Oʻzbekiston Respublikasida limonchilik sohasini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2024-10-25)

Respublikada limon koʻchatlarini yetishtirish va limon yetishtiruvchi issiqxona xoʻjaliklarini tashkil etishni jadal rivojlantirish, sohaning eksport salohiyatini yanada yuksaltirish hamda aholi bandligi va daromadlari darajasini oshirish, ayniqsa, qishloq joylarda yangi ish oʻrinlari yaratish mexanizmini taʼminlaydigan yagona tashkiliy tizimni barpo etish hamda innovatsion texnologiyalar asosida limon yetishtirishni kompleks rivojlantirish maqsadida: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi, “Oʻzbekoziqovqatxolding” xolding kompaniyasi, “Agrobank” aksiyadorlik tijorat banki hamda limon yetishtiruvchi tashkilotlarning respublika hududida limon koʻchatlarini yetishtirishni yanada rivojlantirish va eksport hajmini oshirish maqsadida “Limon yetishtiruvchilar va eksport qiluvchilar” uyushmasini (keyingi oʻrinlarda Uyushma deb ataladi) tashkil etish toʻgʻrisidagi taklifiga rozilik berilsin. 2. Maʼlumot uchun qabul qilinsinki: “Pyure frut treyd” MCHJ, “Xolis sarkor zamin” MCHJ, “QUBBO meva-sabzavot” MCHJ, “Sagʻbon tikuvchi elit” MCHJ, “Sora invest” MCHJ masʼuliyati cheklangan jamiyatlari shaklidagi limon yetishtiruvchi tashkilotlar, “Uzoqboy nihollari”, “Qurbonov Izzatilla”, “Abduraxmon Abdugʻaffor davr” fermer xoʻjaliklari hamda tomorqa yer egalari, limon eksporti bilan shugʻullanadigan xoʻjalik yurituvchi subyektlar Uyushma muassislari hisoblanadi; tashkilotlar, fermer xoʻjaliklari va boshqa xoʻjalik yurituvchi subyektlar shartnoma asosida Uyushmaga mustaqil aʼzo boʻlishlari mumkin va uning tarkibidan chiqish huquqiga egadirlar. 3. Quyidagilar Uyushmaning asosiy vazifalari etib belgilansin: respublikada limon koʻchatlarini yetishtirish va limon yetishtiruvchi issiqxona xoʻjaliklarini tashkil etishni kompleks rivojlantirish boʻyicha dasturlarni amalga oshirishda ishtirok etish, sohada yagona ilmiy-texnikaviy, texnologik, investitsion va eksport siyosati amalga oshirilishiga koʻmaklashish; tabiiy maydonlardan oqilona foydalangan va intensiv yetishtirish texnologiyalarini qoʻllagan holda limon oʻsimligining oʻsishi uchun qulay boʻlgan hududlarda maxsus issiqxona xoʻjaliklarini tashkil qilish yoʻli bilan limon yetishtirish hamda eksportga mahsulot chiqarish hajmlarini bosqichma-bosqich oshirib borish; limon yetishtirish jarayonlariga xorijiy sarmoyalarni, chet ellik mutaxassislar hamda konsultantlarni faol jalb qilish, ushbu sohaga ilgʻor texnologiyalarni joriy qilish; limon koʻchatlarini limon yetishtirish bilan shugʻullanuvchi jismoniy va yuridik shaxslarga tizimli yetkazib berish, limon oʻsimligi zararkunandalari va kasalliklariga qarshi biologik hamda kimyoviy vositalar asosida kurashish ishlariga koʻmaklashish; innovatsion texnologiyalarni limon yetishtirish jarayoniga joriy qilish uchun ilmiy-tadqiqot ishlari olib borish, limonning mahalliy serhosil navlarini yaratish, rayonlashtirish hamda yangi navlarni davlat reyestriga kiritish ishlariga koʻmaklashish; limon yetishtirish va uni qayta ishlash hamda eksportga yetkazib berish sohasini rivojlantirishga yoʻnaltirilgan normativ-huquqiy hujjatlarni ishlab chiqishda ishtirok etish; limon yetishtiruvchilarga limonni yetishtirishning zamonaviy usullari va uni parvarish qilish yuzasidan tavsiyalar ishlab chiqish hamda metodik yordam koʻrsatish; limonni parvarish qilishga jalb etiladigan mutaxassislarni agrotexnik tadbirlarni toʻgʻri oʻtkazish boʻyicha oʻqitish uchun maxsus tayyorlov kurslarini tashkil etish; soha uchun mutaxassislarni tayyorlash va qayta tayyorlash, oliy, oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlim muassasalarida, shuningdek, xorijda ularning malakasini oshirish ishlarini samarali tashkil etish hamda muvofiqlashtirishda ishtirok etish. 4. Quyidagilar: “Limon yetishtiruvchilar va eksport qiluvchilar” uyushmasining tashkiliy tuzilmasi 1-ilovaga; “Limon yetishtiruvchilar va eksport qiluvchilar” uyushmasining boshqaruv xodimlarining umumiy cheklangan soni 16 nafardan iborat boʻlgan ijro etuvchi apparati tuzilmasi 2-ilovaga muvofiq maʼqullansin. Uyushma raisiga, zarurat boʻlganda, ijro etuvchi apparatining tuzilmasiga oʻzgartirish kiritish huquqi berilsin. Uyushmaning ijro etuvchi apparatining joriy taʼminoti hamda faoliyatini moliyalashtirish ularning tarkibiga kiruvchi limon yetishtiruvchi tashkilotlarning ajratmalari, limon yetishtirish, uning koʻchatlarini tayyorlash va eksporti bilan shugʻullanadigan xoʻjalik yurituvchi subyektlarning aʼzolik badallari, xalqaro moliya institutlarining grantlari hamda mahalliy va xorijiy investitsiya mablagʻlari, shuningdek, qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa mablagʻlar hisobiga amalga oshiriladi. 5. Belgilab qoʻyilsinki, Uyushma raisi va oʻrinbosari Uyushma aʼzolarining umumiy yigʻilishi qarori bilan saylanadi va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan lavozimga tasdiqlanadi. 6. Quyidagilar: Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlarda 2018 — 2021-yillarda limonzorlar barpo etish va 2021 — 2025-yillarda limon hosili yetishtirishning umumiy prognoz koʻrsatkichlari 3-ilovaga muvofiq; Fermer, dehqon va tomorqa xoʻjaliklari tomonidan 2018 — 2021-yillarda limonzorlar barpo etish va 2022 — 2025-yillarda limon hosili yetishtirishning prognoz koʻrsatkichlari 3.1-ilovaga muvofiq; Oʻzbekiston Respublikasi Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi tizimida 2018 — 2021-yillarda limonzorlar barpo etish va 2021 — 2025-yillarda limon hosili yetishtirishning prognoz koʻrsatkichlari 3.2-ilovaga muvofiq; Oʻzbekiston Respublikasi Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi tizimida va akademik M. Mirzayev nomidagi bogʻdorchilik, uzumchilik va vinochilik ilmiy-tadqiqot institutida 2018 — 2021-yillarda limon koʻchatlari yetishtirishning prognoz koʻrsatkichlari 4-ilovaga muvofiq; Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlarda 2018 — 2021-yillarda limon mahsulotini yetishtirish va eksportga chiqarishning prognoz koʻrsatkichlari 5-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 7. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari, “Limon yetishtiruvchilar va eksport qiluvchilar” uyushmasi, Oʻzbekiston Respublikasi Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi, akademik M. Mirzayev nomidagi bogʻdorchilik, uzumchilik va vinochilik ilmiy-tadqiqot instituti bilan birgalikda ikki hafta muddatda ushbu qarorning 6-bandidan kelib chiqqan holda limon koʻchatlari va mahsulotini yetishtirish prognoz koʻrsatkichlarini tumanlar va limon yetishtiruvchi tashkilotlar kesimida shakllantirsin. 8. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasiga: limon yetishtirishga ixtisoslashtirilgan zamonaviy issiqxonalarni tashkil etish uchun zarur texnika va mini texnologiyalarni sotib olish; akademik M. Mirzayev nomidagi bogʻdorchilik, uzumchilik va vinochilik ilmiy-tadqiqot institutida hamda Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasining Oʻrmon xoʻjaligi ilmiy-tadqiqot institutida zamonaviy intensiv usullarda limon koʻchatlarini yetishtirishni moliyalashtirish uchun xalqaro moliya institutlari grantlari va kreditlarini jalb etish vazifasi yuklatilsin. 9. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, “Oʻzagroeksport” aksiyadorlik jamiyati, Oʻzbekiston standartlashtirish, metrologiya va sertifikatlashtirish agentligi, “Limon yetishtiruvchilar va eksport qiluvchilar” uyushmasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari bilan birgalikda: limon mahsulotlari eksportining yangi istiqbolli yoʻnalishlarini aniqlash hamda naviga bogʻliq holda tashqi bozorning talabini aniqlash; yetishtirilgan limon mahsulotlarini eksportga chiqarish boʻyicha zamonaviy logistika tizimini keng joriy etish, mahsulotni xalqaro talablar va standartlarga mos keladigan holda saralash, kalibrlash va qadoqlash yoʻli bilan eksportga chiqarishdan oldin tayyorlash ishlarini tashkil etsinlar. 10. Oʻzbekiston qishloq xoʻjaligi ilmiy-ishlab chiqarish markazi, Toshkent davlat agrar universiteti, Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasining Oʻrmon xoʻjaligi ilmiy-tadqiqot instituti: ikki hafta muddatda hududlarning tuproq-iqlim sharoitidan kelib chiqib limon yetishtirish va limon yetishtirishga ixtisoslashtirilgan issiqxonalarni tashkil etish boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqilishini; 2018-yil 1-aprelgacha qadar fermer, dehqon xoʻjaliklari rahbarlari va mutaxassislari hamda tomorqa yer egalari ishtirokida limon yetishtirishga ixtisoslashtirilgan issiqxonalarni tashkil etish yuzasidan oʻquv seminarlari oʻtkazilishini taʼminlasinlar. 11. Qashqadaryo viloyati hokimligi Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi bilan birgalikda Uyushma tekin foydalanish huquqi asosida Qarshi shahri, Eski anhor koʻchasi, 4-uyda joylashgan Oʻrmon xoʻjaligi boshqarmasining maʼmuriy binosiga joylashtirilishini taʼminlasin. 13. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin. 14. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari Z.T. Mirzayev, Qishloq xoʻjaligi vaziri B.T. Yusupov, Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi raisi N.J. Bakirov hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi raisi va viloyatlar hokimlari zimmasiga yuklansin. T/r Hududlar nomi 2018 — 2021-yillarda barpo etiladigan limonzor maydoni, ga Yillar 2022 — 2025-yillarda olinadigan hosili, tn Yillar 2022 — 2025-yillarda olinadigan oʻrtacha hosildor-ligi, s/ga Yillar 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2022 2023 2024 2025 1. Qoraqalpogʻiston Respublikasi 33 6 8 9 10 1850 100 300 550 900 223 167 214 239 273 viloyatlar: 2. Andijon 165 30 35 45 55 9204 510 1421 2683 4590 228 170 219 244 278 3. Buxoro 200 35 45 55 65 10871 578 1697 3196 5400 221 165 212 237 270 4. Jizzax 150 30 35 40 45 8155 480 1337 2410 3927 214 160 206 230 262 5. Qashqadaryo 330 75 80 85 90 20044 1298 3448 5957 9342 232 173 222 248 283 6. Navoiy 150 30 35 40 45 8970 528 1471 2651 4320 236 176 226 253 288 7. Namangan 175 35 40 45 55 10029 595 1639 2927 4868 228 170 219 244 278 8. Samarqand 270 60 65 70 75 16867 1074 2877 5008 7909 240 179 230 257 293 9. Surxondaryo 345 75 80 90 100 21426 1350 3587 6327 10162 241 180 231 258 295 10. Sirdaryo 44 7 10 12 15 2351 116 361 687 1188 221 165 212 237 270 11. Toshkent 185 35 40 50 60 10614 606 1668 3103 5237 232 173 222 248 283 12. Fargʻona 160 30 35 45 50 9385 528 1471 2778 4608 236 176 226 253 288 13. Xorazm 33 6 8 9 10 1854 100 301 551 902 224 167 215 240 273 Jami 2240 454 516 595 675 131619 7861 21577 38829 63353 232 173 222 248 283 T/r Hududlar nomi 2018 — 2021-yillarda barpo etiladigan limonzor maydoni, ga Yillar 2022 — 2025-yillarda olinadigan hosili, tn Yillar 2022 — 2025-yillarda olinadigan oʻrtacha hosildor-ligi, s/ga Yillar 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2022 2023 2024 2025 1. Qoraqalpogʻiston Respublikasi 28 5 7 8 8 1587 84 258 480 766 224 168 215 240 273 viloyatlar: 2. Andijon 145 25 30 40 50 8001 427 1206 2325 4044 228 171 219 245 279 3. Buxoro 148 25 33 40 50 8019 418 1242 2338 4022 223 167 214 239 272 4. Jizzax 120 25 30 30 35 6642 401 1134 1956 3150 215 160 206 230 263 5. Qashqadaryo 230 50 55 60 65 13977 875 2363 4127 6612 234 175 225 250 287 6. Navoiy 130 25 30 35 40 7726 443 1250 2280 3754 237 177 227 253 289 7. Namangan 123 25 28 30 40 7090 430 1169 2043 3448 230 172 221 246 280 8. Samarqand 218 50 53 55 60 13769 900 2381 4076 6411 241 180 231 258 294 9. Surxondaryo 253 55 58 65 75 15765 1000 2636 4631 7498 243 182 233 260 296 10. Sirdaryo 34 5 8 9 12 1809 84 278 524 923 223 167 214 238 271 11. Toshkent 148 28 32 40 48 8533 488 1342 2495 4208 233 174 224 249 284 12. Fargʻona 135 26 30 38 41 8013 460 1272 2382 3900 237 177 227 253 289 13. Xorazm 28 5 7 8 8 1591 84 259 481 768 225 168 216 240 274 Jami 1740 349 401 458 532 102522 6092 16789 30137 49504 233 175 224 249 285 T/r Hududlar nomi 2018 — 2021-yillarda barpo etiladigan limonzor maydoni, ga Yillar 2022 — 2025-yillarda olinadigan hosili, tn Yillar 2022 — 2025-yillarda olinadigan oʻrtacha hosildor-ligi, s/ga Yillar 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2022 2023 2024 2025 1. Qoraqalpogʻiston Respublikasi 5 1 1 1 2 263 16 42 70 135 219 161 212 234 269 viloyatlar: 2. Andijon 20 5 5 5 5 1203 83 215 359 546 223 166 215 239 273 3. Buxoro 52 10 12 15 15 2852 160 455 858 1378 216 160 207 232 265 4. Jizzax 30 5 5 10 10 1513 79 203 454 777 212 158 203 227 259 5. Qashqadaryo 100 25 25 25 25 6068 423 1085 1830 2730 226 169 217 244 273 6. Navoiy 20 5 5 5 5 1244 86 221 371 566 231 171 221 248 283 7. Namangan 52 10 12 15 15 2939 165 470 884 1421 223 165 214 239 273 8. Samarqand 52 10 12 15 15 3098 174 495 932 1497 235 174 225 252 288 9. Surxondaryo 92 20 22 25 25 5662 350 951 1697 2664 236 175 226 253 290 10. Sirdaryo 10 2 2 3 3 542 32 83 162 265 216 160 207 232 265 11. Toshkent 37 7 8 10 12 2081 118 326 608 1029 227 168 217 243 278 12. Fargʻona 25 4 5 7 9 1371 68 199 396 707 231 171 221 248 283 13. Xorazm 5 1 1 1 2 263 16 42 70 134 219 162 210 235 268 Jami 500 105 115 137 143 29098 1769 4788 8692 13849 227 169 218 243 277 ming dona T/r Hududlar nomi 2018 — 2021-yillarda jami yetishtiriladigan limon koʻchatlari soni Shu jumladan Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi akademik M.Mirzayev nomidagi bogʻdorchilik, uzumchilik va vinochilik ITI yillar jami yillar jami 2018 2019 2020 2021 2018 2019 2020 2021 1. Qoraqalpogʻiston Respublikasi 33,0 3,0 4,0 4,5 5,0 16,5 3,0 4,0 4,5 5,0 16,5 viloyatlar: 2. Andijon 165,0 15,0 17,5 22,5 27,5 82,5 15,0 17,5 22,5 27,5 82,5 3. Buxoro 200,0 17,5 22,5 27,5 32,5 100,0 17,5 22,5 27,5 32,5 100,0 4. Jizzax 150,0 15,0 17,5 20,0 22,5 75,0 15,0 17,5 20,0 22,5 75,0 5. Qashqadaryo 330,0 37,5 40,0 42,5 45,0 165,0 37,5 40,0 42,5 45,0 165,0 6. Navoiy 150,0 15,0 17,5 20,0 22,5 75,0 15,0 17,5 20,0 22,5 75,0 7. Namangan 175,0 17,5 20,0 22,5 27,5 87,5 17,5 20,0 22,5 27,5 87,5 8. Samarqand 270,0 30,0 32,5 35,0 37,5 135,0 30,0 32,5 35,0 37,5 135,0 9. Surxondaryo 345,0 37,5 40,0 45,0 50,0 172,5 37,5 40,0 45,0 50,0 172,5 10. Sirdaryo 44,0 3,5 5,0 6,0 7,5 22,0 3,5 5,0 6,0 7,5 22,0 11. Toshkent 185,0 17,5 20,0 25,0 30,0 92,5 17,5 20,0 25,0 30,0 92,5 12. Fargʻona 160,0 15,0 17,5 22,5 25,0 80,0 15,0 17,5 22,5 25,0 80,0 13. Xorazm 33,0 3,0 4,0 4,5 5,0 16,5 3,0 4,0 4,5 5,0 16,5 Jami 2240,0 227,0 258,0 297,5 337,5 1120,0 227,0 258,0 297,5 337,5 1120,0 tonna T/r Hududlar nomi 2018 — 2021-yillarda Shu jumladan, yillar 2018 2019 2020 2021 jami yetishtiriladigan hosil shundan, eksport qilinadigan hosil jami yetishtiriladigan hosil shundan, eksport qilinadigan hosil jami yetishtiriladigan hosil shundan, eksport qilinadigan hosil jami yetishtiriladigan hosil shundan, eksport qilinadigan hosil jami yetishtiriladigan hosil shundan, eksport qilinadigan hosil 1. Qoraqalpogʻiston Respublikasi 142 106 34 21 35 24 36 29 37 32 viloyatlar: 2. Andijon 2710 2041 650 425 666 450 685 570 709 596 3. Buxoro 1585 1174 380 247 390 265 401 315 415 347 4. Jizzax 500 397 120 84 123 95 126 104 131 114 5. Qashqadaryo 2523 1606 605 350 620 396 638 426 660 434 6. Navoiy 1230 963 295 190 302 226 311 261 322 286 7. Namangan 1660 1342 398 262 408 298 419 329 434 453 8. Samarqand 2068 1572 496 329 508 367 523 427 541 449 9. Surxondaryo 9987 7603 2395 1560 2455 1748 2524 1945 2613 2350 10. Sirdaryo 663 526 159 103 163 126 168 139 173 158 11. Toshkent 1393 994 334 219 342 249 352 198 364 328 12. Fargʻona 3941 3053 945 620 969 688 996 849 1031 896 13. Xorazm 400 318 96 64 98 79 101 85 105 90 Jami 28801 21695 6907 4474 7080 5011 7280 5677 7535 6533 Eksport ulushi, % 75 65 71 78 87