BUDJET TAShKILOTLARI DAROMADLARI VA XARAJATLARINING BUXGALTERIYA HISOBI TOʻGʻRISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASh HAQIDA
(order, 2012-11-23)

Oʻzbekiston Respublikasi “Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisida”gi Qonuniga asosan va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1992-yil 23-noyabrdagi 553-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq buyuraman: 1. Ilova qilinayotgan Budjet tashkilotlari daromadlari va xarajatlarining buxgalteriya hisobi toʻgʻrisidagi nizom (yangi tahrirda) tasdiqlansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan 1999-yil 21-dekabrda 100-son buyruq bilan tasdiqlangan Budjet tashkilotlari daromadlari va xarajatlarining buxgalteriya hisobi toʻgʻrisidagi nizom (1999-yil 23-dekabr, roʻyxat raqami 859) oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 3. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan vaqtdan boshlab oʻn kun oʻtgandan keyin amalga kiritilsin. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisida”gi Qonuni, Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 3-sentabrdagi “Budjet tashkilotlarini mablagʻ bilan taʼminlash tartibini takomillashtirish toʻgʻrisida”gi 414-sonli qarori (Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati qarorlari toʻplami., 1999-y., 9-son, 51-modda) asosida ishlab chiqilgan boʻlib, Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan mablagʻ bilan taʼminlanadigan barcha vazirliklar, davlat qoʻmitalari, idoralar, tashkilotlar va muassasalarning (bundan keyingi oʻrinlarda budjet tashkiloti deb yuritiladi) daromadlari va xarajatlarining buxgalteriya hisobini yuritish tartibini belgilaydi. 1. Ushbu Nizom bilan budjet tashkilotlarining quyidagi daromadlari va xarajatlarining buxgalteriya hisobida aks ettirilishi tartibga solinadi: budjet tashkilotining rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari boʻyicha; tibbiyot muassasalarining moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari boʻyicha; taʼlim muassasalarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushgan mablagʻlar boʻyicha; boshqa maxsus mablagʻlar boʻyicha. 2. Yuridik shaxs maqomini olgan budjet tashkilotlari banklarda (Moliya vazirligining Gʻaznachiligi va uning hududiy boʻlinmalarida) belgilangan tartibda quyidagi hisobvaraqlarni (shaxsiy hisobvaraqlarni) ochadilar: a) banklarda: budjet mablagʻlari boʻyicha talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻi (Gʻaznachilik va uning hududiy boʻlinmalari orqali xizmat koʻrsatilmayotgan budjet tashkilotlari uchun); budjetdan tashqari mablagʻlar boʻyicha talab qilib olinguncha depozit hisobvaraqlari; qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa hisobvaraqlar. b) Budjetdan mablagʻ oluvchilarning shaxsiy hisobvaraqlarini Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi gʻaznachiligida va uning hududiy boʻlinmalarida yuritish Qoidalarida (2007-yil 5-dekabr, roʻyxat raqami 1746 — Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2007-y., 48-49 son, 495-modda) koʻrsatilgan Moliya vazirligining Gʻaznachiligi va uning hududiy boʻlinmalarida Davlat budjetining xarajatlar tasnifi boʻlimlari, boblari va paragraflari boʻyicha shaxsiy hisobvaraqlar (respublika va hududiy gʻazna hisobvaraqlari orqali xizmat koʻrsatilayotgan budjet tashkilotlari uchun). 3. Budjet tashkilotining rivojlantirish jamgʻarmasining talab qilib olinguncha depozit hisobvaraqlaridagi yil oxiriga ishlatilmay qolgan qoldiq mablagʻlari keyingi yilga oʻtkaziladi. 4. Budjet tashkilotining negizida yangi budjet tashkiloti tashkil qilinsa, u holda budjet tashkilotining budjetdan tashqari mablagʻlari boʻyicha talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻidagi qoldiq mablagʻlar yangi tashkil etilgan budjet tashkilotining tegishli hisobvaraqlariga oʻtkaziladi, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan holatlar bundan mustasno. 5. Tugatilgan budjet tashkilotining budjetdan tashqari mablagʻlari boʻyicha talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻidagi qoldiq mablagʻlar belgilangan tartibda tegishli budjet daromadlariga oʻtkaziladi, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan holatlar bundan mustasno. 6. Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasi: Gʻazna ijrosiga oʻtmagan budjet tashkilotlari boʻyicha — rejaga muvofiq budjetdan mablagʻ bilan taʼminlash hisobiga tushgan va hisobot choragining soʻnggi ish kuni oxirida budjet tashkilotlari hisob raqamlaridagi tejab qolingan mablagʻlar (kapital qoʻyilmalarni mablagʻ bilan taʼminlash uchun nazarda tutilgan mablagʻlar bundan mustasno); Gʻazna ijrosiga oʻtgan budjet tashkilotlari boʻyicha — hisobot choragining soʻnggi ish kuni oxirida budjet tashkilotlarining Moliya vazirligi gʻaznachiligida va uning hududiy boʻlinmalarida ochilgan hisobvaraqlaridagi tejab qolingan mablagʻlar (kapital qoʻyilmalar boʻyicha xarajatlarni toʻlash uchun nazarda tutilgan mablagʻlar bundan mustasno); budjet tashkilotlari faoliyati turiga muvofiq tovarlar (ishlar, xizmatlar) ishlab chiqarish va sotishdan olingan daromadlar; budjet tashkiloti balansida boʻlgan davlat mulkini ijaraga berishdan qonun hujjatlariga muvofiq olingan mablagʻlarning bir qismi; yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan budjet tashkilotlariga berilayotgan homiylik yordami (begʻaraz yordam) hisobiga shakllantiriladi. 7. Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari faqat: birinchi darajada toʻlanadigan vaqtincha mehnatga layoqatsizlik boʻyicha nafaqalarni va mavjud kreditorlik qarzlarni toʻlashga; budjet tashkilotining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash tadbirlariga; ijtimoiy rivojlantirish va budjet tashkilotlarining xodimlarini moddiy ragʻbatlantirish tadbirlariga sarflanadi. 8. Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasining joriy moliyaviy yil oxiriga mavjud qoldiq mablagʻlari oʻz maqsadli yoʻnalishini yoʻqotmaydi va kelgusi yilda budjet tashkilotining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash hamda ijtimoiy rivojlantirish va budjet tashkilotlarining xodimlarini moddiy ragʻbatlantirish tadbirlariga qayta taqsimlanmaydi. 9. Budjet tashkilotlarini rivojlantirish jamgʻarmasining talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻidagi pul mablagʻlarining harakati boʻyicha operatsiyalarning analitik hisobi 381-sonli shakldagi jamgʻarma qaydnomasida (3-memorial orderda) va (yoki) 292-shakl “Joriy hisoblar va hisob-kitoblar daftari (kartochka)”da yuritiladi. 10. Budjet tashkilotlari hisobot choragining soʻnggi ish kuni oxirida tejalgan budjet mablagʻlarini Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasi hisobvaragʻiga belgilangan tartibda oʻtkazadilar. Bunda quyidagi mablagʻlar tejab qolingan deb hisoblanmaydi va Budjet tashkilotining rivojlantirish jamgʻarmasi hisobvaragʻiga oʻtkazilmaydi: hisobot choragi oxirgi oyining ikkinchi yarmi uchun ish haqini toʻlashga moliyalashtirilgan mablagʻlar, deponentlashtirilgan ish haqi va stipendiyalar, mablagʻ bilan toʻliq taʼminlanmaganlik (toʻlovlar toʻliq amalga oshirilmaganlik) yoki budjet mablagʻlari boʻyicha talab qilib olinguncha asosiy depozit hisobvaragʻida mablagʻlarning yetishmasligi sababli olib boʻlinmagan nafaqalar natijasida boʻshab qolgan mablagʻlar; Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Budjet tashkilotlarini mablagʻ bilan taʼminlash tartibini takomillashtirish toʻgʻrisida” 1999-yil 3-sentabrdagi 414-son qarori bilan tasdiqlangan “Budjet tashkilotlarini xarajatlarini moliyalashtirish (toʻlash) tartibi”ning 4-bandi bilan oʻrnatilgan hisoblangan, lekin ikkinchi guruh “Ish beruvchining ajratmalari” xarajatlari boʻyicha oʻtkazilmagan xarajatlar natijasida boʻshab qolgan mablagʻlar; budjet tashkilotining tarmoqlari, shtatlari va kontingentiga oid rejalarning bajarilmaganligi yoki belgilangan muddatlarga nisbatan kechroq bajarilishi, yangi muassasalarning ochilishini yoki mavjudlarining kengaytirilishini kechroq amalga oshirilishi natijasida boʻshab qolgan mablagʻlar; budjet tashkilotining funksiyasini toʻxtatilishi (vaqtinchalik toʻxtatilishi) natijasida boʻshab qolgan mablagʻlar; budjet tashkiloti uchun tasdiqlangan normativdan ortiqcha shtat birliklarining belgilanishi natijasida boʻshab qolgan mablagʻlar; Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hamda Toshkent shahar hokimiyatlarining qabul qilingan ayrim qarorlariga muvofiq boʻshab qolgan mablagʻlar. 11. Gʻaznachilik xizmatiga oʻtkazilmagan budjet tashkilotlari boʻyicha — rejaga muvofiq budjetdan mablagʻ bilan taʼminlash hisobiga tushgan va hisobot choragining soʻnggi ish kuni oxirida budjet tashkilotlari hisob raqamlaridagi tejab qolingan mablagʻlar qoldigʻini oʻtkazishda quyidagi buxgalteriya oʻtkazmalari amalga oshiriladi: 114 “Budjet tashkilotlarini rivojlantirish jamgʻarmasining budjetdan tashqari mablagʻlari boʻyicha talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻi” subhisobvaraq debeti; 090 “Respublika budjetidan moliyalashtiriladigan budjet tashkilotlarining talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻi” subhisobvaraq krediti yoki 100 “Mahalliy budjetlardan moliyalashtiriladigan budjet tashkilotlarining talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻi” subhisobvaraq krediti. 12. Gʻaznachilik xizmatiga oʻtkazilgan budjet tashkilotlari boʻyicha — hisobot choragining soʻnggi ish kuni oxirida budjet tashkilotlarining Moliya vazirligi Gʻaznachiligida va uning hududiy boʻlinmalarida ochilgan shaxsiy hisob raqamlaridagi tejab qolingan mablagʻlar qoldigʻini oʻtkazishda quyidagi buxgalteriya oʻtkazmalari amalga oshiriladi: 114 “Budjet tashkilotlarini rivojlantirish jamgʻarmasining budjetdan tashqari mablagʻlari boʻyicha talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻi” subhisobvaraq debeti; 237 “Gʻaznachilik orqali tashkilotni saqlash va boshqa tadbirlarga amalga oshirilgan toʻlovlar” subhisobvaraq krediti. 13. Budjet tashkilotlari tomonidan tovarlar (ishlar, xizmatlar) ishlab chiqarilishi va sotilishi “Budjet tashkilotlari tomonidan tovarlar (ishlar, xizmatlar) ishlab chiqarilishi va sotilishi tartibi”ga (2000-yil 25-yanvar, roʻyxat raqami 880 — Meʼyoriy hujjatlar axborotnomasi 2000-y., 2-son) muvofiq tartibga solinadi. 14. Ishlab chiqarilayotgan mahsulotlar (bajarilayotgan ishlar, koʻrsatilayotgan xizmatlar) tannarxiga kiritiladigan xarajatlar quyidagi buxgalteriya oʻtkazmalari bilan rasmiylashtiriladi: a) mahsulot ishlab chiqarish (ish bajarish, xizmat koʻrsatish) bilan bogʻliq bevosita va bilvosita moddiy xarajatlar amalga oshirilganda: 08 “Ishlab chiqarish va boshqa maqsadlar uchun xarajatlar” hisobvaragʻining tegishli subhisobvaraqlari debeti boʻyicha; 04 “Asbob-uskunalar, qurilish materiallari, ilmiy-tadqiqot ishlari uchun materiallar hamda ishlab chiqarilgan buyumlar va mahsulotlar” hisobvaraq krediti boʻyicha; 06 “Materiallar va oziq-ovqat mahsulotlari” va boshqa hisobvaraqlarning tegishli subhisobvaraqlari krediti boʻyicha. b) kelgusi ishlab chiqarish jarayonida foydalanish mumkin boʻlgan chiqindilarning qiymatiga: 04 “Asbob-uskunalar, qurilish materiallari, ilmiy-tadqiqot ishlari uchun materiallar hamda ishlab chiqarilgan buyumlar va mahsulotlar” hisobvaraq debeti boʻyicha; 06 “Materiallar va oziq-ovqat mahsulotlari” va boshqa tegishli hisobvaraqlarning subhisobvaragʻi debeti boʻyicha; 08 “Ishlab chiqarish va boshqa maqsadlar uchun xarajatlar” hisobvaraqning tegishli subhisobvaragʻi krediti boʻyicha. v) mehnat haqi boʻyicha bevosita va bilvosita ishlab chiqarish xarajatlari amalga oshirilganda: 08 “Ishlab chiqarish va boshqa maqsadlar uchun xarajatlar” hisobvaragʻining tegishli subhisobvaraqlari debeti boʻyicha; 180 “Xodimlar bilan mehnatga haq toʻlash boʻyicha hisoblashuvlar” subhisobvaragʻi va boshqa tegishli subhisobvaraqlar krediti boʻyicha. g) ish haqidan olingan hisoblangan ajratmalar summalariga: 08 “Ishlab chiqarish va boshqa maqsadlar uchun xarajatlar” hisobvaragʻining tegishli subhisobvaraqlari debeti boʻyicha; 175 “Yagona ijtimoiy toʻlov boʻyicha hisob-kitoblar” subhisobvaragʻining krediti boʻyicha. d) boshqa bevosita va bilvosita ishlab chiqarish xarajatlari (ishlab chiqarish jarayoni bilan bevosita bogʻliq boʻlgan kommunal xizmatlar xarajatlari, aloqa xizmati xarajatlari va boshqa xarajatlar) summalariga: 08 “Ishlab chiqarishga va boshqa maqsadlarga qilinadigan xarajatlar” hisobvaragʻining tegishli subhisobvaraqlari debeti boʻyicha; 178 “Turli debitor va kreditorlar bilan hisob-kitoblar” subhisobvaragʻi va boshqa tegishli subhisobvaraqlar krediti boʻyicha. 15. Ishlab chiqarilgan mahsulotlar (bajarilgan ishlar, koʻrsatilgan xizmatlar)ning tannarxiga kiritilmagan, lekin foydani hisoblashda hisobga olinadigan xarajatlar (davr xarajatlari) summasiga: 410 “Foyda va zararlar” subhisobvaragʻi debeti boʻyicha; 160 “Hisobdor shaxslar bilan hisob-kitoblar” subhisobvaragʻi krediti (sotish jarayoni bilan bogʻliq boʻlgan xizmat safari xarajatlari summasiga) boʻyicha yoki; 064 “Yonilgʻi, yoqilgʻi-moylash materiallari” subhisobvaragʻi (sotish jarayoni bilan bogʻliq boʻlgan yoqilgʻi-moylash materiallari xarajatlari summasiga) va mahsulot sotish hamda ishlab chiqarishni boshqarish xarajatlari bilan bogʻliq boʻlgan boshqa tegishli subhisobvaraqlar krediti. 16. Budjet tashkiloti bilan xaridor (buyurtmachi) oʻrtasida tuzilgan shartnomaga muvofiq oldindan kelib tushgan avans summasiga: 114 “Budjet tashkilotlarini (tibbiyot muassasalarini) rivojlantirish jamgʻarmasining budjetdan tashqari mablagʻlar boʻyicha talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻi” subhisobvaragʻi debeti boʻyicha; 155 “Avans toʻlovlari boʻyicha xaridor va buyurtmachilar bilan hisob-kitoblar” subhisobvaragʻi krediti boʻyicha. 17. Ishlab chiqarilgan mahsulot uning haqiqiy tannarxi boʻyicha kirim qilinganda: 045 “Ishlab chiqarish (oʻquv) ustaxonalari buyumlari” subhisobvaragʻi debeti yoki 046 “Yordamchi (oʻquv) qishloq xoʻjaligining mahsulotlari” subhisobvaragʻi debeti boʻyicha; 08 “Ishlab chiqarishga va boshqa maqsadlarga qilinadigan xarajatlar” hisobvaragʻining tegishli subhisobvaraqlari krediti boʻyicha. 18. Ishlab chiqarilgan mahsulot (bajarilgan ish, koʻrsatilgan xizmat) shartnomada koʻrsatilgan sotish qiymati boʻyicha yuklab joʻnatilganda (topshirilganda): 157 “Xaridorlar va buyurtmachilar bilan yetkazib berilgan mahsulotlar (bajarilgan ishlar, koʻrsatilgan xizmatlar) boʻyicha hisob-kitoblar” subhisobvaragʻi debeti boʻyicha; 28 “Mahsulotlar (ish, xizmatlar) realizatsiyasi” hisobvaragʻining tegishli subhisobvaraqlari krediti boʻyicha. 19. Tovarlarni yetkazib berish (ish bajarish va xizmat koʻrsatish)da ilgari olingan avans summasiga: 155 “Avans toʻlovlariga doir xaridor va buyurtmachilar bilan hisob-kitoblar” subhisobvaragʻi debeti boʻyicha; 157 “Xaridorlar va buyurtmachilar bilan yetkazib berilgan mahsulotlar (bajarilgan ishlar, koʻrsatilgan xizmatlar) boʻyicha hisob-kitoblar” subhisobvaragʻi krediti boʻyicha. 20. Haqiqiy tannarx boʻyicha mahsulotlar yuklab joʻnatilganda: 280 “Ishlab chiqarish (oʻquv) ustaxonalari buyumlarini realizatsiyasi” subhisobvaragʻi debeti boʻyicha yoki 281 “Yordamchi (oʻquv) qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini realizatsiyasi” subhisobvaragʻi debeti boʻyicha; 045 “Ishlab chiqarish (oʻquv) ustaxonalari buyumlari” subhisobvaragʻi krediti yoki 046 “Yordamchi (oʻquv) qishloq xoʻjaligining mahsulotlari” subhisobvaraqlari krediti boʻyicha. 21. Ish bajarilganda va xizmatlar koʻrsatilganda ularning haqiqiy tannarxi boʻyicha: 282 “Shartnoma boʻyicha ilmiy-tadqiqot ishlarini va boshqa bajarilgan ishlar hamda koʻrsatilgan xizmatlarni realizatsiya qilish” subhisobvaragʻi debeti boʻyicha; 082 “Shartnoma asosida bajariladigan ilmiy-tadqiqot ishlariga hamda boshqa bajarilgan ishlar va koʻrsatilgan xizmatlarga doir xarajatlar” subhisobvaragʻi krediti boʻyicha. 22. Xaridor (buyurtmachi) va budjet tashkiloti oʻrtasida tuzilgan shartnomaga muvofiq qolgan qoldiq summa kelib tushganda: 114 “Budjet tashkilotlarini (tibbiyot muassasalarini) rivojlantirish jamgʻarmasining budjetdan tashqari mablagʻlar boʻyicha talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻi” subhisobvaragʻi debeti boʻyicha; 157 “Xaridorlar va buyurtmachilar bilan yetkazib berilgan mahsulotlar (bajarilgan ishlar, koʻrsatilgan xizmatlar) boʻyicha hisob-kitoblar” subhisobvaragʻi krediti boʻyicha. 23. Kelishilgan qiymat ishlab chiqarilgan mahsulot (ish, xizmatlar)ning tannarxidan yuqori boʻlib, ijobiy moliyaviy natija (foyda) yuzaga kelganda quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi bilan aks ettiriladi: 28 “Mahsulotlar (ish, xizmatlar) realizatsiyasi” hisobvaragʻining tegishli subhisobvaraqlari debeti boʻyicha; 410 “Foyda va zararlar” subhisobvaragʻi krediti boʻyicha. 24. Kelishilgan qiymat ishlab chiqarilgan mahsulot (ish, xizmatlar)ning tannarxidan past boʻlib, salbiy moliyaviy natija (zarar) yuzaga kelganda quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi bilan aks ettiriladi: 410 “Foyda va zararlar” subhisobvaraqlari debeti boʻyicha; 28 “Mahsulotlar (ish, xizmatlar) realizatsiyasi” hisobvaraqning tegishli subhisobvaraqlari krediti boʻyicha. 25. Xaridorlar (buyurtmachilar)dan kelib tushgan mablagʻlar doirasida (ushbu mahsulot boʻyicha yuzaga kelgan debitorlik qarzni hisobga olgan holda) hisobot yili mobaynida aniqlangan moliyaviy natija (foyda) 400 “Budjetdan tashqari daromadlar va tushumlar” subhisobvaragʻiga olinadi va bu hisobda quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi bilan aks ettiriladi: 410 “Foyda va zararlar” subhisobvaragʻi debeti boʻyicha; 400 “Budjetdan tashqari daromadlar va tushumlar” subhisobvaraqlari krediti boʻyicha. 26. Hisobot yilining oxirida aniqlangan moliyaviy natija (zarar) hisobiga 400 “Budjetdan tashqari daromadlar va tushumlar” subhisobvaragʻidagi daromadlar summasi kamaytiriladi va bu hisobda quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi bilan aks ettiriladi: 400 “Budjetdan tashqari daromadlar va tushumlar” subhisobvaraqlari debeti boʻyicha; 410 “Foyda va zararlar” subhisobvaraqlari krediti boʻyicha. 27. Ushbu 400 “Budjetdan tashqari daromadlar va tushumlar” subhisobvaragʻi krediti (debeti) hisobiga yozilgan summalar budjet tashkilotining yaratilgan qoʻshimcha daromad (ilgari yaratilgan qoʻshimcha daromadlarni kamayishi) summasini bildiradi va budjet tashkiloti tomonidan topshiriladigan choraklik Budjet tashkilotlarining rivojlantirish jamgʻarmasi boʻyicha daromadlari va xarajatlari toʻgʻrisidagi hisobotida (keyingi oʻrinlarda — 2-RJ hisoboti deb yuritiladi) daromad (yoki daromadni kamayishi) sifatida aks ettiriladi. 28. Mahsulot ishlab chiqarish (ishlar bajarish va xizmatlar bajarish) boʻyicha operatsiyalarning analitik hisobi har bir ishlab chiqarilgan mahsulot (ish, xizmatlar) turi boʻyicha alohida holda yuritilishi lozim. 29. Budjet tashkilotlari tomonidan vaqtincha foydalanilmayotgan binolarni va davlatning boshqa mol-mulklarini boshqa tashkilotlarga ijaraga berish qonunchilikka muvofiq tartibga solinadi. 30. Oʻzaro tuzilgan ijara shartnomasida belgilangan summaning (budjet tashkilotining ulushiga) har oyga (chorakka) toʻgʻri keladigan summasi miqdoriga (har oyda yoki chorakda): 178 “Turli debitor va kreditorlar bilan hisob-kitoblar” subhisobvaraqlar debeti boʻyicha; 401 “Hisoblangan, lekin hisob raqamga tushmagan daromadlar” subhisobvaraqlar krediti boʻyicha. 31. Ijara toʻlovi kelib tushganda: 114 “Budjet tashkilotlarini rivojlantirish jamgʻarmasining budjetdan tashqari mablagʻlar boʻyicha talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻi” subhisobvaraq debeti boʻyicha; 178 “Turli debitor va kreditorlar bilan hisob-kitoblar” subhisobvaraq krediti boʻyicha. 32. Bir vaqtning oʻzida tushgan ijara toʻlovi summasiga: 401 “Hisoblangan, lekin hisob raqamga tushmagan daromadlar” subhisobvaraq debeti boʻyicha; 400 “Budjetdan tashqari daromadlar va tushumlar” subhisobvaraq krediti boʻyicha. 33. Bunda, 400 “Budjetdan tashqari daromadlar va tushumlar” subhisobvaraq krediti hisobiga yozilgan summalar budjet tashkilotining vaqtincha foydalanilmayotgan binolarni va davlatning boshqa mol-mulklarini boshqa tashkilotlarga ijaraga berish hisobiga yaratgan qoʻshimcha daromadi summasini bildiradi va budjet tashkiloti tomonidan topshiriladigan choraklik 2-RJ hisobotida tushum sifatida aks ettiriladi. 34. Budjet tashkilotiga yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan (naqd pulsiz hisob-kitoblar yoʻli bilan) berilgan homiylik (begʻaraz) yordam shuningdek, olingan insonparvarlik yordami, texnik koʻmaklashish vositalari hamda grant koʻrinishidagi mablagʻlar hisobi quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi bilan aks ettiriladi: 114 “Budjet tashkilotlarini (tibbiyot muassasalarini) rivojlantirish jamgʻarmasining budjetdan tashqari mablagʻlar boʻyicha talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻi” subhisobvaraq boʻyicha; 400 “Budjetdan tashqari daromadlar (tushumlar)” subhisobvaraq krediti boʻyicha. 35. Mazkur mablagʻlar budjet tashkiloti tomonidan topshiriladigan choraklik 2-RJ hisobotida tushum sifatida aks ettiriladi. 36. Budjet tashkilotlarini rivojlantirish jamgʻarmasining talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻidagi mavjud mablagʻlar birinchi navbatda birinchi darajada toʻlanadigan vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqasi hamda budjet mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladigan mavjud kreditorlik qarzlar toʻlovi xarajatlariga sarflanadi. 37. Vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqasini toʻlash boʻyicha operatsiyalar quyidagi buxgalteriya oʻtkazmalari bilan rasmiylashtiriladi: a) Jamgʻarma mablagʻlari hisobiga vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqasi hisoblanganda: 215 “Budjetdan tashqari Jamgʻarmalar hisobiga xarajatlar” subhisobvaraq debeti boʻyicha; 171 “Vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqasi” subhisobvaraq krediti boʻyicha. b) budjet tashkiloti kassasiga vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqasini toʻlash uchun belgilangan tartibda naqd pul mablagʻlari olinganda: 120 “Kassa” subhisobvaraq debeti boʻyicha; 114 “Budjet tashkilotlarini (tibbiyot muassasalarini) rivojlantirish jamgʻarmasining budjetdan tashqari mablagʻlar boʻyicha talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻi” subhisobvaraq krediti boʻyicha. v) vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqasi toʻlanganda: 171 “Vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqasi” subhisobvaraq debeti boʻyicha; 120 “Kassa” subhisobvaraq krediti boʻyicha. 38. Xarajatlarning budjet mablagʻlari boʻyicha yuzaga kelgan kreditorlik qarzlar toʻlanganda: 178 “Turli debitor va kreditorlar bilan hisob-kitoblar” subhisobvaraq yoki boshqa tegishli subhisobvaraqlar debeti boʻyicha; 114 “Budjet tashkilotlarini (tibbiyot muassasalarini) rivojlantirish jamgʻarmasining budjetdan tashqari mablagʻlar boʻyicha talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻi” subhisobvaraq krediti boʻyicha. 39. Budjet tashkilotining talab qilib olinguncha depozit (respublika va hududiy gʻazna) hisobvaragʻida (shaxsiy hisobvaragʻida) mablagʻlar yetarli darajada mavjud boʻlmaganda, ushbu xarajatlar, keyinchalik budjet mablagʻlari boʻyicha talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻi (shaxsiy hisobvaragʻi)dan tiklash sharti bilan, Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasining budjetdan tashqari mablagʻlar boʻyicha talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻi mablagʻlari hisobiga amalga oshirilishi mumkin. Bunda quyidagi buxgalteriya oʻtkazmalari amalga oshiriladi: 178 “Turli debitor va kreditorlar bilan hisob-kitoblar” subhisobvaraq (yoki boshqa tegishli subhisobvaraqlar) debeti boʻyicha; 114 “Budjet tashkilotlarini (tibbiyot muassasalarini) rivojlantirish jamgʻarmasining budjetdan tashqari mablagʻlar boʻyicha talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻi” subhisobvaraq krediti boʻyicha. 40. Budjet tashkilotining talab qilib olinguncha asosiy depozit hisobvaragʻiga (shaxsiy hisobvaragʻiga) mablagʻlar kelib tushgandan keyin, ilgari Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasining budjetdan tashqari mablagʻlar boʻyicha talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻidan oʻtkazilgan summalarga teng boʻlgan mablagʻlar Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasining budjetdan tashqari mablagʻlar boʻyicha talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻiga qaytariladi. Bunda quyidagi buxgalteriya oʻtkazmalari amalga oshiriladi: 114 “Budjet tashkilotlarini (tibbiyot muassasalarini) rivojlantirish jamgʻarmasining budjetdan tashqari mablagʻlar boʻyicha talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻi” subhisobvaraq debeti boʻyicha; 090 “Respublika budjetidan moliyalashtiriladigan budjet tashkilotlarining talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻi” subhisobvaraq krediti boʻyicha; 100 “Mahalliy budjetlardan moliyalashtiriladigan budjet tashkilotlarining talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻi” subhisobvaraq krediti boʻyicha yoki 237 “gʻaznachilik orqali tashkilotni saqlash va boshqa tadbirlar uchun amalga oshirilgan toʻlovlar” subhisobvaraq krediti boʻyicha. 41. Budjet tashkilotlarini rivojlantirish jamgʻarmasining budjetdan tashqari mablagʻlar boʻyicha talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻi va budjet mablagʻlari hisobiga amalga oshiriladigan xarajatlar boʻyicha kreditorlik qarzlarini toʻlashga mablagʻlarni oʻtkazish uchun toʻlov topshiriqnomalarining “toʻlov maqsadi” satrida “Budjet mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladigan xarajatlar boʻyicha kreditorlik qarz toʻlovi summasi oʻtkaziladi” yozuvini qayd qilish lozim. 42. Budjet tashkilotlarini rivojlantirish jamgʻarmasining budjetdan tashqari mablagʻlar boʻyicha talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻi mablagʻlari hisobiga budjet tashkilotlari tomonidan amalga oshiriladigan haqiqiy xarajatlar yil mobaynida 215 “Budjetdan tashqari jamgʻarmalar hisobiga xarajatlar” subhisobvaraq debetida aks ettiriladi. 43. Hisobot yilining oxirida 215 “Budjetdan tashqari jamgʻarmalar hisobidan xarajatlar” subhisobvaragʻi debetida aks ettirilgan haqiqiy xarajatlar yakuniy oʻtkazmalar bilan 400 “Budjetdan tashqari daromadlar va tushumlar” subhisobvaragʻi bilan yopiladi. 44. Budjet hisobidan amalga oshiriladigan haqiqiy xarajatlar tasdiqlangan budjet limiti summasidan oshib ketgan taqdirda, oshib ketgan summa Budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari hisobiga qoplanadi. Yakuniy oʻtkazmalarda 200 “Muassasalarni saqlash va boshqa tadbirlar uchun budjet boʻyicha xarajatlar” subhisobvaragʻi boʻyicha (gʻaznachilik xizmatiga oʻtkazilgan tashkilotlar boʻyicha 206 “Tashkilotni saqlash va boshqa tadbirlarga budjetdan qilingan haqiqiy xarajatlar” subhisobvaragʻi boʻyicha) limitdan oshib ketgan haqiqiy xarajatlar summasi 400 “Budjetdan tashqari daromadlar va tushumlar” subhisobvaragʻiga oʻtkaziladi. 45. Agar 215 “Budjetdan tashqari jamgʻarmalar hisobidan xarajatlar” subhisobvaragʻi debetida hisobda turgan mablagʻlar budjet mablagʻlari hisobiga amalga oshiriladigan xarajatlar boʻyicha iqtisod qilingan mablagʻlar hisobiga amalga oshirilgan haqiqiy xarajatlar hisobiga 400 “Budjetdan tashqari daromadlar va tushumlar” subhisobvaragʻi kreditida hisobda turgan mablagʻlar summasidan oshib ketsa, ushbu oshgan summa 140 “Muassasa xarajatlariga doir hisob-kitoblar” yoki 230 “Budjet tomonidan muassasa xarajatlarini va boshqa tadbirlarni moliyalashtirish” (gʻaznachilik xizmatiga oʻtkazilgan tashkilotlar boʻyicha 237 “gʻaznachilik orqali tashkilotni saqlash va boshqa tadbirlar uchun amalga oshirilgan toʻlovlar” subhisobvaragʻi) subhisobvaraqlariga oʻtkaziladi. 46. Quyidagilar Tibbiyot muassasalarini moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasining shakllanish manbalari hisoblanadi: tibbiyot muassasasi uchun ajratiladigan budjet mablagʻlari umumiy hajmining 5 foizigacha boʻlgan qismi; homiylik va donorlik tashkilotlaridan hamda pulli davolash va xizmatlar koʻrsatishdan tushadigan mablagʻlar; tibbiyot xodimlarining mehnat haqini toʻlash uchun moʻljallangan budjet mablagʻlaridan tejalgan mablagʻlar; 47. Tibbiyot muassasalari Tibbiyot muassasalarini moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari sarflanishini ikki mustaqil yoʻnalish boʻyicha alohida hisobini yuritadilar: tibbiyot xodimlarini moddiy ragʻbatlantirishga; tibbiyot muassasasining moddiy-texnik bazasini rivojlantirish, modernizatsiya qilish va taʼmirlashga. 48. Tibbiyot muassasasi uchun ajratiladigan budjet mablagʻlari umumiy hajmining 5 foizigacha boʻlgan qismi har bir tibbiyot muassasasini saqlanishi uchun xarajatlar smetasida Davlat budjeti xarajatlari iqtisodiy tasnifining 01-9-10 “Tibbiyot muassasasining moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasini shakllantirishga xarajatlar” moddasida koʻzda tutiladi. 49. Gʻaznachilik xizmatiga oʻtkazilmagan tibbiyot muassasalari boʻyicha — tibbiyot muassasasi uchun ajratilgan budjet mablagʻlari umumiy hajmining 5 foizigacha boʻlgan qismi muassasaning budjet mablagʻlari boʻyicha talab qilib olinguncha hisobvaragʻiga kelib tushganda: 090 “Respublika budjetidan moliyalashtiriladigan budjet tashkilotlarining talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻi” subhisobvaragʻi debetlanadi; 140 “Muassasa xarajatlariga doir hisob-kitoblar” yoki 230 “Budjet tomonidan muassasa xarajatlarini va boshqa tadbirlarni moliyalashtirish” subhisobvaraqlari kreditlanadi. 50. Tibbiyot muassasasi uchun ajratilgan budjet mablagʻlari umumiy hajmining 5 foizigacha boʻlgan qismini (har oyda), shuningdek mehnat haqi toʻloviga moʻljallangan budjet mablagʻlaridan tejalgan (chorak boʻyicha) mablagʻlar Tibbiyot muassasasining moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasiga oʻtkazilishida quyidagi buxgalteriya oʻtkazmalari beriladi (har ikkala hisobvaraqqa oʻtkazilgan mablagʻlar uchun alohida buxgalteriya oʻtkazmasi beriladi): 114 “Budjet tashkilotlarini (tibbiyot muassasalarini) rivojlantirish jamgʻarmasining talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻi” subhisobvaragʻi debeti boʻyicha; 090 “Respublika budjetidan moliyalashtiriladigan budjet tashkilotlarining talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻi” subhisobvaragʻi krediti boʻyicha yoki 100 “Mahalliy budjetlardan moliyalashtiriladigan budjet tashkilotlarining talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻi” subhisobvaragʻi krediti boʻyicha. 51. Gʻaznachilik xizmatiga oʻtkazilgan tibbiyot muassasalari boʻyicha — tibbiyot muassasasi uchun ajratiladigan budjet mablagʻlari umumiy hajmining 5 foizigacha boʻlgan qismini (har oyda), shuningdek mehnat haqi toʻloviga moʻljallangan budjet mablagʻlaridan tejalgan (chorak boʻyicha) mablagʻlar Tibbiyot muassasasining moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasiga oʻtkazilishida quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi beriladi (har ikkala hisob raqamga oʻtkazilgan mablagʻlar uchun alohida oʻtkazma beriladi): 114 “Budjet tashkilotlarini rivojlantirish Jamgʻarmasining talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻi” subhisobvaragʻi debeti boʻyicha; 237 “Gʻaznachilik orqali tashkilotni saqlash va boshqa tadbirlar uchun amalga oshirilgan toʻlovlar” subhisobvaragʻi krediti boʻyicha. 52. Tovarlar (ishlar, xizmatlar) ishlab chiqarish va sotishdan (jumladan, davolash-profilaktika muassasalarining pulli davolash va xizmatlar koʻrsatishidan) tushgan mablagʻlarning buxgalteriya hisobi ushbu Nizomning 13 — 26-bandlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 53. Tibbiyot muassasalarini moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan tibbiyot muassasalari tomonidan amalga oshiriladigan haqiqiy xarajatlar yil mobaynida 215 “Budjetdan tashqari jamgʻarmalar hisobiga xarajatlar” subhisobvaragʻi debeti boʻyicha belgilangan tartibda hisobga olinadi. 54. Hisobot yilining oxirida 215 “Budjetdan tashqari Jamgʻarmalar hisobidan xarajatlar” aktiv subhisobvaragʻi boʻyicha hisobda turgan haqiqiy xarajatlar summalari yakuniy oʻtkazmalar bilan 400 “Budjetdan tashqari daromadlar va tushumlar” subhisobvaragʻiga oʻtkaziladi. 55. Budjet mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladigan haqiqiy xarajatlar tasdiqlangan budjet limiti summasidan oshib ketgan taqdirda, oshib ketgan summa Tibbiyot muassasalarini moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari hisobiga qoplanadi. Yakuniy oʻtkazmalarda 200 “Muassasalarni saqlash va boshqa tadbirlar uchun budjet boʻyicha xarajatlar” subhisobvaragʻi boʻyicha limitdan oshib ketgan haqiqiy xarajat summasi (Gʻaznachilik xizmatiga oʻtkazilgan tashkilotlar boʻyicha 206 “Tashkilotni saqlash va boshqa tadbirlarga budjetdan qilingan haqiqiy xarajatlar”) aktiv subhisobvaragʻi boʻyicha 400 “Budjetdan tashqari daromadlar va tushumlar” subhisobvaragʻiga oʻtkaziladi. 215 “Budjetdan tashqari jamgʻarmalar hisobidan xarajatlar” subhisobvaragʻi debetida hisobda turgan mablagʻlar budjet mablagʻlari hisobiga amalga oshiriladigan xarajatlar boʻyicha iqtisod qilingan mablagʻlar hisobiga amalga oshirilgan haqiqiy xarajatlar hisobiga 400 “Budjetdan tashqari daromadlar va tushumlar” subhisobvaragʻi kreditida hisobda turgan mablagʻlar summasidan oshib ketsa, ushbu oshgan summa 140 “Muassasa xarajatlariga doir hisob-kitoblar” yoki 230 “Budjet tomonidan muassasa xarajatlarini va boshqa tadbirlarni moliyalashtirish” subhisobvaraqlariga (Gʻaznachilik xizmatiga oʻtkazilgan tashkilotlar boʻyicha 237 “Gʻaznachilik orqali tashkilotni saqlash va boshqa tadbirlarga amalga oshirilgan toʻlovlar” subhisobvaragʻi) oʻtkaziladi. 56. Tibbiyot muassasalarini moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlarining shakllanishi va sarflanishi Tibbiyot muassasasini moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasi boʻyicha daromad va xarajatlar toʻgʻrisidagi hisobot (2-TMMRRJ shakl)da belgilangan tartibda aks ettiriladi. 57. Taʼlim muassasalarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushgan mablagʻlar hisobidan amalga oshiriladigan xarajatlar qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi. 58. Oʻqitishning toʻlov-kontrakt shakli boʻyicha mablagʻlar kelib tushganda quyidagi buxgalteriya oʻtkazmalari amalga oshiriladi: 110 “Taʼlim muassasalarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushgan tushumlar boʻyicha talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻi va topshiriqqa asosan ishlatiladigan summalarning joriy hisobvaragʻi” subhisobvaragʻi debeti boʻyicha; 402 “Taʼlim muassasalarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushgan tushumlar” subhisobvaragʻi krediti boʻyicha. 59. Ushbu mablagʻlar hisobidan haqiqiy xarajatlar amalga oshirilganda: 212 “Taʼlim muassasalarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushgan tushumlar boʻyicha xarajatlar” subhisobvaragʻi debeti boʻyicha; 178 “Turli debitor va kreditorlar bilan hisob-kitoblar” subhisobvaragʻi va boshqa tegishli subhisobvaraqlar krediti boʻyicha; 60. Mazkur xarajatlar uchun toʻlovlar amalga oshirilganda: 178 “Turli debitor va kreditorlar bilan hisob-kitoblar” subhisobvaragʻi va boshqa tegishli subhisobvaraqlar debeti boʻyicha; 110 “Taʼlim muassasalarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushgan tushumlar boʻyicha talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻi va topshiriqqa asosan ishlatiladigan summalarning joriy hisobvaragʻi” subhisobvaragʻi debeti boʻyicha; 61. Oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushgan tushumlar hisobidan amalga oshirilgan haqiqiy xarajatlar yil mobaynida 212 “Taʼlim muassasalarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushgan tushumlar boʻyicha xarajatlar” subhisobvaragʻi debetiga yigʻilib, hisobot yili oxirida 402 “Taʼlim muassasalarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushgan tushumlar” subhisobvaragʻi debetiga oʻtkazish yoʻli bilan yopiladi. Bunda quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi amalga oshiriladi: 402 “Taʼlim muassasalarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushgan tushumlar” subhisobvaragʻi debeti boʻyicha; 212 “Taʼlim muassasalarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushgan tushumlar boʻyicha xarajatlar” subhisobvaragʻi krediti boʻyicha. 62. Oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushgan tushumlarining analitik hisobi talabalarning kurslari (bosqichlari), fakultetlar (dekanatlar, oʻqish yoʻnalishlari), guruhlar, shuningdek talabalar (familiyasi, ismi, otasining ismi) boʻyicha alohida tarzda yuritiladi. 63. Budjet tashkilotlarining maxsus mablagʻlari boʻyicha boshqa tushumlarga quyidagilar kiradi: ikkilamchi xomashyoni topshirishdan tushgan tushumlar; keraksiz va eskirgan moddiy qiymatliklarni (budjetdan tashqari mablagʻlar hisobiga olinganlarini) sotishdan tushgan tushumlar; qonun hujjatlari bilan taqiqlanmagan boshqa tushumlar. 64. Budjet tashkilotining budjetdan tashqari mablagʻlar boʻyicha maxsus hisobvaragʻiga boshqa maxsus mablagʻlar kelib tushganda quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi amalga oshiriladi: 111 “Budjet tashkilotining boshqa budjetdan tashqari maxsus mablagʻlar boʻyicha depozit hisobvaragʻi” subhisobvaragʻi debeti boʻyicha; 240 “Budjetdan tashqari maxsus mablagʻlar jamgʻarmasi” subhisobvaragʻi krediti boʻyicha. 65. Ushbu mablagʻlar hisobidan haqiqiy xarajatlar amalga oshirilganda: 211 “Budjetdan tashqari maxsus mablagʻlar boʻyicha xarajatlar” subhisobvaragʻi debeti boʻyicha; 178 “Turli debitor va kreditorlar bilan hisob-kitoblar” subhisobvaragʻi va boshqa tegishli subhisobvaraqlar krediti boʻyicha. 66. Ushbu xarajatlar budjetdan tashqari mablagʻlar boʻyicha maxsus depozit hisobvaragʻi hisobidan toʻlanganda: 178 “Turli debitor va kreditorlar bilan hisob-kitoblar” subhisobvaragʻi va boshqa tegishli subhisobvaraqlar debeti boʻyicha; 111 “Budjet tashkilotining boshqa budjetdan tashqari maxsus mablagʻlar boʻyicha depozit hisobvaragʻi” subhisobvaragʻi krediti boʻyicha. 67. Kelib tushgan boshqa maxsus mablagʻlar hisobiga amalga oshirilgan haqiqiy xarajatlar hisobot yilining oxirida hisobdan chiqarilganda: 240 “Budjetdan tashqari maxsus mablagʻlar jamgʻarmasi” subhisobvaragʻi debeti boʻyicha. 211 “Budjetdan tashqari maxsus mablagʻlar boʻyicha xarajatlar” subhisobvaragʻi krediti boʻyicha. 68. Boshqa tushumlar boʻyicha analitik hisob har bir tushum turi boʻyicha alohida tarzda yuritiladi. 69. Chet el valyutasidagi operatsiyalar, jumladan kassadagi, banklardagi depozit hisobvaraqlardagi valyuta mablagʻlari, akkreditivlar, debitorlik va kreditorlik qarzlar, tuzilgan shartnomalar boʻyicha chetdan keltirilgan tovar-moddiy boyliklar va boshqa aktivlarni Bojxona yuk deklaratsiyasini rasmiylashtirish sanasida kirim qilish, chet el valyutasida bojxona toʻlovlarini amalga oshirish hamda chet el valyutasidagi pul hujjatlari boʻyicha operatsiyalar buxgalteriya hisobida ular amalga oshirilgan sanadagi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki kursi boʻyicha soʻm ekvivalentida aks ettiriladi. 70. Budjet tashkilotlari balans moddalari boʻyicha chet el valyutasini har hisobot choragining oxirgi sanasi va operatsiyalarni amalga oshirish sanasida Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki kursi boʻyicha qayta baholashni amalga oshiradilar. 71. Naqd pul koʻrinishidagi chet el valyutasidagi operatsiyalar budjet tashkilotlari tomonidan alohida “Kassa daftari” (KO-4 yoki 440-shakl)da yuritiladi. 72. Chet el valyutasida mahsulotlarni (bajargan ish, koʻrsatgan xizmatlarini) sotish boʻyicha operatsiyalarning buxgalteriya hisobi 114 “Budjet tashkilotlarini rivojlantirish jamgʻarmasining budjetdan tashqari mablagʻlar boʻyicha talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻi” subhisobvaragʻi oʻrniga 118 “Valyuta hisobvaragʻi” subhisobvaragʻi qoʻllagan holda ushbu Nizomning 13 — 26-bandlariga muvofiq amalga oshiriladi. 73. Chet el valyutasi kursi qiymatining Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan belgilangan soʻmga nisbatan oʻzgarilishi (pasayishi yoki koʻtarilishi)ga koʻra, chet el valyutasida ifodalangan operatsiyalar, aktivlar va majburiyatlarni soʻmga nisbatan qayta hisoblashda ijobiy yoki salbiy kurs farqlari yuzaga keladi. 74. Chet el valyutasi kursi qiymatining soʻmga nisbatan oʻzgarishi (koʻtarilishi)da ijobiy kurs farqi yuzaga keladi va bu hisobda 118 yoki hisob-kitoblar hisobini yuritish boʻyicha boshqa subhisobvaraqlar debeti boʻyicha hamda, amalga oshirilgan operatsiyalar mazmunidan kelib chiqqan holda, 240, 400, 401, 410-subhisobvaraqlarning krediti boʻyicha aks ettiriladi. 75. Chet el valyutasi kursi qiymatining soʻmga nisbatan oʻzgarishi (pasayishi)da salbiy kurs farqi yuzaga keladi va bu hisobda ushbu Nizomning 74-bandida koʻrsatilgan buxgalteriya oʻtkazmasining aksi bilan aks ettiriladi. 76. Chet el valyutasidagi mablagʻlarning sintetik hisobi 381 jamgʻarma (3 memorial orderda) qaydnomasida, chet el valyutasidagi operatsiyalarning analitik hisobi 292 “Joriy hisoblar va hisob-kitoblar kitobi (kartochkasi)” shaklda valyutaning har bir turi boʻyicha alohida tarzda yuritiladi. 77. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 3-sentabrdagi “Budjet tashkilotlarini mablagʻ bilan taʼminlash tartibini takomillashtirish toʻgʻrisida”gi 414-sonli qaroriga muvofiq qoʻshimcha daromadlar oladigan budjet tashkilotlari yuqorida koʻrsatilgan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorida belgilangan muddatga soliqlarning barcha turlari hamda budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga, Respublika yoʻl jamgʻarmasiga va Moliya vazirligi qoshidagi Budjetdan tashqari maktab taʼlimi jamgʻarmasiga majburiy ajratmalar toʻlovlaridan, boʻshab qolgan mablagʻlar budjet tashkilotlarining moddiy texnika va ijtimoiy bazasini mustahkamlashga, shuningdek oʻz xodimlarini moddiy ragʻbatlantirishga maqsadli yoʻnaltirilgan tarzda, ozod qilingan. 78. Budjet tashkilotlari tomonidan qoʻshimcha olingan daromadlarga soliqlar hisoblanishi quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi orqali aks ettiriladi: 410 “Foyda va zararlar” subhisobvaragʻi debeti boʻyicha; 173 “Budjet bilan hisob-kitoblar” subhisobvaragʻi krediti boʻyicha. 79. Budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga sotilgan mahsulot (bajarilgan ish va koʻrsatilgan xizmat)lar hajmidan ajratmalar hisoblanishida: 410 “Foyda va zararlar” subhisobvaragʻi debeti boʻyicha; 198/2 “Budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi bilan hisob-kitoblar” subhisobvaragʻi krediti boʻyicha. 80. Budjetdan tashqari boshqa maqsadli jamgʻarmalarga (Respublika yoʻl jamgʻarmasi, budjetdan tashqari Maktab taʼlimi jamgʻarmasi va boshqalarga) ajratmalar hisoblanishida: 410 “Foyda va zararlar” subhisobvaragʻi debeti boʻyicha; 199 “Budjetdan tashqari boshqa maqsadli jamgʻarmalar bilan hisob-kitoblar” subhisobvaragʻi krediti boʻyicha. 81. Budjetga va budjetdan tashqari jamgʻarmalarga hisoblangan soliq va boshqa majburiy toʻlovlar boʻyicha imtiyozlar summalari quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi bilan aks ettiriladi: 173 “Budjet bilan hisob-kitoblar” subhisobvaragʻi debeti boʻyicha; 198/2 “Budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi bilan hisob-kitoblar” subhisobvaraqlari; 199 “Budjetdan tashqari boshqa maqsadli jamgʻarmalar bilan hisob-kitoblar” subhisobvaraqlari debeti; 420 “Budjetga va budjetdan tashqari jamgʻarmalarga hisoblangan soliq va boshqa toʻlovlar boʻyicha imtiyozlar” subhisobvaragʻi krediti boʻyicha. 82. Berilgan imtiyozlar summalari hisobiga yil mobaynida amalga oshirilgan haqiqiy xarajatlar 218 “Soliq va boshqa toʻlovlar boʻyicha imtiyoz summalari hisobiga xarajatlar” subhisobvaragʻi debetiga yil mobaynida yigʻilib, yilning oxirida quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi orqali hisobdan chiqariladi: 420 “Budjetga va budjetdan tashqari maqsadli jamgʻarmalarga hisoblangan soliq va boshqa toʻlovlar boʻyicha imtiyozlar” subhisobvaragʻi debeti boʻyicha; 218 “Soliq va boshqa toʻlovlar boʻyicha imtiyoz summalari hisobiga xarajatlar” subhisobvaragʻi krediti boʻyicha. 83. 420 “Budjetga va budjetdan tashqari maqsadli jamgʻarmalarga hisoblangan soliq va boshqa toʻlovlar boʻyicha imtiyozlar” subhisobvaragʻi kreditida aks ettirilgan summalar 2-RJ hisobotida daromad sifatida koʻrsatiladi, shuningdek hisobot yilining oxirida qolgan qoldiq miqdori kelasi yil uchun berilgan imtiyozlar summalari hisobiga ishlatilishi mumkin boʻlgan summani bildiradi. 84. Budjet tashkilotlari Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan belgilangan tartibda budjet va budjetdan tashqari mablagʻlar boʻyicha yagona balans tuzadilar. 85. Budjetdan tashqari mablagʻlar boʻyicha hisobotlarni tuzish, tasdiqlash va taqdim etish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan oʻrnatiladi. 86. Budjet tashkilotining rahbari budjetdan tashqari mablagʻlarning taqsimlovchisi hisoblanadi hamda mazkur mablagʻlardan maqsadli va oqilona foydalanish uchun javobgardir. 87. Budjet mablagʻlari hisobiga amalga oshiriladigan haqiqiy xarajatlar tasdiqlangan budjet limiti summasidan oshib ketishi uchun javobgarlik budjet tashkiloti rahbari va bosh hisobchisi zimmalariga yuklatiladi. 88. Budjetdan tashqari mablagʻlardan maqsadli foydalanish ustidan nazorat Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining Nazorat-taftish bosh boshqarmasi, uning hududiy boshqarmalari va joylardagi moliya organlari tomonidan qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladi. 89. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvi va Davlat soliq qoʻmitasi bilan kelishilgan.