Pul muomalasini yanada takomillashtirish va bank plastik kartochkalaridan foydalangan holda hisob-kitoblarni rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2025-10-29)

Qayd etib oʻtilsinki, koʻrilayotgan choralarga qaramay, joylarda nazorat-kassa mashinalari va hisob-kitob terminallari ishlatilmayotganligi sababli chakana savdodan va xizmatlar koʻrsatish sohasidan tijorat banklarining kassalariga naqd pul mablagʻlari tushishi darajasi hamon pastligicha qolmoqda. Natijada naqd pul tushumining kattagina qismi bankdan tashqari aylanmaga chiqib ketmoqda. Chakana savdo va aholiga pullik xizmatlar koʻrsatish sohasida naqdsiz hisob-kitoblar tizimini yanada takomillashtirish, naqd pul mablagʻlari toʻliq hisobga olinishi va bank aylanmasiga jalb etilishini, isteʼmolchilarning huquq va manfaatlariga soʻzsiz rioya etilishini taʼminlash maqsadida: 1. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq 2017-yilning 1-martidan boshlab chakana savdo va aholiga pullik xizmatlar koʻrsatish sohasidagi tadbirkorlik subyektlari, shu jumladan yakka tartibdagi tadbirkorlar aholidan toʻlovlar plastik kartochkalar yordamida qabul qilinishini taʼminlaydigan, oʻrnatish majburiy boʻlgan hisob-kitob terminallarini oʻrnatmagan taqdirda oʻz faoliyatlarini amalga oshirish huquqiga ega boʻlmaydilar. Tovar va xizmatlarni elektron tijorat, shu jumladan internet-doʻkon va elektron savdo maydonchalari orqali realizatsiya qiluvchi elektron tijorat subyektlari oʻz faoliyatlarini elektron chek yoki haq olinganligini tasdiqlovchi boshqa hujjat yuborishni taʼminlaydigan virtual terminallarni (E-POS) koʻllagan holda amalga oshirish huquqiga egadirlar; Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi tijorat banklari, Oʻzbekiston Banklar uyushmasi va Yagona umumrespublika protsessing markazi bilan birgalikda: oʻn kun muddatda chakana savdo va pullik xizmatlar koʻrsatish obyektlarini hisob-kitob terminallari mavjudligi boʻyicha inventarizatsiyadan oʻtkazsin; inventarizatsiya yakunlariga koʻra, juda qisqa muddatlarda zarur miqdordagi hisob-kitob terminallari oʻrnatilishini, zarur hollarda, ular uzluksiz elektr taʼminotining texnik vositalari bilan jihozlanishini taʼminlasin; tadbirkorlik subyektidan buyurtmanoma tushgan kundan boshlab uzogʻi bilan uch kun ichida yangi oʻrnatilayotgan hisob-kitob terminallari roʻyxatga olinishini taʼminlasin. Shu bilan birga, doimiy savdo joylariga ega boʻlmagan va vaqtinchalik joylarda savdo qiluvchi hunarmandlar tomonidan kassa apparatlari va savdo terminallaridan foydalanish, shuningdek savdodan tushgan naqd pul tushumini tijorat banklariga inkassatsiya qilish ixtiyoriy tartibda amalga oshiriladi. 2. Belgilansinki: chakana savdo va xizmatlar koʻrsatish sohasidagi tadbirkorlik subyektlari sotilayotgan tovarlar narxini hamda koʻrsatilayotgan xizmatlar haqini naqd pul mablagʻlari yoki plastik kartochkalar boʻyicha toʻlash shakliga qarab ularni sunʼiy ravishda oshirgan yoki pasaytirgan taqdirda, bunday xatti-harakatlar plastik kartochkalar boʻyicha toʻlovlarni qabul qilishda hisob-kitob terminallaridan foydalanish borasida oʻrnatilgan tartibni buzish hisoblanadi va ularga nisbatan bazaviy hisoblash miqdorining 30 baravari miqdorida jarima solinadi; Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi tadbirkorlik subyektlarini naqd pul mablagʻlari yoki plastik kartochkalar boʻyicha toʻlov shakliga qarab narxlarni sunʼiy ravishda oshirish yoki pasaytirish, nazorat-kassa mashinalarini, hisob-kitob terminallarini ishlatish, shuningdek oʻrnatilgan tartibda talon va cheklar berish, naqd tushumni inkassatsiya qilish (banklarga topshirish) masalalari yuzasidan, belgilangan tartibga muvofiq, birinchi navbatda savdo komplekslarida, chakana savdo va xizmatlar koʻrsatish tashkilotlarida doimiy asosda tekshiruvlarni oʻtkazib tursin. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki va tijorat banklari bir oy muddatda: hisob-kitob terminallari bilan jihozlash va ulardan amalda foydalanishni kengaytirish uchun yanada qulay shart-sharoitlar yaratishni nazarda tutgan holda hisob-kitob terminallarini tadbirkorlik subyektlariga ijaraga berish va ularga mulk sifatida sotish mexanizmini qayta koʻrib chiqsin; tadbirkorlik subyektlarining isteʼmol ehtiyoji va ishlab chiqarish faoliyatini ragʻbatlantirish, shuningdek naqdsiz hisob-kitoblar tizimini yanada rivojlantirish maqsadida plastik kartochkalardan foydalangan holda aholini isteʼmol sohasida qisqa muddatli kreditlashning xalqaro amaliyotda qoʻllaniladigan zamonaviy mexanizmlarini kengaytirish yuzasidan kompleks chora-tadbirlarni ishlab chiqsin va tasdiqlasin. 4. Tijorat banklariga, istisno tariqasida, 2017-2018-yillar mobaynida Protsessing markazlarining texnik tavsifnomalariga muvofiq, hisob-kitob toʻlov terminallari, infokiosklar, bankomatlar va boshqa tegishli uskunalarga tender-tanlov savdolarini oʻtkazmasdan shartnomalar tuzish huquqi berilsin. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi “Oʻzbekenergo” AJ bilan birgalikda respublikaning togʻli va olis hududlariga alohida eʼtibor bergan holda, toʻlovlarni plastik kartochkalar yordamida qabul qilish boʻyicha hisob-kitob terminallari bilan jihozlangan chakana savdo va xizmatlar koʻrsatish obyektlarini sifatli va uzluksiz aloqa bilan taʼminlasin. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining kadrlar boʻyicha maslahatchisi boʻlinmalari: Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Xalq qabulxonalari va Virtual qabulxonasiga yuridik va jismoniy shaxslardan banklardagi hisobvaraqlardan naqd mablagʻlarni berishda va plastik kartochkalardan foydalanib, toʻlovlarni amalga oshirishda qoidabuzarlik faktlari boʻyicha kelib tushgan murojaatlarni koʻrib chiqish ustidan tizimli monitoring va nazoratni amalga oshirsin; Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki va Soliq qoʻmitasi bilan birgalikda, murojaatlarda koʻrsatilgan faktlar tasdiqlangan hollarda, uch kun muddatda ularni bartaraf etish va aybdor shaxslarni qonun hujjatlarida oʻrnatilgan tartibda javobgarlikka tortish yuzasidan aniq choralar koʻrsin. 7. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi muntazam asosda tadbirkorlik subyektlari orasida nazorat-kassa mashinalarisiz hamda toʻlovlarni plastik kartochkalar orqali qabul qilish boʻyicha hisob-kitob terminallarisiz faoliyatni amalga oshirganlik uchun javobgarlik choralari toʻgʻrisida, shu jumladan ommaviy axborot vositalari orqali tushuntirish ishlarini olib borsin. 8. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari Oʻzbekiston Matbuot va axborot agentligi, Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, Davlat soliq qoʻmitasi, Xususiylashtirish, monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasi, Savdo-sanoat palatasi bilan birgalikda bir hafta muddatda tovarlarni sotish va xizmatlar haqini toʻlashning ushbu qarordan kelib chiqadigan normalari va qoidalarini ommaviy axborot vositalarida yoritish hamda bevosita aholiga tushuntirish jadvallarini ishlab chiqsin. 9. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi, Markaziy banki, Moliya vazirligi, Adliya vazirligi manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda ikki hafta muddatda qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin. 10. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov va Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki raisi F.M. Mullajonov zimmasiga yuklansin.