Temir yoʻl transporti infratuzilmasi xavfsizligi toʻgʻrisidagi texnik reglamentni tasdiqlash haqida
(resolution, 2026-02-02)

Oʻzbekiston Respublikasining “Texnik jihatdan tartibga solish toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq temir yoʻl transporti infratuzilmasi xavfsizligiga qoʻyiladigan yagona talablarni belgilash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Quyidagilar: Temir yoʻl transporti infratuzilmasi xavfsizligi toʻgʻrisidagi Texnik reglament 1-ilovaga muvofiq; Temir yoʻl transporti infratuzilmasi xavfsizligi toʻgʻrisidagi Texnik reglamentni joriy etish sxemasi 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Texnik reglament rasmiy eʼlon qilingan kundan boshlab olti oy oʻtgach amalga kiritilsin. 3. Belgilansinki, Oʻzbekiston Respublikasi hududida qurilishi, ishlab chiqarilishi, oʻrnatilishi, yasalishi va ishga tushirilishi Texnik reglament kuchga kirgan sanadan oldin tugatilgan mahsulotlar uchun muvofiqlik sertifikatlari yoki deklaratsiyalari ularda koʻrsatilgan muddat davomida amal qiladi. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi va Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi bilan birgalikda ushbu qarorning maqsadlari, mazmuni hamda uni qoʻllash tartibi toʻgʻrisida aholi, vazirliklar, idoralar va boshqa tashkilotlar hamda tadbirkorlik subyektlarining keng xabardor qilinishini taʼminlasin. 5. Ushbu qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari A.J. Ramatov, transport vaziri I.R. Maxkamov, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi direktori A.R. Jumanazarov zimmasiga yuklansin. 1. Temir yoʻl transporti infratuzilmasi xavfsizligi toʻgʻrisidagi Texnik reglament (keyingi oʻrinlarda — Texnik reglament) umumiy foydalanishdagi va umumiy foydalanishda boʻlmagan temir yoʻl transporti infratuzilmasiga (keyingi oʻrinlarda — temir yoʻl transporti infratuzilmasi) nisbatan qoʻllanadi. 2. Texnik reglamentning talablari Oʻzbekiston Respublikasi hududida temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlarini loyihalashtirish (jumladan, tadqiqotlar olib borish), ishlab chiqarish, qurish, montaj qilish, qurilishi yakunlangan obyektlarni foydalanishga kiritish, qabul qilish va topshirishda, shuningdek, temir yoʻl mahsulotining muvofiqligini baholashda majburiy hisoblanadi. 3. Temir yoʻl transporti infratuzilmasi Texnik reglamentning texnik jihatdan tartibga solish obyekti hisoblanadi va quyidagilarni oʻz ichiga oladi: a) temir yoʻl transporti infratuzilmasining temir yoʻl, temir yoʻl elektr taʼminoti, temir yoʻl avtomatikasi va telemexanikasi, temir yoʻl elektr aloqasi, shuningdek, stansiya binolari, inshootlari va qurilmalari kabi quyi tizimlarini; b) Texnik reglamentga 1-ilovada koʻrsatilgan temir yoʻl transporti infratuzilmasi quyi tizimlarining tarkibiy qismlari va quyi tizimlarining tarkibiy qismlari elementlarini. 4. Ushbu Texnik reglament 200 km/h dan ortiq tezlikda harakatlanuvchi poyezdlar uchun moʻljallangan yuqori tezlikda harakatlanadigan temir yoʻl transporti infratuzilmasiga tatbiq etilmaydi. Harakat xavfsizligini taʼminlash qismi boʻyicha temir yoʻl transporti infratuzilmasidan foydalanishga nisbatan qoʻyiladigan talablar temir yoʻl transporti toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari bilan belgilanadi. 5. Ushbu Texnik reglamentda quyidagi atamalar va ularning taʼriflaridan foydalaniladi: imoratlarning yaqinlashish gabariti — ichiga inshootlar va qurilmalarning hech qanday qismi kirmasligi lozim boʻlgan koʻndalang cheklangan (yoʻlning oʻqiga perpendikulyar) kontur, harakatdagi temir yoʻl tarkibi bilan toʻgʻridan-toʻgʻri oʻzaro bogʻliq boʻlgan qurilmalar (ishchi holatdagi vagon sekinlatkichlari, mahkamlash qismlariga ega aloqa simlari, suv yigʻishda ustunning aylanadigan qismi) bundan mustasno; kontakt tarmogʻi — tortish podstansiyalaridan harakatdagi tarkibning tok qabul qiluvchi moslamalarigacha elektr energiyasini uzatishni taʼminlovchi simlar, qurilmalar va uskunalar toʻplami; pasport (formulyar) — ishlab chiqaruvchi tashkilotning kafolatlarini tasdiqlovchi maʼlumotlarni, temir yoʻl mahsulotining texnik holatini aks ettiruvchi temir yoʻl mahsuloti asosiy parametrlari va xususiyatlari (sifatlari) koʻrsatkichlarini, temir yoʻl mahsulotini sertifikatlash va utilizatsiya qilish toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni, shuningdek, undan foydalanish davrida kiritiladigan maʼlumotlarni (ishlash davomiyligi va sharoitlari, texnik xizmat koʻrsatish, taʼmirlash va boshqalar) oʻz ichiga olgan hujjat; peregon — temir yoʻl transporti infratuzilmasining qoʻshni stansiyalar, razyezdlar, quvib oʻtish punktlari yoki yoʻl postlari bilan chegaralangan qismi; stansiya binolari, inshootlari va qurilmalari — temir yoʻl stansiyalarida yuk, pochta joʻnatmalari va poyezdlar bilan amaliyotlarni bajarish, temir yoʻl transporti infratuzilmasi va harakatdagi temir yoʻl tarkibiga texnik xizmat koʻrsatish va ularni taʼmirlash, shuningdek, yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatish uchun moʻljallangan bino, inshoot va qurilmalarning texnologik majmualarini oʻz ichiga olgan temir yoʻl transporti infratuzilmasining quyi tizimi; tayinlangan resurs — temir yoʻl mahsuloti ishlashining umumiy davomiyligi boʻlib, unga yetgach texnik holatidan qatʼi nazar temir yoʻl mahsulotidan foydalanish toʻxtalishi lozim; tayinlangan saqlash muddati — temir yoʻl mahsulotini saqlash muddatining kalendar davomiyligi boʻlib, bu muddatga yetgach texnik holatidan qatʼi nazar, temir yoʻl mahsulotini saqlash toʻxtatilishi lozim; tayinlangan xizmat muddati — temir yoʻl mahsulotidan foydalanish muddatining kalendar davomiyligi boʻlib, bu muddatga yetgach texnik holatidan qatʼi nazar, temir yoʻl mahsulotidan foydalanish toʻxtatilishi lozim; taʼmirlash hujjatlari — taʼmirlashni tashkil etish boʻyicha koʻrsatmalarni, kapital, oraliq va joriy taʼmirlar, nazoratdan oʻtkazish, tartibga solish, sinovlar oʻtkazish, konservatsiyalashni amalga oshirish, taʼmirlashdan, montaj qilishdan va sinovdan oʻtkazishdan keyin temir yoʻl mahsulotini tashish va saqlash qoidalari va tartibini, shuningdek, taʼmirdan keyin temir yoʻl mahsuloti javob berishi lozim boʻlgan koʻrsatkich va normalarning qiymatlarini oʻz ichiga olgan hujjat; temir yoʻl avtomatikasi va telemexanikasi — temir yoʻl transporti infratuzilmasining quyi tizimi boʻlib, peregon va stansiyalarda temir yoʻl transporti harakatini hamda manyovr ishlarini boshqarishni taʼminlovchi signalizatsiya, markazlashtirish va bloklashga oid texnik qurilmalar va moslamalar toʻplamini oʻz ichiga oladi; temir yoʻl kesishmasi — yoʻlning temir yoʻllar bilan bir sathda kesishgan joyi; temir yoʻl mahsulotini identifikatsiyalash — tegishli temir yoʻl mahsulotining taqdim etilgan texnik hujjatlarga muvofiqligini belgilash taomili; temir yoʻl stansiyasi — poyezdlarni qabul qilish, joʻnatish, kesishtirish va quvib oʻtish operatsiyalarini, bagajni, yuk bagajini, yuklarni, pochta va kuryerlik joʻnatmalarini qabul qilish, berish hamda yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatish operatsiyalarini, poyezdlarni tarqatish va tuzish boʻyicha manyovr ishlarini hamda poyezdlar bilan texnik operatsiyalarni amalga oshirish imkonini beradigan, asosiy temir yoʻllardan tashqari temir yoʻllarning qoʻshimcha guruhlariga ega boʻlgan alohida punkt; temir yoʻl transporti infratuzilmasi — texnologik majmua boʻlib, ushbu majmua faoliyatini taʼminlovchi temir yoʻllarni, temir yoʻl stansiyalarini, elektr taʼminoti qurilmalarini, aloqa tarmoqlarini, signalizatsiya, markazlashtirish va bloklash tizimlarini, axborot majmualarini, harakatni boshqarish tizimini, binolar, inshootlar, qurilmalar, jihozlar va uskunalarni oʻz ichiga oladi; temir yoʻl transporti infratuzilmasi mahsuloti (keyingi oʻrinlarda — temir yoʻl mahsuloti) — temir yoʻl transporti infratuzilmasi quyi tizimlari tarkibiy qismlarining elementlari yoki uning quyi tizimlari tarkibiy qismlarining elementlari toʻplami; temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyekti — temir yoʻl transporti infratuzilmasi quyi tizimlarining tarkibiy qismi yoki quyi tizimlarining tarkibiy qismlari toʻplami; temir yoʻl transporti infratuzilmasi xavfsizligi — temir yoʻl transporti infratuzilmasining fuqarolar hayoti va sogʻligʻiga, jismoniy va yuridik shaxslar mol-mulkiga, davlat mulkiga, shuningdek, atrof-muhit, hayvonot va oʻsimliklar dunyosiga zarar yetkazish bilan bogʻliq yoʻl qoʻyib boʻlmaydigan xavf-xatar mavjud boʻlmagan holati; temir yoʻl elektr taʼminoti — temir yoʻl transporti infratuzilmasining quyi tizimi boʻlib, temir yoʻl transporti infratuzilmasining elektr energiyasini isteʼmol qiladigan quyi tizimlarini, shuningdek, harakatdagi temir yoʻl tarkibini elektr manbai bilan taʼminlaydigan texnik qurilmalar va moslamalar kompleksini oʻz ichiga oladi; temir yoʻl elektroaloqasi — temir yoʻl transporti infratuzilmasining temir yoʻl transporti texnologik jarayonlarini tashkil etish va amalga oshirish jarayonida elektr aloqa xabarlarini shakllantirish, qabul qilish, qayta ishlash, saqlash, uzatish va yetkazib berishni taʼminlovchi texnik inshootlar va qurilmalar majmuini oʻz ichiga oluvchi quyi tizim; temir yoʻllar — temir yoʻl transporti infratuzilmasining quyi tizimi boʻlib, temir yoʻl ustki qurilmalarini, yer koʻtarmasini, yer koʻtarmasining ajratilgan mintaqada joylashgan drenaj, suv oʻtkazuvchi, deformatsiyaga qarshi, himoyalovchi va mahkamlovchi inshootlarini, shuningdek, sunʼiy inshootlarni oʻz ichiga oladi; texnik jihatdan moslik — temir yoʻl transporti infratuzilmasi quyi tizimlarining ushbu Texnik reglamentda belgilangan talablarga muvofiq bir-biri bilan va harakatdagi temir yoʻl tarkibi bilan oʻzaro faoliyatini taʼminlash qobiliyati; foydalanish boʻyicha qoʻllanma — temir yoʻl mahsulotining konstruksiyasi, faoliyati tamoyili, xususiyatlari (xossalari) toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni hamda temir yoʻl mahsulotidan xavfsiz va toʻgʻri foydalanish (maqsadli foydalanish, texnik xizmat koʻrsatish, joriy taʼmirlash, saqlash va tashish), taʼmirlashga joʻnatish zaruratini aniqlashda texnik holatini baholash uchun zarur boʻlgan koʻrsatmalarni, shuningdek, temir yoʻl mahsulotini utilizatsiya qilishga oid maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan hujjat; foydalanish hujjatlari — oʻzi alohida yoki boshqa hujjatlar bilan birgalikda temir yoʻl mahsulotidan foydalanish qoidalarini belgilaydi va (yoki) oʻzida temir yoʻl mahsuloti asosiy parametrlari va xususiyatlarining (xossalari) ishlab chiqaruvchi tomonidan kafolatlangan qiymatlarini tasdiqlovchi maʼlumotlarni, shuningdek, belgilangan xizmat muddati davomidagi kafolatlar va foydalanish boʻyicha maʼlumotlarni aks ettiradigan konstruktorlik hujjatlari; foydalanishga qabul qilish — qurilishi yakunlangan temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektining ushbu Texnik reglament talablariga muvofiqligini baholash shakli; quyi tizim tarkibiy qismi elementi — temir yoʻl transporti infratuzilmasi quyi tizimining tarkibiy qismini qurish va montaj qilishda foydalaniladigan buyum yoki konstruksiya; quyi tizimlarning tarkibiy qismi — temir yoʻl transporti infratuzilmasining quyi tizimlari faoliyatini va harakatdagi temir yoʻl tarkibining xavfsiz harakatlanishini taʼminlaydigan, maxsus maqsadlar uchun belgilangan inshootlar, imoratlar, qurilmalar va jihozlar. 6. Ushbu Texnik reglament zarar yetkazish xavfi darajasini hisobga olgan holda temir yoʻl transporti infratuzilmasi uchun: harakat xavfsizligi; nurlanish xavfsizligi; biologik xavfsizlik; portlash xavfsizligi; mexanik xavfsizlik; yongʻin xavfsizligi; sanoat xavfsizligi; termik xavfsizlik; elektr xavfsizligi; asbob va jihozlar xavfsiz ishlashini taʼminlash qismida elektromagnit moslashuvchanlik; oʻlchashlarning yagona birlikda boʻlishini taʼminlaydigan zarur minimal talablarni belgilaydi. 7. Temir yoʻl mahsulotini ishlab chiqarishda ishlab chiqaruvchi tashkilot ushbu Texnik reglamentda belgilangan talablarni bajarish boʻyicha barcha chora-tadbirlar kompleksini amalga oshirishi shart. 8. Ishlab chiqarilayotgan keng izli temir yoʻl relslari, oʻtkir uchli (ostryakli) temir yoʻl relslari, temir yoʻllarning kontrrelsli relslari va relslar mahkamlagichlari foydalanishga topshirilgunga qadar texnik hujjatlarga muvofiq qabul qilish nazoratidan oʻtkaziladi. 9. Temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlari va temir yoʻl mahsulotlari xavfsizligining ruxsat etilgan koʻrsatkichlari standartlashtirish hujjatlarida belgilanadi va ular ixtiyoriy ravishda qoʻllanadi. Temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlari va temir yoʻl mahsulotlari xavfsizligining ruxsat etilgan koʻrsatkichlarni taʼminlash ushbu Texnik reglament talablariga rioya qilishning yetarli sharti hisoblanadi. 10. Temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlarini va temir yoʻl mahsulotini loyihalashtirishda xavf darajasi hisob-kitoblar orqali, eksperimental (ilmiy tajriba) va ekspert usullar bilan, shu jumladan, temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlari va temir yoʻl mahsulotining ekspluatatsiya maʼlumotlari asosida baholanishi kerak. Xavflilik darajasini baholash usullari muvofiqlikni baholash (tasdiqlash) uchun qoʻllanadigan texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarda belgilanishi mumkin. 11. Temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlari va temir yoʻl mahsuloti xavfsizligi: temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlari hamda temir yoʻl mahsulotini loyihalashtirishda ilmiy-tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlari kompleksini amalga oshirish; sinovdan oʻtkazilgan texnik yechimlarni qoʻllash; temir yoʻl mahsulotining tayinlangan xizmat muddatlari va (yoki) resurslarini belgilash, shuningdek, texnik xizmat koʻrsatish va taʼmirlashni zarur davriylik bilan oʻtkazish; sinovdan oʻtkazilgan uslublarga asoslangan hisob-kitoblar kompleksini amalga oshirish; temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlarini va temir yoʻl mahsulotini foydalanish parametrlari hamda shartlaridan kelib chiqqan holda loyihalashtirish (shu jumladan, tadqiqotlar olib borish), ishlab chiqarish, qurish, montaj qilish, sozlash va foydalanishga topshirishda qoʻllanadigan materiallar va moddalarni tanlash; temir yoʻl mahsulotining cheklovli holatlari mezonlarini belgilash; loyihalovchi tomonidan amalga oshiriladigan mualliflik nazorati orqali loyiha hujjatlari talablariga rioya etilishini nazorat qilish; temir yoʻl mahsulotini utilizatsiya qilish shartlari va usullarini aniqlash; temir yoʻl mahsulotining muvofiqligini baholash orqali taʼminlanadi. 12. Temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlari va temir yoʻl mahsuloti oʻzining mustahkamligi, bardoshliligi va texnik holati boʻyicha harakatdagi tarkibning ruxsat etilgan qiymatlar doirasida eng yuqori tezlikda xavfsiz harakatlanishini taʼminlashi lozim. 13. Temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlari va temir yoʻl mahsuloti: imoratlarga yaqinlashish gabaritiga rioya qilinishini; iqlim va mexanik tashqi taʼsirlarni hisobga olgan holda foydalanish shartlari bajarilishini; harakatdagi temir yoʻl tarkibi bilan texnik jihatdan moslikni taʼminlashi lozim. 14. Temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlarini va temir yoʻl mahsulotini loyihalashtirishda loyihalovchi (ishlab chiquvchi) insonlar hayoti va sogʻligʻiga, jonivorlarga, oʻsimliklarga xavfli taʼsirlarning ruxsat etilgan darajasini taʼminlaydigan yechimlarni tanlashi lozim. 15. Temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlari va temir yoʻl mahsulotining loyihalovchi (ishlab chiquvchi) tomonidan tanlangan konstruksiyalari tayinlangan xizmat muddati va (yoki) resursi, tayinlangan saqlash muddati davrida xavfsiz boʻlishi, shuningdek, foydalanish jarayonida ular uchrashi mumkin boʻlgan taʼsirlar va yuklamalarga chidamli boʻlishi lozim. 16. Temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlari va temir yoʻl mahsulotini loyihalashtirishda loyihalovchi (ishlab chiquvchi) zarur hollarda, temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlari va temir yoʻl mahsuloti faoliyatining xavfsizligini taʼminlaydigan dasturiy vositalarni nazarda tutishi lozim. 17. Temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlari va (yoki) temir yoʻl mahsulotining qurilish loyihasiga, temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlari va (yoki) temir yoʻl mahsuloti konstruksiyasiga oʻzgartirishlar kiritilganda ushbu Texnik reglamentda nazarda tutilgan, loyihalashtirishda belgilangan xavfsizlik talablari pasaytirilmasligi lozim. 18. Temir yoʻl mahsulotidan hosil boʻladigan elektromagnit shovqinlar darajasi, ushbu shovqinlar temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlari, boshqa temir yoʻl mahsuloti, shuningdek, harakatdagi temir yoʻl tarkibining ish qobiliyatiga taʼsir qilmaydigan qiymatlardan oshmasligi lozim. 19. Quyi tizimlar tarkibiy qismlarining xavfli elementlaridan foydalanish toʻxtatilgandan keyin ulardan foydalanish ehtimolining oldini olish maqsadida temir yoʻl mahsuloti uchun utilizatsiya qilish tartibi nazarda tutilishi lozim. 20. Temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlari va temir yoʻl mahsulotini foydalanishga topshirishda foydalanish va taʼmirlash hujjatlari toʻplami boʻlishi shart. 21. Temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlari va temir yoʻl mahsulotini loyihalashtirish, qurish va foydalanishga topshirishda atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi qonunchilik hujjatlari talablari bajarilishi lozim. 22. Temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlari va temir yoʻl mahsulotini loyihalashtirishda atrof-muhitga antropogen taʼsirning ruxsat etilgan meʼyorlari hisobga olinishi, atrof-muhit ifloslanishining oldini olish va bartaraf etish choralari hamda ishlab chiqarish va maishiy chiqindilarni joylashtirish usullari nazarda tutilishi, atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy muhitni qayta tiklash, shuningdek, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish hamda ularni qayta tiklashga yordam beradigan resurs tejovchi, kam chiqindili, chiqindisiz va boshqa zamonaviy texnologiyalar qoʻllanishi lozim. 23. Temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlari va temir yoʻl mahsulotini qurish vaqtida qonunchilik hujjatlariga muvofiq atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy muhitni qayta tiklash, yerlarni rekultivatsiya qilish va hududlarni koʻkalamzorlashtirish boʻyicha choralar koʻrilishi lozim. 24. Xavfsizlikni taʼminlash maqsadida temir yoʻllarga, temir yoʻllar tarkibiy qismlariga va temir yoʻllar tarkibiy qismlarining elementlariga quyidagi talablar belgilanadi: a) temir yoʻllarning barcha tarkibiy qismlari (yer koʻtarmasi, temir yoʻllarning yer ustki qurilmalari va boshqalar) va temir yoʻl tarkibiy qismlarining elementlari (relslar, strelkali oʻtkazgichlar, relslar mahkamlagichlari, shpallar, ballast va boshqalar) mustahkamligi yuk koʻtarish qobiliyati va chidamliligi jihatidan harakatdagi temir yoʻl tarkibining ruxsat etilgan qiymatlar doirasida eng yuqori tezlikda xavfsiz harakatlanishini taʼminlashi lozim; b) temir yoʻllarning yer ustki qurilmalari va yer koʻtarmasi temir yoʻllarning rejadagi va boʻylama profildagi holati barqarorligini taʼminlashi lozim. Egriliklarning geometrik parametrlari harakatdagi temir yoʻl tarkibining gʻildiraklar relsdan chiqib ketishiga va agʻdarilishga toʻsqinlik qiluvchi barqarorligini taʼminlaydigan holatda belgilanishi lozim; v) temir yoʻllar suv oqimlari va suv havzalari boʻylab joylashganda suv oʻtkazuvchi inshootlarga yaqinlashishda yoʻl chetining sathi, shuningdek, mustahkamlovchi qirgʻoqlarning yuqori qismi belgilangan miqdordan oshib ketish ehtimoli asosida hisoblangan eng yuqori suv sathidan koʻtarilishi kerak; g) uloqsiz temir yoʻl konstruksiyasi poyezd va harorat yuklamasining bir vaqtdagi taʼsirida rels-shpalli panjaralar otilib chiqishiga yoʻl qoʻymasligi lozim; d) sunʼiy inshootlar temir yoʻllarga hamda inshootlarning oʻziga xavfsiz xizmat koʻrsatishga moʻljallangan uskunalarga (yoʻlaklar, panjarali boshpanalar, koʻprik toʻshamasi, tokchalar, kameralar, zinapoyalar, tutqichli tushish joylari, maxsus kuzatuv uskunalari va moslamalari, ogohlantiruvchi signalizatsiya va boshqalar) ega boʻlishi lozim; e) strelkali oʻtkazgichlar harakatdagi temir yoʻl tarkibi harakatlanayotganda krestovinalar (temir yoʻl izlarining poyezdni bir yoʻldan boshqa yoʻlga oʻtkazib yuboradigan qismi) oʻtkir uchlarining (ostryaklar) va harakatlanuvchi qismlarining belgilanmagan harakatlarini oldini olishga moʻljallangan uskunalarga ega boʻlishi lozim; j) tunnellar koʻndalang kesimining geometrik oʻlchamlari va konstruktiv yechimlari harakatdagi temir yoʻl tarkibining tunnelga kirishi va tunnelda harakatlanishi paytida yuzaga keladigan ortiqcha aerodinamik bosim miqdorining kamaytirilishini hisobga olgan holda belgilanishi kerak; z) temir yoʻl tarkibiy qismlarini oʻz ichiga olgan temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlarini loyihalashtirishda, shuningdek, temir yoʻllarning tarkibiy qismlari elementlarini oʻz ichiga olgan temir yoʻl mahsulotini loyihalashtirishda tunnellarda, yopiq chuqurliklarda va yerosti stansiyalarida harakatdagi temir yoʻl tarkibi maksimal tezlikda oʻtayotganda aerodinamik bosimning oʻzgarishlarini kamaytirish boʻyicha qaror qabul qilish uchun maxsus tadqiqotlar oʻtkazilishi lozim; i) tunneldagi zararli moddalarning tarkibi inson salomatligi uchun xavfli boʻlgan darajadan ortiq boʻlmasligi kerak; k) temir yoʻllarning avtomobil yoʻllari va shahar yoʻlovchi tashish liniyalari bilan kesishgan joylari turli sathlarda loyihalashtirilishi kerak. Temir yoʻllarning avtomobil yoʻllari bilan kesishgan joylarini bir xil sathda loyihalashtirishga va qurishga Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligi tomonidan belgilangan tartibda ruxsat beriladi. Magistral yoʻl yonidagi barcha temir yoʻl kesishmalari ogohlantirish belgilari, shuningdek, harakatlanish jadalligiga qarab, signalizatsiya va toʻsiq qurilmalari bilan jihozlangan boʻlishi kerak; l) temir yoʻllarning temir yoʻl transporti infratuzilmasi tarkibiga kiradigan va kirmaydigan, turli maqsadlarga moʻljallangan quvurlar bilan yerusti yoki yerosti (yer koʻtarmasi osti) usullarida kesishishiga yoʻl qoʻyiladi, bunda quvurlar belgilangan uzoqlikda va chuqurlikdagi (yerosti usulida) himoya quvuriga yoki tunnelga joylashtirilishi lozim. Koʻtarmalarda quvur oʻtkazmalarini oʻrnatishga yoʻl qoʻyilmaydi. Temir yoʻllar yerusti quvurlari bilan kesishganda inshootlarga yaqinlashish gabaritiga rioya etilishi lozim. Koʻrsatib oʻtilgan kesishmalarni joylashtirish umumiy foydalanishdagi va umumiy foydalanishda boʻlmagan temir yoʻl transporti infratuzilmasi egasi bilan kelishiladi. 25. Xavfsizlikni taʼminlash maqsadida temir yoʻl elektr taʼminotiga, temir yoʻl elektr taʼminoti tarkibiy qismlariga va temir yoʻl elektr taʼminoti tarkibiy qismlari elementlariga quyidagi talablar belgilanadi: a) quyidagilarni taʼminlovchi shartlarga rioya etish: kuchlanish ostida boʻlgan temir yoʻl elektr taʼminoti tarkibiy qismlari elementlaridan yerga ulangan qismlar, yer sathi, piyodalar koʻpriklari toʻshamasi, zinapoyalar, yoʻlovchi platformalari va temir yoʻl kesishmalarigacha xavfsiz masofani; temir yoʻl elektr taʼminoti tarkibiy qismlari elementlaridan temir yoʻl transporti infratuzilmasi tarkibiga kirmaydigan elektr uzatish liniyalarigacha xavfsiz masofani; elektr uskunalari korpuslariga va boshqa metall konstruksiyalarga tegish chogʻida ruxsat etilgan koʻrsatkichdan ortiq boʻlmagan kuchlanishni; xavfli zonalarga ruxsatsiz kirish yoki kuchlanish ostida boʻlgan temir yoʻl elektr taʼminoti tarkibiy qismlarining elementlariga tegish uchun toʻsqinlik qiladigan toʻsiqlar va bloklashlarning mavjudligini; temir yoʻl elektr taʼminoti tarkibiy qismlarining elementlaridan hosil boʻladigan, ruxsat etilgan koʻrsatkichdan oshmagan radioshovqin darajasini; temir yoʻl elektr taʼminoti va temir yoʻl transporti infratuzilmasining boshqa quyi tizimlari ish holatining shikastlanishiga yoki buzilishiga olib kelishi mumkin boʻlgan sharoitlarda tortish tarmogʻi yoki elektr uzatish liniyalarining avtomatik tarzda oʻchirilishini; ogohlantirish belgilarining mavjudligini; normal va avariya holatidagi rejimlarda yongʻin xavfsizligi taʼminlanishini; b) parametrlari quyidagilarni taʼminlaydigan uskunalardan foydalanish: izolyatsiyaning elektr mustahkamligi yoʻl qoʻyiladigan miqdordan kam boʻlmasligini; nominal tokda uskunaning tok oʻtkazuvchi qismlarining harorati atrof-muhit haroratidan ruxsat etilgan koʻrsatkichdan baland boʻlmasligini; kontakt tarmogʻi ajratgichining oʻchirilgan holati haqida signal mavjud boʻlmaganda, izolyatsiya oraligʻining eng kam miqdorining izolyatsiya oraligining eng katta miqdoriga nisbati ruxsat etilgan qiymatdan kam boʻlmasligini; kontakt tarmogʻi tayanchlari ustunlarining, tayanch poydevorlarining va koʻndalang rigellarning mustahkamlik boʻyicha xavfsizlik koeffitsiyenti ruxsat etilgan koʻrsatkichdan kam boʻlmasligini; kontakt tarmogʻining tayanch konstruksiyalari oʻrta qismidagi nisbiy egilish yoʻl qoʻyiladigan qiymatdan kam boʻlmasligini; diodli yerga ulangan moslamaning teskari kuchlanishi ruxsat etilgan qiymatdan kam boʻlmasligini; impulsli kuchlanishning ruxsat etilgan qiymatlari doirasida ulanish stansiyalarining himoya qurilmalari ishga tushishini; elektromagnit maydonlarning xavfli va zararli taʼsiridan himoyalanish lozim darajada boʻlishini; avariya holatidagi (ortiqcha yuklanish, qizib ketish, qisqa tutashuv va boshqalar) rejimda ishlash vaqtida temir yoʻl elektr taʼminoti tarkibiy qismlari elementlari avtomatik tarzda oʻchib qolishini (uning qismlari yonib ketishini istisno etgan holda); v) quyidagilar taʼsirida temir yoʻl elektr taʼminoti uskunalarining mexanik mustahkamligini taʼminlash: ekspluatatsiya yuklamalari; hisoblangan avariya rejimlaridagi yuklamalar; montaj yuklamalari; g) ekspluatatsiya yoki avariya rejimidagi yuklamalarning va foydalanish mintaqasi meʼyoriy koʻrsatkichlariga mos keladigan iqlim omillarining, shu jumladan, minimal harorat, maksimal harorat, shamol maksimal tezligi yoki shamolli muzlash rejimlarining bir vaqtning oʻzida taʼsiri ostida temir yoʻl elektr taʼminoti xavfsiz ishlash qobiliyatini taʼminlash; d) tezkor xodimlarning va tezkor-taʼmirlash xodimlarining kuchlanish ostida qolish ehtimolidan va elektr toki urishidan xavfsizligini quyidagilar orqali taʼminlash: barcha apparatlarni kuchlanish manbalaridan uzish imkoniyatini taʼminlovchi taqsimlash moslamalarining barcha zanjirlarida (suriladigan (tortib chiqariladigan) blokli yacheykalar bundan mustasno) koʻrinadigan oraliq saqlagan holda ajratgichlarni oʻrnatish; tortish podstansiyasining va transformator podstansiyasining 1000 W dan ortiq kuchlanishga ega barcha taqsimlash qurilmalarini, shuningdek, temir yoʻl elektr taʼminoti tarkibiy qismlarining chiziqli elementlarini apparat va shinalar yerga ulanishini taʼminlovchi statsionar yerga ulash moslamalari hamda kommutatsiya apparatlari bilan notoʻgʻri operatsiyalar bajarilishining oldini oluvchi bloklash uskunalari yoki boshqa qurilmalar bilan jihozlash; statsionar toʻsiqlarni, transformatorlarga koʻtarilish uchun narvonlarni yerga ulash moslamalari yoqilgandagina toʻsiqlarning ochilishi, narvonlarning ish holatiga kelishi imkonini taʼminlovchi bloklash va boshqa qurilmalar bilan jihozlash; e) temir yoʻl elektr taʼminoti tarkibiy qismlarining elementlaridan foydalangan holda tortish harakatdagi temir yoʻl tarkibini, temir yoʻl transporti infratuzilmasi quyi tizimlarining inshootlari va qurilmalarini ularning xavfsiz ishlashini taʼminlaydigan hamda energiya samaradorligini oshiradigan sifat koʻrsatkichlariga ega elektr energiyasi bilan taʼminlash. 26. Xavfsizlikni taʼminlash maqsadida temir yoʻl avtomatikasi va telemexanikasiga, temir yoʻl avtomatikasi va telemexanikasi tarkibiy qismlariga hamda temir yoʻl avtomatikasi va telemexanikasi tarkibiy qismlari elementlariga quyidagi talablar belgilanadi: a) avtomatika va telemexanikaning barcha tarkibiy qismlari hamda avtomatika va telemexanikaning tarkibiy qismlarining barcha elementlari harakatdagi temir yoʻl tarkibining belgilangan tezlik va minimal, harakatlanish intervali bilan xavfsiz harakatlanishini taʼminlashi lozim; b) poyezdlar harakatining dispetcherlik markazlashtiruvi va dispetcherlik nazorati quyidagilarni taʼminlashi lozim: bir yoki bir necha temir yoʻl stansiyalari va peregonlarining strelkali oʻtkazgichlari va svetoforlarini bitta dispetcherlik markazidan markazlashtirilgan holda boshqarish, bunda ushbu stansiya va temir yoʻl postlarida elektr markazlashtirish qurilmalarini zaxira boshqaruvi bilan taʼminlash; peregonlar, stansiyalar va stansiyalarga tutashgan blok-uchastka temir yoʻllarining boʻshligini (yoki bandligini) va strelkali oʻtkazgichlar holatini, shuningdek, kirishda, yoʻnalishda va chiqishda oʻrnatilgan svetoforlarning ishoralarini uzluksiz nazorat qilish; temir yoʻl stansiyalari va peregonlarda signalizatsiya, markazlashtirish va bloklash qurilmalarining texnik holatini uzluksiz nazorat qilish; blok-uchastkalarning soxta bandlik holatida harakatlanish parametrlarini oʻzgartirish imkoniyatini taʼminlash, shu jumladan, harakatdagi temir yoʻl tarkibini shoshilinch toʻxtatish va harakatdagi temir yoʻl tarkibi taqiqlovchi ishorali svetofordan oʻtib harakatlanishi uchun ruxsat berish; poyezdlarning harakati haqida yoʻlovchilarni xabardor qilish uchun zarur maʼlumotlarni uzatish, shuningdek, poyezd yaqinlashayotgani toʻgʻrisida temir yoʻllarda ishlarni bajarayotgan xodimlarni xabardor qilish; v) temir yoʻl stansiyalarida va peregonlarida signalizatsiya, markazlashtirish va bloklash quyidagilarni taʼminlashi lozim: poyezdlarni temir yoʻl stansiyalarida va peregonning har bir yoʻlida ikki tomon yoʻnalishida belgilangan tezlikda bir-biri bilan kesishmaydigan belgilangan yoʻnalishlar boʻylab oʻtkazish; harakatdagi temir yoʻl tarkibi temir yoʻlning boshqa harakatdagi temir yoʻl tarkibi bilan band boʻlgan qismiga chiqishining oldini olish (bloklash); yoʻnalishni tayyorlashda harakatdagi temir yoʻl tarkibi holatini nazorat qilish, strelkalarni oʻtkazish, ularning holatini nazorat qilish va bloklash, shuningdek, svetoforlarni boshqarish va oʻzaro bogʻliq operatsiyalarning zarur ketma-ketligini bajarish; qurilmalar va texnik vositalarning texnik holatini nazorat qilish va zarur hollarda ularning zaxirasini yaratish; temir yoʻl stansiyalarida poyezdlar yaqinlashayotganligi haqida avtomatik tarzda ogohlantirish; g) temir yoʻl avtomatikasi va telemexanikasi saralash stansiyalarida quyidagilarni taʼminlashi lozim: tarkiblarni hisoblangan (loyihaviy) tezlikda uzluksiz, toʻxtovsiz va xavfsiz tarqatish, shuningdek, vagonlar saralanishi xavfsizligini taʼminlash; strelkali oʻtkazgichlarni individual boshqarish; harakatdagi temir yoʻl tarkibining tarqatish zonasiga chiqishiga yoʻl qoʻymaslik; strelkali oʻtkazgichlar holatini va strelkali oʻtkazgichlar seksiyalari bandligini nazorat qilish; harakatdagi temir yoʻl tarkibi ostidagi strelkali oʻtkazgichlar boshqa yoʻlga oʻtishiga yoʻl qoʻymaslik; siljitish va tarqatishni boshqarish hamda nazorat qilish; d) texnik diagnostika va monitoring tizimi temir yoʻl avtomatikasi va telemexanikasi qurilmalarining ishdan chiqishdan oldingi holati nazorat qilinishini taʼminlashi lozim; e) temir yoʻl avtomatikasi va telemexanikasi temir yoʻl transporti infratuzilmasining boshqa quyi tizimlari hamda harakatdagi temir yoʻl tarkibi bilan mos kelishi lozim; j) temir yoʻl avtomatikasi va telemexanikasi, temir yoʻl avtomatikasi va telemexanikasi tarkibiy qismlari hamda temir yoʻl avtomatikasi va telemexanikasi tarkibiy qismlari elementlari loyihalashtirishda nazarda tutilgan barcha sharoit va rejimlarda, ular uchun belgilangan xizmat muddati davomida yaroqliklik holatini saqlab turishi lozim. 27. Xavfsizlikni taʼminlash maqsadida temir yoʻl elektr aloqasiga, temir yoʻl elektr aloqasi tarkibiy qismlariga va temir yoʻl elektr aloqasi tarkibiy qismlari elementlariga quyidagi talablar belgilanadi: a) temir yoʻl elektr aloqasi, temir yoʻl elektr aloqasi tarkibiy qismlari va temir yoʻl elektr aloqasi tarkibiy qismlari elementlari harakatdagi temir yoʻl tarkibining belgilangan tezlikda va qatnovlarning minimal oraligida xavfsiz harakatlanishini taʼminlashi lozim; b) temir yoʻl elektr aloqasi, temir yoʻl elektr aloqasi tarkibiy qismlari va temir yoʻl elektr aloqasi tarkibiy qismlari elementlari texnologik aloqa tarmogʻining ishlash parametrlarini va integratsiyalashgan holda boshqarilishini hamda chastota va vaqt sinxronligini taʼminlashi lozim; v) temir yoʻl elektr aloqasi, temir yoʻl elektr aloqasi tarkibiy qismlari va temir yoʻl elektr aloqasi tarkibiy qismlari elementlari temir yoʻl transporti infratuzilmasining boshqa quyi tizimlari va harakatdagi temir yoʻl tarkibi bilan mos kelishi lozim; g) temir yoʻl elektr aloqasi, temir yoʻl elektr aloqasi tarkibiy qismlari va temir yoʻl elektr aloqasi tarkibiy qismlari elementlari ular uchun belgilangan xizmat muddati davomida loyihalashtirish vaqtida nazarda tutilgan barcha sharoitlarda hamda rejimlarda ishlash qobiliyatini saqlashi lozim. 28. Xavfsizlikni taʼminlash maqsadida stansiya bino, inshoot va qurilmalariga, stansiya bino, inshoot va qurilmalari tarkibiy qismlariga va stansiya bino, inshoot va qurilmalari tarkibiy qismlari elementlariga quyidagi talablar belgilanadi: a) yoʻlovchilarni chiqarish, tushirish va ularga xizmat koʻrsatish operatsiyalarini xavfsiz amalga oshirish uchun stansiyaning bino, inshoot va qurilmalari moslashtirilgan boʻlishi lozim. Yoʻlovchilar binolaridan yoʻlovchilar platformalariga chiqish joylarida, shuningdek, yoʻlovchilar platformalaridan piyodalar koʻprigi va tunnelga chiqish joylarida odamlarning xavfsizligi koʻzda tutilmagan boshqa bino, inshoot va qurilmalar xalaqit qilmasligi kerak, shuningdek, bolalar aravachalari bilan ketayotgan va harakati cheklangan fuqarolarning harakatlanishi uchun jihozlar boʻlishi lozim; b) piyodalar tunnellari va yerosti stansiyalari avariya holatida yoritish chiroqlariga va avariya chiqish yoʻlaklariga ega boʻlishi lozim; v) strelkalari elektron tarzda markazlashtirilgan stansiyalar, tunnellar va koʻpriklar harakatdagi temir yoʻl tarkibi yaqinlashayotgani haqida temir yoʻl izida ishlarni bajarayotgan xodimlarni xabardor qilish tizimi bilan jihozlangan boʻlishi lozim; g) statsionar joylashtirilgan inshootlar va ularning alohida elementlari harakatdagi temir yoʻl tarkibining elementlariga hamda tashilayotgan yuklarga bevosita xalaqit bermasligini taʼminlash maqsadida ushbu inshootlar va ularning alohida elementlari inshootlarning belgilangan yaqinlashish gabaritiga va yuk ortish gabaritiga (shu jumladan, nogabarit yuklarni tashishda) rioya etilishini taʼminlashi lozim; d) temir yoʻl stansiyalari harakatdagi temir yoʻl tarkibining poyezdlar harakati yoʻnalishlariga oʻz-oʻzidan chiqib ketishini oldini olish uchun qurilmalarga — saqlovchi boshi berk yoʻllarga, himoyalash strelkalariga, uloqtiruvchi oʻtkir uchlarga (ostryaklar) yoki strelkalarga ega boʻlishi kerak, ular markazlashtirish va bloklash tizimiga ulanish talablariga javob berishi, toʻsiq holatini nazorat qilishi hamda harakatdagi temir yoʻl tarkibi boshqa yoʻllarga va poyezdlarning qabul qilinishi, harakatlanishi va joʻnatilishi yoʻnalishlariga oʻz-oʻzidan chiqib ketishini istisno etishi kerak; e) uzun masofali nishabliklarga ega boʻlgan peregonlar, shuningdek, bunday peregonlarni chegaralovchi stansiyalar ushbu nishabliklarda harakatlanishi davomida boshqaruvni yoʻqotgan harakatdagi temir yoʻl tarkibini toʻxtatish uchun tutib qoluvchi boshi berk yoʻllarga yoki boshqa inshoot va qurilmalarga ega boʻlishi shart; j) yuk ortish va tushirish ishlarini bajarishda barcha sharoitlar koʻzda tutilganda yuk ortish qurilmalari harakatdagi temir yoʻl tarkibiga shikast yetkazish holatlarini istisno etishi, tungi vaqtda yuklarni ortish va tushirish xavfsizligini taʼminlovchi yoritish uskunalari bilan jihozlangan boʻlishi, ishchi va xodimlarning xavfsizligini va tashilayotgan yuklarning butligini taʼminlashi kerak; z) temir yoʻl stansiyalari, omborlar va boshqa yordamchi obyektlar temir yoʻllar boʻylab piyodalar oʻtish joylari, ogohlantirish belgilari, shuningdek, elektr yoritish uskunalari bilan jihozlangan boʻlishi kerak. Temir yoʻllar yaqinidagi binolardan chiqishda panjaralar (toʻsiqlar) boʻlishi kerak; i) temir yoʻl stansiyalarida belgilangan joylarda poyezd shakllantiruvchilar, vagon tezligini nazorat qiluvchilar, strelka postlari navbatchilari, vagonlar tekshiruvchilari, yuk, pochta joʻnatmalari va bagaj qabul qiluvchi-topshiruvchilar, shuningdek, lokomotivlar va vagonlarni kerakli narsalar bilan taʼminlovchilar va boshqa xodimlar uchun ishlarni bajarishga moʻljallangan ochiq maydonlar va xavfsizlik orollari boʻlishi kerak; k) temir yoʻl stansiyalaridagi obyekt va binolar harakatdagi temir yoʻl tarkibi xavfsizligi, manyovr harakatlari xavfsizligi, yoʻlovchilarni vagonlarga chiqarish va vagonlardan tushirish xavfsizligi, ishchi-xodimlar xavfsizligi, pochta, bagaj va yuk bagaji joʻnatmalarining muhofazasini taʼminlash uchun belgilangan meʼyorlarga muvofiq yoritilishi lozim. Tashqi yoritish signal chiroqlarining tiniq koʻrinishiga taʼsir koʻrsatmasligi lozim; l) saralash tepaliklarida vagon tezligini sekinlashtirish uskunalarining siqilgan havosini chiqarish joylari, kompressor uskunalarining havo tortish joylari, shuningdek, dvigatellar va boshqa asbob-uskunalarning gaz chiqarish tizimlari aerodinamik shovqin va gaz oqimi glushitellari (shovqinni pasaytiradigan moslamalar), shuningdek, boshqa himoya moslamalari bilan jihozlanishi shart; m) elektr uzatish havo liniyalari temir yoʻllar orqali stansiyalarining boshlanish qismida kesishmasligi lozim; n) xavfli yuklar bilan operatsiyalar amalga oshiriladigan temir yoʻl stansiyalari uchun fuqarolarning hayoti va sogʻligʻini, jismoniy yoki yuridik shaxslarning mol-mulkini, davlat mulkini va atrof-muhitni muhofaza qilish boʻyicha maxsus choralar koʻrilgan boʻlishi kerak; o) yongʻin avtomatikasi tizimi va odamlarni yongʻindan xabardor qilish va evakuatsiya qilishni boshqarish tizimlari hamda yongʻin oʻchirish vositalari bilan amaldagi shaharsozlik normalari va qoidalariga muvofiq taʼminlanishi lozim. 29. Ushbu Texnik reglament tartib-taomillariga muvofiq majburiy muvofiqligi baholanadigan temir yoʻl mahsulotini identifikatsiyalash kerak. Identifikatsiya namunalarini tanlab olishda va sinovlar oʻtkazishda hamda taqdim etilgan namunalar haqiqatdan muvofiqligini majburiy baholash lozim boʻlgan temir yoʻl mahsulotiga tegishliligini tasdiqlash uchun amalga oshiriladi. Temir yoʻl mahsulotini identifikatsiyalash temir yoʻl mahsulotiga nisbatan taqdim etilgan hujjatlarga muvofiq yoki temir yoʻl mahsulotini baholash yoʻli bilan amalga oshiriladi. 30. Temir yoʻl mahsulotini identifikatsiyalash uning asosiy xususiyatlarini temir yoʻl mahsuloti muvofiqligini majburiy tasdiqlash toʻgʻrisidagi arizada, tegishli texnik hujjatlarda (ilova qilingan hujjatlarda), temir yoʻl mahsuloti namunasi tamgʻasida va qadoqda (idishda) koʻrsatilgan asosiy xususiyatlar bilan taqqoslashdan iborat. Temir yoʻl mahsulotini identifikatsiyalash vaqtida roʻyxati Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi tomonidan tasdiqlanadigan milliy standartlarda (keyingi oʻrinlarda — standartlashtirish hujjatlari), shuningdek, temir yoʻl mahsuloti klassifikatorida va konstruktorlik hujjatlarida, shu jumladan, texnik shartlarda va yetkazib berish shartnomalarida qayd etilgan xususiyatlardan foydalanish mumkin. 31. Vizual identifikatsiyalashda temir yoʻl mahsuloti turi, joylashgan joyi, isteʼmolchi uchun maʼlumotlarning mavjudligi va mazmuni aniqlanadi. Sinovlarni oʻtkazish paytida identifikatsiyalash natijalari sinovlar bayonnomasida (sinovlar toʻgʻrisidagi hisobotlar) aks ettiriladi. 32. Temir yoʻl mahsuloti aniq farqlanadigan identifikatsiya va ogohlantiruvchi yozuvlarga va tamgʻaga ega boʻlishi kerak, ularning maʼlumotlari foydalanish boʻyicha qoʻllanmada takrorlanishi va tushuntirilishi lozim. 33. Ushbu Texnik reglament talablariga muvofiqligi tasdiqlangan temir yoʻl mahsuloti belgilangan tartibda muvofiqlik belgisi bilan tamgʻalanadi. 34. Konstruktorlik hujjatlariga muvofiq temir yoʻl mahsuloti u ishlab chiqarilgan yildan qatʼi nazar temir yoʻl mahsulotini identifikatsiyalashni taʼminlaydigan quyidagi tamgʻaga ega boʻlishi kerak: a) muvofiqlik belgisi; b) raqam; v) ishlab chiqaruvchining yorligʻi; g) ishlab chiqarilgan sana; d) rezervuarlar va nazorat moslamalari tekshirishdan oʻtkazilganligi boʻyicha maʼlumotlar (koʻrsatilgan rezervuarlar va moslamalarga yoziladi). 35. Temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlarini va temir yoʻl mahsulotini foydalanishga kiritishdan oldin xatarlar va xavfsiz foydalanish shartlari toʻgʻrisidagi ogohlantiruvchi yozuvlar va belgilar loyihada nazarda tutilgan joylarda aks ettirilishi yoki belgilangan boʻlishi kerak. 36. Temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlarining muvofiqligini baholash temir yoʻl transportining xususiyatlarini hisobga olgan holda bino va inshootlarga qoʻyiladigan xavfsizlik talablarini belgilovchi normativ-huquqiy hujjatlarga va ushbu Texnik reglamentning 56 — 64-bandlarida koʻrsatilgan talablarga muvofiq amalga oshiriladi. Temir yoʻl mahsulotining muvofiqligini baholash muvofiqlikni majburiy tasdiqlash shaklida amalga oshiriladi. 37. Loyihaning ekspertizasi Oʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksiga muvofiq amalga oshiriladi. Temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlarini foydalanishga qabul qilishda ular tasdiqlangan loyiha hujjatlariga (belgilangan tartibda unga kiritilgan oʻzgartirishlarni hisobga olgan holda), ushbu Texnik reglamentga va standartlashtirish hujjatlariga muvofiqligi belgilanadi. 38. Temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlarini foydalanishga qabul qilishda temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlarini qurish vaqtida amalga oshiriladigan texnologik operatsiyalar bajarilishiga taalluqli boʻlgan qurilish nazorati (qabul komissiyalari) natijalari hisobga olinishi kerak. Qurilish nazorati Shaharsozlik toʻgʻrisidagi qonunchili hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi. 39. Foydalanishga topshiriladigan temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlari roʻyxati ushbu Texnik reglamentga 2-ilovada keltirilgan. Temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlarini foydalanishga qabul qilish va ishga tushirish tartibi ushbu Texnik reglamentning 4-bobida keltirilgan. 40. Temir yoʻl mahsulotining muvofiqligini majburiy tasdiqlash quyidagi shakllarda amalga oshiriladi: a) majburiy sertifikatlash; b) muvofiqlik toʻgʻrisida deklaratsiyani qabul qilish (keyingi oʻrinlarda — muvofiqlikni deklaratsiyalash). 41. Temir yoʻl mahsulotini majburiy sertifikatlash qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda akkreditatsiya qilingan sertifikatlashtirish organlari tomonidan amalga oshiriladi (keyingi oʻrinlarda — sertifikatlashtirish organlari). 42. Sertifikatlash paytida temir yoʻl mahsuloti parametrlarining zarur sinashlari va oʻlchashlari qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda akkreditatsiya qilingan sinash laboratoriyalari (markazlari) tomonidan amalga oshiriladi (keyingi oʻrinlarda — akkreditatsiya qilingan sinash — laboratoriyalari (markazlari)). Akkreditatsiya qilingan sinash laboratoriyasi (markazi) sertifikatlashtirish organi bilan tuzilgan shartnoma shartlari asosida oʻz akkreditatsiyasi doirasida temir yoʻl mahsulotini tadqiq qilish (sinash) va oʻlchashni amalga oshiradi. Akkreditatsiya qilingan sinash laboratoriyalari (markazlari) tadqiqot (sinash) va oʻlchash natijalarini tegishli sinash bayonnomalari bilan rasmiylashtiradi va sertifikatlashtirish organiga taqdim etadi. Ushbu Texnik reglamentning 5-bobida belgilangan sertifikatlashtirish tartibiga muvofiq sertifikatlashtirish organi muvofiqlik sertifikatini berish yoki berishni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. Sinash paytida ishlatiladigan oʻlchash vositalari oʻlchovlarning bir xilligini taʼminlash toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablariga muvofiq boʻlishi kerak. 43. Temir yoʻl mahsulotining muvofiqligini baholashda standartlashtirish hujjatlarining qoidalari qoʻllanilsa, ushbu Texnik reglament talablariga muvofiqlikni baholash standartlashtirish hujjatlarini hisobga olgan holda amalga oshirilishi mumkin. Standartlashtirish hujjatlarini qoʻllamaslik ushbu Texnik reglament talablariga rioya qilmaslik deb baholanishi mumkin emas. Bunday holda, temir yoʻl mahsulotining ushbu Texnik reglament talablariga muvofiqligini baholash uchun ushbu reglamentning 54-bandiga muvofiq boshqa hujjatlardan foydalanishga ruxsat beriladi. 44. Sertifikatlashtirilishi lozim boʻlgan mahsulotlar roʻyxati ushbu Texnik reglamentga 3-ilovada keltirilgan. Muvofiqligi deklaratsiyalanadigan mahsulotlar roʻyxati ushbu Texnik-reglamentga 4-ilovada keltirilgan. Ushbu Texnik reglamentning 3-ilovasida keltirilgan quyi tizimlar tarkibiy qismlari elementlarini va 4-ilovasida keltirilgan quyi tizimlar tarkibiy qismlari elementlarini oʻz ichiga olgan temir yoʻl mahsulotini majburiy sertifikatlashtirish tarkibiy qismlarning barcha elementlariga muvofiqlik sertifikatlari yoki muvofiqlik deklaratsiyalari mavjud boʻlganda amalga oshiriladi. Sertifikatlashtirish tartibi ushbu Texnik reglamentning 5-bobida belgilangan. 45. Temir yoʻl mahsulotlarini sertifikatlash sxemalari roʻyxati ushbu Texnik reglamentga 5-ilovada keltirilgan. 46. Temir yoʻl mahsulotining ushbu Texnik reglamentda belgilangan majburiy talablarga muvofiqligini baholash uchun ishlab chiqaruvchi sinalgan uslubiyotlar boʻyicha qabul qilish, qabul qilish-topshirish sinovlarini, davriy va namunaviy sinovlarni oʻtkazadi. 47. Majburiy sertifikatlashtirish ariza beruvchi bilan tuzilgan shartnomaga asosan sertifikatlashtirish organi tomonidan amalga oshiriladi. Sertifikatlashtirish paytida ishlab chiqaruvchi yoki sotuvchi hisoblangan — yoxud yetkazib berilayotgan temir yoʻl mahsuloti ushbu Texnik reglament talablarga muvofiqligini taʼminlash va yetkazib berilayotgan temir yoʻl mahsuloti ushbu Texnik reglament talablariga nomuvofiqligi uchun javobgar boʻlish nuqtai nazaridan xorijiy ishlab chiqaruvchi funksiyalarini u bilan tuzilgan shartnoma asosida bajarayotgan, qonunchilik hujjatlariga muvofiq roʻyxatdan oʻtgan (yakka tartibdagi tadbirkor sifatida) yuridik shaxs ariza beruvchi boʻlishi mumkin. 48. Sinash turlari va hajmi milliy standartlar va qoidalar toʻplamlari bilan belgilanadi, ularning roʻyxati Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi tomonidan tasdiqlanadi. Muvofiqlikni baholash boʻyicha ishlarni amalga oshirish muddati sertifikatlashtirish organi va ariza beruvchi oʻrtasidagi shartnoma bilan belgilanadi. Muvofiqlik sertifikatini rasmiylashtirish va berish muddati sertifikatlashtirish organi tomonidan barcha zarur hujjatlar (sinov hisobotlari, inspeksiya hisoboti, sanitariya-epidemiologiya, veterinariya, fitosanitariya xulosasi, ekologik ekspertiza xulosasi) olingan kundan boshlab uch ish kunidan oshmasligi kerak. Muvofiqlik sertifikatining amal qilish muddati: mahsulot partiyasi — mahsulotning yaroqlilik yoki kafolat muddatidan; seriyali ishlab chiqariladigan mahsulotga — uch yildan oshmasligi kerak. 49. Muvofiqlikni deklaratsiyalash paytida ishlab chiqaruvchi yoki sotuvchi hisoblangan yoxud yetkazib berilayotgan temir yoʻl mahsuloti ushbu Texnik reglament talablariga muvofiqligini taʼminlash va yetkazib berilayotgan temir yoʻl mahsuloti ushbu Texnik reglament talablariga nomuvofiqligi uchun javobgar boʻlish nuqtai nazaridan xorijiy ishlab chiqaruvchi funksiyalarini u bilan tuzilgan shartnoma asosida bajarayotgan, qonunchilik hujjatlariga muvofiq roʻyxatdan oʻtgan (yakka tartibdagi tadbirkor sifatida) yuridik shaxs ariza beruvchi boʻlishi mumkin. 50. Muvofiqlikni oʻz dalillari asosida deklaratsiyalashda muvofiqlik deklaratsiyasini qabul qilib oluvchi ariza beruvchi quyidagilarni oʻz ichiga olgan daliliy materiallar toʻplamini mustaqil ravishda shakllantiradi: a) taʼsis hujjatlari; b) konstruktorlik hujjatlari va texnologik hujjatlar; v) xavfsizlikni asoslash; g) temir yoʻl mahsuloti namunaviy shakllarini tanlab olish dalolatnomasi; d) temir yoʻl mahsuloti boʻyicha ariza beruvchining oʻz laboratoriyasida olingan sinovlar bayonnomalari; e) milliy standart yoki temir yoʻl mahsulotini ishlab chiqarish uchun asos boʻlgan texnik shartlar; j) temir yoʻl mahsulotining umumiy xavfsizligiga taʼsir qiluvchi tarkibiy qismlarning alohida elementlari xavfsizligini tasdiqlovchi hujjatlar; z) sifat menejmenti tizimi sertifikatini bergan sertifikatlashtirish organi tomonidan sertifikatlangan temir yoʻl mahsuloti ustidan davlat nazorati amalga oshirilishini nazarda tutuvchi sifat menejmenti tizimi sertifikati; i) ariza beruvchi tomonidan temir yoʻl mahsulotining muvofiqligini tasdiqlash uchun foydalanilgan boshqa hujjatlar (oʻxshash hujjatlardan foydalanish, sinalgan usullar boʻyicha hisob-kitoblar natijalari). 51. Oʻz dalillari asosida va sertifikatlashtirish organi va (yoki) akkreditatsiya qilingan sinash laboratoriyasi (markazi) ishtirokida olingan dalillar asosida temir yoʻl mahsuloti muvofiqligini deklaratsiyalashda, ariza beruvchi ushbu Texnik reglamentning 50-bandiga asosan shakllantirgan oʻz dalillariga qoʻshimcha ravishda akkreditatsiya qilingan sinash laboratoriyasida (markazida) olingan sinashlar va oʻlchash natijalari boʻyicha bayonnomalarni daliliy materiallarga kiritadi. Muvofiqlikni deklaratsiyalashda temir yoʻl mahsulotini identifikatsiyalash akkreditatsiya qilingan sinash laboratoriyasi (markaz) tomonidan amalga oshiriladi. Sinashlar uchun temir yoʻl mahsuloti namunalarini tanlab olish milliy standartlar va (yoki) qoidalarda belgilangan talablarga muvofiq amalga oshiriladi, ularning roʻyxati Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi tomonidan tasdiqlanadi. Sinov uchun tanlangan temir yoʻl mahsuloti namunalari konstruksiyasi, tarkibi va ishlab chiqarish texnologiyasi boʻyicha isteʼmolchiga (mijozga) yetkazib beriladigan temir yoʻl mahsuloti bilan bir xil boʻlishi kerak. Temir yoʻl mahsulotining muvofiqligini deklaratsiyalash sxemalari roʻyxati 6-ilovada keltirilgan. 52. Muvofiqlik deklaratsiyasining amal qilish muddati uch yildan oshmasligi kerak. 53. Ariza beruvchi tomonidan tasdiqlangan muvofiqlik deklaratsiyalari va muvofiqlik sertifikatlarining nusxalari temir yoʻl mahsulotiga tegishli hujjatlarga ilova qilinadi. 54. Ariza beruvchi temir yoʻl mahsulotining muvofiqligini tasdiqlashda standartlashtirish boʻyicha hujjatlarni qoʻllamasa yoki qisman qoʻllasa, ariza bilan birga quyidagilarni taqdim etadi: a) temir yoʻl mahsulotining ushbu Texnik reglament talablariga muvofiqligini tasdiqlovchi dalillar; b) akkreditatsiya qilingan sinash laboratoriyalarida (markazlarda) oʻtkazilgan tadqiqotlar (sinashlar) haqida maʼlumot; v) sifat menejmenti tizimining muvofiqlik sertifikati. 55. Ariza beruvchi qonunchilik hujjatlariga muvofiq sertifikatlashtirish organlari va akkreditatsiya qilingan sinash laboratoriyalari (markazlari) noqonuniy xatti-harakatlari toʻgʻrisida shikoyat bilan akkreditatsiya organiga murojaat qilish huquqiga ega. 56. Qurilishi yakunlangan temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlari foydalanishga qabul qilish tartib-taomillaridan oʻtkazilishi. kerak. 57. Foydalanishga qabul qilish loyiha hujjatlariga va unga belgilangan tartibda kiritilgan oʻzgartirishlarga muvofiq toʻliq holda yoki qurilish bosqichlariga koʻra amalga oshiriladi. 58. Foydalanishga qabul qilish buyurtmachi tomonidan tayinlanadigan qabul komissiyasi tomonidan amalga oshiriladi. Qurilishi davlat budjeti mablagʻlari hisobidan amalga oshirilgan umumiy foydalanishdagi temir yoʻllarni, shuningdek, temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlarini foydalanishga qabul qilish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tayinlanadigan davlat qabul komissiyasi tomonidan amalga oshiriladi. 59. Qurilishi yakunlangan temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlarining qabul komissiyasiga taqdim etish uchun tayyorligini baholash maqsadida buyurtmachi pudratchining qurilish yakunlanganligi toʻgʻrisida rasmiy xabarnomasini olgandan keyin ishchi komissiyani (ishchi komissiyalari) tayinlaydi. 60. Ishchi komissiya tomonidan foydalanishga qabul qilishga tayyorligi toʻgʻrisidagi qaror quyidagicha qabul qilinadi: a) temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlarining ushbu Texnik reglament va belgilangan tartibda kiritilgan oʻzgarishlarni hisobga olgan holda tasdiqlangan loyiha hujjatlari talablariga muvofiqligini baholash natijalari boʻyicha; b) pudratchi tomonidan ishlab chiqiladigan ijro hujjatlarini tahlil qilish natijalari boʻyicha; v) oʻlchashlar natijalari asosida, shu jumladan, yoʻllarni oʻlchash va diagnostika qilish boʻyicha avtomatlashgan tizimlar yordamida, inshootlar, moslamalar va mexanizmlarni sinash, shuningdek, uskunalarni kompleks sinashdan oʻtkazish. 61. Baholash natijalari boʻyicha temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlari qabul komissiyasi tomonidan qabul qilishga tayyorligi toʻgʻrisida ishchi komissiya xulosa shakllantiradi. Loyiha hujjatlaridan chetga chiqishlar aniqlansa, ular temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyekti qabul komissiyasi tomonidan qabul qilinishidan oldin bartaraf qilinishi kerak. 62. Qabul komissiyalari ishchi komissiyalar tomonidan aniqlangan nomuvofiqliklarning bartaraf etilishini va temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlarining foydalanishga qabul qilishga tayyorligini baholashi shart. Belgilangan baholash buyurtmachi tomonidan tuzilgan va qabul komissiyasi tomonidan tasdiqlangan dasturga muvofiq amalga oshiriladi. Qurilishi yakunlangan temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlarini qabul qilish qabul komissiyasi tomonidan ishchi komissiyaning xulosasi asosida dalolatnoma, shuningdek, pudratchi tomonidan taqdim etilgan hujjatlar bilan rasmiylashtiriladi. Temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlarini foydalanishga qabul, qilish dalolatnomasi qabul komissiyasining barcha aʼzolari tomonidan imzolanishi kerak, bunda ularning har biri oʻz vakolati doirasida qabul komissiyasi tomonidan qabul qilingan qarorlar uchun javobgar boʻladi. Qabul komissiyasining ayrim aʼzolari dalolatnomani imzolashdan bosh tortgan taqdirda, vakolatiga kiradigan masalalar boʻyicha eʼtirozlarni bayon etgan holda ular vakillik qilayotgan tegishli organlarning xulosalarini komissiya raisiga taqdim etishi shart. Ushbu kamchiliklar xulosalar chiqargan organlar ishtirokida bartaraf etilishi kerak. Qabul komissiyasi tomonidan belgilangan muddatda kamchiliklar bartaraf etilmasa, temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlari qabul komissiyasi tomonidan foydalanishga tayyor emas deb topiladi. 63. Ishlab chiqarishdan hosil boʻlgan va maishiy chiqindilarni zararsizlantirish va xavfsiz joyga olish, shuningdek, ifloslantiruvchi moddalarning chiqindilarini hamda oqova suvlarni zararsizlantirish uchun atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida belgilangan talablarga muvofiqlikni taʼminlaydigan texnik vositalar va texnologiyalar bilan jihozlanmagan temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlarini foydalanishga qabul qilish taqiqlanadi. Shuningdek, atrof-muhit ifloslanishini nazorat qilish vositalari bilan jihozlanmagan temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlarini qonunchilik hujjatlariga muvofiq atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy muhitni tiklash, melioratsiya hamda obodonlashtirish boʻyicha loyihalarda nazarda tutilgan ishlarni bajarmasdan foydalanishga qabul qilish taqiqlanadi. 64. Temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlarini foydalanishga qabul qilish uchun ruxsatnoma olish maqsadida buyurtmachi qurilishga ruxsatnoma bergan organga tegishli ariza bilan murojaat etadi. Arizaga Oʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksida nazarda tutilgan hujjatlar, shu jumladan, Transport vazirligi huzuridagi Transport nazorati inspeksiyasining temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlarining Texnik reglamentlar va loyiha hujjatlari talablariga muvofiqligi toʻgʻrisidagi xulosasi, shuningdek, jamoatchilikning xulosalari va respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining ekologiya, sanitariya-epidemiologiya va yongʻin xavfsizligi talablariga muvofiqlik toʻgʻrisida xulosalari ilova qilinadi. Taqdim etilgan hujjatlarni baholash natijalari ijobiy boʻlsa, buyurtmachiga temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlaridan foydalanishni boshlashga ruxsat beriladi. 65. Sertifikatlashtirish tartibi quyidagilardan iborat: a) ariza beruvchi tomonidan sertifikatlashtirish organiga temir yoʻl mahsulotini sertifikatlashtirish uchun ariza berish; b) sertifikatlashtirish organi tomonidan sertifikatlashtirish oʻtkazish uchun berilgan arizani baholash, ushbu arizaga nisbatan qaror qabul qilish va qarorni ariza beruvchiga yuborish; v) sertifikatlashtirish organi bilan tuzilgan shartnoma boʻyicha akkreditatsiya qilingan sinash laboratoriyasida (markaz) temir yoʻl mahsuloti sinovlarini oʻtkazish; g) sertifikatlashtirish sxemasida nazarda tutilgan boʻlsa, temir yoʻl mahsulotini ishlab chiqarish shartlarini yoki sifat menejmenti tizimi sertifikatini yoxud mahsulotni ishlab chiqarish holatini baholash; d) temir yoʻl mahsulotini sinash natijalarini, ishlab chiqarish holatini baholash yoki sifat tizimini yoxud temir yoʻl mahsuloti ishlab chiqarishni sertifikatlashtirish (oʻtkazilgan hollarda) natijalarini va boshqa daliliy materiallarni ekspertizadan oʻtkazish, shuningdek, muvofiqlik sertifikatini berish toʻgʻrisida qaror qabul qilish yoki muvofiqlik sertifikatini berishni rad. etishni asoslash; e) muvofiqlik sertifikatini rasmiylashtirish, roʻyxatdan oʻtkazish va berish yoki muvofiqlik sertifikatini berishni rad etish toʻgʻrisida ariza beruvchiga xabar yuborish; j) sertifikatlashtirish sxemalariga muvofiq sertifikatlashtirilayotgan temir yoʻl mahsulotini, shuningdek, muvofiqlik sertifikati va muvofiqlik belgisi qoʻllanishini nazorat qilish. 66. Sertifikatlashtirish uchun ariza quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak: a) ariza beruvchining nomi, joylashgan manzili va rekvizitlari; b) ariza beruvchi temir yoʻl mahsuloti ishlab chiqaruvchi boʻlmasa, ishlab chiqaruvchining nomi, joylashgan manzili va rekvizitlari; v) temir yoʻl mahsuloti toʻgʻrisidagi maʼlumotlar va uning identifikatsiya xususiyatlari (milliy temir yoʻl mahsuloti klassifikatori boʻyicha nomi, kodi yoki Oʻzbekiston Respublikasida qoʻllanadigan Tashqi iqtisodiy faoliyat tovar nomenklaturasiga muvofiq import qilinadigan temir yoʻl mahsuloti kodi), temir yoʻl mahsulotining texnik tavsifi, undan foydalanish boʻyicha qoʻllanmalar va ushbu Texnik reglamentning 67 va 69-bandlariga muvofiq boshqa texnik hujjatlar, shuningdek, deklaratsiyalangan miqdor (temir yoʻl mahsulotini seriyali ishlab chiqarish, uning partiyasi yoki ishlab chiqarish birligi); g) taqdim etilayotgan temir yoʻl mahsuloti ushbu Texnik reglament talablariga javob berishi lozim boʻlgan qoidalarning koʻrsatilishi; d) sertifikatlashtirish sxemasi; e) ariza beruvchining sertifikatlashtirish qoidalari va shartlariga rioya qilish majburiyatlari; j) ariza beruvchining xohishiga koʻra qoʻshimcha maʼlumotlar; z) arizaga ilova qilingan hujjatlar roʻyxati. 67. Ishlab chiqarilayotgan temir yoʻl mahsuloti uchun ariza beruvchi tomonidan sertifikatlashtirishga ariza bilan birga sertifikatlashtirish organiga quyidagi hujjatlar taqdim etiladi: a) temir yoʻl mahsuloti namunasini yaratish uchun texnik topshiriq (mavjud boʻlsa); b) temir yoʻl mahsuloti uchun texnik shartlar; v) dastlabki sinovlar dasturi; g) dastlabki sinovlar bayonnomasi; d) qayd etilgan ekspluatatsiya hujjatlari toʻplami; e) temir yoʻl mahsuloti namunasi qabul qilish sinovlarini oʻtkazishga tayyorligi toʻgʻrisidagi dalolatnoma; j) qabul qilish sinovlarini oʻtkazish reja-jadvali; z) qabul qilish sinovlari dasturi; i) qabul qilish sinovlari bayonnomasi; k) qabul komissiyasining dalolatnomasi; l) qabul komissiyasi tomonidan aniqlangan kamchiliklarni (mavjud boʻlsa) bartaraf etish boʻyicha chora-tadbirlar rejasi va uning bajarilishini tasdiqlovchi hujjatlar; m) temir yoʻl mahsulotini seriyali ishlab chiqarish uchun konstruktorlik hujjatlarining nazorat toʻplamini belgilangan tartibda baholash va tasdiqlash yakunlari boʻyicha xabarnoma; n) temir yoʻl mahsuloti muvofiqlik belgisini oʻrnatish usuli va joyi yuzasidan taklif. 68. Qabul qilish va sertifikatlashtirish sinovlarini birlashtirish toʻgʻrisida qaror qabul qilinganda, ushbu Texnik reglamentning 67-bandi “i” — “l” kichik bandlarida koʻrsatilgan hujjatlar qabul qilish sinovlari oʻtkazilgandan keyin va aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish boʻyicha chora-tadbirlar rejasi amalga oshirilgandan soʻng taqdim etiladi. 69. Seriyali ishlab chiqarilayotgan temir yoʻl mahsuloti uchun ariza beruvchi tomonidan sertifikatlashtirish organiga sertifikatlashtirishni oʻtkazishga berilayotgan ariza bilan birga quyidagi hujjatlar taqdim etiladi: a) temir yoʻl mahsuloti uchun texnik shartlar; b) konstruktorlik hujjatlari va texnologik hujjatlar (sertifikatlashtirish organi bilan kelishilgan hajmda); v) qabul qilish (malaka) sinovlari bayonnomasi; g) malaka komissiyasining dalolatnomasi, dastlabki sertifikatlash hollarida esa qabul komissiyasining dalolatnomasi; d) qabul komissiyasi tomonidan aniqlangan kamchiliklarni (mavjud boʻlsa) bartaraf etish boʻyicha chora-tadbirlar rejasi va uning amalga oshirilganligini tasdiqlovchi hujjatlar; e) oʻtkazilgan davriy va namunaviy sinovlar boʻyicha hisobotlar; j) temir yoʻl mahsuloti ishlab chiqarish holatini baholash boʻyicha soʻrovnoma; z) temir yoʻl mahsulotini ishlab chiqarish hajmi; i) temir yoʻl mahsuloti yetkazib beriladigan tashkilotlar roʻyxati; k) reklamatsiyalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; l) temir yoʻl mahsuloti muvofiqlik belgisini oʻrnatish usuli va joyi yuzasidan taklif. 70. Ushbu Texnik reglamentning 67 va 69-bandlarida koʻrsatilgan barcha daliliy hujjatlar ariza beruvchining rekvizitlari va identifikatsiya raqami koʻrsatilgan holda rasmiylashtiriladi va ariza beruvchining imzosi bilan tasdiqlanadi. Daliliy hujjatlar nusxalari jamlanib tikiladi va ariza beruvchining imzosi hamda muhri bilan tasdiqlanadi. Hujjatlar jamlanmasi tikilmagan boʻlsa, hujjatning har bir varagʻi tasdiqlanadi. Barcha daliliy hujjatlar qonunchilik hujjatlariga muvofiq sertifikatlashtirish organidagi tegishli fayllarda saqlanishi kerak. 71. Mahsulotni sertifikatlashtirish chogʻida qabul qilish sinovlari va boshqa sinovlar natijalari hisobga olinadi, bunda sinovlar sertifikatlashtirish organi bilan kelishilgan dasturlarga muvofiq akkreditatsiya qilingan sinash laboratoriyalarida (markazlarida) oʻtkazilishi shart boʻladi. Bunday holda, ariza beruvchi sertifikatlashtirish uchun arizani sinovlar oʻtkazilishi boshlanishidan oldin topshirishi va sertifikatlashtirish organiga sinovlar jadvalini taqdim etishi kerak. Sinov laboratoriyasi (markazi) sertifikatlashtirish organini sinovlarning boshlanishi va oʻtkazilib borishi toʻgʻrisida xabardor qilishi shart. Koʻrsatilgan sinovlar natijalariga koʻra temir yoʻl mahsuloti konstruksiyasi va ishlab chiqarish texnologiyasiga takroriy sinovlarni talab qiladigan jiddiy oʻzgarishlar kiritilmagan boʻlsa, ular sertifikatlashtirish paytida hisobga olinishi mumkin. 72. Sertifikatlashtirish organi sertifikatlashtirish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqadi, taqdim etilgan hujjatlarni tahlil qiladi va ularni qabul qilgan vaqtdan eʼtiboran ikki kundan kechiktirmay temir yoʻl mahsulotini sertifikatlashtirish boʻyicha belgilangan tartib asosida sertifikatlashtirishning barcha asosiy shartlarini oʻz ichiga olgan qarori toʻgʻrisida ariza beruvchiga xabar beradi. 73. Sertifikatlashtirish toʻgʻrisidagi arizaga nisbatan qabul qilingan ijobiy qaror sertifikatlashtirish asosiy shartlarini, shu jumladan, quyidagilar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olishi lozim: a) sertifikatlashtirish sxemasi toʻgʻrisida; b) sertifikatlashtirish muddati toʻgʻrisida; v) mahsulotni sertifikatlashtirishda asos boʻladigan meʼyoriy hujjatlar toʻgʻrisida; g) sertifikatlashtirish sxemasida nazarda tutilgan boʻlsa, temir yoʻl mahsuloti ishlab chiqarish holatini baholagan tashkilot toʻgʻrisida; d) temir yoʻl mahsuloti namunalarini tanlab olish tartibi toʻgʻrisida; e) temir yoʻl mahsuloti namunalarini sinovdan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida; j) temir yoʻl mahsulotini ishlab chiqarish sharoitlarining barqarorligini baholash tartibi toʻgʻrisida; z) temir yoʻl mahsulotining muvofiqligini baholash mezonlari toʻgʻrisida; i) sertifikatlashtirilayotgan temir yoʻl mahsulotining nazoratini amalga oshirish shartlari toʻgʻrisida. 74. Sertifikatlashtirish organi sertifikatlashni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qilishi uchun quyidagilar asos hisoblanadi: a) ushbu Texnik reglamentning 66, 67 va 69-bandlarida koʻrsatilgan hujjatlar taqdim etilmaganligi yoki toʻliq boʻlmagan hajmda taqdim etilganligi; b) taqdim etilgan hujjatlarda mavjud maʼlumotlarning ishonchli emasligi. 75. Sertifikatlashtirishni amalga oshirishda temir yoʻl mahsulotini identifikatsiyalash va temir yoʻl mahsulotini tanlab olish sertifikatlashtirish organi tomonidan amalga oshiriladi. Sinovlar uchun temir yoʻl mahsuloti namunalarini tanlab olish roʻyxati Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi tomonidan tasdiqlanadigan milliy standartlar va (yoki) qoidalar toʻplamlarida belgilangan talablarga muvofiq amalga oshiriladi. Sinovlar uchun tanlangan temir yoʻl mahsuloti namunalari, konstruksiyasi, tarkibi va ishlab chiqarish texnologiyasi boʻyicha isteʼmolchiga (mijozga) yetkazib beriladigan temir yoʻl mahsuloti bilan bir xil boʻlishi kerak. 76. Namunalarni tanlab olish dalolatnomasida quyidagilar boʻlishi kerak: a) namunalarni tanlab olish dalolatnomasi tuzilgan sana va uning raqami; b) namunalarni tanlab olishni amalga oshirgan tashkilot nomi va manzili; v) temir yoʻl mahsuloti nomi; g) oʻlchov birligi; d) tanlab olish oʻtkazilgan partiyaning miqdori (hajmi); e) partiyani tashqi koʻrikdan oʻtkazish natijalari (tashqi koʻrinishi, qadoqlash va tamgʻalash holati, sertifikatlash koʻrsatkichlarini baholashning vizual nazorat orqali aniqlanadigan natijalari); j) partiya ishlab chiqarilgan sana; z) namunalar tanlab olishda asos boʻlgan normativ hujjatning belgilari va nomi; i) tanlab olingan namunalarning miqdori va raqamlari; k) namunalar tanlab olingan joy; l) sertifikatlashtirish organi vakillari va ariza beruvchining rekvizitlari va imzolari. 77. Quyi tizimlar tarkibiy qismlari elementlaridan tarkib topgan, muvofiqligi majburiy tasdiqlanishi lozim boʻlgan temir yoʻl mahsulotining namunalarini tanlab olish dalolatnomasiga quyi tizimlar tarkibiy qismlari alohida elementlarining muvofiqlik sertifikatlari (muvofiqlik deklaratsiyalari) roʻyxati va temir yoʻl mahsulotini ishlab chiqarishda qoʻllangan chizmalar roʻyxati ilova qilinadi. Temir yoʻl mahsulotining tanlab olingan namunalari tamgʻalanib, xat va topshirish dalolatnomasi bilan birga sinovlarga yuboriladi. Zarurat boʻlsa, tanlangan temir yoʻl mahsuloti tarkibiga kiritilgan quyi tizimlar tarkibiy qismlarining alohida elementlarini muhrlash va tamgʻalash mumkin. 78. Identifikatsiyalashda temir yoʻl mahsuloti namunalarining sertifikatlashtirishni amalga oshirish toʻgʻrisidagi arizada koʻrsatilgan asosiy xususiyatlari tamgʻalashda va ilova qilingan hujjatlarda qayd etilgan, quyidagilarni oʻz ichiga olgan haqiqiy xususiyatlar bilan taqqoslanadi: a) nomi, turi, modeli va modifikatsiyasi; b) ishlab chiqaruvchining nomi yoki temir yoʻl mahsulotining kelib chiqishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; v) temir yoʻl mahsulotini ishlab chiqarishga asos boʻlgan hujjat; g) belgilangan maqsadlarining koʻrsatkichlari va boshqa asosiy koʻrsatkichlar; d) tegishli partiyaga taalluqlilik; e) tegishli texnologik jarayonga taalluqlilik. 79. Temir yoʻl mahsulotining ushbu Texnik reglament talablariga muvofiqligi akkreditatsiya qilingan sinash laboratoriyalarida (markazlarida) oʻtkaziladigan zarur turdagi va toifadagi sinashlar natijasiga asosan belgilanadi. 80. Muddati besh yildan oshgan sinovlar natijalari temir yoʻl mahsuloti namunalarini sertifikatlashda hisobga olinmaydi. 81. Ushbu Texnik reglamentga 3-ilovada koʻrsatilgan va konstruktorlik hujjatlariga “O” literi belgisi berilgan ishlab chiqilayotgan temir yoʻl mahsuloti sertifikatlashtirishdan oʻtkazilmaydi. Ushbu Texnik reglamentning 3-ilovasida koʻrsatilgan qolgan temir yoʻl mahsuloti uchun Texnik reglament talablariga muvofiqlik sertifikatining mavjud boʻlishi majburiydir. 82. Sertifikatlashtirish maqsadida sinovlarni faqat akkreditatsiya qilingan sinash laboratoriyalari (markazlari) tomonidan oʻtkazishga ruxsat etiladi. Bunday sinovlar sertifikatlashtirish organi vakillarining nazorati ostida amalga oshiriladi. Ushbu sinovlarning obyektivligi akkreditatsiya qilingan sinov laboratoriyasi (markazi) bilan bir qatorda, ushbu sinov laboratoriyasiga (markaziga) sinovlarni oʻtkazishni topshirgan sertifikatlashtirish organi tomonidan taʼminlanadi. 83. Sinovlar bayonnomasida quyidagilar boʻlishi kerak: a) hujjatning nomi va belgilanishi, bunda hujjatning belgilanishi har bir sahifada takrorlanadi; b) akkreditatsiya qilingan sinash laboratoriyasining (markazining) nomi va manzili, uning akkreditatsiyasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar (akkreditatsiya guvohnomasining raqami, berilgan sanasi va amal qilish muddati); v) sinovlarni amalga oshirishni topshirgan vakolatli sertifikatlashtirish organi haqida maʼlumot; g) ariza beruvchining nomi va manzili; d) temir yoʻl mahsuloti belgilari (tavsiflash, tamgʻalash), identifikatsiyalash natijalari, ishlab chiqaruvchi haqida maʼlumot va ishlab chiqarish sanasi; e) sinovlarni oʻtkazish uchun temir yoʻl mahsulotini qabul qilish sanasi; j) tekshiriladigan koʻrsatkichlar va ularga qoʻyiladigan talablar, shuningdek, ushbu talablarni oʻz ichiga olgan normativ-huquqiy hujjatlar toʻgʻrisida maʼlumotlar; z) sinovlarni oʻtkazish sanasi; i) sinovlarni oʻtkazishda foydalanilgan standart hamda nostandart usul va uslublar toʻgʻrisida maʼlumotlar; k) temir yoʻl mahsulotini sinovlarni oʻtkazishdan oldin saqlash, atrof-muhit sharoitlari, shuningdek, temir yoʻl mahsulotini sinovlarga tayyorlash toʻgʻrisida maʼlumot; l) foydalanilgan oʻziga tegishli boʻlgan va ijaraga olingan sinov uskunalari va oʻlchash vositalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; m) akkreditatsiya qilingan boshqa sinash laboratoriyasi (markazi) tomonidan oʻtkazilgan sinashlar toʻgʻrisida maʼlumot; n) oʻtkazilgan sinovlarning zarur hollarda jadvallar, grafiklar, fotosuratlar va boshqa materiallar bilan asoslangan natijalari; o) sinovlar bayonnomasi faqat sinov oʻtkazilgan namunalargagina taalluqliligi toʻgʻrisidagi ariza; p) olingan natijalar toʻgʻrisidagi daliliy materiallar, shu jumladan, jadvallar va (yoki) grafiklar koʻrinishidagi dastlabki qayd etilgan maʼlumotlar; r) maʼlumotlar ustida ishlash boʻyicha barcha mezonlar va olingan oraliq maʼlumotlari koʻrsatilgan holda dastlabki maʼlumotlar ustida ishlash jarayoni; s) akkreditatsiya qilingan sinash laboratoriyasi (markazi) rahbarining tashkilot muhri bilan tasdiqlangan imzosi; t) sinovlarni oʻtkazgan masʼul ijrochilarning imzolari va lavozimlari; u) akkreditatsiya qilingan sinash laboratoriyasi (markazi) nomidan sinovlar bayonnomasini tayyorlash uchun masʼul boʻlgan shaxsning (shaxslar) imzosi va lavozimi (zarur hollarda); f) sertifikatlashtirish organi vakilining imzosi; x) sinovlar bayonnomasi (hisoboti) chiqarilgan sana; s) sinovlar bayonnomasiga (hisoboti) oʻzgartirishlar kiritish alohida hujjat (hisobotga ilova, oldingi bayonnomani bekor qiladigan va yangilaydigan yangi bayonnoma) bilan rasmiylashtirilishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; ch) sinovlar bayonnomasini qisman qayta chop etish imkoniyatini istisno etuvchi ariza. 84. Sinovlar bayonnomasiga temir yoʻl mahsuloti namunalarini tanlab olish dalolatnomasining tasdiqlangan nusxasi hamda temir yoʻl mahsuloti sinovlarga tayyorligi toʻgʻrisidagi dalolatnomaning nusxasi ilova qilingan boʻlishi kerak. Sinovlar bayonnomasida sinovlardan olingan natijalardan kelib chiqadigan tavsiyalar yoki takliflar boʻlmasligi kerak. 85. Ushbu Texnik reglamentning 83-bandi talablariga muvofiq rasmiylashtirilgan sinovlar bayonnomalarining asl nusxalari sertifikatlashtirish organiga ikki nusxada taqdim etiladi (birinchi nusxa sertifikatlash yigʻmajildiga, ikkinchi nusxa ariza beruvchiga yuboriladi). Sinovlar bayonnomalarining nusxalari, tegishli normativ-huquqiy hujjatlarda hamda akkreditatsiya qilingan sinash laboratoriyasining (markazining) hujjatlarida boshqacha tartib belgilanmagan boʻlsa, muvofiqlik sertifikatining amal qilish muddatidan kam boʻlmagan davr ichida akkreditatsiya qilingan sinash laboratoriyasi (markaz) tomonidan saqlanishi kerak. 86. Ishlab chiqarish holatini baholash sertifikatlashtirish paytida tekshiriladigan barqaror xususiyatlarga ega temir yoʻl mahsulotini ishlab chiqarish uchun zarur shart-sharoitlar mavjudligini aniqlash maqsadida amalga oshiriladi. 87. Temir yoʻl mahsulotini ishlab chiqarish holatini baholash muvofiqlik sertifikati beriladigan sanadan koʻpi bilan oʻn ikki oy oldindan (sertifikatlashtirish sxemasida nazarda tutilgan hollarda) amalga oshirilishi kerak. 88. Temir yoʻl mahsuloti ishlab chiqarish holatini baholash quyidagilarga nisbatan amalga oshiriladi: a) texnologik jarayonlar; b) texnologik hujjatlar; v) texnologik jihozlash vositalari; g) texnologik rejimlar; d) texnologik jihozlash vositalarini boshqarish; e) metrologik uskunalarni boshqarish; j) sinashlar va oʻlchashlar uslublari; z) xom ashyo va butlovchi qismlarni nazoratdan oʻtkazish tartibi; i) ishlab chiqarish jarayonida temir yoʻl mahsulotini nazoratdan oʻtkazish tartibi; k) temir yoʻl mahsulotining nomuvofiqligini boshqarish; l) reklamatsiya bilan ishlash tartibi. 89. Ishlab chiqarish holatini baholash natijalariga koʻra sertifikatlashtirilayotgan temir yoʻl mahsulotining ishlab chiqarish holatini baholash natijalari toʻgʻrisida dalolatnoma tuziladi. Dalolatnomada quyidagilar koʻrsatiladi: a) mahsulot ishlab chiqarish holatini baholash natijalari; b) mahsulot ishlab chiqarish holatini tahlil qilishda foydalanilgan qoʻshimcha materiallar; v) mahsulot ishlab chiqarish holatining umumiy baholanishi; g) toʻgʻrilash choralarini amalga oshirish zarurligi va muddati. 90. Sertifikatlashtirilayotgan temir yoʻl mahsulotini ishlab chiqarish holatini baholash natijalari toʻgʻrisidagi dalolatnoma sertifikatlashtirish organida saqlanadi, uning nusxasi esa ariza beruvchiga yuboriladi. 91. Sertifikatlashtirish organi sinovlar bayonnomasini (sinovlar toʻgʻrisidagi hisobotni) va temir yoʻl mahsulotini ishlab chiqarish holatini baholash natijalarini tahlil qilgandan soʻng (sertifikatlashtirish sxemasi va shartnomada belgilangan boʻlsa) muvofiqlik sertifikatini berish (berishni rad etish) toʻgʻrisidagi qarorni tayyorlaydi. 92. Sertifikatlashtirish organi tomonidan muvofiqlik sertifikatini rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qilishga quyidagilar asos boʻladi: a) temir yoʻl mahsulotining ushbu Texnik reglament talablariga nomuvofiqligi; b) temir yoʻl mahsulotini ishlab chiqarish holatini baholashning natijasi salbiyligi (sertifikatlashtirish sxemasida belgilangan boʻlsa); v) taqdim etilgan hujjatlarda ishonchli boʻlmagan maʼlumotlarning mavjudligi. 93. Sertifikatlashtirish organi temir yoʻl mahsuloti ushbu Texnik reglament talablariga muvofiqligi haqidagi sertifikatini berish toʻgʻrisidagi qaror asosida muvofiqlik sertifikatini rasmiylashtiradi, uni belgilangan tartibda Muvofiqlik sertifikatlari davlat reyestri va Muvofiqlik deklaratsiyalari davlat reyestrida roʻyxatdan oʻtkazadi va ariza beruvchiga beradi. Muvofiqlik sertifikati faqat roʻyxatdan oʻtkazilgan raqami mavjud boʻlganda haqiqiy hisoblanadi. 94. Muvofiqlik sertifikatlari Muvofiqlik sertifikatlari davlat reyestri va Muvofiqlik deklaratsiyalari davlat reyestrida roʻyxatdan oʻtkazilgan kundan boshlab kuchga kiradi. Temir yoʻl mahsuloti ushbu Texnik reglament talablariga muvofiqligi haqidagi sertifikatning ilovasi (uning amal qilishi tatbiq etiladigan temir yoʻl mahsulotining aniq turlari va tiplari roʻyxati) boʻlishi mumkin. 95. Muvofiqligini majburiy tasdiqlash lozim boʻlgan quyi tizimlar tarkibiy qismlarining alohida elementlarini oʻz ichiga olgan temir yoʻl mahsulotining muvofiqlik sertifikati quyi tizimlar tarkibiy qismlarining ushbu alohida elementlariga berilgan muvofiqlik. sertifikatlari yoki muvofiqlik deklaratsiyalari mavjud boʻlgandagina berilishi mumkin. Muvofiqligini majburiy tasdiqlash lozim boʻlgan quyi tizimlar tarkibiy qismlarining alohida elementlari uchun muvofiqlik sertifikatlari yoki muvofiqlik deklaratsiyalari mavjud boʻlgandagina muvofiqlik sertifikatining ilovasida temir yoʻl mahsulotini muvofiqlik belgisi bilan tamgʻalash amalga oshirilishi mumkinligi toʻgʻrisidagi yozuv kiritiladi. 96. Umumiy foydalanishdagi aloqa tarmogʻiga ulanadigan temir yoʻl elektroaloqasida qoʻllanadigan aloqa vositalariga nisbatan axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalari sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlarda belgilangan talablarga muvofiqligini tasdiqlovchi hujjatlar rasmiylashtiriladi. 97. Kuyi tizimlar tarkibiy qismlarining alohida elementlari. muvofiqlik sertifikati yoki muvofiqlik deklaratsiyasiga ega boʻlmagan temir yoʻl mahsulotining tajriba namunalarini quyi tizimlar tarkibiy qismlarining alohida elementlariga muvofiqlik sertifikati yoki muvofiqlik deklaratsiyasi olingunga qadar nazorat ostida foydalanishga chiqarishga ruxsat etiladi. 98. Temir yoʻl mahsulotning konstruksiyasiga (tarkibiga) yoki uni ishlab chiqarish texnologiyasiga, mahsulotning ushbu Texnik reglamentning talablariga muvofiqligiga taʼsir qilishi mumkin boʻlgan oʻzgartirishlar kiritilganda, ariza beruvchi bu haqda oldindan sertifikatlashtirish organiga xabar beradi, sertifikatlashtirish organi esa oʻz navbatida yangi sinashlarni oʻtkazish yoki mahsulotni ishlab chiqarish holatini baholash zarurligi toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. 99. Sertifikatlashtirilgan temir yoʻl mahsulotiga ilova qilinadigan ekspluatatsiya hujjatlarida (foydalanish boʻyicha qoʻllanma, formulyar, texnik pasport, yorliq), shuningdek, tovar hujjatlarida ariza beruvchi muvofiqlik belgisini qoʻyadi, oʻtkazilgan sertifikatlashtirish haqidagi yozuvni kiritadi va muvofiqlik sertifikati blankasining hisobga olingan raqamini, roʻyxatga olingan raqamini, berilgan sanasi va amal qilish muddatini koʻrsatadi. 100. Muvofiqlik sertifikati egasining arizasiga koʻra muvofiqlik sertifikatining amal qilish muddati mahsulotning konstruksiyasi va ishlab chiqarish texnologiyasida oʻzgarishlar, isteʼmolchilar tomonidan reklamatsiya va shikoyatlar kiritilmaganda, shuningdek, soʻnggi davlat nazoratining ijobiy natijalariga koʻra qayta sertifikatlash ishlarini yakunlash uchun bir yildan ortiq boʻlmagan muddatga uzaytirilishi mumkin. 101. Sertifikat egasi Oʻzbekiston Respublikasi hududida foydalanish uchun oʻzi tasdiqlagan muvofiqlik sertifikatining nusxalarini berish huquqiga ega. 102. Sertifikatlashtirilayotgan temir yoʻl mahsulotining muvofiqligini nazorat qilish sertifikatlashtirish sxemasida nazarda tutilgan boʻlsa, sertifikatlangan temir yoʻl mahsulotini nazorat qilish uni sertifikatlashtirishdan oʻtkazgan sertifikatlashtirish organi tomonidan amalga oshiriladi. Sertifikatlanayotgan temir yoʻl mahsulotini nazorat qilish temir yoʻl mahsulotini sinash va uni ishlab chiqarish holatini baholash natijalari koʻrinishidagi sertifikatlashtirilgan temir yoʻl mahsuloti toʻgʻrisidagi, temir yoʻl mahsuloti muvofiqlik sertifikatning amal qilish davrida ushbu Texnik reglament talablariga muvofiq boʻlishda davom etishini tasdiqlash maqsadida muvofiqlik sertifikati va muvofiqlik belgisini qoʻllash shartlari va qoidalariga amal qilish toʻgʻrisidagi maʼlumot olinishni taʼminlaydigan davriy (rejali yoki rejadan tashqari) baholash shaklida amalga oshiriladi. 103. Quyidagilar davlat nazoratining davriyligi va hajmini aniqlash mezonlari hisoblanadi: a) mahsulotning potensial xavf darajasi; b) mahsulotni sertifikatlashdan oʻtkazish natijalari; v) mahsulotni ishlab chiqarish barqarorligi; g) mahsulotni ishlab chiqarish hajmi; d) mahsulotni ishlab chiqarishda sertifikatlangan sifat menejmenti tizimining mavjudligi; e) davlat nazoratini oʻtkazish narxi. 104. Davlat nazoratini oʻtkazish hajmi, davriyligi, muddati, mohiyati va tartibi sertifikatlashtirish organining muvofiqlik sertifikatini berish toʻgʻrisidagi qarorida belgilanadi. 105. Rejadan tashqari davlat nazorati temir yoʻl mahsuloti xavfsizligiga nisbatan shikoyatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar (tasdiqlovchi hujjatlar) mavjud. boʻlganda amalga oshiriladi. Ushbu maʼlumotlar isteʼmolchilar, shuningdek, muvofiqlik sertifikati berilgan temir yoʻl mahsuloti xavfsizligi ustidan davlat nazoratini (tekshiruvni) amalga oshiruvchi organlardan olinishi mumkin. Rejadan tashqari davlat nazoratida ishlarning hajmi temir yoʻl mahsuloti xavfsizligini taʼminlashda aniqlangan kamchiliklar bilan bogʻliq texnologik jarayonlarni baholash zarurati bilan belgilanadi va ishlab chiqaruvchi tomonidan bepul asosda amalga oshiriladi. 106. Davlat nazorati quyidagilarni oʻz ichiga oladi: a) temir yoʻl mahsulotini sertifikatlashtirish materiallarini tahlil qilish; b) sertifikatlashtirilgan temir yoʻl mahsuloti haqida kelib tushayotgan maʼlumotlarni tahlil qilish; v) sertifikatlashtirilgan temir yoʻl mahsulotga berilgan hujjatlarning ushbu Texnik reglament talablariga muvofiqligini baholash; g) namunalarni tanlab olish va identifikatsiyalash, namunalarni sinashdan oʻtkazish va olingan natijalarni tahlil qilish; d) temir yoʻl mahsulotining konstruksiyasi va ishlab chiqarish. texnologiyasiga sertifikatlashtirish paytida qayd etilgan, mahsulotning xavfsizlik koʻrsatkichlariga taʼsir koʻrsatadigan oʻzgartishlar kiritilmaganligini baholash; e) sertifikatlashtirish sxemasida nazarda tutilgan boʻlsa, temir yoʻl mahsuloti ishlab chiqarish holatini baholash; j) ilgari aniqlangan nomuvofiqliklarni bartaraf etish yuzasidan amalga oshirilgan muvofiqlashtiruvchi harakatlarni baholash; z) temir yoʻl mahsuloti muvofiqlik belgisi bilan tamgʻalanishining va unga tegishli hujjatlarning toʻgʻriligini baholash; i) sertifikatlashtirilgan temir yoʻl mahsuloti reklamatsiyalarini tahlil qilish. 107. Davlat nazoratini amalga oshirishda sinashlarni oʻtkazish mohiyati, hajmi va tartibi davlat nazoratini amalga oshiruvchi sertifikatlashtirish organi tomonidan belgilanadi. 108. Davlat nazorati natijalari davlat nazoratini amalga oshirish toʻgʻrisidagi dalolatnoma bilan rasmiylashtiriladi. Davlat nazoratini amalga oshirish toʻgʻrisidagi dalolatnomada ushbu Texnik reglament talablariga muvofiqligi, ushbu ishlarni amalga oshirish barqarorligi va berilgan muvofiqlik sertifikatini saqlab qolish imkoniyati haqida yoki muvofiqlik sertifikatining amal qilishini toʻxtatib turish (bekor qilish) toʻgʻrisida xulosa beriladi. 109. Davlat nazorati natijalariga koʻra quyidagi qarorlardan biri qabul qilinishi mumkin: a) temir yoʻl mahsuloti ushbu Texnik reglament talablariga javob bersa, muvofiqlik sertifikati amal qilishi davom etadi; b) ariza beruvchi muvofiqlashtirish tadbirlari yordamida ushbu Texnik reglament talablariga nisbatan temir yoʻl mahsuloti boʻyicha aniqlangan nomuvofiqlik sabablarini bartaraf eta olsa, muvofiqlik sertifikatining amal qilishi toʻxtatib turiladi; v) ariza beruvchi muvofiqlashtirish tadbirlari yordamida ushbu Texnik reglament talablariga nisbatan temir yoʻl mahsuloti boʻyicha aniqlangan nomuvofiqlik sabablarini bartaraf eta olmasa, muvofiqlik sertifikatining amal qilishi bekor qilinadi. Ishlab chiqaruvchi, ishlab chiqaruvchining vakolatli vakili, sotuvchi, import qiluvchi davlat nazorati organining harakatlari ustidan sud tartibida shikoyat qilishga haqli. 110. Muvofiqlik sertifikatining amal qilishini toʻxtatish muvofiqlik sertifikatlarining yagona davlat reyestriga tegishli yozuv kiritilgan paytdan boshlab kuchga kiradi. 111. Belgilangan muddat ichida muvofiqlik sertifikati egasining aybi bilan davlat nazoratini amalga oshirishning imkoniyati boʻlmasa, sertifikatlashtirish organi muvofiqlik sertifikatining amal qilishini toʻxtatib turish toʻgʻrisidagi qarorni quyidagi hollarda qabul qiladi: a) muvofiqlik sertifikati egasining sertifikatlashtirish organi bilan davlat nazoratini oʻtkazish uchun shartnoma tuzishdan bosh tortishi; b) muvofiqlik sertifikati egasining davlat nazorati uchun sertifikatlashtirish organi bilan tuzilgan shartnoma boʻyicha toʻlovni amalga oshirishni rad etishi; v) muvofiqlik sertifikati egasining davlat nazoratini oʻtkazish paytida sertifikatlashtirish organi xodimlarining ishlashi uchun sharoit yaratishdan bosh tortishi (xonalarni, ushbu Texnik reglamentning 108-bandiga muvofiq kerakli maʼlumotlarni taqdim etish) 112. Muvofiqlik sertifikati egasi olti oydan ortiq muddat davomida sertifikatlangan temir yoʻl mahsulotini ishlab chiqarmasa, temir yoʻl mahsulotini muomalaga chiqarish faqat rejadan tashqari davlat nazorati oʻtkazilgandan soʻng amalga oshirilishi mumkin. 113. Muvofiqlik sertifikatining amal qilishi toʻxtatib qoʻyilgan hollarda: a) sertifikatlashtirish organi: temir yoʻl transporti sohasida davlat nazoratini amalga oshiradigan respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarini hamda manfaatdor tashkilotlarni xabardor qiladi; muvofiqlashtirish choralarini amalga oshirish muddatini belgilaydi va muvofiqlik sertifikati egasi tomonidan ularning bajarilishini nazorat qiladi; b) muvofiqlik sertifikati egasi: belgilangan talablardan chetga chiqib, isteʼmolchilarga yuborilgan, temir yoʻl mahsulotining miqdori va joylashuvini aniqlaydi; mahsulotdan foydalanishni toʻxtatish toʻgʻrisida isteʼmolchilarni va boshqa manfaatdor tashkilotlarni xabardor qiladi va aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish tartibini maʼlum qiladi; aniqlangan kamchiliklarni joyida bartaraf etadi yoki ishlab chiqaruvchi tomonidan maromiga yetkazish uchun mahsulotning qaytarilishini taʼminlaydi. 114. Muvofiqlik sertifikati amal qilishining toʻxtatib qoʻyilishi yoki bekor qilinishi, shuningdek, muvofiqlik sertifikati amal qilishi qayta tiklaganligi toʻgʻrisidagi maʼlumot sertifikatlashtirish organi tomonidan temir yoʻl transporti sohasida davlat nazoratini amalga oshiradigan respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va manfaatdor tashkilotlarga maʼlum qilinadi. 115. Muvofiqlik sertifikatining amal qilishi bekor qilingan temir yoʻl mahsuloti ariza beruvchi tomonidan kerakli muvofiqlashtirish choralari koʻrilgandan soʻng sertifikatlash uchun qayta taqdim qilinishi mumkin. Qayta sertifikatlashda sertifikatlashtirish organi avvalgi sertifikatlashtirishning ijobiy natijalarini hisobga olishi mumkin. 116. Texnik reglament kuchga kirgan vaqtdan boshlab Oʻzbekiston Respublikasi hududida texnik jihatdan tartibga solish sohasida amal qiluvchi va temir yoʻl mahsulotlariga talablar belgilovchi normativ-huquqiy hujjatlar Texnik reglamentga muvofiqlashtirilgunga qadar Texnik reglamentga zid boʻlmagan qismlari boʻyicha amal qiladi. 117. Texnik reglament kuchga kirgunga qadar temir yoʻl mahsulotlariga berilgan sanitariya-epidemiologiya xulosalari va muvofiqlik sertifikatlari ularning amal qilish muddati tugagunga qadar amal qiladi. 118. Ushbu Texnik reglamentda belgilangan talablarga rioya etilishi ustidan davlat nazoratini Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi, Transport vazirligi huzuridagi Transport nazorati inspeksiyasi, shuningdek, boshqa maxsus vakolatli davlat organlari oʻz vakolatlari doirasida amalga oshiradi. 119. Ushbu Texnik reglament talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javob beradilar.