Aspirantura (doktorantura) toʻgʻrisida nizomni tasdiqlash haqida
(resolution, 2013-11-11)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2006-yil 7-avgustdagi “Fan va texnologiyalar rivojlanishini muvofiqlashtirish va boshqarishni takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-436-son qarorining 8-bandiga muvofiq qaror qilamiz: 1. “Aspirantura (doktorantura) toʻgʻrisidagi nizom” ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan oʻn kun oʻtgandan keyin kuchga kiritilsin. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Taʼlim toʻgʻrisida”, “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi toʻgʻrisida”gi qonunlariga hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2006-yil 7-avgustdagi “Fan va texnologiyalar rivojlanishini muvofiqlashtirish va boshqarishni takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-436-son qaroriga muvofiq oliy oʻquv yurtidan keyingi taʼlimni aspirantura, adʼyunktura va doktorantura orqali yoki mustaqil taʼlim shaklida tashkil etish hamda oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlarni tayyorlash tartibini belgilaydi. 1. Aspirantura (adʼyunktura) oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagogik kadrlar hamda zamonaviy ilmiy-tadqiqot bazasiga ega boʻlgan oliy taʼlim muassasasi (bundan keyingi oʻrinlarda OTM deb yuritiladi) yoki ilmiy-tadqiqot muassasasida (bundan keyingi oʻrinlarda ITM deb yuritiladi) tadqiqotchilarning ilmiy-tadqiqot olib borish usullari va vositalarini oʻrganishlari, yuqori saviyada mustaqil ilmiy, pedagogik va tarbiyaviy ish olib borish qobiliyatini egallashlari uchun ochiladi. 2. Tegishli ixtisoslik boʻyicha aspirantura OTM yoki ITMning boʻysunuviga koʻra mos ravishda Fanlar akademiyasi (bundan keyingi oʻrinlarda FA deb yuritiladi), vazirlik va idoralar qarorlari bilan ochiladi. 3. Muayyan ixtisoslik(lar) boʻyicha oliy malakali kadrlar (fan doktorlari va nomzodlari) hamda zamonaviy ilmiy-tadqiqot bazasiga ega boʻlgan OTM va ITMlari aspirantura ochishning maqsadga muvofiqligi toʻgʻrisidagi idoraviy boʻysunuviga muvofiq tegishli vazirlik va idoralarga murojaat etadilar. Murojaat bilan birga OTM yoki ITM Ilmiy kengashining tegishli qarori, aspirantura (adʼyunktura) ochilishi rejalashtirilayotgan ixtisoslik(lar) boʻyicha muassasada faoliyat koʻrsatayotgan fan doktorlari hamda ilmiy rahbarlik huquqiga ega boʻlgan fan nomzodlari toʻgʻrisidagi maʼlumot kadrlar boʻlimi tomonidan tasdiqlangan holda mazkur Nizomda keltirilgan ilovaga muvofiq taqdim etiladi. 4. FA vazirlik va idoralar oʻz tasarrufidagi muassasalar aspirantura (adʼyunktura)lari faoliyatini muvofiqlashtiradilar, ularning samaradorligi (aspirantlar tomonidan dissertatsiyalarning oʻz muddatida himoya qilinishi yoki Ixtisoslashgan kengashga taqdim etilishi) yuzasidan monitoring va nazorat ishlarini olib boradilar hamda ularga ilmiy-uslubiy rahbarlik qiladilar. 5. Aspirantura (adʼyunktura)ga davlat grantlari boʻyicha yillik qabul rejalari loyihasi davlat akkreditatsiyasidan oʻtgan ixtisosliklar boʻyicha FA, vazirlik va idoralar tomonidan muassasalardagi ilmiy-pedagogik kadrlarga boʻlgan real ehtiyoj, aspirantura (adʼyunktura) samaradorligi, muayyan ixtisoslik boʻyicha mavjud ilmiy rahbarlar faoliyati samaradorligi hamda har bir ilmiy rahbarga bir vaqtning oʻzida biriktirilishi mumkin boʻlgan aspirantlar soni boʻyicha mazkur Nizomda belgilangan normalardan kelib chiqqan holda ishlab chiqiladi va Moliya vazirligi ajratgan mablagʻ doirasida tasdiqlanadi. 6. Oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlarni aspirantura (adʼyunktura) orqali shartnoma asosida tayyorlash OTM va ITMlar tomonidan tegishli vazirlik va idoralar bilan kelishilgan holda amalga oshiriladi. 7. Aspirantura (adʼyunktura)larga qabul tasdiqlangan rejaga asosan FA, vazirlik va idoralar, OTM va ITMlarning ommaviy axborot vositalarida bergan eʼlonlariga muvofiq tanlov asosida yilda bir marta sentyabr-oktyabr oylarida amalga oshiriladi hamda noyabr oyidan rasmiylashtiriladi. Qabul toʻgʻrisidagi tahliliy hisobotlar yilning 15-noyabriga qadar FA, vazirlik va idoralarga taqdim etiladi. 8. Aspirantura (adʼyunktura)ga oliy maʼlumotli mutaxassis diplomiga yoki magistr darajasiga ega boʻlgan, ilmiy izlanish olib borish qobiliyatini namoyon eta olgan shaxslar uch yillik muddatga qabul qilinadilar. 9. Aspirantura (adʼyunktura)ga kirayotgan shaxslar aspirantura (adʼyunktura) faoliyat koʻrsatayotgan OTM yoki ITMga quyidagi hujjatlarni taqdim etadilar: a) ariza; b) shaxsiy varaqa va tarjimai hol; v) ish joyidan tavsifnoma (boshqa tashkilotlardan yuboriladigan shaxslar uchun); g) chop etilgan ilmiy ishlari va ixtirolari roʻyxati hamda ularning nusxalari, ilmiy-tadqiqot ishlari toʻgʻrisidagi hisobotlar roʻyxati (agar mavjud boʻlsa). Ilmiy ishlari eʼlon qilinmagan va ixtirolari boʻlmagan shaxslar tanlagan ixtisosligi boʻyicha 20 betdan kam boʻlmagan ilmiy maʼruza (referat) taqdim etadilar. Ilmiy maʼruzaga soha boʻyicha mutaxassis-olim taqrizi ilova qilinishi lozim; d) aspirantura (adʼyunktura)ga bevosita OTMni tugatgandan keyin hujjat topshirayotgan shaxslar (magistratura talabalari orasidan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Davlat stipendiatlari, imtiyozli diplom egalari, OTM Ilmiy kengashi tavsiyasi mavjud daʼvogarlar) uchun OTM Ilmiy kengashi majlisining bayonidan koʻchirma; e) oliy taʼlimning barcha bosqichlarini oʻtganligini tasdiqlovchi diplom nusxasi; j) nomzodlik imtihonlarini topshirganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma (agar topshirgan boʻlsa); z) mehnat daftarchasining belgilangan tartibda tasdiqlangan nusxasi (ishlayotganlar uchun); i) tibbiy maʼlumotnoma (086-shakl); y) 4x6 oʻlchamdagi 4 dona fotosurat; k) pasport va harbiy bilet (agar mavjud boʻlsa) shaxsan koʻrsatiladi. 10. Aspirantura (adʼyunktura)ga qabul qilish uchun OTM rektori yoki ITM direktori raisligida qabul komissiyasi tashkil etiladi. Qabul komissiyasining aʼzolari rektor (direktor) tomonidan aspirantura (adʼyunktura) ixtisosliklari boʻyicha yetakchi olimlardan tayinlanadi. Komissiya tarkibiga imtihon topshiriladigan ixtisoslik boʻyicha fan doktori yoki professorlar kiritiladi, komissiyaning qolgan aʼzolari fan nomzodlari boʻlishi mumkin. 11. Aspirantura (adʼyunktura)ga kirayotgan shaxslar moʻljallanayotgan ilmiy rahbar bilan suhbatdan oʻtadilar. Moʻljallanayotgan ilmiy rahbar OTM rektori yoki ITM direktoriga ilmiy rahbarlikka roziligini yozma ravishda maʼlum qiladi. Qabul komissiyasi moʻljallanayotgan ilmiy rahbarning roziligini hisobga olib, shuningdek, aspirantura (adʼyunktura)ga kiruvchining mutaxassislik boʻyicha referati yoki taqdim etgan ilmiy ishlari, ilmiy-texnik hisobotlari, ixtirolari, tajriba-konstruktorlik ishlari va nashr etilgan maqolalarini tahlil qilib, kirish imtihonlarini topshirishga ruxsat etish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. OTM rektori yoki ITM direktori ushbu qaror asosida aspirantura (adʼyunktura)ga kiruvchini imtihonlarni topshirishga qoʻyish toʻgʻrisida buyruq chiqaradi va bir haftalik muddatda unga maʼlum qiladi. 12. Aspirantura (adʼyunktura)ga kirish imtihonlari roʻyxati va dasturi qabul komissiyasi tomonidan tegishli ixtisoslik mohiyatidan kelib chiqqan holda ishlab chiqilib, FA, vazirlik va idoralar bilan kelishilgan holda tasdiqlanadi. Aspirantura (adʼyunktura)ga kiruvchilar Oʻzbekiston tarixi, falsafa, chet tili (ingliz, nemis, fransuz yoki boshqa tillardan biri) va ixtisoslik boʻyicha kirish imtihonlarini topshiradilar. Ixtisoslik boʻyicha kirish imtihoni boshqa fanlar imtihonlaridan oldin topshiriladi. 13. Aspirantura (adʼyunktura)ga kirish imtihonlarini topshiruvchi shaxslarga imtihonlarga tayyorlanish va topshirish uchun ish joyidan oʻrtacha oylik ish haqi saqlangan holda 12 kalendar kungacha qoʻshimcha taʼtil beriladi. Aspirantura (adʼyunktura)ga kiruvchilar ushbu taʼtildan bir yilda bir marta foydalanadilar. Aspirantura (adʼyunktura)ga kirish imtihonlarini topshirmasdan qabul qilinadigan (xususan, nomzodlik imtihonlarini topshirgan) shaxslar bunday huquqdan foydalanmaydilar. OTM rektori yoki ITM direktorining kirish imtihonlariga qoʻyilganlik haqidagi bildirish xati qoʻshimcha taʼtil berish uchun asos hisoblanadi. Kirish imtihonlariga kelib-ketish bilan bogʻliq yoʻl xarajatlari yoʻllovchi tashkilot hisobidan qoplanadi. 14. Nomzodlik imtihonlarini qisman yoki toʻliq (mutaxassislikdan tashqari) “yaxshi” yoki “aʼlo” baholarga topshirgan shaxslar 5 (besh) yil davomida aspirantura (adʼyunktura)ga kirishda tegishli kirish imtihonlarini topshirishdan ozod etiladilar. Nomzodlik imtihonlarini toʻliq (mutaxassislikdan tashqari) topshirgan shaxslar mutaxassislik boʻyicha kirish imtihonini “aʼlo” yoki “yaxshi” baholarga topshirsalar, aspirantura (adʼyunktura)ga tanlovsiz qabul qilinadilar. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1993-yil 25-martdagi 157-sonli qaroriga muvofiq magistratura talabalari orasidan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat stipendiatlari magistraturani tugatganlaridan soʻng 2 (ikki) yil, Beruniy, Ibn Sino, Navoiy, Ulugʻbek va Imom al-Buxoriy davlat stipendiyalari (bundan keyingi oʻrinlarda Davlat stipendiyalari deb yuritiladi) sovrindorlari esa 1 (bir) yil davomida aspirantura (adʼyunktura)ga kirish imtihonlarisiz qabul qilinadilar. Agar mutaxassisligi toʻgʻri kelmasa, faqat mutaxassislik fanidan kirish imtihonini topshiradilar. 15. Kirish imtihonlari natijalari boʻyicha aspirantura (adʼyunktura)ga qabul qilish davlat buyurtmasi asosida OTM rektori yoki ITM direktorining buyrugʻi bilan rasmiylashtiriladi. Aspirant (adʼyunkt) uchun oʻrnatilgan tartibda fan doktorlari yoki ilmiy rahbarlikka ruxsati boʻlgan fan nomzodlari tarkibidan ilmiy rahbar tayinlanadi. OTM yoki ITMlari Ilmiy kengashining qaroriga koʻra aspirantga ilmiy rahbarlik qilish uchun tegishli ixtisoslik boʻyicha kamida 5 yillik ilmiy va ilmiy-pedagogik staj, dotsent yoki katta ilmiy xodim ilmiy unvoniga ega boʻlgan fan nomzodlari ham tayinlanishi mumkin. Zarur hollarda aspirant (adʼyunkt)ga boshqa tashkilotdan ham ilmiy rahbar tayinlanishi mumkin. Oʻzaro yaqin ixtisosliklar orasida ilmiy-tadqiqot ishlari bajarilayotganda ikki nafar ilmiy rahbar yoki ilmiy rahbar va maslahatchi tayinlanishiga ruxsat etiladi, bunda ularning biri fan nomzodi boʻlishi mumkin. 16. Aspirant (adʼyunkt)ga aspirantura (adʼyunktura)ga qabul qilingan kundan boshlab stipendiya tayinlanadi. 17. Moliya vazirligi aspiranturaga qabul boʻyicha tasdiqlangan reja asosida tayyorlangan xarajatlar smetasiga koʻra FA, vazirlik va idoralarga OTMlari uchun davlat budjetining maorif, ITMlari uchun davlat budjetining fan sohasi boʻyicha belgilangan tartibda tegishli mablagʻlarni ajratadi va ushbu mablagʻlar hisobidan aspirantlarga mehnatga haq toʻlashning yagona tarif setkasi boʻyicha belgilangan tartibda stipendiya toʻlanadi. Adʼyunktlarning moddiy taʼminoti harbiy taʼlim uchun oʻrnatilgan tartibda amalga oshiriladi. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining aspirantlar uchun Davlat stipendiyalari Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi Hayʼati qaroriga asosan OTM va ITM buyrugʻi bilan toʻlanadi. 18. Aspirantura (adʼyunktura)da oʻqish muddatiga har yili beriladigan 30 kalendar kundan iborat haq toʻlanadigan taʼtil ham kiradi va bu muddat ilmiy-pedagogik (harbiy) stajga qoʻshiladi. 19. Aspirantura (adʼyunktura) muddati tegishli hujjatlar mavjudligida uzoq davom etgan kasallik, homiladorlik va tugʻish taʼtillari hamda zaxiradagi harbiylarning chaqiruv bilan bogʻliq taʼtillari davriga uzaytirilishi mumkin. 20. Aspirantlar oʻqish davri davomida ilmiy va ilmiy-pedagogik faoliyat bilan bogʻliq boʻlmagan ishlarga jalb qilinmaydilar, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno. 21. Aspirantura (adʼyunktura)da tahsil olayotgan shaxslar aspirant (adʼyunkt)ning shaxsiy ish rejalarini sababsiz bajarmaslik, OTM yoki ITM ichki tartib-qoidalarini buzganlik sabablari tufayli aspirantura (adʼyunktura)dan chetlashtirilishlari mumkin. Mazkur sabablarga koʻra aspirantura (adʼyunktura)dan chetlashtirilgan shaxslar aspirantura (adʼyunktura)ga qayta tiklanmaydilar. 22. Aspiranturani muddatidan ilgari dissertatsiya himoyasi bilan tamomlagan aspirantlarga OTM va ITMning budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan besh oylik stipendiya miqdorida mukofot toʻlanadi. Dissertatsiya ishini muddatidan ilgari himoya qilgan aspirant 30 kalendar kundan iborat haq toʻlanadigan taʼtil berilgandan soʻng aspiranturadan chiqariladi. 23. OTMlarida ilmiy rahbarlarning aspirantlar bilan olib boradigan ishi har bir aspirant uchun 100 soat hajmida ularning umumiy dars soatlari hisobiga kiritiladi. ITMlarida esa ilmiy rahbarga har bir aspirant uchun davlat budjetining fan sohasi mablagʻlaridan, aspirant shartnoma boʻyicha tayyorlanayotgan boʻlsa, shartnoma summasidan bir yilda 100 soat hisobidan haq toʻlanadi. 24. Dissertatsiya ishini muddatidan ilgari yoki muddatida himoya qilgan aspirantning ilmiy rahbari OTM yoki ITM rahbariyati tomonidan budjetdan tashqari mablagʻlar hisobidan uch oylik maosh miqdorida moddiy ragʻbatlantiriladi. 25. Aspirantning avtoreferatini chop etish va tarqatish bilan bogʻliq sarf-xarajatlari OTMlar tomonidan davlat budjetining maorif, ITMlar tomonidan davlat budjetining fan sohasi mablagʻlari hisobidan qoplanadi. 26. Aspiranturada oʻqish muddati aspirantura bitiruvchilarining umumiy, mutaxassisligi boʻyicha va ilmiy-pedagogik stajiga qoʻshiladi. 27. Maqsadli aspirantura — oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagogik kadrlar tayyorlashning asosiy shakllaridan biri hisoblanib, idora ichida, vazirlik va idoralararo hamda davlatlararo boʻladi. Idora ichida maqsadli aspirantura orqali kadrlar tayyorlash — biror OTM yoki ITM oʻz vazirligi yoki idorasi tasarrufidagi boshqa OTM yoki ITM uchun kadrlar tayyorlashidir. Idoralararo maqsadli aspirantura orqali kadrlar tayyorlash — biror OTM yoki ITMning boshqa vazirlik yoki idora tasarrufidagi OTM yoki ITM uchun kadrlar tayyorlashidir. Davlatlararo maqsadli aspirantura orqali kadrlar tayyorlash — bir mamlakatning OTM yoki ITM boshqa mamlakatning OTM yoki ITMlari uchun kadrlar tayyorlashidir. Aspirantlarni idora ichida (muassasalar filiallari bundan mustasno) va idoralararo maqsadli tayyorlash uchun ularni yoʻllovchi va qabul qiluvchi tashkilot oʻrtasida qonun hujjatlarida belgilangan tartibda shartnoma tuziladi. Aspirantlarni davlatlararo maqsadli tayyorlash Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi bilan kelishilgan holda oʻrnatilgan tartibda mamlakatlarga ajratilgan kvotalar doirasida yoki FA, vazirlik va idoralar yoʻllanmasi asosida amalga oshiriladi. Maqsadli aspiranturaga oʻrinlar yoʻllovchi va qabul qiluvchi tomonlar oʻrtasida tuzilgan shartnoma nusxasi tegishli vazirlik va idoralarga taqdim etilgandan soʻng ajratiladi. ITM, OTMlari va tashkilotlar tomonidan yuboriladigan shaxslar maqsadli aspiranturaga yoʻllovchi hamda qabul qiluvchi tomonlar oʻrtasida tuzilgan shartnomaga muvofiq qabul qilinadilar. 28. Maqsadli aspiranturaga qabul tasdiqlangan reja boʻyicha OTM va ITMlarining ommaviy axborot vositalarida bergan eʼlonlariga muvofiq yilda bir marta sentyabr-oktyabr oyida amalga oshiriladi hamda noyabr oyidan rasmiylashtiriladi. Qabul toʻgʻrisidagi hisobotlar yilning 15-noyabriga qadar FA, vazirlik va idoralarga taqdim etilishi lozim. 29. Maqsadli aspiranturaga yuboriladigan nomzodlarni yoʻllovchi tashkilot tanlaydi. Kirish imtihonlari qabul qiluvchi OTM yoki ITMda topshiriladi. Maqsadli aspiranturaga moʻljallangan davlat budjeti mablagʻlari FA, vazirlik va idoralar orqali maqsadli aspiranturaga qabul qiladigan OTM va ITMlarga ajratiladi. 30. Maqsadli aspiranturaga qabul qilingan shaxslarga qonun hujjatlarida belgilangan miqdorda stipendiya toʻlanadi hamda mazkur Nizomning 18-bandiga muvofiq taʼtil beriladi. 31. Aspiranturaga ega OTM va ITMlar quyidagi huquqlarga ega: a) ilmiy rahbarning aspirantni xorijiy yetakchi ilmiy markazlar yoki OTMlariga ilmiy xizmat safariga yuborish toʻgʻrisidagi iltimosnomasi va qabul qiluvchi tomonning taklifnomasi mavjud boʻlgan holda Ilmiy kengashda ilmiy xizmat safariga yuborishning maqsadga muvofiqligi masalasini koʻrib chiqish va tegishli qaror qabul qilish; b) shaxsiy ish rejalarini bajarmagan va tegishli hisobotini topshira olmagan, OTM yoki ITM ichki tartib-qoidalarini buzgan aspirantni aspiranturaga qayta tiklanish huquqisiz aspiranturadan chetlatish va bu haqda mutaxassisni oʻqishga yoʻllagan OTM, ITM yoki tashkilotga xabar berish; v) aspirantlarni shartnoma (idoralararo, davlatlararo) asosida oʻqitish uchun tushadigan mablagʻlarni belgilangan tartibda moddiy-texnika bazasini mustahkamlash va chet ellarda oʻz mutaxassislarining malakasini oshirishga sarflash. 32. Aspiranturaga ega OTM va ITMlar quyidagi majburiyatlarga ega: a) aspiranturaga ilmiy-tadqiqot olib borish qobiliyati, oliy maʼlumotli mutaxassis diplomiga yoki magistr darajasiga ega boʻlgan shaxslarni tanlov asosida qabul qilishni taʼminlash; b) Ilmiy kengashlarda aspirantlarga fan, texnika, taʼlim va madaniyat sohalarining respublika uchun ustuvor yoʻnalishlari (Davlat ilmiy-texnika dasturlari)ni hisobga olgan holda ilmiy ishlar mavzusini, ish rejasini va ilmiy rahbarini 3 oydan kechiktirmay tasdiqlash; v) aspirantlarning nomzodlik minimumlarini topshirishi, umumnazariy tayyorgarligi va tajribaviy tadqiqotlar oʻtkazishi uchun zarur sharoitlarni yaratib berish, shuningdek, tajribali olimlardan ilmiy rahbarlar tayinlash hamda ularni stipendiya bilan oʻz vaqtida taʼminlash; g) aspirantlarning Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Davlat stipendiyalari tanlovlarida va xorijiy mamlakatlarda mutaxassisligi boʻyicha tashkil etiladigan ilmiy anjumanlarda ishtirok etishini taʼminlash; d) nomzodlik minimumi boʻyicha imtihonlarni topshirish bilan bogʻliq sarf-xarajatlarni qoplash; e) davriy hisobot orqali aspirantlar faoliyatini muntazam nazorat qilish, Ilmiy kengashlarda ilmiy rahbarlarning hisobotlarini muhokama qilish va tegishli qaror qabul qilish; j) ilmiy rahbar tomonidan yetarli va malakali rahbarlik amalga oshirilmagan taqdirda Ilmiy kengashda aspirantning ilmiy rahbarni almashtirish toʻgʻrisidagi arizasini koʻrib chiqish va tegishli qaror qabul qilish. 33. Aspiranturaga yoʻllovchi OTM, ITM va tashkilotlar quyidagi huquqlarga ega: a) aspirantning ilmiy faoliyatini nazorat qilish hamda hisobot materiallarini soʻrab olish; b) aspirant shartnoma shartlarini bajarmaganda undan aspiranturada tayyorlash bilan bogʻliq sarf-xarajatlar qoplanishini oʻrnatilgan tartibda talab qilish. 34. Aspiranturaga yoʻllovchi OTM, ITM va tashkilotlar quyidagi majburiyatlarga ega: a) qonun hujjatlarida belgilangan hollarda aspiranturaga qabul qilingan shaxslar bilan aspiranturaga qabul qilinganlik toʻgʻrisidagi buyruq yoki undan tasdiqlangan koʻchirma asosida mehnat shartnomasini bekor qilish; b) shartnoma shartlarini bajarish hamda aspirantni oʻqishi va yashashi bilan bogʻliq xarajatlarni qoplash maqsadida tegishli mablagʻlarni oʻz vaqtida aspirant tayyorlab berayotgan OTM yoki ITM hisob raqamiga oʻtkazib berish. 35. Aspirant quyidagi huquqlarga ega: a) OTM va ITMning uskuna, laboratoriya, xona, kutubxona va boshqalaridan foydalanish; b) mutaxassisligi boʻyicha ilmiy ekspeditsiya, konferensiya, seminar va boshqalarda ishtirok etish; v) Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat stipendiyalari tanlovida ishtirok etish; g) ilmiy xizmat safarlariga, shu jumladan, xorijiy mamlakatlarga borish (Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat stipendiyasi sovrindori boʻlgan aspirantlar oʻqishni bitirgandan soʻng uch yil mobaynida oʻqishni davom ettirish va tajriba orttirish uchun xorijga joʻnatishda imtiyozli huquqni saqlab qoladilar); d) ilmiy-tadqiqotlar boʻyicha yetarli va malakali rahbarlik amalga oshirilmagan taqdirda, ilmiy rahbarni almashtirish toʻgʻrisida Ilmiy kengashga ariza bilan murojaat etish; e) davlat grantlari hamda xoʻjalik hisobidagi ilmiy ishlarni bajarishda ishtirok etish, shuningdek, ilmiy rahbarning ruxsati bilan bir yilda 125 soatgacha boʻlgan hajmda pedagogik faoliyat olib borish. 36. Aspirant quyidagi majburiyatlarga ega: a) OTM yoki ITM Ilmiy kengashi tomonidan tasdiqlangan shaxsiy ish rejasi boʻyicha ilmiy-tadqiqot olib borish va uni toʻliq bajarish; b) kafedra, boʻlim, laboratoriya va sektor majlislarida shaxsiy ish rejasining bajarilishi toʻgʻrisida muntazam ravishda (yilda kamida ikki marta) hisobot berib borish hamda yil yakunida tegishli hisobot topshirish; v) OAK tomonidan tasdiqlangan talablarga muvofiq ravishda oʻz vaqtida nomzodlik imtihonlarini topshirish; g) ilmiy ishlar natijalarini OAK reyestriga kiritilgan ilmiy jurnallarda ilmiy maqolalar shaklida eʼlon qilib borish; d) kasbiy bilimlar, mustaqil ilmiy-tadqiqot va pedagogik ish olib borish malakasi, ilmiy-tadqiqotlarni oʻtkazish uslubiyatini egallash; e) nomzodlik dissertatsiyasini muddatida himoya qilish va Ixtisoslashgan kengashga himoya uchun taqdim etish; j) maqsadli aspiranturani tugatgandan soʻng uni oʻqishga yuborgan ITM, OTM va tashkilot ixtiyoriga qaytish va kamida 3 (uch) yil ishlab berish. 37. Ilmiy rahbar quyidagi huquqlarga ega: a) bir vaqtning oʻzida koʻpi bilan 3 (uch) nafar aspirantga ilmiy rahbarlik qilish. Ilmiy rahbar bir vaqtning oʻzida doktorantga ham ilmiy maslahatchi boʻlsa, doktorant va aspirantlarning umumiy soni uch kishidan oshmasligi lozim; b) Ilmiy kengashga aspirantni xorijiy yetakchi ilmiy markazlar va OTMlariga xizmat safariga yuborishning maqsadga muvofiqligi toʻgʻrisida asoslangan yozma iltimosnoma bilan murojaat qilish. 38. Ilmiy rahbar quyidagi majburiyatlarga ega: a) aspirantning ilmiy ishiga samarali ilmiy rahbarlik qilish; b) aspirantning tasdiqlangan shaxsiy ish rejasini bajarishini muntazam nazorat qilish; v) dissertatsiya ishining OAK talablariga muvofiq ravishda sifatli, oʻz vaqtida tugallanishi va himoyaga taqdim etilishini taʼminlash; g) Ilmiy kengashda aspirant hisobotining muhokamasida ishtirok etish. 39. Dissertatsiya ishlarini muddatida himoya qilinishini taʼminlaydigan ilmiy rahbarlar Ilmiy kengash qarori bilan qoʻshimcha bir yoki ikki aspirantga ilmiy rahbarlik qilishi mumkin. 40. Ilmiy rahbarligida bajarilayotgan dissertatsiyalar yuzasidan rahbarlik va nazoratni hamda oʻz muddatida ularning himoyaga taqdim etilishini muntazam taʼminlamaydigan ilmiy rahbarlarga nisbatan Ilmiy kengash qarori bilan aspirantlarga ilmiy rahbarlik qilish huquqidan mahrum etishgacha boʻlgan choralar koʻrilishi mumkin. 41. Doktorantura nufuzli ilmiy maktablar va laboratoriya-tadqiqot bazalariga ega boʻlgan yetakchi OTM va ITMlari qoshida fan va texnikaning eng muhim sohalari boʻyicha oliy malakali ilmiy, ilmiy-pedagogik kadrlar tayyorlash maqsadida hamda birinchi navbatda, fundamental tadqiqotlarni rivojlantirish, davlat ilmiy-texnika dasturlarini, shuningdek, fan va texnikaning ustuvor yoʻnalishlarini amalga oshirish maqsadida tashkil etiladi. 42. Doktorantura FA, vazirlik va idoralar tomonidan OAK bilan kelishilgan holda ochiladi. 43. Tegishli ixtisosliklar boʻyicha oliy malakali kadrlar (fan doktorlari) hamda zamonaviy ilmiy-tadqiqot bazasiga ega boʻlgan OTM va ITMlari doktorantura ochishning maqsadga muvofiqligi toʻgʻrisidagi murojaatlari bilan idoraviy boʻysunuviga muvofiq tegishli vazirlik va idoralarga murojaat etadilar. Murojaat bilan birga OTM yoki ITM Ilmiy kengashining qarori hamda doktorantura ochilishi rejalashtirilayotgan ixtisosliklar boʻyicha muassasada faoliyat koʻrsatayotgan fan doktorlari toʻgʻrisidagi maʼlumot kadrlar boʻlimi tomonidan tasdiqlangan holda mazkur Nizomda keltirilgan ilovaga muvofiq taqdim etiladi. 44. FA, vazirlik va idoralar oʻz tasarrufidagi muassasalar doktoranturalari faoliyatini muvofiqlashtiradilar, ularning samaradorligi (doktorantlar tomonidan dissertatsiyalarning oʻz muddatida himoya qilinishi yoki Ixtisoslashgan kengashga taqdim etilishi) yuzasidan monitoring va nazorat ishlarini olib boradilar hamda ularga ilmiy-uslubiy rahbarlik qiladilar. 45. Doktoranturaga davlat grantlari boʻyicha yillik qabul rejalari loyihasi davlat akkreditatsiyasidan oʻtgan ixtisosliklar boʻyicha FA, vazirlik va idoralar tomonidan muassasalardagi ilmiy-pedagogik kadrlarga boʻlgan real ehtiyoj, doktorantura samaradorligi (dissertatsiyalarni oʻz muddatida himoya qilish yoki Ixtisoslashgan kengashga taqdim etish koʻrsatkichi), muayyan ixtisoslik boʻyicha mavjud ilmiy maslahatchilar faoliyati samaradorligi hamda har bir ilmiy maslahatchiga bir vaqtning oʻzida biriktirilishi mumkin boʻlgan doktorantlar soni boʻyicha mazkur Nizomda belgilangan meʼyorlardan kelib chiqqan holda ishlab chiqiladi va Moliya vazirligi ajratgan mablagʻ doirasida tasdiqlanadi. Oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagogik kadrlarni doktorantura orqali shartnoma asosida tayyorlash, OTM va ITMlar tomonidan tegishli vazirlik hamda idoralar bilan kelishilgan holda amalga oshiriladi. 46. Doktoranturaga doktorlik dissertatsiyasiga asos boʻla oladigan salmoqli ilmiy yutuqlarga erishgan, fundamental tadqiqotlarni yuksak saviyada olib borish va muhim ijtimoiy-iqtisodiy ahamiyatga ega boʻlgan ilmiy muammolarni hal qilishga qobiliyatli, fan nomzodi ilmiy darajasiga ega boʻlgan isteʼdodli ilmiy va ilmiy-pedagogik xodimlar qabul qilinadi. 47. Doktoranturaga kirayotgan shaxslar OTM yoki ITMga quyidagi hujjatlarni taqdim etadilar: a) ariza; b) shaxsiy varaqa va tarjimai hol; v) oliy maʼlumot, fan nomzodi diplomlari va dotsent (katta ilmiy xodim) attestatlari nusxasi (agar mavjud boʻlsa); g) tadqiqot mavzusi boʻyicha ilmiy maʼruza va doktorlik dissertatsiyasining kengaytirilgan reja-loyihasi; d) chop etilgan ilmiy ishlari va ixtirolari roʻyxati hamda ularning nusxalari, ilmiy-tadqiqot ishlari toʻgʻrisidagi hisobotlar roʻyxati (agar mavjud boʻlsa); e) ish joyidan tavsifnoma (boshqa tashkilotlardan yuboriladigan shaxslar uchun); j) mehnat daftarchasining belgilangan tartibda tasdiqlangan nusxasi; z) tibbiy maʼlumotnoma (086-shakl); i) 4x6 oʻlchamdagi 4 dona fotosurat; y) pasport va harbiy bilet (agar mavjud boʻlsa) shaxsan koʻrsatiladi. 48. Doktorantura faoliyat koʻrsatayotgan OTM yoki ITMning Ilmiy kengashi tegishli kafedra, boʻlim, laboratoriyaning doktoranturaga tavsiya etilgan nomzodning ilmiy maʼruzasi va doktorlik dissertatsiyasining kengaytirilgan reja-loyihasi boʻyicha xulosalarini koʻrib chiqadi hamda bajarilgan tadqiqotlar hajmini hisobga olgan holda nomzodni doktoranturaga qabul qilish yoki qilmaslik toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. Ilmiy kengash qarorida doktoranturada oʻqish muddati tabaqalashtirilgan tarzda bir yildan uch yilgacha belgilanadi. 49. Doktoranturaga qabul tasdiqlangan reja boʻyicha OTM va ITMlarining ommaviy axborot vositalarida bergan eʼlonlariga muvofiq yilda bir marta sentyabr-oktyabr oylarida amalga oshiriladi. Qabul toʻgʻrisidagi hisobotlar yilning 15-noyabriga qadar FA, vazirlik va idoralarga taqdim etiladi. 50. Doktorantlarga dissertatsiya tadqiqotlari oʻtkazishlarida yordam koʻrsatish uchun zaruriyat tugʻilganida OTM rektori yoki ITM direktori buyrugʻi bilan oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagogik kadrlar orasidan (akademik, fan doktori-professor) ilmiy maslahatchilar tayinlanadi. Ilmiy maslahatchi sifatida boshqa tashkilotlardan yetakchi olim va mutaxassislar ham jalb etilishi mumkin. 51. Doktorantlarni idora ichida (muassasalar filiallari bundan mustasno) va idoralararo maqsadli tayyorlash uchun ularni yoʻllovchi hamda qabul qiluvchi tashkilot oʻrtasida qonun hujjatlarida belgilangan tartibda shartnoma tuziladi. Doktorantlarni davlatlararo maqsadli tayyorlash Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi bilan kelishilgan holda oʻrnatilgan tartibda mamlakatlarga ajratilgan kvotalar doirasida yoki FA, vazirlik va idoralar yoʻllanmasi asosida amalga oshiriladi. Maqsadli doktoranturaga oʻrinlar yoʻllovchi hamda qabul qiluvchi tomon oʻrtasida tuzilgan shartnoma nusxasi tegishli vazirlik va idoralarga taqdim etilgandan soʻng ajratiladi. 52. Boshqa shahardan kelgan doktorantlar ularni oʻqishga yuborgan tashkilot mablagʻi hisobidan turar joy bilan taʼminlanadilar. 53. Doktoranturada oʻqish muddati ilmiy-pedagogik stajiga qoʻshiladi. Doktoranturada oʻqish muddatiga har yili beriladigan 30 kalendar kundan iborat haq toʻlanadigan taʼtil ham kiradi. 54. Doktorantlar uchun stipendiya va ularning ilmiy rahbarlari uchun toʻlovlar tasdiqlangan rejaga asosan tegishli OTM va ITMlarning xarajatlar smetasida koʻzda tutiladi. 55. Doktorantlarga ilmiy-tadqiqot muassasalarida davlat budjetining fan, OTMlarida esa davlat budjetining maorif sohasi boʻyicha ajratilgan mablagʻlar hisobidan mehnatga haq toʻlashning yagona tarif setkasi boʻyicha belgilangan razryadlarga muvofiq stipendiya toʻlanadi. 56. OTMlarida ilmiy maslahatchilarning doktorantlar bilan olib boradigan ishi bir doktorant uchun bir yilda 100 soat hajmida ularning umumiy dars soatlari hisobiga kiritiladi. Ilmiy-tadqiqot muassasalarida esa doktorantlarning ilmiy maslahatchilari mehnatiga davlat budjetining fan sohasi boʻyicha koʻzda tutilgan mablagʻlardan, shuningdek, shartnoma summasidan har bir doktorant uchun bir yilda 100 soat hisobidan haq toʻlanadi. Doktorantning avtoreferatlarini chop etish va tarqatish bilan bogʻliq sarf-xarajatlari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda Ixtisoslashgan kengash faoliyat koʻrsatayotgan OTMlar tomonidan davlat budjetining maorif, ITMlar tomonidan esa davlat budjetining fan sohasi mablagʻlari hisobidan qoplanadi. 57. Doktorantlarga mehnat qonunchiligiga muvofiq oʻrindoshlik boʻyicha ishlashga ruxsat etiladi. 58. Doktoranturani muddatidan ilgari dissertatsiya himoyasi bilan tugatgan doktorantlarga OTM yoki ITMning budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan besh oylik stipendiya miqdorida mukofot toʻlanadi. Dissertatsiyasini muddatidan ilgari himoya qilgan doktorant 30 kalendar kundan iborat taʼtil berilgandan soʻng doktoranturadan chiqariladi. 59. Doktorantlar butun oʻqish davri davomida ilmiy va ilmiy-pedagogik faoliyat bilan bogʻliq boʻlmagan ishlarga jalb qilinmaydilar, qonunchilikda nazarda tutilgan hollar bundan mustasno. 60. Doktoranturada oʻqish muddati tegishli hujjatlar mavjudligida uzoq davom etgan kasallik, homiladorlik va tugʻish taʼtili hamda boshqa favqulodda sabablarga koʻra uzaytiriladi, ularning moddiy taʼminoti esa qonunchilikda belgilangan tarzda amalga oshiriladi. 61. Doktoranturaga ega OTM va ITMlar quyidagi huquqlarga ega: a) Ilmiy kengashda ilmiy maslahatchining asoslangan taklifiga koʻra doktorantni xorijiy yetakchi ilmiy markazlar yoki OTMlariga qabul qiluvchi tomonning taklifnomasi mavjud boʻlgan holda ilmiy xizmat safariga yuborish masalasini koʻrib chiqish va tegishli qaror qabul qilish; b) shaxsiy ish rejalarini bajarmagan va tegishli hisobotni topshira olmagan, OTM yoki ITM ichki tartib-qoidalarini buzgan doktorantni doktoranturaga qayta tiklanish huquqisiz doktoranturadan chetlatish va bu haqda mutaxassisni oʻqishga yoʻllagan ITM, OTM yoki tashkilotga xabar berish; v) doktorantlarni shartnoma (idoralar ichida, idoralararo, davlatlararo) asosida tayyorlash uchun tushadigan mablagʻlarni belgilangan tartibda moddiy-texnika bazasini mustahkamlash va oʻz mutaxassislarining malakasini oshirishga sarflash. 62. Doktoranturaga ega OTM va ITM quyidagi majburiyatlarga ega: a) fan, texnika, taʼlim va madaniyat sohasining respublika uchun ustuvor yoʻnalishlari (Davlat ilmiy-texnika dasturlari)ni hisobga olgan holda doktorantning dissertatsiya mavzusi, ish rejasi va (zaruriyatga koʻra) ilmiy maslahatchisini uch oydan kechiktirmay tasdiqlash; b) doktorantlarning faoliyatini muntazam nazorat qilish hamda Ilmiy kengashlarda ilmiy maslahatchilar, kafedra, boʻlim, sektor, laboratoriya mudirlarining doktorantlarni tayyorlash boʻyicha faoliyatlari toʻgʻrisidagi hisobotlarini eshitish. Doktorantlar faoliyati boʻyicha yilda bir marta hisobot qabul qilish, muhokamadan oʻtkazish va tegishli qaror qabul qilish. 63. Doktorant quyidagi huquqlarga ega: a) laboratoriyalar, uskunalar, xonalar, kutubxonalar va boshqalardan foydalanish; b) ilmiy safarlarga, shu jumladan, chet mamlakatlarga borish; v) ilmiy ekspeditsiyalar, konferensiyalar, seminarlar va boshqalarda ishtirok etish; g) doktoranturani muvaffaqiyatli tugatgach, uni doktoranturaga yuborgan OTM, ITM yoki tashkilotga qaytish. 64. Doktorant quyidagi majburiyatlarga ega: a) har yili muassasa Ilmiy kengashida shaxsiy ish rejalarining bajarilishi toʻgʻrisida hisobot berish; b) dissertatsiya ishini OAK talablariga muvofiq oʻz muddatida tugallash, dastlabki ekspertizadan oʻtkazish va Ixtisoslashgan kengashda himoya qilish yoki himoyaga taqdim etish; v) maqsadli doktoranturani tugatgandan soʻng uni doktoranturaga yuborgan OTM, ITM yoki tashkilot ixtiyoriga qaytish va kamida 3 (uch) yil ishlab berish. 65. Ilmiy maslahatchi quyidagi huquqlarga ega: a) OTM rektori yoki ITM direktori tomonidan tasdiqlangan oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagogik kadrlar tayyorlash rejasini hisobga olgan holda, bir vaqtning oʻzida koʻpi bilan ikki doktorantga ilmiy maslahatchilik qilish. Agar ilmiy maslahatchi bir vaqtning oʻzida aspirantning ham ilmiy rahbari boʻlsa, doktorant va aspirant (adʼyunkt)larning soni 3 (uch) kishidan oshmasligi lozim. Dissertatsiya ishlarining oʻz vaqtida himoyaga taqdim etilishini taʼminlaydigan ilmiy maslahatchiga OTM yoki ITM Ilmiy kengashining qarori bilan qoʻshimcha ravishda bir yoki ikki doktorantga ilmiy maslahatchilik qilish; b) OTM yoki ITM Ilmiy kengashiga doktorantni xorijiy ilmiy markazlar va OTMlariga ilmiy safarga yuborishning maqsadga muvofiqligi toʻgʻrisida asoslangan yozma iltimosnoma bilan murojaat etish. 66. Ilmiy maslahatchi quyidagi majburiyatlarga ega: a) doktorantning ilmiy ishiga samarali ilmiy maslahatchilik qilish; b) doktorantning tasdiqlangan shaxsiy ish rejasini bajarishini nazorat qilish; v) OAK talablariga muvofiq ravishda dissertatsiya ishining oʻz vaqtida sifatli tugallanishi va himoyaga taqdim etilishini taʼminlash; g) har yili Ilmiy kengash oldida doktorant bilan birga hisobot berish. 67. Muntazam ravishda dissertatsiya ishlarining oʻz vaqtida himoyaga taqdim etilishini taʼminlamaydigan ilmiy maslahatchiga nisbatan OTM yoki ITM Ilmiy kengashining qarori bilan doktorantlarga ilmiy maslahatchilik qilish huquqidan mahrum qilishgacha boʻlgan choralar koʻrilishi mumkin. 68. Davlat akkreditatsiyasidan oʻtgan OTM va ITMlari oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagogik kadrlar tayyorlash maqsadida fuqarolarni, shu jumladan, xorij fuqarolarini, tanlangan ixtisoslik boʻyicha aspirantura, adʼyunktura, doktoranturaga shartnoma asosida qabul qilishlari mumkin. Oʻqish fuqaroning istagiga koʻra davlat yoki rus tilida olib boriladi. 69. Xorijiy davlatlar fuqarolarini aspirantura, adʼyunktura va doktoranturaga qabul qilish: a) Oʻzbekiston Respublikasi va xorijiy davlatlar oʻrtasidagi hukumatlararo bitimlar; b) jamoa va yakka tartibdagi shartnomalar asosida amalga oshiriladi. 70. Xorijiy davlatlar aspirantlar, adʼyunktlar, doktorantlarning Oʻzbekiston Respublikasida oʻqish muddati ushbu Nizomga muvofiq ular qabul qilingan kundan boshlab belgilanadi. Oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagogik kadrlar tayyorlash uchun haq toʻlash turi, miqdori va tartibi, stipendiya bilan taʼminlash, turar joy sharoitlarini yaratib berish, tibbiy xizmat koʻrsatish va fors-major vaziyatlari natijasida yetkaziladigan zararni qoplash qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 71. Aspirantura, adʼyunktura yoki doktoranturada oʻqishga kirayotgan xorij fuqarolari quyidagi hujjatlarni taqdim etadilar: a) aspirantura, adʼyunktura yoki doktoranturaga qabul qilish toʻgʻrisida ariza; b) oʻrganilgan fanlar hamda ular boʻyicha imtihonlarda olingan baholar (ballar) koʻrsatilgan holda maʼlumoti toʻgʻrisidagi hujjatlarning qonun hujjatlarida belgilangan tartibda tasdiqlangan nusxalari; v) tibbiyot muassasasi xulosasi; g) 4x6 oʻlchamdagi 6 dona fotosurati; d) milliy pasport amaldagi viza hujjatlari bilan shaxsan koʻrsatiladi. 72. Aspirantura, adʼyunktura va doktoranturada oʻqishni istagan, oʻzbek yoki rus tilini bilmaydigan xorij fuqarolari mavjud Til markazlarida oʻqitiladilar. 73. OTM va ITM ichki tartib-intizomini, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida koʻzda tutilgan boshqa qoidalarni buzgan xorij fuqarolari aspirantura, adʼyunktura va doktoranturadan chetlatiladi. 74. Oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagogik kadrlarni tayyorlash aspirantura yoki doktoranturadan tashqari, mustaqil tadqiqotchilik shaklida ham amalga oshirilishi mumkin. 75. Fan nomzodi ilmiy darajasini olish uchun mustaqil tadqiqotchilikka oliy maʼlumotga yoki magistr darajasiga ega boʻlgan, nomzodlik dissertatsiyasi ustida mustaqil izlanishlar olib borayotgan, fan va texnikaning tegishli sohasida yetarli bilimga hamda tanlagan ixtisosligi boʻyicha kamida bir yillik stajga ega boʻlgan shaxslar daʼvogarlik qilishlari mumkin. 76. Fan nomzodi ilmiy darajasini olish uchun mustaqil tadqiqotchilikka daʼvogarlar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi OAK tomonidan oʻrnatilgan tartibga muvofiq nomzodlik minimumi imtihonlarini topshirish, dissertatsiyani tayyorlash hamda himoya qilish maqsadida tegishli ixtisosliklar boʻyicha aspiranturaga ega boʻlgan OTM va ITMlarga 3 yilgacha muddatga biriktiriladilar. 77. Fan doktori ilmiy darajasini olish uchun mustaqil tadqiqotchilikka doktorlik dissertatsiyasi ustida mustaqil izlanishlar olib borayotgan, fan va texnikaning dolzarb muammolari hamda nazariy masalalari boʻyicha ilmiy tadqiqotlari yuzasidan salmoqli natijalarga erishgan, shuningdek, tegishli fan va texnika sohasida chuqur bilimlarga ega boʻlgan fan nomzodlari daʼvogarlik qilishlari mumkin. 78. Fan doktori ilmiy darajasini olish uchun mustaqil tadqiqotchilikka daʼvogarlar tegishli ixtisosliklar boʻyicha doktorantura faoliyat koʻrsatayotgan, taniqli ilmiy maktab va yetarli moddiy-texnika bazasiga ega boʻlgan yetakchi OTM va ITMlarga 4 yilgacha muddatga biriktiriladilar. 79. Mustaqil tadqiqotchilikka daʼvogar OTM va ITMlarga quyidagilarni ilova qilgan holda ariza bilan murojaat qiladi: a) ish joyidan tavsifnoma; b) shaxsiy varaqa va tarjimai hol; v) ilmiy ishlari, patentlari va ilmiy hisobotlari roʻyxati (agar mavjud boʻlsa); g) oliy maʼlumoti yoki magistr darajasini tasdiqlovchi diplom nusxasi (fan nomzodi ilmiy darajasiga daʼvogar mustaqil tadqiqotchi uchun); d) fan nomzodi diplomi (fan doktori ilmiy darajasiga daʼvogar mustaqil tadqiqotchi uchun); e) nomzodlik imtihonlarini topshirganligi toʻgʻrisida guvohnoma (agar topshirgan boʻlsa); j) dissertatsiyaning kengaytirilgan ish rejasi. 80. Fan doktori ilmiy darajasini olish uchun mustaqil tadqiqotchilikka daʼvogarlar arizalari va shaxsiy hujjatlarini koʻrib chiqish, ularni OTM yoki ITMga biriktirish hamda ilmiy maslahatchilarni tayinlash ushbu Nizomning 50, 77, 78 va 79-bandlariga rioya qilgan holda amalga oshiriladi. 81. Fan nomzodi ilmiy darajasini olish uchun mustaqil tadqiqotchilikka daʼvogarlarni biriktirish moʻljallanayotgan ilmiy rahbar bilan suhbat natijasi va tegishli kafedra (boʻlim) xulosasi asosida, mustaqil tadqiqotchilikka biriktirish muddati va ilmiy rahbar koʻrsatilgan holda OTM yoki ITM rahbari buyrugʻi bilan rasmiylashtiriladi. 82. Fan nomzodi ilmiy darajasiga daʼvogar mustaqil tadqiqotchilar bir oylik muddatda ilmiy rahbar bilan kelishilgan holda tayyorlangan shaxsiy ish rejalarini tasdiqlash uchun kafedra (boʻlim)ga taqdim etadilar. 83. Mustaqil tadqiqotchilarning dissertatsiya mavzulari fundamental tadqiqotlar rivojini inobatga olgan holda hamda fan va texnikaning Respublika uchun ustuvor yoʻnalishlari doirasida shakllantirilib, uch oylik muddatda muassasa Ilmiy kengashi tomonidan tasdiqlanadi. 84. Fan doktori va nomzodi ilmiy darajasiga daʼvogar mustaqil tadqiqotchilar mazkur Nizomning mos ravishda 35, 36, 63 hamda 64-bandlarida koʻrsatilgan huquq va majburiyatlarga egadirlar. 85. Shaxsiy ish rejalarini muvaffaqiyatli yakunlagan va Nizomning tegishli talablarini bajargan mustaqil tadqiqotchilar Ixtisoslashgan kengashlarda dissertatsiya himoyasiga qoʻyiladilar. Shaxsiy ish rejasini bajarmayotganlar esa mustaqil tadqiqotchilar safidan qayta tiklanish huquqisiz chetlashtiriladilar. 86. Mustaqil tadqiqotchilar faoliyati yuzasidan tashkiliy, nazorat va monitoring ishlari aspirantura hamda doktorantura boʻlimi (mutasaddi xodimlar) tomonidan olib boriladi. 87. Bir vaqtning oʻzida bir nechta muassasaga mustaqil tadqiqotchi sifatida biriktirilishga ruxsat etilmaydi. 88. Aspirantura (doktorantura)ni toʻliq tamomlagan shaxslarga mustaqil tadqiqotchi sifatida biriktirilishga ruxsat etilmaydi. 89. OTMlarda ilmiy rahbar yoki maslahatchilarning mustaqil tadqiqotchilar bilan olib boradigan ishi bir mustaqil tadqiqotchi uchun 50 soat hisobidan ularning umumiy (oʻquv) yuklamasiga kiritiladi. ITMlarda esa mazkur faoliyat yuzasidan ilmiy rahbar yoki maslahatchi mehnatiga davlat budjetining fan sohasi boʻyicha koʻzda tutilgan mablagʻlardan, shuningdek, shartnoma summasidan har bir mustaqil tadqiqotchi uchun 50 soat hisobidan haq toʻlanadi. 90. Oʻzlarining ishlab chiqarishdagi yoki pedagogik faoliyatlarini ilmiy ishlari bilan birga muvaffaqiyatli olib borayotgan mustaqil tadqiqotchilarga dissertatsiyalarini yakunlash va himoyaga taqdim etish uchun doktorlik dissertatsiyalari boʻyicha 6 oygacha, nomzodlik dissertatsiyalari boʻyicha esa 3 oygacha oʻrtacha ish haqi saqlangan holda ijodiy taʼtil beriladi. 91. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi, Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi hamda quyidagi vazirlik va idoralar bilan kelishilgan: