“Energiyadan oqilona foydalanish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish haqida
(law, 2024-11-09)

1-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1997-yil 25-aprelda qabul qilingan “Energiyadan oqilona foydalanish toʻgʻrisida”gi 412-I-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1997-yil, № 4-5, 118-modda; 2003-yil, № 5, 67-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2007-yil, № 9, 423-modda; 2013-yil, № 4, 98-modda, № 10, 263-modda; 2015-yil, № 12, 452-modda; 2016-yil, № 1, 2-modda) quyidagi oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilsin: 1) 7-moddaning birinchi qismidagi “Hukumati” degan soʻz “Vazirlar Mahkamasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 2) 8-moddaning birinchi qismi quyidagi mazmundagi beshinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “energiya jihatidan samarador va energiyani tejaydigan texnologiyalarni joriy etish boʻyicha tovarlar (ishlar, xizmatlar)”; 3) 10-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Energiyadan oqilona foydalanish sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat: davlat, tarmoq va hududiy dasturlar hamda loyihalarni amalga oshirish; iqtisodiyotni jadal rivojlantirish uchun zarur boʻlgan energiyaning hosil qilinishini va sarflanishini barqarorlashtirish; energiyaning hosil qilinishi va sarflanishi rejimlarini maqbullashtirish, uning hisobga olinishini tashkil etish; energiya jihatidan samarador va energiyani tejaydigan asbob-uskunalar hamda energiya sarfi miqdori eng kam boʻlgan mahsulotlar ishlab chiqarilishini ragʻbatlantirish; energiya hosil qiluvchi va energiyani ishlatuvchi asbob-uskunalar hamda mahsulotga doir normativ hujjatlarga energiya jihatidan samaradorlik va energiya jihatidan tejamkorlik koʻrsatkichlarini kiritish; energiyaning sifati, ishlab chiqarishning energiya jihatidan samaradorligi va energiya tejamkorligi hamda mahsulotga energiya sarfi miqdori ustidan davlat tekshiruvi va nazoratini tashkil etish; korxonalar, muassasalar va tashkilotlarda energiya jihatidan samaradorlik va energiya tejamkorligi tekshiruvlarini tashkil etish; mahsulotning, ishlab turgan va rekonstruksiya qilinayotgan obyektlarning, texnologiyalar va asbob-uskunalarning energetika ekspertizasini oʻtkazish; energetika jihatidan samarador boʻlgan loyihalarni amalga oshirish uchun energiya jihatidan samaradorlik va energiya jihatidan tejamkorlik namoyish etiladigan zonalarni barpo etish; energiya jihatidan samarador, energiya jihatidan tejamkor va ekologik xavfsiz texnologiyalarni hamda ishlab chiqarishlarni rivojlantirishni pagʻbatlantirish; energiyaning hosil qilinishi va sarflanishi yuzasidan statistika kuzatuvlarini tashkil etish”; 4) 11-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin: Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi: energiyadan oqilona foydalanishga qaratilgan davlat dasturlari va loyihalarini ishlab chiqadi hamda amalga oshiradi; energiyani tejash va energiya jihatidan samaradorlikni oshirish sohasida davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlashni amalga oshirish shakllari va usullarini belgilaydi; energiya jihatidan samarador va energiya tejaladigan dasturlar va loyihalarni ishlab chiqish va amalga oshirishda vazirliklar, davlat qoʻmitalari, idoralar, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar ijro etuvchi hokimiyat organlarining, shuningdek korxonalar, muassasalar hamda tashkilotlarning faoliyatini muvofiqlashtiradi; energiya jihatidan samarador va energiya jihatidan tejamkor texnika hamda mahsulotni, ilgʻor texnologiyani, ushbu sohadagi boshqaruv usullarini va ilmiy tadqiqotlarni joriy etish, ikkilamchi energiya resurslarini hamda chiqindilarni utilizatsiya qilish, shuningdek atrof-muhitda tabiiy holda tiklanuvchi quyosh, shamol energiyasidan, yer haroratidan (geotermal), suv oqimlarining tabiiy harakatidan, biomassa energiyasidan (bundan buyon matnda qayta tiklanuvchi energiya manbalari deb yuritiladi) foydalaniladigan texnologiyalarni joriy etish boʻyicha loyihalarning amalga oshirilishiga koʻmaklashadi; energiyani hisobga olish, uni nazorat qilish va boshqarish asboblarini, energiya jihatidan samarador, energiya jihatidan tejamkor hamda ekologik xavfsiz energetika qurilmalarini ishlab chiqarish boʻyicha sanoat bazasini rivojlantirishga yordam beradi; iqtisodiyot tarmoqlari va ijtimoiy soha obyektlari boʻyicha energiya jihatidan samaradorlikni, energiya tejamkorligini oshirish hamda energetika resurslarini tejash koʻrsatkichlarini aniqlash uslubiyotini, shuningdek maqsadli koʻrsatkichlarini tasdiqlaydi; korxonalar, muassasalar va tashkilotlarning energetik tekshiruvlarini oʻtkazish, shuningdek energiyani ishlab chiqaradigan hamda sarflaydigan uskunalarni hamda ishlab chiqarilayotganda energetika resurslaridan foydalaniladigan mahsulotni ekspertizadan oʻtkazish qoidalarini tasdiqlaydi; energiya sarflashning maxsus rejimini oʻrnatishga rozilik beradi; energiyadan oqilona foydalanish va energetika asbob-uskunalarini ishlatish masalalari boʻyicha kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimini yaratishga koʻmaklashadi; jamoatchilikni energiyadan foydalanish samaradorligi toʻgʻrisida xabardor qiladi; energiyadan oqilona foydalanish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari talablariga rioya etilishi ustidan davlat tekshiruvi va nazoratini amalga oshirish tartibini belgilaydi”; 5) quyidagi mazmundagi 111, 112 va 113-moddalar bilan toʻldirilsin: Oʻzbekiston Respublikasi Energetika vazirligi energiyadan oqilona foydalanish sohasidagi maxsus vakolatli davlat organidir (bundan buyon matnda maxsus vakolatli davlat organi deb yuritiladi). Maxsus vakolatli davlat organi: energiyadan oqilona foydalanish sohasida, shu jumladan energiyaning ishlatilishini kamaytirish, energiyani tejaydigan ilgʻor texnologiyalarni joriy etish hamda iqtisodiyot tarmoqlaridagi va ijtimoiy sohadagi qayta tiklanadigan energiya manbalarini rivojlantirish sohasida yagona davlat siyosatini amalga oshiradi; davlat organlarida va tashkilotlarida, iqtisodiyot tarmoqlari korxonalari, muassasalari va tashkilotlarining ishlab chiqarish jarayonlariga hamda ijtimoiy soha obyektlariga energiya jihatidan samarador va energiyani tejaydigan texnologiyalar joriy etilishini ragʻbatlantiruvchi tashkiliy-huquqiy va iqtisodiy mexanizmlarni ishlab chiqadi, shuningdek energiya resurslaridan foydalanishdagi energiya jihatidan samaradorlik va energiya tejamkorligi yuzasidan monitoringni amalga oshiradi; iqtisodiyot tarmoqlarida va ijtimoiy soha obyektlarida energiya jihatidan samaradorlikni va energiya tejamkorligini oshirishga doir ilmiy tadqiqot ishlarini tashkil etadi, investitsiya loyihalari boʻyicha takliflar ishlab chiqadi; energiyadan oqilona foydalanish sohasida yagona normativ-huquqiy va texnik jihatdan tartibga solishni amalga oshiradi; tovarlarning (ishlarning, xizmatlarning) energiya jihatidan samaradorligi va energiya tejamkorligi boʻyicha toifalarini aniqlash qoidalarini belgilaydi; binolar va inshootlarning, shu jumladan koʻp kvartirali uylarning energiya jihatidan samaradorligi va energiya tejamkorligi boʻyicha toifalarini aniqlash qoidalarini belgilaydi; tovarlarga (ishlarga, xizmatlarga), binolar va inshootlarga, qurilmalarga, shu jumladan koʻp kvartirali uy-joylarga nisbatan energiya jihatidan samaradorlik va energiya tejamkorligi talablarini belgilaydi; energiya samaradorligi past boʻlgan mahsulotning mamlakatimizda ishlab chiqarilishini yoki mamlakatimizga import qilinishini cheklash boʻyicha takliflar ishlab chiqadi; foydalanilayotgan energiya resurslarining hisobini yuritadi; energiya auditorlari faoliyatini tashkil etish tartibini belgilaydi, energiya resurslari isteʼmolchilari majburiy energetika tekshiruvlaridan oʻtkazilishi va tegishli tavsiyalarning bajarilishi yuzasidan monitoringni, shuningdek energiya servis kompaniyalari faoliyati monitoringini amalga oshiradi; koʻp kvartirali uy-joy mulkdorlarining umumiy foydalanishdagi mol-mulkka nisbatan energiya jihatidan samaradorlikni va energiya jihatidan tejamkorlikni oshirish yuzasidan tadbirlar oʻtkazadi; energiya jihatidan samaradorlikni va energiya tejamkorligi boʻyicha hududiy dasturlarga doir talablarni ishlab chiqadi; energiya jihatidan samaradorlik va energiya tejamkorligini oshirish boʻyicha ishlarni yuritishga doir maʼlumotlar bazasini shakllantiradi; energiya jihatidan samaradorlikni va energiya tejamkorligini oshirish boʻyicha oʻquv dasturlariga doir talablarni ishlab chiqadi; energetika auditi sohasidagi mutaxassislarning va energetika xizmatlarini yetkazib beruvchilarning malakasini oshirish uchun treninglar tashkil etadi. Energiyadan oqilona foydalanish sohasidagi davlat tekshiruvi va nazorati organlari oʻz vakolatlari doirasida: energiyadan oqilona foydalanish sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqishda ishtirok etadi; binolar va inshootlarni, shu jumladan koʻp kvartirali uy-joy fondini loyihalashtirish, rekonstruksiya qilish, taʼmirlash, qurish va foydalanishga topshirishda ularda energiya jihatidan samarador va energiya jihatidan tejamkor texnologiyalardan foydalanishning shaharsozlik normalari hamda qoidalariga muvofiqligini tekshiradi; binolar va inshootlarni, shu jumladan koʻp kvartirali uy-joy fondini loyihalashtirish, rekonstruksiya qilish, taʼmirlash, qurishda issiqlik saqlovchi qurilish materiallarini, shuningdek konstruksiyalarni qoʻllash hamda muqobil energiya manbalari vositalarini, energiyani tejaydigan lampalarni majburiy oʻrnatish talablariga rioya etilishini nazorat qiladi, bundan yakka tartibdagi uy-joy qurilishi mustasno; tovarlar (ishlar, xizmatlar), inshootlar, binolar va qurilmalarning energiya jihatidan samaradorligi va energiya tejamkorligi normalariga, shuningdek energiyaning sifat koʻrsatkichlariga rioya etilishi ustidan tekshiruv va nazoratni amalga oshiradi; energetika resurslaridan samarasiz foydalanganligi uchun yuridik shaxslarga nisbatan iqtisodiy jazo choralarini qoʻllaydi. Mahalliy davlat hokimiyati organlari oʻz hududi doirasida: energiyadan oqilona foydalanish boʻyicha yagona davlat siyosatini amalga oshirishda ishtirok etadi; energiyadan oqilona foydalanishni rivojlantirish davlat dasturlari va loyihalarini ishlab chiqishda ishtirok etadi; energiyadan oqilona foydalanishni rivojlantirish boʻyicha hududiy dasturlarni va loyihalarni ishlab chiqadi, tasdiqlaydi hamda amalga oshiradi; energiyadan oqilona foydalanishga doir dasturlari va loyihalarining ijrosi yuzasidan tegishli mahalliy davlat hokimiyati organlari, korxonalar, muassasalar va tashkilotlarning faoliyatini muvofiqlashtiradi; energiya jihatidan samarador va energiya jihatidan tejamkor texnologiyalarni joriy etish boʻyicha oʻz vakolatlari doirasida qarorlar qabul qiladi”; 6) 12-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin: Energiyadan oqilona foydalanish sohasidagi davlat, tarmoq va hududiy dasturlar hamda loyihalar energiyadan oqilona foydalanish boʻyicha yagona davlat siyosatini amalga oshirishda majburiydir. Quyidagilar tegishincha davlat, tarmoq va hududiy dasturlar hamda loyihalarni ishlab chiqish tashabbuskori boʻladi: Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi; vazirliklar, davlat qoʻmitalari va idoralar; Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar davlat hokimiyati organlari. Davlat, tarmoq va hududiy dasturlar hamda loyihalar qisqa (bir yildan ikki yilga qadar davrga), oʻrta (ikki yildan besh yilga qadar davrga) va uzoq (besh yil va undan ortiq davrga) muddatga ishlab chiqiladi, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi hamda ustuvor hisoblanadi. Ularni amalga oshirish uchun javobgarlik tegishincha Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi, vazirliklar, davlat qoʻmitalari va idoralar, mahalliy davlat hokimiyati organlari zimmasiga yuklatiladi”; 7) 13-moddaning uchinchi qismidagi “Hukumati” degan soʻz “Vazirlar Mahkamasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 8) 14-moddaning: birinchi qismi “energiya jihatidan samaradorligi” degan soʻzlardan keyin “energiya tejamkorligi” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin; uchinchi qismidagi “Hukumati” degan soʻz “Vazirlar Mahkamasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 9) 15-moddaning ikkinchi qismidagi “Hukumati” degan soʻz “Vazirlar Mahkamasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 10) 16-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Energiyaning hosil qilinishi va sarflanishi hajmi hamda uning tuzilmasi, energiyadan oqilona foydalanilishi ustidan statistika kuzatuvini Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistika qoʻmitasi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda tashkil etadi va amalga oshiradi”; 11) 18-modda: birinchi qismidagi “Hukumati” degan soʻz “Prezidenti” degan soʻz bilan almashtirilsin; ikkinchi qismining uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “energiyadan oqilona foydalanish sohasidagi davlat, tarmoq va hududiy dasturlar hamda loyihalarni amalga oshirishdan olinadigan foydaning ulushi”; 12) 19-modda: ikkinchi qismining: birinchi xatboshisidagi “Hukumati” degan soʻz “Vazirlar Mahkamasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; ikkinchi va uchinchi xatboshilari quyidagi tahrirda bayon etilsin: “energiyadan oqilona foydalanish sohasidagi davlat, tarmoq va hududiy dasturlar hamda loyihalarni davlat imtiyozli krediti hisobidan moliyalashtirish boʻyicha; tarmoqlararo ilmiy tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlarini moliyalashtirish, energiya jihatidan samarador va energiya jihatidan tejamkor asbob-uskunalarning tajriba turkumlarini ishlab chiqarish boʻyicha”; uchinchi qismidagi “Hukumati” degan soʻz “Vazirlar Mahkamasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; toʻrtinchi qismidagi “issiqlik oʻtkazmaydigan materiallar va konstruksiyalar, koʻplab ishlab chiqariladigan energiya jihatidan samarali” degan soʻzlar “qurilish materiallari va konstruksiyalar, koʻplab ishlab chiqariladigan energiya jihatidan samarali va energiyani tejaydigan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 13) 20-moddaning ikkinchi va uchinchi qismlaridagi “Hukumati” degan soʻz “Vazirlar Mahkamasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 2-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Energetika vazirligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin. 3-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi: hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin; davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin. 4-modda. Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.