YoSh MUALLIFLARNING ENG YaXShI ASARLARI VA ILMIY IShLANMALARI UChUN OʻZBEKISTON DAVLAT MUKOFOTINI TAʼSIS ETISh TOʻGʻRISIDA
(resolution, 1997-06-13)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekistonning ijodkor yoshlarini davlat yoʻli bilan qoʻllab-quvvatlash choralari toʻgʻrisida” 1992-yil 28-avgustdagi Farmonini bajarish yuzasidan hamda ilm-fan va madaniyat sohasida respublika yosh fuqarolarining bunyodkorlik faoliyatini ragʻbatlantirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Yosh mualliflarning eng yaxshi asarlari va ilmiy ishlanmalari uchun Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mukofoti taʼsis etilsin. Har biri respublikada belgilangan eng kam ish haqining 20 baravari miqdorida oltita mukofot belgilansin. Mukofotlar 1993-yildan boshlab har ikki yilda bir marta Oʻzbekiston Respublikasi Mustaqillik kunida berilsin. 2. Belgilab qoʻyilsinki, yosh mualliflarning eng yaxshi asarlari va ilmiy ishlanmalari uchun Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mukofoti: eng yaxshi adabiyot, sanʼat va arxitektura asarlari uchun — har bir sohada bittadan mukofot; ijtimoiy, tabiat va texnika fanlari sohalarida ilm-fan va texnikaning ustuvor yoʻnalishlaridagi eng yaxshi tadqiqotlar uchun — har bir sohada bittadan mukofot beriladi. 3. Quyidagilar tasdiqlansin: Yosh mualliflarning eng yaxshi asarlari va ilmiy ishlanmalari uchun Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mukofoti toʻgʻrisidagi Nizom (1-ilova); Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi yosh mualliflarning eng yaxshi asarlari va ilmiy ishlanmalari uchun Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mukofoti boʻyicha Komissiyaning tarkibi (2-ilova)*. 4. Yosh mualliflarning eng yaxshi asarlari va ilmiy ishlanmalari uchun Davlat mukofoti boʻyicha Komissiya: bir oy muddatda laureatlik diplomi va faxriy belgi eskizlarini Vazirlar Mahkamasiga tasdiqlash uchun taqdim etsin; Davlat mukofotini berishga doir tashkiliy ishlarni muvofiqlashtirib borsin. 5. Belgilab qoʻyilsinki, yosh mualliflarning eng yaxshi asarlari va ilmiy ishlanmalari uchun Oʻzbekiston Respublikasi davlat mukofotlarini berish toʻgʻrisidagi qarorlar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tasdiqlaganidan soʻng kuchga kiradi. 6. Yosh mualliflarning eng yaxshi asarlari va ilmiy ishlanmalari uchun Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mukofoti boʻyicha Komissiyaning qaroriga binoan Davlat mukofoti sovrindorlarining ayrim asarlari maxsus nashr etilib, eʼlon qilinishi belgilab qoʻyilsin. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat matbuot qoʻmitasi Komissiyaning qarorlariga asosan yosh mualliflarning eng yaxshi asarlari va ilmiy ishlanmalari uchun Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mukofotiga sazovor boʻlgan ishlarni sifatli nashr etishni taʼminlasin. 7. Yosh mualliflarning eng yaxshi asarlari va ilmiy ishlanmalari uchun Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mukofoti laureatlari 30 yoshga toʻlgunga qadar quyidagi imtiyozlardan foydalanishlari belgilab qoʻyilsin: ayrim kommunal va maishiy xizmat haqini 50 foiz chegirib toʻlash. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari, Uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, “Oʻzavtotrans” davlat korporatsiyasi, Toshkent shahar yoʻlovchilar tashish transporti korxonalari davlat uyushmasi, “Oʻzmaishiyxizmat” uyushmasi yosh mualliflarning eng yaxshi asarlari va ilmiy ishlanmalari uchun Davlat mukofoti boʻyicha Komissiyasi bilan kelishib, 1993-yil 1-sentabrga qadar ana shunday imtiyozlarni berish tartibini ishlab chiqsinlar va tasdiqlasinlar. 8. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi mazkur maqsadlar uchun zarur boʻlgan mablagʻlar ajratishni nazarda tutsin. 1. Yosh mualliflarning eng yaxshi asarlari va ishlanmalari uchun Oʻzbekiston Respublikasi davlat mukofoti ijodkor yoshlarning xizmatlarini va ijodiy yutuqlarini eʼtirof etish hamda mustaqil Oʻzbekiston fuqarolarining yosh avlodini maʼnaviy barqaror oʻstirish uchun shart-sharoit yaratish maqsadida beriladi. Asarlari va ilmiy ishlanmalari mutaxassislarning yuksak bahosini olgan va xalqning maʼnaviy boyligiga munosib hissa qoʻshadigan 30 yoshgacha boʻlgan yosh ijodiy xodimlar, olimlar va turli kasb mutaxassislari mukofot olishga daʼvogar boʻlishlari mumkin. 2. Yosh mualliflarning eng yaxshi asarlari va ilmiy ishlanmalari uchun Davlat mukofoti olishga taqdim etilgan asarlar vazirliklar, idoralarning hayʼatlari, korporatsiyalar, konsernlar va uyushmalarning boshqaruvlari, fanlar akademiyalarining rayosatlari, birlashmalar, ilmiy-tadqiqot institutlari va oliy oʻquv yurtlarining ilmiy-texnika va ilmiy kengashlari, ijodiy uyushmalarning badiiy va tahrir kengashlari, korxonalar va muassasalarning mehnat jamoalari tomonidan koʻrsatiladi. Ishlarni mukofotga koʻrsatish va nomzodlar tarkibiga nomzodlar tanlash ish joyidagi mehnat jamoalarida har tomonlama muhokama qilingandan keyin yashirin ovoz berish yoʻli bilan amalga oshiriladi. Oʻzbekistonning boshqa davlat mukofotlarini olgan (yoki nomzodi qoʻyilgan) yosh mualliflarning eng yaxshi asarlari va ilmiy ishlanmalari uchun Davlat mukofotini olishga taqdim etilmaydi. 3. Eng yaxshi asarlar va ilmiy ishlanmalar uchun Davlat mukofotiga tavsiya etilgan daʼvogarlar jamoasi 5 kishidan oshmasligi kerak. Chet davlatlar fuqarolari, agar ular Oʻzbekiston Respublikasining mustaqilligi va suverenitetini mustahkamlashga koʻmaklashadigan ishlarni bajaradigan va asarlar yaratayotgan boʻlsa hamda mamlakatimiz muassasalari, tashkilotlari va korxonalari ishlarining dasturini bajarishga koʻmaklashayotgan boʻlsa, daʼvogarlar jamoasiga kirishlari mumkin. Faqat maʼmuriy-tashkiliy belgilarga koʻra yoxud maslahat ishlari boʻyicha shaxslar daʼvogarlar jamoasiga kirishiga yoʻl qoʻyilmaydi. Mualliflar jamoasiga eng yaxshi asarlar va ilmiy ishlanmalar uchun Oʻzbekiston Respublikasining Davlat mukofoti yilda bir marta beriladi. 4. Eng yaxshi asarlar va ilmiy ishlanmalar uchun Davlat mukofotini olishga daʼvogar ishlar koʻrib chiqish uchun quyidagi hujjatlar bilan qoʻshib beriladi: mashinada yozilgan, matn boʻyicha zarur illyustratsiyali ish (ishlar sikli annotatsiyasi); mazkur soha boʻyicha yetakchi mutaxassislarning fikrlari; asarlar va ishlarning roʻyxati; ilmiy maqolalarning koʻchirmalari, mualliflik guvohnomalarining nusxalari, ilmiy natijalardan foydalanganlik toʻgʻrisidagi dalolatnomalar; mualliflarning ijodiy ulushlarini aks ettiruvchi fotonusxalar, videonusxalar, ovoz yozuvlar va boshqa materiallar; ish joyidagi kollegial organning (ilmiy kengash, badiiy kengash va boshqalar) ishning qadr-qimmati va muallifning shaxsiy hissasi haqida yashirin ovoz berish yoʻli bilan qabul qilgan asosli xulosasi; kadrlarni hisobga olish shaxsiy varaqasi; 4 sm X 6 sm hajmli fotosurat — 4 dona. Barcha hujjatlar 2 nusxada taqdim etiladi. Ishning (annotatsiyaning) har bir nusxasi yuqorida sanab oʻtilgan hujjatlar bilan birga muqovalangan yoki papkaga joylangan boʻlishi kerak. Muqovada yoki papkada daʼvogarning familiyasi, ismi va otasining ismi, ishning nomi, ishni tavsiya etgan muassasaning nomi koʻrsatiladi. Boshqa materiallar, qoʻshimcha chizmalar, sxemalar, xaritalar, albomlar, maketlar va hokazolar bir nusxada topshiriladi. 5. Davlat mukofotlari berilishidan oldin Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi yosh mualliflarning eng yaxshi asarlari va ilmiy ishlanmalari uchun Davlat mukofotlari boʻyicha Komissiya ishlarni puxta ekspertiza qiladi va tanlaydi. Komissiya vazirliklar, idoralar, korporatsiyalar, konsernlar, uyushmalar, birlashmalar, korxonalar, ilmiy tadqiqot institutlari, oliy uquv yurtlari, jamoat tashkilotlarining tavsiyasi boʻyicha taniqli ijodiy xodimlar, yirik olimlar va mutaxassislardan tarkib topadi va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan 4 yil muddatga tasdiqlanadi, keyinchalik kamida uning tarkibining 1/2 qismi albatta oʻzgartiriladi. Komissiya tarkibi va undagi oʻzgarishlar haqidagi axborot yoshlar matbuotida eʼlon qilinadi. Komissiya faoliyati sohasiga quyidagilar kiradi: yosh mualliflarning eng yaxshi asarlari va ilmiy ishlanmalari uchun Davlat mukofotiga koʻrsatilgan ishlarni qabul qilish va oldindan koʻrib chiqish; tanlovda qatnashish uchun eng yaxshi asarlarni tanlab olish; tanlovga qoʻyilgan ishlarni har tomonlama muhokama qilish; Davlat mukofotini berish haqida qaror qabul qilish; yosh mualliflarning eng yaxshi asarlari va ilmiy ishlanmalari uchun Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mukofotining laureatlari diplomlarini, guvohnomalarini va faxriy nishonlarini rasmiylashtirish; laureatlarga mukofotning pul qismini toʻlash. Komissiyaga quyidagi huquqlar beriladi: yosh mualliflarning eng yaxshi asarlari va ilmiy ishlanmalari uchun Davlat mukofoti daʼvogarligiga koʻrsatilgan ishlarni oldindan koʻrib chiqish va ekspertiza qilish uchun yetakchi olimlar va mutaxassislarni jalb etish; mukofot olishga koʻrsatilgan ishlarni vazirliklar, idoralar, ijodiy uyushmalar, korxonalar, ilmiy muassasalar va oliy oʻquv yurtlarining ekspertlik xulosasini olishga joʻnatish; Komissiya aʼzolarini va ekspertlarni koʻrib chiqilayotgan daʼvogarlarning ishlari va ijodiy hissalari natijalari bilan joyning oʻzida tanishish uchun yuborish; oʻz muhriga, blankalariga, tamgʻalariga ega boʻlish. 6. Yosh mualliflarning asarlari va ilmiy ishlanmalari uchun Davlat mukofotiga daʼvogar boʻlgan mualliflarning ishlari va mualliflar jamoasi Komissiya tomonidan ikki bosqichda koʻrib chiqiladi. Birinchi bosqichda mukofotga daʼvogarlik tanlovida qatnashish uchun ishlar va mualliflar jamoasi tanlanadi, ikkinchi bosqichda mukofotlarni berish haqida qaror qabul qilinadi. Tanlovga ishlarni koʻrsatish uchun ular kamida 1/2 ovoz olishi kerak, mukofotlarni berish uchun esa — Komissiyaning hozir boʻlgan aʼzolaridan kamida 2/3 qismi ovoz berishi kerak. Har ikki holda ovoz berish yashirin oʻtadi. Ovoz berish natijasida ishlarning birontasi kerakli ovoz olmagan yoki ikki yoki bir necha asar teng ovoz olgan baʼzi hollarda takroriy ovoz berishga yoʻl qoʻyiladi. Takroriy ovoz berish faqat bir marta oʻtkaziladi. Mukofotga daʼvogarlikka Komissiya aʼzosining ishi qoʻyilgan boʻlsa, Komissiya aʼzosi bu asar koʻrib chiqilayotgan vaqtda qatnashmaydi va kvorumni belgilashda hisobga olinmaydi. 7. Tanlovga qoʻyilgan ishlar har tomonlama va puxta muhokama qilinishi kerak. Tanlovda qatnashishga qoʻyilgan ishlar bilan jamoatchilikni keng tanishtirish uchun ularning roʻyxati mazkur asarni tavsiya etgan mualliflarda tashkilotlar koʻrsatilgan holda Komissiya tomonidan “Turkiston” va “Molodej Uzbekistana” gazetalarida eʼlon qilinadi Muhokamalarni oʻtkazish matbuotda, radio, televideniyeda, olimlarning majlislarida, ilmiy-texnika, badiiy va tahririyat kengashlarida, kollegial organlarning majlislarida va mehnat jamoalarida uyushtirilishi mumkin. Mana shu muhokamalar, bildirilgan fikrlar, tanqidiy mulohazalar va takliflar materiallari Komissiya tomonidan mukofotlarni berish haqida qarorlar qabul qilinayotganda koʻrib chiqiladi. 8. Yosh mualliflarning eng yaxshi asarlari va ilmiy ishlanmalari uchun Oʻzbekiston Respublikasining Davlat mukofotini berish haqidagi qaror Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlangandan keyin kuchga kiradi. 9. Koʻrib chiqish muddatlari: hujjatlarni qabul qilish — 1-maydan 31-maygacha; ishlarni ekspertiza qilish — 1-iyundan 30-iyungacha; ishlar tanlovi — 1-iyuldan 31-iyulgacha; qarorlarni tasdiqlash — 1-avgustdan — 30-avgustgacha. 10. Yosh mualliflarning eng yaxshi asarlari va ilmiy ishlanmalari uchun Davlat mukofotiga sazovor boʻlgan shaxslarga laureatlik diplomi va faxriy nishoni topshiriladi. Mukofotning pul qismi mualliflar oʻrtasida teng taqsimlanadi. 11. Mukofotni berish bilan bogʻliq boʻlgan nizoli masalalar, arizalar va shikoyatlar yosh mualliflarning eng yaxshi asarlari va ilmiy ishlanmalari uchun Davlat mukofoti boʻyicha Komissiya tomonidan koʻrib chiqiladi. Nizolarni koʻrib chiqish muddati bir oydan oshmasligi kerak.