Gaz ballonlari bilan jihozlangan avtotransport vositalari, shuningdek, tabiiy gazda ishlaydigan markazlashtirilgan qozonxonalardan bexatar foydalanishga doir shoshilinch chora-tadbirlar toʻgʻrisida
(resolution, 2024-05-07)

Soʻnggi yillarda avtotransport vositalarini ekologik toza yoqilgʻi turlari, shu jumladan siqilgan tabiiy gaz bilan taʼminlash borasida qator tadbirlar amalga oshirilmoqda, avtomobillarni gaz bilan toʻldirish kompressor stansiyalarining soni 670 taga yetdi va avtotransport vositalarining 50 foizdan ortigʻi muqobil yoqilgʻi sifatida siqilgan tabiiy gazdan foydalanmoqda. Ushbu sohada xavfsizlik masalalarini tartibga solish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Avtomobillarni gaz bilan toʻldirish kompressor stansiyalari tarmogʻini rivojlantirish va avtotransport vositalarini siqilgan tabiiy gazga bosqichli oʻtkazish, hamda ularda gazballon asbob-uskunalarini xavfsiz ishlatishni taʼminlash qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2017-yil 11-oktabrdagi 815-son qarori va “Transport vositalarini majburiy texnik koʻrikdan oʻtkazish tartibini takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2017-yil 22-dekabrdagi 1010-son qarori qabul qilindi. Shu bilan birga, avtomobillarni gaz bilan toʻldirish kompressor stansiyalarida gaz ballonlarini toʻldirishda, gaz balloni uskunalarining birikkan joylari zichligi va ishonchliligini davriy sinovdan oʻtkazishda, shuningdek, jismonan va maʼnan eskirgan gaz ballonlaridan foydalanish oqibatida belgilangan talab va tartiblarni buzish holatlari uchramoqda. Yuqorida qayd etilgan qoidabuzarliklar insonlar hayoti va salomatligiga zarar yetkazadigan, shu jumladan koʻpincha oʻlim bilan tugaydigan baxtsiz hodisalarga sabab boʻlmoqda. Xususan, 2018-yil 18-sentabr kuni Oʻzbekiston Respublikasi Buxoro viloyatining Kogon tumanida “Gʻuzor-Buxoro-Nukus” A-380 avtomobil yoʻlining 201-kilometrida “Isuzu” yoʻlovchi avtobusida oʻrnatilgan gaz balloni portlagan. Buning oqibatida 5 kishi halok boʻlgan, 21 kishi jarohatlangan. Qozonxona uskunalaridan foydalanish ishonchliligini oʻrganish boʻyicha amalga oshirilayotgan ishlar va ularni tabiiy gaz bilan taʼminlash tizimi zamonaviy talablarga javob bermaydi, energiya taʼminoti va energiya samaradorligi masalalariga yetarlicha eʼtibor qaratilmayapti. Siqilgan tabiiy gaz ballonlari bilan jihozlangan avtotransport vositalaridan yanada xavfsiz foydalanishni taʼminlash, ulardan foydalanishda baxtsiz hodisalarga yoʻl qoʻymaslik, shuningdek, issiqlik energiyasi ishlab chiqaradigan qozonxonalardan foydalanish ishonchliligi va samaradorligini oshirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Avtomobillarni gaz bilan toʻldirish kompressor stansiyalari va gaz ballonlari bilan jihozlangan avtotransport vositalarini, shuningdek, tabiiy gazda ishlaydigan markazlashtirilgan qozonxonalarni xatlovdan oʻtkazish hamda ularning ishonchliligi va xavfsizligini oshirishga doir takliflar tayyorlash boʻyicha 1-ilovaga* muvofiq Respublika komissiyasi tashkil etilsin. 2. Quyidagilar Respublika komissiyasining (A.J. Ramatov) asosiy vazifalari etib belgilansin: a) gaz ballonlari bilan jihozlangan avtotransport vositalari boʻyicha: standartlar va texnik reglamentlar talablariga javob beradigan hamda sertifikatlangan siqilgan tabiiy gaz ballonlaridan foydalanilishi yuzasidan ularni yalpi xatlovdan oʻtkazish; tashkiliy-huquqiy shaklidan qatʼiy nazar har bir yuridik shaxs va jismoniy shaxslar avtomobil transportining texnik holatini bosqichma-bosqich koʻrikdan oʻtkazish; har bir avtomobil transportining texnik koʻrik talablari, ularda foydalanilayotgan gaz ballonlarining ishonchliligi va xavfsizligi talablariga mos kelishi yuzasidan dalolatnoma tuzilishini taʼminlash; b) avtomobillarni gaz bilan toʻldirish kompressor stansiyalari boʻyicha: foydalanilayotgan texnologik uskunalar (kompressorlar) va boshqa vositalarning loyiha hujjatlari talablariga, ayniqsa, yongʻin va portlash xavfsizligini taʼminlash talablariga, shuningdek, litsenziya talablari va shartlariga rioya etilishi yuzasidan ularni yalpi xatlovdan oʻtkazish; avtomobillarni gaz bilan toʻldirish kompressor stansiyalari ulardan foydalanishda sanoat xavfsizligi kurslarida oʻqigan malakali mutaxassislar va ishchi-xodimlar bilan taʼminlanganini oʻrganish; avtomobillarni gaz bilan toʻldiradigan har bir kompressor stansiyasining sanoat xavfsizligi, loyiha parametrlari, litsenziya talablari va shartlariga rioya etish talablariga mos kelishi yuzasidan dalolatnoma tuzilishini taʼminlash; v) markazlashtirilgan qozonxonalar boʻyicha: markaziy qozonxonalar va ularni tabiiy gaz bilan taʼminlash tizimlari, shu jumladan gaz taqsimlash punktlarining yongʻin xavfsizligi texnik talablariga mos kelishi yuzasidan yalpi xatlovdan oʻtkazish; yoqilgʻi-energetika resurslarini isteʼmol qilish borasida foydalanilayotgan uskunalarning ishonchliligi va samaradorligini, talab etilgan malakaga ega xizmat koʻrsatuvchi xodimlarning mavjudligini tahlil qilish; marakazlashtirilgan har bir qozonxonaning sanoat va yongʻin xavfsizligi talablariga mos kelishi, shuningdek, ayniqsa kuz-qish mavsumida uzluksiz ishlashga tayyorligi boʻyicha dalolatnoma tuzilishini taʼminlash. 3. Gaz ballonlari bilan jihozlangan avtotransport vositalari, avtomobillarni gaz bilan toʻldirish kompressor stansiyalari, shuningdek, markazlashtirilgan qozonxonlarni xatlovdan oʻtkazish boʻyicha 2, 2a va 2b-ilovalarga* muvofiq hududiy komissiyalar tashkil etilsin. Respublika komissiyasi ishchi organining funksiyalari, oʻtkazilgan xatlov natijalari boʻyicha dalolatnomalarni rasmiylashtirgan holda hududiy komissiyalar tomonidan amalga oshirilishi belgilab qoʻyilsin. 4. Belgilansinki: a) mulkchilik shaklidan qatʼi nazar, gaz ballonlari bilan jihozlangan va yoʻlovchilarni tashish uchun moʻljallangan avtobuslar, mikroavtobuslar va yengil avtotransport vositalari (taksilar) 2018-yil 1-dekabrgacha, jismoniy shaxslarning avtotransport vositalari hamda tashkilotlarning gaz ballonlari bilan jihozlangan hamda ishlab chiqarish jarayonida va yuklarni tashishda foydalaniladigan maxsus texnikasi — texnik koʻrikni oʻtkazishning belgilangan muddatlarida xatlovdan oʻtkaziladi; avtotransport vositalari va ularda oʻrnatilgan gaz ballonlari texnik koʻrikdan Ichki ishlar vazirligining Yoʻl harakati xavfsizligi bosh boshqarmasi va yoʻl harakati xavfsizligi viloyat boshqarmalari tomonidan belgilangan joylarda, shu jumladan “Oʻzstandart” agentligida belgilangan tartibda roʻyxatdan oʻtkazilgan respublika hududlaridagi kapot ichidagi uskunalarni oʻrnatish hamda ularga xizmat koʻrsatish servis markazlarida oʻtkaziladi; avtotransport vositalarini xatlovdan va texnik koʻrikdan oʻtkazish natijalariga koʻra, hududiy komissiyalar tomonidan tegishli dalolatnoma tuzilib, Ichki ishlar vazirligining yoʻl harakati xavfsizligi boʻyicha tegishli boshqarmasiga beriladi; b) 2018-yil 15-noyabrgacha boʻlgan muddatda avtomobillarni gaz bilan toʻldirish kompressor stansiyalari xatlovdan oʻtkaziladi va hududiy komissiyalar tomonidan tegishli dalolatnomalar tuzilib, “Oʻzdavneftgazinspeksiya” davlat inspeksiyasiga taqdim etiladi; “Oʻzdavneftgazinspeksiya” davlat inspeksiyasi xatlov natijalari asosida litsenziat litsenziya talablari va shartlariga, shu jumladan sanoat xavfsizligi talablariga rioya etmaganda avtomobillarni gaz bilan toʻldirish kompressor stansiyalarining litsenziyalarini belgilangan tartibda toʻxtatish choralarini koʻradi; v) 2018-yil 1-noyabrgacha boʻlgan muddatda sanoat korxonalari, ijtimoiy soha obyektlari va respublika aholisi ehtiyojlari uchun issiqlik energiyasi ishlab chiqaradigan markazlashtirilgan qozonxonalar xatlovdan oʻtkaziladi hamda hududiy komissiyalar tomonidan tegishli dalolatnomalar tuzilib, Oʻzbekiston Respublikasi Uy-joy-kommunal xizmat koʻrsatish vazirligiga aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etishga doir shoshilinch choralar koʻrish uchun taqdim etiladi. 5. Respublika komissiyasi (A.J. Ramatov) oʻtkazilgan xatlov natijalariga koʻra 2018-yil 15-dekabrgacha boʻlgan muddatda: avtomobillarni gaz bilan toʻldirish kompressor stansiyalaridan va gaz ballonlari bilan jihozlangan avtotransport vositalaridan bexatar foydalanilishini, shuningdek, xatlov davomida aniqlangan kamchiliklar bartaraf etilishini taʼminlash boʻyicha “yoʻl xaritasi”; markazlashtirilgan qozonxonalardan samarali va bexatar foydalanilishini, shu jumladan ulardan foydalanishda sodir boʻlgan avariya holatlarining zudlik bilan bartaraf etilishini, shuningdek, xatlov davomida aniqlangan kamchiliklar bartaraf etilishini taʼminlash boʻyicha “yoʻl xaritasi” ishlab chiqilishini va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritilishini taʼminlasin. 6. “Oʻzneftgazinspeksiya” masʼuliyatni bevosita litsenziatga yuklagan holda, avtomobillarni gaz bilan toʻldirish kompressor stansiyalari tomonidan avtotransport vositalaridan foydalanish xavfsizligi talablariga javob bermaydigan gaz ballonlari siqilgan tabiiy gaz bilan toʻldirilishiga yoʻl qoʻyilmasligini taʼminlash chora-tadbirlari koʻrilishini taʼminlasin. 7. “Oʻzstandart” agentligi 2018-yil 15-noyabrgacha boʻlgan muddatda siqilgan gaz ballonlarini ishlab chiqaruvchilarning texnologik jarayonlarini, ularning texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga muvofiqligi yuzasidan oʻrganib chiqsin va natijalari boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga tegishli takliflar kiritsin. 8. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari Respublika komissiyasiga hamda hududiy komissiyalarga avtomobillarni gaz bilan toʻldirish kompressor stansiyalarini hamda yuridik va jismoniy shaxslarning avtotransport vositalarini xatlovdan oʻtkazish davomida ularga yuklangan vazifalarning sifatli bajarilishi uchun zarur shart-sharoitlar yaratilishini taʼminlasinlar. 9. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi oʻrinbosari — “Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJ boshqaruvi raisi A.J. Ramatov, Ichki ishlar vaziri P.R. Bobojonov, “Oʻzdavneftgazinspeksiya” davlat inspeksiyasi boshligʻi N.T. Agzamov, “Sanoatgeotexnazorat” davlat inspeksiyasi boshligʻi B.V. Gulyamov, Oʻzbekiston Respublikasi Uy-joy-kommunal xizmat koʻrsatish vaziri M.X. Saliyev hamda “Oʻzstandart” agentligi bosh direktori D.N. Sattarov zimmasiga yuklansin.