“Tijorat banklarida kassa ishini tashkil etish, naqd pul va boshqa qimmatliklarni inkassatsiya qilishga doir yoʻriqnomani tasdiqlash haqida”gi qarorga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida
(resolution, 2022-12-30)

Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi hamda “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi qonunlariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2018-yil 28-apreldagi 16/21-son “Tijorat banklarida kassa ishini tashkil etish, naqd pul va boshqa qimmatliklarni inkassatsiya qilishga doir yoʻriqnomani tasdiqlash haqida”gi qaroriga (roʻyxat raqami 3028, 2018-yil 29-iyun) (Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 02.07.2018-y., 10/18/3028/1418-son) oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin. 2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. 1. Qaror muqaddimasi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvi qaror qiladi:”. 2. Yoʻriqnomada: 1) muqaddima quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Mazkur Yoʻriqnoma tijorat banklarida kassa ishini tashkil etish, naqd pul va boshqa qimmatliklarni inkassatsiya qilish tartibini belgilaydi.”; 2) quyidagi mazmundagi 11-band bilan toʻldirilsin: “11. Mazkur Yoʻriqnoma maqsadlari uchun tijorat banki, bank va bank filiali deganda qonunchilikda oʻrnatilgan tartibda Bank depozitorlarining milliy axborot bazasida xos raqam (unikal kod)ga ega boʻlgan tijorat banki filiallari, amaliyot boshqarmalari, bank xizmatlari ofislari (markazlari) va boshqa alohida boʻlinmalar tushuniladi.”; 3) 10-band oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin; 4) 41-bandning ikkinchi xatboshisidagi “Ekspertizaga qabul qilingan banknot va tangalar” degan soʻzlar “Ekspertizaga qabul qilingan banknotlar, tangalar va boshqa boyliklar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 5) 58-band oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin; 6) 107-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “107. Bank kassirlari tomonidan oʻrab-bogʻlangan naqd pul bogʻlamlari qayta sanalganida kassa xatoliklari yaʼni, kamomad yoki ortiqcha pullar aniqlansa, mazkur Yoʻriqnomaning 21-ilovasiga muvofiq 145-shakldagi naqd pul bogʻlami, dastasi (qopchadagi tangalar) orasidan aniqlangan kamomad (shu jumladan, toʻlovga yaroqsiz, qalbaki) yoki ortiqcha pullar boʻyicha tuzilgan dalolatnoma rasmiylashtiriladi. Bunda: ortiqcha pullar aniqlansa, 145-shakldagi dalolatnoma ikki nusxada rasmiylashtirilib (birinchi nusxa kunlik kassa hujjatlariga tikiladi, ikkinchi nusxa xatolikka yoʻl qoʻygan banka joʻnatiladi), ortiqcha pullar summasi uni aniqlagan bank foydasiga kirim qilinadi; kamomadga yoʻl qoʻyilganligi aniqlansa, 145-shakldagi dalolatnoma uch nusxada rasmiylashtiriladi (birinchi nusxa nusxa kunlik kassa hujjatlariga tikiladi, ikkinchi nusxa xatolikka yoʻl qoʻygan bankka, uchinchi nusxa xatolikka yoʻl qoʻygan bankning Bosh bankiga joʻnatiladi) va kamomad summasi xatolikka yoʻl qoʻygan bank kassiridan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda undirib olinadi (kamomad summasi dalolatnomani taqdim etgan bankka naqd pulsiz hisob-kitob orqali toʻlab beriladi); pul bogʻlamida qalbaki pul aniqlansa, 145-shakldagi dalolatnoma toʻrt nusxada rasmiylashtiriladi, dalolatnomaning toʻrtinchi nusxasi tuman (shahar) Ichki ishlar boʻlinmasiga joʻnatiladi. Aniqlangan qalbaki pul boʻyicha mazkur Yoʻriqnomaning 81-bandi talablariga muvofiq choralar koʻrilishi lozim.”; 7) 126-bandda: sakkizinchi xatboshidagi “toʻq jigarrang yoʻlli boʻlishi shart.” degan soʻzlar “toʻq jigarrang yoʻlli;” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; quyidagi mazmundagi toʻqqizinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “200 000 soʻmlik banknotlar uchun — eni 15 mm boʻlgan ikkita sariq yoʻlli boʻlishi shart.”; toʻqqizinchi xatboshi oʻninchi xatboshi deb hisoblansin; 8) 133-banddagi “Davlat belgisi” DUK” degan soʻzlar “Davlat belgisi” davlat unitar korxonasi (bundan buyon matnda “Davlat belgisi” DUK deb yuritiladi)” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 9) 145-bandning ikkinchi xatboshisidagi “(yoki surgʻuchlangan)” degan soʻzlar “(yoki surgʻuchlangan yoxud mijozning plombiri bilan plombalangan)” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 10) 147-bandning ikkinchi xatboshisidagi “(surgʻuchlanganligi)” degan soʻz “(surgʻuchlanganligi) yoki plombalanganligi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 11) 163-bandda: ikkinchi xatboshidagi “kunlik kassa hujjatlari” degan soʻzlar “kunlik kassa hujjatlari, tomonlar oʻrtasida oʻzaro tuzilgan shartnomaga asosan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; toʻrtinchi xatboshidagi “inkassatsiya xizmati yoki banklar va Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi qoʻriqlash xizmati boʻlinmalari oʻrtasida tuzilgan shartnomaga asosan Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasining qoʻriqlash xizmati kuzatuvi” degan soʻzlar “oʻzaro shartnomaga asosan inkassatsiya xizmati, Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi qoʻriqlash xizmati (bank avtomashinasidan foydalangan holda) yoki “Respublika maxsus aloqa bogʻlamasi” davlat unitar korxonasi (bundan buyon matnda “Respublika maxsus aloqa bogʻlamasi” DUK deb yuritiladi) xizmati kuzatuvi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; sakkizinchi — oʻninchi xatboshilardagi “inkassatsiya xizmati yoki Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasining qoʻriqlash xizmati” degan soʻzlar “inkassatsiya xizmati, Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasining qoʻriqlash xizmati (bank avtomashinasidan foydalangan holda) yoki “Respublika maxsus aloqa bogʻlamasi” DUK xizmati” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 12) 173-bandning birinchi xatboshisi va 178-banddagi “Bankomatlardagi naqd pullar” degan soʻzlar “Bankomatlar va boshqa oʻz-oʻziga xizmat koʻrsatish uskunalaridagi naqd pullar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 13) 203-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “203. Bank rahbari, bosh buxgalter va kassa mudiri moddiy javobgar shaxslar hisoblanib, ularga pul omborlaridagi naqd pul va boshqa qimmatliklarning but saqlanishi, daxlsizligini taʼminlash vazifalari yuklatiladi. Moddiy javobgar shaxslar pul ombori eshigini shaxsan ishtirok etgan holda, birgalikda ochib-yopishlari shart. Pul ombori eshigini moddiy javobgar shaxslarning biometrik belgilarini identifikatsiya qilish orqali ochib-yopish 226-band talablariga toʻliq javob bersa, moddiy javobgarlik bank boshqaruvi raisining buyrugʻiga asosan bank rahbarining oʻrniga uning oʻrinbosari zimmasiga yuklatilishi mumkin. Bunda, bank rahbari moddiy javobgar shaxslarning faoliyatini umumiy nazoratga olishi lozim. Bank boshqaruv raisi oʻzgarganda, avvalgi raisning moddiy javobgarlikni bank boʻlinmasining oʻrinbosari zimmasiga yuklash toʻgʻrisidagi buyrugʻi yangi tayinlangan bank boshqaruv raisi tomonidan bir oy muddatda qayta koʻrib chiqilib, yangilanishi lozim. Pul omboriga ega boʻlmagan tijorat banklarining alohida boʻlinmalarida, shuningdek, shtatlar birligida alohida boʻlinma rahbari, bosh buxgalteri va kassa mudiri lavozimlari mavjud boʻlmagan hollarda, naqd pul va boshqa qimmatliklarni but saqlanishini taʼminlash boʻyicha moddiy javobgarlik, bankning tegishli buyrugʻiga asosan, mazkur bank boʻlinmasining boshqa lavozimdagi xodimlari zimmasiga yuklatilishi hamda ular bilan moddiy javobgarlik toʻgʻrisida shartnomalar tuzilishi lozim.”; 14) 205-bandning ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Bankning moddiy javobgar shaxslari ishda boʻlgan vaqtda pul omboridagi naqd pul va boshqa qimmatliklarning but saqlanishi uchun javobgarlikni boshqa xodimlar zimmasiga yuklanishiga ruxsat etilmaydi.”; 15) 214-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “214. Bank pul omboridagi naqd pul va boshqa qimmatliklar butligini taʼminlash, nazoratdan oʻtkazish maqsadida pul omboridagi naqd pul va boshqa qimmatliklar har oyning 1 sanasiga mazkur bank kassirlari tomonidan toʻliq qayta sanalgan boʻlishi lozim.”; 16) 219-bandda: toʻrtinchi xatboshidagi “Markaziy bankka topshiriladigan naqd pullar zaxirasi” degan soʻzlar “Markaziy bankka topshiriladigan “eskirgan” toifadagi naqd pullar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; beshinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “pul omboridagi saqlash uchun qabul qilingan qimmatliklar, qatʼiy hisobda turuvchi blanklarni 90303 — “Davlatning qimmatli qogʻozlari blanklari”, 90305 — “Markaziy bankning qimmatli qogʻozlari blanklari”, 90317 — “Boshqa tashkilot va muassasalarning qimmatli qogʻozlari blanklari”, 90327 — “Bankning qimmatli qogʻozlari blanklari”, 90337 — “Bankning sotib olingan qimmatli qogʻozlari”, 90993 — “Kafolat va kafilliklar”, 93609 — “Saqlanayotgan qimmatbaho buyumlar”, 93616 — “Davlatning shartli tarzda saqlanayotgan qimmatli qogʻozlari”, 93623 — “Shartli tarzda saqlanayotgan xususiy qimmatli qogʻozlar/tijorat hujjatlari”, 94501 — “Garov sifatida olingan qimmatli qogʻozlar”, 94502 — “Garov sifatida olingan mulklar va mulkiy huquq talablar”, 94503 — “Garov sifatida olingan kafolat va kafilliklar” balansdan tashqari hisobvaraqlarida hisobi yuritiladigan qatʼiy hisobda turuvchi blanklar hamda saqlash uchun qabul qilingan qimmatliklar qoldiqlari bilan hamda 171-shakldagi kitobda qayd etilgan yozuvlarga mos kelishini tekshirishlari shart.”; 17) 226-bandning uchinchi va toʻrtinchi xatboshilari chiqarib tashlansin; 18) 250-bandning “b” kichik bandi va 331-bandning birinchi xatboshisidagi “bank rahbari” degan soʻzlar “bank rahbari (yoki moddiy javobgarlik yuklatilgan uning oʻrinbosari)” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 19) 267-bandning ikkinchi xatboshisi va 268-bandning uchinchi xatboshisidagi “Ortiqcha naqd pul” degan soʻzlar “Naqd pullarni qayta hisoblashda aniqlangan ortiqchalar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 20) 282-bandning ikkinchi xatboshisidagi “Bank xodimlari bilan hisob-kitoblardagi olinishi lozim boʻlgan mablagʻlar” degan soʻzlar “Olinishi lozim boʻlgan mablagʻlar — Bank xodimlari bilan hisob-kitoblar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 21) 297-bandning ikkinchi xatboshisidagi “Toʻlovga yaroqsiz banknot va tangalar” degan soʻzlar “Yoʻq qilish uchun muomaladan qaytarib olingan toʻlovga yaroqsiz banknot va tangalar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 22) quyidagi mazmundagi 3271-band bilan toʻldirilsin: “3271. “Respublika maxsus aloqa bogʻlamasi” DUK tomonidan bir bank boʻlinmalari oʻrtasida naqd pul va qimmatliklar bank bilan tuzilgan shartnoma asosida xavfsizlik choralari koʻrilgan holda tashiladi.”; 23) 4-ilova quyidagi mazmundagi izoh qismi bilan toʻldirilsin: “Izoh: Mazkur blankdagi rekvizitlarga banklar tomonidan qoʻshimcha rekvizitlar ham kiritilishi mumkin.”; 24) 25-ilovaning 3-bandida: toʻrtinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “2021-yil namunasidagi 10 000, 20 000 va 50 000 soʻmlik banknotlar uchun katak maydoni 147 x 69 mm.ni;”; quyidagi mazmundagi beshinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “2021-yil namunasidagi 100 000 soʻmlik va 2022-yil namunasidagi 200 000 soʻmlik banknotlar uchun katak maydoni 152 x 69 mm.ni tashkil etadi.”; beshinchi xatboshi oltinchi xatboshi deb hisoblansin.