Oʻzbekiston Respublikasi Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi huzuridagi “Mahalla va oila” ilmiy-tadqiqot instituti faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisida
(resolution, 2025-12-11)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Jamiyatda ijtimoiy-maʼnaviy muhitni sogʻlomlashtirish, mahalla institutini yanada qoʻllab-quvvatlash hamda oila va xotin-qizlar bilan ishlash tizimini yangi darajaga olib chiqish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2020-yil 18-fevraldagi PF-5938-son Farmoni va “Oʻzbekiston Respublikasi Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisida” 2020-yil 18-fevraldagi PQ-4602-son qarori ijrosini taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Jamiyatda ijtimoiy-maʼnaviy muhitni sogʻlomlashtirish, mahalla institutini yanada qoʻllab-quvvatlash hamda oila va xotin-qizlar bilan ishlash tizimini yangi darajaga olib chiqish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2020-yil 18-fevraldagi PF-5938-son Farmoni bilan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi “Oila” ilmiy-amaliy tadqiqot markazi hamda “Mahalla ziyosi” respublika oʻquv-uslubiy markazi negizida Oʻzbekiston Respublikasi Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi huzuridagi “Mahalla va oila” ilmiy-tadqiqot instituti (keyingi oʻrinlarda — Institut) tashkil etilganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin. Belgilansinki, Institut mahalla va oila institutlarini mustahkamlashga koʻmaklashuvchi, fuqarolar yigʻinlarini aholining chinakam maslakdoshiga aylantirish va “Sogʻlom oila — sogʻlom jamiyat” gʻoyasini hayotga tatbiq etish ishlarini ilmiy-uslubiy va axborot-tahliliy jihatdan taʼminlash faoliyatini amalga oshiruvchi ixtisoslashtirilgan davlat ilmiy-tadqiqot muassasasi hisoblanadi. 2. Quyidagilar Institutning asosiy vazifalari etib belgilansin: jamiyatda “Obod va xavfsiz mahalla” tamoyiliga asoslangan tizimni toʻlaqonli va samarali joriy etish, mahalla va oila institutlarini mustahkamlash sohasidagi ustuvor yoʻnalishlarni shakllantirishda ishtirok etish, fanlararo fundamental, ilmiy-amaliy tadqiqotlar va innovatsion loyihalarni amalga oshirish; mahalla va oila institutlarini mustahkamlash, xotin-qizlar va keksalarni qoʻllab-quvvatlash hamda ijtimoiy faollikni oshirishga qaratilgan konsepsiyalarni, kompleks, maqsadli, sohaviy va hududiy dasturlarni ishlab chiqishning ilmiy-metodologik asoslarini shakllantirish; mahallalar va oilalarda sogʻlom va barqaror ijtimoiy-maʼnaviy muhit hamda tinchlik, totuvlik va osoyishtalikni taʼminlash, umuminsoniy va milliy qadriyatlarni, shu jumladan oilaviy qadriyatlarni mustahkamlashning ilmiy asoslarini ishlab chiqish; oilaviy zoʻravonlikning kelib chiqish omillari va sabablarini chuqur oʻrganish, oilalarda sogʻlom muhitni shakllantirish, xotin-qizlarning muammolarini oʻz vaqgida aniqlash, zoʻravonlikka uchragan yoki oʻz joniga suiqasd qilgan yoxud oʻz joniga qasd qilishga moyil boʻlgan xotin-qizlarga ijtimoiy-huquqiy, psixologik va moddiy yordam koʻrsatish tizimini takomillashtirish boʻyicha tahliliy materiallar va ilmiy asoslangan tavsiyalar ishlab chiqish; mahalla va oila institutlarini mustahkamlash, xotin-qizlar va keksalarni qoʻllab-quvvatlash hamda ijtimoiy faollikni oshirish sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlarni ishlab chiqish; mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash sohasidagi dolzarb ilmiy muammolarga bagʻishlangan ilmiy, ilmiy-amaliy konferensiyalar, seminarlar, yigʻilishlar tashkil etish, shuningdek, ushbu sohada yuqori malakali ilmiy kadrlarni tayyorlash, ilmiy xodimlarning kasbiy darajasini doimiy oshirib borish; oʻz faoliyati yoʻnalishlari boʻyicha respublikadagi taʼlim va ilmiy-tadqiqot muassasalari bilan hamkorlikni amalga oshirish, xorijiy mamlakatlarning ilgʻor ilmiy-tadqiqot muassasalari bilan xalqaro aloqalarni rivojlantirish; ommaviy axborot vositalarida, jumladan, televideniye va Internet jahon axborot tarmogʻida ilmiy tadqiqotlar natijalarini keng yoritish, shuningdek, aholining mahalla va oila institutlarini mustahkamlashdagi ijtimoiy faolligini oshirishda ishtirok etish. 3. Quyidagilar: Oʻzbekiston Respublikasi Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi huzuridagi “Mahalla va oila” ilmiy-tadqiqot institutining tuzilmasi 1-ilovaga; Oʻzbekiston Respublikasi Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi huzuridagi “Mahalla va oila” ilmiy-tadqiqot institutining ustavi 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. Oʻzbekiston Respublikasi mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vaziriga, zarur hollarda, Institut tuzilmasiga boshqaruv xodimlarining umumiy cheklangan soni doirasida oʻzgartirishlar kiritish huquqi berilsin. 4. Quyidagilar Institut faoliyatini moliyalashtirish manbalari etib belgilansin: Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari (xodimlar mehnatiga haq toʻlash, binolar va inshootlarni saqlash xarajatlarini moliyalashtirish hamda ilmiy faoliyatga oid davlat dasturlarini amalga oshirish uchun); ilmiy faoliyatga oid dasturlarni amalga oshirish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Innovatsion rivojlanish vazirligi tomonidan oʻtkaziladigan tanlovlar natijalari boʻyicha ajratiladigan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari; Oʻzbekiston Respublikasi Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligining budjetdan tashqari mablagʻlari; xalqaro moliya institutlari va boshqa xorijiy tashkilotlarning grantlari; respublika ilmiy-tadqiqot loyihalari grantlari; xoʻjalik faoliyatidan hamda shartnoma asosida tadqiqotlar oʻtkazishdan tushadigan tushumlar; qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar. 5. Belgilansinki: Institut direktori Oʻzbekiston Respublikasi mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirining tavsiyasiga asosan Vazirlar Mahkamasi tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimidan ozod qilinadi; direktor oʻrinbosarlari Institut direktorining tavsiyasiga asosan Oʻzbekiston Respublikasi mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vaziri tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimidan ozod qilinadi; Institut xodimlariga Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi ilmiy-tadqiqot muassasalarining tegishli lavozimlari uchun belgilangan mehnatga haq toʻlash va moddiy ragʻbatlantirish shartlari tatbiq etiladi; Institut Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi “Oila” ilmiy-amaliy tadqiqot markazi hamda “Mahalla” oʻquv-uslubiy va ilmiy-tadqiqot markazining huquq va majburiyatlari, shuningdek, tuzilgan shartnomalar boʻyicha huquqiy vorisi hisoblanadi. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligining Toshkent shahar, Mirzo Ulugʻbek tumani, Ismoiliy koʻchasi, 1G-uy manzilidagi binoni tegishli hududi bilan birgalikda Institutga operativ boshqaruv huquqi asosida tekin berish toʻgʻrisidagi taklifiga rozilik berilsin. 7. Oʻzbekiston Respublikasi Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi bir oy muddatda: belgilangan tartibda Institutni xalqaro talablarga javob beradigan zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, shuningdek, mebel va boshqa texnik vositalar bilan jihozlash choralarini koʻrsin; Oʻzbekiston Respublikasi Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi Institut apparatini yuqori malakali va tashabbuskor kadrlar bilan toʻldirish choralarini koʻrsin. 8. Belgilab qoʻyilsinki, Oʻzbekiston Respublikasi Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligining asoslangan hisob-kitoblariga muvofiq 2020-yilda Institutni saqlash uchun mablagʻlar Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetidan 2020-yil ijtimoiy soha uchun tasdiqlangan parametrlar doirasida, 2021-yildan boshlab esa Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti parametrlarida nazarda tutiladi. Institutga 3 ta, jumladan, 2 ta yengil va 1 ta navbatchi avtotransport vositasini saqlash uchun limit ajratilsin. 81. Institutga yuklatilgan asosiy vazifalarni amalga oshirish bilan bogʻliq boshqa xarajatlar, shuningdek, “Mahalla va oila” institutining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash, tizimda faoliyat yuritayotgan xodimlarni moddiy qoʻllab-quvvatlash hamda institutda bajariladigan ilmiy-amaliy loyihalar uchun mablagʻlar Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi tomonidan institutning budjetdan tashqari shaxsiy gʻazna hisobvaraqlariga ajratilgan mablagʻlar hisobidan amalga oshiriladi. 9. Oʻzbekiston Respublikasi Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni bir oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin. 10. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 3-ilovaga muvofiq ayrim qarorlari oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 11. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining ijtimoiy masalalar boʻyicha oʻrinbosari B.A. Musayev hamda Oʻzbekiston Respublikasi mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vaziri R.M. Mamatov zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Ustav Oʻzbekiston Respublikasi Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi huzuridagi “Mahalla va oila” ilmiy-tadqiqot institutining (keyingi oʻrinlarda — Institut) maqomi, asosiy vazifalari va faoliyat yoʻnalishlari, funksiyalari, huquqlari, javobgarligini, faoliyatini tashkil etish va hisobot berish tartibini, shuningdek, uning rahbarlarining funksional vazifalari va javobgarligini belgilaydi. 2. Institut mahalla va oila institutlarini mustahkamlashga koʻmaklashuvchi, fuqarolar yigʻinlarini aholining chinakam maslakdoshiga aylantirish va “Sogʻlom oila — sogʻlom jamiyat” gʻoyasini hayotga tatbiq etish ishlarini ilmiy-uslubiy va axborot-tahliliy jihatdan taʼminlash faoliyatini amalga oshiruvchi ixtisoslashtirilgan davlat ilmiy-tadqiqot muassasasi hisoblanadi. 3. Institut oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, ushbu Ustavga va boshqa qonun hujjatlariga amal qiladi. 4. Institut oʻz faoliyatini davlat boshqaruvi organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, xoʻjalik birlashmalari va boshqa tashkilotlar bilan oʻzaro hamkorlikda amalga oshiradi. 5. Institutning rasmiy nomi: a) davlat tilida: toʻliq nomi — Oʻzbekiston Respublikasi Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi huzuridagi “Mahalla va oila” ilmiy-tadqiqot instituti, qisqartirilgan nomi — “Mahalla va oila” instituti; b) rus tilida: toʻliq nomi — Nauchno-issledovatelskiy institut “Maxalli i semi” pri Ministerstve po podderjke maxalli i semi Respubliki Uzbekistan, qisqartirilgan nomi — Institut “Maxalli i semi”; v) ingliz tilida: toʻliq nomi — Scientific Research Institute “Makhalla and family” under the Ministry of Support of Makhalla and Family of the Republic of Uzbekistan, qisqartirilgan nomi — Institute “Makhalla and family”; 6. Institut joylashgan joy (pochta manzili): 100000, Toshkent shahri, Mirzo Ulugʻbek tumani, Ismoiliy koʻchasi, 1 G-uy. 7. Institut tizimiga quyidagilar kiradi: Institut apparati; “Markaziy Osiyoda jamiyat, gender va oila” xalqaro ilmiy jurnali tahririyati. 8. Quyidagilar Institutning asosiy vazifalari hisoblanadi: jamiyatda “Obod va xavfsiz mahalla” tamoyiliga asoslangan tizimni toʻlaqonli va samarali joriy etish, mahalla va oila institutlarini mustahkamlash sohasidagi ustuvor yoʻnalishlarni shakllantirishda ishtirok etish, fanlararo fundamental, ilmiy-amaliy tadqiqotlar va innovatsion loyihalarni amalga oshirish; mahalla va oila institutlarini mustahkamlash, xotin-qizlar va keksalarni qoʻllab-quvvatlash hamda ijtimoiy faollikni oshirishga qaratilgan konsepsiyalarni, kompleks, maqsadli, sohaviy va hududiy dasturlarni ishlab chiqishning ilmiy-metodologik asoslarini shakllantirish; mahallalar va oilalarda sogʻlom va barqaror ijtimoiy-maʼnaviy muhit hamda tinchlik, totuvlik va osoyishtalikni taʼminlash, umuminsoniy va milliy qadriyatlarni, shu jumladan oilaviy qadriyatlarni mustahkamlashning ilmiy asoslarini ishlab chiqish; mahalla va oila institutlarini mustahkamlash, xotin-qizlar va keksalarni qoʻllab-quvvatlash hamda ijtimoiy faollikni oshirish sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlarni ishlab chiqish; mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash sohasidagi dolzarb ilmiy muammolarga bagʻishlangan ilmiy, ilmiy-amaliy konferensiyalar, seminarlar, yigʻilishlar tashkil etish, shuningdek, ushbu sohada yuqori malakali ilmiy kadrlarni tayyorlash, ilmiy xodimlarning kasbiy darajasini doimiy oshirib borish; oʻz faoliyati yoʻnalishlari boʻyicha respublikadagi taʼlim va ilmiy-tadqiqot muassasalari bilan hamkorlikni amalga oshirish, xorijiy mamlakatlarning ilgʻor ilmiy-tadqiqot muassasalari bilan xalqaro aloqalarni rivojlantirish; ommaviy axborot vositalarida, jumladan, televideniye va Internet jahon axborot tarmogʻida ilmiy tadqiqotlar natijalarini keng yoritish, shuningdek, aholining mahalla va oila institutlarini mustahkamlashdagi ijtimoiy faolligini oshirishda ishtirok etish. 9. Institut oʻziga yuklangan vazifalarga muvofiq quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi: a) jamiyatda “Obod va xavfsiz mahalla” tamoyiliga asoslangan tizimni toʻlaqonli va samarali joriy etish, mahalla va oila institutlarini mustahkamlash sohasidagi ustuvor yoʻnalishlarni shakllantirishda ishtirok etish, fanlararo fundamental, ilmiy-amaliy tadqiqotlar va innovatsion loyihalarni amalga oshirish sohasida: “Obod va xavfsiz mahalla” tamoyilining asosiy mezonlari hamda ularga asoslangan tizimni fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatiga toʻlaqonli va samarali joriy etish mexanizmlari boʻyicha ilmiy asoslangan takliflarni ishlab chiqadi, bu borada huquqni qoʻllash amaliyotini takomillashtirishga doir tahliliy materiallar tayyorlaydi; aholi muammolarini aniqlash va hal etish boʻyicha “mahalla — sektor — Xalq qabulxonasi — mahalla” tamoyili asosida hamkorlik tizimini takomillashtirish boʻyicha tahliliy materiallar va ilmiy asoslangan tavsiyalar ishlab chiqadi; fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarining taʼsirchan jamoatchilik nazoratini amalga oshirishdagi mavqeyini yuksaltirishga qaratilgan takliflar va metodik tavsiyalar ishlab chiqadi; “Obod va xavfsiz mahalla” tamoyiliga asoslangan tizimni toʻlaqonli va samarali joriy etish, mahalla va oila institutlarini mustahkamlash va rivojlantirishga qaratilgan fanlararo fundamental, amaliy ilmiy tadqiqotlar hamda innovatsion loyihalarni amalga oshiradi; b) mahalla va oila institutlarini mustahkamlash, xotin-qizlar va keksalarni qoʻllab-quvvatlash hamda ijtimoiy faollikni oshirishga qaratilgan konsepsiyalarni, kompleks, maqsadli, sohaviy va hududiy dasturlarni ishlab chiqishning ilmiy-metodologik asoslarini shakllantirish sohasida: mahalla va oila institutlarini mustahkamlash va rivojlantirishga qaratilgan konsepsiyalar loyihalarini ishlab chiqadi, shuningdek, kompleks, maqsadli, sohaviy va hududiy dasturlar loyihalariga ilmiy asoslangan takliflar tayyorlaydi; oila va nikoh, reproduktiv salomatlik, shuningdek, oilalarda sogʻlom turmush tarzi, maʼnaviy-axloqiy tarbiya, iqtisodiy, huquqiy bilimlar, tibbiy madaniyatni oshirish, oilaviy munosabatlar psixologiyasi boʻyicha fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga hamda keng jamoatchilikka metodik tavsiyalar tayyorlaydi; oila institutida kutilayotgan oʻzgarishlar tahlili va prognozlarini ishlab chiqadi, demografik rivojlanish va oila farovonligining oʻsish darajasini oʻrganadi, tahlil qiladi hamda konseptual yoʻnalishlar boʻyicha ilmiy asoslangan takliflar va tahliliy materiallar tayyorlaydi; xotin-qizlarni qoʻllab-quvvatlashga doir davlat siyosatining samarali amalga oshirilishini taʼminlash, ularning huquq va qonuniy manfaatlarini himoya qilish, ijtimoiy faolligini oshirish boʻyicha tahliliy materiallar va ilmiy asoslangan tavsiyalar tayyorlaydi; xotin-qizlarning muammolarini oʻz vaqtida aniqlash, yordamga muhtoj boʻlgan va ogʻir ijtimoiy ahvolga tushib qolgan xotin-qizlarga, shu jumladan nogironligi boʻlgan ayollarga ijtimoiy-huquqiy, psixologik va moddiy yordam koʻrsatish tizimini takomillashtirish boʻyicha tahliliy materiallar va ilmiy asoslangan tavsiyalar ishlab chiqadi; yolgʻiz keksalar, ijtimoiy himoyaga muhtoj va kam taʼminlangan oilalarga moddiy koʻmaklashish, ularni ijtimoiy qoʻllab-quvvatlashni taʼminlashda huquqiy, uslubiy va amaliy yordam koʻrsatish amaliyotini tahlil qiladi; mahallalarda nuroniylarning bilim va boy hayotiy tajribasidan yoshlar maʼnaviyatini yuksaltirish, ularda vatanparvarlik ruhini mustahkamlash masalalarida samarali foydalanish tizimini rivojlantirish boʻyicha takliflar va metodik tavsiyalar ishlab chiqadi; v) mahallalar va oilalarda sogʻlom va barqaror ijtimoiy-maʼnaviy muhit hamda tinchlik, totuvlik va osoyishtalikni taʼminlash, umuminsoniy va milliy qadriyatlarni, shu jumladan oilaviy qadriyatlarni mustahkamlashning ilmiy asoslarini ishlab chiqish sohasida: mahallalarda va oilalarda ijtimoiy-maʼnaviy muhitga salbiy taʼsir koʻrsatuvchi holatlarni oʻrganadi, tahlil qiladi hamda ularning oldini olish boʻyicha takliflar ishlab chiqadi; oilalar mustahkamligini taʼminlash, oilaviy ajrashishlarning oldini olish, oilaning farzand tarbiyasi borasidagi masʼuliyatini oshirish, oilaviy qadriyatlarni mustahkamlash, jamiyatda tinchlik va barqarorlikni saqlashda oilaning oʻrnini targʻib qilish, shuningdek, namunali oilalarning hayotiy tajribasini ommalashtirish boʻyicha takliflar tayyorlaydi; er-xotin, ota-ona va farzandlar, er-xotin va ularning ota-onalari oʻrtasidagi sogʻlom munosabatlarni yoʻlga qoʻyish, oila va nikohni saqlab qolishdagi oʻzaro masʼuliyatni taʼminlash masalalarini oʻrganadi; notinch va muammoli oilalardagi maʼnaviy-axloqiy muhitni sogʻlomlashtirish, nizoli holatlarning oldini olish, oilaviy munosabatlarni mustahkamlash masalalari boʻyicha takliflar va metodik tavsiyalar ishlab chiqadi; umuminsoniy va milliy oilaviy qadriyatlarni, ilgʻor xorijiy tajribani tahlil qilish asosida mahallalarda va oilalarda maʼnaviy-axloqiy qadriyatlarni mustahkamlash bilan bogʻliq metodik tavsiyalar ishlab chiqadi; yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlash, oiladagi nizoli holatlarni hal qilishning huquqiy va psixologik asoslarini oʻrgatish, ajrashishlarning oldini olish boʻyicha ilmiy asoslangan takliflar tayyorlaydi; g) mahalla va oila institutlarini mustahkamlash, xotin-qizlar va keksalarni qoʻllab-quvvatlash hamda ijtimoiy faolligini oshirish sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlarni ishlab chiqish sohasida: mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash, shuningdek, ushbu sohadagi normativ-huquqiy bazani takomillashtirish yuzasidan Oʻzbekiston Respublikasi Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi faoliyatining ustuvor yoʻnalishlari boʻyicha tahliliy materiallar va ilmiy asoslangan takliflar ishlab chiqadi; fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, ulardagi jamoatchilik tuzilmalari faoliyatiga oid qonun hujjatlarini ishlab chiqishda bevosita ishtirok etadi; umuminsoniy va milliy oilaviy qadriyatlarni, ilgʻor xorijiy tajribani tahlil qilish asosida oila institutini mustahkamlash boʻyicha, eng avvalo, “Sogʻlom oila — sogʻlom jamiyat” gʻoyasini hayotga tatbiq etishga qaratilgan normativ-huquqiy hujjatlarni takomillashtirish boʻyicha tahliliy materiallar va ilmiy asoslangan takliflar ishlab chiqadi; xotin-qizlar va erkaklar uchun teng huquq hamda imkoniyatlar kafolatlarini taʼminlash tizimini oʻrganadi, tahlil qiladi hamda sohaga oid normativ-huquqiy bazani takomillashtirish boʻyicha takliflar tayyorlaydi; d) mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash sohasidagi dolzarb ilmiy muammolarga bagʻishlangan ilmiy, ilmiy-amaliy konferensiyalar, seminarlar, yigʻilishlar tashkil etish, shuningdek, ushbu sohada yuqori malakali ilmiy kadrlarni tayyorlash, ilmiy xodimlarning kasbiy darajasini doimiy oshirib borish sohasida: mahallalarda oila va xotin-qizlar bilan ishlash tizimini yangi bosqichga olib chiqish, nuroniylar ijtimoiy faolligini oshirish, hududlarni jinoyatchilikdan xoli hududga aylantirishda fuqarolar yigʻinlarining roli va mavqeyini yanada mustahkamlashning dolzarb masalalari boʻyicha ilmiy seminarlar, davra suhbatlarini muntazam tashkil etib boradi; “Obod va xavfsiz mahalla” tamoyiliga asoslangan tizimni joriy etish, mahallalarda aholining kundalik muammolari bilan ishlash tizimini kuchaytirish borasidagi ustuvor vazifalar kabi mavzular boʻyicha ilmiy, ilmiy-amaliy konferensiyalar oʻtkazadi; mahallalarda oilalarni mustahkamlash, xotin-qizlarni qoʻllab-quvvatlash, bandlikni taʼminlash, tadbirkorlikni rivojlantirish, aholi salomatligini saqlash, xonadon va koʻchalarning obodligini tashkil etish, maʼnaviyat va maʼrifat ishlarining taʼsirchanligini oshirish kabi yoʻnalishlarga bagʻishlangan ilmiy, ilmiy-amaliy konferensiyalar, seminarlar, yigʻilishlar tashkil etadi; oʻtkazilgan tadbir natijalari boʻyicha tahliliy materiallar va ilmiy asoslangan takliflar ishlab chiqadi; Institutda mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash sohasida yuqori malakali ilmiy kadrlarni tayyorlash, ilmiy xodimlarning kasbiy darajasini doimiy oshirib borish tizimini joriy etadi; e) oʻz faoliyati yoʻnalishlari boʻyicha respublikadagi taʼlim va ilmiy-tadqiqot muassasalari bilan hamkorlikni amalga oshirish, xorijiy mamlakatlarning ilgʻor ilmiy-tadqiqot muassasalari bilan xalqaro aloqalarni rivojlantirish sohasida: oliy taʼlim muassasalari, ilmiy-tadqiqot muassasalari, xoʻjalik birlashmalari va boshqa manfaatdor tashkilotlar, shuningdek, nodavlat notijorat tashkilotlari bilan mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash sohasida innovatsiyalarni joriy etishga yoʻnaltirilgan chora-tadbirlarni hamkorlikda amalga oshiradi; mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash sohasida, shu jumladan manfaatdor vazirliklar, idoralar, xoʻjalik birlashmalari, oliy taʼlim muassasalari hamda vazirliklar va idoralar tizimidagi boshqa ilmiy muassasalar bilan birgalikda fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqot ishlarini amalga oshiradi; Institutning asosiy vazifa va funksiyalari bilan bogʻliq yoʻnalishlarda ilmiy konferensiyalar, seminarlar, hamkorlikdagi tadqiqotlar, loyihalar, xodimlarning tajriba almashishi va ularni oʻqitish boʻyicha xalqaro, xorijiy ilmiy-tadqiqot muassasalari, institutlar va markazlar bilan hamkorlikni rivojlantiradi; mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash bilan bogʻliq yoʻnalishlarda bakalavr va magistrlarni tayyorlashda ilmiy-metodik jihatdan koʻmaklashadi, shuningdek, Institut bazasida bu sohada ilmiy kadrlar tayyorlaydi; mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash bilan bogʻliq yoʻnalishlarda mutaxassislar tayyorlovchi taʼlim muassasalari uchun ilmiy, oʻquv, oʻquv-metodik adabiyotlarning yangi avlodini nashr etishga tayyorlash ishlarida ishtirok etadi; xorijiy mamlakatlarning oʻzini oʻzi boshqarish tizimi hamda oilalarni mustahkamlash sohalarida faoliyat yuritayotgan milliy institutlari bilan yaqin va faol hamkorlikni amalga oshiradi; ilmiy-tadqiqot va taʼlim muassasalari bilan birgalikda fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlarni tashkil etish va oʻtkazishda ishtirok etadi; Institut negizida, shu jumladan xorijiy mutaxassislarni jalb etgan holda stajirovka oʻtashni, mahorat darslarini tashkil etadi va oʻtkazadi; mahalla va oila institutining dolzarb masalalari boʻyicha yozgi va qishki maktablar, ilmiy maʼruzalar va munozaralar maydonchalarini tashkil etadi; j) ommaviy axborot vositalarida, jumladan, televideniye va Internet jahon axborot tarmogʻida ilmiy tadqiqotlar natijalarini keng yoritish, shuningdek, aholining mahalla va oila institutlarini mustahkamlashdagi ijtimoiy faolligini oshirishda ishtirok etish sohasida: oʻz faoliyati, shu jumladan amalga oshirilgan ilmiy-tadqiqot ishlari natijalari toʻgʻrisidagi materiallarni ommaviy axborot vositalarida keng yoritib boradi; Institut faoliyatini keng yoritish maqsadida rasmiy veb-saytlarni, shuningdek, ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalarni yaratadi, turli shakllardagi targʻibot materiallarini chop etadi; aholining “Obod va xavfsiz mahalla” tamoyiliga asoslangan tizimni joriy etishdagi daxldorlik hissini hamda fuqarolik masʼuliyatini oshirish boʻyicha ommaviy axborot vositalarida, shu jumladan Internet jahon axborot tarmogʻidagi rasmiy veb-saytlarda, ijtimoiy tarmoqlarda tashviqot ishlarini tashkil etadi; keng jamoatchilikning oilalar mustahkamligi, aholi salomatligi, xonadon va koʻchalarning obodligi, yoshlar tarbiyasi, bandlik, maʼnaviyat va maʼrifat ishlaridagi ijtimoiy faolligini oshirishga qaratilgan turli targʻibot loyihalarini ishlab chiqadi va amalga oshiradi. 10. Institut oʻziga yuklangan asosiy vazifalar va funksiyalarni bajarishda quyidagi huquqlarga ega: Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga yoki Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini, shuningdek, Institutga yuklangan vazifalar va funksiyalarni bajarish bilan bogʻliq boʻlgan boshqa hujjatlarni Oʻzbekiston Respublikasi Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi orqali belgilangan tartibda kiritish; davlat boshqaruvi organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va xoʻjalik birlashmalaridan Institut vakolatiga tegishli masalalarni hal qilish uchun zarur boʻlgan axborotni soʻrash va olish; Institutning vakolatiga tegishli masalalar boʻyicha zarur maʼlumotlarni davlat statistika organlari, davlat soliq xizmati organlari, davlat xizmatlari markazlari hamda boshqa vazirliklar va idoralardan bepul olish; Institutga yuklangan vazifalarni bajarish uchun davlat boshqaruvi organlari, xoʻjalik birlashmalari va boshqa tashkilotlarning mutaxassislarini, shu jumladan xorijiy mutaxassislarni shartnoma asosida jalb etish; mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash tizimini takomillashtirish, amalga oshirilayotgan chora-tadbirlarning samaradorligini oshirish masalalari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligiga takliflar kiritish; mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlashning dolzarb va istiqbolli vazifalarini hal qilish uchun tashkil etilgan ishchi guruhlar yigʻilishlarida, ekspert kengashlari va komissiyalar ishida ishtirok etish; mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash bilan bogʻliq sohalarda dasturlar, oʻquv qoʻllanmalari, ilmiy asarlar toʻplamlari, ilmiy-amaliy konferensiyalar materiallari, metodik tavsiyalar, shuningdek, kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish boʻyicha qoʻllanmalar tayyorlash va nashr qilish; mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash bilan bogʻliq masalalar boʻyicha ilmiy-amaliy konferensiyalar, seminarlar, simpoziumlar, koʻrgazmalar, yarmarkalar oʻtkazish, shuningdek, metodik materiallar va tavsiyalar, xalqaro loyihalar va dasturlarni ishlab chiqish va amalga oshirishda ishtirok etish; mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash bilan bogʻliq yoʻnalishlar boʻyicha ilmiy-pedagogik kadrlar tayyorlash, ilmiy darajalar berish uchun doktorantura va ilmiy kengash tuzish; Institut vakolatiga kiradigan masalalarni hal etish uchun shartnoma asosida mahalliy va xorijiy ilmiy muassasalar, olim va mutaxassislarni jalb qilish va xodimlar ishtirokida vaqtincha ijodiy guruhlarni tuzish; Institut xodimlarini qonunchilikda belgilangan tartibda moddiy ragʻbatlantirish, muassasaning moddiy-texnik bazasini mustahkamlash va ijtimoiy masalalarni hal qilish uchun daromad shaklida olingan mablagʻlarni jalb etish; oʻz vakolati doirasida xalqaro va xorijiy tashkilotlar, ilmiy-tadqiqot institutlari bilan hamkorlikni amalga oshirish; belgilangan tartibda noshirlik faoliyatini amalga oshirish, mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash bilan bogʻliq davriy ilmiy, uslubiy va amaliy nashrlar chiqarish hamda tarqatish. Institut qonun hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin. 11. Institut: oʻziga yuklangan vazifalar va funksiyalarni samarali bajarish, shuningdek, ushbu Ustavda belgilangan asosiy vazifalar va funksiyalarning sifatli va oʻz vaqtida bajarilishini taʼminlash; mahalla va oila institutlarini mustahkamlash, fuqarolar yigʻinlarini aholining chinakam maslakdoshiga aylantirish, “Sogʻlom oila — sogʻlom jamiyat” gʻoyasini hayotga tatbiq etish, xotin-qizlar va keksa avlod vakillarini qoʻllab-quvvatlash hamda ularning ijtimoiy faolligini oshirish boʻyicha ilmiy asoslangan tavsiyalarni muntazam ravishda ishlab chiqish; Oʻzbekiston Respublikasi Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligiga har oyda kamida bir marta tahliliy materiallar va ilmiy asoslangan takliflarni taqdim etib borish; oʻz faoliyati toʻgʻrisidagi axborot bilan tanishish erkinligini taʼminlash; qonun hujjatlarida belgilangan tartibda tegishli davlat organlariga hisobot berish uchun javob beradi. 12. Institut oʻz faoliyatida bevosita Oʻzbekiston Respublikasi Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligiga boʻysunadi va unga hisobot beradi. 13. Institutga Oʻzbekiston Respublikasi mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirining tavsiyasiga koʻra, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan lavozimga tayinlanadigan va lavozimdan ozod qilinadigan direktor rahbarlik qiladi. 14. Institut direktorining uning tavsiyasiga asosan Oʻzbekiston Respublikasi mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vaziri tomonidan lavozimga tayinlanadigan va lavozimidan ozod qilinadigan ikki nafar oʻrinbosari boʻladi. Institut direktori boʻlmagan vaqtda, uning vakolatlarini vazifalar taqsimotiga muvofiq oʻrinbosarlari amalga oshiradi. 15. Institut direktori: Institut faoliyatiga umumiy rahbarlik qiladi; Oʻzbekiston Respublikasi mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vaziri bilan kelishgan holda boshqaruv xodimlarining umumiy cheklangan soni va mehnatga haq toʻlash fondi doirasida Institutning shtat jadvalini tasdiqlaydi; Oʻzbekiston Respublikasi mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vaziri bilan kelishgan holda, zarur nazariy bilim va amaliy koʻnikmalarga ega boʻlgan yuqori malakali mutaxassislar bilan belgilangan tartibda mehnat shartnomalarini tuzadi va bekor qiladi; Institut xodimlari bajarishi majburiy boʻlgan buyruq va yoʻriqnomalarni qabul qiladi; Institut direktorining oʻrinbosarlari va boʻlim boshliqlarining hisobotlarini Ilmiy kengashda eshitadi; Institut xodimlarini qonun hujjatlariga muvofiq ragʻbatlantirish shakllarini belgilaydi, lavozim maoshlariga ustama va qoʻshimcha toʻlovlarni belgilaydi, xodimlarga moddiy yordam koʻrsatish boʻyicha buyruqlar chiqaradi, ularni intizomiy jazoga tortish masalalarini hal qiladi; Institutning tarkibiy boʻlinmalari toʻgʻrisidagi nizomlarni, boʻlim boshliqlari va xodimlarining funksional vazifalarini tasdiqlaydi; har yili 25-dekabrga qadar Oʻzbekiston Respublikasi mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vaziri bilan kelishgan holda, Institut tadbirlari kalendar rejasini, ilmiy-tadqiqot ishlarining mavzuli rejalarini shakllantiradi va tasdiqlaydi; Institutning hisobotlarini tasdiqlaydi; Institutning xarajatlar smetasini tasdiqlaydi; Institutning aktivlarini tasarruf etadi, mol-mulkni boshqarish toʻgʻrisida qarorlar qabul qiladi, moliyaviy, toʻlov-hisob-kitob va boshqa hujjatlarni imzolaydi, zarur hollarda Institut masʼul mansabdor shaxslariga ishonchnomalar beradi; Institut nomidan yuridik va jismoniy shaxslar, shu jumladan xalqaro tashkilotlar va xorijiy davlatlarning ilmiy-tadqiqot muassasalari hamda boshqa mutasaddi tashkilotlari bilan shartnoma va memorandumlar tuzadi; zarur hollarda, Institut tuzilmasiga xodimlarning belgilangan cheklangan umumiy soni va ish haqi fondi doirasida oʻzgartirishlar kiritish boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vaziriga takliflar kiritadi. Institut direktori qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin. 16. Institut direktori: Institutga yuklangan asosiy vazifalar ijrosini taʼminlash boʻyicha sifatli tadqiqot ishlarini amalga oshirish hamda taʼsirchan, ilmiy asoslangan, amaliy taklif va tavsiyalarni, tahliliy materiallarni ishlab chiqishga; mahalla va oila institutlarini mustahkamlash, xotin-qizlar va keksalarni qoʻllab-quvvatlash hamda ularning ijtimoiy faolligini oshirishga qaratilgan konsepsiyalarni, kompleks, maqsadli, sohaviy va hududiy dasturlarni ishlab chiqishning ilmiy-metodologik asoslarini shakllantirishga shaxsan javobgardir. 17. Institut xodimlarining huquq va majburiyatlari mehnat qonunchiligi, lavozim yoʻriqnomasi, ichki mehnat qoidalari, jamoa va mehnat shartnomalariga muvofiq belgilanadi. 18. Institut direktorining oʻrinbosarlari: tarkibiy boʻlinmalar faoliyatiga bevosita rahbarlik qiladi, ushbu boʻlinmalarga yuklangan vazifalar va funksiyalar bajarilishini tashkil etadi; Oʻzbekiston Respublikasi mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirining buyruqlari, qarorlari va farmoyishlari, Institut direktorining buyruqlari va topshiriqlari oʻz vaqtida va sifatli bajarilishini taʼminlaydi; tarkibiy boʻlinmalarga yuklangan vazifalar bajarilishini nazorat qiladi va muvofiqlashtiradi; tarkibiy boʻlinmalar faoliyatini takomillashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqadi va ularni koʻrib chiqish uchun Institut direktoriga kiritadi; Institut direktoriga tarkibiy boʻlinmalarda xodimlarni tanlash va joy-joyiga qoʻyish boʻyicha takliflar kiritadi, ularning kasbiy mahoratini, malakasini, amaliy tajribasini, ishchanlik va axloqiy fazilatlarini yuqori darajada taʼminlash, ularning kasbiy malakalarini oshirish, tarkibiy boʻlinmalarda kadrlar zaxirasini shakllantirish choralarini koʻradi; Institutning tarkibiy boʻlinmalari xodimlari faoliyatining samaradorligi va natijadorligini tizimli tanqidiy tahlil qiladi, yigʻilishlarda ularning shaxsiy hisobotlarini eshitadi, yakunlari boʻyicha zarur choralar koʻradi. 19. Institut huzurida direktor (Ilmiy kengash raisi), faoliyatning asosiy yoʻnalishlarini muvofiqlashtiruvchi uning oʻrinbosarlari (lavozimiga koʻra), Ilmiy kotib, Institut tarkibiy boʻlinmalari rahbarlari, Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi masʼul xodimlari, Fanlar akademiyasi vakillari, shuningdek, turdosh ilmiy-tadqiqot institutlarida va tashkilotlarda ishlovchi yetakchi olimlar, malakali mutaxassislar hamda fuqarolar yigʻinlari xodimlaridan iborat tarkibda Ilmiy kengash tashkil etiladi. Institut Ilmiy kengashining shaxsiy tarkibi, aʼzolari soni va nizomi Institut direktori taqdimiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi tomonidan tasdiqlanadi. Institut Ilmiy kengashining ish tartibi Institutning ish rejalariga muvofiq belgilanadi. 20. Institut faoliyatini moliyalashtirish manbalari quyidagilardan iborat: Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari (xodimlar mehnatiga haq toʻlash, binolar va inshootlarni saqlash xarajatlarini moliyalashtirish hamda ilmiy faoliyatga oid davlat dasturlarini amalga oshirish uchun); ilmiy faoliyatga oid dasturlarni amalga oshirish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Innovatsion rivojlanish vazirligi tomonidan oʻtkaziladigan tanlovlar natijalari boʻyicha ajratiladigan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari; Oʻzbekiston Respublikasi Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligining budjetdan tashqari mablagʻlari; xalqaro moliya institutlari va boshqa xorijiy tashkilotlarning grantlari; respublika ilmiy-tadqiqot loyihalar grantlari; xoʻjalik faoliyatidan hamda shartnoma asosida tadqiqotlar oʻtkazishdan tushadigan tushumlar; qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar. 21. Institut oʻzining koʻchmas va koʻchar mol-mulkiga, pul mablagʻlariga, shu jumladan chet el valyutasidagi pul mablagʻlari, qimmatli qogʻozlari va boshqa mol-mulkiga ega boʻlishi mumkin. Xoʻjalik, ilmiy-texnik faoliyatdan tushgan daromadlar, shuningdek, yuridik va jismoniy shaxslarning homiylik xayriyalari hisobiga sotib olingan mulk va vositalar Institut mulki hisoblanadi. 22. Barcha tadqiqot materiallari, shuningdek, tuzilgan shartnomalarga muvofiq bajarilgan tadqiqotlar Institut faoliyatining intellektual mulki obyektlari hisoblanadi. 23. Institut direktori belgilangan ish haqi fondini tejashdan hamda budjetdan tashqari tushgan, shuningdek, xodimlarning tasdiqlangan shtatlar jadvalida nazarda tutilgan shtat birliklari yetishmasligidan iqtisod qilingan mablagʻlardan xodimlarni moddiy ragʻbatlantirishda, Institutning moddiy-texnik bazasini mustahkamlashda foydalanishga haqlidir. 24. Institut xodimlariga Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi ilmiy-tadqiqot muassasalarining tegishli lavozimlari uchun belgilangan mehnatga haq toʻlash va moddiy ragʻbatlantirish shartlari tatbiq etiladi. Institut xodimlarining avvalgi uzoq yillik ish staji uchun oladigan qoʻshimcha haqlari va ustamalari saqlab qolinadi. 25. Institut direktori Oʻzbekiston Respublikasi mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vaziri bilan kelishgan holda, Institutning oʻz mablagʻlari hisobidan xodimlar oʻz xizmat vazifalarirni tashabbus koʻrsatib va vijdonan bajarishini ragʻbatlantirish maqsadida ularga belgilangan tartibda lavozim maoshining 100 foizgacha miqdorda oylik ustamalar belgilashga, har chorakda mukofotlashga, biryoʻla moddiy yordam tayinlashga haqli. 26. Institut faoliyatining samaradorligi muntazam baholanadi. 27. Institut faoliyatining samaradorligi va natijadorligiga berilgan baho Oʻzbekiston Respublikasi Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi tomonidan tasdiqlanadigan Institut faoliyati samaradorligi va natijadorligini baholash mezonlari va ish indikatorlariga asoslanadi. 28. Institut faoliyatining samaradorligi va natijadorligini baholash yakunlari boʻyicha: Institut rahbarlari va xodimlarini ragʻbatlantirish (mukofotlash) yoki intizomiy javobgarlik choralari; Institut faoliyatida aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish va uning faoliyatini yanada takomillashtirish choralari koʻriladi. 29. Institut faoliyatining samaradorligi va natijadorligini baholash tartibi qonun hujjatlari bilan belgilanadi. 30. Institut qonun hujjatlarida belgilangan tartibda qayta tashkil etiladi va tugatiladi. 31. Ushbu Ustav talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradi. 1. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi “Oila” ilmiy-amaliy tadqiqot markazi faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2018-yil 26-martdagi 229-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2018-y., 3-son, 63-modda). 2. Vazirlar Mahkamasining “Oila institutini mustahkamlash sohasida kadrlarni qayta tayyorlash va ularnnng malakasini oshirish boʻyicha maxsus oʻquv kurslari tashkil etish toʻgʻrisida” 2018-yil 26-martdagi 230-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2018-y., 3-son, 64-modda).