2009-2010 YILLARDA NAVOIY VILOYATINI KOMPLEKS IJTIMOIY-IQTISODIY RIVOJLANTIRISh DASTURI TOʻGʻRISIDA
(resolution, 2021-02-22)

Iqtisodiyotning hududiy tuzilmasini yanada takomillashtirish, mavjud tabiiy resurslardan va iqtisodiy salohiyatdan oqilona foydalanish, zamonaviy bozor va ishlab chiqarish infratuzilmasini shakllantirish, aholining bandligini, turmush darajasini barqaror va izchil oshirishni taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. 2009-2010-yillarda Navoiy viloyatini kompleks ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish dasturi (keyingi oʻrinlarda Dastur deb ataladi) 1-ilovaga muvofiq maʼqullansin, Dastur quyidagi asosiy yoʻnalishlarni va maqsadli parametrlarni nazarda tutadi: mavjud tabiiy resurslarni kompleks va samarali oʻzlashtirish, har bir tumanning iqtisodiy salohiyatidan toʻliq foydalanish, shuningdek xorijiy investitsiyalar hajmlarini koʻpaytirish hisobiga yalpi mintaqaviy mahsulotning 2009-yilda 7,7 foizga, 2010-yilda 8 foizga oʻsishini taʼminlaydigan mintaqaviy iqtisodiyotni barqaror yuqori surʼatlarda oʻstirish; zamonaviy qayta ishlovchi ishlab chiqarishlarni tashkil etish, ishlab chiqarish quvvatlarini modernizatsiya qilish va texnologik jihatdan qayta jihozlashni davom ettirish, birinchi navbatda, aholining bandlik darajasi past va dotatsiyada boʻlgan tumanlarda raqobatbardoshli mahsulotlar ishlab chiqarishni oʻzlashtirish hisobiga yalpi mintaqaviy mahsulot hajmida sanoat korxonalari ulushini 2,2 baravarga yetkazish; kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni, ayniqsa qishloq joylarda jadal rivojlantirishni har tomonlama qoʻllab-quvvatlash, kichik biznesning yalpi mintaqaviy mahsulotdagi ulushini 29,8 foizgacha yetkazish hamda shu asosda doimiy ish oʻrinlari va barqaror daromad manbalari yaratish hisobiga aholi bandligi muammolarini hal etish; xizmatlar koʻrsatish va servis sohasida, ayniqsa qishloq joylarda tadbirkorlik tashabbuslarini yanada kengaytirish uchun qulay shart-sharoitlar yaratish,uning yalpi mintaqaviy mahsulot tarkibidagi ulushini 30,9 foizgacha yetkazish; qishloq infratuzilmasini yanada rivojlantirish, aholining turmush farovonligini oshirish, ichimlik suv va tabiiy gaz taʼminotini yaxshilash. 2. 2009-2010-yillarda Navoiy viloyatini kompleks ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish dasturini amalga oshirish tadbirlari 2-ilovaga* muvofiq tasdiqlansin. 3. Dasturning maqsadli parametrlari soʻzsiz bajarilishini taʼminlash maqsadida 2009-2010-yillarda Navoiy viloyatini kompleks ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish dasturi amalga oshirilishini taʼminlash boʻyicha 3-ilovaga muvofiq tarkibda Muvofiqlashtiruvchi kengash tashkil etilsin. Quyidagilar Muvofiqlashtiruvchi kengashning asosiy vazifalari etib belgilansin: Dasturning maqsadli parametrlariga erishish yuzasidan monitoring natijalarini koʻrib chiqish va shu maqsadda vazirliklar va idoralar, xoʻjalik birlashmalari, shuningdek Navoiy viloyati hokimligi faoliyatini muvofiqlashtirish; vazirliklar va idoralar, xoʻjalik birlashmalari rahbarlarining, shuningdek Navoiy viloyati hokimligining paydo boʻladigan muammolarni hal etish uchun chora-tadbirlar koʻrgan holda hisobotlarini eshitib borish; Dasturda nazarda tutilgan tadbirlar va loyihalarni, shu jumladan toʻgʻridan toʻgʻri xorijiy investitsiyalarni keng jalb etish hisobiga amalga oshirish uchun moliyalashtirishning aniq manbalarini belgilashga koʻmaklashish; mavjud resurslardan va moliyaviy manbalardan, shu jumladan xalqaro grantlar va kreditlardan oqilona foydalanishni hisobga olgan holda Dasturning maqsadli parametrlariga tuzatishlar kiritish va ularni aniqlashtirish boʻyicha takliflar tayyorlash. 4. Quyidagilarga: Navoiy viloyati hokimiga, shaharlar va tumanlar hokimlariga — tasdiqlangan Dasturning prognoz parametrlari toʻliq va sifatli bajarilishi yuzasidan; vazirliklar, idoralar va xoʻjalik birlashmalari rahbarlariga — tegishli tadbirlarning va Dasturga kiritilgan tarmoq loyihalarining oʻz vaqtida amalga oshirilishi yuzasidan shaxsan javobgarlik yuklansin. 5. Navoiy viloyati hokimi (E. Turdimov) har bir tuman va shahar boʻyicha Dasturning bajarilishini har chorakda tanqidiy koʻrib chiqsin, maqsadli dasturlarga erishish uchun zarur chora-tadbirlar koʻrsin, bunda yangi ish oʻrinlari tashkil etishga va ijtimoiy loyihalarning amalga oshirilishiga alohida eʼtibor qaratsin. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi: Dasturning bajarilishi yuzasidan tizimli monitoring oʻrnatsin, hududlarni iqtisodiy va ijtimoiy rivojlantirishning erishilgan darajasi tanqidiy tahlil qilinishini taʼminlasin, mintaqa iqtisodiyotidagi eng dolzarb va muhim muammolarni hal etish boʻyicha aniq takliflar kiritsin; monitoring natijalari boʻyicha har chorakda hisobot davridan keyingi oyning 10-kunigacha Vazirlar Mahkamasiga umumlashtirilgan materiallar kiritsin. 7. Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirligi Savdo-sanoat palatasi hamda Navoiy viloyati hokimligi bilan birgalikda bir oy muddatda Dasturda nazarda tutilgan investitsiya loyihalarini amalga oshirishga faol jalb etish maqsadida xalqaro moliya institutlari va donor mamlakatlar bilan hamkorlik qilish boʻyicha tadbirlar kompleksini ishlab chiqsin va tasdiqlasin. 8. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi, Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirligi har yili Investitsiya dasturini shakllantirishda unga Dasturda nazarda tutilgan eng muhim investitsiya loyihalari kiritilishini nazarda tutsinlar. 9. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi oʻrinbosari R.S. Azimov zimmasiga yuklansin. Mustaqillik yillarida iqtisodiyotda tarkibiy qayta oʻzgartirishlarga, respublikaning barcha tarmoqlari va hududlarini mutanosib rivojlantirishni taʼminlashga yoʻnaltirilgan izchil va qatʼiy islohotlar amalga oshirilmoqda. Rivojlantirishning ishlab chiqilgan maqsadli dasturlari hududlar bilan puxta bogʻlangan holda amalga oshirilmoqda, yirik mintaqaviy investitsiya va ijtimoiy loyihalar aholining bandligini va turmush darajasini barqaror oʻstirishni taʼminlamoqda. Navoiy viloyatida ham ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishda sezilarli natijalarga erishildi. Amalga oshirilayotgan tarkibiy qayta oʻzgartirishlar va iqtisodiyotni modernizatsiya qilish doirasida viloyat tumanlari, shaharlari va qishloq aholi punktlarini iqtisodiy rivojlantirish boʻyicha izchil chora-tadbirlar koʻrilmoqda. Aholining eng nochor qatlamlarini ijtimoiy himoya qilishga, bandlikni taʼminlashga, kichik biznesni rivojlantirishga, taʼlim va sogʻliqni saqlash tizimini isloh qilishga, qishloq ijtimoiy infratuzilmasini rivojlantirishga, aholini ichimlik suv va tabiiy gaz bilan taʼminlashni yaxshilashga, ishlab chiqarish infratuzilmasini isloh qilishga alohida eʼtibor qaratilmoqda. Strategik jihatdan muhim boʻlgan mineral-xomashyo resurslarini qazib chiqarish va qayta ishlash boʻyicha quvvatlarni yaratishga, shuningdek shimoliy hududlarning tabiiy-iqtisodiy salohiyotidan oqilona foydalanishga yirik investitsiyalar yoʻnaltirildi. Moddiy-texnik va moliyaviy bazani, mahalliy hokimiyat organlarining hududlarni rivojlantirish yuzasidan vakolatlari va masʼuliyatini kengaytirishga yoʻnaltirilgan institutsional qayta oʻzgartirishlar amalga oshirildi. Shu bilan birga, aholining tobora oʻsib borayotgan talabi va ehtiyojini hisobga olib, keyingi yillarda viloyatda bir qator hal qilinmagan muammolarning koʻpayib borayotganligi kuzatilmoqda. Viloyatda har bir hududni uning jugʻrofiy joylashishidan, iqlim sharoitlaridan, mehnat va moliyaviy resurslar mavjudligidan, shuningdek ijtimoiy-iqtisodiy salohiyatidan kelib chiqqan holda kompleks rivojlantirish imkoniyatlari har doim ham hisobga olinmayapti. Viloyat koʻlamida mahalliy korxonalarda, ayniqsa yetishtirilayotgan qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlashni tashkil etish sohasida sanoat ishlab chiqarishini rivojlantirish ishlarining samaradorligi mutlaqo yetarli emas. Mahalliy korxonalarda yuqori likvidli va eksportbop mahsulotlar ishlab chiqarishni tashkil etishga yoʻnaltirilgan sanoat ishlab chiqarishlarini, kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni jadal rivojlantirishning puxta tizimi mavjud emas. Viloyatda aholi bandligini taʼminlash, kichik biznesni rivojlantirish, xizmatlar koʻrsatish va servis sohasini kengaytirish masalalariga yetarli eʼtibor qaratilmayapti. Bu ayniqsa qishloqda ijtimoiy infratuzilmani rivojlantirishga, chunonchi, tibbiy va maishiy xizmatni koʻrsatishni, aholining ichimlik suv va tabiiy gaz taʼminotini yaxshilashga taalluqlidir. Viloyatni kompleks va mutanosib rivojlantirish davlat va xoʻjalik boshqaruvi hududiy organlarining barcha darajalarida kadrlar malakasini hamda boshqaruv xodimlarining kasb mahoratini jiddiy oshirishni talab qiladi. 2009-2010-yillarda Navoiy viloyatini kompleks ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish dasturini (keyingi oʻrinlarda Dastur deb ataladi) ishlab chiqish metodologiyasi quyidagi omillardan foydalanishga asoslangan: viloyatni ikki yil mobaynida kompleks rivojlantirish uchun — oʻrta muddatli istiqbolda viloyatni kompleks rivojlantirish uchun omillar, sharoitlar va zaminlarni tahlil qilish, ularning taʼsirini baholash, mavjud tamoyillar va muammolarni aniqlash; ijtimoiy-iqtisodiy prognozlarni ishlab chiqishning zamonaviy metodlarini qoʻllagan holda ishlab chiqilgan maqsadli koʻrsatkichlar tizimi; maqsadli koʻrsatkichlarni rivojlantirishning amaldagi va ishlab chiqilayotgan eng muhim maqsadli dasturlari bilan bogʻlash; moliyalashtirishning aniq manbalarini hisobga olgan holda belgilangan maqsadli moʻljallarga erishish boʻyicha aniq tadbirlarni ishlab chiqish. Hududiy rivojlantirishning maqsadli moʻljallari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti I.A. Karimov tomonidan belgilab berilgan iqtisodiy rivojlantirishning eng muhim vazifalaridan, shuningdek rivojlantirishning maqsadli dasturlaridan kelib chiqqan holda belgilangan. Dasturda yalpi mintaqaviy mahsulotni 2009-yilda 7,7 foizga, 2010-yilda 8,0 foizga, shu jumladan kichik biznes va xususiy tadbirkorlik subyektlarining yalpi mintaqaviy mahsulot tarkibidagi ulushini barqaror koʻpaytirish hisobiga oʻstirish nazarda tutilmoqda (1, 2, 3-jadvallar*). Sanoat ishlab chiqarishini hududiy jihatdan tashkil etishni quyidagilar asosida tubdan takomillashtirish nazarda tutilmoqda: sanoatning strategik jihatdan muhim tarmoqlarini — neft-gaz kompleksini va noruda materiallar sanoatini yangi konlarni oʻzlashtirish va mineral-xomashyo bazasi zaxiralarini koʻpaytirish, mineral-xomashyo resurslarini qazib olish va qayta ishlashning zamonaviy, energiyani tejaydigan, yuqori samarali texnologiyalarini joriy etish hisobiga barqaror rivojlantirishni taʼminlash; tumanlarning raqobatbardoshli afzalliklari negizida eksportga yoʻnaltirilgan ishlab chiqarishlarni kengaytirish; qurilish materiallari sanoatida sifat jihatidan jahon standartlariga javob beradigan yangi ishlab chiqarish quvvatlarini tashkil etish; mahalliy qishloq xoʻjaligi xomashyosidan foydalanish negizida, birinchi navbatda, toʻqimachilik sanoatida qayta ishlovchi ishlab chiqarishlarni jadal rivojlantirish, mamlakatimiz korxonalarida paxta tolasini qayta ishlash hajmlarini koʻpaytirish; mintaqada mahalliy xomashyoni qayta ishlash va raqobatbardoshli tayyor mahsulotlar ishlab chiqarish boʻyicha kichik korxonalar va mikrofirmalarni, yirik korxonalar filiallarini keng rivojlantirish va joylashtirish. Sanoat korxonalarini rivojlantirish viloyatning barcha shahar va tumanlarida ustuvor yoʻnalish boʻladi. 2009-2010-yillar mobaynida sanoat mahsulotlarining oʻrtacha yiliga 5,4 foiz oʻsishi kutilmoqda, bu uning yalpi mintaqaviy mahsulotdagi ulushini 48 foizgacha yetkazishni taʼminlaydi. Shuningdek umumiy hudud sanoat mahsuloti hajmida mahalliy tasarrufdagi korxonalar ulushi 2,2 barobarga oshiriladi. Tarmoqlarni rivojlantirish boʻyicha amalga oshirilayotgan dasturlarni oqilona muvofiqlashtirish hamda aniq investitsiya loyihalarini amalga oshirish natijasida sanoat korxonalarini joylashtirish bilan bogʻliq tarkibiy siljishlarga erishiladi (4-jadval*). Ikki yil mobaynida sanoat mahsulotlari ishlab chiqarish va qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlashga ixtisoslashgan yangi sanoat korxonalari va qoʻshimcha sexlarni ishga tushirish, shuningdek mavjud korxonalarni modernizatsiyalash va texnik jihatdan qayta jihozlash boʻyicha kamida 150 ta loyihani amalga oshirish hisobiga 35 — 40 mlrd soʻmlik mahsulot ishlab chiqarishga erishiladi. Rangli metallurgiya, mashinasozlik, kimyo, energetika, qurilish materiallari, oziq-ovqat, yengil sanoat kabi tarmoqlarda modernizatsiyalash va texnika bilan qayta jihozlash dasturlarini amalga oshirish davom ettiriladi. Bunda boʻsh turgan obyektlarda kichik biznesning istiqbolli loyihalarini samarali joylashtirishga alohida eʼtibor qaratiladi. Shu bilan birga, Dastur doirasida Konimex, Nurota, Uchquduq, Tomdi tumanlarida va Zarafshon shahrida mineral-xomashyo resurslarini kompleks oʻzlashtirishni hamda shu asosda yirik va kichik qayta ishlab chiqarish korxonalarini, shu jumladan polimetallar, sement xomashyosi, noruda materiallarning har xil turlarini ishlab chiqaradigan korxonalarni rivojlantirish nazarda tutilgan. Sanoatni rivojlantirish koʻp jihatdan xoʻjalik yuritishning innovatsiya shakllarini izchil joriy etish, yangi texnologiyalarni jadal oʻzlashtirish va yuqori darajada qoʻshimcha qiymatli raqobatbardoshli mahsulotlar ishlab chiqarishga yoʻnaltirilgan. Jumladan, yengil sanoatda ipak va trikotaj buyumlar ishlab chiqarishni oʻzlashtirish va kengaytirish, shuningdek toʻqimachilik sanoati uchun ishlab chiqarishni mahalliylashtirish, tikuv tarmogʻini rivojlantirish hisobiga qoʻshilgan qiymati yuqori boʻlgan mahsulotlar ishlab chiqarishni oʻsishiga koʻmaklashadigan ilgʻor texnologiyalarni joriy etish moʻljallanmoqda. Ushbu yoʻnalishda kichik biznes subyektlarini har tomonlama qoʻllab-quvvatlash va toʻgʻridan toʻgʻri xorijiy investitsiyalarni jalb etishni kengaytirish hisobiga ustuvorlik Navoiy shahriga, Nurota va Navbahor tumanlariga beriladi. Dastur isteʼmol tovarlari ishlab chiqarishning butun sektorini, shu jumladan yaratilgan ragʻbatlardan samarali foydalanish vositasida jadal rivojlantirishni nazarda tutadi. Koʻrsatib oʻtilgan chora-tadbirlar xalq isteʼmol tovarlari ishlab chiqarishning oʻrtacha 5,2 foizga oʻsishini taʼminlash imkonini beradi. Qishloq xoʻjaligini rivojlantirish va joylashtirish. Qishloq xoʻjaligining barqaror rivojlanishi quyidagi maqsadli yoʻnalishlar hamda tarkibiy qayta oʻzgartirishlar, shuningdek iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirish bilan bogʻliq qoʻshimcha chora-tadbirlarni amalga oshirish hisobiga taʼminlanadi: agrar sektorning ishlab chiqarish salohiyatidan oqilona foydalanish, barcha tumanlarda amaldagi ekinlar tarkibini takomillashtirish (5, 5a, 5b-jadvallar*); fermer xoʻjaliklarining qishloq xoʻjaligi texnikasini yangilash, bunda lizing xizmatlaridan keng foydalanish (6, 6a-jadvallar*); yerlarning meliorativ holatini yaxshilash ishlarini Sugʻorish tizimlarini rekonstruksiya qilish dasturiga muvofiq amalga oshirish (7-jadval*); meva-sabzavotchilik, bogʻdorchilik, uzumchilik va chorvachilikni rivojlantirish uchun real asos yaratish maqsadida tarkibiy siljishlarni oziq-ovqat kompleksi yoʻnalishida ragʻbatlantirish, qishloq xoʻjaligi xomashyosini qayta ishlash hajmini asosan Navbahor, Konimex, Tomdi, Xatirchi tumanlarida koʻpaytirish; meva-sabzavot mahsulotlari, mevalar va uzum yetishtirishga ixtisoslashgan fermer xoʻjaliklarini, bozor va ishlab chiqarish infratuzilmasi obyektlarini rivojlantirish, shuningdek meva-sabzavot mahsulotlari, uzumni qayta ishlaydigan zamonaviy mini-texnologiyalar bilan jihozlangan agrosanoat firmalari faoliyatini takomillashtirish va ragʻbatlantirish. 2009-2010-yillarda uzumzorlar maydonini 2007-yildagiga nisbatan 200 gektarga koʻpaytirish va 2010-yilga borib ularni 6,7 ming gektarga yetkazish. Karmana, Konimex, Qiziltepa, Navbahor, Nurota tumanlarida meva va uzum yetishtirish ustuvor yoʻnalishlardan biri boʻladi. Xususiy dehqon xoʻjaliklarida qoramollar bosh sonini koʻpaytirishni ragʻbatlantirish, shuningdek tegishli infratuzilmalarni rivojlantirish yuzasidan koʻrilayotgan chora-tadbirlar qoramollar bosh sonini 2010-yilda 110,4 foizga koʻpaytirishga va qoramollarning umumiy sonini 315,8 ming boshga, qoʻy va echkilar bosh sonini 107,4 foizga koʻpaytirish va ularning umumiy soni esa 1825,2 ming boshga yetkazilishini taʼminlaydi. Chorvachilik mahsulotlari yetishtirish hajmining koʻpayishi nasldor chorvachilikni rivojlantirishning zamonaviy usullari va texnologiyalarini qoʻllash, chorvachilik ozuqa bazasini mustahkamlash, yaylovlarga suv chiqarish va chorva mollari zotini yaxshilash ishlari hisobiga amalga oshiriladi. Ijtimoiy infratuzilma obyektlari. Davlat budjeti va budjetdan tashqari fondlar mablagʻlari tasdiqlangan davlat dasturlarining investitsiya loyihalari bilan oʻzaro bogʻliqlikda ustuvor ravishda ijtimoiy sektorga yoʻnaltiriladi (8-jadval*). Ishlab chiqarish infratuzilmasi. Tumanlar va shaharlarni rivojlantirish butun hududni oʻzaro bogʻlovchi, mintaqalarga va ular aholisiga mavjud salohiyatlardan samarali foydalanish imkonini beradigan infratuzilma bilan taʼminlanganlik asosida amalga oshiriladi. Iqtisodiyot va aholining oʻsib borayotgan ehtiyojlarini hisobga olgan holda yagona transport tarmogʻini, aloqa va axborot texnologiyalarini rivojlantirishga doir amalga oshirilayotgan maqsadli dasturlar bunga koʻp jihatdan koʻmaklashadi. Ishlab chiqarish infratuzilmasini faoliyat koʻrsatayotgan korxonalar va yangidan tashkil etilayotgan korxonalarning transport kommunikatsiyalariga (avtomobil va temir yoʻl liniyalari), elektr energiyasiga (elektr uzatish liniyalari, kichik stansiyalar va boshqalar), gaz va texnik suv taʼminotiga boʻlgan ehtiyojlaridan kelib chiqib, yangi konlarni oʻzlashtirish va sanoat korxonalari qurish boʻyicha yirik investitsiya loyihalarini amalga oshirish bilan oʻzaro bogʻliqlikda rivojlantirish nazarda tutiladi. Ushbu yoʻnalishda Zarafshon shahri, Xatirchi, Nurota, Uchquduq, Tomdi, Karmana tumanlarida ishlar olib boriladi. Umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllarini mukammal taʼmirlash va rekonstruksiya qilishga 2009-yilda 18,1 mlrd soʻm, 2010-yilda 28,8 mlrd soʻmdan ortiq mablagʻ yoʻnaltirilishi koʻzda tutilmoqda, bu viloyatning tranzit salohiyati mustahkamlanishi va rivojlanishini taʼminlaydi (9-jadval*). Shu bilan birga, faoliyat koʻrsatayotgan, modernizatsiya qilinayotgan va yangidan tashkil etilayotgan sanoat korxonalarining avtomobil va temir yoʻllarga ulanishini taʼminlashga doir bir qator chora-tadbirlar nazarda tutilgan, bu avtomobil va temir yoʻl orqali yuk tashishni yengillashtiradi. Bundan tashqari, Karmana tumanida “Erkin iqtisodiy zona” va xalqaro logistika markazi tashkil etilishi munosabati bilan viloyatda yangi ishlab chiqarish quvvatlari barpo etish, shuningdek mamlakat ishlab chiqaruvchilarining dunyoning boshqa mamlakatlari va mintaqalari bilan bogʻlaydigan asosiy havo, temir yoʻl va avtomobil transportlari magistrallari joylashgan hududiy ishlab chiqaruvchilari bilan oʻzaro manfaatli hamkorligini yoʻlga qoʻyish va transport chiqimlarini qisqartirish nazarda tutilmoqda. Telekommunikatsiyalar va axborot texnologiyalarini rivojlantirish boʻyicha Hukumat qarorlarining amalga oshirilishi hududda, ayniqsa qishloq tumanlarida ishlab chiqarish korxonalari va aholining ushbu xizmat turlari bilan taʼminlanganlik darajasini oshiradi. Xizmatlar koʻrsatish va servis sohasini rivojlantirish. 2006 — 2010-yillarga moʻljallangan dasturning tasdiqlangan parametrlari xizmatlar koʻrsatish sohasi va ijtimoiy infratuzilmaning tegishli maqsadli yoʻnalishlari uchun asos hisoblanadi. Viloyatda xizmatlar koʻrsatish va servis sohasida, ayniqsa qishloq joylarda tadbirkorlik tashabbuslarini yanada kengaytirish uchun qulay shart-sharoitlar yaratish, uning yalpi hududiy mahsulot tarkibidagi ulushini yiliga 2,4 foizdan oshirib borish nazarda tutilmoqda. Natijada xizmat sohasida band aholining ulushi qariyb 1,5 baravar oshishi moʻljallanmoqda. Xizmatlar koʻrsatish va servis sohasini rivojlantirishga yangi obyektlarni ishga tushirish, koʻrsatiladigan xizmatlar sifatini yaxshilash va hajmini kengaytirish hisobiga erishiladi (10, 10a-jadvallar*). Karmana, Qiziltepa, Xatirchi va Uchquduq tumanlarida xizmatlar sohasini rivojlantirishning yanada yuqori surʼatlariga erishish kutilmoqda. Shahar va tumanlarda, ayniqsa qishloq joylarda kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni jadal rivojlantirishni har tomonlama qoʻllab-quvvatlash natijasida kichik biznesning yalpi hududiy mahsulotdagi ulushini 29,8 foizgacha yetkazish moʻljallanmoqda. Aholini ichimlik suv bilan taʼminlashni yaxshilash uchun ichki investitsiyalar bilan birga 12,5 mln AQSh dollari miqdorida xorijiy investitsiya mablagʻlari jalb qilish moʻljallangan. Ushbu loyihani amalga oshirish 101,3 ming kishini toza ichimlik suv bilan taʼminlash, suv quvurlarini yangilash, suv oʻlchash priborlarini oʻrnatish imkonini beradi. 90 ta qishloq aholi punktiga 470 kilometr uzunlikdagi suv quvurlari oʻtkazish koʻzda tutilmoqda. 2011-yilga borib aholini toza ichimlik suv bilan taʼminlash darajasi 78,4 foizga yetkaziladi. Bundan tashqari, aholini tabiiy gaz bilan taʼminlashni yaxshilash maqsadida yaqin ikki yilda har xil diametrli 29,3 km gaz quvurlari taʼmirlanadi, 20 km rekonstruksiya qilinadi va 28 km yangidan oʻtkaziladi. Natijada 2010-yil yakuniga borib yana 10 ming xonadonning gaz taʼminoti yaxshilanib, aholining tabiiy gaz bilan taʼminlanish darajasi 85,5 foizni tashkil qiladi. Mahsulot eksportini kengaytirish. Eksport hajmining kimyo va qayta ishlash, toʻqimachilik sanoati, qurilish materiallari sanoati, meva-sabzavot va chorvachilik mahsulotlarini qayta ishlash boʻyicha yangi ishlab chiqarishlarni tashkil etish hisobiga oʻsishi moʻljallanmoqda. Aholining ish bilan bandlik darajasi. Aholining ish bilan bandlik koʻrsatkichlari hududni kompleks va balansli rivojlantirishning pirovard maqsadli yoʻnalishlari hisoblanadi (11, 11a, 11b, 11v-jadvallar*). Aholi bandligi muammolarini hal etish hududda quyidagi chora-tadbirlarni amalga oshirishni taqozo etadi: yangi zamonaviy ishlab chiqarish quvvatlarini ishga tushirish, mavjud quvvatlarni kengaytirish va rekonstruksiya qilish, ulardan foydalanish samaradorligini oshirish; kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni, xizmatlar koʻrsatish va servis sohasini jadal rivojlantirish va har tomonlama ragʻbatlantirish; yirik sanoat korxonalari bilan kooperatsiyalash orqali kasanachilikni rivojlantirish; ijtimoiy va bozor infratuzilmasini rivojlantirish maqsadida yangi obyektlarni foydalanishga topshirish. Mintaqalarning moliyaviy barqarorligi. Dotatsiyada boʻlgan tumanlarning mahalliy budjetdagi dotatsiya ulushini kamaytirish hamda qolgan tuman va shaharlarning iqtisodiy barqarorligini taʼminlash hududiy rivojlantirish strategiyasining muhim yoʻnalishidir. Hisob-kitoblarga koʻra, tumanlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning tavsiya etilayotgan yoʻnalishlari 2009-2010-yillarda dotatsiya oladigan tumanlar sonini 5 tadan 2 tagacha qisqartirish imkonini beradi (12-jadval*). Dasturni amalga oshirish uchun quyidagi asosiy manbalar hisobiga moliyaviy resurslar nazarda tutilmoqda: toʻgʻridan toʻgʻri xorijiy investitsiyalarni tayyor mahsulot ishlab chiqaradigan, shuningdek mineral-xomashyo resurslarini kompleks qazib oladigan va qayta ishlaydigan korxonalar tashkil qilishga jalb etish moʻljallanmoqda; xususiy ichki investitsiyalar (mamlakatimiz investorlari va xoʻjalik yurituvchi subyektlar mablagʻlari), ularning shuningdek ishlab turgan korxonalarni modernizatsiyalash va texnika bilan qayta jihozlashga, xizmatlar koʻrsatish va servis sohasining yangi obyektlarini tashkil etishga yoʻnaltiriladigan mablagʻlari; qarz olingan xorijiy investitsiyalar va Hukumat kafolatisiz jalb etiladigan kreditlar; asosan ijtimoiy sektorga va ishlab chiqarish infratuzilmasini rivojlantirishga yoʻnaltiriladigan davlat budjetidan va budjetdan tashqari fondlardan investitsiyalar.