RIELTORLIK FAOLIYATI TOʻGʻRISIDA
(law, 2022-05-18)

1. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi rieltorlik faoliyati sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.

2. Rieltorlik faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilik
Rieltorlik faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir. Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining rieltorlik faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.

3. Rieltorlik faoliyati
Rieltorlik faoliyati yuridik va jismoniy shaxslarning koʻchmas mulk obyektlariga va ularga boʻlgan huquqlarga doir bitimlar tuzish bilan bogʻliq xizmatlarni shartnoma asosida koʻrsatish boʻyicha tadbirkorlik faoliyatidir.

4. Rieltorlik tashkiloti
Rieltorlik tashkiloti rieltorlik faoliyatini ushbu Qonunda belgilangan tartibda amalga oshiradigan tijorat tashkilotidir. Rieltorlik tashkiloti qonunchilikda nazarda tutilgan har qanday tashkiliy-huquqiy shaklda tashkil etilishi va oʻz faoliyatini amalga oshirishi mumkin. Rieltorlik tashkiloti shtatida rieltorning malaka sertifikatiga (bundan buyon matnda malaka sertifikati deb yuritiladi) ega boʻlgan kamida ikki nafar xodim, shu jumladan rieltorlik tashkilotining rahbari boʻlishi kerak. Rieltorlik tashkiloti rieltorlik faoliyatidan tashqari boshqa faoliyat turlarini amalga oshirish huquqiga ega emas. Rieltorlik tashkiloti davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari tomonidan tashkil etilishi mumkin emas. Rieltorlik tashkiloti oʻz faoliyatini oʻz fuqarolik javobgarligini sugʻurta qilish polisi mavjud boʻlgan taqdirda amalga oshiradi.

5. Rieltor
Rieltor yakka tartibdagi tadbirkor maqomiga, malaka sertifikatiga ega boʻlgan va rieltorlik faoliyatini ushbu Qonunda belgilangan tartibda amalga oshiradigan shaxsdir. Rieltor koʻchmas mulk obyektlariga va ularga boʻlgan huquqlarga doir bitimlarni tuzish chogʻida vositachilik xizmatlari koʻrsatishi mumkin. Rieltor oʻz fuqarolik javobgarligini sugʻurta qilish polisiga ega boʻlishi kerak.

51. Rieltorlik faoliyati sohasidagi professional jamoat birlashmalari
Rieltorlik faoliyati sohasidagi professional jamoat birlashmalari kamida ellikta rieltorlik tashkilotining va rieltorning aʼzoligiga asoslangan, rieltorlarning professional darajasini oshirishga va saqlab turishga koʻmaklashish, ularning professional manfaatlarini himoya qilish, shu jumladan sudlarda himoya qilish maqsadida faoliyat yurituvchi nodavlat notijorat tashkilotidir. Rieltorlik faoliyati sohasidagi professional jamoat birlashmalari: rieltorning malaka imtihoni uchun test savollarini ishlab chiqishda va malaka imtihonini oʻtkazishda ishtirok etadi; Rieltorlarning professional xulq-atvori kodeksini tasdiqlaydi hamda unga rioya etilishining tizimli ravishda monitoring qilinishini taʼminlaydi; rieltorlik faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilikni takomillashtirish boʻyicha takliflar tayyorlaydi; rieltorlik tashkilotlari va rieltorlarni belgilangan tartibda aʼzolikka qabul qiladi; oʻz aʼzolarining reyestrini yuritadi va uni oʻz rasmiy veb-saytiga joylashtiradi; oʻz aʼzolari tomonidan ushbu Qonun talablariga, rieltorlik xizmatlarining milliy standartlariga, Rieltorlarning professional xulq-atvori kodeksiga, rieltorlik faoliyati sohasidagi boshqa normativ-huquqiy hujjatlarga rioya etishilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi; nazorat natijasida aniqlangan qoidabuzarliklar uchun rieltorlik tashkilotlarini va rieltorlarni aʼzolikdan chiqaradi, vakolatli organga qoidabuzarlikka yoʻl qoʻygan rieltorlar malaka sertifikatining amal qilishini tugatish toʻgʻrisida taqdimnoma kiritadi; oʻz aʼzolarining axborot-uslubiy taʼminotini tashkil etadi; rieltorlik faoliyati sohasidagi xalqaro tashkilotlarning hamda vakolatli davlat organi komissiyalarining ishida ishtirok etadi; rieltorlar malakasini oshirish tizimi monitoringini taʼminlaydi hamda rieltorlarga taʼlim beruvchi oʻquv markazlarida rieltorlarning malaka oshirish kurslaridan oʻtganligi haqidagi axborotni yil yakunlari boʻyicha 20-yanvarga qadar vakolatli organga taqdim etadi. Rieltorlik faoliyati sohasidagi professional jamoat birlashmalari tomonidan oʻz vakolatlari doirasida qabul qilinadigan qarorlar ularning barcha aʼzolari tomonidan bajarilishi majburiydir. Rieltorlik faoliyati sohasidagi professional jamoat birlashmalari kirish va aʼzolik badallari hamda qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa mablagʻlar hisobidan moliyalashtiriladi. Bunda badallarning va toʻlov tariflarining miqdorlari ular aʼzolarining umumiy yigʻilishi tomonidan belgilanadi. Rieltorlik faoliyati sohasidagi professional jamoat birlashmasining rahbarlari va xodimlari rieltorlik tashkilotining taʼsischilari boʻlishga, rieltorlik tashkilotida ishlashga yoki rieltor sifatida ish yuritishga, rieltorlik tashkiloti bilan fuqarolik-huquqiy tusdagi shartnomalar tuzishga, shuningdek rahbarlarga, rieltorlarga yoki rieltorlik tashkilotlarining boshqa xodimlariga nisbatan affillangan shaxs boʻlishga haqli emas.

52. Rieltorlik faoliyati sohasidagi professional jamoat birlashmalarining boshqaruv organlari
Rieltorlik faoliyati sohasidagi professional jamoat birlashmasi aʼzolarining umumiy yigʻilishi ushbu jamoat birlashmasining yuqori organidir va ushbu yigʻilish kamida besh yilda bir marta chaqiriladi. Ijro etuvchi organ rieltorlik faoliyati sohasidagi professional jamoat birlashmasining yuqori organi tomonidan uning aʼzolari orasidan saylanadi va jamoat birlashmasining faoliyatiga joriy rahbarlikni amalga oshiradi.

6. Rieltorlik faoliyati sohasidagi vakolatli davlat organi
Rieltorlik faoliyati sohasidagi vakolatli davlat organi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi. Rieltorlik faoliyati sohasidagi vakolatli davlat organi: rieltorlik faoliyati sohasidagi professional jamoat birlashmalarining faoliyatini muvofiqlashtiradi; rieltorlik faoliyati sohasidagi professional jamoat birlashmalari bilan birgalikda malaka imtihonini oʻtkazadi; malaka sertifikatini berish, uning amal qilishini tugatish va uni bekor qilishni amalga oshiradi; rieltorlik faoliyati sohasidagi professional jamoat birlashmalarining malaka sertifikatining amal qilishini tugatish toʻgʻrisidagi taqdimnomalarini koʻrib chiqadi; rieltorlik faoliyati sohasidagi professional jamoat birlashmalari bilan birgalikda rieltorlar uchun malaka oshirishning yagona dasturini tasdiqlaydi va uning bajarilishini nazorat qiladi; jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalariga rioya etilishi uchun masʼul boʻlgan rieltorlik tashkilotlari xodimlarining roʻyxatini shakllantiradi; rieltorlik faoliyati sohasidagi professional jamoat birlashmalarining reyestrini yuritadi. Rieltorlik faoliyati sohasidagi vakolatli davlat organi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

7. Malaka sertifikatining amal qilishini tugatish
Malaka sertifikatining amal qilishini tugatish uchun quyidagilar asos boʻladi: malaka sertifikatiga ega boʻlgan shaxsning arizasi; rieltor tomonidan rieltorlik xizmatlari koʻrsatish davomida olingan maʼlumotlar buyurtmachining yozma ruxsatisiz uchinchi shaxslarga taqdim etilganligi; rieltorlik faoliyatini amalga oshirishda bir yil ichida ikki martadan koʻp qonunchilikni buzish sodir etilganligi; malaka sertifikatini rieltorlik faoliyatida foydalanish maqsadida boshqa jismoniy shaxsga berilganligi faktining aniqlanganligi; muayyan mansabni egallash yoki xoʻjalik sohasida muayyan faoliyat bilan shugʻullanish huquqidan mahrum etish tarzidagi jazoni nazarda tutuvchi sud hukmining qonuniy kuchga kirganligi; fuqaroni belgilangan tartibda muomalaga layoqatsiz yoki muomala layoqati cheklangan deb topish toʻgʻrisidagi sud qarorining qonuniy kuchga kirganligi. Malaka sertifikatining amal qilishi uni tugatish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan sanadan eʼtiboran tugatiladi. Ushbu modda birinchi qismining uchinchi—beshinchi xatboshilarida nazarda tutilgan asoslar boʻyicha malaka sertifikatining amal qilishi tugatilgan shaxs malaka sertifikatining amal qilishini tugatish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan kundan eʼtiboran uch yil ichida rieltorlik faoliyati sohasidagi vakolatli davlat organiga malaka sertifikati olish uchun ariza bilan murojaat qilishga haqli emas. Rieltorlik faoliyati sohasidagi vakolatli davlat organining malaka sertifikatining amal qilishini tugatish toʻgʻrisidagi qarori ustidan qonunchilikda belgilangan tartibda sudga shikoyat qilinishi mumkin.

8. Malaka sertifikatini bekor qilish
Malaka sertifikatini bekor qilish uchun quyidagilar asos boʻladi: rieltorlik faoliyati sohasidagi vakolatli davlat organining malaka sertifikatini berish toʻgʻrisidagi qarorining noqonuniyligi aniqlanganligi; malaka sertifikatining soxta hujjatlardan foydalangan holda olinganligi fakti aniqlanganligi. Malaka sertifikatini bekor qilish toʻgʻrisidagi qaror malaka sertifikati berilgan sanadan eʼtiboran amal qiladi. Ushbu modda birinchi qismining uchinchi xatboshisida nazarda tutilgan asos boʻyicha malaka sertifikati bekor qilingan shaxs malaka sertifikatini bekor qilish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilingan kundan eʼtiboran uch yil ichida rieltorlik faoliyati sohasidagi vakolatli davlat organiga malaka sertifikati olish uchun ariza bilan murojaat qilishga haqli emas. Rieltorlik faoliyati sohasidagi vakolatli davlat organining malaka sertifikatini bekor qilish toʻgʻrisidagi qarori ustidan qonunchilikda belgilangan tartibda sudga shikoyat qilinishi mumkin.

9. Rieltorlik xizmatlarining turlari
Rieltorlik faoliyati quyidagi turlardagi rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish orqali amalga oshiriladi: koʻchmas mulk obyektlariga va ularga boʻlgan huquqlarga doir bitimlarni tuzish chogʻidagi vositachilik; koʻchmas mulk obyektlarining va ularga boʻlgan huquqlarning savdosini tashkil etish; koʻchmas mulk obyektlarini ishonchli boshqarish; koʻchmas mulk bozorida axborot va maslahat xizmatlari.

10. Koʻchmas mulk obyektlariga va ularga boʻlgan huquqlarga doir bitimlarni tuzish chogʻidagi vositachilik
Koʻchmas mulk obyektlariga va ularga boʻlgan huquqlarga doir bitimlarni tuzish chogʻidagi vositachilik (koʻchmas mulkning oldi-sotdisi, ijarasi, garovi, ayirboshlanishi, hadya etilishi, rentasi, koʻchmas mulkdan tekin foydalanilishi va umrbod taʼminlash sharti bilan uy-joyni (kvartirani) boshqa shaxsga berish bilan bogʻliq harakatlar) qonunchilikda belgilangan tartibda buyurtmachi bilan tuzilgan rieltorlik xizmatlari koʻrsatish shartnomasi asosida rieltorlik tashkiloti tomonidan amalga oshiriladi. Bunda rieltorlik tashkiloti mazkur bitimlarning bevosita tarafi boʻlishi mumkin emas. Koʻchmas mulk obyektlariga va ularga boʻlgan huquqlarga doir bitimlarni tuzish chogʻidagi vositachilik buyurtmachini ushbu Qonunning 18-moddasiga muvofiq axborot bilan taʼminlashni oʻz ichiga oladi.

11. Koʻchmas mulk obyektlarining va ularga boʻlgan huquqlarning savdosini tashkil etish
Koʻchmas mulk obyektlarining va ularga boʻlgan huquqlarning savdosini tashkil etish qonunchilikda belgilangan tartibda buyurtmachi bilan tuzilgan rieltorlik xizmatlari koʻrsatish shartnomasi asosida rieltorlik tashkiloti tomonidan amalga oshiriladi. Koʻchmas mulk obyektlarining va ularga boʻlgan huquqlarning savdosini tashkil etish savdoni oʻtkazish toʻgʻrisidagi va uning yakunlari haqidagi xabarnomalarni tayyorlash hamda eʼlon qilishni, savdoga qoʻyilayotgan koʻchmas mulk obyektlarini reklama qilishni, savdoda ishtirok etish uchun buyurtmanomalarni qabul qilish va hisobga olishni, zakalat toʻgʻrisida kelishuvlar tuzishni, savdoni oʻtkazishni, oʻtkazilgan savdo yakunlariga doir bayonnomani rasmiylashtirishni, sotuvchilar va sotib oluvchilar oʻrtasidagi hisob-kitob uchun shart-sharoitlar yaratishni hamda qonunchilikda belgilangan boshqa xizmatlarni oʻz ichiga oladi.

12. Koʻchmas mulk obyektlarini ishonchli boshqarish
Koʻchmas mulk obyektlarini ishonchli boshqarish boʻyicha faoliyat rieltorlik tashkilotiga qonunchilikda belgilangan tartibda tuzilgan koʻchmas mulk obyektlarini ishonchli boshqarish shartnomasi asosida berilgan koʻchmas mulk obyektlarini rieltorlik tashkiloti tomonidan oʻz nomidan haq evaziga muayyan muddat davomida boshqaruv muassisining yoki u koʻrsatgan shaxsning (foyda oluvchining) manfaatlarini koʻzlab boshqarishning amalga oshirilishidir. Koʻchmas mulk obyektlarini ishonchli boshqarish boʻyicha faoliyatni amalga oshirish tartibi qonun hujjatlarida belgilanadi.

13. Koʻchmas mulk bozorida axborot va maslahat xizmatlari
Koʻchmas mulk bozorida axborot va maslahat xizmatlari qonunchilikda belgilangan tartibda buyurtmachi bilan tuzilgan rieltorlik xizmatlari koʻrsatish shartnomasi asosida rieltorlik tashkiloti yoki rieltor tomonidan koʻrsatiladi. Koʻchmas mulk bozorida axborot va maslahat xizmatlari buyurtmachini koʻchmas mulk obyektlari va ularga boʻlgan huquqlar toʻgʻrisidagi, koʻchmas mulk bozori va uning ishtirokchilari holatini tahlil etish hamda prognoz qilish haqidagi, mazkur bozorning konyunkturasi, koʻchmas mulk bozori sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar toʻgʻrisidagi axborot bilan taʼminlashni, shuningdek koʻchmas mulk obyektlari reklamasining tarqatilishini tashkil etishni, bitim taraflarini tanlash boʻyicha tavsiyalarni oʻz ichiga oladi.

14. Rieltorlik tashkiloti va rieltorning huquqlari
Rieltorlik tashkiloti va rieltor quyidagi huquqlarga ega: oʻz vakolati doirasida rieltorlik xizmatlari koʻrsatish; oʻz rieltorlik xizmatlarini va buyurtmachining koʻchmas mulk obyektlarini reklama qilish; rieltorlik xizmatlari koʻrsatish shartnomasi shartlari buyurtmachi tomonidan bajarilmagan taqdirda shartnomaning bekor qilinishini talab etish; davlat organlari va boshqa tashkilotlardan rieltorlik faoliyatini amalga oshirish uchun zarur axborotni belgilangan tartibda olish. Rieltorlik tashkiloti va rieltor qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

15. Rieltorlik tashkiloti va rieltorning majburiyatlari
Rieltorlik tashkiloti va rieltor: buyurtmachining talabiga binoan malaka sertifikatini koʻrsatishi; oʻz fuqarolik javobgarligini sugʻurta qilishi; buyurtmachiga rieltorlik xizmatlarini faqat rieltorlik xizmatlari koʻrsatish shartnomasi asosida koʻrsatishi; rieltorlik xizmatlari koʻrsatish chogʻida buyurtmachining manfaatlarini ifodalashi; rieltorlik xizmatlari koʻrsatish davomida olingan maxfiy axborotni oshkor etmasligi, qonunchilikda nazarda tutilgan hollar bundan mustasno; buyurtmachidan olingan hujjatlarning but saqlanishini taʼminlashi; buyurtmachiga koʻchmas mulk obyektiga, unga boʻlgan huquqlarga taalluqli ishonchli va toʻliq axborotni, shuningdek koʻchmas mulk obyektining mulkdori (huquq egasi) haqidagi ushbu Qonunda nazarda tutilgan axborotni taqdim etishi; buyurtmachini koʻchmas mulk obyektiga boʻlgan huquqlarni va u haqda tuzilgan bitimlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun zarur boʻlgan axborot bilan taʼminlashi; buyurtmachining yozma murojaatlariga yozma shaklda javob berishi; bajarilgan rieltorlik xizmatlari koʻrsatish shartnomalari boʻyicha arxiv materiallarini shakllantirishi va ularni qonunchilikda nazarda tutilgan muddat mobaynida saqlashi shart; rieltorlik faoliyati sohasidagi professional jamoat birlashmalaridan biriga aʼzo boʻlishi. Rieltorlik tashkiloti va rieltorning zimmasida qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.

16. Buyurtmachining huquq va majburiyatlari
Buyurtmachi quyidagi huquqlarga ega: rieltorlik tashkiloti yoki rieltordan malaka sertifikati koʻrsatilishini talab qilish; rieltorlik tashkiloti yoki rieltordan rieltorlik xizmatlari koʻrsatish shartnomasi bajarilishining borishi haqida axborot olish; rieltorlik xizmatlari koʻrsatish shartnomasi shartlari rieltorlik tashkiloti yoki rieltor tomonidan bajarilmagan taqdirda shartnomaning bekor qilinishini talab etish; rieltorlik tashkiloti yoki rieltorning aybi bilan rieltorlik xizmatlari koʻrsatish shartnomasining bekor qilinishi tufayli yetkazilgan zararning oʻrni qoplanishini va maʼnaviy ziyonning kompensatsiya qilinishini talab qilish; koʻchmas mulk obyektlariga va ularga boʻlgan huquqlarga doir tuzilishi moʻljallanayotgan bitimning xususiyati hamda huquqiy oqibatlari toʻgʻrisida rieltorlik tashkiloti yoki rieltordan yozma shaklda axborot olish; oʻz huquqlari va qonuniy manfaatlari buzilgan taqdirda rieltorlik faoliyati sohasidagi vakolatli davlat organiga, isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qiluvchi tashkilotlarga, rieltorlik tashkilotlari va rieltorlarning birlashmalariga, shuningdek sudga murojaat qilish. Buyurtmachi: rieltorlik tashkiloti yoki rieltorning rieltorlik xizmatlari haqini tuzilgan rieltorlik xizmatlari koʻrsatish shartnomasi shartlariga muvofiq oʻz vaqtida toʻlashi; bitim predmeti boʻlgan koʻchmas mulk obyekti, unga boʻlgan huquqlar haqidagi, oʻzi va boshqa huquq egalari toʻgʻrisidagi ishonchli hamda toʻliq maʼlumotlar va hujjatlarni rieltorlik tashkilotiga yoki rieltorga taqdim etishi shart. Buyurtmachi qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ega boʻlishi va uning zimmasida boshqa majburiyatlar boʻlishi mumkin.

17. Rieltorlik tashkilotiga va rieltorga axborot taqdim etish shartlari
Rieltorlik tashkiloti yoki rieltordan buyurtmachi bilan tuzilgan rieltorlik xizmatlari koʻrsatish shartnomasining koʻchirma nusxasi ilova qilingan holda yozma soʻrov olingan taqdirda davlat organlari va boshqa tashkilotlar ushbu Qonunning 18-moddasida koʻrsatilgan axborotni belgilangan tartibda taqdim etadi.

18. Rieltorlik tashkilotiga va rieltorga taqdim etiladigan axborot
Rieltorlik tashkilotiga quyidagi organlar va tashkilotlar tomonidan axborot taqdim etiladi: yuridik shaxslarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishni amalga oshiruvchi organlar tomonidan — yuridik shaxslarning davlat reyestriga kiritilgan maʼlumotlar hajmida; koʻchmas mulk obyektiga boʻlgan huquqlarni va u haqda tuzilgan bitimlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishni amalga oshiruvchi organlar tomonidan — koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarning davlat reyestriga va koʻchmas mulk haqidagi ochiq foydalanish mumkin boʻlgan boshqa maʼlumotlar bazalariga kiritilgan maʼlumotlar hajmida; davlat soliq xizmati organlari tomonidan — bitim predmeti boʻlgan koʻchmas mulk obyekti boʻyicha soliqlarni toʻlash yuzasidan qarz mavjud emasligi haqida; ichki ishlar organlari tomonidan — bitim predmeti boʻlgan koʻchmas mulk obyekti manzili boʻyicha fuqarolar qayd etilganligi haqida; notarial idoralar tomonidan — bitim predmeti boʻlgan koʻchmas mulk obyektini boshqa shaxsga oʻtkazishning taqiqlanmaganligi va mazkur koʻchmas mulk obyektining xatlanmaganligi toʻgʻrisida; kommunal xizmatlar koʻrsatuvchi tashkilotlar tomonidan — bitim predmeti boʻlgan koʻchmas mulk obyekti boʻyicha koʻrsatilgan xizmatlar uchun haq toʻlash yuzasidan qarz mavjud emasligi haqida; uy-joy mulkdorlari shirkatlari, boshqaruvchi tashkilotlar yoki boshqaruvchilar tomonidan — bitim predmeti boʻlgan koʻchmas mulk obyekti boʻyicha umumiy mol-mulkni saqlash uchun majburiy badallarni toʻlash yuzasidan qarz mavjud emasligi haqida; Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining tuman (shahar) boʻlimlari, sogʻliqni saqlash muassasalari va xalq taʼlimi muassasalari faoliyatini metodik taʼminlash va tashkil etish tuman (shahar) boʻlimlari tomonidan — fuqarolarning ayrim toifalariga mansub shaxsning (voyaga yetmaganlar va belgilangan tartibda muomalaga layoqatsiz yoki muomala layoqati cheklangan deb topilgan boshqa shaxslar, nogironligi boʻlgan shaxslar, pensionerlar va boshqalarning) muomala layoqatini aniqlash uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar hajmida; fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organlari tomonidan — bitim predmeti boʻlgan koʻchmas mulk obyektiga nisbatan huquqqa ega boʻlgan shaxslar tomonidan nikohning tuzilganligi yoki bekor qilinganligi toʻgʻrisida yoxud ularning tugʻilganligi yoki oʻlimi toʻgʻrisida dalolatnoma yozuvining mavjudligi yoxud mavjud emasligi haqida. Rieltorga faqat ushbu modda birinchi qismining ikkinchi va uchinchi xatboshilarida nazarda tutilgan axborot taqdim etiladi. Rieltorlik tashkilotiga va rieltorga qonunchilikka muvofiq boshqa organlar va tashkilotlar tomonidan ham axborot taqdim etilishi mumkin.

19. Mansabdor shaxsning axborot taqdim etishni rad etganligi ustidan shikoyat qilish
Davlat organi va boshqa tashkilotlar mansabdor shaxsining ushbu Qonunning 17 va 18-moddalariga muvofiq soʻralayotgan axborotni rieltorlik tashkilotiga va rieltorga taqdim etishni rad etganligi ustidan boʻysunuv tartibida yuqori turuvchi organga yoki mansabdor shaxsga yoxud sudga bevosita shikoyat qilinishi mumkin.

20. Rieltorlik xizmatlari koʻrsatish shartnomasiga taalluqli majburiy talablar
Rieltorlik xizmatlari koʻrsatish shartnomasi rieltorlik tashkiloti yoki rieltor tomonidan buyurtmachi bilan yozma shaklda tuziladi. Rieltorlik xizmatlari koʻrsatish shartnomasi quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak: rieltorlik xizmatlarining mazmuni; rieltorlik xizmatlari koʻrsatish muddatlari; koʻrsatilgan rieltorlik xizmatlariga toʻlanadigan haqning miqdori, shartlari va muddatlari; rieltorlik tashkiloti yoki rieltor hamda buyurtmachining huquq va majburiyatlari; taraflarning shartnoma majburiyatlarini bajarmaganligi yoki lozim darajada bajarmaganligi hamda uchinchi shaxslarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini buzganligi uchun javobgarligi; shartnomani bekor qilish tartibi va shartlari; shartnoma boʻyicha majburiyatlar bajarilmaganda yoki lozim darajada bajarilmaganda mablagʻlarni qaytarish tartibi; rieltorning malaka sertifikati mavjudligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; rieltorlik tashkilotida yoki rieltorda oʻz fuqarolik javobgarligini sugʻurta qilish polisining mavjudligi haqidagi maʼlumotlar. Rieltorlik xizmatlari koʻrsatish shartnomasiga qonunchilikka muvofiq boshqa shartlar ham kiritilishi mumkin.

21. Rieltorlik xizmatlari koʻrsatish shartnomasining bajarilganligini tasdiqlovchi hujjatlar
Rieltorlik tashkiloti yoki rieltor rieltorlik xizmatlari koʻrsatish shartnomasi bajarilganligini tasdiqlovchi rieltorlik tashkilotining rahbari yoki rieltor va buyurtmachi tomonidan imzolanadigan dalolatnoma (hujjat) tuzadi. Bunda rieltorlik tashkiloti yoki rieltor koʻrsatilgan rieltorlik xizmatlariga bevosita taalluqli boʻlgan barcha hujjatlarni buyurtmachiga topshiradi.

22. Bir nechta buyurtmachiga rieltorlik xizmatlari koʻrsatish
Rieltorlik tashkiloti yoki rieltor ayni bir koʻchmas mulk obyekti va unga boʻlgan huquqlar boʻyicha bir vaqtning oʻzida bir nechta buyurtmachiga rieltorlik xizmatlarini koʻrsatishga haqli. Bunda rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish shartlari barcha buyurtmachilar uchun bir xil boʻlishi kerak. Rieltorlik tashkiloti yoki rieltor barcha buyurtmachilarga koʻchmas mulk obyekti va uchinchi shaxslarning unga boʻlgan huquqlari haqidagi maʼlumotlarni maʼlum qilishi shart.

23. Uchinchi shaxslarning huquqlarini himoya qilish
Rieltorlik tashkiloti yoki rieltor va buyurtmachi bitim predmeti boʻlgan koʻchmas mulk obyektiga nisbatan huquqqa ega boʻlgan shaxslarning roziligisiz rieltorlik xizmatlari koʻrsatish shartnomasini tuzishga haqli emas. Agar rieltorlik xizmatlari koʻrsatish shartnomasini bajarish davomida yoki natijasida uchinchi shaxslarga mulkiy va (yoki) maʼnaviy ziyon yetkazilgan boʻlsa, rieltorlik tashkiloti yoki rieltor va buyurtmachi qonunchilikda belgilangan tartibda ularga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplaydi hamda maʼnaviy ziyon uchun kompensatsiya toʻlaydi. Bitim predmeti boʻlgan koʻchmas mulk obyektiga boʻlgan huquqlari buzilgan shaxslar, shu jumladan voyaga yetmaganlarning manfaatlarini koʻzlab harakat qiluvchi qonuniy vakillari sudga murojaat etishga haqli.

24. Rieltorlik tashkilotlari va rieltorlarning birlashmalari
Rieltorlik faoliyati sohasidagi professional jamoat birlashmalarining aʼzosi boʻlgan rieltorlik tashkilotlari va rieltorlar umumiy manfaatlarini ifodalash hamda himoya qilish maqsadida boshqa rieltorlarning birlashmalarini qonunchilikda belgilangan tartibda tashkil etish huquqiga ega.

25. Nizolarni hal etish
Rieltorlik faoliyati sohasida yuzaga keladigan nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.

26. Rieltorlik faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Rieltorlik faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.

27. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi: hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin; davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.

28. Ushbu Qonunning kuchga kirishi
Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran olti oy oʻtgach kuchga kiradi.