Eksport-import operatsiyalari boʻyicha valyuta nazoratini taʼminlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(decree, 2020-07-09)

Chet el valyutalaridagi operatsiyalarni tartibga solish, eksport qilishdan olingan valyuta tushumlari ustidan amaliy nazorat oʻrnatish va tovarlar hamda xizmatlarni import qilishni amalga oshirishda undan samarali foydalanish maqsadida: 1. Belgilab qoʻyilsinki, tovarlar (ishlar, xizmatlar)ni eksport qilish uchun kvotalar boshqa yuridik shaxslarga sotilmaydi, berilmaydi yoki qayta taqsimlanmaydi; Oʻzbekiston Respublikasi korxonalari, tashkilotlari va muassasalarining eksport-import operatsiyalari boʻyicha xorijiy sheriklar bilan oʻzaro hisob-kitoblarni firmalarning chet el banklaridagi schyotlari orqali amalga oshirishlari taqiqlanadi va qonun boʻyicha jazolanadi. 2. Oʻzbekiston Respublikasi jismoniy va yuridik shaxslarining eksport-import hamda boshqa valyuta operatsiyalari boʻyicha xorijiy valyutadagi mablagʻlari harakati ustidan nazorat qilish Markaziy bank, Hisob palatasi, Moliya vazirligi, Davlat soliq qoʻmitasi va Davlat bojxona qoʻmitasiga yuklatilsin. 3. Eksport-import operatsiyalari boʻyicha valyuta nazorati toʻgʻrisida nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi valyuta tushumlarini qaytarishning va uning davlatga tegishli ulushini toʻlashning belgilangan tartibini buzganlik uchun jismoniy va yuridik shaxslarga nisbatan jinoiy va boshqa javobgarlik choralarini belgilash boʻyicha takliflar kiritsin. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi ikki hafta muddatda Hukumatning ilgari qabul qilgan qarorlarini, shuningdek vazirliklar va idoralarning normativ hujjatlarini mazkur Farmonga muvofiqlashtirishni taʼminlasin; Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Eksport-import operatsiyalari boʻyicha valyuta nazoratini taʼminlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoniga hamda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Pul muomalasini mustahkamlash va “Soʻm-kupon”ning xarid quvvatini oshirish borasida kechiktirib boʻlmaydigan chora-tadbirlar” toʻgʻrisida 1994-yil 11-apreldagi 195-son qaroriga muvofiq korxonalar, birlashmalar va tashkilotlar (bundan keyin korxonalar deb ataladi) tomonidan tashqi iqtisodiy operatsiyalarni amalga oshirishda chet el valyutasidagi mablagʻlarning harakatini nazorat qilishning quyidagi tartibi belgilanadi. 1. Oʻzbekiston Respublikasi korxonalari, agar Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan boshqacha tartib belgilanmagan boʻlsa, chet el valyutasidagi schyotni faqat Oʻzbekistonning tijorat banklarida ochishlari mumkin. 2. Korxonalarning xoʻjalik faoliyatidan olingan chet el valyutasidagi barcha mablagʻlar Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki belgilaydigan tartibda ularning chet el valyutasidagi schyotlariga albatta oʻtkazilishi kerak. 3. Korxonalar tomonidan ularning xorijiy, shu jumladan MDH mamlakatlaridagi sheriklar bilan litsenziya beriladigan tovarlar eksporti yuzasidan tuzadigan kontraktlari belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirligida roʻyxatdan oʻtkazilishi kerak. 4. Barcha tashqi savdo shartnomalari valyuta nazorati organlarida, Tashqi savdo operatsiyalarining yagona elektron axborot tizimi (TSOYEAT) orqali tijorat banklarida monitoringdan oʻtkaziladi, elektron tijorat orqali realizatsiya qilingan uch ming AKSh dollarigacha boʻlgan tovarlar (xizmatlar) eksporti bundan mustasno. 5. Tovarlarni eksport qiluvchi korxonalar yukning bojxona deklaratsiyasida xorijiy sheriklar bilan hisob-kitoblar, uning orqali amalga oshiriladigan tijorat bankining rekvizitlarini va toʻliq nomini koʻrsatadilar. 6. Davlat bojxona xizmati organlari tashqi savdo shartnomalari boʻyicha tovarlar harakati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarning TSOYEATga toʻliq, oʻz vaqtida va toʻgʻri kiritilishi nazorati (monitoringi)ni amalga oshiradi. 7. Tijorat banki tashqi savdo shartnomalari boʻyicha pul mablagʻlarining harakati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar TSOYEATga toʻliq, oʻz vaqtida va toʻgʻri kiritilishi kundalik nazoratini amalga oshiradi. Pul mablagʻlarining belgilangan muddatlarda kelib tushmagani yoki kam miqdorda tushgani haqidagi maʼlumotlar TSOYEATda shakllantiriladi. Davlat soliq xizmati organlari tegishli choralar qabul qilish uchun TSOYEATdagi maʼlumotlardan foydalanadi. 9. Korxonalar yuklab joʻnatilgan tovarlar va koʻrsatilgan xizmatlar uchun tushumlar ularning schyotlariga oʻz vaqtida va toʻliq kelib tushishi uchun javobgardirlar. Bunda oʻzbekistonlik eksport qiluvchilar tomonidan olingan tushumni boshqa yuridik shaxslar foydasiga transferabel akkreditivlar va boshqa toʻlov hujjatlarini qoʻllash yoʻli bilan qayta berish taqiqlanadi. 10. Valyutani sotib olish, sotish va undan foydalanish tartiblarini buzganlik uchun qonunchilikda belgilangan jazo choralari qoʻllaniladi. 11. Chet el valyutasidagi tushumni xorijiy banklarda ochilgan hisobvaraqlarga Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlari talablariga zid ravishda oʻtkazish chet el valyutasidagi tushumni yashirib qolish hisoblanadi. 12. Import qilinayotgan tovarlarga haq toʻlash korxonaning Oʻzbekistonning unga xizmat koʻrsatadigan vakil qilingan bankdagi schyotidan amalga oshirilishi kerak. 13. Eksport-import operatsiyalari boʻyicha toʻlovlarning asosiy shakllari hujjatli akkreditivlar, bank joʻnatmasi va inkasso hisoblanadi. 14. Tijorat banklari pul mablagʻlarining harakati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar TSOYEATga toʻgʻri va oʻz vaqtida kiritilishi hamda tashqi savdo operatsiyalari boʻyicha toʻlov shakllarining toʻgʻri qoʻllanilishi boʻyicha javobgardirlar. 15. Tijorat banklarining notoʻgʻri harakatlari yoki oʻz vakolatlarini oshirib yuborishlari oqibatida xoh davlatga, xoh chet el valyutasidagi schyotlar egalariga yetkazilgan zararlar va ziyon shu banklar tomonidan majburiy ravishda qoplanishi kerak.