Professional taʼlimda kredit-modul tizimini joriy etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2023-12-07)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Maʼmuriy islohotlar doirasida oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar sohasida davlat boshqaruvini samarali tashkil qilish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2023-yil 3-iyuldagi PQ-200-son, “Oʻzbekiston — 2030” strategiyasini 2023-yilda sifatli va oʻz vaqtida amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2023-yil 11-sentabrdagi PQ-300-son qarorlari ijrosini taʼminlash hamda professional taʼlimda kredit-modul tizimini bosqichma-bosqich joriy etish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Quyidagilar: a) Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 3-iyuldagi PQ-200-son qarori bilan tasdiqlangan Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar sohasini transformatsiya qilish jarayonlarini jadallashtirish boʻyicha “yoʻl xaritasi”ning 31-bandida: professional taʼlim muassasalari pedagog xodimlarining oʻquv-meʼyoriy hujjatlari hamda pedagogik yuklamalarini qayta koʻrib chiqish; professional taʼlim tizimi rahbar va pedagog xodimlarining malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash jarayoniga kredit-modul tizimini joriy etish; b) Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentabrdagi PQ-300-son qarori bilan tasdiqlangan “Oʻzbekiston — 2030” strategiyasining har bir insonga oʻz salohiyatini roʻyobga chiqarish uchun munosib sharoitlar yaratish yoʻnalishi boʻyicha 2023-yilda ishlab chiqiladigan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari roʻyxatining 7-bandida texnikumlarda kredit-modul tizimini joriy etish nazarda tutilganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin. 2. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Texnikumlarda kredit-modul tizimida oʻquv jarayonini tashkil etish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin: oʻrta boʻgʻin kadrlar tayyorlashda kredit-modul tizimi boʻyicha oʻquv jarayonini tashkil etish va taʼlim sifatini taʼminlash; oʻquvchilar tomonidan oʻquv yili va semestr davomida toʻplanadigan kreditlar miqdori va oʻzlashtirish lozim boʻlgan fanlarni belgilash; oʻrta boʻgʻin kadrlarni tayyorlashda kredit-modul tizimini bosqichma-bosqich joriy etish hamda oʻquvchilar oʻzlashtirishini baholash; oʻquvchilar akademik mobilligi hamda kreditlarni tan olishni amalga oshirish, kredit-modul tizimida roʻyxatga olish xizmatini tashkil etish. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi: a) tizimida texnikumlar boʻlgan vazirliklar va idoralar bilan hamkorlikda 2024/2025 oʻquv yilidan boshlab texnikumlarda kredit-modul tizimida oʻquv jarayonini tashkil etish boʻyicha: taʼlimning kredit-modul tizimiga texnikumlarni bosqichma-bosqich oʻtkazib borish choralarini koʻrsin; oʻquv jarayoniga kredit-modul tizimi joriy etiladigan professional taʼlim yoʻnalishlari, kasb va mutaxassisliklarining davlat taʼlim standartlari, malaka talablari, oʻquv rejalari va oʻquv dasturlarini qayta ishlab chiqsin; b) professional taʼlim tizimi rahbar va pedagog xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish jarayoniga kredit-modul tizimini joriy etish boʻyicha 2024-yil 1-yanvardan boshlab: kredit-modul tizimi joriy etilishi orqali malaka oshirish kurslarining oʻquv rejalari va oʻquv dasturlari takomillashtirilishini va tinglovchilarning muayyan modul (fan) boʻyicha oʻzlashtirilgan oʻquv yuklamasi kreditlar asosida hisoblanishini taʼminlasin; rahbar va pedagog xodimlarning malaka oshirish shakllarini mustaqil tanlash imkoniyatini yoʻlga qoʻysin hamda har oʻquv kursi yakuni boʻyicha taʼlim natijalarini monitoring qilsin. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga 2-ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni ikki oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin. 6. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirining birinchi oʻrinbosari K.X. Karimov zimmasiga yuklansin. 1. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasidagi texnikumlarda kredit-modul tizimida oʻquv jarayonini tashkil etish tartibini belgilaydi. 2. Texnikumlarda kredit-modul tizimida oʻquv jarayoni Kredit toʻplash va koʻchirishning Yevropa modeliga (European Credit Transfer and Accumulation System — ECTS) muvofiq tashkil qilinadi. 3. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining hujjatlari bilan alohida vakolatlar berilgan professional taʼlim tashkilotlari, nodavlat professional taʼlim tashkilotlari, Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tizimidagi yuridik texnikumlar va Oʻzbekiston Respublikasi hududida oʻz faoliyatini yuritayotgan xalqaro va nodavlat xorijiy professional taʼlim tashkilotlariga nisbatan tatbiq etilmaydi. 4. Texnikumlar tomonidan boshqa professional (oliy) taʼlim tashkilotlari bilan qoʻshma dasturlar doirasidagi shartnomalarda mazkur Nizomda nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, ushbu shartnoma qoidalari qoʻllaniladi. 5. Kredit-modul tizimi joriy etiladigan taʼlim dasturlari Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan belgilanadi. 6. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: akademik mobillik — texnikum oʻquvchilarining muayyan vaqt mobaynida respublika hududidagi yoki chet eldagi boshqa bir professional taʼlim tashkilotida taʼlim olishi; kredit — taʼlim olish natijalariga koʻra oʻquvchi tomonidan muayyan fan boʻyicha oʻzlashtirilgan oʻquv yuklamasining oʻlchov birligi. Kreditlar qoidaga muvofiq butun sonlarda ifodalanadi; kreditlarni koʻchirish — oʻquvchilarning akademik mobilligini taʼminlash maqsadida bir texnikumdagi taʼlim dasturida olingan kreditlarni boshqa texnikumga koʻchirish va tan olish; kredit toʻplash — oʻquv yuklamasini oʻzlashtirish natijasida taqdim etiladigan kredit birliklarini yigʻish; mobillik dasturi — ikki yoki undan ortiq texnikum oʻrtasida oʻzaro kelishuv asosida tashkil etiladigan dastur; taʼlim dasturi — professional taʼlim tashkiloti bitiruvchisiga muayyan egallagan kasb yoki mutaxassislik boʻyicha kasbiy faoliyatni malakali bajarish imkonini berishga qaratilgan professional taʼlim tayyorgarligining asosiy mazmunini aniqlovchi davlat taʼlim standarti, malaka talabi, oʻquv rejasi va oʻquv dasturlaridan iborat hujjatlar toʻplami; taʼlim dasturi katalogi — professional taʼlim tashkiloti tavsifi, kredit-modul tizimi, mavjud kasb va mutaxassisliklar, oʻquv rejalar, oʻquv dasturlari, xizmatlar va resurslar tavsifi toʻgʻrisida axborot; taʼlim jarayonini boshqarish axborot tizimi — oʻquvchilarni roʻyxatga olish, oʻquv materiallarini tarqatish, oʻquvchilar va pedagog xodimlar oʻrtasida oʻzaro hamkorlikni taʼminlash, topshiriqlarni berish, nazoratlar oʻtkazish, baholash va uning natijalarini qayd etish kabi imkoniyatlarga ega boʻlgan elektron tizim (maxsus dasturiy vosita); taʼlim moduli (modul) — oʻquvchida bilim, koʻnikma va malakalarni shakllantirishga qaratilgan taʼlim dasturining tarkibiy qismi sifatida nazorat qilishning tegishli turi bilan yakunlanadigan alohida oʻquv fani (uning qismi yoki oʻzaro bir sohaga doir fanlar majmui); taʼlim elementlari — taʼlim dasturining bir qismi boʻlib, taʼlim olish natijalariga erishish va taʼlim dasturida koʻrsatilgan bilimlarni oʻzlashtirishga hamda koʻnikmalarni egallashga koʻmaklashuvchi oʻqitish turi; transkript — taʼlim olishning tegishli davrida oʻzlashtirilgan kreditlar hamda olingan baholarning harf va raqamlardagi ifodasi koʻrsatib oʻtilgan fanlar roʻyxatini oʻz ichiga olgan belgilangan shakldagi hujjat; oʻquvchining shaxsiy taʼlim trayektoriyasi — oʻquvchi tomonidan tanlangan hamda unga ketma-ketlikda bilimlar toʻplash va xohlagan kompetensiyalar yigʻindisiga ega boʻlish imkoniyatini beradigan yoʻnalish (marshrut, reja). Taʼlim trayektoriyasi institutsional hujjatlar va yoʻriqnomalar yordamida tuzilishi hamda turli taʼlim trayektoriyalari natijasida bir xil malaka olishga olib kelishi mumkin; oʻquv yuklamasi — oʻquvchi tomonidan oʻquv faoliyatining barcha turlarini (maʼruza, amaliy mashgʻulot, seminar, laboratoriya ishi, kurs loyihasi (ishi), amaliyot va mustaqil ish) amalga oshirish asosida kutilgan oʻquv natijalariga erishish uchun zarur boʻlgan soatlar hajmi; GPA (Grade Point Average) — taʼlim oluvchi tomonidan oʻzlashtirilgan kreditlari boʻyicha olgan bahosi (ballari)ning oʻrtacha qiymati boʻlib, u quyidagi formula yordamida hisoblanadi: Kn — har bir fan/modulga ajratilgan kreditlar miqdori; KTn — har bir fan/modul boʻyicha oʻquvchi toʻplagan kreditlar miqdori; Un — har bir fan/modul boʻyicha oʻquvchi olgan baho (ball); n — muayyan fan/modulning soni. Bunda oʻquvchi faqat fan/modulni muvaffaqiyatli yakunlagan taqdirda, ushbu fan/modul boʻyicha kredit beriladi. 7. Oʻquv jarayoniga kredit-modul tizimini joriy etishning tashkiliy masalalariga oid maʼlumotlar, shu jumladan, taʼlim dasturi katalogi, akademik mobillik, taʼlim toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma, kreditlarni tan olish va koʻchirib oʻtkazishga taalluqli hujjatlar (transkript va boshqalar), shuningdek, akademik mobillik davrida oʻquvchining bilim darajasini aniqlash boʻyicha koʻrsatkichlar va boshqa zarur hujjatlar namunalari Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan ishlab chiqiladi va tasdiqlanadi. 8. Oʻquv rejasida oʻzlashtiriladigan majburiy fanlar va tanlov fanlari, ularga ajratilgan soatlar (kreditlar), oʻquv yili, nazariy va amaliy mashgʻulotlar, oʻquv va ishlab chiqarish amaliyoti, yakuniy davlat attestatsiyasi hamda boshqa zarur parametrlar aks ettiriladi. Oʻquv rejasi va oʻquv dasturi belgilangan tartibda ishlab chiqiladi hamda tasdiqlanadi. Taʼlim dasturida kreditlarning miqdori umumiy oʻquv yuklamasi asosida koʻrsatiladi. 9. Taʼlim dasturi katalogi va oʻqitish sharoitlari toʻgʻrisidagi batafsil maʼlumotlar texnikumlarning rasmiy veb-saytiga qulay yuklanadigan shaklda oʻquv yili boshlanishidan kamida bir oy oldin joylashtiriladi. 10. Oʻquv jarayoni oʻquv va nazorat tadbirlari majmuini oʻz ichiga oladi. Oʻquv tadbirlarida barcha turdagi auditoriya mashgʻulotlari, amaliyot va mustaqil ishlarning tashkil etilishi nazarda tutiladi. Nazorat tadbirlari taʼlim oluvchilarning oʻquv rejasidagi tegishli fanlar boʻyicha bilimlarni oʻzlashtirishini va ularning natijalarini baholashni nazarda tutadi. 11. Oʻquv jarayoni oʻquvchilar, pedagog xodimlar va maʼmuriyat oʻrtasida ochiq muloqot shaklida oʻquvchiga yoʻnaltirilgan yondashuv asosida taʼlim dasturlarini inobatga olgan holda rejalashtiriladi. Ushbu jarayonda oʻquvchilarning talab va istaklari muhokama qilinadi. Barcha manfaatdor tomonlar taʼlim dasturining yaratilishi va oʻzlashtirilishining asoslangan hamda yechimga yoʻnaltirilgan muhokamasiga jalb etilishi mumkin. Muhokamada oʻquvchilar vakillari ovoz berish huquqi orqali ishtirok etadi. 12. Oʻquv jarayonini rejalashtirish quyidagi bosqichlardan iborat boʻladi: oʻquv rejasi va oʻquv dasturini ishlab chiqish; ishchi oʻquv rejasi hamda fanlarning ishchi oʻquv dasturini ishlab chiqish; tanlov fanlari roʻyxatiga mos ravishda oʻquv-metodik boʻlim (yoki boʻlim boshligʻi) nazorati ostida oʻquvchilarning shaxsiy taʼlim trayektoriyasini shakllantirish; akademik guruhlar boʻyicha oʻquv mashgʻulotlari jadvalini tuzish. Oʻquv rejasiga oʻquvchilar tomonidan ixtiyoriy ravishda oʻzlashtiriladigan qoʻshimcha kreditlar ajratiladigan taʼlim elementlari kiritiladi. Oʻquvchining jamoat ishlaridagi faolligi, kasbiy tadbirlar, kasbiga oid faoliyatdagi ishtiroki hamda soha mutaxassislari tomonidan oʻtkaziladigan qisqa muddatli kurslardagi ishtiroki ragʻbatlantirilib, kreditlar ajratiladi. Oʻquvchiga oʻquv yuklamasidan tashqari oʻz ixtiyoriga koʻra roʻyxati taqdim etiladigan qoʻshimcha fanlarni yoki boshqa kasb (mutaxassislik) oʻquv rejasining tanlov fanlarida mavjud fanlar roʻyxatidan qoʻshimcha fanni tanlab toʻlov-kontrakt asosida oʻqishiga ruxsat etiladi. Bunda qoʻshimcha oʻzlashtirilgan fanlar oʻquvchi oʻquv yuklamasiga (kreditlar hajmiga) qoʻshiladi hamda diplom ilovasida qayd etiladi. 13. Oʻquv yili davomiyligi taʼlim dasturi asosida belgilanadi. Akademik davr davomida oʻquvchi tomonidan toʻplanishi lozim boʻlgan kreditlar miqdori oʻquv rejasida koʻrsatilgan majburiy va tanlov fanlarni oʻz ichiga oladi. Majburiy va tanlov fanlar tarkibi hamda ularni oʻrganishga ajratiladigan kreditlar miqdori fanlar katalogiga muvofiq texnikum tomonidan mustaqil belgilanadi. Oʻquvchilar shaxsiy taʼlim trayektoriyasida belgilangan tanlov fanlari doirasida fanlarni mustaqil tanlashi mumkin. Oʻquvchilarning shaxsiy taʼlim trayektoriyasini shakllantirish tartibi texnikumlar tomonidan belgilanadi. 14. Oʻquvchi bir oʻquv yilida kamida 60 kredit toʻplashi zarur. Oʻquv yili davomida oʻquvchi tomonidan oʻzlashtirilishi lozim boʻlgan kreditlar hajmi oʻquv rejasida koʻrsatilgan majburiy va tanlov fanlarni oʻz ichiga oladi. Oʻquvchi oʻzining shaxsiy taʼlim trayektoriyasini shakllantirishda har bir oʻquv yili uchun kamida 60 kredit hajmidagi fanlarning oʻzlashtirilishini nazarda tutishi, uning tarkibida oʻquv rejasidagi majburiy fanlar boʻlishini inobatga olishi shart. 15. Oʻrta maxsus professional taʼlim dasturi asosida bitiruvchi oliy taʼlim muassasalarida ikkinchi bosqichdan oʻqishini davom ettirganda, toʻplangan jami kreditlar oliy taʼlim muassasasining birinchi bosqichida toʻplanishi lozim boʻlgan kreditga tenglashtirilgan holda hisoblanadi. Bunda oʻrta maxsus professional taʼlim dasturi va bakalavriat taʼlim yoʻnalishi dasturi taqqoslangan holda oʻquvchi taʼlim dasturidagi fanlar farqlarini oʻquv yili yakuniga qadar oʻzlashtirishi lozim. 16. Texnikumlarda oʻquv yuklamasining hajmi oʻquv rejasi asosida belgilanadi. Kredit-modul tizimida 1 kredit oʻrtacha 25 — 30 akademik soat hisobidagi oʻquv yuklamasiga teng qilib olinadi. Bunda oʻquvchi muayyan fandan tegishli kreditlarni toʻplashi uchun belgilab olingan miqdordagi oʻquv yuklamasini oʻzlashtirishi zarur. Oʻquv yuklamasi auditoriya soati va mustaqil taʼlim soatiga boʻlinadi. Taʼlim dasturi oʻquv yili uchun oʻquvchi tomonidan, qoida tariqasida, bir semestrda 30 kredit, bir oʻquv yilida 60 kredit toʻplashi inobatga olinib ishlab chiqiladi. Kechki, sirtqi va dual taʼlim shakllari hamda taʼlim sohasi xususiyatidan kelib chiqqan holda, semestr va bir oʻquv yilidagi kreditlar miqdori texnikum pedagogik kengashining qarori bilan oʻzgarishi mumkin. Shaxsiy taʼlim trayektoriyasi asosida tahsil olayotgan oʻquvchilar ham har bir semestr uchun 30 kredit hajmidagi fanlarni oʻzlashtirishi va ushbu fanlar tarkibida oʻquv rejasidagi majburiy fanlar boʻlishi shart. 17. Taʼlim sifatini taʼminlash va pedagog xodimlar oʻrtasida raqobatni shakllantirish maqsadida texnikumning pedagogik kengashi qaroriga asosan taʼlim jarayonini boshqarish axborot tizimi portali orqali oʻquvchilarga fan doirasida oʻquvchilarning shaxsiy taʼlim trayektoriyasini shakllantirish jarayonida pedagog kadrlarni tanlash imkoniyati beriladi. 18. Akademik qarzdor oʻquvchilarning tashabbusi bilan mavjud akademik qarzlarni topshirish texnikumda, qoida tariqasida, taʼtil vaqtida pulli asosda tashkil etiladi. Taʼtil davrida akademik qarzlarni topshirish quyidagi tartibda tashkil qilinadi: oʻquvchi taʼtil boshlanguniga qadar texnikum direktorining oʻquv jarayonini tashkil etishga masʼul boʻlgan oʻrinbosariga (keyingi oʻrinlarda — direktor oʻrinbosari) oʻzining taʼtil davrida oʻqish istagini bildiradi; direktor oʻrinbosari ushbu oʻquvchiga taʼtil davri uchun dars jadvalini tuzadi va oʻquvchi toʻlov pulini toʻlaganidan soʻng darslarga kiritiladi; taʼtil davridagi oʻqish amaldagi baholash tizimi asosida oʻquvchilar bilimini shaffof baholash tamoyiliga koʻra tashkil qilinadi. Taʼtil davridagi oʻqishga oʻqituvchilar oʻz ixtiyorlari asosida jalb qilinadi hamda ularga soatbay asosida ish haqi toʻlanadi. Taʼtil davridagi oʻqishni oʻquv rejasida belgilangan ishlab chiqarish amaliyotlari va boshqa oʻquv mashgʻulotlari hisobidan oʻtkazishga yoʻl qoʻyilmaydi. 19. Taʼlim dasturi doirasida texnikum oʻquvchilarining bilimini baholash qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 20. Fanning ishchi oʻquv dasturida belgilangan baholash tartibiga muvofiq hamda ijobiy baholar doirasida baholangan oʻquvchilarga kreditlar beriladi. Oʻquvchi belgilangan taʼlim olish natijalariga erisha olmagan taqdirda, kreditlar berilmaydi. 21. Baholash usullari oʻquvchining fan doirasidagi yutuqlarini aks ettiruvchi va tasdiqlovchi yozma, ogʻzaki, amaliy ish, loyiha ishi kabi nazorat turlarini oʻz ichiga qamrab oladi. Baholash mezoni oʻqitish natijalariga erishilganligini aks ettirishi shart. 22. Bir texnikumdagi baholash tizimi boshqa bir texnikumdagi yoki (xorijiy) professional taʼlim tashkilotidagi baholash tizimi bilan qiyosiy taqqoslash orqali baholash tizimiga konvertatsiya qilinib, kreditlarni koʻchirish amalga oshiriladi. 23. Akademik mobillikni taʼminlash va oʻquvchining kreditlari boshqa texnikumlar tomonidan tan olinishida quyidagi hujjatlardan foydalaniladi: taʼlim dasturi katalogi; taʼlim toʻgʻrisidagi kelishuv, maʼlumotnoma va transkript. Mazkur hujjatlar taʼlim olish natijalarini aks ettiradi va texnikumlarga kreditlarni tan olish va oʻqishni koʻchirib oʻtkazishni koʻrib chiqish uchun asos hisoblanadi. 24. Akademik mobillik doirasida oʻquvchining barcha kreditlari texnikum tomonidan taʼlim dasturini oʻzlashtirishda toʻliq hisobga olinadi. 25. Oʻquvchi joʻnatuvchi texnikum tavsiyasiga asosan qabul qiluvchi texnikumga akademik mobillikni amalga oshirish uchun zarur hujjatlarni topshiradi. Joʻnatuvchi texnikum tomonidan oʻquvchiga belgilangan shakldagi transkript taqdim etiladi. 26. Oʻquvchining akademik mobillik davrida oʻzlashtirishi belgilangan fanlarni joʻnatuvchi texnikumning roziligisiz va u bilan kelishmasdan oʻzgartirish mumkin emas. Xorijdagi hamkor professional taʼlim tashkilotining fan dasturida belgilangan taʼlim olish natijalari texnikumning fan dasturi boʻyicha taʼlim olish natijalariga mos kelishi yoki ularni toʻldirishi lozim. 27. Qabul qiluvchi texnikumda oʻquvchi tomonidan oʻzlashtiriladigan fanlar joʻnatuvchi texnikumning fanlariga integratsiya qilinganligi, shuningdek, akademik mobillik davrida oʻquvchining bilim darajasini aniqlovchi koʻrsatkichlarning joʻnatuvchi va qabul qiluvchi texnikumning baholash tizimlariga konvertatsiya qilinganligi akademik mobillik toʻgʻrisidagi shartnomada aniq koʻrsatilgan boʻlishi lozim. Qabul qiluvchi texnikumda oʻzlashtiriladigan kreditlar miqdori texnikumda yoki xorijda oʻqish davriga (3 — 6 oy yoki 1 yilga) mutanosib boʻlishi kerak. Joʻnatuvchi texnikum tomonidan oʻquvchi akademik mobillik davrida oʻzlashtirgan (toʻliq yoki qisman) kreditlari tan olinadi. Oʻquvchi joʻnatuvchi texnikumga qaytib kelganda, akademik mobillik davrida toʻplangan kreditlar miqdoridan kelib chiqib, amaldagi tartibga koʻra uni keyingi bosqichga oʻtkazish yoki bosqichda qoldirish belgilanadi. Texnikumning hamkor tashkilotlar bilan birgalikda ishlab chiqilgan taʼlim dasturlari doirasida akademik mobillik uchun taʼlim toʻgʻrisidagi kelishuvlar tuzishi talab etilmaydi. 28. Texnikum oʻquvchilarining oʻqishini koʻchirish, oʻqishdan chetlashtirish, qayta tiklash va kursdan kursga oʻtkazish Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 7-avgustdagi 466-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasida uzluksiz boshlangʻich, oʻrta va oʻrta maxsus professional taʼlim toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq amalga oshiriladi. Oʻqishini boshqa texnikumlarga koʻchirishga ruxsat berilgan oʻquvchilarning tegishli mutaxassisligi oʻquv rejasi taqqoslangan holda fanlar va kreditlar miqdoridagi farqlar aniqlanadi. Bunda toʻplanishi lozim boʻlgan kreditlar miqdorining 10 foizigacha oʻzgarish boʻlganda farq qilgan fanlarni joriy oʻquv yili yakuniga qadar oʻzlashtirish lozim boʻladi. Toʻplanishi lozim boʻlgan kreditlar miqdoridagi farq 10 foiz va undan yuqori boʻlgan hollarda oʻquvchi mazkur bosqichni qaytadan oʻqishi lozim. 29. Roʻyxatga olish xizmatlari taʼlim va oʻquvchilar bilimini baholash jarayonlarini alohida yuritish, oʻquvchilar haqidagi akademik maʼlumotlarni elektron tarzda avtomatik boshqarish hamda yakuniy nazoratlarni oʻtkazish maqsadida tashkil etiladi. 30. Roʻyxatga olish xizmati oʻquvchiga tanlagan mutaxassisligi boʻyicha yuqori darajadagi bilim, koʻnikma va malakalarga erishishda yordam berishga qaratilgan boʻlib, quyidagi funksiyalarni qamrab oladi: oʻquv jarayoni jadvalini tuzish va bajarilishini nazorat qilish; oʻquvchilarning fanlarga roʻyxatdan oʻtishini nazorat qilish; akademik guruhlarni shakllantirish; oraliq, yakuniy baholashlar va yakuniy davlat attestatsiyasi oʻtkazilishini nazorat qilish; maʼlumotlar bazasini shakllantirish va muntazam yangilab borish; taʼlim olayotgan oʻquvchilar haqidagi maʼlumotlarning saqlanishini tashkil etish; transkript shakllarini shakllantirish va oʻquvchilarning maʼlumotlarini kiritish; oʻquvchilar kontingenti boʻyicha statistikani yuritish. 31. Roʻyxatga olish xizmatlari oʻquv-metodik boʻlim tomonidan amalga oshiriladi. Texnikumlarning moliyaviy imkoniyatlaridan kelib chiqqan holda budjetdan tashqari mablagʻlar hisobidan Taʼlimning kredit tizimini boshqarish sektori tashkil etilishi mumkin. 32. Roʻyxatga olish xizmati belgilangan jadvalga muvofiq oʻquvchilarni fanlarga roʻyxatdan oʻtkazadi va oʻquvchining shaxsiy taʼlim trayektoriyasini shakllantiradi. Oʻquvchining shaxsiy taʼlim trayektoriyasi ular tomonidan mustaqil ravishda guruh murabbiyi yordamida oʻquv rejasi va tanlov fanlari asosida umumiy oʻqish davri uchun tuziladi. Oʻquvchi shaxsiy taʼlim trayektoriyasiga har oʻquv yilidan oldin oʻzgartirish yoki qoʻshimchalar kiritishi mumkin. 33. Oʻquvchining shaxsiy taʼlim trayektoriyasi asosida roʻyxatga olish xizmati akademik guruhlarni shakllantiradi va muayyan bir fanga yozilish yetarli boʻlmagan taqdirda, shaxsiy taʼlim trayektoriyasini oʻzgartirish zarurligi toʻgʻrisida oʻquvchilarga xabar beradi. Oʻquvchining shaxsiy taʼlim trayektoriyasi shakllantirib boʻlingandan soʻng roʻyxatga olish xizmati dars jadvalini tuzish uchun texnikum oʻquv-metodik boʻlimiga akademik guruhlar toʻgʻrisida maʼlumot beradi. 34. Roʻyxatga olish xizmati har bir oʻquvchini roʻyxatdan oʻtkazish sanasi va vaqtini belgilaydi (oʻquvchi tomonidan yetarli GPA koʻrsatkichlarining toʻplaganligi va toʻlov-kontrakt amalga oshirilganligiga qarab). Birinchi bosqich oʻquvchilarini roʻyxatdan oʻtkazish ular bilan akademik va kasbga yoʻnaltirish tadbirlari amalga oshirilganidan soʻng boshlanadi. 35. Oʻquvchilar tanlagan fanlarini har semestrning birinchi haftasi ichida oʻzgartirishi mumkin. 36. Texnikumda taʼlim olishning toʻlov-kontrakt miqdori qonunchilik hujjatlariga muvofiq belgilanadi. 37. Fanlar boʻyicha qayta taʼlim olish uchun toʻlov qiymati texnikum tomonidan butun oʻquv yilining toʻlov-kontrakt summasidan kelib chiqqan holda belgilanadi. Qayta taʼlim olish uchun toʻlov-kontrakt mexanizmi texnikum tomonidan bir kredit qiymatini hisoblash asosida aniqlanadi. Bir kredit qiymati oʻquv yili davomidagi taʼlim olish uchun toʻlanadigan bazaviy toʻlov-kontrakt miqdorini rejalashtirilgan kreditlar miqdoriga boʻlish yoʻli bilan belgilanadi. 38. Taʼlim dasturida belgilangan natijalarga erishish hamda kredit-modul tizimi toʻgʻri va haqqoniy qoʻllanilayotganligini aniqlash va baholash maqsadida oʻquv jarayonining monitoringi oʻtkaziladi. Monitoring texnikum va oliy taʼlim tashkiloti tomonidan soʻrovnoma, intervyu olish yoki erishilgan natijalarni tahlil qilish va boshqa usullarda amalga oshirilishi mumkin. 39. Oʻquvchi oʻquv rejasida nazarda tutilgan kreditlarni toʻplasa, shu jumladan, yakuniy davlat attestatsiyasidan muvaffaqiyatli oʻtsa, professional taʼlimning tegishli darajasiga ega boʻladi va unga belgilangan tartibda davlat namunasidagi diplom beriladi. 40. Oʻquvchilarning shaxsiy taʼlim trayektoriyalariga tegishli maʼlumotnomalar, kreditlarni tan olish va oʻqishini koʻchirib oʻtkazishga taalluqli hujjatlar, transkriptlar, imtihon qaydnomalari 75 yil davomida texnikumlar arxivida saqlanadi. 1. Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 7-avgustdagi 466-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasida uzluksiz boshlangʻich, oʻrta va oʻrta maxsus professional taʼlim toʻgʻrisidagi nizom quyidagi mazmundagi 611 — 615-bandlar bilan toʻldirilsin: “611. Texnikum oʻquvchilarini oʻqishdan chetlashtirish qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Oʻquvchi chetlashtirilguniga qadar oʻzlashtirgan kreditlar miqdori texnikum tomonidan toʻliq hajmda hisobga olinadi. Chetlashtirilgan oʻquvchiga belgilangan shakldagi akademik maʼlumotnoma beriladi. 612. Oʻquvchilar qonunchilik hujjatlari asosida oʻqishini qayta tiklash va koʻchirish huquqiga ega. 613. Bir fanga ajratilgan auditoriya soatining 25 foizini va undan ortiq soatni sababsiz qoldirgan oʻquvchi ushbu fandan chetlashtirilib, yakuniy nazoratga kiritilmaydi hamda mazkur fan boʻyicha tegishli kreditlarni oʻzlashtirmagan hisoblanadi. Yakuniy nazoratga kiritilmagan yoki kirmagan, shuningdek, ushbu nazorat turi boʻyicha qoniqarsiz baho olgan oʻquvchi akademik qarzdor hisoblanadi. Texnikumda akademik qarzdor oʻquvchilar taʼtil vaqtida yoki keyingi semestrlar mobaynida tegishli fanlardan oʻzlashtirilmagan kreditlar miqdoriga mos ravishda bazaviy toʻlov-kontrakt miqdoridan kelib chiqqan holda toʻlovni amalga oshirgandan soʻng oʻzlashtirilmagan fanlarni oʻz hisobidan qayta oʻqish huquqiga ega boʻladi. Texnikum pedagogik kengashi qarori bilan akademik qarzdorlikni bir marta bepul topshirishga ruxsat berilishi mumkin. 614. Oʻquvchini kursdan kursga oʻtkazish, uning GPA qiymatini hisobga olgan holda amalga oshiriladi. Bunda GPA koʻrsatkichi 2,4 dan kam boʻlmasligi talab etiladi. GPA koʻrsatkichini toʻplay olmagan oʻquvchi qayta oʻqish uchun tegishli kursda qoldiriladi. 615. Semestr va oʻquv yili yakuni natijalari boʻyicha akademik qarzdorligi bor taʼlim oluvchilar oʻqishdan chetlashtirilmaydi va kursda qoldiriladi. Kursda qolgan oʻquvchilar faqat qarzdor boʻlgan modullarni oʻzlashtirib, ularga mos ravishda shartnoma mablagʻlarini toʻlaydi. Shartnoma asosida bir kursda qayta oʻqish soni chegaralanmaydi. GPA koʻrsatkichini hisoblashda oʻquvchi tahsil olgan kurs yakuniga koʻra qayta topshirish natijalari ham inobatga olinadi. Oʻquvchi ishlab chiqarish (diplomoldi) amaliyotiga qatnashmagan yoki amaliyot yakunlari boʻyicha qoniqarsiz baho bilan baholangan hollarda, u akademik qarzdor hisoblanadi va GPA koʻrsatkichidan qatʼi nazar kursda qoldiriladi. Oʻquv rejasida belgilangan taʼlim olish muddatida tegishli kurslarni tamomlagan, lekin belgilangan kredit miqdorini toʻplay olmagan oʻquvchi texnikumda oʻqishni bitirayotgan oʻquvchi sifatida qayd etiladi. Jami taʼlim olish muddati birinchi kursga oʻqishga qabul qilingandan soʻng 6 yilgacha deb belgilanadi. Oʻquvchi taʼlim dasturi boʻyicha yakuniy kursni tugatgandan soʻng belgilangan eng kam kreditlar miqdorini toʻplab, shartnoma toʻlovidan qarzi boʻlmasa, “bitiruvchi” maqomiga ega boʻladi”. 2. Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 26-fevraldagi 106-son qarori bilan tasdiqlangan Professional taʼlim muassasalarining boshqaruv hamda pedagog kadrlarini qayta tayyorlash va malakasini oshirish jarayonini tashkil etish tartibi toʻgʻrisidagi nizomda: a) 2-band quyidagi mazmundagi xatboshilar bilan toʻldirilsin: “kredit — taʼlim olish natijalariga koʻra tinglovchi tomonidan muayyan modul boʻyicha oʻzlashtirilgan oʻquv yuklamasining oʻlchov birligi; kredit toʻplash — taʼlim elementlarini oʻzlashtirish va kasbiy faoliyat natijasida erishgan yutuqlar boʻyicha taqdim etiladigan kredit birliklarini yigʻish; kasbiy rivojlanish trayektoriyasi — tinglovchi tomonidan tanlangan hamda unga ketma-ketlikda bilimlar toʻplash va xohlagan kompetensiyalar yigʻindisiga ega boʻlish imkoniyatini beradigan yoʻnalish (marshrut). Taʼlim trayektoriyasi institutsional hujjatlar va yoʻriqnomalar yordamida tuzilishi hamda turli taʼlim trayektoriyalari natijada bir xil malaka olishga olib kelishi mumkin; modul — tinglovchining tegishli bilimga egalik qilish, kasbiy bilim va koʻnikmalarni shakllantirishga qaratilgan oʻquv dasturining mustaqil tarkibiy qismi; kredit-modul — har bir oʻzlashtirilgan modul boʻyicha kredit birliklari jamlab boriladigan oʻqitish-baholash tizimi; tinglovchi — qayta tayyorlash yoki malaka oshirish kurslarida belgilagan tartibda tahsil olayotgan jismoniy shaxs; GPA (Grade Point Average) — tinglovchining dastur boʻyicha oʻzlashtirgan ballari oʻrtacha qiymati boʻlib, u quyidagi formula yordamida hisoblanadi: Kn — har bir modulga ajratilgan kreditlar miqdori; Un — har bir modul boʻyicha tinglovchi toʻplagan ball; n — modulning soni. Bunda tinglovchi faqat modulni muvaffaqiyatli yakunlagan taqdirda, ushbu modul boʻyicha kredit beriladi.”; b) 21-banddagi “ilovasida” soʻzi “1-ilovasida” soʻzi bilan almashtirilsin; v) 39-banddan soʻng quyidagi mazmundagi 51-bob bilan toʻldirilsin: 391. Qayta tayyorlash va malaka oshirish kurslarining oʻquv rejasi va oʻquv dasturi Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan tasdiqlanadi. 392. Oʻquv rejasi va oʻquv dasturi har bir taʼlim elementiga mos keladigan taʼlim olish natijalarini koʻrsatgan holda, malaka oshirish kurslarida 24 kredit va qayta tayyorlash kurslarida 96 kreditga mos kelishini hisobga olgan holda ishlab chiqiladi. 393. Qayta tayyorlash va malaka oshirish jarayonini rejalashtirish tasdiqlangan kontingent reja-jadvali va nazorat tadbirlari (guruhlarni shakllantirish, malaka oshirish shakllari boʻyicha taqsimlash: muqobil, mustaqil, taʼlim muassasasida bevosita malaka oshirish, kreditlarni hisoblash) majmuini oʻz ichiga oladi. Qayta tayyorlash va malaka oshirishga jalb etilgan tinglovchilar belgilangan kreditni oʻzlashtirishi orqali uning natijalarini monitoring qilishi va taʼlim dasturidagi oʻquv modullarining sifatli oʻzlashtirilishini taʼminlash nazarda tutiladi. 394. Qayta tayyorlash va malaka oshirish davomida tinglovchi tomonidan toʻplanishi lozim boʻlgan kreditlar miqdori oʻquv rejasida koʻrsatilgan majburiy va tanlov modullarini oʻz ichiga oladi. Majburiy va tanlov modullari tarkibi hamda ularni oʻrganishga ajratiladigan kreditlar miqdori Institut tomonidan belgilanadi. 395. Qayta tayyorlash va malaka oshirishda 1 kredit 6 soatlik oʻquv yuklamasiga teng boʻladi. Bunda tinglovchi muayyan moduldan tegishli kreditlarni toʻplashi uchun maʼlum miqdordagi oʻquv yuklamasini oʻzlashtirishi zarur. Malaka oshirish kurslarining davriyligi 3 yilda kamida bir marta boʻlib 24 kredit (144 soat), qayta tayyorlov kurslari tinglovchilari 96 kredit (576 soat) toʻplashi zarur. 396. Qayta tayyorlash va malaka oshirish kurslari davomida belgilangan kredit miqdorini oʻzlashtira olmagan hamda uzrli sabablarsiz tinglovchilar safidan chetlashtirilgan tinglovchilar bir yil davomida oʻz hisobidan ishdan ajralgan holda yoki masofadan malaka oshirishlari talab qilinadi. 397. Tinglovchilar malaka oshirish shakllari boʻyicha belgilangan kreditlarni toʻplashi lozim boʻladi. Bunda: muqobil malaka oshirishga jalb etilgan tinglovchilar koʻrsatkichlardan birini bajarib 23 kredit, mahorat darsi uchun 1 kredit jami 24 kredit toʻplaydi; mustaqil malaka oshirishda tinglovchilar belgilangan koʻrsatkichlar boʻyicha toʻplagan kreditlar miqdori 16 va undan yuqori boʻlganda roʻyxatga olinadi va 16 — 24 oraligʻidagi kreditlarni elektron platforma orqali toʻplaydi, 16 dan kam kredit toʻplagan tinglovchilar bevosita taʼlim muassasasida malaka oshirish shaklida roʻyxatga olinadi; bevosita taʼlim muassasasida malaka oshiradigan tinglovchilar malaka oshirishning oʻquv rejasidagi modullarni oʻzlashtirish orqali 24 kreditni toʻplaydi. 398. Qayta tayyorlash va malaka oshirish kurslarida tinglovchilar belgilangan modullar boʻyicha 56 foizdan yuqori oʻzlashtirsa, modul uchun ajratilgan kredit beriladi. Professional taʼlim tizimida rahbar va pedagog xodimlarni qayta tayyorlash hamda ularning malakasini oshirish jarayoniga kreditlarni taqsimlash mazkur Nizomga 2-ilovada keltirilgan mezonlarga muvofiq amalga oshiriladi. 399. Muqobil va mustaqil malaka oshirish shakllari tinglovchilari belgilangan mezonlar boʻyicha ijobiy baholansa, bevosita taʼlim muassasasida malaka oshiradigan tinglovchilar malaka oshirishning oʻquv rejasidagi modullarni oʻzlashtirganligi uchun kreditlar beriladi. Tinglovchilar belgilangan taʼlim olish natijalariga erisha olmagan taqdirda, kreditlar berilmaydi”; g) ilova 1-ilova deb hisoblansin; d) quyidagi mazmundagi 2-ilova bilan toʻldirilsin: T/r Koʻrsatkichlar nomi Amal qilish muddati Kredit miqdori 1. Muqobil malaka oshirish shakli uchun kredit toʻplash 1. Oʻzbekiston Respublikasining davlat mukofotlari bilan taqdirlangan rahbar yoki pedagog xodim Malaka oshirish davriyligida 23 2. “Ustoz” milliy mukofoti gʻolibi Soʻnggi 3 yilda 23 3. “Worldskills” musobaqalari sovrindorlarini tayyorlagan taʼlim tashkilotining rahbar yoki pedagog xodim Soʻnggi 2 yilda 23 4. Respublika miqyosidagi fan olimpiadalari va koʻrik-tanlovlarda gʻoliblikni qoʻlga kiritgan oʻquvchilarni tayyorlagan rahbar yoki pedagog xodim Soʻnggi 2 yilda 23 5. Oʻquvchilari xalqaro matematika (IMO), fizika (IPhO), kimyo (IChO), biologiya (IBO) informatika (IOI) olimpiadalarida oltin, kumush yoki bronza medal (birinchi, ikkinchi va uchinchi oʻrin) bilan taqdirlangan rahbar yoki pedagog xodim Soʻnggi 4 yilda 23 6. Falsafa doktori (Doctor of Philosophy (PhD) yoki fan doktori (Doctor of Science (DSc) ilmiy darajasiga hamda Oliy attestatsiya komissiyasi tomonidan berilgan katta ilmiy xodim, dotsent yoki professor ilmiy unvoniga ega boʻlgan rahbar yoki pedagog xodim Soʻnggi 4 yilda 23 7. Yuqoridagi koʻrsatkichlardan biriga ega boʻlgan rahbar yoki pedagog xodim mahorat darsini oʻtib berishga jalb etiladi Malaka oshirish davriyligida 1 2. Mustaqil malaka oshirish shakli uchun kredit toʻplash 1. Pedagogik faoliyat boʻyicha 5 yil va undan koʻp ish stajiga ega boʻlgan rahbar yoki pedagog 10 yil va undan koʻp ish stajiga ega 4 5 — 9 yil ish stajiga ega 2 2. Seminar-treninglar tashkil etish respublika miqyosida 2 viloyat miqyosida 1 3. Ilmiy konferensiyalarda maʼruzalar bilan qatnashish yoki ilmiy jurnallarda maqolalar chop etish xalqaro miqyosda 5 respublika miqyosida (har bir maqola uchun) 3 4. Innovatsion ishlanmalarga mualliflik qilish ratsionalizatorlik taklifi 2 innovatsion ishlanmalarga mualliflik 2 5. Malaka toifasiga ega boʻlgan yoki tegishli lavozimdagi pedagog oliy malaka toifali yoki bosh oʻqituvchi 3 birinchi malaka toifali yoki yetakchi oʻqituvchi 2 ikkinchi toifali yoki katta oʻqituvchi 1 6. Oliy malaka toifaga (bosh oʻqituvchi lavozimi) ega boʻlganidan soʻng oliy malaka toifasini 5 yil davomida saqlab kelgan va uzluksiz ish stajiga ega boʻlgan pedagog xodim - 1 7. Gazeta, jurnal va internet-nashrlarida maqolalar chop etish gazeta va jurnallarda 1 internet axborot tarmogʻi nashrlarida 1 8. Har oʻquv yili davomida ochiq darslar oʻtganligi uchun uch marta va undan ortiq 2 ikki marta 1 bir marta 0,5 9. Xalqaro ilmiy jurnallarda va mahalliy ilmiy nashrlarda (“Web of Science”, “Scopus” bazasiga va Oliy attestatsiya komissiyasi roʻyxatiga kiritilgan jurnallarda) chop etilgan maqolalar xalqaro jurnallardagi ilmiy maqolalar 5 respublika ilmiy jurnallaridagi ilmiy maqolalar 3 Jami kreditlar miqdori 16 — 24 3. Bevosita taʼlim muassasasida malaka oshirishda kredit toʻplash 3.1. Rahbar xodimlar 1. Taʼlimda boshqaruvga 1 — 3 2. Boshqaruvda huquqiy masalalar 2-3 3. Boshqaruvda moliyaviy-iqtisodiy masalalar 2-3 4. Boshqaruvda masʼuliyati va moslashuvchanlik 0-1 5. Boshqaruvda axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va mediasavodxonlik 1-2 6. Kommunikativ koʻnikmalarni rivojlantirish 3 — 5 7. Oʻz-oʻzini rivojlantirish 4 — 6 8. Tinglovchilar bilimini baholash 0-1 Jami kreditlar miqdori 14 — 24 3.2. Pedagog xodimlar 1. Professional taʼlimga oid davlat siyosati masalalari 1-2 2. Pedagogning kommunikativ koʻnikmalarini rivojlantirish 2-3 3. Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va mediasavodxonlik 1-2 4. Oʻz-oʻzini rivojlantirish va uzluksiz kasbiy rivojlanish masalalari 3 — 5 5. Pedagogik masʼuliyat va moslashuvchanlik 4 — 6 6. Fandagi yangiliklar va fanni oʻqitishning dolzarb masalalari 2-3 7. Oʻquvchilar kompetensiyalarini baholash usullari va vositalari 1-2 8. Tinglovchilar bilimini baholash 0-1 Jami kreditlar miqdori 14 — 24