Mahallalar faoliyati takomillashtirilishi munosabati bilan Vazirlar Mahkamasining “Shaharlar, shaharchalar, qishloqlar va ovullarning mahallalarini tuzish, birlashtirish, boʻlish va tugatish, shuningdek ularning chegaralarini belgilash va oʻzgartirish, ularga nom berish va ularning nomini oʻzgartirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida” 2014-yil 4-martdagi 48-son qaroriga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida
(resolution, 2024-05-20)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Mahalla institutining jamiyatdagi rolini tubdan oshirish va uning aholi muammolarini hal etishda birinchi boʻgʻin sifatida ishlashini taʼminlashga qaratilgan chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2023-yil 21-dekabrdagi PF-209-son Farmoni hamda “Oʻzbekiston mahallalari uyushmasi faoliyatini yoʻlga qoʻyish va mahallalarda boshqaruv tizimini takomillashtirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2023-yil 21-dekabrdagi PQ-402-son qarori ijrosini taʼminlash, mahallalarni tuzish, birlashtirish, boʻlish va tugatish, shuningdek, ularning chegaralarini belgilash va oʻzgartirishning barqaror mezonlarini belgilash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Vazirlar Mahkamasining “Shaharlar, shaharchalar, qishloqlar va ovullarning mahallalarini tuzish, birlashtirish, boʻlish va tugatish, shuningdek ularning chegaralarini belgilash va oʻzgartirish, ularga nom berish va ularning nomini oʻzgartirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida” 2014-yil 4-martdagi 48-son qaroriga ilovaga muvofiq quyidagilarni nazarda tutuvchi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin: mahallalarni tuzish, birlashtirish, boʻlish va tugatish, shuningdek, ularning chegaralarini belgilash va oʻzgartirish boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari huzurida idoralararo doimiy komissiyalar tuzish va ularning namunaviy tarkibini belgilash; Oʻzbekiston mahallalari uyushmasining hududiy boshqarmalarini mazkur komissiyalarning ishchi organlari sifatida belgilash; mahallalarni tuzish, birlashtirish, boʻlish va tugatish, shuningdek, ularning chegaralarini belgilash va oʻzgartirish vakolatini Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlariga oʻtkazish. 2. Oʻzbekiston mahallalari uyushmasiga uch oy muddatda: Kadastr agentligi bilan birgalikda respublikadagi barcha mahallalarni xatlovdan oʻtkazish, ularning aniq chegaralarini belgilash, bunda har bir mahallaning chegarasi bir aholi punkti (shahar, shaharcha, qishloq va ovul) doirasida boʻlishini taʼminlash; Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bilan birgalikda mavjud mahallalar faoliyati tashkiliy va moliyaviy jihatdan toʻgʻri yoʻlga qoʻyilganligi, boshqaruv jihatidan oʻzini oqlashi yuzasidan oʻrganishlarni olib borsin hamda ushbu talablarga javob bermaydigan mahallalarni birlashtirish va ixchamlashtirish choralarini koʻrish tavsiya etilsin. 3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — iqtisodiyot va moliya vaziri J.A. Qoʻchqorov hamda Vazirlar Mahkamasining “Mahalla yettiligi”, yoshlar siyosati va maʼnaviyat masalalari departamentiga yuklansin. 1. 1-banddagi “ilovaga” soʻzi “1-ilovaga” soʻzlari bilan almashtirilsin; 2. Quyidagi mazmundagi 11-band bilan toʻldirilsin: “11. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari huzurida Mahallalarni tuzish, birlashtirish, boʻlish va tugatish, shuningdek, ularning chegaralarini belgilash va oʻzgartirish masalalari boʻyicha idoralararo doimiy komissiyalar (keyingi oʻrinlarda — Idoralararo komissiya) tuzilsin. Mahallalarni tuzish, birlashtirish, boʻlish va tugatish, shuningdek, ularning chegaralarini belgilash va oʻzgartirish masalalari boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari huzuridagi Idoralararo doimiy komissiyalarning namunaviy tarkibi 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. Oʻzbekiston mahallalari uyushmasining hududiy boshqarmalari Idoralararo komissiyaning ishchi organi etib belgilansin”; 3. 1-ilovada: 2-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “2. Mahallalar shaharlar, shaharchalar, qishloqlar va ovullar hududida tashkil etiladi, bunda bir mahalla bir maʼmuriy-hududiy birlik (viloyatlar, tumanlar, shaharlar, shaharchalar, qishloqlar, ovullar, shuningdek, Qoraqalpogʻiston Respublikasi) hududi doirasida tashkil etiladi hamda bir mahallaning hududi bir nechta maʼmuriy-hududiy birlik hududida joylashishiga yoʻl qoʻyilmaydi”; 6-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “6. Mahallalarni tuzish, birlashtirish, boʻlish va tugatish, shuningdek, ularning chegaralarini belgilash va oʻzgartirish boʻyicha tadbirlar Nizomga 1-ilovadagi sxemaga, mahallalarga nom berish va ularning nomini oʻzgartirish boʻyicha tadbirlar Nizomga 2-ilovadagi sxemaga muvofiq amalga oshiriladi”; 7-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “7. Mahallalarni tuzish, birlashtirish, boʻlish va tugatish, shuningdek, ularning chegaralarini belgilash va oʻzgartirish fuqarolar yigʻinlari iltimosnomasi boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlari tomonidan amalga oshiriladi”; 8-bandda: birinchi xatboshidagi “kamida 500 ta oila yashaydigan” soʻzlari “kamida 400 ta xonadon mavjud” soʻzlari bilan almashtirilsin; ikkinchi xatboshidagi “500 nafardan kam aholi, lekin kamida 100 oila yashaydigan” soʻzlari “Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlari qarori bilan 400 tadan kam xonadonlari mavjud” soʻzlari bilan almashtirilsin; 9-band oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin; 15-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “15. Tuman (shahar) hokimi mahallani tuzish, birlashtirish, boʻlish va tugatish toʻgʻrisida shaharcha, qishloq, ovul yoki shahar mahallalarining fuqarolar yigʻini tomonidan kiritilgan takliflarni oʻn besh kun muddatda koʻrib chiqadi hamda axborotnoma tayyorlab, toʻplangan hujjatlar bilan birgalikda koʻrib chiqish uchun Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari huzuridagi Mahallalarni tuzish, birlashtirish, boʻlish va tugatish, shuningdek, ularning chegaralarini belgilash va oʻzgartirish masalalari boʻyicha idoralararo doimiy komissiyaga (keyingi oʻrinlarda — Idoralararo komissiya) taqdim etadi. Idoralararo komissiya: mahallalarni tuzish, birlashtirish, boʻlish va tugatish boʻyicha huquqni qoʻllash amaliyotini oʻrganadi hamda sohada uchrayotgan muammolarni bartaraf etish boʻyicha tegishli chora-tadbirlarni amalga oshiradi; mahallalarni tuzish, birlashtirish, boʻlish va tugatish boʻyicha taqdim etilgan takliflarni oʻn besh kun muddatda bevosita joyiga chiqib oʻrganadi hamda takliflarni qanoatlantirish yoki qanoatlantirmaslik toʻgʻrisida xulosa tayyorlaydi; tayyorlangan xulosani koʻrib chiqish uchun Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlariga 3 kun muddatda kiritadi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlari navbatdagi sessiyada Idoralararo komissiyaning xulosasi asosida mahallani tuzish, mahallalarni birlashtirish, mahallani boʻlish (ularning chegaralarini belgilagan va ularga nom bergan yoki ularning nomini oʻzgartirgan holda) va tugatish toʻgʻrisida yoxud ushbu taklifni rad etish haqida qaror qabul qiladi”; 16, 18 va 19-bandlar oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin; 21-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “21. Mahallalarning chegaralarini belgilash va oʻzgartirish shaharchalar, qishloqlar, ovullar va shaharlar mahallalarining fuqarolar yigʻinlari iltimosnomalari asosida Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashi tomonidan amalga oshiriladi”; 32-bandning yettinchi xatboshisidagi “adashishga olib kelinishini, kalandimogʻlik maʼnosiga” soʻzlari “yanglishishga olib kelishini, hurmatsizlik mazmunida” soʻzlari bilan almashtirilsin; Nizomga ilova oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin; quyidagi tahrirdagi 1 va 2-ilovalar bilan toʻldirilsin: Bosqichlar Subyektlar Tadbirlar Muddatlar 1-bosqich Fuqarolar yigʻini kengashi Mahallalarni tuzish, birlashtirish, boʻlish va tugatish, shuningdek, ularning chegaralarini belgilash va oʻzgartirish boʻyicha takliflarni tayyorlaydi va fuqarolar yigʻini muhokamasiga kiritadi. Zaruratga koʻra 2-bosqich Fuqarolar yigʻini 1. Kiritilgan takliflarni koʻrib chiqadi, oʻz qarori bilan ularni maʼqullaydi yoki asosli ravishda rad etadi, zarurat boʻlganda ularga tegishli oʻzgartirishlar kiritishni taklif etadi. 2. Tegishli tuman (shahar) hokimiga mahallalarni tuzish, birlashtirish, boʻlish va tugatish, shuningdek, ularning chegaralarini belgilash va oʻzgartirish boʻyicha toʻplangan materiallarni ilova qilgan holda iltimosnoma yuboradi. 5 kun muddatda 3-bosqich Tuman (shahar) hokimi 1. Fuqarolar yigʻinining taklifi bilan birgalikda mahallaning chegaralarini aks ettirgan va tavsiflangan holda mahallaning hududi chizmalarini tayyorlash boʻyicha Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Kadastr agentligining Davlat kadastrlari palatasining tegishli tuman (shahar)dagi filiallariga topshiriq yuboradi. 2. Fuqarolar yigʻini tomonidan taqdim etilgan mahallalarni tuzish, birlashtirish, boʻlish va tugatish, shuningdek, ularning chegaralarini belgilash va oʻzgartirish boʻyicha iltimosnomani koʻrib chiqadi va axborotnoma tayyorlaydi. 3. Axborotnomani toʻplangan hujjatlar bilan birgalikda koʻrib chiqish uchun Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari huzuridagi Mahallalarni tuzish, birlashtirish, boʻlish va tugatish, shuningdek ularning chegaralarini belgilash va oʻzgartirish masalasini koʻrib chiquvchi idoralararo doimiy komissiyaga (keyingi oʻrinlarda — Idoralararo komissiya) taqdim etadi. 15 kun muddatda 4-bosqich Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Kadastr agentligining Davlat kadastrlari palatasining tegishli tuman (shahar)dagi filiali 1. Mahallaning chegaralarini aks ettirgan va tavsiflagan holda, mahalla hududi chizmasini tayyorlaydi hamda qoʻshni mahallalarning fuqarolar yigʻinlari bilan kelishadi. 2. Mahalla hududining tayyorlangan chizmasini mahallalarning chegaralarini aks ettirgan va tavsiflagan holda tuman (shahar) hokimiga yuboradi 15 kun muddatda 5-bosqich Idoralararo komissiya 1. Mahallalarni tuzish, birlashtirish, boʻlish va tugatish, shuningdek, ularning chegaralarini belgilash va oʻzgartirish boʻyicha taqdim etilgan takliflarni bevosita joyiga chiqib oʻrganadi. 15 kun muddatda 2. Takliflarni qanoatlantirish yoki qanoatlantirmaslik toʻgʻrisida xulosa tuzadi. 3. Tayyorlangan xulosani koʻrib chiqish uchun Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlariga kiritadi. 3 kun muddatda 6-bosqich Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashi Navbatdagi sessiyada Idoralararo komissiya tomonidan taqdim etilgan hujjatlarni koʻrib chiqadi va mahallalarni tuzish, birlashtirish, boʻlish va tugatish, shuningdek, ularning chegaralarini belgilash va oʻzgartirish yoki ushbu taklifni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. Xalq deputatlari Kengashining navbatdagi sessiyasi chaqirilishiga qarab Bosqichlar Subyektlar Tadbirlar Muddatlar 1-bosqich Fuqarolar yigʻini kengashi Mahallalarga nom berish va ularning nomini oʻzgartirish boʻyicha takliflarni tayyorlaydi va fuqarolar yigʻini muhokamasiga kiritadi. Zaruratga koʻra 2-bosqich Fuqarolar yigʻini 1. Kiritilgan takliflarni koʻrib chiqadi, oʻz qarori bilan ularni maʼqullaydi yoki asosli ravishda rad etadi, zarurat boʻlganda ularga tegishli oʻzgartirishlar kiritishni taklif etadi. 2. Tegishli tuman (shahar) hokimiga mahallalarga nom berish va ularning nomini oʻzgartirish boʻyicha toʻplangan materiallarni ilova qilgan holda iltimosnoma yuboradi. 5 kun muddatda 3-bosqich Tuman (shahar) hokimi 1. Fuqarolar yigʻini tomonidan taqdim etilgan mahallalarga nom berish va ularning nomini oʻzgartirish boʻyicha iltimosnomani koʻrib chiqadi. 2. Takliflar tayyorlash uchun geografik obyektlarga nom berish va ularning nomini oʻzgartirish masalalari boʻyicha tegishli tuman, shahar komissiyasiga (keyingi oʻrinlarda — tuman (shahar) komissiyasi) zarur hujjatlar bilan fuqarolar yigʻinining iltimosnomasini yuboradi. 5 kun muddatda 4-bosqich Tuman (shahar) komissiyasi Taqdim etilgan hujjatlarni, ularning geografik obyektlarga nomlari toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablariga muvofiqligi yuzasidan koʻrib chiqadi va oʻz taklifini tuman (shahar) hokimiga yuboradi. 15 kun muddatda 5-bosqich Tuman (shahar) hokimi Tuman (shahar) komissiyasi tomonidan taqdim etilgan taklifni nom berish masalalari boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyat yoki Toshkent shahar komissiyasiga kiritadi. 5 kun muddatda 6-bosqich Nom berish masalalari boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyat yoki Toshkent shahar komissiyasi Tayyorlangan materiallarning geografik obyektlarga nomlari toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablariga muvofiqligi yuzasidan har tomonlama oʻrganib chiqishni tashkil etadi va tuman (shahar) hokimiga tegishli xulosani yuboradi. 15 kun muddatda 7-bosqich Tuman (shahar) hokimi Mahallalarga nom berish va ularning nomini oʻzgartirish boʻyicha tayyorlangan hujjatlarni xalq deputatlari tuman (shahar) Kengashiga kiritadi. 5 kun muddatda 8-bosqich Xalq deputatlari tuman (shahar) Kengashi Navbatdagi sessiyada tuman (shahar) hokimi tomonidan taqdim etilgan hujjatlarni koʻrib chiqadi va mahallalarga nom berish va ularning nomini oʻzgartirish yoki ushbu taklifni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. Xalq deputatlari Kengashining navbatdagi sessiyasi chaqirilishiga qarab ”. 4. Quyidagi mazmundagi 2-ilova bilan toʻldirilsin: 1. lavozimiga koʻra — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari — komissiya raisi 2. lavozimiga koʻra — Oʻzbekiston mahallalari uyushmasining hududiy boshqarmasi boshligʻi 3. lavozimiga koʻra — Hududiy iqtisodiyot va moliya bosh boshqarmasi boshligʻi 4. lavozimiga koʻra — Hududiy kambagʻallikni qisqartirish va bandlik bosh boshqarmasi boshligʻi 5. lavozimiga koʻra — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining oʻrinbosari — Oila va xotin-qizlar qOʻmitasi raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlarining oʻrinbosari — oila va xotin-qizlar boshqarmasi boshligʻi 6. lavozimiga koʻra — Hududiy qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi bosh boshqarmasi boshligʻi 7. lavozimiga koʻra — Yoshlar ishlari agentligining hududiy boshqarmasi boshligʻi 8. lavozimiga koʻra — Ijtimoiy himoya milliy agentligining hududiy boshqarmasi boshligʻi 9. lavozimiga koʻra — Soliq qoʻmitasining hududiy boshqarmasi boshligʻi 10. lavozimiga koʻra — Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Kadastr agentligining Davlat kadastrlari palatasining hududiy boshqarmasi boshligʻi 11. lavozimiga koʻra — Ichki ishlar (bosh) boshqarmasi boshligʻi 12. lavozimiga koʻra — Hududiy maktabgacha va maktab taʼlimi boshqarmasi boshligʻi 13. lavozimiga koʻra — Hududiy sogʻliqni saqlash boshqarmasi boshligʻi”.