OʻZBEKISTON RESPUBLIKASINING BOJ OLINADIGAN HUDUDI ORQALI TAShILADIGAN AKSIZ SOLIGʻIGA TORTILADIGAN TOVARLARNI NAZORAT QILIShNI KUChAYTIRISh ChORA-TADBIRLARI TOʻGʻRISIDA
(resolution, 2007-10-04)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Tamaki mahsulotlari va alkogolli ichimliklarga aksiz markalari qoʻllanishni takomillashtirish toʻgʻrisida” 1997-yil 12-iyundagi Farmoniga muvofiq va aksiz soligʻiga tortiladigan tovarlar tranzitini tartibga solish, isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish, bojxona nazorati va statistikasini takomillashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasining boj olinadigan hududi orqali tashiladigan aksiz soligʻiga tortiluvchi tovarlar uchun bojxona toʻlovlarini Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasining depozit schyotiga toʻlash tartibi ilovaga muvofiq tasdiqlansin. Ushbu Tartib 1997-yil 1-dekabrdan boshlab amalga kiritilsin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki bojxona poshlinalari va soliqlari toʻlovini taʼminlash summalarini toʻlash uchun Davlat bojxona qoʻmitasining depozit valyuta schyotini ochsin. Kirib kelish va chiqib ketish punktlari hududida joylashgan vakolatli banklar muassasalariga jismoniy shaxslar bilan bojxona poshlinalari va soliqlari toʻlovini taʼminlash schyotiga naqd chet el valyutasini qabul qilish, shuningdek, tranzit tovarni olib chiqib ketish chogʻida qaytariladigan ushbu valyuta boʻyicha operatsiyalarni amalga oshirishga ruxsat etilsin. 3. Tashqi ishlar vazirligi Oʻzbekiston Respublikasining xorijdagi diplomatik vakillari orqali tegishli davlatlarning tashqi ishlar vazirliklarini Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi qonunchiligiga uning hududi orqali aksiz soligʻiga tortiladigan tovarlarni tranzit tartibida tashib oʻtishga oid qismiga oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida belgilangan tartibda xabardor qilsin. 4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Bosh vazir oʻrinbosari B. Hamidov zimmasiga yuklansin. Ushbu Tartib Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Tamaki mahsulotlari va alkogolli ichimliklarga aksiz markalari qoʻllanishni takomillashtirish toʻgʻrisida” 1997-yil 12-iyundagi Farmoniga muvofiq, respublikaning boj olinadigan hududi orqali xalqaro tranzit tartibida tashib oʻtiladigan aksiz soligʻiga tortiluvchi tovarlar ustidan bojxona nazoratini takomillashtirish maqsadida ishlab chiqilgan. Ushbu Tartibning amal qilishi tranzit tartibida tashishning bojxona tartibiga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi hududi boʻylab avtomobil transportida tashiladigan aksiz soligʻiga tortiluvchi tovarlarga, shuningdek, ularni temir yoʻl, daryo va havo transportidan avtomobil transportiga oʻtkazish hollarida tatbiq etiladi. Mazkur Tartibning amal qilishi MDP (MDP Konvensiyasi, 1975-yil) kitobi qoʻllangan holda yuklarni xalqaro tashish toʻgʻrisidagi bojxona konvensiyasiga muvofiq tranzit tartibida tashiladigan aksiz soligʻiga tortiluvchi tovarlarga, shuningdek, tranzit tartibida tashish shartlari Hukumatlararo bitimlarda kelishilgan tovarlarga tatbiq etilmaydi. 1. Ushbu Tartibda foydalaniladigan atamalar quyidagilarni anglatadi: tranzit tovar — bojxonaning tranzit tartibiga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasining boj olinadigan hududi orqali tashiladigan, bojxona toʻlovlari summasini Oʻzbekiston Respublikasining Davlat bojxona qoʻmitasining depozit schyotiga toʻlash yoʻli bilan ularning toʻlanishini taʼminlash qoʻllanadigan aksiz soligʻiga tortiluvchi tovarlar; oʻtkazish punkti — amalda tovarni tashib kirish (tashib chiqib ketish) amalga oshiriladigan bojxona kompleksi yoki bojxona posti; bojxonaning tashib kirish (tashib chiqib ketish) organi — faoliyat koʻrsatish hududida oʻtkazish punkti joylashgan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi Boshqarmasi; toʻlovni taʼminlash summasi — ushbu tovar Oʻzbekiston Respublikasining boj olinadigan hududiga erkin muomalaga chiqarilgan taqdirda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasining depozit schyotiga ushbu toʻlovlarni taʼminlash hisobiga toʻlanadigan (import poshlina, aksiz soligʻi, jismoniy shaxslardan olinadigan yigʻim va 1998-yil 1-yanvardan boshlab — qoʻshilgan qiymat soligʻidan iborat boʻlgan) bojxona toʻlovlari summasi; toʻlovchi — Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasining depozit schyotiga toʻlovni taʼminlash summasini toʻlovchi har qanday manfaatdor shaxs; tovarlar guruhi — bitta oʻtkazish punkti orqali bitta transportda yoki ularning tarkibida (kolonnada) ayni bir vaqtda tashib kiritiladigan tranzit tovarlar. 2. Tranzit tovarlar ular Oʻzbekiston Respublikasining boj olinadigan hududiga amalda tashib kiritilgan vaqtdan boshlab ushbu hududdan amalda tashib chiqib ketilgan vaqtgacha bojxona nazoratida boʻladi. 3. Tranzit tovarlarni tashuvchi avtotransport vositalari bojxona organlarining tashib kiritish va tashib chiqib ketishni oʻtkazuvchi punktlarida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadigan avtooʻtkazish joylari orqali oʻtkaziladi. 4. Temir yoʻl orqali tashiladigan tranzit tovarlar, toʻlovni taʼminlash summasini toʻlamasdan, amaldagi qonunchilik bilan belgilangan bojxona tranzit tartibiga qatʼiy rioya qilingan holda tashiladi. Tashuvchining aybi bilan bojxona tranzit tartibi buzilgan taqdirda javobgarlik Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq tegishli temir yoʻl korxonasi zimmasiga yuklanadi. 5. Aksiz soligʻiga tortiluvchi tovarlarni tranzit tartibida temir yoʻl transportida tashiyotgan jismoniy shaxslar toʻlovni taʼminlash summasini toʻlamaydilar. Tranzitning bojxona tartibi buzilgan taqdirda yuqorida koʻrsatilgan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi qonunchiligiga muvofiq javob beradilar. 6. Tranzit tovarlar nazoratini tovar keltirayotgan tomonning bojxona organi amalga oshiradi. 7. Tranzit tovarlarni bojxona tomonidan rasmiylashtirish toʻlovchi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasining depozit schyotiga toʻlovni taʼminlashning tegishli summalari toʻlangandan hamda bu haqda toʻlov hujjati taqdim etilgandan soʻng Oʻzbekiston Respublikasining bojxona qonunchiligiga muvofiq amalga oshiriladi. 8. Oʻzbekiston Respublikasining bojxona hududiga toʻlovni taʼminlash summasi toʻlanmagan tranzit tovarlar keltirilmaydi, mazkur Tartibning 4 va 5-bandlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno. 9. Tranzit tovarni olib chiqib ketish bojxona organining oʻtkazib yuborish joyiga yetkazib berish muddati va transport vositasining Oʻzbekiston hududi boʻylab qatnov yoʻnalishi tovar keltirilayotgan bojxona organining oʻtkazish punktida belgilanadi. 10. Tranzit tovar Oʻzbekiston Respublikasining boj olinadigan hududiga tashib kelinayotganda belgilangan tartibda yukning bojxona deklaratsiyasi (bundan keyin YuBD deb ataladi) toʻldiriladi. Bunda YuBD da quyidagi toʻlovlar turlari boʻyicha toʻlovni taʼminlashning toʻlangan summasi koʻrsatiladi: import poshlina, aksiz soligʻi, qoʻshilgan qiymat soligʻi (1998-yil 1-yanvardan boshlab), jismoniy shaxslardan olinadigan yigʻim. Bir vaqtning oʻzida tranzit tovar toʻgʻrisidagi barcha zarur maʼlumotlar nazorat qilish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasiga beriladi. 11. Tranzit tovarni Oʻzbekiston Respublikasining boj olinadigan hududi tashqarisiga amalda tashib ketishda YuBD da tovarni tashib ketish bojxona organining oʻtkazish punktida bojxona belgisi qoʻyiladi. Bunda tovarni tashib ketish bojxona organi tomonidan oʻzi belgilangan tartibda tasdiqlagan YuBDning nusxalari yukni tashib keltirish bojxona organiga va Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasiga joʻnatiladi. 12. Avariya sodir boʻlganda yoki yengib boʻlmas kuchlar taʼsir qilganda tranzit tovarlar transportlardan tushirilishi mumkin. Bunday hollarda yuk tashuvchi: tovarlarning saqlanishini taʼminlash uchun barcha zarur choralarni koʻrishga va ulardan ruxsat etilmagan biron-bir tarzda foydalanishga yoʻl qoʻymaslikka; Oʻzbekiston Respublikasining yaqin joydagi bojxona organiga ishlarning ahvoli, tovar va transport vositalarining turgan joyi haqida zudlik bilan xabar berishga; tovarlarni yaqin joydagi bojxona organiga tashishni yoki Oʻzbekiston Respublikasi bojxona organining mansabdor shaxslarini tovarlar turgan joyga yetkazishni taʼminlashga majburdir. Bunda Oʻzbekiston Respublikasi bojxona organlari avariya yoki yengib boʻlmas kuchlar taʼsiri oqibatida tashuvchi qiladigan biron-bir sarf-xarajatlarni oʻz zimmasiga olmaydilar. Bunday hollarda bojxona organlari tegishli idoralarning tasdiqlovchi hujjatlari asosida tovarni Oʻzbekiston Respublikasining boj olinadigan hududidan tashib ketish muddatini uzaytirish toʻgʻrisida zudlik bilan qaror qabul qiladilar, tovarlar tashuvchining aybisiz yoʻqolgan hollarda esa toʻlovni taʼminlash summalarini qaytarish haqida qaror qabul qiladilar va bu haqda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasini hamda tovarni tashib ketayotgan bojxona organini xabardor qiladilar. 13. Tranzit tovarlarga nisbatan bojxona toʻlovlarini taʼminlash summasi sifatidagi pul mablagʻlari toʻlovchi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasining depozit schyotiga toʻlanadi. 14. Bojxona toʻlovlarini taʼminlash summasi kursi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan belgilanadigan erkin almashtiriladigan valyutada toʻlanadi. 15. Yuridik shaxslar tomonidan pul mablagʻlarini toʻlash tranzit tovarlar Oʻzbekiston Respublikasining boj olinadigan chegarasidan oʻtkazilgungacha yoki oʻtkazilayotgan vaqtda naqd pulsiz yoxud plastik kartochkalar boʻyicha, jismoniy shaxslar tomonidan esa yaqin joydagi bank boʻlimiga naqd pul toʻlash yoʻli bilan yoxud plastik kartochkalar boʻyicha amalga oshiriladi. 16. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasining depozit schyotiga toʻlanadigan pul mablagʻlari, qonunchilikka muvofiq aksiz soligʻiga tortiladigan tovarlar uchun belgilangan stavkalar boʻyicha hisoblanadi. Agar amalda toʻlangan pul mablagʻlari summasi YuBDda hisoblangan summadan kam boʻlsa, tranzit tovarlar tashib keltirilmaydi. 17. Toʻlovchi tomonidan toʻlov topshiriqnomasi yoki tovarlarning har bir guruhi uchun alohida toʻlov toʻgʻrisidagi kvitansiya taqdim etiladi. Koʻrsatib oʻtilgan pul mablagʻlari boshqa xil toʻlovlar hisobiga qabul qilinmaydi. Bunda tovarni keltirayotgan bojxona organining oʻtkazish punktida toʻlovni taʼminlash summasi toʻlanganligi toʻgʻrisidagi toʻlov hujjatining nusxasi qoldiriladi. Pul mablagʻlarni tovar egasi boʻlmagan boshqa shaxs tomonidan toʻlangan taqdirda, ushbu bandda pul mablagʻlari qaysi shaxs manfaatlari uchun toʻlanayotgani qoʻshimcha ravishda koʻrsatilishi kerak. 19. Davlat soliq qoʻmitasining depozit schyotiga pul oʻtkazgan toʻlovchi tranzit tovar Oʻzbekiston Respublikasining boj olinadigan hududidan amalda olib chiqib ketilgunga qadar ularni tasarruf etishga haqli emas, tovarlarni ushbu hududga olib kelishni rad etish hollari bundan mustasno. 20. Tranzit tovar Oʻzbekiston Respublikasining boj olinadigan hududidan amalda olib chiqib ketilgan holda, bu chiqarib yuborish bojxona organi tomonidan belgilangan tartibda tasdiqlanadi, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi 3 kun mobaynida tegishli bankka toʻlov topshiriqnomasi yuboradi, uning asosida ushbu bank taʼminlash toʻlovi toʻlangan valyutadagi mablagʻlarni toʻlovchiga u koʻrsatgan schyotga yoki plastik kartochkalarga oʻtkazadi. Jismoniy shaxs tomonidan toʻlangan taʼminlash toʻlovi summasi jismoniy shaxs xohishiga koʻra, belgilangan tartibda naqd pul shaklida qaytariladi yoki bu mablagʻlar boj hududidan chiqib ketishda plastik kartochkalarga yoxud taʼminlash toʻlovi valyutasida shaxsiy schyotlarga oʻtkaziladi. 21. Toʻlovni taʼminlash summalari depozit schyotida boʻlgan vaqt uchun foizlar hisoblanmaydi. 22. Tranzit tovarni tovar egasining yozma holdagi arizasi boʻyicha boshqa xil bojxona tartibi boʻyicha joylashtirishda bojxona toʻlovlari schyotiga toʻlangan toʻlovlarni taʼminlash summasi, qonunchilikka muvofiq konvertatsiya qilingan summalarni respublika budjeti daromadiga oʻtkazgan holda, Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankiga sotilishi kerak. 23. Tranzit tovar tovarni tashib keltiruvchi bojxona organining oʻtkazish joyida belgilangan muddatda tovarni tashib ketuvchi bojxona organining oʻtkazish joyigacha yetkazib berilmagan taqdirda va tovarni tashib ketish muddatini uzaytirish toʻgʻrisidagi bildirish hujjatlari mavjud boʻlmaganda tovarni tashib ketishning belgilangan muddati tugagan kundan boshlab, 30 kalendar kun tugashi bilan toʻlovni taʼminlash summasi mazkur Tartibning 22-bandiga muvofiq respublika budjeti daromadiga oʻtkazilishi kerak. Respublika budjeti daromadiga oʻtkazilgan pul mablagʻlari qaytarib berilmaydi. 24. Toʻlovni taʼminlash toʻlangan summalarining respublika budjeti daromadiga oʻtkazilishi bojxona qoidalarini buzgan shaxsni Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq javobgarlikdan ozod qilmaydi.