“UZ” DOMENIDAGI DOMEN NOMLARINI ROʻYXATDAN OʻTKAZISH VA ULARDAN FOYDALANISH TARTIBI TOʻGʻRISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASH HAQIDA
(order, 2026-03-05)

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 1-maydagi 318-son “Oʻzbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi qaroriga muvofiq buyuraman: 1. “UZ” domenidagi domen nomlarini roʻyxatdan oʻtkazish va ulardan foydalanish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilganidan oʻn kundan keyin kuchga kiradi. Ushbu Nizom “UZ” domenidagi domen nomlarini roʻyxatdan oʻtkazish va ulardan foydalanish tartibini belgilaydi. 1. “UZ” domenida quyidagi maqsadlarda roʻyxatdan oʻtkazishning taqsimlangan tizimi qoʻllaniladi: roʻyxatdan oʻtkazish markazlashmagan xizmatlarini taqdim etish; raqobat muhitini joriy qilish; taqdim etiladigan xizmatlar sifatini yaxshilash; isteʼmolchilar uchun koʻrsatiladigan qoʻshimcha xizmatlar turini kengaytirish. 2. Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasi bilan “UZ” domenidagi domen nomlarini roʻyxatdan oʻtkazish va undan foydalanishga nisbatan ushbu Nizomdagi qoidalardan boshqacha qoidalar belgilansa, u holda xalqaro shartnomaning qoidalari qoʻllaniladi. 3. Ushbu Nizom yoki Oʻzbekiston Respublikasining boshqa qonunchilik hujjatlari bilan tartibga solinmagan holatlarga nisbatan Oʻzbekiston Respublikasi qoʻshilgan xalqaro shartnomalarining normalari yoki domen nomlari bilan bogʻliq xalqaro amaliyot qoʻllanilishi mumkin. 4. Ushbu Nizomda quyidagi tushunchalar tegishli taʼriflari bilan qoʻllanilgan: “UZ” domeni Maʼmuri — “UZ” domenining asosiy Reyestrini boshqarish va “UZ” domenini rivojlantirishning asosiy yoʻnalishlarini belgilashga davlat tomonidan vakolat berilgan tashkilot; domen nomining Maʼmuri — domen nomini oʻz nomiga roʻyxatdan oʻtkazgan yuridik yoki jismoniy shaxs; domen nomini aktivatsiya qilish — domen nomi va unga tegishli (DNS) serverlari toʻgʻrisidagi axborotni Internet tarmogʻida domen nomining ishlashini taʼminlaydigan “UZ” domenining asosiy DNS serverlarida joylashtirish va saqlash; domen nomining roʻyxatdan oʻtkazilishini bekor qilish — domen nomi va domen nomining Maʼmuri toʻgʻrisidagi axborotni “UZ” domenining Maʼmuri tomonidan asosiy Reyestrdan chiqarib tashlanishi; davlat domen nomi — Oʻzbekiston Respublikasi davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari, maʼmuriy birliklari (viloyat, hokimiyat, shahar, shaharcha, qishloq, ovul va sh. k.) nomlarini oʻz ichiga oluvchi yoxud ularning belgilarini yoki nomlarini boshqacha tarzda ifodalaydigan, shu jumladan, qisqartmalari va/yoki abbreviaturalarini oʻz ichiga oladigan domen nomi; domen nomini deaktivatsiya qilish — Internet tarmogʻida domen nomi ishlashini keyinchalik toʻxtatish uchun “UZ” domenining asosiy DNS serverlaridan tegishli domen nomining (DNS) serverlari toʻgʻrisidagi axborotni chiqarib tashlash; domen — nomli mezon boʻyicha ajratilgan va uni qoʻllab-quvvatlash uchun javob beradigan tashkilotga egalik qilish uchun taqdim etilgan Internet tarmogʻining qismi; “UZ” domeni — Oʻzbekiston Respublikasining mamlakat kodini ifodalovchi, maxsus vakolatli tashkilot tomonidan boshqariladigan va muvofiqlashtiriladigan hamda Oʻzbekiston Respublikasining yurisdiksiyasi ostidagi oʻz ichiga keyingi daraja domen nomlarini oluvchi yuqori daraja domen; domen nomi — axborot resursiga yoki axborot tizimiga berilgan, ularni Internet jahon axborot tarmogʻida identifikatsiyalash uchun xizmat qiladigan noyob nom; ikkinchi daraja domen nomi — “UZ” yuqori daraja domenidan chapda joylashgan, undan nuqta bilan ajratilgan va “UZ” domenining keyingi darajasini belgilaydigan domen nomi; uchinchi daraja domen nomi (subdomen) — ikkinchi daraja domenidan chapda joylashgan, undan nuqta bilan ajratilgan va ikkinchi daraja domenining keyingi darajasini bildiradigan domen nomi; zaxiralangan domen nomi — jamoatchilik uchun foydali boʻlgan yoki davlat maqsadlarida foydalanish uchun, shuningdek yuqori daraja domenining barqaror ishlashini taʼminlash maqsadida “UZ” domeni Maʼmuri tomonidan zaxiralangan domen nomi; ariza beruvchi — domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish, qayta roʻyxatdan oʻtkazish va uning amal qilish muddatini uzaytirish uchun Roʻyxatdan oʻtkazuvchiga ariza bergan jismoniy yoki yuridik shaxs; asosiy server — yuqori daraja domenlari toʻgʻrisidagi axborotni saqlovchi DNS serverlari; nomaqbul domen nomi — odobsiz, axloqsiz, qonunchilik hujjatlariga zid, davlatga yoki jamiyatga qarshi xarakterdagi soʻzlarni, shuningdek, harflar, sonlar yoki soʻzlar kombinatsiyasini oʻz ichiga olgan domen nomi. Domen nomining nomaqbulligi (xarakteri) ushbu domen nomini aktivatsiya qilish vaqtida “UZ” domenining Maʼmuri tomonidan belgilanadi; asosiy Reyestr — ikkinchi darajadagi roʻyxatga olingan domen nomlari, domen nomlarini Roʻyxatdan oʻtkazuvchilari va Maʼmurlari hamda domen nomlarini roʻyxatdan oʻtkazish va ulardan foydalanish uchun zarur boʻlgan boshqa axborotni oʻz ichiga oladigan “UZ” domenining markaziy maʼlumotlar bazasi; Roʻyxatdan oʻtkazuvchi — domen nomlarini roʻyxatdan oʻtkazish boʻyicha “UZ” domeni Maʼmuri bilan tuzilgan shartnomaga asosan xizmatlar koʻrsatadigan va domen nomi toʻgʻrisidagi zarur axborotni asosiy Reyestrga kiritilishini taʼminlaydigan yuridik shaxs; domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish — Roʻyxatdan oʻtkazuvchi tomonidan domen nomi va domen nomi Maʼmuri toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni asosiy Reyestrda joylashtirish va saqlash hamda “UZ” domeni Maʼmuri tomonidan domen nomini aktivatsiya qilish; server — kompyuterning boshqa kompyuterga xizmatlarni taqdim etish imkonini beruvchi apparat va dasturiy taʼminot (dastur-server) majmui. Kompyuterlar dastur-server bilan dastur-mijozlar yordamida ishlaydi; domen nomlari tizimi — Internet jahon axborot tarmogʻida domen nomlarini berish, roʻyxatdan oʻtkazish va ulardan foydalanish tartibi; “whois” xizmati — domen nomi toʻgʻrisidagi asosiy axborotni Internet brauzeri yoki maxsus kompyuter dasturi orqali olish imkonini beruvchi maxsus xizmat; ICANN (Internet Corporation for Assigned Names and Numbers) — tarmoq texnik infratuzilmasining maʼmuriy boshqarish funksiyasini amalga oshiradigan, shuningdek yuqori daraja domenlarining bazasini qoʻllab-quvvatlaydigan Internetda adreslar va protokollar raqamlarini biriktirish boʻyicha tashkilot; IANA (The Internet Assigned Numbers Authority) — Internet adreslarining butun makonini taqsimlash, shu jumladan IP-adres, domen nomlarining tarmoq xizmatini umumiy muvofiqlashtirish va boshqarish hamda yuqori daraja domenlarini delegirlash uchun nazoratni amalga oshiruvchi tashkilot; IP-adres — raqamli shaklda ifoda etilgan, tarmoqda axborotning joylashgan joyini aniqlovchi adres. IP-adres nuqtalar bilan ajratilgan toʻrtta raqamli maydondan (IPV4) iborat. 6. “UZ” domeni Maʼmuri barcha Roʻyxatdan oʻtkazuvchilar uchun oʻzaro ishlashning yagona qoidalari va tartibini belgilaydi, roʻyxatdan oʻtkazuvchilar bilan tuziladigan namunaviy shartnoma loyihasini ishlab chiqadi. 7. Roʻyxatdan oʻtkazuvchi bilan namunaviy shartnoma va Roʻyxatdan oʻtkazuvchilarning bogʻlanish uchun maʼlumotlarini koʻrsatgan holda amaldagi Roʻyxatdan oʻtkazuvchilarning roʻyxati “UZ” domeni Maʼmurining veb-saytida bosib chiqarilishi kerak. 8. Domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish va roʻyxatdan oʻtkazishning amal qilish muddatini uzaytirish boʻyicha xizmatlarning tavsiya etiladigan narxi “UZ” domeni Maʼmuri tomonidan belgilanadi. 9. “UZ” domeni Maʼmuri roʻyxatga olingan domen nomi toʻgʻrisidagi axborotni asosiy Reyestrda roʻyxatdan oʻtkazishning amal qilish muddati davomida saqlaydi va asosiy Reyestrning texnik ishlashini taʼminlaydi. 10. “UZ” domeni Maʼmuri roʻyxatga olingan domen nomlari toʻgʻrisidagi zarur axborotni olish uchun Roʻyxatdan oʻtkazuvchiga asosiy Reyestrdan foydalanishni taqdim etishi majburiydir. Maʼmuriy boshqarish va asosiy Reyestr xavfsizligiga tahdidlardan muhofaza qilishni taʼminlash huquqi “UZ” domeni Maʼmuriga yuklanadi. 11. Roʻyxatdan oʻtkazuvchining xatti-harakatlari asosiy Reyestrning normal ishlashiga va “UZ” domenining barqarorligiga toʻsqinlik qilgan hollarda, “UZ” domeni Maʼmuri darhol zarur tashkiliy va texnik choralarni koʻrish, shu jumladan Roʻyxatdan oʻtkazuvchining asosiy Reyestrdan foydalanishini vaqtincha toʻxtatib turish huquqiga ega. Asosiy Reyestrdan foydalanish yuqorida qayd etilgan tahdidlar bartaraf etilgandan soʻng tiklanadi. 12. Roʻyxatdan oʻtkazuvchi tomonidan ushbu Nizom shartlari va talablari hamda shartnoma majburiyatlari buzilgan holda “UZ” domeni Maʼmuri Roʻyxatdan oʻtkazuvchi bilan tuzilgan shartnomani bir tomonlama tartibda sud orqali bekor qilish huquqiga ega. 13. “UZ” domeni Maʼmuri va Roʻyxatdan oʻtkazuvchi oʻrtasidagi shartnoma bekor qilinganda Roʻyxatdan oʻtkazuvchining vakolatlari toʻxtatiladi. “UZ” domeni Maʼmuri Roʻyxatdan oʻtkazuvchining funksiyalarini boshqa Roʻyxatdan oʻtkazuvchiga berish tartibi toʻgʻrisida domen nomlarini ushbu Roʻyxatdan oʻtkazuvchi orqali roʻyxatga olgan domen nomlari maʼmurlariga xabar beradi. 14. “UZ” domeni Maʼmuri domen nomining Maʼmuri bilan tuzilgan shartnoma sababli Roʻyxatdan oʻtkazuvchida yuzaga kelgan majburiyatlarning buzilganligi uchun, shuningdek Roʻyxatdan oʻtkazuvchining domen nomining Maʼmuri oldida oʻz majburiyatlarini bajarmaganligi oqibatlari uchun javobgar emas. 15. “UZ” domeni Maʼmuri ICANN xalqaro muvofiqlashtiruvchi tashkilot tomonidan belgilangan talablarga muvofiq “UZ” domeni maʼmuriy boshqarilishini taʼminlash uchun javobgar boʻladi. 16. “UZ” domeni Maʼmuri quyidagilarga majburdir: asosiy serverning normal ishlashini taʼminlash, DNS bazasi va asosiy Reyestrni yangilash; domen nomlari toʻgʻrisidagi axborotning har qanday shaxs tomonidan olinishi uchun “whois” xizmatlari ishlashini, bazaning yangilanishini taʼminlash. 17. “UZ” domeni Maʼmuri domen nomlarini roʻyxatdan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi axborotni oʻzining rasmiy veb-sayti orqali taqdim etishi mujburiydir. 18. “UZ” domeni Maʼmuri domen nomlari Maʼmurlari DNS-serverlari va maʼlumotlar bazasining ishlash qobiliyati va toʻgʻri ishlashini tekshirish, shuningdek ushbu Nizom talablariga muvofiq Roʻyxatdan oʻtkazuvchining serverlari tizimini tekshirish huquqiga ega. 19. “UZ” domeni Maʼmuri ushbu Nizom talablariga muvofiq domen nomini Roʻyxatdan oʻtkazuvchi va Maʼmuriga domen nomlarini roʻyxatdan oʻtkazish va maʼmuriy boshqarishni taʼminlash boʻyicha talablarni qoʻyish huquqiga ega. 21. “UZ” domeni Maʼmuri domen nomining Roʻyxatdan oʻtkazuvchisi yoki Maʼmuri tomonidan sodir etilgan “UZ” domenida domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish va undan foydalanish bilan bogʻliq boʻlgan qonun buzilishlari uchun javobgar emas. 22. “UZ” domeni Maʼmuri ushbu Nizomga muvofiq boshqa huquq va majburiyatlarga ega boʻlishi mumkin. 23. “UZ” domeni Maʼmuri bilan tegishli tartibda shartnoma tuzgan Oʻzbekiston Respublikasining hududida roʻyxatga olingan yuridik shaxs “UZ” domenidagi domen nomlarini roʻyxatdan oʻtkazish huquqiga ega. 24. Roʻyxatdan oʻtkazuvchi “UZ” domeni Maʼmuri bilan tuzilgan shartnoma asosida domen nomlarini roʻyxatdan oʻtkazish boʻyicha oʻz faoliyatini amalga oshiradi. Domen nomlarini roʻyxatdan oʻtkazish huquqini taqdim etish talablari va shartlari barcha Roʻyxatdan oʻtkazuvchilar uchun bir xil belgilanadi. 25. Roʻyxatdan oʻtkazuvchi “UZ” domeni Maʼmurining serveri bilan bogʻlanish uchun kerakli darajada sifatli va ishonchli boʻlgan yopiq xavfsiz liniyadan foydalanishi majburiydir. Buning uchun ushbu Roʻyxatdan oʻtkazuvchi tomonidan quyidagi talablarning bajarilishi taʼminlanishi kerak: xalqaro standartlarga toʻliq mos kelishi; istalgan vaqtda ishga tushirishga tayyor boʻlgan takrorlaydigan uskunaning kamida bitta toʻliq komplektining mavjudligi. 26. Roʻyxatdan oʻtkazuvchi “UZ” domeni Maʼmuri tomonidan uning tizimini ushbu Nizomning 71-bandida koʻrsatilgan texnik talablarga muvofiqligini davriy tekshirish imkoniyatini taʼminlashga majburdir. 27. Roʻyxatdan oʻtkazuvchi oʻz faoliyatini amalga oshirish uchun agentlar (reseller)ga ega boʻlishi mumkin. Roʻyxatdan oʻtkazuvchining agenti faqat yuridik shaxs boʻlishi mumkin. 28. Roʻyxatdan oʻtkazuvchi boshqa shaxslar huquqlarini poymol qilmagan, teng huquqiylik prinsipiga rioya qilgan holda domen nomlarini roʻyxatga olishni amalga oshirishga majburdir. 29. Roʻyxatdan oʻtkazuvchi roʻyxatdan oʻtkazish uchun berilgan talablarni oʻz vaqtida va sifatli darajada qondirish uchun, ushbu Nizom talablariga muvofiq domen nomlarini roʻyxatdan oʻtkazish tizimini taʼminlashi majburiydir. 30. Nohalol raqobat, oʻz raqobatchilariga, roʻyxatdan oʻtkazuvchilar xizmatlarining foydalanuvchilariga ziyon keltirish, raqobatchilarning tovarlar va xizmatlar bozoridan foydalanishlarini cheklash maqsadlarida roʻyxatdan oʻtkazuvchilar huquqlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi. 31. Roʻyxatdan oʻtkazuvchi ushbu Nizomga muvofiq boshqa huquq va majburiyatlarga ega. 32. Domen nomining Maʼmuri Oʻzbekiston Respublikasining qonunchilik hujjatlari va ushbu Nizom qoidalariga rioya qilgan holda, oʻz ixtiyori boʻyicha domen nomidan foydalanish huquqiga ega. 33. Domen nomining Maʼmuri unga biriktirilgan ikkinchi daraja domen nomining chegarasida uchinchi daraja domen nomini berishi, subdomenlarni aktivatsiya qilishi va nomli serverlardan foydalanishni amalga oshirishi mumkin. Bunda domen nomining Maʼmuri uchinchi daraja domen nomlarining roʻyxatdan oʻtkazilishi toʻgʻrisida ariza bergan barcha shaxslarga teng munosabatda boʻlishi va foydalanish qulay hamda domen nomining Maʼmuri veb-serverida shakllanishi kerak boʻlgan domen nomining Maʼmuri tomonidan belgilangan tamoyillar va jarayonlarga, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining qonunchilik hujjatlariga muvofiq subdomenlarni roʻyxatdan oʻtkazishi lozim. 34. Subdomenlarni roʻyxatdan oʻtkazishda domen nomining Maʼmuri subdomenlar maʼlumotlar bazasining yuritilishini taʼminlashi kerak. 35. Domen nomining Maʼmuri domen nomidan foydalanish tartibini belgilaydi, har qanday huquq buzilishlari, shu jumladan uchinchi shaxs huquqlarining buzilishlari va domen nomidan foydalanish kim tomonidan amalga oshirilishidan qatʼi nazar, domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish va undan foydalanish bilan bogʻliq holda keltirilgan ziyon uchun javobgar boʻladi. 36. Veb-saytlarda yoki domen nomi orqali foydalanish mumkin boʻlgan boshqa xizmatlarda qasddan ishonchsiz yoki soxta axborotdan foydalanish, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining qonunchilik hujjatlarini buzuvchi axborotni joylashtirganlik uchun domen nomining Maʼmuri javobgar boʻladi. Domen nomining Maʼmuri oʻzining domen nomi bilan bogʻliq huquq buzilishlar toʻgʻrisida xabar topishi bilan oʻz texnik imkoniyatlari doirasida ularni bartaraf etish boʻyicha darhol choralar koʻrishga majburdir. 37. Domen nomining Maʼmuri domen nomlarini roʻyxatdan oʻtkazish va foydalanish boʻyicha roʻyxatdan oʻtkazilishning butun davri davomida ushbu Nizom talablariga rioya qilishga majburdir. 38. Domen nomining Maʼmuri Roʻyxatdan oʻtkazuvchiga u tomonidan oʻz majburiyatlari bajarilmaganligi va ushbu hujjatda belgilangan roʻyxatdan oʻtkazish talablari buzilganligi toʻgʻrisidagi eʼtirozlarni taqdim etish huquqiga ega. 39. Roʻyxatdan oʻtkazuvchi domen nomlarini roʻyxatdan oʻtkazish huquqini yoʻqotgan taqdirda, ushbu Roʻyxatdan oʻtkazuvchi bilan bogʻliq domen nomi Maʼmurining huquqlari va domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish shartlari domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish muddati oxirigacha oʻzgarmaydi. 40. Domen nomining Maʼmuri ushbu Nizomga muvofiq boshqa huquq va majburiyatlarga ega. 41. Roʻyxatdan oʻtkazuvchi ushbu Nizomning 1 va 2-ilovasida keltirilgan shakl boʻyicha ariza beruvchi tomonidan toʻldiriladigan domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish uchun ariza asosida domen nomlarini roʻyxatdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni asosiy Reyestrga kiritadi. Toʻldirilishi majburiy boʻlgan shaklning barcha hoshiyalari ariza shaklida koʻrsatiladi. 42. Axborotni asosiy Reyestrga kiritish, oʻzgartirish, shuningdek domen nomlarini roʻyxatdan oʻtkazish uchun shartnomani tuzish (roʻyxatdan oʻtkazish amal qilish muddatini uzaytirish) ariza beruvchining arizasiga asosan Roʻyxatdan oʻtkazuvchi tomonidan amalga oshiriladi. 43. Domen nomi va uning Maʼmuri toʻgʻrisidagi maʼlumotlar “UZ” domeni Maʼmurining “whois” xizmati orqali foydalanilishi mumkin boʻlishi kerak. Bunda “whois” xizmati yordamida foydalanish mumkin boʻlgan domen nomi toʻgʻrisidagi axborot hajmi oshkora va konfidensial axborotni oʻz ichiga oladi. Oshkora axborotga quyidagi maʼlumotlar kiritiladi: domen nomining qisqacha taʼrifi; domen nomi toʻgʻrisidagi axborotni asosiy Reyestrga uzatilishini amalga oshiruvchi Roʻyxatdan oʻtkazuvchi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; ushbu domenga xizmat koʻrsatuvchi DNS serverlar nomlari va IP-adreslari, shuningdek DNS tomonidan foydalaniladigan boshqa texnik axborot. Konfidensial axborotga quyidagi maʼlumotlar kiritiladi: domen nomining Maʼmurining toʻliq nomi (nomlanishi); elektron pochta manzili; domen nomining Maʼmurining yuridik manzili va murojaat uchun telefonlari. Domen nomining Maʼmuri va Roʻyxatdan oʻtkazuvchining kelishuvi boʻyicha domen nomining Maʼmuri toʻgʻrisidagi qoʻshimcha axborot kiritilishi mumkin. 44. Asosiy reyestrga kiritilgan domen nomi va uning Maʼmuri toʻgʻrisidagi maʼlumotlar konfidensial hisoblanadi, agar ariza beruvchi va Roʻyxatdan oʻtkazuvchi oʻrtasidagi shartnomada, shuningdek ushbu Nizomda boshqacha qoida koʻzda tutilmagan boʻlsa. 45. Ushbu Nizomga muvofiq ariza beruvchi toʻgʻrisidagi axborotni “whois” xizmatida joylashtirish va undan foydalanish uchun ariza beruvchining roziligi olinishi shart. 46. Asosiy Reyestrdagi domen nomlari toʻgʻrisidagi axborot faqat domen nomlari tizimining lozim darajada ishlashini taʼminlash va domen nomlarini roʻyxatdan oʻtkazish va foydalanishda huquqbuzarliklarning oldini olish maqsadida foydalanilishi lozim. 47. Domen nomining Maʼmuri tomonidan roʻyxatdan oʻtkazish (roʻyxatdan oʻtkazishning amal qilish muddatini uzaytirish) uchun avval berilgan arizaning maʼlumotlari oʻzgarganda, shuningdek domen nomi yoki domen nomining Maʼmuri toʻgʻrisidagi axborot oʻzgarganda domen nomining Maʼmuri oʻzgarishlar toʻgʻrisida Roʻyxatdan oʻtkazuvchiga oʻn kunlik muddatda xabar berishga majburdir. 48. Roʻyxatdan oʻtkazuvchi oʻz tashabbusi bilan ham maʼlumotlarni tekshirish, buning uchun domen nomi Maʼmuridan qoʻshimcha maʼlumotlarni soʻrash yoki avval taqdim etilgan maʼlumotlarni tasdiqlash huquqiga ega. Domen nomi Maʼmuri Roʻyxatdan oʻtkazuvchining talablarini oʻn kunlik muddatda bajarishi majburiydir. 49. Domen nomi Maʼmuridan maʼlumotlar oʻzgarishi toʻgʻrisidagi xabarni olingandan va ushbu maʼlumotlarning keyinchalik tekshiruvidan keyin Roʻyxatdan oʻtkazuvchi asosiy Reyestr bazasiga tegishli oʻzgarishlarni kiritishga va zarur boʻlganda, domen nomi Maʼmuri bilan shartnomani qaytadan tuzishga majburdir. 50. Roʻyxatdan oʻtkazuvchi asosiy Reyestrni maʼmuriy boshqarish huquqiga ega emas. 51. Har qanday jismoniy va yuridik shaxs millati va yashash joyidan qatʼi nazar, “UZ” domenidagi domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish huquqiga ega. 52. Domen nomlarini roʻyxatdan oʻtkazish Roʻyxatdan oʻtkazuvchi bilan ariza beruvchi oʻrtasidagi shartnoma asosida amalga oshiriladi. 53. Ariza beruvchi domen nomini mustaqil tanlaydi va domen nomini tanlash hamda domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish va undan foydalanish bilan bogʻliq holda uchinchi shaxs huquqlarining mumkin boʻlgan buzilishlari uchun, shuningdek bunday buzilishlar bilan bogʻliq zararlar xavfi uchun javobgar boʻladi. 54. Domen nomi bittadan koʻp simvol va quyidagi belgi yoki ularning kombinatsiyasidan iborat boʻlishi kerak: harflar a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, q, r, s, t, u, v, w, x, y, z; conlar 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9; defis (“-” belgisi). Domen nomi defis bilan boshlanishi yoki tugallanishi mumkin emas (masalan, -domain.uz yoki domain-.uz). 55. Roʻyxatdan oʻtkazuvchi domen nomlarini roʻyxatdan oʻtkazish tartibi va protseduralari hamda ularni roʻyxatdan oʻtkazish narxi toʻgʻrisidagi axborotni manfaatdor shaxslarga yetkazishga majburdir. 56. “UZ” domeni zonasidagi domen nomlarini roʻyxatdan oʻtkazish uchun ariza Roʻyxatdan oʻtkazuvchining veb-serverlaridan foydalangan holda, Roʻyxatdan oʻtkazuvchiga elektron xat koʻrinishida yoki qogʻoz koʻrinishidagi yozma ariza boʻyicha joʻnatilishi kerak. 57. Ariza beruvchi oʻz arizasida toʻliq va ishonchli axborot toʻgʻrisida xabar berishga majburdir. Roʻyxatdan oʻtkazuvchi arizani tekshirishda ariza beruvchidan taqdim etilgan maʼlumotlar haqqoniyligi tasdigʻini soʻrashga haqlidir. 58. Roʻyxatdan oʻtkazuvchi domen nomlarini roʻyxatdan oʻtkazishga ariza berganlar va avval roʻyxatga olinganlarning ushbu Nizom talablariga muvofiqligining dastlabki tekshiruvini oʻtkazishga majburdir. 59. Arizalar Roʻyxatdan oʻtkazuvchi tomonidan ularning kelib tushish ketma-ketligiga muvofiq koʻrib chiqiladi. 60. Quyidagi hollarda domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish haqidagi ariza rad etilishi mumkin: domen nomi ushbu Nizomning 54-bandi talablariga mos kelmaganda; domen nomi roʻyxatga olingan va asosiy Reyestrda boʻlganda; domen nomi “UZ” domeni Maʼmuri tomonidan belgilanadigan zaxiralangan domen nomlari roʻyxatiga kirganda; domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqishni toʻxtatib qoʻyish sabablari belgilangan muddatda ariza beruvchi tomonidan bartaraf etilmaganda. 61. Roʻyxatdan oʻtkazuvchi arizani qabul qilgan vaqtdan boshlab oʻn kun ichida arizachiga domen nomining roʻyxatdan oʻtkazganligi, roʻyxatdan oʻtkazish rad etilganligi yoki sababi koʻrsatilgan holda roʻyxatdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqish toʻxtatib qoʻyilganligi toʻgʻrisida ariza beruvchiga xabar berishi kerak. Agar ariza ushbu Nizomning 1 va 2-ilovalarida keltirilgan talablarga javob bermasa, Roʻyxatdan oʻtkazuvchi arizani koʻrib chiqishni toʻxtatib qoʻyishi lozim. Arizani koʻrib chiqishni toʻxtatib qoʻyish muddati Roʻyxatdan oʻtkazuvchi tomonidan belgilanadi va uch kundan oshmasligi zarur. 62. Roʻyxatdan oʻtkazishni rad etish uchun asoslar yoʻqligi aniqlangandan soʻng, Roʻyxatdan oʻtkazuvchi asosiy reyestrga ushbu Nizomga asosan maʼlumot kiritishni amalga oshiradi. Asosiy reyestrga maʼlumot kiritilgan kundan boshlab yetti kun ichida Roʻyxatdan oʻtkazuvchi va domen nomining Maʼmuri oʻrtasida domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish boʻyicha shartnoma tuziladi. 63. Roʻyxatdan oʻtkazuvchi quyidagi huquqlarga ega: domen nomlarini roʻyxatdan oʻtkazish va roʻyxatdan oʻtkazishning amal qilish muddatini uzaytirish boʻyicha xizmatlar toʻlovi miqdori va tartibini mustaqil belgilash, agar bu ushbu Nizomga, shuningdek Roʻyxatdan oʻtkazuvchi va “UZ” domeni Maʼmuri oʻrtasidagi shartnomada belgilangan shartlarga zid kelmasa; ariza beruvchidan domen nomlarini roʻyxatdan oʻtkazish va roʻyxatdan oʻtkazishning amal qilish muddatini uzaytirish uchun taqdim etilgan arizaning tasdiqlanishi, shuningdek domen nomi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarning oʻzgarganligi toʻgʻrisidagi axborotni soʻrash; ushbu Nizomda belgilangan shartlar va talablar domen nomining Maʼmuri tomonidan bajarilganda uning arizasi boʻyicha domen nomini aktivatsiya qilish uchun berish. 64. Roʻyxatdan oʻtkazuvchi quyidagilarga majburdir: ariza beruvchilar uchun ushbu hujjatga muvofiq arizalarni berish va rasmiylashtirishning qulay tartibini belgilash; domen nomi Maʼmurining talabi boʻyicha ushbu domen nomi Maʼmuriga tegishli boʻlgan, asosiy Reyestrda saqlanayotgan domen nomi toʻgʻrisidagi axborotni unga taqdim etish; roʻyxatdan oʻtkazishning butun muddati davomida asosiy Reyestrdagi axborotning domen nomi Maʼmurining arizasida koʻrsatilgan axborot bilan mos kelishini taʼminlash; domen nomi Maʼmuridan bildirishnoma olingan vaqtdan boshlab ikki ish kuni ichida Roʻyxatdan oʻtkazuvchini oʻzgartirish toʻgʻrisidagi domen nomi Maʼmurining talabi boʻyicha oʻz majburiyatlarini yangi Roʻyxatdan oʻtkazuvchiga topshirish uchun zarur xatti-harakatlarni bajarish. 65. Roʻyxatdan oʻtkazuvchi asosiy Reyestrni olib borishda maʼlumotlardan ruxsatsiz foydalanishning oldini olish boʻyicha zarur choralarni taʼminlashga majburdir. 66. Roʻyxatdan oʻtkazuvchi “whois” xizmatlari ishlashi uchun domen nomi Maʼmuridan axborot olgandan keyin uch kundan kechiktirmasdan “UZ” domeni Maʼmuri bazasiga maʼlumotlarni kiritishni taʼminlashga majburdir. 67. Roʻyxatdan oʻtkazuvchi domen nomini izlash va roʻyxatdan oʻtkazishning oʻziga tegishli tizimi yoki “whois” xizmatlari orqali olingan axborotdan nohalol raqobat uchun yoki domen nomini izlagan shaxs manfaatlariga qarshi gʻarazli maqsadlarda foydalanish huquqiga ega emas. 68. Roʻyxatdan oʻtkazuvchi axborotni asosiy Reyestrga kiritish maqsadlaridan tashqari, ariza beruvchidan olingan axborotni oshkor etish yoki undan har qanday tarzda foydalanish huquqiga ega emas, agar ushbu Nizomda boshqacha tartib belgilanmagan boʻlsa. 69. Domen nomi aktivatsiya qilingan paytdan boshlab roʻyxatga olingan hisoblanadi. Domen nomini roʻyxatdan oʻtkazishning amal qilish muddati Roʻyxatdan oʻtkazuvchi va domen nomi Maʼmuri oʻrtasidagi domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish uchun tuzilgan shartnomada belgilanadi va bir yildan kam boʻlmasligi kerak. Roʻyxatdan oʻtkazish muddati tugaganidan keyin domen nomi deaktivatsiya qilinadi va yetti kun davomida joriy domen nomining Maʼmuriga tegishli deb hisoblanadi. 70. Domen nomi Maʼmurining domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish uchun bergan arizasi Roʻyxatdan oʻtkazuvchi tomonidan “UZ” domeni Maʼmuriga aktivatsiya qilish uchun yuboriladi. 71. Domen nomining Maʼmuri toʻgʻrisidagi toʻliq bogʻlanish maʼlumotlarining mavjudligi va xalqaro standartlar talablariga muvofiqligi domen nomini aktivatsiya qilish sharti hisoblanadi. 72. “UZ” domeni Maʼmuri Roʻyxatdan oʻtkazuvchidan domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish uchun arizani olgandan keyin uch kun davomida domen nomini aktivatsiya qiladi. 73. Agar domen nomi ushbu Nizomning 71-bandi talablariga javob bermasa yoki domen nomi “UZ” domeni Maʼmuri tomonidan nomaqbul domen nomi deb topilsa, “UZ” domeni Maʼmuri aktivatsiya qilishni rad etadi. Agar rad etishni bartaraf etish imkoni boʻlmasa, aktivatsiya qilishni rad etish hollarida domen nomi Maʼmuri Roʻyxatdan oʻtkazuvchidan roʻyxatdan oʻtkazish uchun toʻlovlarni toʻliq hajmda qaytarib berishni talab qilish huquqiga ega. “UZ” domeni Maʼmurining domen nomining nomaqbulligi sababli uni aktivatsiya qilishni rad etishi yuzasidan sudga murojaat qilish mumkin. 74. Roʻyxatga olingan domen nomi domen nomi Maʼmurining shaxsiy mulki hisoblanmaydi. Domen nomining Maʼmuri domen nomidan foydalanish huquqiga ega. Domen nomining Maʼmuri domen nomidan foydalanish huquqini shartnoma boʻyicha boshqa shaxsga berish huquqiga ega. 75. Domen nomidan foydalanish quyidagi hollarda taqiqlanadi: kiberskvotting, yaʼni uchinchi shaxs huquqlarini buzgan holda foyda yoki boshqa turdagi afzalliklarga ega boʻlish; Oʻzbekiston Respublikasida boshqa shaxs nomiga roʻyxatdan oʻtkazilgan yoki roʻyxatdan oʻtkazish soʻrab talabnoma berilgan, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga muvofiq roʻyxatdan oʻtkazilmay ham muhofaza qilinadigan yoki ancha ilgariroq ustuvorlikka ega boʻlgan domen nomlari, tovar kelib chiqqan joy nomi boʻlgan domen nomlari, firma nomlari (muhofaza qilinmaydigan qism sifatida kiritilgan hollar bundan mustasno) bilan adashtirib yuborish darajasida bir xil yoki ularga aynan oʻxshash boʻlgan domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish; domen grebbing, yaʼni asosiy tushunchalarni ifodalovchi yoki asosiy tushunchalardan iborat koʻp sonli domen nomlarining bir shaxs tomonidan domen nomini roʻyxatdan oʻtkazishda va foydalanishda sarf etilgan haqiqiy xarajatlardan ancha yuqori narxda potensial manfaatdor shaxslarga ularni qayta sotish yoki potensial raqobatchilar oldida ustuvorlikka ega boʻlish yoxud potensial raqobatchilarning tovarlar va xizmatlar bozoridan foydalanishini cheklash yoxud raqobatchi xoʻjalik yurituvchi subyektlarning tadbirkorlik faoliyatiga toʻsqinlik qilish maqsadlarida oldindan roʻyxatga olinishi; faqat maʼlum uchinchi shaxsga berish uchun, agar ushbu xatti-harakat foyda olishga qaratilgan, uchinchi shaxsning potensial manfaatlari yoki boshqa potensial manfaatdor shaxsni hisobga olgan ariza beruvchining gʻarazli maqsadini amalga oshirish nazarda tutilganda. 77. Zaxiralangan domen nomlari roʻyxatiga kirmaydigan va Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlari va xalqaro shartnomalari talablarini buzmaydigan domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish va undan foydalanishning ustuvor huquqi domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish uchun birinchi boʻlib ariza bergan shaxsga tegishlidir. 78. Davlat domen nomi faqatgina tegishli davlat organlarining arizasi boʻyicha roʻyxatdan oʻtkaziladi. 79. Roʻyxatga olish uchun davlat organlarining arizasi kelib tushgunga qadar davlat domen nomini roʻyxatga olgan domen nomining Maʼmuri roʻyxatdan oʻtkazishning joriy muddati tugaguncha davlat domen nomidan foydalanish huquqiga ega. Keyinchalik ushbu domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish muddati uzaytirilmaydi. 80. Davlat domen nomining ommabopligini oshirishga qaratilgan, shuningdek boshqa domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish va veb-saytning oʻrnini almashtirish bilan bogʻliq boʻlgan vijdonli davlat domen nomi egasining barcha asoslangan xarajatlari davlat domen nomini roʻyxatdan oʻtkazishdan manfaatdor boʻlgan ariza beruvchi tomonidan toʻlanadi. 81. Zaxiralangan domen nomlari “UZ” domeni Maʼmuri tomonidan roʻyxatdan oʻtkaziladi va foydalaniladi. Zaxiralangan domen nomlarining roʻyxati va vazifasi ushbu Nizomning 3-ilovasida belgilangan. 82. “UZ” domeni Maʼmuri uchinchi daraja domen nomlarini roʻyxatdan oʻtkazish uchun hammaga ochiq boʻlishi mumkin boʻlgan ikkinchi daraja zaxiralangan domen nomlarini belgilaydi. Uchinchi daraja domen nomlarini hamma uchun ochiq boʻlgan ikkinchi daraja domen nomlarida roʻyxatdan oʻtkazish va ulardan foydalanish ushbu Nizomga muvofiq amalga oshiriladi. 97. Roʻyxatdan oʻtkazuvchi domen nomi Maʼmuriga roʻyxatdan oʻtkazishning amal qilish muddatini uzaytirish zarurligi toʻgʻrisidagi xabarnomani yoʻllashga majbur. Xabarnoma domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish uchun berilgan arizada koʻrsatilgan murojaat uchun maʼlumotlar (pochta manzili, elektron pochta, telefon, faks va sh. k.)ga roʻyxatdan oʻtkazish muddati tugashidan ikki oy oldin yuboriladi. 98. Roʻyxatdan oʻtkazishning amal qilish muddatini uzaytirish uchun domen nomining Maʼmuri Roʻyxatdan oʻtkazuvchiga domen nomini roʻyxatdan oʻtkazishning amal qilish muddatini uzaytirish uchun ushbu Nizomning 1 va 2-ilovalarida belgilangan shaklga muvofiq arizani yuboradi. 99. Domen nomlarini roʻyxatdan oʻtkazishning amal qilish muddatini uzaytirish muddat tugagandan keyin kamida bir yilga beixtiyor amalga oshirilishi mumkin, agar ushbu uzaytirish shartlari Roʻyxatdan oʻtkazuvchi va domen nomining Maʼmuri oʻrtasida tuzilgan shartnomada belgilangan boʻlsa. 100. Domen nomining Maʼmuri roʻyxatdan oʻtkazilgandan keyin kamida olti oy oʻtgach va roʻyxatdan oʻtkazishning amal qilish muddati tugashidan kamida 30 kun oldin domen nomidan foydalanish huquqini boshqa shaxsga berish (qayta roʻyxatdan oʻtkazish) huquqiga ega. 101. Domen nomini qayta roʻyxatdan oʻtkazish uchun Roʻyxatdan oʻtkazuvchiga domen nomi Maʼmurining yozma tasdigʻi va domen nomidan foydalanish huquqi oʻz nomiga qayta rasmiylashtirilayotgan shaxsdan ushbu Nizomning 1 va 2-ilovalarida belgilangan shaklga muvofiq yozilgan ariza taqdim etilishi kerak. 102. Domen nomi bilan bogʻliq boʻlgan sud, hakamlik yoki boshqa nizoli muhokama davomida, shuningdek domen nomini deaktivatsiya qilish davrida domen nomini qayta roʻyxatdan oʻtkazishga yoʻl qoʻyilmaydi. 103. Agar domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish muddati domen nomining Maʼmuri tomonidan uzaytirilmasa yoki domen nomining Maʼmuri domen nomidan foydalanishni ixtiyoriy ravishda rad etsa, domen nomi boʻshatiladi. 104. Domen nomi boʻshatilganidan keyin domen nomi toʻgʻrisidagi axborot asosiy Reyestr va “whois” xizmatlar bazasidan chiqarib tashlanadi, domen nomi esa yangi roʻyxatdan oʻtkazish uchun boʻsh boʻladi. 105. Domen nomi qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda yoki qonuniy kuchga kirgan sud qarori asosida deaktivatsiya qilinishi yoki bekor qilinishi mumkin. 109. Roʻyxatdan oʻtkazish bekor qilingandan keyin domen nomi toʻgʻrisidagi axborot asosiy Reyestr va “whois” xizmatlar bazasidan chiqariladi. Bekor qilingan domen nomini keyinchalik roʻyxatdan oʻtkazish va undan foydalanish tartibi “UZ” domeni Maʼmuri tomonidan belgilanadi. 110. “UZ” domenidagi domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish va undan foydalanish bilan bogʻliq nizolar yuzaga kelganda, taraflar muzokaralar yoʻli bilan munosabatlarni tartibga soladilar. 115. Huquqlari buzilgan yoki domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish va undan foydalanish natijasida boshqa har qanday tarzda zarar keltirilgan manfaatdor shaxs oʻz buzilgan huquqlarini himoya qilish uchun sudga murojaat qilish huquqiga ega. 116. Ushbu “UZ” domenidagi domen nomlarini roʻyxatdan oʻtkazish va ulardan foydalanish tartibi toʻgʻrisidagi nizom Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish, raqobat va tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash Davlat qoʻmitasi bilan kelishilgan. Nomi Maʼlumotlar Egasi F.I.O. (toʻliq)* Pasport yoki identifikatsiyalovchi ID-kartasining seriyasi va raqami* Jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqami (JSHSHIR) (Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari uchun)* Pochta manzili (yashash joyining manzili) mamlakat shahar koʻcha uy, xonadon pochta indeksi Telefon yoki faks* Elektron pochta manzili* Domen nomi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar Domen nomi (toʻliq)* Amal qilish muddati* DNS axboroti Primary Server Nostname Primary Server Netaddress Secondary Server Nostname Secondary Server Netaddress Ariza berilgan sana* Ariza beruvchining imzosi* Nomi Maʼlumotlar Egasi Yuridik shaxs nomi* Shartnoma tuzgan shaxs (F.I.O. (toʻliq) va lavozimi)* Pochta manzili: mamlakat shahar koʻcha uy, xonadon pochta indeksi Telefon yoki faks* Elektron pochta manzili* STIR* Bank rekvizitlari Bank nomi* Bank kodi* Hisob raqami* Maʼmuriy bogʻlanish F.I.O. (toʻliq)* lavozimi* Pochta manzili* Telefon yoki faks* Elektron pochta manzili* Texnik bogʻlanish F.I.O. (toʻliq)* lavozimi* Pochta manzili* Telefon yoki faks* Elektron pochta manzili* Billing bogʻlanish F.I.O. (toʻliq)* lavozimi* Pochta manzili* Pochta indeksi* Telefon yoki faks* Domen nomi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar Domen nomi (toʻliq)* Amal qilish muddati* DNS axboroti Primary Server Nostname Primary Server Netaddress Secondary Server Nostname Secondary Server Netaddress Ariza berilgan sana* Tashkilot rahbarining imzosi* 1. “UZ” domenidagi zaxiralangan domen nomlari 1.1. “UZ” domeni Maʼmuri uchun ikkinchi daraja domen nomlari: cctld.uz; domain.uz; domains.uz; domen.uz; domens.uz; nic.uz; whois.uz; www.uz. 1.2. Uchinchi daraja domen nomlarini roʻyxatdan oʻtkazish uchun ochiq boʻlgan zaxiralangan domen nomlari: ac.uz — ilmiy-tadqiqot tashkilotlar, oliy taʼlim tashkilotlari va yetakchi ilmiy tadqiqot madaniyatining muassasalari uchun; com.uz — tijorat tashkilotlari uchun; co.uz — tijorat tashkilotlari uchun; edu.uz — maorif faoliyati uchun litsenziyaga ega oʻquv muassasalar uchun; for.uz — milliy kontentni rivojlantirish maqsadida for.uz zonasida domenlarni bepul roʻyxatdan oʻtkazish uchun; int.uz — xalqaro tashkilotlar uchun; net.uz — Internet tarmogʻining rivojlanishi bilan bogʻliq loyihalarni amalga oshiruvchi tashkilotlar uchun; org.uz — notijorat tashkilotlar uchun; pp.uz — jismoniy shaxslar uchun. 1.3. Qoʻshimcha ikkinchi daraja domen nomlari: aero.uz; arpa.uz; biz.uz; coop.uz; info.uz; museum.uz; name.uz; pro.uz. 2. ICANN tavsiyalari boʻyicha zaxiralanadigan domen nomlari 2.1. ICANN uchun: aso.uz; dnso.uz; icann.uz; internic.uz; pso.uz. 2.2. IANA uchun: afrinic.uz; apnic.uz; arin.uz; example.uz; gtld-servers.uz; iab.uz; iana.uz; iana-servers.uz; iesg.uz; ietf.uz; irtf.uz; istf.uz; lacnic.uz; lanic.uz; rfc-editor.uz; ripe.uz; root-servers.uz.