Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi qoʻshinlarida xotin-qizlar va harbiy xizmatchilarning oila aʼzolari bilan ishlash tizimining samaradorligini oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2023-10-04)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF-60-son Farmoni bilan tasdiqlangan 2022 — 2026-yillarga moʻljallangan Yangi Oʻzbekiston taraqqiyot strategiyasini “Inson qadrini ulugʻlash va faol mahalla yili”da amalga oshirishga oid davlat dasturining 338-bandi ijrosini taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Quyidagilar Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi qoʻshinlarida xotin-qizlar va harbiy xizmatchilarning oila aʼzolari bilan ishlash tizimining asosiy ustuvor yoʻnalishlari etib belgilansin: xotin-qizlarning ijtimoiy-siyosiy faolligini oshirish, ularni qoʻllab-quvvatlashga doir islohotlarning mazmun-mohiyati va ahamiyatini aholi oʻrtasida keng targʻib qilish; xotin-qizlarning taʼlim olishlari va kasbiy koʻnikmalarini oshirishlariga, bandligiga va munosib ish topishlariga har tomonlama koʻmaklashish, tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash, iqtidorli yosh xotin-qizlarni aniqlash va ularning qobiliyatlarini toʻgʻri yoʻnaltirish; xotin-qizlarning oilalarni mustahkamlash, milliy va umuminsoniy qadriyatlarni asrab-avaylash hamda ularning farzand tarbiyasidagi rolini oshirish, maʼnaviyatini yuksaltirish boʻyicha choralar koʻrish; xotin-qizlar va harbiy xizmatchilar oila aʼzolarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish, ularning muammolarini oʻz vaqtida aniqlash va ijtimoiy-huquqiy, psixologik yordam koʻrsatish; harbiy xizmatni oʻtayotgan xotin-qizlar oʻrtasida huquqbuzarliklarning barvaqt oldini olish, huquqbuzarlikka moyilligi boʻlgan shaxslar bilan yakka tartibda ish olib borish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish, bunda davlat organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari bilan yaqindan hamkorlik qilish; harbiy xizmatchilar oila aʼzolarining reproduktiv salomatligini mustahkamlash va tibbiy madaniyatini oshirish; xotin-qizlar oʻrtasida sogʻlom turmush tarzini shakllantirish, anʼanaviy oilaviy qadriyatlarni mustahkamlash, erta nikoh va ajrashishlarning oldini olish boʻyicha samarali choralar koʻrish. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi harbiy qism va muassasalarida xotin-qizlar va harbiy xizmatchilarning oila aʼzolari bilan ishlash boʻyicha yetakchi mutaxassislar zimmasiga quyidagi qoʻshimcha vazifalar yuklansin: joylarda ogʻir hayotiy vaziyatga tushib qolgan xotin-qizlarni, shu jumladan, nogironligi boʻlgan ayollarni va farzandlarni oʻz vaqtida aniqlash, ular bilan yakka tartibda hamda aniq maqsadga yoʻnaltirilgan ishlarni olib borish, ularni manzilli qoʻllab-quvvatlash; xotin-qizlarning bandligiga koʻmaklashish, ular oʻrtasida oilaviy va xususiy tadbirkorlikni, hunarmandchilikni rivojlantirish chora-tadbirlarini amalga oshirish; huquqni muhofaza qiluvchi organlar, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va boshqa tashkilotlar bilan birgalikda xotin-qizlar oʻrtasida huquqbuzarliklar profilaktikasini samarali tashkil etish, shu jumladan, ularning huquqiy madaniyatini oshirish va maʼnaviy-axloqiy qadriyatlarni mustahkamlash. 3. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi qoʻshinlarida xotin-qizlar va harbiy xizmatchilarning oila aʼzolari bilan ishlash tizimining samaradorligini oshirish boʻyicha chora-tadbirlar rejasi ilovaga muvofiq tasdiqlansin: Mudofaa vazirligi harbiy qism va muassasalarida xotin-qizlar va harbiy xizmatchilarning oila aʼzolari bilan ishlash boʻyicha yetakchi mutaxassislar faoliyatini takomillashtirish; Mudofaa vazirligi qoʻshinlaridagi xotin-qizlarni va harbiy xizmatchilarning oila aʼzolarini ish bilan taʼminlashga koʻmaklashish; harbiy xizmatchilarning oilalaridagi muhitni yaxshilash. 4. Belgilansinki: Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi harbiy qism va muassasalarining xotin-qizlar va harbiy xizmatchilar oila aʼzolari bilan ishlash boʻyicha yetakchi mutaxassislariga (fuqaro xodimlar) tegishli boʻlinmalar xodimlarini moddiy ragʻbatlantirish maxsus fondi hisobidan har oylik lavozim maoshi miqdorining 100 foizigacha miqdorda ustama toʻlanadi; Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi harbiy qism va muassasalarida xotin-qizlar va harbiy xizmatchilarning oila aʼzolari bilan ishlash boʻyicha yetakchi mutaxassislar oʻz zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarishda Oila va xotin-qizlar davlat qoʻmitasi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi hamda ularning hududiy boʻlinmalari, “Oqila ayollar harakati” va mahallalardagi “Ayollar maslahat kengashlari” bilan yaqindan hamkorlik qiladi. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi boshqa manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni bir oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin. 6. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vaziri J.A. Qoʻchqorov hamda Oʻzbekiston Respublikasining mudofaa vaziri B.N. Kurbanov zimmasiga yuklansin. T/r Chora-tadbirlar nomi Ijro muddati Masʼul ijrochilar I. Mudofaa vazirligi qoʻshinlaridagi xotin-qizlar va harbiy xizmatchilarning oila aʼzolari bilan ishlash boʻyicha yetakchi mutaxassislar faoliyatini takomillashtirish 1. Xotin-qizlar va harbiylarning oilalari bilan ishlash boʻyicha yetakchi mutaxassislarning (keyingi oʻrinlarda — yetakchi mutaxassislar) funksional vazifalarini yangi talablarni hisobga olgan holda qayta koʻrib chiqish va tasdiqlash. 2022-yil 20-noyabr Mudofaa vazirligi 2. Yetakchi mutaxassislarning malakasini oshirish boʻyicha tizimli ishlarni olib borish maqsadida ular bilan oʻquv-uslubiy yigʻinlar oʻtkazish. 2023-yil 1-yanvardan boshlab oʻquv yili rejasiga asosan Mudofaa vazirligi, “Oila va xotin-qizlar” ilmiy-tadqiqot instituti 3. Harbiylar oilasini “xonadonbay” oʻrganishlar natijasida oilalarda sogʻlom muhitni barqarorlashtirish, xotin-qizlar ijtimoiy faolligini qoʻllab-quvvatlash boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish. 2023-yil 1-yanvardan boshlab doimiy Mudofaa vazirligi, Oila va xotin-qizlar davlat qoʻmitasi 4. Yetakchi mutaxassislarni boy hayotiy tajribaga ega boʻlgan, xotin-qizlar va oilalar bilan ishlay oladigan yuqori malakali mutaxassis kadrlardan jamlash. 2023-yil 1-fevral Mudofaa vazirligi 5. Harbiylarning oilalarida quyidagi yoʻnalishlar boʻyicha ijtimoiy-maʼnaviy muhitni oʻrganish: oiladagi ijtimoiy-iqtisodiy holat; oila aʼzolarining bandlik darajasi; farzandlar taʼlim-tarbiyasi; nogironligi boʻlgan oila aʼzolarining ijtimoiy qoʻllab-quvvatlanishi. har yili iyun va dekabr oylarida Mudofaa vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi 6. Xizmat faoliyatida alohida faollik va tashabbuskorlik koʻrsatgan, oʻzining samarali xizmati bilan harbiylar oilasining shakllanishi va farovonligi mustahkamlanishiga, onalik, otalik va bolalik muhofazasiga munosib hissa qoʻshgan yetakchi mutaxassislarni munosib ragʻbatlantirib borish. 2023-yildan boshlab har chorakda Mudofaa vazirligi, Oila va xotin-qizlar davlat qoʻmitasi II. Mudofaa vazirligi qoʻshinlari xotin-qizlar va harbiy xizmatchilarning oila aʼzolarini ish bilan taʼminlashga koʻmaklashish 7. Harbiy xizmatchilarning mehnatga layoqatli va ishsiz boʻlgan oila aʼzolarini oʻzini oʻzi band qilish hamda boʻsh (vakant) ish oʻrinlariga ishga joylashtirishda amaliy yordam koʻrsatish. 2022-yil 1-noyabrdan boshlab doimiy Mudofaa vazirligi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Oila va xotin-qizlar davlat qoʻmitasi 8. Harbiy xizmatchilarning ishsiz oila aʼzolarini kasbga tayyorlash maqsadida “Ishga marhamat” monomarkazlari, kasb-hunarga oʻqitish markazlarida oʻqitish boʻyicha targʻibot-tashviqot ishlarini tashkil etish hamda oʻqitishni tashkil etish. 2022-yil 1-noyabrdan boshlab doimiy Mudofaa vazirligi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Oila va xotin-qizlar davlat qoʻmitasi 9. Harbiy xizmatchilarning ishsiz oila aʼzolari uchun boʻsh ish oʻrinlari mehnat yarmarkalarini tashkil etib borish. Bunda, respublikaning tadbirkor ayollari ishtirokida xotin-qizlar va harbiylarning oilalariga kichik biznes va tadbirkorlikni rivojlantirishda faol ishtirok etishiga koʻmaklashish. Har chorakda bir marta Mudofaa vazirligi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Oila va xotin-qizlar davlat qoʻmitasi 10. Harbiy xizmatchilarning tadbirkorlik va hunarmandchilik bilan shugʻullanayotgan oila aʼzolari ish faoliyatini targʻib qilish orqali band boʻlmagan xotin-qizlarni ushbu faoliyatga jalb etish maqsadida “Mahorat darslari”ni oʻtkazish. Har chorakda bir marta Mudofaa vazirligi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Oila va xotin-qizlar davlat qoʻmitasi 11. Xotin-qizlar va harbiylarning oilalarini kasb-hunarga oʻrgatish maqsadida harbiy shaharchalarda turli yoʻnalishdagi toʻgaraklarni tashkil etish, ushbu toʻgaraklarga oilalarni jalb etish boʻyicha targʻibot ishlarini olib borish. 2023-yildan boshlab har chorakda Mudofaa vazirligi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Oila va xotin-qizlar davlat qoʻmitasi III. Harbiy xizmatchilarning oilalaridagi muhitni yaxshilash 12. Harbiy xizmatchilarning oilalarida sogʻlom muhitni qaror toptirish, qaynona-kelin, er-xotin oʻrtasidagi munosabatlarni, ularning oiladagi oʻrinlarini toʻgʻri yoʻlga qoʻyish maqsadida “Qaynona-kelin maktabi” mavzusida uchrashuv va jonli muloqotlarni tashkil etish. 2022-yil 1-noyabrdan boshlab doimiy Mudofaa vazirligi, Oila va xotin-qizlar davlat qoʻmitasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar xokimliklari, harbiy qism va muassasalar rahbarlari 13. Yosh harbiy oilalar oʻrtasida sodir etilayotgan ajrimlarni oldini olish maqsadida “Oila-muqaddas qoʻrgʻon”, “Oilalarda nizoli holatlarning oldini olish usullari” mavzularida malakali huquqshunoslar, tibbiyot xodimlari ishtirokida uchrashuvlar tashkil etish. 2022-yil 1-noyabrdan boshlab har yili Mudofaa vazirligi, Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi, Oila va xotin-qizlar davlat qoʻmitasi 14. Soha mutaxassislari bilan hamkorlikda harbiy xizmatchilar oilalarining reproduktiv salomatligiga erishish uchun quyidagi tadbirlarni amalga oshirish: “Sogʻlom avlod uchun” hukumatga qarashli boʻlmagan xalqaro xayriya fondi mutaxassislari ishtirokida zamonaviy diagnostika va davolash-tibbiyot uskunalaridan foydalanish; harbiy xizmatchi �yollar va harbiy xizmatchilarning oila aʼzolarini chuqurlashtirilgan tibbiy koʻrikdan oʻtkazish. 2022-yil 15-noyabrdan boshlab har chorakda Mudofaa vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Oila va xotin-qizlar davlat qoʻmitasi 15. Mamlakatda yuz berayotgan demokratik islohotlarga muvofiq, xotin-qizlarning huquqlarini himoya qilish, ularning ijtimoiy-siyosiy faolligini oshirish ishlarining ahvolini tanqidiy oʻrganib chiqish, baholash va ularni takomillashtirish choralari koʻrish. 2023-yil 1-yanvarga qadar Mudofaa vazirligi, Oila va xotin-qizlar davlat qoʻmitasi 16. Xotin-qizlarning faolligini qoʻllab-quvvatlash, farzand tarbiyasi, oila, xotin-qizlar maʼnaviyatini yuksaltirish, ijtimoiy himoyaga muhtoj xotin-qizlarning muammolarini oʻrganish va hal etishga koʻmaklashishda “Oqila ayollar harakati” va mahallalardagi “Ayollar maslahat kengashlari” bilan hamkorlikni amalga oshirish. doimiy Mudofaa vazirligi, Oila va xotin-qizlar davlat qoʻmitasi 17. Harbiy xizmatchilar oila aʼzolarining ijodiy salohiyatini rivojlantirish, harbiy oilalarning hayotiy tajribasini ommalashtirish maqsadida “Ibratli harbiylar oilasi” koʻrik-tanlovini tashkil etish. har yili mart-may oylarida Mudofaa vazirligi, Oila va xotin-qizlar davlat qoʻmitasi 18. Xotin-qizlarning gender tenglik kafolatlarini taʼminlash, huquq va qonuniy manfaatlarini himoya qilish, ularning ijtimoiy-siyosiy hayotdagi oʻrni va faolligini oshirishga qaratilgan tizimli ishlarni olib borish. har yili alohida reja asosida Mudofaa vazirligi, Oila va xot�n-qizlar davlat qoʻmitasi 19. Mudofaa vazirligi qoʻshinlaridagi xotin-qizlar oʻrtasida “Toʻmaris izdoshlari”, harbiy xizmatchilarning rafiqalari oʻrtasida bekalik sanʼatini rivojlantirishga qaratilgan “Balli ayollar” koʻrik-tanlovlarini oʻtkazish. har yili alohida reja asosida Mudofaa vazirligi, Oila va xotin-qizlar davlat qoʻmitasi 20. Din vakillarini jalb etgan holda xotin-qizlar va harbiy xizmatchilarning oilalari oʻrtasida oila-nikoh munosabatlarini huquqiy tartibga solish, nikoh boʻyicha diniy marosimlarni faqat nikoh rasmiy roʻyxatdan oʻtkazilgandan keyin amalga oshirish masalalari boʻyicha tushuntirish ishlarini tashkil etish. 2023-yildan boshlab har chorakda Mudofaa vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Din ishlari boʻyicha qoʻmitasi 21. Xotin-qizlar va harbiy xizmatchilar oila aʼzolarining sogʻligʻini saqlash, sogʻlom oilani shakllantirish, ayollar va oila sportini rivojlantirish, sogʻlom turmush tarzini targʻib qilish boʻyicha ishlarni amalga oshirish. 2023-yildan boshlab har chorakda Mudofaa vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Oila va xotin-qizlar davlat qoʻmitasi 22. Harbiy qism va muassasalarda oilaviy qadriyatlarni mustahkamlashga bagʻishlangan “Mustahkam oilani shakllantirishda ota-onaning masʼuliyati”, “Farzandning ota-ona oldidagi burchi”, “Oilaviy hayot saboqlari” mavzularida uchrashuv, seminar va davra suhbatlari oʻtkazish. har yili alohida rejaga muvofiq Mudofaa vazirligi, Oila va xotin-qizlar davlat qoʻmitasi, Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi 23. Xotin-qizlar va harbiylarning oila aʼzolarini maʼnaviy-maʼrifiy saviyasini oshirib borish, ularning mazmunli dam olishlarini tashkil etish maqsadida teatr, madaniyat va maʼrifat maskanlariga tashrif uyushtirish. har yili alohida rejaga muvofiq Mudofaa vazirligi, Respublika Maʼnaviyat maʼrifat markazi