Umumiy oʻrta taʼlim tashkilotining pedagogik kengashi toʻgʻrisidagi namunaviy nizomni tasdiqlash haqida
(order, 2026-04-13)

Oʻzbekiston Respublikasining “Taʼlim toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq buyuraman: 1. Umumiy oʻrta taʼlim tashkilotining pedagogik kengashi toʻgʻrisidagi namunaviy nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. Mazkur Namunaviy nizom umumiy oʻrta taʼlim tashkiloti (bundan buyon matnda taʼlim tashkiloti deb yuritiladi) pedagogik kengashining maqsadi, asosiy vazifalari va uning faoliyatini tashkil qilish tartibini belgilaydi hamda pedagogik kengash toʻgʻrisidagi nizomni ishlab chiqishda qoʻllaniladi. 1. Pedagogik kengash taʼlim tashkiloti faoliyatiga doir asosiy masalalar kollegial muhokama qilinadigan, taʼlim tashkilotida oʻquv-tarbiya jarayonini rivojlantirish, takomillashtirish, uning faoliyati bilan bogʻliq barcha tashkiliy masalalarni muvofiqlashtirish boʻyicha doimiy faoliyat yuritadigan oliy organ hisoblanadi. Pedagogik kengashning faoliyati jamoatchilik asosida tashkil etiladi. 2. Mazkur Namunaviy nizom talablari barcha taʼlim tashkilotlariga nisbatan tatbiq etiladi. 3. Pedagogik kengash oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlariga, ushbu Nizomga, boshqa normativ-huquqiy hujjatlarga, shuningdek taʼlim tashkilotining ustaviga amal qiladi. 4. Pedagogik kengashning maqsadi taʼlim tashkilotida davlatning taʼlim siyosatini amalga oshirish, taʼlim tashkilotining maqsadi va vazifalaridan kelib chiqqan holda taʼlim-tarbiya jarayonini rivojlantirish, uni takomillashtirishda pedagogik jamoaning faoliyat yoʻnalishini belgilash, taʼlimdagi yutuqlarni va ilgʻor pedagogik tajribalarni amaliyotga joriy etishda pedagogik jamoani birlashtirish, demokratiya, oshkoralik, oʻzini oʻzi boshqarish tamoyillari asosida taʼlim tashkiloti boshqaruvini amalga oshirishdan iborat. 5. Pedagogik kengashning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat: taʼlim tashkiloti pedagogik jamoasining faoliyatini oʻquvchilarning egallashi lozim boʻlgan bilim, koʻnikma va malakalarini taʼminlashga, oʻquvchilarga taʼlim-tarbiya berish sifatini oshirishga yoʻnaltirish; oʻquv va darsdan tashqari mashgʻulotlar dasturlarini muhokama qilish va tasdiqlash; taʼlim tashkilotining kuzatuv kengashi hamda pedagog xodimlarining yoʻnalishlar boʻyicha axborotlari va hisobotlarini eshitish, taʼlim tashkilotining sanitariya-gigiyenik holati, yongʻinga qarshi amalga oshiriladigan ishlar, mehnatni muhofaza qilish, oʻquvchilarning sogʻligʻi va hayotiga oid hamda boshqa masalalarni muhokama qilish va yakuniy xulosa berish; yangi oʻquv yili boshlanishiga qadar taʼlim tashkiloti huzuridagi ishchi guruhning Umumiy oʻrta taʼlim tashkilotining oʻrnak koʻrsatgan xodimlarini ragʻbatlantirishning direktor jamgʻarmasi hisobidan pedagog xodimlarning bazaviy lavozim maoshlariga ustamalar belgilash toʻgʻrisidagi qarori yuzasidan axborotini eshitish; bosqichli nazorat va yakuniy davlat attestatsiyasini oʻtkazish, oʻquvchilarni sinfdan yuqori sinfga oʻtkazish, yakuniy davlat attestatsiyasiga ruxsat berish, shu jumladan eksternlarni attestatsiyaga qoʻyish, bitiruvchilarga oʻqishni bitirganlik toʻgʻrisida hujjatlarni, shu jumladan ularning dublikatini berish, aʼlo koʻrsatkichlarga va namunali xulqqa ega boʻlgan oʻquvchilarni ragʻbatlantirish yuzasidan qarorlar qabul qilish; ixtisoslashtirilgan fandan qoʻshimcha yakuniy attestatsiya kiritish masalasini koʻrib chiqish (ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan davlat ixtisoslashtirilgan taʼlim tashkilotlarida); oʻquvchilarga taʼlim berishda oʻqitishning ilgʻor pedagogik va axborot-kommunikatsion texnologiyalaridan foydalanishni tatbiq etish choralarini koʻrish; oʻquvchilarni yuksak maʼnaviy-axloqiy, umuminsoniy va milliy ruhda, oʻz Vatani, xalqini ardoqlovchi, tinchlik va barqarorlikka qaratilgan milliy qadriyatlar asosida tarbiyalash yuzasidan tavsiyalar ishlab chiqish va joriy etish; taʼlim tashkilotida taʼlim-tarbiya jarayonini tashkil etish va taʼlim samaradorligini oshirish boʻyicha maqbul shart-sharoitlar yaratishga qaratilgan qarorlar qabul qilish; fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari iltimosnomasiga va ota-onalar qoʻmitasining xulosasiga asosan darsliklar toʻplami bilan bepul taʼminlanadigan ijtimoiy yordamga muhtoj oilalardagi oʻquvchilar roʻyxatini tasdiqlash; ilgʻor oʻqituvchilarning ish tajribalarini oʻrganish, ommalashtirish, ularni davlat mukofotlariga tavsiya etish, yosh oʻqituvchilarga metodik yordam koʻrsatish ishlarini tashkil etish; oʻquv-tarbiya jarayonini tashkil etishda va taʼlim samaradorligini oshirishda maqbul shart-sharoitlar yaratishga oid pedagogik jamoaning maʼlum yoʻnalishlardagi faoliyatini tahlil qilish va yakuniy xulosa chiqarish; taʼlim tashkiloti jamoasi uchun oʻz vakolati doirasida meʼyoriy talablarni ishlab chiqish, tasdiqlash va bajarilishini nazorat qilish; oʻquvchilarni Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining tegishli muassasasiga oʻtkazish haqida qaror qabul qilish (imkoniyati cheklangan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan davlat taʼlim tashkilotlarida); oʻz sinfdoshlariga nisbatan uch va undan ortiq katta yosh farqi boʻlgan psixik rivojlanishi sust yoki aqli zaif bolalarni bir sinf yuqoriga koʻchirish yuzasidan tegishli qaror qabul qilish (imkoniyati cheklangan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan davlat taʼlim tashkilotlarida); alohida sharoitlarda taʼminlash, tarbiyalash va taʼlim berishga muhtoj bolalar uchun ixtisoslashtirilgan maktab tarbiyalanuvchilarining mazkur taʼlim tashkilotida boʻlish muddati bilan bogʻliq masalalarni koʻrib chiqish (alohida sharoitlarda taʼminlash, tarbiyalash va taʼlim berishga muhtoj bolalar uchun ixtisoslashtirilgan maktablarda); Mehribonlik uyi rahbari ishtirokida ushbu tashkilot tarbiyalanuvchisining oʻqishi har bir bosqichda qancha davom etishi toʻgʻrisida xulosa qabul qilish (Mehribonlik uyi tarbiyalanuvchilari oʻqiyotgan taʼlim tashkilotlarida). Pedagogik kengashga qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa vazifalar ham yuklatilishi mumkin. 6. Pedagogik kengash tarkibi taʼlim tashkiloti direktori, direktor oʻrinbosarlari va pedagog xodimlardan iborat boʻladi. Taʼlim tashkilotining har bir pedagog xodimi ishga qabul qilingan paytdan boshlab pedagogik kengashning aʼzosi hisoblanadi. 7. Pedagogik kengashda muhokama qilinadigan masalalarning mazmunidan kelib chiqib, yigʻilishga tegishli tuman (shahar) maktabgacha va maktab taʼlimi boʻlimi, tashkilotning ota-onalar qoʻmitasi, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organi, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, huquqni muhofaza qiluvchi organlar va boshqa tashkilotlar vakillari taklif qilinishi mumkin. 8. Taʼlim tashkiloti direktori pedagogik kengash raisi hisoblanadi. Pedagogik kengash kotibi pedagog xodimlar orasidan tayinlanadi. Pedagogik kengash raisi oʻz vazifasini bajara olmaydigan (kasal boʻlgan, xizmat safariga ketgan va hokazo) holatlarda uning vazifalari direktorning oʻquv ishlari boʻyicha oʻrinbosari tomonidan amalga oshiriladi. 9. Pedagogik kengashning faoliyati tegishli tuman (shahar) maktabgacha va maktab taʼlimi boʻlimi (boʻysunuviga koʻra yuqori turuvchi tashkilot) tomonidan nazorat qilinadi. 10. Pedagogik kengash faoliyati yillik ish reja asosida tashkil etiladi. Ish reja pedagogik kengash yigʻilishida koʻrib chiqilib, maʼqullanganidan soʻng taʼlim tashkiloti direktori tomonidan tasdiqlanadi. 11. Pedagogik kengash yigʻilishida taʼlim tashkilotining faoliyatiga oid eng muhim va dolzarb masalalar muhokama qilinadi. 12. Pedagogik kengash yigʻilishi har chorakda kamida bir marta oʻtkaziladi. Zaruratga koʻra, navbatdan tashqari yigʻilishlar oʻtkazilishi mumkin. Pedagogik kengash yigʻilishi bayonnomasi kengash kotibi tomonidan yuritiladi. Bayonnoma pedagogik kengash raisi va kotibi tomonidan imzolanadi. Pedagogik kengash bayonnomasi elektron shaklda (matn koʻrinishida) tayyorlanib, yigʻmajildlarga (reyestr) tikib boriladi. 13. Bayonnomaning kirish qismida pedagogik kengash yigʻilishi oʻtkazilgan sana, bayonnoma tartib raqami, ishtirok etganlar va ularning soni yoziladi. Pedagogik kengash yigʻilishi bayonnomasi matnida kun tartibiga kiritilgan masala muhokamasi, pedagogik kengash aʼzolari tomonidan kiritilgan taklif va mulohazalar hamda kun tartibidagi har bir masala yuzasidan qabul qilingan qarorlar qayd etib boriladi. Pedagogik kengash yigʻilishi bayonnomalarini raqamlash har oʻquv yili boshida (avgust oyida) yangidan boshlanadi. 14. Pedagogik kengashning yigʻilishlari, agar ularda barcha kengash aʼzolari umumiy sonining kamida uchdan ikki qismi, navbatdan tashqari yigʻilishda esa uchdan bir qismi ishtirok etayotgan boʻlsa, vakolatli hisoblanadi. 15. Pedagogik kengash qarorlarini qabul qilish ochiq ovoz berish orqali amalga oshiriladi. Pedagogik kengash qarori uning yigʻilishida ishtirok etgan aʼzolari umumiy sonining oddiy koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi. Ovozlar teng boʻlib qolgan taqdirda pedagogik kengash raisi hal qiluvchi ovozga ega boʻladi. 16. Pedagogik kengash yigʻilishini oʻtkazish vaqti, joyi va kun tartibi bir hafta oldin eʼlon qilinadi. 17. Pedagogik kengash yigʻilishida muhokama qilinadigan masalalar boʻyicha materiallar doimiy yoki vaqtincha tashkil etilgan guruhlar yoxud tegishli pedagog xodimlar tomonidan tayyorlanadi. 18. Pedagogik kengash quyidagi huquqlarga ega: taʼlim tashkilotining oʻquv jarayonini takomillashtirish va moddiy-texnik bazasini mustahkamlash boʻyicha qarorlar qabul qilish; oʻquv yili yakunida oʻquvchilarni keyingi sinfga koʻchirish yoki sinfda qoldirish masalalarini hal etish; oʻquv, maʼnaviy-maʼrifiy, ilmiy-metodik va tajriba-sinov ishlarida faol ishtirok etgan pedagog xodimlarni moddiy ragʻbatlantirish yuzasidan taʼlim tashkiloti huzuridagi ishchi guruhga taklif kiritish; pedagog xodimlar orasidan taʼlim tashkiloti huzuridagi ishchi guruhning kamida ikki nafar aʼzosini tayinlash; pedagog xodimning malaka toifasini oshirish boʻyicha tavsiya berish; fan olimpiadalari, tanlovlar va turli musobaqalarda qatnashish uchun oʻqituvchilar va oʻquvchilar nomzodini tavsiya etish; taʼlim tashkilotida oʻquv jarayonini takomillashtirish boʻyicha choralar koʻrish; taʼlim tashkilotining istiqbol rejasini belgilash. Pedagogik kengash qonunchilik hujjatlariga hamda oʻz vazifalariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin. 19. Pedagogik kengash quyidagilarga majbur: taʼlim tashkiloti ish rejasi bajarilishini taʼminlash; pedagog xodimlar va oʻquvchilarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish; taʼlim tashkilotining faoliyatiga oid eng muhim va dolzarb masalalarni muhokama qilish; har chorakda taʼlim tashkiloti metodik kengashining faoliyatiga doir hisobotini koʻrib chiqish; taʼlim-tarbiya sifatini yanada yaxshilash boʻyicha berilgan har qanday taklifni qabul qilish va koʻrib chiqish; dars mashgʻulotlari oʻquv rejasini oʻquvchilar tomonidan oʻzlashtirishga qulay boʻlishi nuqtai nazaridan takomillashtirish; taʼlim-tarbiyaga oid munozarali masalalarni muhokama qilish va yakuniy qaror qabul qilish; zamonaviy axborot-kommunikatsion texnologiyalarni joriy etish boʻyicha pedagogik izlanishlarni va ijodiy tashabbuskorliklarni qoʻllab-quvvatlash; oʻquv jarayonini samarali tashkil qilishning turli shakl va uslublarini muhokama qilish va amaliyotga tatbiq etish; pedagog xodimlarga umumiy oʻrta taʼlimga oid normativ-huquqiy va metodik hujjatlarning yetkazilishi va tushuntirish ishlarining olib borilishini nazorat qilish. Pedagogik kengash qonunchilik hujjatlariga hamda oʻz vazifalariga muvofiq boshqa majburiyatlarga ham ega boʻlishi mumkin. 20. Taʼlim tashkilotida pedagogik kengash faoliyatiga oid quyidagi hujjatlar boʻlishi lozim: tuman (shahar) maktabgacha va maktab taʼlimi boʻlimining (boʻysunuviga koʻra yuqori turuvchi tashkilotning) buyrugʻi bilan tasdiqlangan Umumiy oʻrta taʼlim tashkilotining pedagogik kengashi toʻgʻrisidagi nizom; pedagogik kengashning tasdiqlangan ish rejasi; pedagogik kengash bayonnomasi yigʻmajildlari (reyestri); pedagogik kengash yigʻilishi bayonnomalari; pedagogik kengash yigʻilishida muhokama qilingan masalalar yuzasidan tahliliy materiallar. 21. Pedagogik kengash hujjatlarining saqlanishiga pedagogik kengash raisi va kotibi javobgar hisoblanadi. Pedagogik kengash yigʻilishi bayonnomalari doimiy, tayyorlangan tahliliy materiallar va hujjatlar esa uch yil mobaynida saqlanadi hamda tegishli arxivga topshiriladi. 22. Pedagogik kengash qarorlarini bajarish taʼlim tashkilotining har bir xodimi uchun majburiy boʻlib, qarorlar ijrosining umumiy nazorati pedagogik kengash raisi tomonidan amalga oshiriladi. 23. Mazkur Namunaviy nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javobgar boʻladi.