Malakaviy imtihonlarni oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(resolution, 2024-08-19)

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2012-yil 28-dekabrdagi 365-son “Oliy oʻquv yurtidan keyingi taʼlim hamda oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlarni attestatsiyadan oʻtkazish tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasi Rayosati qaror qiladi: 1. Malakaviy imtihonlarni oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasi Rayosatining 2013-yil 31-yanvardagi 195/6-son “Malakaviy imtihonlarni oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi qarori (roʻyxat raqami 2442, 2013-yil 25-mart) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2013-y., 13-son, 168-modda) oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin. 3. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 16-fevraldagi PF-4958-son “Oliy oʻquv yurtidan keyingi taʼlim tizimini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida”gi Farmoni, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2012-yil 28-dekabrdagi 365-son “Oliy taʼlimdan keyingi taʼlim hamda oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlarni attestatsiyadan oʻtkazish tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi hamda 2017-yil 22-maydagi 304-son “Oliy taʼlimdan keyingi taʼlim tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarorlariga muvofiq malakaviy imtihonlarni tashkil etish va oʻtkazish tartibini belgilaydi. 1. Falsafa doktori (Doctor of Philosophy) ilmiy darajasini olish uchun dissertatsiya tadqiqotlarini olib borayotgan izlanuvchilar (bundan buyon matnda izlanuvchi deb yuritiladi) quyidagilardan malakaviy imtihonlarni topshiradi: ixtisoslik (dissertatsiya mavzusiga muvofiq). Matematik modellashtirish asoslari fani boʻyicha savollar aniq va tabiiy fanlar, Matematik statistika asoslari fani boʻyicha savollar esa, iqtisodiyot, tibbiyot va pedagogika fanlari (ixtisosliklari) boʻyicha malakaviy imtihonlar savollari tarkibiga kiritiladi; chet tili (ingliz, fransuz yoki nemis tili). Dissertatsiyani bajarish uchun boshqa chet tilini bilish talab qilinadigan hollarda, chet tilidan malakaviy imtihon ish bajarilayotgan tashkilotning taqdimnomasi asosida Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasi (bundan buyon matnda OAK deb yuritiladi) bilan kelishilgan holda taqdimnomada koʻrsatilgan chet tilidan topshiriladi. Bunda IELTS (oʻrtacha 5,5 balldan kam boʻlmagan), TOEFL (RVT) (567 balldan kam boʻlmagan), TOEFL (iBT) (87 balldan kam boʻlmagan) hamda kamida V2 darajasidagi CEFR, Test DaF (Test Deutsch als Fremdsprache fur auslandische Studienbewerber), GOETNE-ZERTIFIKAT, DALF (Diplome approfondi de langue francaise) va Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Bilim va malakalarni baholash agentligi malakaviy sertifikatga ega boʻlgan izlanuvchilar mazkur hujjatlarning amal qilish muddati davomida chet tili boʻyicha malakaviy imtihonni topshirishdan ozod etiladi. 2. Chet tilidan filologiya fanlari boʻyicha falsafa doktori (Doctor of Philosophy) ilmiy darajani olish uchun dissertatsiya tadqiqotlarini olib borayotgan izlanuvchilar qoʻshimcha ravishda ikkinchi chet tili fanidan malakaviy imtihon topshiradilar. 3. Falsafa doktori (Doctor of Philosophy) ilmiy darajasini olish uchun dissertatsiya tadqiqotlarini olib borayotgan xorijiy fuqarolar faqat dissertatsiya mavzusiga muvofiq ixtisoslik boʻyicha malakaviy imtihon topshiradi. 4. Ixtisoslik boʻyicha malakaviy imtihonlar huzurida ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengash (bundan buyon matnda Ilmiy kengash deb yuritiladi) tuzilgan tashkilot tomonidan, chet tili (ingliz, fransuz yoki nemis tili) boʻyicha malakaviy imtihonlar esa, yetakchi ilmiy va taʼlim tashkilotlari tomonidan har 3-4 yilda (zarurat boʻlganda qisqaroq muddatda) ishlab chiqilgan, tasdiqlangan hamda OAK tomonidan maʼqullangan dasturlar asosida topshiriladi. 5. Ixtisoslik boʻyicha malakaviy imtihon — dissertatsiya himoyasi oʻtkaziladigan Ilmiy kengash faoliyat koʻrsatayotgan tashkilotda oʻtkaziladi. Chet tili boʻyicha malakaviy imtihonlar OAK belgilagan tashkilotlarda oʻtkaziladi. Ilmiy yoki taʼlim tashkilotlari (bundan buyon matnda tashkilot deb yuritiladi) rahbariyatiga oʻzlari rahbarlik qilayotgan tashkilotda, vazirlik va idoralar rahbariyatiga oʻzlari rahbarlik qilayotgan tizimdagi tashkilotlarda malakaviy imtihonlarni topshirishiga ruxsat etilmaydi. Bunda OAK tomonidan tashkilot rahbariyati yoki vazirlik va idoralar rahbariyatining murojaatiga asosan, ular malakaviy imtihonlarni topshirishi mumkin boʻlgan tashkilotlar (malakaviy imtihonlarni qabul qilish huquqiga ega boʻlgan tashkilotlar orasidan) belgilab beriladi. 6. Chet tili boʻyicha malakaviy imtihonni qabul qilish huquqini olish uchun tegishli oʻquv-tashkiliy yoki ilmiy-tashkiliy tuzilmalari mavjud hamda ilmiy, ilmiy-pedagogik salohiyatga, shuningdek yetarli moddiy-texnik bazaga ega boʻlgan tashkilotlar tomonidan tegishli chet tilini koʻrsatilgan holda OAKga murojaat qilinadi. Tashkilot murojaatini OAK Rayosatining navbatdagi yigʻilishida koʻrib chiqish natijalariga koʻra, OAK Rayosati tomonidan tashkilotga chet tili boʻyicha malakaviy imtihonlarni qabul qilish huquqini berish toʻgʻrisida qaror qabul qilinganda, tashkilotga chet tili boʻyicha malakaviy imtihonlarni qabul qilish huquqi beriladi. Chet tili boʻyicha malakaviy imtihonlarni qabul qilish huquqi berilgan tashkilotlar roʻyxati OAKning rasmiy veb-sayti va “OAK Byulleteni”ning navbatdagi sonida OAK Rayosatining tashkilotga chet tili boʻyicha malakaviy imtihonlarni qabul qilish huquqini berish toʻgʻrisidagi qarori eʼlon qilinadi. Tashkilotlar roʻyxati OAKning rasmiy veb-saytida eʼlon qilinadi. 7. Malakaviy imtihonlarni qabul qiladigan tashkilotlarda tashkilot rahbarining buyrugʻi bilan OAK bilan kelishilgan holda ikki yil muddatga malakaviy imtihonlarni qabul qilish komissiyasi (bundan buyon matnda komissiya deb yuritiladi) tuziladi. Ixtisoslik boʻyicha komissiya ilmiy darajaga ega boʻlgan besh — yetti nafar aʼzodan, jumladan tegishli fan tarmogʻi boʻyicha fan doktori ilmiy darajasiga yoki professor ilmiy unvoniga ega boʻlgan fan nomzodi yoxud falsafa doktori (Doctor of Philosophy) yoki unga tenglashtirilgan xorijiy davlatlarda berilgan boshqa ilmiy darajaga ega boʻlgan mutaxassis hisoblangan raisdan iborat boʻladi. Bunda komissiya aʼzolarining kamida ikki nafari fan doktori boʻlishi lozim. Chet tili boʻyicha komissiya tegishli mutaxassislar orasidan besh — yetti nafar aʼzodan iborat tarkibda tuziladi. Bunda aʼzolardan kamida ikki nafari fan doktori yoki professor ilmiy unvoniga ega boʻlgan fan nomzodi yoxud falsafa doktori (Doctor of Philosophy) yoki unga tenglashtirilgan xorijiy davlatlarda berilgan boshqa ilmiy darajaga ega boʻlgan mutaxassis boʻlishi kerak. Yuridik fanlar sohasida chet tili boʻyicha komissiya tarkibi eksperiment tariqasida, IELTS (oʻrtacha balli kamida 5,5), TOEFL (RVT) (567 balldan kam boʻlmagan), TOEFL (iBT) (87 balldan kam boʻlmagan), CEFR (V2 darajadan past boʻlmagan) boʻyicha tasdiqlovchi amaldagi xalqaro malaka sertifikatlari mavjud, ilmiy darajaga ega boʻlmagan yuqori malakali va tajribali mutaxassislardan shakllantirilishi mumkin. Komissiya, agar uning ishida komissiya aʼzolarining kamida yarmidan koʻpi ishtirok etayotgan boʻlsa, imtihon qabul qilishga haqli hisoblanadi. 9. Malakaviy imtihonlarni qabul qilish sessiya shaklida fevral, may, noyabr va dekabr oylarida belgilangan reja asosida oʻtkaziladi, mazkur Nizomning 23-bandida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno. 10. Imtihon topshiruvchilar roʻyxati tashkilot rahbarining buyrugʻi bilan tasdiqlanadi va unda malakaviy imtihon oʻtkazish joyi va vaqti koʻrsatilishi kerak. Mazkur buyruqning matni u imzolangandan soʻng bir ish kuni ichida tashkilotning rasmiy veb-saytida eʼlon qilinishi lozim. Boshqa tashkilotlar imtihon topshiruvchilar roʻyxatiga nomzod kiritish uchun malakaviy imtihonlar oʻtkaziladigan tashkilotga nomzodlarning shaxsini tasdiqlovchi hujjati nusxasini ilova qilgan holda malakaviy imtihonlarni qabul qilishning navbatdagi sessiyasi oʻtkaziladigan oyning 1-sanasigacha yozma ravishda murojaat qiladi. Murojaatda nomzod bilan bogʻlanishning aloqa vositalari (telefon raqami, elektron pochta manzili va hokazo) aniq va toʻliq aks ettirilishi lozim. Mazkur murojaatga asosan nomzodlar tashkilot tomonidan imtihon topshiruvchilar roʻyxatiga kiritiladi. 11. Imtihon topshiruvchilar malakaviy imtihonlarga oʻz shaxsini tasdiqlovchi hujjati asosida kiritiladi. 12. Malakaviy imtihonlar oʻtkazilishidan kamida besh kun oldin malakaviy imtihonlarni oʻtkazish toʻgʻrisidagi maʼlumotlar OAKga yuboriladi. 13. Malakaviy imtihonlarda tashkilot huzuridagi Ilmiy kengash (agar mavjud boʻlsa) aʼzolari, tashkilot rahbariyati va tegishli vazirlik yoki idora yoxud OAK vakillari ishtirok etishlari mumkin. 14. Malakaviy imtihon yozma va ogʻzaki shaklda oʻtkaziladi. Yozma shaklda javob tayyorlash uchun maxsus belgi qoʻyilgan imtihon varaqalari tashkilotlar tomonidan avvaldan tayyorlab qoʻyiladi. Imtihon varaqalari uch oy davomida malakaviy imtihon(lar) oʻtkazilgan tashkilotda saqlanadi va uch oydan soʻng dalolatnoma asosida yoʻq qilinadi. Imtihon topshiruvchilar savollarga komissiya aʼzolari oldida javob beradi. Komissiya aʼzolari tomonidan imtihon topshiruvchilarga qoʻshimcha savollar berilishi mumkin. Komissiya aʼzolari ball qoʻyishda mustaqildir. Komissiya aʼzolari qoʻygan ballari toʻgʻrisida komissiya raisiga maʼlum qiladi va komissiya raisi tomonidan oʻrtacha umumiy ball chiqariladi. 15. Izlanuvchining bilim darajasi 100 ballik tizimda quyidagicha baholanadi: 86 balldan 100 ballgacha — aʼlo; 71 balldan 86 ballgacha — yaxshi; 55 balldan 71 ballgacha — qoniqarli; 0 balldan 55 ballgacha — qoniqarsiz. 17. Tashkilotlar tomonidan malakaviy imtihonlarni oʻtkazish jarayonlari videotasvirga olinishi mumkin. Videotasvirlar uch oy davomida malakaviy imtihon(lar) oʻtkazilgan tashkilotda saqlanadi va uch oydan soʻng dalolatnoma asosida yoʻq qilinadi. 18. Malakaviy imtihonlarni qabul qilish bayonnomasi har bir imtihon topshiruvchi va unga berilgan imtihon savollari alohida koʻrsatilgan holda toʻldiriladi. Malakaviy imtihonlarni qabul qilish bayonnomasi unda ishtirok etgan komissiya aʼzolari tomonidan imzolanadi va tashkilot rahbari tomonidan tasdiqlanadi. 19. Malakaviy imtihonlarni muvaffaqiyatli topshirgan izlanuvchilarga oʻn kun ichida mazkur Nizomning ilovasiga muvofiq shakldagi guvohnoma beriladi. Guvohnoma komissiya raisi va tashkilot rahbari tomonidan imzolanadi. Mazkur guvohnoma besh yil muddatda amal qiladi. 20. Malakaviy imtihonlarni tashkil qilish va oʻtkazish bilan bogʻliq hujjatlar (imtihon varaqalari va videotasvirlar bundan mustasno) imtihon oʻtkazilgandan keyin uch oy davomida imtihon oʻtkazilgan tashkilotda saqlanadi hamda uch oydan soʻng belgilangan tartibda tashkilot arxiviga topshiriladi. 21. Malakaviy imtihonlarning belgilangan talablar asosida oʻtkazilmaganligi holati boʻyicha ikki oy ichida OAKga shikoyat qilinishi mumkin. OAK tomonidan shikoyatni oʻrganish natijasida malakaviy imtihonlarning belgilangan talablar asosida oʻtkazilmaganligi tasdiqlangan taqdirda, malakaviy imtihon natijalari OAK Rayosatining qaroriga asosan bekor qilinadi. 22. Imtihon topshiruvchi uzrli sababga koʻra imtihon(lar)ga kelmagan va uzrli sababni tasdiqlovchi hujjati mavjud boʻlgan taqdirda, tashkilot rahbarining yozma ruxsati asosida joriy sessiya davomida malakaviy imtihonlarni topshirish huquqiga ega. Bunda tashkilot rahbari tegishli imtihon topshiruvchilar roʻyxatiga oʻzgartirish kiritadi va OAKni bu haqda yozma ravishda xabardor qiladi. 23. Malakaviy imtihonlar bir sessiya davomida takroran yoki malakaviy imtihonlarni qabul qilish sessiyasidan tashqari davrda topshirilishi mumkin. Bunda imtihon topshiruvchi sababini (agar mavjud boʻlsa, asoslovchi hujjatlar ham ilova qilinadi) koʻrsatgan holda OAKga murojaat qiladi. Murojaatni qonunchilik hujjatlarida belgilangan muddatlarda koʻrib chiqish natijasi ijobiy boʻlgan taqdirda, bu haqda murojaat qilgan shaxsga va u imtihon topshiradigan tashkilot(lar)ga OAK tomonidan maʼlum qilinadi. 24. Tashkilotlar har bir sessiyadan soʻng, sessiya tamom boʻlgandan keyin besh ish kuni ichida malakaviy imtihon(lar)ni oʻtkazish natijalari toʻgʻrisidagi maʼlumotni va har yili 10-yanvargacha esa, yillik tahliliy maʼlumotni elektron shaklda OAKga taqdim etadi. 25. Malakaviy imtihonlarni tashkil etish natijalari OAKning rasmiy veb-sayti va “OAK Byulleteni”da eʼlon qilinadi. 26. Mazkur Nizom talablari buzilgan taqdirda, qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda shikoyat qilinishi mumkin. 27. Tashkilot rahbari malakaviy imtihonlarni tashkil etish va oʻtkazishda mazkur Nizom talablariga rioya qilinishini taʼminlash uchun masʼuldir. 28. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Xalq taʼlimi vazirligi, Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi, Tashqi ishlar vazirligi, Fanlar akademiyasi, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Fan va texnologiyalarni rivojlantirishni muvofiqlashtirish qoʻmitasi va Davlat test markazi bilan kelishilgan.