DAVLAT SUD EKSPERTI SIFATIDA ATTESTATSIYADAN OʻTKAZISH TARTIBI TOʻGʻRISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASH HAQIDA
(resolution, 2024-07-24)

“Sud ekspertizasi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 11-moddasiga muvofiq hamda davlat sud ekspertlarining yuqori malakasi va kasb darajasini taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Davlat sud eksperti sifatida attestatsiyadan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Sud-ekspertiza muassasalariga ega boʻlgan vazirliklar, davlat qoʻmitalari va idoralar: bir hafta muddatda davlat sud eksperti sifatida attestatsiyadan oʻtkazish uchun ekspert-malaka komissiyalari tashkil etsinlar; davlat sud eksperti sifatida attestatsiyadan oʻtkazish Davlat sud eksperti sifatida attestatsiyadan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi Nizomda belgilangan talablardan kelib chiqib yuksak talabchanlik, prinsipiallik va oʻz kasbini bilish xolisona baholanishi vaziyatida amalga oshirilishini taʼminlasinlar; davlat sud eksperti sifatida zamonaviy fikrlaydigan, yuqori malakaga ega boʻlgan, tashabbuskor, masʼuliyatli va qoʻyilgan vazifalarning bajarilishini taʼminlashga qodir boʻlgan mutaxassislarni jalb etish boʻyicha zarur chora-tadbirlar koʻrsinlar. 3. Vazirliklar, davlat qoʻmitalari va idoralar bir oy muddatda oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini ushbu qarorga muvofiqlashtirsinlar. 4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi oʻrinbosari R.S. Azimov zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Nizom “Sud ekspertizasi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 11-moddasiga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasining davlat sud-ekspert muassasalarida (keyingi oʻrinlarda ekspert muassasalari deb ataladi) davlat sud eksperti sifatida attestatsiyadan oʻtkazish tartibini belgilaydi. 2. Xodimlarni ekspert muassasalarida davlat sud eksperti sifatida attestatsiyadan oʻtkazish ularning oʻz kasbini bilishi darajasini xolisona baholash, davlat sud ekspertiga qoʻyiladigan malaka talablariga muvofiqligini aniqlash maqsadida oʻtkaziladi. 3. Davlat sud eksperti sifatida oliy maʼlumotga, alohida hollarda oʻrta maxsus, kasb-hunar maʼlumotiga ega boʻlgan, aniq sud-ekspert mutaxassisligi boʻyicha majburiy tayyorgarlikdan oʻtgan (keyingi oʻrinlarda tayyorgarlik deb ataladi) Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi attestatsiyadan oʻtkazilishi mumkin. Davlat sud eksperti malakasi ekspert muassasasi tomonidan belgilanadigan ekspert mutaxassisliklari roʻyxatiga muvofiq beriladi. 4. Ekspert muassasasiga ishga qabul qilinadigan va ekspert lavozimiga talabgor boʻlgan xodim quyidagi shakllarda amalga oshiriladigan tayyorgarlikdan oʻtadilar: oʻz ish joyi boʻyicha bevosita ekspert muassasasida mustaqil tayyorlanish; tasdiqlangan oʻqish rejasiga muvofiq oliy taʼlim muassasalarida ekspert mutaxassisligini oʻzlashtirish. 5. Ekspert muassasasi rahbari: xodimni tayyorlash rejasini hamda oʻrganilishi kerak boʻlgan normativ-huquqiy hujjatlar, uslubiy adabiyotlar va hujjatlar roʻyxatini tasdiqlaydi, uch oydan bir yilgachani tashkil etishi kerak boʻlgan tayyorgarlik muddatini belgilaydi; ekspert lavozimida ishlashning yetarlicha amaliyotiga ega boʻlgan yuqori malakali xodimlardan ustoz tayinlaydi. 6. Davlat sud eksperti sifatida attestatsiyadan oʻtkazish uchun ekspert muassasasida Ekspert-malaka komissiyasi (keyingi oʻrinlarda Komissiya deb ataladi) tashkil etiladi. 7. Komissiya: ekspert muassasasiga ishga qabul qilingan xodimlarga aniq ekspert mutaxassisligi boʻyicha sud ekspertizasini mustaqil oʻtkazish huquqini, shuningdek davlat sud ekspertlariga qoʻshimcha ekspert mutaxassisliklarini bergan holda davlat sud eksperti sifatida attestatsiyadan oʻtkazish; davlat sud eksperti tomonidan ekspert muassasasi rahbari tomonidan aniqlanadigan sud ekspertizalarini oʻtkazish tartibi qoʻpol ravishda buzilganligi aniqlangan taqdirda davlat sud eksperti sifatida attestatsiyadan oʻtkazish toʻgʻrisida berilgan guvohnoma (keyingi oʻrinlarda guvohnoma deb ataladi) bekor qilingan holda davlat sud eksperti malakasidan mahrum etish masalalarini koʻrib chiqadi. Komissiya boshqa ekspert muassasalari xodimlarini davlat sud eksperti sifatida attestatsiyadan oʻtkazish huquqiga ega emas. 8. Komissiya tarkibiga quyidagilar kiradi: ekspert muassasasi rahbari — Komissiya raisi, ekspert muassasasi rahbarining oʻrinbosari — Komissiya raisining oʻrinbosari, Komissiya kotibi, tasarrufida ekspert muassasasi mavjud boʻlgan vazirlik yoki idoraning vakili, ekspert muassasasi boʻlinmalari rahbarlari, tegishli ekspert mutaxassisligining eng tajribali ekspertlari. Komissiya tarkibiga, kelishuv boʻyicha, sudlar va huquqni muhofaza qilish organlari, oliy taʼlim muassasalari va ilmiy tashkilotlar xodimlari kiritilishi mumkin. Komissiyaning shaxsiy tarkibi ekspert muassasasi rahbarining taqdimnomasi boʻyicha, tasarrufida ekspert muassasasi mavjud boʻlgan vazirlik yoki idora rahbari tomonidan tasdiqlanadi. 9. Komissiya raisi, u hozir boʻlmaganda esa — uning oʻrinbosari Komissiya majlislarini chaqiradi va oʻtkazadi, attestatsiya oʻtkaziladigan joy va uning muddatlarini, attestatsiya qilinadiganlar tarkibini belgilaydi, attestatsiya oʻtkazish boʻyicha boshqa tashkiliy masalalarni hal etadi. 10. Komissiya kotibi Komissiya majlislarini oʻtkazish uchun materiallarni tayyorlaydi, ish yuritishni hamda davlat sud eksperti sifatida attestatsiyadan oʻtkazilgan xodimlar hisobini yuritadi. 11. Komissiya attestatsiya qilinadiganni tayyorgarlikdan oʻtkazgan ekspert muassasasi boʻlinmasi rahbarining (keyingi oʻrinlarda boʻlinma rahbari deb ataladi) taqdimnomasi boʻyicha davlat sud eksperti sifatida attestatsiyadan oʻtkazish toʻgʻrisidagi masalani koʻrib chiqadi. 12. Davlat sud eksperti sifatida attestatsiyadan oʻtkazish toʻgʻrisidagi masalani koʻrib chiqish uchun attestatsiyadan oʻtkaziladiganga oid quyidagi hujjatlar taqdim etiladi: boʻlinma rahbarining koʻrsatib oʻtilgan taklifni asoslaydigan taqdimnomasi; tavsifnoma; ustozning fikri; tayyorgarlik rejasi va oʻrganib chiqilgan normativ-huquqiy hujjatlar, uslubiy adabiyotlar va hujjatlar roʻyxati; attestatsiya qilinadiganning tayyorgarlik jarayonida amalga oshirilgan ishlar toʻgʻrisidagi hisoboti; tegishli mavzu boʻyicha kamida bitta referat; oʻtkazilgan sud ekspertizalarida attestatsiya qilinadigan qatnashgan sud ekspertizalari boʻyicha xulosalar nusxalari; attestatsiya qilinadigan tayyorgarlikdan oʻtgan ekspert muassasasi boʻlinmasi majlisi protokolidan koʻchirma. Komissiyaga taqdim etiladigan hujjatlarni Komissiya kotibi qabul qiladi hamda taqdim etilgan hujjatlarning toʻliqligi, ishonchliligi va toʻgʻri rasmiylashtirilganligini bir kun mobaynida tekshiradi. 13. Quyidagilar attestatsiyaga qoʻyish rad etilishi uchun asos hisoblanadi: zarur tarzda rasmiylashtirilmagan hujjatlar taqdim etilishi yoki hujjatlarning toʻliq boʻlmagan hajmda taqdim etilishi; taqdim etilgan hujjatlarda ishonchsiz yoki buzilgan maʼlumotlar mavjudligi. Attestatsiyaga qoʻyishning boshqa asoslar boʻyicha rad etilishiga yoʻl qoʻyilmaydi. 14. Attestatsiyaga qoʻyish rad etilgan taqdirda bir kun mobaynida boʻlinma rahbariga va xodimga yozma shaklda asoslari koʻrsatilgan holda rad etish toʻgʻrisidagi bildirishnoma yuboriladi. Bildirishnomada koʻrsatilgan rad etish asoslarini bartaraf etish uchun xodimga yetti kundan ortiq boʻlmagan muddat beriladi. Koʻrsatib oʻtilgan asoslar bartaraf etilganda ushbu Nizomning 12-bandida nazarda tutilgan attestatsiya qilinadiganga oid hujjatlar boʻlinma rahbari tomonidan Komissiyaga takroran taqdim etiladi. 15. Komissiya majlisi davlat sud eksperti sifatida attestatsiyaga hujjatlar taqdim etilgan kundan boshlab bir oydan kechikmay chaqiriladi. 16. Komissiya aʼzolariga va davlat sud eksperti sifatida attestatsiya qilinadiganga majlisning sanasi va kun tartibi toʻgʻrisida Komissiya majlisi oʻtkazilishi sanasidan kamida oʻn kun oldin eʼlon qilinadi. 17. Komissiya majlisi uning aʼzolarining kamida uchdan ikki qismi qatnashgan taqdirda qonuniy hisoblanadi. Agar attestatsiya qilinadigan tayyorgarlikdan oʻtgan boʻlinmaning rahbari, va/yoki ustoz Komissiya aʼzolari boʻlgan taqdirda, ular ushbu majlisda Komissiyaning qarori qabul qilinishida ovoz berishlari mumkin emas. 18. Majlis davomida Komissiya oʻzining koʻrib chiqishi uchun taqdim etilgan hujjatlarni oʻrganadi, attestatsiya qilinadiganga sud-ekspertning faoliyatini tartibga soladigan normativ-huquqiy hujjatlar, sud ekspertizasining nazariy asoslari va amaliy masalalari, aniq ekspert mutaxassisligi boʻyicha savollarga javob berishni taklif qiladi, shundan keyin uning maxsus bilimlari darajasini baholaydi. Attestatsiya suhbatlashish yoʻli bilan oʻtkaziladi. 19. Komissiya majlisi ushbu Nizomga 1 va 2-ilovalarga muvofiq shakllar boʻyicha protokol va savol varagʻi shaklida rasmiylashtiriladi. Protokol Komissiya raisi va uning kotibi tomonidan imzolanadi, savol varagʻi Komissiya kotibi tomonidan imzolanadi. 20. Komissiya qarori taqdim etilgan hujjatlarni oʻrganish va majlisda qatnashgan Komissiya aʼzolarining oddiy koʻpchilik ovozi bilan attestatsiya qilinadiganning javoblarini muhokama qilish asosida qabul qilinadi. Ovozlar teng boʻlib qolgan taqdirda raislik qiluvchining ovozi hal qiluvchi hisoblanadi. Oʻziga nisbatan davlat sud eksperti sifatida attestatsiyadan oʻtkazish toʻgʻrisidagi masala hal etilayotgan xodim ovoz berishda hozir boʻlmaydi. 21. Muhokama yakunlari boʻyicha Komissiya: xodimni attestatsiyadan oʻtgan deb hisoblash va unga guvohnoma berish; xodimni attestatsiyadan oʻtmagan deb hisoblash va unga guvohnoma berishni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. 22. Komissiya qarori ovoz berish jarayoni tamom boʻlgandan keyin darhol eʼlon qilinadi. Komissiya qarori yuzasidan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda shikoyat qilinishi mumkin. Komissiya qarorining ijrosini nazorat qilish Komissiya kotibi tomonidan amalga oshiriladi. 23. Komissiya qaroridan koʻchirma attestatsiya qilinadiganga attestatsiya oʻtkazilgandan keyin uch kundan kechikmay taqdim etiladi. 24. Agar Komissiya xodimni attestatsiyadan oʻtmagan deb hisoblash va unga guvohnoma berishni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qilsa, u holda qarorda sabablar koʻrsatilishi va egallab turgan lavozimdan ozod qilish yoxud davlat sud eksperti sifatida takroriy attestatsiyadan oʻtish imkoniyati toʻgʻrisida tavsiyalar berilishi kerak. Ushbu xodimni yana davlat sud eksperti sifatida attestatsiyadan oʻtkazish toʻgʻrisidagi masala kamida uch oydan keyin koʻrib chiqilishi mumkin. 25. Komissiyaning qarori asosida ekspert muassasasining kadrlar boʻyicha boʻlinmasi tomonidan uch ish kuni mobaynida xodimga ushbu Nizomga 3-ilovaga muvofiq shakl boʻyicha davlat sud eksperti sifatida attestatsiyadan oʻtganlik toʻgʻrisidagi guvohnoma topshiriladi. Guvohnoma Komissiya raisi va kotibi tomonidan imzolanadi hamda guvohnomani bergan ekspert muassasasi muhri bilan tasdiqlanadi. Guvohnoma davlat sud ekspertining malakasini tasdiqlash maqsadida beriladi va faqat ekspert muassasasining xizmat guvohnomasi koʻrsatilganda haqiqiy hisoblanadi. 26. Muayyan ekspert mutaxassisligi boʻyicha davlat sud eksperti sifatida attestatsiyadan oʻtgan va boshqa ekspert mutaxassisligi boʻyicha tayyorgarlik koʻrgan xodimga Komissiyaning tegishli qarori bilan ushbu Nizomga 4-ilovaga muvofiq shakl boʻyicha davlat sud eksperti sifatida attestatsiyadan oʻtganlik toʻgʻrisidagi guvohnomaga qistirma varaqcha berilgan holda qoʻshimcha ekspert mutaxassisligi boʻyicha sud ekspertizasini mustaqil oʻtkazish huquqi beriladi. Davlat sud eksperti sifatida attestatsiyadan oʻtganlik toʻgʻrisidagi guvohnomaga qistirma varaqcha Komissiya raisi va kotibi tomonidan imzolanadi hamda qistirma varaqchani bergan ekspert muassasasi muhri bilan tasdiqlanadi. 27. Ekspert muassasasining kadrlar boʻyicha boʻlinmasida ushbu Nizomga 5-ilovaga muvofiq shakl boʻyicha Davlat sud eksperti sifatida attestatsiyadan oʻtganlik toʻgʻrisida berilgan guvohnomalar reyestri yuritiladi. Reyestrda: davlat sud eksperti sifatida attestatsiyadan oʻtgan xodimning familiyasi, ismi, otasining ismi; xodimning pasportiga oid maʼlumotlar (pasportning seriya raqami va berilgan sanasi, yashash joyi, telefon raqami); davlat sud eksperti sifatida attestatsiyadan oʻtganlik toʻgʻrisida guvohnoma berilganligi haqida Ekspert-malaka komissiyasining qarori raqami va sanasi; davlat sud eksperti sifatida attestatsiyadan oʻtganlik toʻgʻrisidagi guvohnomaning raqami va berilgan sanasi; sud ekspertizasini mustaqil oʻtkazish huquqini beradigan ekspert mutaxassisligi nomi; qoʻshimcha ekspert mutaxassisligi boʻyicha sud ekspertizasini mustaqil oʻtkazish huquqi berilganligi toʻgʻrisida Ekspert-malaka komissiyasi qarorining tartib raqami va sanasi (mavjud boʻlganda); Davlat sud eksperti sifatida attestatsiyadan oʻtganlik toʻgʻrisidagi guvohnomaga qistirma varaqcha berilgan sana (mavjud boʻlganda); sud ekspertizasini mustaqil oʻtkazish huquqini beradigan qoʻshimcha ekspert mutaxassisliklari nomi (mavjud boʻlganda); davlat sud eksperti sifatida attestatsiyadan oʻtganlik toʻgʻrisidagi guvohnoma bekor qilinishining asosi va sanasi (mavjud boʻlganda); davlat sud eksperti sifatida attestatsiyadan oʻtganlik toʻgʻrisidagi guvohnoma dublikati qayta rasmiylashtirilishi va berilishining asosi va sanasi (mavjud boʻlganda). 28. Komissiya materiallari ekspert muassasasining kadrlar boʻyicha boʻlinmasida saqlanadi. 29. Guvohnomani qayta rasmiylashtirish davlat sud ekspertining familiyasi, ismi yoki otasining ismi oʻzgargan taqdirda uning arizasi asosida ekspert muassasasining kadrlar boʻyicha boʻlinmasi tomonidan amalga oshiriladi. Guvohnoma qayta rasmiylashtirilgunga qadar davlat sud eksperti oʻz faoliyatini ilgari berilgan guvohnoma asosida amalga oshiradi. Qayta rasmiylashtirishda takroriy guvohnoma beriladi, oldin berilgan guvohnoma esa olib qoʻyiladi. 30. Yoʻqolgan va yaroqsiz holga kelgan guvohnoma oʻrniga davlat sud ekspertining arizasiga koʻra ekspert muassasasining kadrlar boʻyicha boʻlinmasi tomonidan uning dublikati beriladi. Davlat sud ekspertiga yangi guvohnoma berishda unga “DUBLIKAT” belgisi qoʻyiladi. 31. Guvohnoma dublikatini qayta rasmiylashtirish va berish uchun attestatsiyadan oʻtish talab qilinmaydi. 32. Ushbu Nizomni qoʻllashda yuzaga keladigan nizolar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda hal etiladi. 33. Ushbu Nizom buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonun hujjatlariga muvofiq javob beradilar.