Qonun hujjatlarining tadbirkorlik faoliyatiga taʼsirini baholash tizimini joriy etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(law, 2021-02-22)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasida investitsiya iqlimi va ishbilarmonlik muhitini yanada takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2014-yil 7-apreldagi PF-4609-son Farmoniga muvofiq, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining Interaktiv davlat xizmatlari yagona portalida qonun hujjatlarini muhokama qilish uchun sharoit yaratish orqali ularning tadbirkorlik faoliyatiga taʼsirini baholash tizimini yanada takomillashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. 2015-yil 1-yanvardan boshlab shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq: tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirishga taʼsir etadigan ishlab chiqilayotgan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar tegishli loyiha va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatni ishlab chiquvchilar — davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan Oʻzbekiston Respublikasining Interaktiv davlat xizmatlari yagona portalida muhokama qilish va tadbirkorlik faoliyatiga taʼsirini baholash uchun joylashtiriladi; muhokama ishtirokchilari tomonidan berilgan takliflar tegishli loyiha va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatni ishlab chiquvchilar — davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan koʻrib chiqilishi shart. 2. Ishlab chiqilayotgan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarining va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarning tadbirkorlik faoliyatiga taʼsirini Oʻzbekiston Respublikasining Interaktiv davlat xizmatlari yagona portali orqali baholash tartibi toʻgʻrisidagi Nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi Oʻzbekiston Respublikasi Savdo-sanoat palatasi, Adliya vazirligi hamda boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda: 2015-yil 1-yanvargacha boʻlgan muddatda Oʻzbekiston Respublikasining Interaktiv davlat xizmatlari yagona portalida ishlab chiqilayotgan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarni muhokama qilish va tadbirkorlik faoliyatiga taʼsirini baholash boʻyicha maxsus boʻlim ishlashini taʼminlasin; Oʻzbekiston Respublikasining Interaktiv davlat xizmatlari yagona portalidagi maxsus boʻlimni texnik jihatdan doimiy qoʻllab-quvvatlashni amalga oshirsin. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Savdo-sanoat palatasiga Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi hamda Adliya vazirligi bilan birgalikda tadbirkorlik subyektlari va aholi oʻrtasida mazkur qarorning maqsadlari, mazmuni va amaliy ahamiyatini keng yoritish tadbirlarini tashkil etish va oʻtkazish tavsiya etilsin. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi mazkur qarorning davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan bajarilishi va sifati boʻyicha muvofiqlashtirishni hamda monitoring olib borishni, shuningdek zaruratga koʻra qonun hujjatlari taʼsirini baholash tizimini yanada takomillashtirish boʻyicha takliflarning Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritilishini taʼminlasin. 6. Vazirliklar va idoralar oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni bir oy muddatda mazkur qarorga muvofiqlashtirsinlar. 7. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi oʻrinbosari R.S. Azimov zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Nizom ishlab chiqilayotgan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarining va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarning tadbirkorlik faoliyatiga taʼsirini Oʻzbekiston Respublikasining Interaktiv davlat xizmatlari yagona portalida (keyingi oʻrinlarda Yagona portal deb ataladi) ularni muhokama qilish yoʻli bilan baholash tartibini belgilaydi. 2. Ushbu Nizomda quyidagi tushunchalardan foydalaniladi: jadval — normativ-huquqiy hujjatni ishlab chiqish, muhokama qilish va kiritish (qabul qilish)ning barcha bosqichlarini amalga oshirishni hamda aniq muddatlarini nazarda tutadigan, ishlab chiquvchi tomonidan tasdiqlangan reja-jadval; normativ-huquqiy hujjat — Oʻzbekiston Respublikasi qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlari, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari, vazirliklar, davlat qoʻmitalari va idoralarning buyruqlari va qarorlari, shuningdek mahalliy davlat hokimiyati organlarining qarorlari; normativ-huquqiy hujjatni muhokama qilish — tegishli normativ-huquqiy hujjat loyihasini yoki qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatni va boshqa zarur maʼlumotlarni Yagona portalga joylashtirish, shuningdek muhokama ishtirokchilarining taqdim etilgan takliflarni ishlab chiqilayotgan normativ-huquqiy hujjat loyihalarining va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarning tadbirkorlik faoliyatiga taʼsirini baholash uchun umumlashtirish va koʻrib chiqish; ishlab chiquvchilar — tegishli normativ-huquqiy hujjat loyihasini yoki qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatni ishlab chiqqan davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari; muhokama ishtirokchilari — Yagona portalda joylashtirilgan ishlab chiqilgan normativ-huquqiy hujjat loyihasi yoki qabul qilingan normativ-huquqiy hujjat yuzasidan takliflar taqdim etgan yuridik va jismoniy shaxslar. 3. Quyidagilar ishlab chiqilayotgan normativ-huquqiy hujjat loyihalarining va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarning tadbirkorlik faoliyatiga taʼsirini baholashning maqsadlari hisoblanadi: muammoni, uni tartibga solishning maqsadi va mavjud yechimini tahlil qilish orqali normativ-huquqiy hujjatni qabul qilishda vujudga kelishi mumkin boʻlgan (vujudga kelgan) ijobiy va salbiy oqibatlarni aniqlash; ishlab chiqilayotgan normativ-huquqiy hujjat loyihasida va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatda davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari tizimida korrupsiya, boshqa huquqbuzarliklar sodir etilishi uchun sharoit yaratadigan, tadbirkorlik subyektlari uchun ortiqcha maʼmuriy hamda boshqa cheklovlarni joriy etadigan yoki joriy etishga sharoit yaratadigan qoidalarni aniqlash; tadbirkorlik subyektlarida asossiz xarajatlar paydo boʻlishiga olib keluvchi qoidalarni aniqlash. 4. Quyidagilarni: a) tadbirkorlik subyektlariga yangi cheklovlar va yangi turdagi ruxsat berish tartib-taomillari, litsenziyalar joriy qilish yoki mavjud cheklov, ruxsat berish tartib-taomillari va litsenziyalanadigan faoliyat turlarini tadbirkorlik subyektlarining yanada kengroq doirasiga tatbiq qilishni; b) ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatlarni yoki litsenziyalarni olish uchun qoʻshimcha talablar va shartlarni joriy etishni; v) tadbirkorlik subyektlari tomonidan ancha xarajatlar qilishga olib kelishi mumkin boʻlgan talablar (shartlar)ni joriy etishni; g) tadbirkorlik subyektlari — yuridik shaxslar ustav kapitalining eng kam miqdoriga nisbatan talablarni oshirishni; d) tegishli sohadagi tadbirkorlik subyektlarining 30 va undan ortiq foizining huquq va qonuniy manfaatlariga taʼsir koʻrsatishni; e) tadbirkorlik subyektlarining belgilangan huquqlarini qisqartirish (kamaytirish) yoki qoʻshimcha majburiyatlar joriy qilishni; j) tadbirkorlik subyektlari uchun yangi turdagi javobgarlik choralarini joriy qilishni; z) tadbirkorlik subyektlariga soliqlar va boshqa majburiy toʻlovlar boʻyicha imtiyozlar va boshqa turdagi imtiyoz, kafolat va preferensiyalarni belgilashni, shuningdek tadbirkorlik subyektlariga yangi huquqlar berishni nazarda tutuvchi ishlab chiqilayotgan normativ-huquqiy hujjat loyihalari muhokama qilinishi va ularning tadbirkorlik faoliyatiga taʼsiri baholanishi kerak. 5. Qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarni baholash ular tartibga soladigan tegishli yoʻnalish va masalalarni yanada takomillashtirish, tadbirkorlik faoliyatining rivojlanishiga toʻsqinlik qilayotgan omillarni bartaraf etish, shuningdek tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish uchun ruxsat berish tartib-taomillarini soddalashtirish va qisqartirish maqsadida: qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatning ishlab chiquvchilari tashabbusi bilan; tadbirkorlik subyektlari birlashmalarining takliflariga asosan; davlat va boshqa vakolatli organlarning oʻz vakolati doirasiga kiritilgan tegishli yoʻnalish va masalalar yuzasidan takliflari, shuningdek ular tomonidan tartibga solinadigan masalalar boʻyicha tadbirkorlik subyektlarining asoslantirilgan jamoaviy murojaati; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining tegishli topshiriqlari asosida amalga oshirilishi mumkin. 6. Quyidagi: davlat sirlarini yoki qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirni oʻz ichiga olgan; favqulodda vaziyatlarning oldini olish yoki ularning oqibatlarini bartaraf etish maqsadida qabul qilinadigan; ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish dasturlarini amalga oshirishga yoʻnaltirilgan; amaldagi qonunchilik qoidalarini yangi qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarga muvofiqlashtirish boʻyicha; mazkur Nizomning 4-bandida koʻrsatilgan mezonlarga javob bermaydigan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarining tadbirkorlik faoliyatiga taʼsiri baholanmaydi. 7. Ishlab chiqilayotgan normativ-huquqiy hujjat loyihasining yoki qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatning tadbirkorlik faoliyatiga taʼsirini baholash maqsadida muhokama qilish jarayoni boʻyicha tashabbus bilan chiqish, shuningdek muhokama ishtirokchilarining takliflarini umumlashtirish va koʻrib chiqish tegishli ishlab chiquvchilar tomonidan oʻzlari tasdiqlagan jadval asosida: ishlab chiqilayotgan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari boʻyicha — mazkur Nizomning 1-ilovasiga muvofiq; qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar boʻyicha — mazkur Nizomning 2-ilovasiga muvofiq sxemalar boʻyicha amalga oshiriladi. 8. Ishlab chiqilayotgan normativ-huquqiy hujjat loyihasining muhokamasi uning manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan kelishish jarayoni boshlanishidan oldin — majburiy tarzda, qabul qilingan normativ-huquqiy hujjat muhokamasi esa — u kuchga kirgandan soʻng kamida bir yildan keyin oʻtkaziladi. 9. Ishlab chiqilayotgan normativ-huquqiy hujjat loyihasini yoki qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatni muhokama qilish uchun ishlab chiquvchi Yagona portalda muhokama oʻtkazish haqidagi xabarni, jadvalni, taʼsiri baholanayotgan normativ-huquqiy hujjat loyihasini yoki qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatni, shuningdek muhokama ishtirokchilari uchun soʻrovnomani joylashtiradi. Muhokama ishtirokchilari uchun soʻrovnoma namunaviy shakllarda: ishlab chiqilayotgan normativ-huquqiy hujjat loyihasi uchun — mazkur Nizomning 3-ilovasiga muvofiq; qabul qilingan normativ-huquqiy hujjat uchun — mazkur Nizomning 4-ilovasiga muvofiq joylashtiriladi. 10. Muhokama oʻtkazish toʻgʻrisidagi xabarnomada quyidagi maʼlumotlar boʻlishi kerak: a) ishlab chiqilayotgan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari uchun: loyihani qabul qilish zaruratining asosi; loyihaning turi, nomi va rejalashtirilayotgan kuchga kirish muddati; ishlab chiquvchi toʻgʻrisida maʼlumot; ishlab chiquvchi tomonidan normativ-huquqiy hujjat loyihasi boʻyicha takliflarni qabul qilish muddati, bunda ushbu muddat xabarnoma Yagona portalda joylashtirilgan kundan boshlab 15 kundan kam boʻlishi mumkin emas; b) qabul qilingan normativ-huquqiy hujjat uchun: normativ-huquqiy hujjatni baholash orqali hal qilinishi yoki oʻrganib chiqilishi kerak boʻlgan muammo (masala)ning tavsifi; ishlab chiquvchi toʻgʻrisida maʼlumot; ishlab chiquvchi tomonidan normativ-huquqiy hujjat boʻyicha takliflarni qabul qilish muddati, bunda ushbu muddat xabarnoma Yagona portalda joylashtirilgan kundan boshlab 15 kundan kam boʻlishi mumkin emas. Xabarnomaga, ishlab chiquvchining fikricha, normativ-huquqiy hujjat loyihasiga yoki qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatga oid boshqa maʼlumotlarga tegishli boʻlgan axborot ham kiritilishi mumkin. 11. Muhokama qilinayotgan normativ-huquqiy hujjat loyihasi yoki qabul qilingan normativ-huquqiy hujjat boʻyicha takliflar muhokama ishtirokchilari tomonidan Yagona portalda mazkur Nizomning 9-bandiga muvofiq joylashtirilgan soʻrovnomalarni toʻldirish yoʻli bilan taqdim etiladi. 12. Muhokama ishtirokchilari soʻrovnomalarda koʻrsatilmagan masalalar boʻyicha ham oʻzlarining asoslantirilgan takliflarini ixtiyoriy shaklda bildirishlari mumkin. 13. Muhokama ishtirokchilari tomonidan muhokama predmetiga oid boʻlmagan, asoslantirilmagan va aniq ifodalanmagan, shuningdek xabarnomada koʻrsatilgan muddatdan soʻng taqdim qilingan takliflar ishlab chiquvchilar tomonidan koʻrib chiqilmaydi. 14. Ishlab chiquvchilar muhokama ishtirokchilarining tushgan takliflarini umumlashtiradi va qabul qilinganligi toʻgʻrisidagi tegishli maʼlumotni, agar rad etilgan boʻlsa — asoslantirilgan sababni Yagona portalda joylashtiradi. 15. Tushgan takliflar, ularning qabul qilinganidan yoki rad etilganidan qatʼi nazar, Yagona portalda joylashtirilgan holda qoldirilishi va cheklanmagan doirada, shu jumladan normativ-huquqiy hujjat loyihasining kelishuvini amalga oshirgan vazirliklar va idoralar uchun ham tanishib chiqish uchun ochiq boʻlishi kerak. 16. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi boʻyicha muhokama ishtirokchilarining takliflarini inobatga olish ishlab chiquvchilar tomonidan loyihani qabul qilingan takliflarga muvofiq qayta ishlash orqali va jadvalda belgilangan muddatlarda amalga oshiriladi. Bunda loyihani qayta ishlash muddati muhokama tugaganidan soʻng 30 kundan oshmasligi kerak. 17. Ishlab chiquvchilar qayta ishlab chiqilgan normativ-huquqiy hujjat loyihasini axborot tariqasida Yagona portalga takroran joylashtiradilar. Bunda Yagona portalda takroran joylashtirilgan loyiha muhokama natijasida qayta ishlangan yoki loyihaga kiritilgan bandlarga, shuningdek ularni taqdim qilgan muhokama ishtirokchilari haqida tegishli axborotga havolalar bilan joylashtirilishi kerak. 18. Qayta ishlangan normativ-huquqiy hujjat loyihasi uni Yagona portalda qayta joylashtirish bilan bir vaqtda manfaatdor vazirliklarga va idoralarga belgilangan tartibda kelishish uchun yuboriladi. 19. Qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar boʻyicha muhokama ishtirokchilarining takliflarini inobatga olish tegishli normativ-huquqiy hujjat loyihasi, shu jumladan muhokama qilinayotgan normativ-huquqiy hujjatga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish boʻyicha loyiha ishlab chiqish yoʻli bilan amalga oshiriladi. Normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish qabul qilingan takliflarga muvofiq va tasdiqlangan jadvalda belgilangan muddatlarda amalga oshiriladi. Bunda loyihani ishlab chiqish muddati muhokama tugaganidan soʻng 30 kundan oshmasligi kerak. 20. Ishlab chiqilgan loyiha muhokama oʻtkazish va ushbu Nizomda nazarda tutilgan boshqa tartibotlarni amalga oshirish uchun Yagona portalda joylashtiriladi. 21. Oʻtkazilgan muhokama va uning natijalari majburiy tarzda normativ-huquqiy hujjat loyihasiga tushuntirish xatida (idoraviy normativ-huquqiy hujjatlar, mahalliy davlat organlari qarorlari tayyorlanganda — yuridik xizmat maʼlumotnomasida) aks ettirilishi kerak. 22. Kiritilishi, qabul qilinishi yoki kuchga kirishining aniq muddati belgilangan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari ishlab chiqilganda ushbu Nizomning 10, 16 va 19-bandlarida koʻrsatilgan muddatlar oʻzgartirilishi mumkin. Bunda tasdiqlangan jadvallarda koʻrsatilgan muddatlar normativ-huquqiy hujjatlarning kiritilishi, qabul qilinishi yoki kuchga kirishining belgilangan aniq muddatiga muvofiq boʻlishi lozim. 23. Ishlab chiqilayotgan normativ-huquqiy hujjat loyihasi yoki qabul qilingan normativ-huquqiy hujjat boʻyicha oʻtkazilgan muhokama materiallari, shu jumladan ular boʻyicha kelib tushgan takliflar, muhokama tugaganidan soʻng 3 yil mobaynida Yagona portalda saqlanishi va cheklanmagan doirada tanishib chiqish uchun ochiq boʻlishi kerak. 24. Ishlab chiquvchining rahbari ushbu Nizom talablariga muvofiq ishlab chiqilayotgan normativ-huquqiy hujjat loyihasining yoki qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatning muhokama qilish uchun Yagona portalga joylashtirilishi, muhokama ishtirokchilardan kelib tushgan takliflarning koʻrib chiqilishi va ularning qabul qilingani yoki rad etilgani toʻgʻrisidagi axborotning joylashtirilishi uchun shaxsan javobgar hisoblanadi.