Kambagʻallikni qisqartirishda tadbirkorlik subyektlari bilan oʻzaro manfaatli hamkorlik oʻrnatishga qaratilgan chora-tadbirlar toʻgʻrisida
(decree, 2026-05-20)

Respublikada kambagʻallikka qarshi kurashish jarayonini yangi bosqichga olib chiqish, bu ishlarga tadbirkorlik subyektlarini manfaatli hamkorlik asosida jalb qilish va ularga qoʻshimcha qulayliklar yaratish maqsadida: 1. Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil hamda Savdo-sanoat palatasining “20 ming tadbirkor — 500 ming malakali mutaxassis” dasturini (keyingi oʻrinlarda — Dastur) amalga oshirish toʻgʻrisidagi taklifiga rozilik berilsin. 2. Belgilansinki, Dasturda tadbirkorlik subyektlari ularning huquq va majburiyatlari aks ettirilgan “hamkorlik shartnomalari” asosida ixtiyoriy ravishda ishtirok etadi. 3. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq: a) “hamkorlik shartnomalari” quyidagi tartibda tuziladi: 51 tadan 100 tagacha yangi ish oʻrni yaratishni rejalashtirgan tadbirkorlik subyektlari bilan — tadbirkorlikni rivojlantirish, aholi bandligini taʼminlash va kambagʻallikni qisqartirish masalalari boʻyicha tuman (shahar) hokimlarining yordamchilari (keyingi oʻrinlarda — hokim yordamchilari) takliflariga asosan tuman (shahar) hokimi va uning moliya-iqtisodiyot va kambagʻallikni qisqartirish masalalari boʻyicha birinchi oʻrinbosari tomonidan; 101 tadan 200 tagacha yangi ish oʻrni yaratishni rejalashtirgan tadbirkorlik subyektlari bilan — hokim yordamchilarining takliflariga asosan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari hamda ularning moliya-iqtisodiyot va kambagʻallikni qisqartirish masalalari boʻyicha birinchi oʻrinbosari tomonidan; 200 tadan ortiq yangi ish oʻrni yaratishni rejalashtirgan tadbirkorlik subyektlari bilan — Mahallabay ishlash va tadbirkorlikni rivojlantirish agentligi taklifiga asosan kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vaziri hamda iqtisodiyot va moliya vaziri tomonidan; b) “hamkorlik shartnomalari” loyihalari mos ravishda Adliya vazirligi va uning hududiy boʻlinmalari tomonidan huquqiy ekspertizadan oʻtkaziladi; v) Savdo-sanoat palatasi “hamkorlik shartnomalari”ni tuzgan tadbirkorlik subyektlariga Dasturda ishtirok etayotganligini tasdiqlovchi sertifikat beradi va ularga “hamkorlik shartnomalari” toʻliq bajarilishi yuzasidan har tomonlama koʻmaklashadi; g) “hamkorlik shartnomalari”dagi tomonlarning majburiyatlari bajarilishi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil hamda Soliq qoʻmitasi tomonidan nazorat qilinadi. 4. Belgilab quyilsinki: a) Dasturda kamida ikki yil faoliyat koʻrsatayotgan va ustav kapitalida davlat ulushi mavjud boʻlmagan tadbirkorlik subyektlari — yuridik shaxslar ishtirok etishi mumkin; b) “hamkorlik shartnomasi” uch yilgacha muddatga tuziladi hamda unda nazarda tutilgan majburiyatlar bajarilmaganida tadbirkorlik subyektlariga berilgan imtiyozlar oʻrnatilgan tartibda bekor qilinadi va imtiyoz qoʻllanilishi natijasida tadbirkorlik subyektlari ixtiyorida qolgan summalar qaytarib olinadi; v) Dastur bilan qamrab olinadigan tadbirkorlik subyektlarining hududlar kesimidagi soni va ular tomonidan yaratiladigan yangi ish oʻrinlari parametrlari Vazirlar Mahkamasi (J. Qoʻchqorov) tomonidan tasdiqlanadi. 5. 2023 — 2026-yillarda Dasturni amalga oshirish uchun jami 500 million AQSH dollari miqdorida kredit liniyasi ochilsin. Bunda, Dasturga kiritilgan tadbirkorlik subyektlarining loyihalarini moliyalashtirish uchun 2023-yilda: Tiklanish va taraqqiyot jamgʻarmasidan tijorat banklariga 85 million AQSH dollari ekvivalentida kredit liniyasi ochiladi; oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish dasturlari doirasidagi loyihalarni moliyalashtirish uchun koʻzda tutilgan mablagʻlar hisobidan 1 trillion soʻm yoʻnaltiriladi; xalqaro moliya tashkilotlaridan 200 million AQSH dollari miqdorida kreditlar jalb qilinadi. 6. Belgilansinki: kredit liniyasi mablagʻlari Dasturga kiritilgan tadbirkorlik subyektlariga xizmat koʻrsatuvchi tijorat banklarining murojaatiga asosan ajratiladi; kredit liniyasi mablagʻlari tijorat banklariga 10 yil muddatga, shu jumladan 3 yillik imtiyozli davr bilan 10 foiz stavkada beriladi; kredit liniyasi mablagʻlari hisobidan tijorat banklari tomonidan kreditlar (shu jumladan, ajratilgan kreditlarning soʻndirilgan qismi hisobidan) Dasturga kiritilgan tadbirkorlik subyektlarining loyihalarini (moliya sohasini rivojlantirish boʻyicha loyihalar bundan mustasno) amalga oshirish uchun 7 yilgacha muddatga 14 foiz stavkada ushbu Farmonga 1-ilovasiga muvofiq miqdorlarda ajratiladi. 7. Dasturga kiritilgan tadbirkorlik subyektlariga ushbu Farmonga 1-ilovasiga muvofiq tabaqalashgan miqdorlarda quyidagi imtiyoz va preferensiyalar berilsin: a) tadbirkorlik subyektlari tomonidan “Ijtimoiy himoya yagona reyestri”ga kiritilgan fuqarolar ishga qabul qilinganda, 2025-yil 1-yanvarga qadar: tadbirkorlik subyektlari ushbu fuqarolarga kamida bir yil davomida har oy mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdorining bir baravari miqdoridan kam boʻlmagan ish haqi toʻlab, bandligini taʼminlagan va ular jami ishchilar sonining kamida 20 foizini tashkil etganda, mol-mulk soligʻi va yer soligʻidan imtiyoz beriladi; fuqarolar ishga qabul qilinganda hamda har bir oy uchun ish haqi miqdori mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdorining bir barobaridan kam boʻlmagan miqdorda hisoblanganda, oylik ish haqi boʻyicha toʻlangan jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻi respublika budjetidan ish beruvchiga (har bir ishchi uchun bazaviy hisoblash miqdorining ikki barobaridan oshmagan miqdorda) qaytarib beriladi hamda ularga ijtimoiy soliq stavkasi 50 foizga kamaytirilgan holda qoʻllaniladi; b) tadbirkorlik subyektlari faoliyati uchun zarur mablagʻlar va infratuzilma bilan taʼminlash yoʻnalishida: ishsiz fuqarolarni kasbga oʻrgatish va oʻz ishchilarining malakasini oshirish boʻyicha oʻquv markazlarini qurish va jihozlash xarajatlari Bandlikka koʻmaklashish davlat jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan qoplab beriladi; barcha soliqlarni (qoʻshilgan qiymat soligʻi va soliq agentlari sifatida toʻlanadigan soliqlar bundan mustasno) bir yilgacha va bojxona toʻlovlarini 120 kungacha muddatga taʼminotsiz va foizsiz boʻlib-boʻlib toʻlash huquqi beriladi; davlat mulki boʻlgan koʻchmas mulk obyektlari va yerga boʻlgan huquqlar (qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yer uchastkalariga boʻlgan huquqlar bundan mustasno) auksion orqali sotib olinganda, toʻlovlarni 5 yilgacha muddatga boʻlib-boʻlib toʻlash imkoniyati beriladi; “Tadbirkorlikni rivojlantirish kompaniyasi” aksiyadorlik jamiyati tomonidan 5 milliard soʻmgacha kafillik beriladi; 50 milliard soʻm va undan yuqori qiymatdagi loyihalarni amalga oshirganda belgilangan tartibda zarur tashqi muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlari bilan Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan taʼminlanadi; budjet buyurtmachilari bilan tuziladigan shartnomalarda oldindan toʻlov miqdori bir milliard soʻmgacha boʻlgan xaridlar boʻyicha 30 foizdan 50 foizga, bir milliard soʻmdan yuqori boʻlgan xaridlar boʻyicha 15 foizdan 30 foizga oshiriladi; hududlarda boʻsh turgan va bir yildan buyon auksion savdolarida sotilmasdan turgan davlat mulki boʻlgan bino-inshootlar, shuningdek, kasb-hunar kollejlarining foydalanilmasdan boʻsh turgan binolari Dastur ishtirokchilariga oʻz xodimlarini oʻqitish va malakasini oshirish hamda “amaliy monomarkaz” tashkil qilish uchun foydalanishga tanlov (talabgor yagona boʻlganda — toʻgʻridan-toʻgʻri shartnoma) asosida ijara stavkasining minimal miqdori boʻyicha ijaraga beriladi; v) soliq va bojxona maʼmuriyatchiligini soddalashtirish yoʻnalishida: qoʻshilgan qiymat soligʻi summasi oʻrnini qoplash (qaytarish), shuningdek, barcha soliq turlari boʻyicha mavjud ortiqcha toʻlov summasini qaytarish bir kun muddatda tezlashtirilgan tartibda amalga oshiriladi; bojxona nazoratini amalga oshirishda “yashil yoʻlak” qoidalari amal qiladi; 8. Savdo-sanoat palatasi Raqamli texnologiyalar vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Soliq qoʻmitasi va Bojxona qoʻmitasi bilan birgalikda bir oy muddatda Dasturni amalga oshirish jarayonlarini raqamlashtirish, shu jumladan “hamkorlik shartnomalari”ni ekspertizadan oʻtkazish va tuzish, shartnoma majburiyatlari bajarilishini masofaviy nazorat qilish, imtiyoz va preferensiyalarni taqdim etadigan vazirlik va idoralarning maʼlumotlar bazalari bilan integratsiya qilish imkoniyatlariga ega axborot tizimini ishga tushirsin. 9. Adliya vazirligi Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi hamda Savdo-sanoat palatasi bilan birgalikda bir oy muddatda “hamkorlik shartnomasi” namunasini ishlab chiqsin va Savdo-sanoat palatasi axborot tizimiga joylashtirilishini taʼminlasin. 10. Dasturning hududlarda sifatli va oʻz vaqtida amalga oshirilishi 2-ilovadagi* masʼul rahbarlar zimmasiga yuklansin. Bosh vazir oʻrinbosari J. Qoʻchqorov Dasturni amalga oshirish doirasida: vazirlik va idoralar, mahalliy davlat hokimiyati organlari hamda mazkur Farmonga 2-ilovasidagi* masʼullar faoliyatini muvofiqlashtirib borsin; manfaatdor vazirlik va idoralar vakillarini jalb qilgan holda mustaqil qarorlar qabul qilish orqali hududlarda Dastur ishtirokchilari faoliyatida yuzaga keladigan muammolarning tezkorlik bilan hal qilib borilishini taʼminlasin. 11. Vazirlar Mahkamasi: a) Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi (B. Musayev) bilan birgalikda: ikki oy muddatda Xitoy tajribasi asosida respublikaning har bir hududida kambagʻallikni qisqartirish boʻyicha dasturlarni ishlab chiqsin. Bunda, kambagʻallik yuqori boʻlgan tumanlarda yoʻl-transport, elektr, aloqa va turizm infratuzilmasini yaxshilash hamda kichik va oʻrta shaharlarni rivojlantirish, mahallalarni sanoatlashtirishga eʼtibor qaratilsin; bir oy muddatda Boʻzatov, Paxtaobod, Vobkent, Doʻstlik, Shahrisabz, Xatirchi, Chust, Bulungʻur, Sirdaryo, Jarqoʻrgʻon, Oʻrta Chirchiq, Yozyovon, Urganch va Chilonzor tumanlarini kambagʻallikdan chiqarish boʻyicha yangi yondashuvlar, innovatsion va “yashil texnologiyalar” hamda boshqaruvda zamonaviy yechimlarni joriy etishni nazarda tutuvchi kompleks chora-tadbirlarni qamrab olgan Hukumat qarorini qabul qilsin; b) Qishloq xoʻjaligi vazirligi (A. Voitov) bilan birgalikda 2023-yil yakuniga qadar Xitoy qishloq xoʻjaligi tajribasi asosida kamida 10 ta yuqori daromadli loyihalarni respublika hududlarida joriy qilsin; v) 2023-yil yakuniga qadar Xitoy oʻquv markazlari bilan hamkorlikda barcha hokim yordamchilarining malaka oshirish kurslarida oʻqitilishini taʼminlasin; g) oʻz faoliyatida yaxshi natijalarga erishgan 200 nafar hokim yordamchilarini Xitoyga amaliyot oʻtashga yuborilishini taʼminlasin; d) Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan birgalikda bir oy muddatda Dasturda ishtirok etish istagini bildirgan tadbirkorlik subyektlarini saralab olish uchun avtomatlashtirishgan reyting tizimini joriy qilsin. 12. Savdo-sanoat palatasi, Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi hamda Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligining oliy taʼlim tizimida “Kasb egasi” dual taʼlim tizimini tajriba tariqasida ishga tushirish toʻgʻrisidagi taklifiga rozilik berilsin. 13. Belgilansinki, “Kasb egasi” dual taʼlim tizimi quyidagi tartibda amalga oshiriladi: Savdo-sanoat palatasi tomonidan ishlab chiqarish (xizmat koʻrsatish) korxonalarida qoʻshimcha ishchi kuchi va ularning malakasiga boʻlgan talab shakllantiriladi; shakllantirilgan ish oʻrinlari va malaka talablari toʻgʻrisida maʼlumotlar Palataning onlayn platformasi orqali oʻquv muassasalari talabalariga yetkaziladi; talabalar tomonidan tanlangan ish oʻrinlari boʻyicha elektron yoʻllanmalar tegishli korxonaga yetkaziladi; yoʻllanma asosida taʼlim jarayonini bevosita korxonalarda amalga oshirgan talabalar uchun korxona tomonidan ish haqi hisoblanadi va Bandlikka koʻmaklashish davlat jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan har oy uchun mazkur ish haqining 2 million soʻmgacha boʻlgan qismi qoplab beriladi; korxonada boʻlib oʻtadigan amaliy mashgʻulotlar dasturi oʻquv muassasasi, korxona va Palata tomonidan tasdiqlanadi. 14. Belgilansinki, “Kasb egasi” dual taʼlim tizimi birinchi bosqichda 2023/2024 oʻquv yilida Toshkent toʻqimachilik va yengil sanoat institutining 3-4-kurs talabalari uchun joriy qilinadi. 15. Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi Savdo-sanoat palatasi bilan birgalikda ikki oy muddatda “Kasb egasi” dual taʼlim tizimini tashkil etishni nazarda tutuvchi Hukumat qarori loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritsin. 16. Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu Farmondan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin. 17. Mazkur Farmon ijrosini samarali tashkil qilishga masʼul va shaxsiy javobgar etib vazirlik va idoralar rahbarlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari belgilansin. Farmonning ijrosini har oyda muhokama qilib borish, ijro uchun masʼul tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Bosh vazir oʻrinbosari J.A. Qoʻchqorov zimmasiga yuklansin. Amalga oshirilgan chora-tadbirlar toʻgʻrisida har chorakda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga axborot kiritib borilsin. T/rImtiyoz va preferensiyalar51 tadan 100 tagacha yangi ish oʻrni yaratadigan tadbirkorlik subyektlari uchun101 tadan — 200 tagacha yangi ish oʻrni yaratadigan tadbirkorlik subyektlari uchun200 tadan ortiq yangi ish oʻrni yaratadigan tadbirkorlik subyektlari uchun1.Moliyalashtirish yoʻnalishida:a)Tadbirkorlik subyektlarining loyihalarini (moliya sohasini rivojlantirish boʻyicha loyihalar bundan mustasno) amalga oshirish uchun 7 yilgacha muddatga 14 foiz stavkada ajratiladigan kreditlarning maksimal miqdorlari.5 milliard soʻm10 milliard soʻm15 milliard soʻm2.Soliqqa tortish yoʻnalishida:a)Tadbirkorlik subyektlari tomonidan “Ijtimoiy himoya yagona reyestri”ga (keyingi oʻrinlarda — Reyestr) kiritilgan fuqarolar kamida bir yil davomida ish bilan taʼminlangan va ular jami ishchilar sonining kamida 20 foizini tashkil etganda, mol-mulk soligʻi va yer soligʻi boʻyicha imtiyoz miqdori (amaldagi stavkaga nisbatan).50 foiz75 foiz100 foizb)Reyestrga kiritilgan fuqarolar ishga qabul qilinib, ularga har bir oy uchun ish haqi miqdori mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdorining bir barobaridan kam boʻlmagan miqdorda hisoblanganda, oylik ish haqi boʻyicha toʻlangan jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻining respublika budjetidan ish beruvchiga (har bir ishchi uchun bazaviy hisoblash miqdorining ikki barobaridan oshmagan miqdorda) qaytarib beriladigan miqdori.100 foizv)Reyestrga kiritilgan fuqarolar ishga qabul qilinib, ularga har bir oy uchun ish haqi miqdori mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdorining bir barobaridan kam boʻlmagan miqdorda hisoblanganda, ijtimoiy soliq boʻyicha imtiyoz miqdori (amaldagi stavkaga nisbatan).50 foiz3.Tadbirkorlik subyektlari faoliyati uchun zarur mablagʻlar va infratuzilma bilan taʼminlash yoʻnalishida:a)Ishsiz fuqarolarni kasbga oʻrgatish va oʻz ishchilarining malakasini oshirish boʻyicha oʻquv markazlarini qurish va jihozlash xarajatlarini Bandlikka koʻmaklashish davlat jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan qoplab berish miqdori.100 foizb)Barcha soliqlarni (qoʻshilgan qiymat soligʻi va soliq agentlari sifatida toʻlanadigan soliqlar bundan mustasno) taʼminotsiz va foizsiz boʻlib-boʻlib toʻlash muddati.3 oy6 oy12 oyb1)Bojxona toʻlovlarini taʼminotsiz va foizsiz boʻlib-boʻlib toʻlash muddati.60 kun 90 kun 120 kun v)Auksionda davlat mulki boʻlgan koʻchmas mulk obyektlari va yerga boʻlgan huquqlarni (qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yer uchastkalariga boʻlgan huquqlar bundan mustasno) sotib olish toʻlovlarini foizsiz boʻlib-boʻlib toʻlash muddati.3 yil4 yil5 yilg)“Tadbirkorlikni rivojlantirish kompaniyasi” aksiyadorlik jamiyati beradigan kafillikning maksimal miqdori.3 milliard soʻm4 milliard soʻm5 milliard soʻmd)Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan zarur tashqi muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlari bilan taʼminlanadigan loyihalar qiymati.50 milliard soʻm va undan yuqori e)Budjet buyurtmachilari bilan tuziladigan shartnomalarda oldindan toʻlov miqdori.Amaldagi miqdorlar saqlab qolinadi1 mlrd soʻmgacha xaridlar boʻyicha 50 foiz;1 mlrd soʻmdan yuqori xaridlar boʻyicha 30 foizj)Hududlarda boʻsh turgan va 1 yildan buyon auksion savdolarida sotilmagan davlat mulki boʻlgan bino-inshootlar, shuningdek, kasb-hunar kollejlarining foydalanilmasdan boʻsh turgan binolarini xodimlarni oʻqitish va malakasini oshirish hamda “amaliy monomarkaz” tashkil qilish uchun foydalanishga ijaraga berishda ijara toʻlovi stavkasi miqdori.Minimal stavka4.Soliq va bojxona maʼmuriyatchiligini soddalashtirish yoʻnalishida:a)Qoʻshilgan qiymat soligʻi summasi oʻrnini qoplash (qaytarish) va barcha soliq turlari boʻyicha mavjud ortiqcha toʻlov summasini qaytarish muddati.Amaldagi muddat 2 baravar qisqartiriladi1 kunb)Bojxona nazoratini amalga oshirishda qoʻllaniladigan xavfni boshqarish darajasi.“yashil yoʻlak”