maʼlumotlari (ijaraga olingan yer uchastkasida paxta xomashyosini yetishtirish orqali tashkil etilayotgan boʻlsa). 11. Davlat xizmatlari markazi Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali onlayn vaqt rejimida talabgor tomonidan paxta-toʻqimachilik klasteri faoliyatini tashkil etish boʻyicha taqdim qilingan hujjatlarni koʻrib chiqish uchun tegishliligiga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklariga yuboradi. 12. Tegishliligiga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali paxta-toʻqimachilik klasteri faoliyatini tashkil etish boʻyicha yuborilgan arizani va unga ilova qilingan hujjatlarning toʻliqligini ikki ish kunida koʻrib chiqadi. Bunda talabgorning: toʻqimachilik mahsulotlari ishlab chiqarish (ip kalavasi, trikotaj mato, gazlama, tayyor tikuv-trikotaj mahsulotlari ishlab chiqarish, boʻyash) quvvatlarining kamida ikkita bosqichini yoʻlga qoʻyganligi; Oʻzbekiston Respublikasi hududida roʻyxatdan oʻtgan va faoliyat yuritayotganligi, tugatilish bosqichida emasligi, toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilmaganligi va “yomon” kredit tarixiga ega emasligi hamda murojaat sanasida kredit (lizing, bank kafolati, akkreditiv) va soliqlardan muddati oʻtgan qarzdorligi mavjud emasligi oʻrganiladi. Agar hujjatlar toʻliq taqdim etilmagan taqdirda tegishliligiga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari tomonidan talabgorga kamchiliklarni bartaraf etish uchun besh ish kuni beriladi. Bunda, ushbu muddat oʻtgandan keyin talabgor tomonidan yetishmaydigan hujjatlar taqdim etilmagan taqdirda, tegishliligiga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari arizani qaytarishga haqli. 13. Tegishliligiga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari besh ish kunida talabgor tomonidan mazkur Nizomda belgilangan talablarga muvofiq va kamchiliklarsiz taqdim qilingan arizani hamda unga ilova qilingan hujjatlarni Vazirlikka kelishish, koʻrib chiqish va klaster tashkil etish yoki tashkil etmaslik toʻgʻrisida aniq xulosa olish uchun taqdim etadi. 14. Vazirlik taqdim etilgan hujjatlarni besh ish kuni ichida mazkur Nizomda nazarda tutilgan asoslarga muvofiq oʻrganib chiqadi hamda klaster tashkil etish yoki tashkil etmaslik toʻgʻrisida tegishliligiga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklariga xabar yuboradi. 15. Tegishliligiga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari Vazirlik tomonidan taqdim etilgan klaster tashkil etish toʻgʻrisidagi yozma xabarnomaga asosan bir ish kunida qaror qabul qiladi. 21. Paxta-toʻqimachilik klasterlari faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisidagi tegishli qaror qabul qilingandan soʻng: uch ish kunida tegishliligiga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari talabgorlarni, ularning arizalari qanoatlantirilganligi toʻgʻrisida Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali belgilangan tartibda xabardor qiladi; besh ish kunida Vazirlik, tegishliligiga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari hamda talabgor oʻrtasida paxta-toʻqimachilik klasteri faoliyatini yoʻlga qoʻyish toʻgʻrisida oʻttiz yil muddatga (talabgor chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxona yoki chet el yuridik shaxsi boʻlgan taqdirda yigirma besh yilgacha boʻlgan muddatga) uch tomonlama bitim (keyingi oʻrinlarda — bitim) tuziladi. Bunda faoliyat yuritayotgan paxta-toʻqimachilik klasteri bitimning amal qilish muddati tugaganidan keyin bitimni yangilashda boshqa teng sharoitlarda ustunlik huquqiga ega boʻladi. 22. Bitimda quyidagilar nazarda tutiladi: bitimning predmeti; tashkil etilayotgan paxta-toʻqimachilik klasteri shakli; taraflarning huquq va majburiyatlari; bitimda belgilangan majburiyatlar bajarilmaganda yoki lozim darajada bajarilmaganda taraflarning javobgarligi; paxta-toʻqimachilik klasterining yillar kesimida investitsiyalar kiritish va ish oʻrinlarini yaratish hamda ularni amalga oshirish muddatlari; auditorlik tashkilotlarini jalb qilgan holda har yili paxta-toʻqimachilik klasterining faoliyatini tahlil qilish, bitim, shu jumladan investitsiya majburiyatlarining bajarilishi, samaradorlik va moliyaviy auditni amalga oshirish shartlari; bitimni bekor qilish shartlari; nizolarni hal qilish tartibi; majburiyatlarni buzish holatlarini aniq belgilash; bitim tuzilgan sana va joy, taraflarning rekvizitlari, pochta manzillari. Tomonlarning kelishuviga koʻra bitimda boshqa qoʻshimcha shartlar ham aks ettirilishi mumkin. 23. Bitimga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish taraflarning kelishuviga koʻra amalga oshiriladi. 24. Taraflardan birining bitimga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisidagi taklifi qolgan taraflar tomonidan rad etilgan taqdirda, ushbu masala yuzasidan sudga murojaat qilinishi mumkin. 25. Paxta-toʻqimachilik klasteri faoliyatini tashkil etish tartibi ushbu Nizomga ilovaga muvofiq sxema boʻyicha amalga oshiriladi. 26. Paxta-toʻqimachilik klasteri quyidagi huquqlarga ega: oʻz faoliyatini yuritishda ishlab chiqaradigan mahsulotlarini, tijorat banklaridan oladigan kreditlarni, oʻzining tasarrufidagi koʻchmas mulk obyektlarini, texnika vositalari va ishlab chiqarish texnologiyalari asbob va uskunalarini sugʻurtalashda mustaqil ravishda xohlagan sugʻurta tashkiloti xizmatlaridan foydalanib amalga oshirish; zarurat boʻlganda, agrotexnologik xaritaga oʻzgartirishlar kiritish; gʻoʻza navlari urugʻlik chigitlarini mustaqil ravishda ishlab chiqarish; suv resurslarini oʻz vaqtida yetkazib berishni mutasaddi tashkilotlardan talab qilish; paxta xom ashyosini oʻzining yoki ijaraga olingan paxta tozalash zavodida yoxud tegirmon usulida dastlabki qayta ishlashni amalga oshirish; yetishtirilgan paxta xom ashyosidan ishlab chiqarilgan mahsulotlarni erkin tasarruf etish (paxta tolasini eksport qilish bundan mustasno); ishlab chiqarilgan paxta tolasining oʻz ishlab chiqarish quvvatlari ehtiyojidan ortiq qismini qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda sotish; paxta xom ashyosidan olinadigan chigit va boshqa mahsulotlarni mustaqil ravishda qayta ishlash yoki ularni, shu jumladan qayta ishlangan mahsulotlarni qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda sotish. Paxta-toʻqimachilik klasteri qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin. 27. Qishloq xoʻjaligi yer uchastkalarini ijaraga olgan holda tashkil etilgan paxta-toʻqimachilik klasteri quyidagi qoʻshimcha huquqlarga ega: gʻoʻza navlarini mustaqil joylashtirish; ajratilgan yer uchastkalarida almashlab ekishni joriy etgan holda, ushbu yerlarning konturlarini tuzish; tasdiqlangan agrotexnologik xaritadagi chora-tadbirlarni amalga oshirish uchun imtiyozli moliyaviy resurslardan foydalanish; mineral oʻgʻitlar va yoqilgʻi-moylash materiallarini import qilish; qishloq xoʻjaligida ishlab chiqarishni tashkil etishning bozor tamoyillariga asoslangan klaster — fermer, klaster — dehqon xoʻjaligi, klaster — oilabay pudrat va qishloq xoʻjaligida ish yuritishning boshqa zamonaviy usullarini joriy etish; oʻziga biriktirilgan yer uchastkalarini shartnomaga asosan yuridik va jismoniy shaxslarga bir yilgacha boʻlgan muddatga ikkilamchi ijara (ularni uchinchi shaxslarga berish huquqisiz) asosida berish. 28. Qishloq xoʻjaligi yer uchastkalarini ijaraga olmasdan tashkil etilgan paxta-toʻqimachilik klasteri quyidagi qoʻshimcha huquqlarga ega: oʻzi faoliyat yuritayotgan hududdagi qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtiruvchilarning yer uchastkasini ijaraga olish huquqi bekor qilingan taqdirda, boʻshagan yer uchastkasini qayta ijaraga berishda teng sharoitlarda ustunlik huquqidan foydalanish; paxta xom ashyosi yetishtiruvchilarga gʻoʻza navlarini joylashtirish boʻyicha tavsiya berish; paxta xom ashyosi yetishtiruvchilardan tasdiqlangan agrotexnologik xaritaga muvofiq tegishli chora-tadbirlarni oʻz vaqtida amalga oshirilishini talab qilish; paxta xom ashyosi yetishtiruvchilarga yangi zamonaviy qishloq xoʻjaligi texnikalari, yoqilgʻi-moylash materiallari, mineral oʻgʻitlar va boshqa zarur tovarlarni xarid qilish va texnologiyalarni joriy qilishda koʻmaklashish; paxta xom ashyosi yetishtirish uchun yer uchastkasini, shu jumladan qishloq xoʻjaligida foydalanishdan chiqib ketgan yer uchastkasini ijara shartnomasi asosida ajratish toʻgʻrisida ariza bilan murojaat qilish; paxtadan yuqori hosil olgan paxta xom ashyosi yetishtiruvchilarni ragʻbatlantirish. 29. Paxta-toʻqimachilik klasteri quyidagi majburiyatlarga ega: biznes-reja va bitim parametrlariga rioya qilish hamda bir yilda kamida bir marta hisobotlarni Vazirlikka, Uyushmaga hamda tegishligiga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashiga va viloyatlar hokimliklariga taqdim etish; ajratilgan imtiyozli moliyaviy resurslardan tasdiqlangan agrotexnologik xaritaga muvofiq foydalanish; paxta xom ashyosi yetishtirishdan boshlab uni tayyor mahsulot sifatida sotishgacha boʻlgan ishlab chiqarishning uzluksiz zanjirini, shu jumladan kooperatsiya asosida tashkil etish hamda ishlab chiqarilgan mahsulotlarni ichki va tashqi bozorlarda sotish; raqamli va axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish; Uyushma bilan paxta-toʻqimachilik klasteri oʻrtasida tuzilgan aʼzolik shartnomalari doirasida olingan majburiyatni bajarish hamda aʼzolik badallarini belgilangan muddatlarda toʻlab borish. Paxta-toʻqimachilik klasteri qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa majburiyatlarga ham ega boʻlishi mumkin. 30. Qishloq xoʻjaligi yer uchastkalarini ijaraga olgan holda tashkil etilgan paxta-toʻqimachilik klasteri quyidagi qoʻshimcha majburiyatlarga ega: paxta yetishtirishda mexanizatsiya darajasini oshirib borish hamda suv tejaydigan zamonaviy sugʻorish texnologiyalarini joriy etish; yerlarning irrigatsiya va melioratsiya holatini yaxshilash, tuproq tarkibini laboratoriyadan oʻtkazish; yerlarning hosildorligini oshirish, ball bonitetini doimiy nazorat qilib borish. 31. Qishloq xoʻjaligi yer uchastkalarini ijaraga olmasdan tashkil etilgan paxta-toʻqimachilik klasteri quyidagi qoʻshimcha majburiyatlarga ega: oʻzi faoliyat yuritayotgan hududdagi paxta xom ashyosi yetishtiruvchilar bilan paxta xom ashyosini sotib olish boʻyicha shartnoma tuzish; paxta xom ashyosi yetishtiruvchilar bilan tuzilgan shartnoma talablariga qatʼiy rioya etish. 32. Paxta xom ashyosi yetishtiruvchilar quyidagi huquqlarga ega: oʻzi faoliyat yuritayotgan hududda (tegishligiga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlar) istalgan paxta-toʻqimachilik klasteri bilan paxta xom ashyosini yetkazib berish boʻyicha ixtiyoriy ravishda shartnoma tuzish; tasdiqlangan agrotexnologik xaritadagi chora-tadbirlarni amalga oshirish uchun imtiyozli moliyaviy resurslardan foydalanish; oʻz faoliyatini yuritishda ishlab chiqaradigan mahsulotlarini, tijorat banklaridan oladigan kreditlarni, oʻzining tasarrufidagi koʻchmas mulk obyektlarini, texnika vositalari va ishlab chiqarish texnologiyalari asbob va uskunalarini sugʻurtalashda mustaqil ravishda xohlagan sugʻurta tashkiloti xizmatlaridan foydalanib amalga oshirish; suv resurslarini oʻz vaqtida yetkazib berishni mutasaddi tashkilotlardan talab qilish; tasdiqlangan agrotexnologik xaritaga muvofiq ajratilgan imtiyozli moliyaviy resurslardan foydalanish; oʻziga biriktirilgan yer uchastkalarini shartnomaga asosan yuridik va jismoniy shaxslarga bir yilgacha boʻlgan muddatga ikkilamchi ijara (ularni uchinchi shaxslarga berish huquqisiz) asosida berish. Paxta xom ashyosi yetishtiruvchilar qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin. 33. Paxta xom ashyosi yetishtiruvchilar quyidagi majburiyatlarga ega: paxta-toʻqimachilik klasteri bilan tuzilgan shartnomaga qatʼiy amal qilish; ajratilgan imtiyozli moliyaviy resurslardan tasdiqlangan agrotexnologik xaritaga muvofiq foydalanish; yetishtirgan paxta xom ashyosini shartnomada belgilangan narxlarda sotish; paxta yetishtirishda mexanizatsiya darajasini oshirib borish hamda suv tejaydigan zamonaviy sugʻorish texnologiyalarini joriy etish; yerlarning irrigatsiya va melioratsiya holatini yaxshilash, tuproq tarkibini laboratoriyadan oʻtkazish; yerlarning hosildorligini oshirish, ball bonitetini doimiy nazorat qilib borish. Paxta xom ashyosi yetishtiruvchilar qonunchilik hujjatlari va paxta-toʻqimachilik klasteri bilan tuzilgan shartnomaga muvofiq boshqa majburiyatlarga ham ega boʻlishi mumkin. 34. Vazirlik hamda tegishligiga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari quyidagi huquqlarga ega: paxta-toʻqimachilik klasteridan biznes reja va investitsiya loyihalarida nazarda tutilgan majburiyatlarning bajarilishi boʻyicha maʼlumotlarni talab qilish; Vazirlik hamda tegishligiga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari qonunchilik hujjatlari va paxta-toʻqimachilik klasteri bilan tuzilgan bitimga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin. 35. Vazirlik hamda tegishligiga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari quyidagi majburiyatlarga ega: bitimda nazarda tutilgan majburiyatlarni oʻz vaqtida bajarish; yerlarning melioratsiya holatini yaxshilash maqsadida xoʻjaliklararo irrigatsiya va melioratsiya inshootlarini kapital taʼmirlash va tiklash ishlarini amalga oshirishda koʻmaklashish; paxta-toʻqimachilik klasterining ishlab chiqarish obyektlarini muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlariga ulanishiga koʻmaklashish; paxta-toʻqimachilik klasteriga imtiyozli va tijorat kreditlari, shuningdek, subsidiya va kompensatsiyalar berilishiga koʻmaklashish; paxta-toʻqimachilik klasterining paxta xom ashyosi yetishtiruvchilar bilan bogʻliq munosabatlarini barqarorlashtirishga koʻmaklashish; paxta-toʻqimachilik klasteri xodimlarini tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirishga koʻmaklashish. Vazirlik hamda tegishligiga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari qonunchilik hujjatlari va paxta-toʻqimachilik klasteri bilan tuzilgan bitimga muvofiq boshqa majburiyatlarga ham ega boʻlishi mumkin. 36. Paxta-toʻqimachilik klasterining yer uchastkalaridan foydalanishi va ijara huquqlari, shuningdek, tomonlar kelishuvi boʻyicha tuzilgan shartnomalari qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda kafolatlanadi. 37. Paxta-toʻqimachilik klasteriga ajratilgan yer uchastkalari mazkur Nizomning 41-bandida va bitimda nazarda tutilgan asoslardan tashqari boshqa asoslar bilan qayta taqsimlanishi va olib qoʻyilishi mumkin emas. 38. Vazirlik hamda tegishligiga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari bilan birgalikda paxta-toʻqimachilik klasteri tomonidan investitsiya loyihalarini amalga oshirish majburiyatlari, shuningdek, shartnomaviy majburiyatlarga rioya etilishi va paxta-toʻqimachilik klasteri faoliyati samaradorligi bilan bogʻliq boshqa masalalar yuzasidan bir yilda kamida bir marta monitoring oʻtkazadi. Bunda, Vazirlik paxta-toʻqimachilik klasterining biznes-reja va bitim hamda boshqa koʻrsatkichlari boʻyicha maʼlumotlar bazasini yuritadi. 39. Vazirlik, tegishligiga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari hamda paxta-toʻqimachilik klasterlari bilan birgalikda tahliliy maʼlumotlar asosida sohadagi muammolarni bartaraf etish yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritib boradi. 40. Vazirlik hamda tegishligiga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari bilan birgalikda paxta-toʻqimachilik klasteri faoliyatini har tomonlama chuqur tahlil qilgan holda oʻrganib, monitoring natijalarini hisobot yilining oxirida Vazirlar Mahkamasiga taqdim etib boradi. 41. Quyidagilar bitimni bekor qilishga (toʻliq yoki muayyan hududga nisbatan) asos boʻladi: paxta-toʻqimachilik klasteri faoliyatini amalga oshirish uchun ajratilgan yer uchastkasiga boʻlgan huquqlar Oʻzbekiston Respublikasi Yer kodeksida belgilangan tartibda bekor qilinganda; bitim tarafi boʻlgan tadbirkorlik subyektlari faoliyati qonunchilik hujjatlariga muvofiq tugatilishi; bitim tarafi boʻlgan tadbirkorlik subyektlarining bitimni bekor qilish boʻyicha Vazirlikka hamda tegishligiga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklariga murojaatlari; paxta-toʻqimachilik klasterlari tomonidan bitimda nazarda tutilgan majburiyatlar belgilangan muddatda bajarilmaganda (fors-major holatlar va (yoki) oʻziga bogʻliq boʻlmagan sabablarga koʻra vujudga keladigan holatlar bundan mustasno); paxta xom ashyosi yetishtiruvchilarning uchdan ikki qismi paxta-toʻqimachilik klasteri tomonidan shartnoma munosabatlarini uch yil davomida bajarilmay kelganligini asoslovchi yozma murojaatlari boʻlganda. Bitimni mazkur bandda va bitimning oʻzida koʻrsatilmagan boshqa asoslarga koʻra bekor qilishga yoʻl qoʻyilmaydi. Mazkur bandning ikkinchi — toʻrtinchi xatboshilarida koʻrsatilgan hollarda bitimni bekor qilish Oʻzbekiston Respublikasi Yer kodeksi va Fuqarolik kodeksi hamda boshqa qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Mazkur bandning beshinchi va oltinchi xatboshilarida koʻrsatilgan hollarda bitimni bekor qilish Vazirlik hamda tegishligiga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari yoki boshqa manfaatdor shaxslarning murojaatlariga asosan sud tomonidan amalga oshiriladi. 42. Mazkur Nizomga 41-bandning beshinchi va oltinchi xatboshilarida koʻrsatilgan hollarda tegishligiga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklarining bitimni bekor qilish toʻgʻrisidagi murojaatlari yozma ravishda Vazirlikka yuboriladi. 45. Vazirlik yoki tegishligiga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari Respublika komissiyasining tavsiyasiga asosan ikki ish kunidan kechiktirmay bitimni bekor qilish toʻgʻrisida sudga murojaat qiladi. 46. Sudning bitimni bekor qilish toʻgʻrisidagi qarori paxta-toʻqimachilik klasteriga hamda Vazirlik yoki tegishligiga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklariga qonunchilik hujjatlarida belgilangan muddatlarda yetkaziladi. 47. Paxta-toʻqimachilik klasteri bilan tuzilgan bitim bekor qilingan taqdirda, tegishliligiga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari Vazirlikka klaster faoliyatini tugatish yuzasidan bir oy muddatda xabar yuboradi. 48. Vazirlik ikki hafta muddatda paxta-toʻqimachilik klasteri faoliyatini tugatish toʻgʻrisida yozma ravishda tegishliligiga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklariga xabar beradi. Tegishliligiga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari mazkur xabarnomaga asoslangan holda paxta-toʻqimachilik klasteri faoliyatini tugatish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. 49. Tegishliligiga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari paxta-toʻqimachilik klasteri faoliyatini tugatish toʻgʻrisida qaror qabul qilingandan soʻng, uch ish kunida bu haqda faoliyati tugatilgan paxta-toʻqimachilik klasterini xabardor qiladi. 50. Paxta-toʻqimachilik klasteri faoliyatida vujudga keladigan nizolar qonunchilik hujjatlari va ushbu Nizomda nazarda tutilgan qoidalar asosida belgilangan tartibda hal etiladi. 51. Ushbu Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javobgar boʻladilar. Bosqichlar Masʼullar Amalga oshirish mexanizmi Ijro muddati 1-bosqich Talabgor (jismoniy yoki yuridik shaxs) Talabgor (jismoniy yoki yuridik shaxs) hududda yangi paxta-toʻqimachilik klasterini tashkil etish uchun Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali ariza bilan tegishli hujjatlarni ilova qilgan holda murojaat qiladi. Ixtiyoriy ravishda 2-bosqich Davlat xizmatlari markazi Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali talabgor tomonidan paxta-toʻqimachilik klasteri faoliyatini tashkil etish boʻyicha taqdim qilingan hujjatlarni koʻrib chiqish uchun tegishliligiga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklariga yuboradi. Real vaqt rejimida 3-bosqich Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali paxta-toʻqimachilik klasterlarini tashkil etish boʻyicha yuborilgan arizalarni qabul qiladi va ularga ilova qilingan hujjatlarning toʻliqligini koʻrib chiqadi hamda Qishloq xoʻjaligi vazirligi bilan kelishish uchun kiritadi. Besh ish kunida 4-bosqich Vazirlik Taqdim etilgan hujjatlarni mazkur Nizomda nazarda tutilgan asoslarga muvofiq oʻrganib chiqadi hamda klaster tashkil etish yoki tashkil etmaslik toʻgʻrisida tegishliligiga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklariga xabar yuboradi. Besh ish kunida 5-bosqich Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari Vazirlik tomonidan taqdim etilgan klaster tashkil etish toʻgʻrisidagi yozma xabarnomaga asosan qaror qabul qiladi. Bir ish kunida