Soliq toʻlovchilarni hisobga olishni yanada takomillashtirish va qoʻshilgan qiymat soligʻining oʻrnini qoplash tartibini soddalashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2026-04-09)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “2017 — 2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasini “Yoshlarni qoʻllab-quvvatlash va aholi salomatligini mustahkamlash yili”da amalga oshirishga oid Davlat dasturi toʻgʻrisida” 2021-yil 3-fevraldagi PF-6155-son Farmoni ijrosini taʼminlash, shuningdek, intizomli soliq toʻlovchilar faoliyatini qoʻllab-quvvatlash, inson omilining taʼsirini cheklash orqali qoʻshilgan qiymat soligʻini boshqarish tizimini takomillashtirish, barcha xoʻjalik yurituvchi subyektlar uchun teng raqobat sharoitlarini yaratish, soliq xavfi yuqori darajada boʻlgan kontragentlar bilan operatsiyalarni (bitimlarni) amalga oshirishni cheklash boʻyicha profilaktika choralarini koʻrish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Quyidagilar: Vazirlar Mahkamasining “Uchinchi shaxslarga soliq toʻlovchilar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni taqdim etish chora-tadbirlari haqida” 2021-yil 19-avgustdagi 529-son qaroriga muvofiq, soliq sirini tashkil etmaydigan maʼlumotlar va hisob maʼlumotlarni yuridik va jismoniy shaxslarga taqdim etish tizimi joriy etilishi belgilanganligi; Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Soliq maʼmuriyatchiligini takomillashtirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2019-yil 10-iyuldagi PQ-4389-son qaroriga muvofiq, qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchisi haqiqatda olingan tovarlar (xizmatlar) boʻyicha qoʻshilgan qiymat soligʻi summasini hisobga olish huquqi paydo boʻlishi uchun belgilangan tartibda soliq organlarida maxsus roʻyxatdan oʻtishi shartligi; qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchilari maxsus roʻyxatdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi ariza soliq organlariga belgilangan tartibda va muddatlarda taqdim etilganda Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 219-moddasida belgilangan javobgarlik choralari qoʻllanmasligi maʼlumot uchun qabul qilinsin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasining quyidagilar: xavfga asoslangan yondashuvni qoʻllash amaliyotini qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchilarni soliq organlarida maxsus roʻyxatdan oʻtkazish tartib-taomillariga tatbiq etish bilan kengaytirish; intizomli soliq toʻlovchilarga oʻrni qoplanishi lozim boʻlgan qoʻshilgan qiymat soligʻi summasini qaytarishni tezlashtirilgan tartibda amalga oshirish; intizomli soliq toʻlovchilarning roʻyxati Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi tomonidan tahlika-tahlil dasturi asosida shakllantirish hamda oʻzining rasmiy veb-saytida eʼlon qilib borish toʻgʻrisidagi takliflariga rozilik berilsin. 3. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq: a) qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchilarni soliq organlarida maxsus roʻyxatdan oʻtkazishda: qoʻshilgan qiymat soligʻi boʻyicha maxsus roʻyxatdan oʻtish toʻgʻrisida arizalar yetti kun ichida koʻrib chiqilishi; soliq organlari tomonidan arizani koʻrib chiqish natijalari belgilangan muddatda qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchiga taqdim etilmaganda, unga maxsus roʻyxatdan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma avtomatik ravishda berilishi nazarda tutiladi; v) 2022-yil 1-yanvardan boshlab: yuridik shaxslar tomonidan koʻchmas mulkni ijaraga berish (olish) yoki tekin foydalanish shartnomalarini davlat soliq xizmati organlarida hisobga qoʻyiladi. Bunda jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan koʻchmas mulkni ijaraga berish yoki tekin foydalanish shartnomalarini davlat soliq xizmati organlarining elektron tizimlarida hisobga qoʻyish masofadan turib faqat elektron shaklda amalga oshiriladi; davlat soliq xizmati organlarida hisobga qoʻyilmagan shartnomalar asosida ijaraga olingan yoki tekin foydalanilayotgan koʻchmas mulk obyektlarida saqlanayotgan tovar-moddiy zaxiralar qoldiqlari sanoqdan (inventarizatsiyadan) oʻtkazilmaydi va soliq solish maqsadlarida soliq toʻlovchining omborida mavjud emas deb baholanadi. 4. Belgilansinki: Davlat xizmatlari markazlari yuridik shaxslarni davlat kadastr maʼlumotlari bazasidan — ariza beruvchiga koʻchmas mulk tegishliligi, shuningdek, soliq organlari maʼlumotlar bazasidan — ijara shartnomasi yoki tekin foydalanish shartnomasi mavjud boʻlgan holdagina roʻyxatdan oʻtkazish yoxud qayta roʻyxatdan oʻtkazishga yoʻl qoʻyiladi hamda ushbu maʼlumotlar bazalaridan qatʼiy foydalanish taʼminlanadi; ariza beruvchi Internet jahon axborot tarmogʻi orqali Oʻzbekiston Respublikasi Yagona interaktiv davlat xizmatlari portalida tadbirkorlik subyektini davlat roʻyxatidan oʻtkazish yoki qayta oʻtkazishda, tadbirkorlik faoliyatini amalga oshiradigan joyini ushbu bandning ikkinchi xatboshisida nazarda tutilgan soliq va kadastr maʼlumotlar bazalaridan qatʼiy foydalanadi (maxsus iqtisodiy zonalar ishtirokchisi boʻlish uchun berilgan arizalari qanoatlantirilgan yuridik shaxslar bundan mustasno); yangi roʻyxatdan oʻtayotgan yuridik shaxslar davlat soliq xizmati organlarida hisobga qoʻyilgan koʻchmas mulk ijarasi yoki tekin foydalanish boʻyicha dastlabki shartnoma maʼlumotlari asosida roʻyxatdan oʻtkaziladi. Bunda yuridik shaxslar davlat roʻyxatidan oʻtgan sanadan boshlab oʻn kun muddatda arizada koʻrsatilgan yoxud boshqa koʻchmas mulk ijarasi yoki tekin foydalanish shartnomasini davlat soliq xizmati organlarida hisobga qoʻyishlari shart boʻlib, mazkur shartni bajarmaslik yuridik shaxs oʻzi koʻrsatgan joylashgan yerida (pochta manzilida) yoʻq deb eʼtirof etish uchun asos boʻladi. 5. Quyidagilar: a) quyidagilarni nazarda tutuvchi Qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchilarini soliq organlarida maxsus roʻyxatdan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq: qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchilarini maxsus roʻyxatdan oʻtkazish boʻyicha harakatlar ketma-ketligi va tartibi; Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksi talablariga asosan majburiy tartibda maxsus roʻyxatdan oʻtkaziladigan qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchilari roʻyxati, shu jumladan, qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchilarini maxsus roʻyxatdan oʻtkazish uchun arizani soliq organiga yuborish muddatlari; Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksi talablariga asosan ixtiyoriy tartibda maxsus roʻyxatdan oʻtkaziladigan qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchilari roʻyxati, shu jumladan, qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchilarini maxsus roʻyxatdan oʻtkazish uchun arizani soliq organiga yuborish muddatlari; qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchilarini maxsus roʻyxatdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi arizalarni koʻrib chiqish tartibi va muddatlari, shuningdek, axborot tahlili natijalariga koʻra soliq toʻlovchilarning xavf guruhlariga (soliq xavfining yuqori, oʻrta hamda past darajasi) kiritish tartibi; qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchisini soliq xavfi guruhlaridan biriga kiritilganligi asosida maxsus roʻyxatdan oʻtkazish toʻgʻrisida qaror qabul qilishning tartibi va muddatlari; soliq toʻlovchiga soliq organi tomonidan beriladigan qoʻshilgan qiymat soligʻi boʻyicha maxsus roʻyxatdan oʻtkazilganligini tasdiqlovchi guvohnoma amal qilishini toʻxtatib turish, bekor qilish, amal qilishini tugatish asoslari va tartibi; b) inson omili ishtirokini minimallashtirish bilan intizomli soliq toʻlovchilarga qulay sharoitlar yaratish va ular faoliyatini qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan Qoʻshilgan qiymat soligʻi maʼmuriyatchiligini takomillashtirish boʻyicha amaliy chora-tadbirlar rejasi 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi: a) bir oy muddatda: Davlat soliq qoʻmitasining boshqaruv xodimlari shtatining umumiy cheklangan soni doirasida qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchilar maxsus roʻyxatdan oʻtkazilishida soliq xavfini tahlil qiluvchi hamda soliq imtiyozlari hisobini yurituvchi alohida maxsus tarkibiy boʻlinmalar tashkil etsin; yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan koʻchmas mulkni ijaraga berish (olish) va tekin foydalanish shartnomalarini soliq organlarida majburiy hisobga qoʻyish boʻyicha davlat xizmatini koʻrsatishning reglamentini Vazirlar Mahkamasiga kiritsin; b) ikki oy muddatda asosiy vositalar, nomoddiy aktivlar va tovar-moddiy resurslar harakatini hisobga olishni taʼminlaydigan “E-aktiv” avtomatlashtirilgan axborot tizimini ishlab chiqsin va amaliyotga joriy etsin; v) uch oy muddatda: Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi bilan birgalikda aylanmadan olinadigan soliq hamda qoʻshilgan qiymat soligʻi hisobotlari taqdim etilishini va soliqlarni toʻlash muddatlari unifikatsiya qilinishini nazarda tutgan holda Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksiga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish boʻyicha qonun loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritsin; Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi Davlat xizmatlari agentligi bilan birgalikda yuridik shaxslar muassislari (ishtirokchilari) toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni toʻliq xatlovdan oʻtkazsin. Bunda yuridik shaxslar, faoliyatini vakolatxona, filial yoki doimiy muassasa orqali amalga oshirayotgan chet el yuridik shaxslari va tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanuvchi jismoniy shaxslarning markaziy maʼlumotlar bazasiga shaxsiy identifikatsiya raqamlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar toʻliq kiritilishiga alohida eʼtibor qaratilsin; soliq organlarida qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchilarni maxsus roʻyxatdan oʻtkazish inson omili cheklangan (qonunchilikda belgilangan holatlar bundan mustasno) toʻliq avtomatlashtirilgan tizim asosida amalga oshirilishini taʼminlasin; g) 2021-yil 1-dekabrga qadar: Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 28-apreldagi 249-son qarori bilan tasdiqlangan Mahsulotlar (tovar va xizmatlar) yagona elektron milliy katalogiga asosan elektron hisobvaraq-fakturalarni rasmiylashtirishda yetkazib beruvchida mahsulotlarning mavjudligini avtomatik ravishda aniqlash xizmatini amaliyotga joriy etsin. Bunda avtomatik ravishda yetkazib beruvchida mavjudligi aniqlanadigan mahsulotlarning roʻyxati Davlat soliq qoʻmitasi tomonidan belgilanishi va yetkazib beruvchida realizatsiya qilinadigan mahsulotlar mavjud emasligi aniqlanganda realizatsiya toʻgʻrisida hisobvaraq-fakturalar rasmiylashtirilishi imkoniyati cheklanishi nazarda tutilsin; mavjud soliq imtiyozlari boʻyicha maʼlumotlar bazasini yaratish va har bir soliq imtiyozi uchun alohida soliq imtiyozi unikal kodini (ID-raqamini) berish tartibini joriy etish hamda soliq imtiyozlari kodlari toʻgʻrisidagi axborotlarni soliq toʻlovchilarning shaxsiy kabinetiga yetkazib berish amaliyotini joriy etsin. 7. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi: roʻyxatdan oʻtgan va oʻtadigan tadbirkorlik subyektlarining taʼsis hujjatlari hamda ulardagi oʻzgarishlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar 2022-yil 1-yanvardan boshlab elektron shaklda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasiga real vaqt rejimida taqdim etilishini; 2022-yil 1-yanvargacha Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi va Kadastr agentligi bilan birgalikda tadbirkorlik subyektlarini davlat roʻyxatidan oʻtkazish va hisobga qoʻyishning avtomatlashtirilgan tizimining koʻchmas mulk va ijaraga olingan mulk toʻgʻrisidagi maʼlumotlar bazalari bilan avtomatlashtirilgan elektron almashuvini taʼminlasin. 8. Ushbu qaror bilan joriy qilinishi nazarda tutilgan avtomatlashtirilgan tizimlarning ishlab chiqilishi bilan bogʻliq xarajatlar Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasining Moddiy yordam, ijtimoiy himoya, soliq organlarini rivojlantirish va koʻzda tutilmagan xarajatlar maxsus jamgʻarmasi hisobidan moliyalashtirilishi belgilansin. 9. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 3-ilovaga muvofiq ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin. 10. Ushbu qaror rasman eʼlon qilingan kundan boshlab uch oy oʻtgandan keyin kuchga kiradi. 11. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining moliya-iqtisodiyot va kambagʻallikni qisqartirish masalalari boʻyicha oʻrinbosari — iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vaziri J.A. Qoʻchqorov hamda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi raisi Sh.D. Kudbiyev zimmasiga yuklansin. 1. Mazkur Nizom qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchilarini soliq organlarida qoʻshilgan qiymat soligʻi boʻyicha maxsus roʻyxatdan oʻtkazish tartibini belgilaydi. 2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi: “Yagona milliy mehnat tizimi” idoralararo dasturiy-apparat kompleksi (keyingi oʻrinlarda — Yagona milliy mehnat tizimi) — roʻyxatga olingan mehnat shartnomalari va ishlovchilarning mehnat staji toʻgʻrisidagi axborotni yigʻish, saqlash va qayta ishlash amalga oshiriladigan axborot resurslari, texnologiyalar va aloqa vositalarining tashkiliy tartibga solingan yigʻindisi; bekor qilingan guvohnomalar — ushbu Nizomning 9-bobida nazarda tutilgan asoslarga koʻra va tartibda bekor qilingan guvohnomalar; guvohnoma — qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchisiga soliq organi tomonidan beriladigan maxsus roʻyxatdan oʻtkazilganligi va soliq qonunchiligi hujjatlarida belgilangan hollarda qoʻshilgan qiymat soligʻini hisobga olish huquqini tasdiqlovchi elektron shakldagi hujjat; Markaziy maʼlumotlar bazasi — Vazirlar Mahkamasining “Yuridik shaxslar, faoliyatini vakolatxona, filial yoki doimiy muassasa orqali amalga oshirayotgan chet el yuridik shaxslari va tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanuvchi jismoniy shaxslar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni yigʻish, qayta ishlash va saqlash mexanizmlarini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2020-yil 4-sentabrdagi 539-son qarori talablariga muvofiq ishlab chiqilgan yuridik shaxslar, faoliyatini vakolatxona, filial yoki doimiy muassasa orqali amalga oshirayotgan chet el yuridik shaxslari va tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanuvchi jismoniy shaxslar toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasining (keyingi oʻrinlarda — Davlat soliq qoʻmitasi) Markaziy maʼlumotlar bazasi; qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchisi — qoʻshilgan qiymat soligʻi boʻyicha maxsus roʻyxatdan oʻtgan yoki oʻtmaganligidan qatʼi nazar, Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksiga muvofiq qoʻshilgan qiymat soligʻini toʻlash majburiyati yuklatilgan shaxs; qoʻshilgan qiymat soligʻi boʻyicha maxsus roʻyxatdan oʻtkazish — qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchilariga soliq xavfini tekshirish va tahlil qilish natijalariga koʻra maxsus roʻyxatdan oʻtkazilganligi toʻgʻrisida guvohnomani berish yoki rad etish boʻyicha harakatlar ketma-ketligi; tugatilgan guvohnomalar — ushbu Nizomning 9-bobida koʻrsatilgan holatlarga asosan amal qilishi tugatilgan guvohnomalar; toʻxtatilgan Guvohnomalar — ushbu Nizomning 8-bobida koʻrsatilgan holatlarga asosan amal qilishi toʻxtatib turilgan guvohnomalar; faol guvohnomalar — soliq toʻlovchilar maxsus roʻyxatdan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi amal qilayotgan guvohnomalar. soliq qarzi — ushbu nizom talablari doirasida soliq toʻlovchi tomonidan ikki oydan ortiq vaqt davomida qoʻshilgan qiymat soligʻi boʻyicha toʻlanmagan soliq qarzi. 3. Qoʻshilgan qiymat soligʻi boʻyicha maxsus roʻyxatdan oʻtkazish (keyingi oʻrinlarda — maxsus roʻyxatdan oʻtkazish) davlat soliq xizmati organlari tomonidan amalga oshiriladi. Maxsus roʻyxatdan oʻtish uchun qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchilari davlat soliq xizmati organlariga qonunchilik hujjatlarida belgilangan muddatlarda ariza bilan murojaat etishi shart. Bunda majburiy tartibda qoʻshilgan qiymat soligʻini toʻlovchilar (budjet va notijorat tashkilotlari bundan mustasno) deb eʼtirof etilgan soliq toʻlovchilarga ariza berish talab etilmaydi hamda ularga qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchisi sifatida maxsus roʻyxatdan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma avtomatik ravishda beriladi. 4. QQS guvohnomasi faol boʻlgan soliq toʻlovchilar tomonidan qoʻshilgan qiymat soligʻi faqatgina belgilangan tartibda soliq organlarida maxsus roʻyxatdan oʻtgan va faol guvohnomaga ega boʻlgan yetkazib beruvchilar tomonidan taqdim etilgan hisobvaraq-fakturalar asosida haqiqatda olingan tovar (xizmat)lar boʻyicha hisobga olinishi mumkin. 5. Soliq organlarida maxsus roʻyxatdan oʻtmagan qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchilari qoʻshilgan qiymat soligʻini uni hisobga olish huquqisiz toʻlaydi. Ushbu talab quyidagi muddatlardan tatbiq etiladi: davlat roʻyxatiga olingan paytdan — ixtiyoriy ravishda qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlashni tanlagan yuridik shaxslar; majburiyat yuzaga kelgan oydan keyingi oyning 1-sanasidan — soliq davrida tovarlarni (xizmatlarni) realizatsiya qilishdan olingan jami daromadi Soliq kodeksining 461-moddasi birinchi qismi 1-bandida belgilangan miqdordan oshgan shaxslar; majburiyat yuzaga kelgan paytdan — Soliq kodeksining 461-moddasiga muvofiq aylanmadan olinadigan soliqni toʻlash tatbiq etilmaydigan soliq toʻlovchilar. 6. Qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchilarni maxsus roʻyxatdan oʻtkazish quyidagi harakatlar ketma-ketligini oʻz ichiga oladi: soliq toʻlovchi tomonidan maxsus roʻyxatdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi arizani soliq organiga taqdim etish; soliq xavflarini aniqlash; maxsus roʻyxatdan oʻtkazish yoxud buni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qilish; qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchisiga individual roʻyxat raqami berish (keyingi oʻrinlarda QQS-raqam); qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchisi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni maxsus roʻyxatdan oʻtkazish yagona reyestriga kiritish; individual roʻyxat raqami aks ettirilgan guvohnomani shakllantirish va uni qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchisiga yuborish; ushbu Nizomda belgilangan hollarda qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchisini qayta maxsus roʻyxatdan oʻtkazish. 7. Quyidagilar bilan bogʻliq barcha turdagi hujjatlarni rasmiylashtirish va foydalanish chogʻida QQS-raqamini yozib koʻrsatish majburiy hisoblanadi: tovarlar (xizmatlar)ni xarid qilish va realizatsiya qilish chogʻidagi hisob-kitoblar, shu jumladan hisobvaraq-fakturalar va transport hujjatlari; qoʻshilgan qiymat soligʻini toʻlash va (yoki) uni hisobga olish va qaytarish; qoʻshilgan qiymat soligʻi boʻyicha hisob va hisobot. 8. Soliq toʻlovchini maxsus roʻyxatdan oʻtkazish mazkur Nizomning 1-ilovasiga muvofiq shaklda tuziladigan va soliq toʻlovchining shaxsiy kabineti orqali soliq organlariga taqdim etiladigan elektron koʻrinishdagi arizasini koʻrib chiqish natijalari asosida amalga oshiriladi. 9. Soliq kodeksi talablariga muvofiq quyidagi soliq toʻlovchilarga qoʻshilgan qiymat soligʻi boʻyicha maxsus roʻyxatdan oʻtkazilganligi toʻgʻrisida guvohnoma soliq xavfi darajasiga aniqlik kiritilmasdan turib avtomatik ravishda beriladi: Soliq kodeksining 461-moddasiga muvofiq aylanmadan olinadigan soliqni toʻlash tatbiq etilmaydigan soliq toʻlovchilar; Oʻzbekiston Respublikasi hududida tovarlarni (xizmatlarni) realizatsiya qiluvchi chet el yuridik shaxslari, agar tovarlarni (xizmatlarni) realizatsiya qilish joyi deb Oʻzbekiston Respublikasi eʼtirof etilsa; faoliyatni Oʻzbekiston Respublikasida doimiy muassasalar orqali amalga oshiruvchi chet el yuridik shaxslari. Bunda mazkur bandda nazarda tutilgan guvohnoma tadbirkorlik subyekti — yuridik shaxs sifatida roʻyxatdan oʻtayotgan shaxsning xohishiga koʻra tadbirkorlik subyekti — yuridik shaxsni davlat roʻyxatidan oʻtkazish bilan bir vaqtda beriladi. 10. Ushbu Nizomning 9-bandida koʻrsatilgan tadbirkorlik subyektlarining faoliyati soliq organlari tomonidan monitoring qilib boriladi va monitoring davomida amalga oshirilayotgan bitimlar (operatsiyalar) xarid qilinayotgan va realizatsiya qilinayotgan tovarlar (xizmatlar) nomenklaturasiga mos kelmaganligi holatlari aniqlanishi qoʻshilgan qiymat soligʻi boʻyicha maxsus roʻyxatdan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning amal qilishini toʻxtatib qoʻyishga asos boʻladi. 11. Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksi talablariga muvofiq quyidagilar ixtiyoriy ravishda maxsus roʻyxatdan oʻtishga haqli: aylanmadan olinadigan soliq toʻlashni ixtiyoriy ravishda rad etgan yuridik shaxslar; soliq davrida tovarlar (xizmatlar)ni realizatsiya qilishdan olingan daromadi yuz million soʻmdan oshgan yakka tartibdagi tadbirkorlar. 12. Ixtiyoriy ravishda maxsus roʻyxatdan oʻtkaziladigan hollarda ariza soliq toʻlovchi qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlashga oʻtadigan oy boshlanishiga qadar yetti ish kunidan kechiktirmasdan taqdim etilishi kerak. Ariza soliq organiga elektron shaklda soliq toʻlovchining shaxsiy kabineti orqali yuboriladi va joʻnatilgan paytda soliq organi tomonidan qabul qilingan hisoblanadi. 13. Soliq organi qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchining maxsus roʻyxatdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi arizasi kelib tushgan paytdan eʼtiboran yetti kun ichida soliq xavfi darajasini aniqlash maqsadida quyidagi tadbirlarni amalga oshirishga haqli: soliq toʻlovchining rahbari va taʼsischilari (ishtirokchilari) yoki moliyaviy boshqaruv vazifalarini amalga oshirayotgan shaxsning shaxsini oʻrganadi, bunda quyidagilarga eʼtibor beriladi: muqaddam bankrot deb eʼlon qilingan tashkilotda rahbar yoki taʼsischi boʻlganligi; muqaddam soliq toʻlashdan qasddan boʻyin tovlaganlik uchun javobgarlikka tortilganligi yoki yuqori darajadagi tavakkalchilik toifasiga mansub boʻlgan tashkilotda rahbarlik yoki taʼsischilik (ishtirokchilik) amalga oshirilganligi; rahbarning rasmiy oladigan daromadlari; arizada koʻrsatilgan shaxslar bilan tuzilgan mehnat shartnomalari Yagona milliy mehnat tizimida mavjudligi; taʼsischi (ishtirokchi) toʻgʻrisida maʼlumotlar soliq organining maʼlumotlar bazasida mavjudligi; joyiga chiqqan holda soliq toʻlovchi davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan manzilda haqiqatda joylashganligini, shuningdek, koʻrsatilgan manzilning manzil-maʼlumot byurosi maʼlumotlari boʻyicha haqiqatda mavjudligini oʻrganadi, mulk huquqi asosida soliq toʻlovchida koʻchmas mulk mavjud boʻlgan hollar bundan mustasno; bank operatsiyalarini va hisobvaraq-fakturalarni soliq toʻlovchining faoliyat turiga hamda xususiyatlariga, shuningdek, xarid qilinayotgan va realizatsiya qilinayotgan tovarlar (xizmatlar) nomenklaturasiga mosligini oʻrganadi; tovarlar (xizmatlar) realizatsiya summalarini, soliq hisobotlari taqdim etilganligini va tovar-moddiy boyliklar qoldigʻini tahlil qiladi; oʻz koʻchmas mulki mavjud boʻlmaganda, ijara shartnomasi mavjudligini hamda ushbu shartnoma soliq organida hisobga qoʻyilganligini tekshiradi; soliq toʻlovchi — yuridik shaxsda, shuningdek, uning taʼsischilari (ishtirokchilari) — yuridik shaxslarda soliq qarzi mavjudligini hamda amalda rahbar boʻlib turgan shaxs tomonidan rahbarlik qilayotgan boshqa yuridik shaxsda soliq qarzi mavjudligi va soliq hisobotlari taqdim etilganligini tekshiradi; zarur ishlab chiqarish, savdo, ombor binolari va hududlari, shuningdek, soliq toʻlovchining faoliyat turidan kelib chiqqan holda boshqa zarur moddiy-texnika bazasi mavjudligi ahvolini oʻrganadi; soliq toʻlovchining joylashgan joyi manzilini, yaʼni soliq xavfi darajasi yuqori boʻlgan bir nechta soliq toʻlovchilar koʻrsatgan manzilda — nominal manzilda joylashishini oʻrganadi. Bunda mulk huquqi yoki ijara yoxud tekin foydalanish asosida bitta yuridik shaxsga oʻrtacha oʻn sakkiz kvadrat metrdan kam maʼmuriy maqsadlarda foydalanayotgan maydon (ofis) toʻgʻri kelsa nominal manzil deb eʼtirof etiladi; soliq toʻlovchining tugatish jarayonida yoki soliq toʻlovchini qayta tashkil etishning boshqa jarayonlarida turganligi yoxud amalga oshirilganligi masalalarini tekshiradi; ustav fondi (ustav kapitali)ning shakllantirilishini oʻrganadi. Ushbu bandning uchinchi, oltinchi, sakkizinchi va toʻqqizinchi xatboshilari Dasturiy mahsulotlar va axborot texnologiyalari texnologik parki direksiyasi bilan virtual ofis shartnomasini tuzgan Dasturiy mahsulotlar va axborot texnologiyalari texnologik parki rezidentlariga nisbatan tatbiq qilinmaydi. 14. Soliq toʻlovchining arizasini koʻrib chiqish davomida Markaziy maʼlumotlar bazasi, soliq organlari, vazirliklar, idoralar va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining boshqa maʼlumotlar bazasi hamda soliq toʻlovchilar tomonidan taqdim etilgan maʼlumotlar tahlil qilinadigan maʼlumotlar manbalari hisoblanadi. 15. Maʼlumotlarni tekshirish va tahlil qilish natijalariga koʻra soliq toʻlovchi quyidagi xavf guruhlaridan biriga kiritiladi: soliq xavfining yuqori darajasiga ega soliq toʻlovchi; soliq xavfining oʻrta darajasiga ega soliq toʻlovchi; soliq xavfining past darajasiga ega soliq toʻlovchi. 16. Mazkur Nizom maqsadlarida, soliq xavfining yuqori darajasiga ega soliq toʻlovchilar guruhiga, ularda quyidagi belgilarning loaqal bittasi aniqlangan soliq toʻlovchilar kiradi: rahbarning, shuningdek rahbarlik yoki moliyaviy boshqaruv vazifalarini amalga oshirayotgan shaxsning shaxsi aniqlanmagan, yoxud arizada koʻrsatilgan shaxslar bilan tuzilgan mehnat shartnomalari Yagona milliy mehnat tizimida tasdiqlanmaganda; taʼsischi (ishtirokchisi) toʻgʻrisida maʼlumotlar soliq organining maʼlumotlar bazasida mavjud boʻlmaganda; soliq toʻlovchi davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan manzilda mavjud boʻlmaganda; oʻz koʻchmas mulkiga ega boʻlmay turib ijaraga olingan yoki tekin foydalanilayotgan koʻchmas mulki boʻlmaganda; soliq toʻlovchining manzili manzil-maʼlumot byurosi maʼlumotlari bazasida mavjud boʻlmaganda; soliq toʻlovchining manzili nominal joylashgan joy manzili bilan toʻgʻri kelganda; amalga oshirilayotgan bitimlar (operatsiyalar) soliq toʻlovchining faoliyat turi va xususiyatlariga, shuningdek, hisobvaraq-fakturalar tahlili boʻyicha olingan maʼlumotlar asosida xarid qilinayotgan va realizatsiya qilinayotgan tovarlar (xizmatlar) nomenklaturasiga nomuvofiq boʻlganda; soliq hisobotlari taqdim etilmaganda; ariza taqdim etilgan paytda soliq toʻlovchining soliq qarzi mavjud boʻlganda, shuningdek, taʼsischilarining (ishtirokchilari) ulushi 50 foiz va undan koʻp boʻlgan — yuridik shaxslarning soliq qarzi mavjud boʻlganda. Bunda, istisno tariqasida, ushbu shaxslarga tabiiy ofat, texnologik falokat yoki boshqa bartaraf etib boʻlmaydigan holatlar natijasida zarar yetkazilganligi, shuningdek, ularni budjetdan (davlat maqsadli jamgʻarmalaridan) moliyalashtirish kechiktirilganligi yoxud bajarilgan davlat buyurtmasi, davlat ehtiyojlari yoki mahalliy davlat hokimiyati organlarining ehtiyojlari uchun bajarilgan ishlar va (yoki) koʻrsatilgan xizmatlar haqini toʻlash kechiktirilganligi toʻgʻrisida Davlat soliq qoʻmitasining xulosasi mavjud boʻlgan holatlar bundan mustasno; soliq toʻlovchiga soliq qarzi mavjud yoki soliq xavfi yuqori soliq toʻlovchi qoʻshilganda (birlashganda); murojaat etuvchi soliq toʻlovchining rahbari bir vaqtning oʻzida boshqa soliq toʻlovchida (yuridik shaxsda) rahbar boʻlib, ushbu soliq toʻlovchida soliq qarzi mavjud boʻlganda yoxud soliq hisobotlari taqdim etilmaganda. Bunda, mavjud soliq qarzdorligi ushbu shaxslar rahbarlik qilib turgan davrda hosil boʻlmagan boʻlsa ham yoki soliq hisobotlari oʻsha davrdan buyon topshirilmasdan kelinayotgan boʻlsa ham inobatga olinadi; muqaddam bankrot deb eʼlon qilingan tashkilotda rahbar yoki taʼsischi (ishtirokchi) boʻlgan va muqaddam soliq toʻlashdan qasddan boʻyin tovlaganlik uchun rahbar yoki taʼsischi (ishtirokchi) sifatida javobgarlikka tortilgan shaxs tomonidan rahbarlik yoki taʼsischilik (ishtirokchilik) amalga oshirilganda. Bunda, mazkur talab taʼsischi (ishtirokchi)ning ulushi 50 va undan ortiq foiz boʻlgan hollardagina inobatga olinadi; “Asl belgisi” mahsulotlarni markirovkalash va kuzatib borish milliy axborot tizimi hamda isteʼmol va texnik etil spirti, alkogol va tamaki mahsulotlari ishlab chiqarish hajmlarini hisobga olish axborot tizimini joriy etish yoki foydalanishga hamda real vaqt rejimida avtomatlashtirilgan kuzatish tizimi (GPS) bilan jihozlangan hamda isteʼmol va texnik etil spirti, alkogol mahsulotlarini ishlab chiqarish, ularning aylanmasi hajmini hisobga olish hamda uzumzorlarning yagona reyestri axborot tizimiga integratsiya qilingan elektron hisoblagich oʻrnatilgan avtotransport vositalarida isteʼmol va texnik etil spirtini realizatsiya qilishni taʼminlamashga oid litsenziya talablari buzilganda; yuqori darajadagi tavakkalchilik toifasiga mansub boʻlgan va soliq toʻlashdan qasddan boʻyin tovlaganlik uchun javobgarlikka tortilgan rahbar yoki taʼsischi (ishtirokchi) shaxs tomonidan rahbarlik yoki taʼsischilik (ishtirokchilik) amalga oshirilganda. Bunda, mazkur talab taʼsischi (ishtirokchi)ning ulushi 50 va undan ortiq foiz boʻlgan hollardagina inobatga olinadi. Ushbu bandning toʻrtinchi — yettinchi xatboshilari Dasturiy mahsulotlar va axborot texnologiyalari texnologik parki direksiyasi bilan virtual ofis shartnomasini tuzgan Dasturiy mahsulotlar va axborot texnologiyalari texnologik parki rezidentlariga nisbatan tatbiq qilinmaydi. 17. Mazkur Nizom maqsadlarida, soliq xavfining oʻrta darajasiga ega soliq toʻlovchilar guruhiga, ularda quyidagi belgilarning loaqal bittasi aniqlangan soliq toʻlovchilar kiradi: oxirgi oʻn ikki oy ichida soliq hisobotlarini oʻz vaqtida taqdim etmaslik holatlari mavjud boʻlganda; xodimlari yoki yollanma ishchilari soni 4 kishidan kam boʻlganda; soliq toʻlovchining faoliyat turiga bogʻliq holda zarur ishlab chiqarish, savdo, ombor binolari va hududlari, shuningdek, boshqa zarur moddiy-texnika bazasi bilan taʼminlanmaganda; arizani taqdim etish vaqtida 461-moddasi birinchi qismi 1-bandida belgilangan miqdordan oshgan miqdorda tovar-moddiy boyliklar qoldigʻiga ega boʻlganda; barcha isteʼmol va texnik etil spirti ishlab chiqarish hamda alkogol mahsulotlarini quyish liniyalarida yigʻma hisobga olish maʼlumotlari koʻrsatkichlarini tegishli himoyalash vositasiga ega boʻlgan tayyor mahsulotlarni elektron hisoblagichlar mavjud boʻlmaganda; tashkilotlar tomonidan doimiy ravishda ustav fondining quyidagi miqdori taʼminlanmaganda: isteʼmol etil spirti va aroq ishlab chiqaruvchi tashkilotlar uchun bazaviy hisoblash miqdorining 10 000 baravari; boshqa alkogol mahsulotlari ishlab chiqaruvchilar (uzum va mevalarni birlamchi qayta ishlash tashkilotlari bundan mustasno) uchun bazaviy hisoblash miqdorining 1 000 baravari; aroq hamda isteʼmol etil spirtidan (uzum va rezavor meva etil spirtidan tashqari) aroq va likyor-aroq mahsulotlari ishlab chiqarish boʻyicha mavjud yillik ishlab chiqarish quvvatlaridan oʻrnatilgan quvvatlarning 60 foizidan va yillik ishlab chiqarish hajmi absolyut alkogolga qayta hisoblaganda kamida 100 ming dekalitrdan kam boʻlganda; aroq ishlab chiqarmaydigan tashkilotlarda isteʼmol etil spirtidan (uzum va rezavor meva etil spirtidan tashqari) likyor-aroq mahsulotlari ishlab chiqarish boʻyicha mavjud yillik ishlab chiqarish quvvatlaridan oʻrnatilgan quvvatlarning 50 foizidan kam boʻlganda. 18. Mazkur Nizom maqsadlarida, soliq xavfining yuqori va oʻrta darajasiga ega soliq toʻlovchilar guruhiga kiritiladigan belgilar aniqlanmagan soliq toʻlovchilar soliq xavfining past darajasiga ega soliq toʻlovchilar guruhiga kiradi. 20. Soliq toʻlovchini soliq xavfi guruhlaridan biriga kiritilganligi asosida soliq organi arizani koʻrib chiqish va ulardagi maʼlumotlarni tekshirish va tahlil qilish yakunlangandan soʻng ikki ish kuni ichida quyidagilarni nazarda tutuvchi qaror qabul qiladi: soliq xavfi yuqori boʻlgan soliq toʻlovchilar boʻyicha — maxsus roʻyxatdan oʻtkazishni rad etish toʻgʻrisida; soliq xavfi oʻrta boʻlgan soliq toʻlovchilar boʻyicha — keyingi keladigan oʻn ikki oy ichida soliq nazoratining tekshiruv tadbirlarini oʻtkazish sharti bilan maxsus roʻyxatdan oʻtkazish toʻgʻrisida; soliq xavfi past boʻlgan soliq toʻlovchilar boʻyicha — maxsus roʻyxatdan oʻtkazish toʻgʻrisida. 21. Qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchilarini soliq organlarida maxsus roʻyxatdan oʻtkazish toʻgʻrisida qaror soliq organining rahbari (rahbar oʻrinbosari) tomonidan qabul qilinadi. Qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchilarini soliq organlarida maxsus roʻyxatdan oʻtkazish toʻgʻrisida ariza ushbu Nizomning 12-bandida belgilangan muddatlarda taqdim etilganda, shuningdek, tovarlar (xizmatlar)ni realizatsiya qilish summalari Soliq kodeksining 461-moddasi birinchi qismi 1-bandida belgilangan miqdordan oshgan holda, soliq toʻlovchi ariza taqdim etilgan oydan keyingi oyning birinchi sanasidan maxsus roʻyxatdan oʻtkazilgan deb hisoblanadi. Bunda, qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchilarini soliq organlarida maxsus roʻyxatdan oʻtkazish toʻgʻrisida ariza ushbu Nizomning 10-bandida belgilangan muddatlarda taqdim etilganda, Soliq kodeksining 461-moddasiga muvofiq aylanmadan olinadigan soliqni toʻlash tatbiq etilmaydigan soliq toʻlovchilar qoʻshilgan qiymat soligʻini toʻlash majburiyati yuzaga kelgan kundan maxsus roʻyxatdan oʻtkazilgan deb hisoblanadi. 22. Soliq xavfi oʻrta boʻlgan soliq toʻlovchiga nisbatan soliq organi maxsus roʻyxatdan oʻtkazgandan soʻng qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda soliq nazorati tadbirlarini (koʻzdan kechirish, soʻrov, kameral va sayyor soliq tekshiruvlari, xodimlarning hisobotdagi va haqiqiy soniga muvofiqligini nazorat qilish) amalga oshiradi. 23. Maxsus roʻyxatdan oʻtkazish yoki uni rad etish toʻgʻrisida asoslantirilgan qarorning bir nusxasi u qabul qilingan kundan boshlab bir ish kuni ichida soliq toʻlovchining shaxsiy kabinetiga yuboriladi. 24. Maxsus roʻyxatdan oʻtkazish rad etilgan soliq toʻlovchi maxsus roʻyxatdan oʻtkazishda rad etishga olib kelgan holatlarni bartaraf etgandan soʻng yangidan ariza berishga yoxud rad etish toʻgʻrisidagi qaror ustidan yuqori turuvchi soliq organiga yoki sudga shikoyat qilishga haqli. 25. Yuridik shaxsning nomi, yakka tartibdagi tadbirkorning familiyasi, ismi yoki otasining ismi oʻzgargan taqdirda qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchisi qayta maxsus roʻyxatdan oʻtkaziladi. Qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchisini qayta maxsus roʻyxatdan oʻtkazish, qoʻshilgan qiymat soligʻi raqami oʻzgarishiga olib kelmaydi va soliq toʻlovchining oʻzi hamda uning kontragentlari tomonidan qoʻshilgan qiymat soligʻining hisoblab chiqarilishiga taʼsir qilmaydi. 26. Qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchilarini qayta maxsus roʻyxatdan oʻtkazish Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligidan kelib tushgan maʼlumotlar asosida soliq organlari maʼlumotlar bazasiga oʻzgartirishlar kiritish yoʻli bilan avtomatik rejimda amalga oshiriladi. 27. Maxsus roʻyxatdan chiqarish quyidagi hollarda amalga oshiriladi: qoʻshilgan qiymat soligʻini toʻlashga ixtiyoriy ravishda oʻtgan soliq toʻlovchilar, basharti joriy soliq davri yakunlari boʻyicha tovarlar (xizmatlar)ni realizatsiya qilish summalari Soliq kodeksining 461-moddasi birinchi qismi 1-bandida belgilangan miqdordan oshmagan boʻlsa, aylanmadan olinadigan soliqni toʻlashga kamida oʻn ikki oydan keyin qayta oʻtishga haqli; qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchisi — yuridik shaxs tugatilganda; qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchisi hisoblangan yakka tartibdagi tadbirkorning faoliyati tugatilganda. 28. Maxsus roʻyxatdan chiqarish soliq organining quyidagilar asosida qabul qilingan qaroriga muvofiq amalga oshiriladi: soliq organiga mazkur Nizomga 2-ilovaga muvofiq shakl boʻyicha taqdim etilgan soliq toʻlovchining ixtiyoriy maxsus roʻyxatdan chiqarish toʻgʻrisidagi arizasi; tadbirkorlik subyekti tugatilganligi munosabati bilan uning Tadbirkorlik subyektlari yagona davlat reyestridan chiqarilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; yakka tartibdagi tadbirkorlik faoliyatining tugatilganligi toʻgʻrisidagi hujjatlar. 29. Soliq toʻlovchi quyida koʻrsatilgan kundan eʼtiboran qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchisi hisoblanmaydi: kalendar yil boshidan boshlab, yuridik shaxs aylanmadan olinadigan soliqni toʻlashga oʻtadigan kalendar yil boshlanishidan oʻn ish kunidan kechiktirmay soliq organiga taqdim etilgan xabarnoma asosida; tadbirkorlik subyektlari yagona davlat reyestridan chiqarilgan kundan boshlab; yakka tartibdagi tadbirkorlik faoliyati tugatilgan kundan boshlab. 30. Qoʻshilgan qiymat soligʻi boʻyicha maxsus roʻyxatdan chiqarish toʻgʻrisidagi qaror soliq organining rahbari (rahbar oʻrinbosari) tomonidan qabul qilinadi hamda qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchilari reyestrida Guvohnoma maqomi tugatilgan holatga oʻtkaziladi. 31. Guvohnomaning amal qilishini toʻxtatib turish toʻgʻrisidagi qaror amalga oshirilayotgan bitimlar (operatsiyalar) xarid qilinayotgan va realizatsiya qilinayotgan tovarlar (xizmatlar) nomenklaturasiga mos kelmaganligi holatlari aniqlanganda, soliq organi tomonidan oʻttiz kundan koʻp boʻlmagan muddatga qabul qilinishi mumkin. Guvohnomaning amal qilishini oʻttiz kundan koʻp muddatga toʻxtatib turish toʻgʻrisidagi qaror soliq organining elektron koʻrinishdagi arizasiga asosan sud tomonidan qabul qilinishi mumkin. Kameral hamda sayyor soliq tekshiruvlari natijasiga koʻra ushbu bandning birinchi xatboshisidagi holatlar oʻz tasdigʻini topmaganda, guvohnomaning amal qilishi qayta tiklanadi. 32. Guvohnomaning amal qilishini toʻxtatib turish avtomatik tarzda kunlik asosda amalga oshiriladi va soliq toʻlovchining shaxsiy kabinetiga ushbu toʻgʻrisida avtomatik xabarnoma yuborilishi taʼminlanadi. Bunda soliq organlarining maʼlumotlar bazasida mavjud boʻlgan maʼlumotlar kunlik asosda avtomatik tahlil qilinadi va ushbu bobda koʻrsatilgan holatlar aniqlanganda, guvohnomaning amal qilishi avtomatik toʻxtatib turiladi. 33. Guvohnomasining amal qilishi toʻxtatib turilgan soliq toʻlovchilar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar Davlat soliq qoʻmitasining rasmiy veb-saytida joylashtiriladi. 34. Guvohnomasining amal qilishi toʻxtatib turilgan soliq toʻlovchi ushbu qaror (xabarnoma) ustidan Soliq kodeksining 231-moddasida belgilangan tartibda yuqori turuvchi soliq organiga yoki sudga shikoyat qilish huquqiga ega. Guvohnomaning amal qilishini toʻxtatib turishga sabab boʻlgan holatlar bartaraf etilgandan va ushbu oʻzgarishlar maʼlumotlar bazasida aks ettirilgandan soʻng, soliq organi tomonidan bir kun ichida guvohnomani amal qilinishini tiklash avtomatik tarzda taʼminlanadi. Soliq organi tomonidan guvohnomaning amal qilishini toʻxtatib turish toʻgʻrisida qaror qabul qilingunga qadar haqiqatda olingan yoki olib kirilgan (import qilingan) tovarlar (xizmatlar) boʻyicha hisobga olingan qoʻshilgan qiymat soligʻi summalariga tuzatish kiritilmaydi. 35. Sud tomonidan belgilangan quyidagi holatlar boʻyicha soliq organi tomonidan guvohnomani bekor qilish toʻgʻrisida qaror qabul qilinishi mumkin: soliq toʻlovchi tomonidan haqiqiy boʻlmagan, soxta hujjatlar taqdim etish asosida guvohnoma rasmiylashtirilganligi; soliq tekshiruvida bank operatsiyalarini xoʻjalik yurituvchi subyektning faoliyat turiga va xususiyatlariga, shuningdek, xarid qilinayotgan va realizatsiya qilinayotgan tovarlar (xizmatlar) nomenklaturasiga aniq muvofiq emasligi; soliq tekshiruvida soliq toʻlovchi tomonidan bitim tuzishdan koʻzlangan asosiy maqsad qoʻshilgan qiymat soligʻini toʻlamaslik yoxud boshqa shaxsga qoʻshilgan qiymat soligʻi summasini asossiz hisobga olish imkoniyatini berish, shuningdek, bitim (operatsiya) boʻyicha majburiyat shartnomaning tarafi boʻlmagan shaxs yoki bitimni (operatsiyani) bajarish majburiyati shartnoma yoki qonun boʻyicha yuklatilmagan shaxs tomonidan bajarilganligi; soliq toʻlovchi soxta tadbirkorlik bilan shugʻullangan deb topilganda. 36. Guvohnomani bekor qilish toʻgʻrisida qaror soliq organi rahbari (rahbar oʻrinbosari) tomonidan qabul qilinadi. Bunda guvohnoma u berilgan sanadan boshlab bekor qilinadi. 37. Guvohnomaning amal qilishini tugatish toʻgʻrisidagi qaror soliq organi tomonidan quyidagi hollarda qabul qilinishi mumkin: amal qilishi toʻxtatib turilgan guvohnoma soliq toʻlovchi tomonidan toʻqqiz oydan ortiq vaqt davomida qayta tiklanmaganda; ushbu Nizomning 7-bobida nazarda tutilgan tartibda qoʻshilgan qiymat soligʻi boʻyicha maxsus roʻyxatdan chiqarilganda. Soliq davrida jami daromadi xatolik natijasida bir milliard soʻmdan oshib, qoʻshilgan qiymat soligʻi guvohnomasi berilgan soliq toʻlovchilarning ushbu Nizomga 2-ilovaga muvofiq elektron shaklda taqdim etilgan soliq toʻlovchining ixtiyoriy maxsus roʻyxatdan chiqarish toʻgʻrisidagi arizasiga asosan ham soliq organi tomonidan guvohnomaning amal qilishini tugatish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilinishi mumkin. Bunda guvohnomani tugatish toʻgʻrisida qaror soliq organi rahbari (rahbar oʻrinbosari) tomonidan qabul qilinadi hamda guvohnoma u berilgan sanadan boshlab tugatiladi. 38. Guvohnomasi bekor qilingan yoki tugatilgan shaxslar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar Davlat soliq qoʻmitasining rasmiy veb-saytida joylashtiriladi. 39. Guvohnomasi bekor qilingan yoki tugatilgan soliq toʻlovchi ushbu qaror ustidan yuqori turuvchi soliq organiga yoki sudga shikoyat qilishga haqli. 40. Davlat soliq qoʻmitasi maxsus roʻyxatdan oʻtkazishda ushbu Nizomga 3-ilovaga muvofiq shakl boʻyicha guvohnoma shakllantiradi. 41. Guvohnoma soliq toʻlovchini maxsus roʻyxatdan oʻtkazish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan sanadan boshlab bir ish kunidan kechiktirmasdan elektron koʻrinishda shakllantiriladi. 42. Elektron koʻrinishdagi guvohnoma maxsus roʻyxatdan oʻtkazish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan kunda soliq toʻlovchining shaxsiy kabinetiga yuboriladi. Qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchilari ushbu Nizomning 6-bobida nazarda tutilgan tartibida qayta maxsus roʻyxatdan oʻtkazilganda, qayta maxsus roʻyxatdan oʻtkazish amalga oshirilgan kunda elektron koʻrinishdagi Guvohnoma soliq toʻlovchining shaxsiy kabinetiga yuboriladi. 43. Maxsus roʻyxatdan oʻtkazish, guvohnoma berish, uning amal qilishini toʻxtatib turish, tugatish hamda bekor qilish mazkur Nizomga 4-ilovaga muvofiq sxema boʻyicha amalga oshiriladi. 44. Maxsus roʻyxatdan oʻtgan qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchilarining yagona hisobi yuritilishini taʼminlash maqsadida avtomatlashtirilgan reyestri (keyingi oʻrinlarda — Reyestr) shakllantiriladi. 45. Reyestrga quyidagi maʼlumotlar kiritiladi: identifikatsiyalashga oid: qoʻshilgan qiymat soligʻi raqami; yuridik shaxslar uchun — nomi; yakka tartibdagi tadbirkorlar uchun — familiyasi, ismi, otasining ismi; maxsus roʻyxatdan oʻtkazishga oid: qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchilarini roʻyxatdan oʻtkazish, qayta roʻyxatdan oʻtkazish va roʻyxatdan oʻtkazishni bekor qilish toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; maʼlumot beruvchi: maxsus roʻyxatdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi arizada koʻrsatiladigan maʼlumotlar — qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchisi joylashgan joyi (pochta manzili), qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchisi — yuridik shaxs rahbarining familiyasi, ismi, otasining ismi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar. guvohnomaning maqomi: faol, toʻxtatib turilgan, amal qilishi tugatilgan yoki bekor qilingan. 46. Reyestrni shakllantirish va yuritish Davlat soliq qoʻmitasi tomonidan quyidagicha amalga oshiriladi: Reyestrni yuritishga oid tashkiliy va metodologik tamoyillarni ishlab chiqadi; maxsus roʻyxatdan oʻtkazishni tashkil qiladi; soliq toʻlovchilarga QQS-raqam biriktiriladi; Reyestrni yuritish texnologiyalari va dasturiy-texnik vositalarini ishlab chiqadi; Reyestr maʼlumotlar bazasining administratori vazifalarini bajaradi, xususan, maʼlumotlarni toʻplash, tahlil qilish, maʼlumotlarning ishonchliligi va dolzarbligi ustidan nazorat, ularni saqlash, himoya qilish, foydalanish huquqi ustidan nazorat; Reyestr bazasi avtomatlashtirilgan tarzda yuritilishini taʼminlaydi; berilgan Guvohnomalarni faol, toʻxtatilgan, bekor qilingan va amal qilishi tugatilgan tasniflarga ajratadi; Reyestr maʼlumotlarini yaratish, yuritish va ulardan foydalanishga doir normativ hujjatlarni ishlab chiqadi; Reyestr maʼlumotlaridan erkin foydalanishni taʼminlaydi. Reyestrda guvohnomalarning tasnifi toʻgʻrisida maʼlumotlar soliq organlarining bazasidagi oʻzgarishlar asosida kunlik yangilanib borilishi taʼminlanadi. 47. Soliq organlarida, shu jumladan Markaziy maʼlumotlar bazasida soliq toʻlovchilar tomonidan maxsus roʻyxatdan oʻtish uchun taqdim etilgan maʼlumotlarni tekshirish va tahlil qilish uchun axborotlar mavjud boʻlgan hollarda, ularni tekshirish va tahlil qilish soliq toʻlovchi bilan bevosita aloqa qilmasdan avtomatik rejimda amalga oshiriladi. Soliq organlariga taqdim etilgan maʼlumotlarni tekshirish va tahlil qilish uchun zarur axborotlar mavjud boʻlmagan hollarda, soliq organlari mazkur axborotlarni soliq toʻlovchidan talab qilib olishga hamda mazkur axborotlar asosida tahlil oʻtkazishga haqli. Shuningdek, davlat maxsus roʻyxatidan oʻtgan manzil boʻyicha soliq toʻlovchi haqiqatda joylashganligini tekshirish yoki sayyor soliq tekshiruvi soliq organlari tomonidan soliq toʻlovchilarning faoliyati amalga oshiriladigan joyiga chiqqan holda oʻtkaziladi. 48. Davlat soliq qoʻmitasi tomonidan ushbu Nizomda Guvohnomani taqdim etish, amal qilishini toʻxtatib turish yoki tugatish hamda bekor qilish boʻyicha qaror qabul qilish uchun tahlil qilinadigan soliq xavf belgilariga (holatlarga) oʻzgartish va qoʻshimcha kiritish hamda ularning chegaraviy miqdori Davlat soliq qoʻmitasining buyrugʻi asosida belgilanishi mumkin. 49. Reyestr hamda mazkur Nizomning 16-bandi oʻn uchinchi va oʻn toʻrtinchi xatboshilarida koʻrsatilgan shaxslarning roʻyxati va nominal joylashgan joy manzillari Davlat soliq qoʻmitasi tomonidan shakllantiriladi va Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasining rasmiy veb-saytida joylashtiriladi. 50. Qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchilari maxsus roʻyxatdan oʻtish tartibini buzganlik uchun javobgar boʻlishadi. 51. Soliq organlari qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchilarning mazkur Nizomga muvofiq oʻz vaqtida maxsus roʻyxatdan oʻtishi ustidan nazoratni amalga oshiradi. 52. Soliq organlarining mansabdor shaxslari Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda: mazkur Nizomda nazarda tutilgan nazorat tadbirlarini oʻtkazishda oʻz majburiyatlarini bajarmaganligi yoxud lozim darajada bajarmaganligi; mazkur Nizom va Oʻzbekiston Respublikasining boshqa qonunchilik hujjatlari talablariga rioya etmaganligi; gʻayriqonuniy harakatlari (harakatsizligi) oqibatida jismoniy hamda yuridik shaxslarga moddiy va maʼnaviy zarar yetkazilganligi; Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlariga muvofiq boʻlmagan qarorlarni qabul qilganligi uchun javobgarlikka tortiladi. 53. Davlat soliq qoʻmitasi doimiy asosda soliq organlari tomonidan mazkur Nizomda nazarda tutilgan majburiyatlarning sifatli bajarilishi ustidan tizimli monitoring va nazoratni olib boradi. Bosqichlar Subyektlar Tadbirlar nomi Muddat 1-bosqich Qoʻshilgan qiymat soligʻitoʻlovchisi Hisobga qoʻyilgan joydagi soliq organiga qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchining shaxsiy kabineti orqali elektron koʻrinishdagi arizani taqdim etish. 1. Qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchisi majburiy boʻlishi lozim boʻlgan shaxslar — qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlashga oʻtishi majbur boʻlgan oyning besh ish kun ichida. 2. Ixtiyoriy ravishda maxsus roʻyxatdan oʻtkazishda — qoʻshilgan qiymat soligʻini toʻlashga oʻtadigan oy boshlanishiga oʻn kun qadar. 2-bosqich Davlat soliq boshqarmasi Maxsus roʻyxatdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqish (soliq xavfi darajasini aniqlash) Qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchining maxsus roʻyxatdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi arizasi kelib tushgan paytdan eʼtiboran yetti kun ichida. 3-bosqich Davlat soliq boshqarmasi Soliq toʻlovchi quyidagi soliq xavfi guruhlaridan biriga kiritilganligi toʻgʻrisida xabarnoma elektron shaklda yuborish: soliq xavfining yuqori darajasiga ega soliq toʻlovchi; soliq xavfining oʻrta darajasiga ega soliq toʻlovchi; soliq xavfining past darajasiga ega soliq toʻlovchi. Besh ish kunidan oldin. 4-bosqich Davlat soliq boshqarmasi 1. Roʻyxatdan oʻtkazish yoki uni rad etish toʻgʻrisida asoslantirilgan qaror tayyorlash. 2. Qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchini qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchisi sifatida maxsus roʻyxatdan oʻtkazish yoki uni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qilish. 3. Qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchisiga qoʻshilgan qiymat soligʻi raqamini biriktirish. 4. Guvohnomani shakllantirish va uni soliq toʻlovchiga yuborish. 5. Qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchisi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni roʻyxatdan oʻtkazish yagona reyestriga kiritish. 1. Bir ish kunida. 2. Arizani koʻrib chiqish va axborotlarni tahlil qilish yakunlangandan soʻng ikki ish kunida. 3. Qaror qabul qilingan kundan boshlab bir ish kunida. 4. Qaror qabul qilingandan keyin bir ish kunida. 5. Avtomat ravishda. 5-bosqich Davlat soliq boshqarmasi 1. Qoʻshilgan qiymat soligʻi boʻyicha maxsus roʻyxatdan chiqarish. 2. Guvohnomaning amal qilishini toʻxtatib turish. 3. Guvohnomani bekor qilish. 4. Qoʻshilgan qiymat soligʻi boʻyicha maxsus roʻyxatdan chiqarish bilan birga Guvohnomani bekor qilish. 5. Qoʻshilgan qiymat soligʻi boʻyicha qayta maxsus roʻyxatdan oʻtkazish. 1. Qoʻshilgan qiymat soligʻi boʻyicha maxsus roʻyxatdan chiqarish toʻgʻrisida ariza bergan soliq davrining birinchi kunida; Tadbirkorlik subyektlari yagona davlat reyestridan chiqarilgan kunda; yakka tartibdagi tadbirkorlik faoliyati tugatilgan kunda. 2. Avtomatlashgan tarzda. 3. Qoʻshilgan qiymat soligʻi boʻyicha qonun hujjatlari buzilganligi faktlari aniqlangan kunda. 4. Guvohnoma berilgan sanadan boshlab. 5. Avtomatlashgan tarzda. T/r Tadbir nomi Amalga oshirish mexanizmi Ijro muddati Masʼul ijrochilar I. QQS toʻlovchilarining soliq maʼmurchiligini takomillashtirish 1. Aylanmadan olinadigan soliq va qoʻshilgan qiymat soligʻi hisobotlarini taqdim etish va toʻlash muddatlarini unifikatsiya qilishni nazarda tutuvchi takliflarni ishlab chiqish va Vazirlar Mahkamasiga kiritish. Qonun loyihasi 2022-yil 15-yanvar Moliya vazirligi, Davlat soliq qoʻmitasi 2. Yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan koʻchmas mulkni ijaraga berish yoki bepul foydalanish shartnomalarini davlat soliq organlarida roʻyxatdan oʻtkazish faqat masofadan turib elektron shaklda xabardor etish orqali amalga oshiriladigan reglamentni ishlab chiqish. Vazirlar Mahkamasi qarori loyihasi 2021-yil noyabr Davlat soliq qoʻmitasi 3. Davlat soliq qoʻmitasining markaziy tuzilmasida QQS toʻlovchilarini maxsus roʻyxatdan oʻtkazilishida soliq xavfini tahlil qiluvchi hamda soliq imtiyozlari hisobini yurituvchi alohida maxsus tarkibiy boʻlinmalar tashkil etish. Davlat soliq qoʻmitasi buyrugʻi 2021-yil oktabr Davlat soliq qoʻmitasi 4. Markaziy maʼlumotlar bazasida yuridik shaxslarning taʼsischilari (ishtirokchilari) haqidagi maʼlumotlarni inventarizatsiyadan oʻtkazish va ularni muntazam yangilab borish. Kompleks chora-tadbirlar 2021-yil dekabr Davlat soliq qoʻmitasi, Adliya vazirligi huzuridagi Davlat xizmatlari agentligi II. Zamonaviy axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini keng joriy etish orqali soliq maʼmurchiligini takomillashtirish 5. Maxsus roʻyxatga olish boʻyicha ariza bergan QQS soliq toʻlovchilarning xavfini avtomatlashtirilgan tarzda tahlil qilish boʻyicha maxsus axborot platformasini ishlab chiqish va joriy etish. Bunda soliq organlari tomonidan belgilangan muddatda arizalarga javob taqdim etilmagan taqdirda roʻyxatga olish guvohnomasini avtomatik berish tizimini nazarda tutish. Texnik topshiriq 2021-yil dekabr Davlat soliq qoʻmitasi 6. Elektron hisobvaraq — fakturalarni rasmiylashtirishda yetkazib beruvchida tovarlarning mavjudligini avtomatik ravishda aniqlash elektron xizmatini Yagona milliy elektron katalog identifikatsion kodlari asosida joriy etish. Texnik topshiriq 2021-yil dekabr Davlat soliq qoʻmitasi 7. Roʻyxatga olingan nominal joylashgan joy manzillarining elektron reyestrini (manzillarning “qora roʻyxati”) ishlab chiqish va yuritish. Texnik topshiriq 2022-yil yanvar Davlat soliq qoʻmitasi 8. Soliq toʻlashdan boʻyin tovlash sxemalaridan foydalangan va soxta-tadbirkorlik bilan shugʻullanadigan subyektlarning rahbarlari yoki taʼsischilari boʻlgan jismoniy shaxslarning elektron reyestrini (taʼsischilar va rahbarlarning “qora roʻyxati”) ishlab chiqish. Texnik topshiriq 2022-yil yanvar Davlat soliq qoʻmitasi 9. Koʻchmas mulk obyektlarini ijaraga yoki tekin foydalanishga berishning soliq organlarning elektron tizimlarida imkoniyat yaratish. Texnik topshiriq 2021-yil dekabr Davlat soliq qoʻmitasi 10. Adliya vazirligi huzuridagi Davlat xizmatlari agentligi maʼlumotlar bazalarida davlat kadastri va soliq organlarining maʼlumotlar bazalaridagi koʻchmas mulk obyektlari va ijara shartnomalari boʻyicha maʼlumotlarni tekshirish uchun texnik imkoniyat yaratish. Amaliy chora-tadbirlar rejasi 2021-yil dekabr Davlat soliq qoʻmitasi, Kadastr agentligi Adliya vazirligi huzuridagi Davlat xizmatlari agentligi III. Soliq organlari xodimlarining kasb malakasini oshirish va tadbirkorlik subyektlari oʻrtasida tushuntirish ishlarini olib borish 11. QQS soliq toʻlovchilarni maxsus roʻyxatga olishda tahlika-tahlilga asoslangan yondashuvidan foydalanish sohasida mutaxassislar malakasini oshirish boʻyicha Fiskal institutda maqsadli kurslarni tashkil etish. Kurs grafigi 2021-yil oktabr Davlat soliq qoʻmitasi 12. Tadbirkorlik subyektlari uchun roʻyxatga olish jarayonida tahlika-tahlil yondashuvining mohiyati va ahamiyati haqida seminarlar oʻtkazish. Seminarlar grafigi Yil davomida Davlat soliq qoʻmitasi, Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi 13. Amalga oshirilayotgan tadbirlar toʻgʻrisida bozorning professional ishtirokchilarining fikrlarini oʻrganish uchun soliq maslahatchilari va soliq toʻlovchilarning hisobchilari bilan davra suhbatlari oʻtkazish. Kompleks chora-tadbirlar Yil davomida Davlat soliq qoʻmitasi 1. Vazirlar Mahkamasining 2002-yil 26-noyabrdagi 407-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2002-y., 11-son, 71-modda) bilan tasdiqlangan Ulgurji va chakana savdo faoliyatini amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi nizom quyidagi mazmundagi 461-band bilan toʻldirilsin: “461. Qonunchilik hujjatlariga muvofiq majburiy raqamli markirovkalanishi belgilangan mahsulotlarni identifikatsiya vositalari orqali raqamli markirovkalash qoida va tartiblariga rioya etmagan holda ulgurji va chakana savdo faoliyatini amalga oshirish, qonunchilik hujjatlariga muvofiq javobgarlik choralarini qoʻllangan holda, savdo qoidalarini buzish sifatida qaraladi”. 2. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasida chakana savdo qoidalarini hamda Oʻzbekiston Respublikasida umumiy ovqatlanish mahsulotlarini (xizmatlarini) ishlab chiqarish va sotish qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida” 2003-yil 13-fevraldagi 75-son qarorida (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2003-y., 2-son, 15-modda): a) 1-ilovada: 21-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “21. Tovarlar uchun xaridorlar bilan naqd pulli hisob-kitoblar nazorat-kassa mashinalari, qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda esa onlayn nazorat-kassa mashinalari yoki virtual kassalar qoʻllanilgan holda amalga oshiriladi, Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno. Savdo obyekti rahbari sotuvchi-xodimni nazorat-kassa mashinalarida (virtual kassada) ishlash qoidalari bilan tanishtirishi shart. Tashkiliy-huquqiy shakli va faoliyat turidan qatʼi nazar majburiy raqamli markirovkalangan mahsulotlarning chakana savdosini, shuningdek umumiy ovqatlanish xizmatlarini amalga oshiruvchi xoʻjalik yurituvchi subyektlar shtrix-kodlar va raqamli markirovka kodlarini toʻgʻri oʻqishni va aniqlashni taʼminlovchi maxsus qurilmalardan, yaʼni 2D skanerlar, maʼlumotlarni yigʻuvchi terminallar yoki boshqa turdagi maxsus qurilmalar bilan jihozlangan onlayn nazorat-kassa mashinalari yoki virtual kassalaridan foydalanishi shart. Turgʻun savdo shoxobchalarida va koʻchma savdo obyektlarida bank kartochkalaridan foydalangan holda toʻlovlarni qabul qilish boʻyicha hisob-kitob terminalining mavjudligi taʼminlanishi kerak”; 189-bandning yigirma birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Vazirlar Mahkamasining “Ayrim turdagi mahsulotlarni majburiy raqamli markirovkalash tizimi bosqichma-bosqich joriy etilishini taʼminlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2020-yil 31-dekabrdagi 833-son qarorida nazarda tutilgan qoida va tartiblariga rioya etmagan holda mahsulotlarni sotish (identifikatsiya vositasi bilan majburiy raqamli markirovkalash talab etiladigan mahsulotlar uchun);”; b) 2-ilovada: 13-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “13. Isteʼmolchilar bilan naqd pulli hisob-kitoblar nazorat-kassa mashinalarini, qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda esa onlayn nazorat-kassa mashinalari yoki virtual kassalarni qoʻllagan holda amalga oshiriladi, Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno. Umumiy ovqatlanish obyekti rahbari xodimni nazorat-kassa mashinalarini (virtual kassalarni) ishlatish qoidalari bilan tanishtirishi shart. Tashkiliy-huquqiy shakli va faoliyat turidan qatʼi nazar majburiy raqamli markirovkalangan mahsulotlarning chakana savdosini, shuningdek umumiy ovqatlanish xizmatlarini amalga oshiruvchi xoʻjalik yurituvchi subyektlar shtrix-kodlar va raqamli markirovka kodlarini toʻgʻri oʻqishni va aniqlashni taʼminlovchi maxsus qurilmalardan, yaʼni 2D skanerlar, maʼlumotlarni yigʻuvchi terminallar yoki boshqa turdagi maxsus qurilmalar bilan jihozlangan onlayn nazorat-kassa mashinalari yoki virtual kassalaridan foydalanishi shart”; 25-bandda: quyidagi mazmundagi toʻqqizinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “ayrim turdagi mahsulotlarni identifikatsiya vositalari orqali majburiy raqamli markirovkalash tartibiga va qoidalariga”; toʻqqizinchi — oʻn yettinchi xatboshilar tegishlicha oʻninchi — oʻn sakkizinchi xatboshilar deb hisoblansin; 26-bandda: quyidagi mazmundagi sakkizinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “identifikatsiya vositasi bilan majburiy raqamli markirovkalanmagan mahsulotlarni sotish (identifikatsiya vositasi bilan majburiy raqamli markirovkalash talab etiladigan mahsulotlar uchun);” sakkizinchi va toʻqqizinchi xatboshilar tegishlicha toʻqqizinchi va oʻninchi xatboshilar deb hisoblansin. 3. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Tadbirkorlik subyektlarini davlat roʻyxatidan oʻtkazish va hisobga qoʻyish tizimini takomillashtirish toʻgʻrisida” 2016-yil 28-oktabrdagi PQ-2646-son qarorini amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2017-yil 9-fevraldagi 66-son qarorida (Oʻzbekiston Respublikasi QT., 2017-y., 2-son, 5-modda): a) Tadbirkorlik subyektlarini davlat roʻyxatidan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomning 5-ilovasidagi V bloki quyidagi tahrirda bayon etilsin: V. Yangidan tashkil etilayotgan tadbirkorlik subyektining — yuridik shaxsning joylashgan joyi (pochta manzili) 5-1. Muassisning manzili va kadastr raqami boʻyicha  (manzil aks ettiriladi) 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 5-2. Yangidan tashkil etilayotgan yuridik shaxs joylashgan manzil boʻyicha muassisning STIRi 1 2 3 4 5 6 7 8 9 5-3. Boshqa manzil va kadastr raqami boʻyicha:  (manzil aks ettiriladi) 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 5-3-1. Mahalla nomi (mahalla nomi aks ettiriladi) 5-3-2. Sektor raqami (sektor raqami aks ettiriladi) 5-3-3. Koʻcha: 5-3-3-1. Boshi berk koʻcha № 5-3-3-2 Tor koʻcha № 5-3-4. Uy № 5-3-5. Kvartira № 5-3-6. Shahar 5-3-7. Posyolka: 5-3-8. Qishloq (ovul): 5-3-9. Tuman: 5-3-10. Viloyat: 5-3-11. Respublika: 5-3-12. Pochta indeksi: 5-3-13. Elektron pochta manzili: 5-3-14. Internet tarmogʻi veb sayt: 4-izoh 1) 5 — 1 va 5 — 3-bandlar tegishli kataklardan birini belgilash yoʻli bilan toʻldiriladi. 5 — 3-bandni tanlanganda muassisning manzilidan farq qiluvchi joylashgan joy koʻrsatilgan holda 5 — 3 — 1 dan 5 — 3 — 12 gacha boʻlgan bandlar qoʻshimcha ravishda toʻldiriladi; 2) 5 — 3 — 1 dan 5 — 3 — 10 gacha boʻlgan bandlar ochiladigan menyudagi tegishli maʼlumotlarni tanlash yoʻli bilan toʻldiriladi; 3) 5 — 3 — 11 dan 5 — 3 — 12 gacha boʻlgan bandlar tegishli elektron manzili va ves-sayt mavjud boʻlganda toʻldiriladi; 4) 5 — 3. bandi toʻldirilganda ijaraga berilayotgan obyekt egasining kafolat xati ushbu arizaga elektron koʻrinishda ilova qilinadi. b) 3-ilovaning 11-bandi ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ tomonidan davlat roʻyxatidan oʻtkazish yoki qayta roʻyxatdan oʻtkazish jarayonlari Tizim vositasida yuborilgan maʼlumotlar Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi tomonidan identifikatsiya qilishning maxsus tekshiruvidan oʻtkazilganidan soʻng toʻliq qabul qilinganligi toʻgʻrisidagi tasdiqnoma yuborilgach tugallangan hisoblanadi”. 4. Vazirlar Mahkamasining “Davlat soliq xizmati organlari faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2019-yil 17-apreldagi 320-son qarorida: a) 1-ilovaning 45-bandida: quyidagi mazmundagi sakkizinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “Qoʻmita tizimidagi tashkilotlarning ustav kapitali miqdorini aniqlash va tasdiqlash”; sakkizinchi-toʻqqizinchi xatboshilari tegishlicha toʻqqizinchi-oʻninchi xatboshilari deb hisoblansin; b) 3-ilovaning 44-bandida: quyidagi mazmundagi uchinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “Qoʻmita raisi qarori asosida”; uchinchi xatboshi toʻrtinchi xatboshi deb hisoblansin. 5. Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 25-iyundagi 522-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzaro hisob-kitoblar tizimida elektron shakldagi hisobvaraq-fakturalardan foydalanish tartibi toʻgʻrisidagi nizomning 15-bandida: ikkinchi xatboshidagi “xato va kamchiliklar aniqlangan taqdirda” soʻzlari “holatlar mavjud boʻlganda” soʻzlari bilan almashtirilsin; quyidagi mazmundagi xatboshi bilan toʻldirilsin: “soliq tekshiruvini oʻtkazayotgan soliq organidan tovar-moddiy boyliklar inventarizatsiyadan oʻtkazilishi munosabati bilan maʼlum bir muddatga rasmiylashtiriladigan elektron hisobvaraq-fakturalarni qabul qilish va yetkazish funksiyalarini vaqtincha toʻxtatib turish zaruriyati vujudga kelganligi toʻgʻrisida murojaat kelib tushgan boʻlsa”. 6. Vazirlar Mahkamasining “Onlayn nazorat-kassa mashinalari va virtual kassa tizimi qoʻllanilishini taʼminlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2019-yil 23-noyabrdagi 943-son qarori bilan tasdiqlangan: a) 1-ilovaning 54-bandi “taklif kiritadi” soʻzlaridan keyin “hamda vakolatli organ uni davlat reyestridan chiqarish choralarini koʻradi” soʻzlari bilan toʻldirilsin; b) 3-ilovada: 25-band quyidagi mazmundagi xatboshi bilan toʻldirilsin: “TXKM va (yoki) uning filiali tomonidan ushbu tartib talablarining ikki va undan ortiq marotaba buzilganligi aniqlanganda”; quyidagi mazmundagi 61-bob bilan toʻldirilsin: “61-bob. TXKM va uning hududiy filiali faoliyatini toʻxtatib turish 391. TXKM va (yoki) uning filiali tomonidan ushbu tartib talablarining buzilganligi aniqlangan taqdirda, vakolatli organ tomonidan ushbu holatlarni oʻn kun ichida bartaraf etish haqida TXKMga ogohlantirish xati yuboriladi. 392. Ushbu tartib talablarining buzilishi boʻyicha aniqlangan holatlar TXKM va (yoki) uning filiali tomonidan vakolatli organning ogohlantirish xati yuborilgan sanadan boshlab oʻn kun ichida bartaraf etilmaganda ularning faoliyati vakolatli organ qarori asosida toʻxtatib turiladi”. 393. Ushbu tartib talablarining buzilishi boʻyicha aniqlangan holatlar TXKM va (yoki) uning filiali tomonidan bartaraf etilgan hamda yetkazilgan zarar toʻliq qoplanganidan soʻng ularning faoliyati vakolatli organ qarori asosida qayta tiklanadi”. 7. Vazirlar Mahkamasining “Qoʻshilgan qiymat soligʻi hamda chet el yuridik shaxslari bilan bogʻliq soliq maʼmurchiligini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2020-yil 14-avgustdagi 489-son qarorida: a) 1-ilova quyidagi mazmundagi 321-band bilan toʻldirilsin: “321. Ushbu Nizomning 32-bandida koʻrsatib oʻtilgan soliq toʻlovchilar toifasidan tashqari intizomli soliq toʻlovchilarga ham soliq summasi oʻrnini qoplashning tezlashtirilgan tartibi qoʻllaniladi. Soliq toʻlovchilarni insofli soliq toʻlovchilar toifasiga kiritish mezonlari (talablari) va ularning roʻyxatini shakllantirish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi tomonidan belgilanadi”; b) 2-ilovaning 63-bandi quyidagi mazmundagi xatboshi bilan toʻldirilsin: “Bunda haqiqatda amalga oshirilmagan xoʻjalik operatsiyalari boʻyicha rasmiylashtirilgan hisobvaraq-fakturalar tovarlar joʻnatilganligini yoki xizmatlar koʻrsatilganligini tasdiqlovchi hujjat sifatida tan olinmaydi”. 8. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzini oʻzi band qilgan shaxs sifatida faoliyatni amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida” 2020-yil 23-dekabrdagi 806-son qarori 2-bandi ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Oʻzini oʻzi band qiladigan shaxslar uchun faoliyat (ishlar, xizmatlar) turlari roʻyxatiga “Nomoddiy madaniy meros obyektlarini (dorboz, askiya va lapar) asrash va ulardan foydalanish (madaniyat markazlari tarkibida faoliyat yuritayotgan shaxslar bundan mustasno)” hamda “Uy sharoitida xonaki tovuqlarni yetishtirish va koʻpaytirish” faoliyat turlari kiritilsin”. 9. Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 31-dekabrdagi 833-son qarori bilan tasdiqlangan Mahsulotlarni identifikatsiya vositalari orqali raqamli markirovkalash va ularning aylanmasini kuzatib borish qoidalarida: a) 43-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “43. Raqamli markirovkalanishi (shu jumladan, ularga qoʻllaniladigan raqamli identifikatsiyalash vositalari toʻgʻrisida) maʼlumotlarini markirovkalash axborot tizimiga taqdim etilmagan yoki ushbu Qoidalar bilan belgilangan talablarini buzgan holda maʼlumotlarni oʻtkazilgan mahsulotlar, raqamli markirovkalanmagan mahsulotlar deb hisoblanadi”; quyidagi mazmundagi 11 va 12-boblar bilan toʻldirilsin: 93. Mazkur Qoidalarga rioya etilishini nazorat qilish qonunchilik hujjatlariga muvofiq davlat soliq xizmati organlari va boshqa nazorat qiluvchi organlar (muassasalar) tomonidan amalga oshiriladi. Nazorat qiluvchi organlar (muassasalar) mazkur Qoidalarga rioya etilishini tekshirish uchun tegishli ekspert va mutaxassislarni jalb qilishi mumkin. Mahsulot aylanmasi ishtirokchilari tekshiruvchi shaxslarga tekshiruv oʻtkazishda yordam berishlari, kamchilik va qonunbuzarliklarni bartaraf etish choralarini koʻrishlari shart. 94. Mazkur Qoidalarning buzilishi qonunga muvofiq javobgarlikka olib keladi. 95. Quyidagilar qonunchilikda majburiy raqamli markirovkalanishi belgilangan mahsulotlarni ishlab chiqaruvchilar va import qiluvchilar tomonidan identifikatsiya vositalari orqali raqamli markirovkalash qoidalarining buzilishi deb hisoblanadi: raqamli identifikatsiya vositalarisiz mahsulotlarni ishlab chiqarish, olib kirish (import qilish), saqlash, tashish yoki realizatsiya qilish; soxtalashtirilgan (kontrafakt) yoki ilgari ishlatilgan markirovka kodlari yordamida, shuningdek markirovka kodlarining qoʻllanilishi (ishlatilishi) haqida maʼlumotni Operatorga yubormagan holda yoxud notoʻgʻri (yolgʻon yoki haqiqatga mos kelmaydigan) maʼlumotlarni yuborgan holda raqamli markirovkalangan mahsulotlarni ishlab chiqarish yoki olib kirish (import qilish); raqamli markirovkalangan mahsulotlarni agregatsiyalash talablarini buzish; nuqsonli (brak boʻlgan) raqamli markirovkalangan mahsulotlarni hisobdan chiqarish yoki sotish bilan bogʻliq boʻlmagan sabablarga koʻra muomaladan chiqarish yoxud markirovkalangan mahsulotlarni qayta markirovkalash talablarini buzish; realizatsiya qilingan (sotilgan) mahsulotlarning har bir birligi uchun markirovka kodlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan fiskal hujjatni va (yoki) elektron hisobvaraq-fakturani rasmiylashtirmasdan raqamli markirovkalangan mahsulotlarni realizatsiya qilish (sotish). 96. Quyidagilar savdo qoidalarining buzilishi deb hisoblanadi: a) ulgurji sotuvchilar tomonidan: raqamli markirovkalanmagan mahsulotlarni sotib olish, tashish, saqlash yoki realizatsiya qilish (sotish); markirovka kodlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan elektron hisobvaraq-fakturalarni qabul qilmasdan raqamli markirovkalangan mahsulotlarni sotib olish, shuningdek realizatsiya qilingan (sotilgan) mahsulotlarning har bir birligi uchun markirovka kodlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan fiskal hujjatni yoxud elektron hisobvaraq-fakturani rasmiylashtirmasdan raqamli markirovkalangan mahsulotlarni realizatsiya qilish (sotish); nuqsonli (brak boʻlgan) raqamli markirovkalangan mahsulotlarni hisobdan chiqarish yoki sotish bilan bogʻliq boʻlmagan sabablarga koʻra muomaladan chiqarish talablarini buzish; b) chakana savdo va umumiy ovqatlanish sohasidagi korxonalari tomonidan: raqamli markirovkalanmagan mahsulotlarni sotib olish; markirovka kodlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan elektron hisobvaraq-fakturalarni qabul qilmasdan raqamli markirovkalangan mahsulotlarni sotib olish, shuningdek markirovka kodini muomaladan olib tashlash uchun elektron fiskal hujjatga har bir sotilgan tovar birligining markirovka kodlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni kiritmasdan, mahsulotni yakuniy isteʼmolchiga realizatsiya qilish (sotish); nuqsonli (brak boʻlgan) raqamli markirovkalangan mahsulotlarni hisobdan chiqarish yoki sotish bilan bogʻliq boʻlmagan sabablarga koʻra muomaladan chiqarish talablarini buzish; raqamli markirovkalanmagan mahsulotlarni saqlash, ishlatish va (yoki) mahsulot muomalasining boshqa subyektiga yoxud oxirgi isteʼmolchiga realizatsiya qilish (sotish). 10. Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 7-yanvardagi 1-son qarori bilan tasdiqlangan Soliq tekshiruvlarini tashkil etish va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomda: a) 57-bandda: quyidagi mazmundagi oltinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchilarini soliq organlarida qoʻshilgan qiymat soligʻi boʻyicha maxsus roʻyxatdan oʻtkazish jarayonida qoʻshimcha soliq nazorati tadbirlarini oʻtkazish zarur boʻlganda”; oltinchi va yettinchi xatboshilar tegishli ravishda yettinchi va sakkizinchi xatboshilar deb hisoblansin; b) 83-band quyidagi mazmundagi xatboshilar bilan toʻldirilsin: “Bank kartalari orqali nazorat xaridini amalga oshirishda jismoniy shaxsning bank kartasidan hamda Davlat soliq qoʻmitasi tomonidan tijorat banklarida ochilgan korporativ bank kartalaridan foydalaniladi. Nazorat xaridini amalga oshirishda bank kartalaridan foydalanish tartibini Davlat soliq qoʻmitasi belgilaydi. Nazorat xaridi jarayonida bank kartalaridan foydalanilgan pul mablagʻlarini qaytarib berish vazifasi nazorat xaridi oʻtkazilgan soliq toʻlovchi zimmasiga yuklanadi”. 11. Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 12-fevraldagi 66-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligi toʻgʻrisidagi nizomda 12-bandi “a” kichik bandida: quyidagi mazmundagi uchinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “mol-mulklarni koʻchmas mulk jumlasiga (toifasiga) kirishi yuzasidan xulosa berish”; uchinchi — beshinchi xatboshilari tegishlicha toʻrtinchi — oltinchi xatboshilari deb hisoblansin. 12. Vazirlar Mahkamasining “Mahsulotlar (tovar va xizmatlar) yagona elektron milliy katalogini joriy etish, tadbirkorlik subyektlari oʻrtasida tuzilgan shartnomalarni elektron roʻyxatdan oʻtkazish va tovar-moddiy boyliklarni olish uchun ishonchnomalarni elektron rasmiylashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2021-yil 28-apreldagi 249-son qarorining 4-bandi beshinchi xatboshisidagi “2021-yil” soʻzlari “2022-yil” soʻzlari bilan almashtirilsin. 13. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi fiskal institut va soliq texnikumlari faoliyatini tashkil etishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2021-yil 17-iyundagi 377-son qarorining 5-bandi quyidagi mazmundagi “v” kichik bandi bilan toʻldirilsin: “v) Bunda Institutning bakalavriat taʼlim yoʻnalishlariga oʻqishning ikkinchi yilidan boshlab oʻqishga qabul qilish Davlat soliq qoʻmitasi tomonidan tasdiqlanadigan tartibda amalga oshiriladi”.