“UZ” domenidagi domen nomlarini roʻyxatdan oʻtkazish va ulardan foydalanish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish haqida
(resolution, 2015-02-05)

“Telekommunikatsiyalar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining Qonuniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya texnologiyalari davlat qoʻmitasi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Aloqa va axborotlashtirish agentligi bosh direktorining 2008-yil 26-maydagi 155-son buyrugʻi (roʻyxat raqami 1830, 2008-yil 23-iyun) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2008-y., 26-27-son, 255-modda) bilan tasdiqlangan “UZ” domenidagi domen nomlarini roʻyxatdan oʻtkazish va ulardan foydalanish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin. 2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. 1. Muqaddimada “nomlaridan foydalangan holda, oʻz tovarlari, ishlari va xizmatlarini taklif qiladigan” degan soʻzlar “nomlariga ega boʻlgan saytlarda oʻz materiallarini joylashtiruvchi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 2. 4-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “4. Ushbu Nizomda quyidagi tushunchalar tegishli taʼriflari bilan qoʻllanilgan: “UZ” domeni Maʼmuri — “UZ” domenining asosiy Reyestrini boshqarish va “UZ” domenini rivojlantirishning asosiy yoʻnalishlarini belgilashga davlat tomonidan vakolat berilgan tashkilot; domen nomining Maʼmuri — domen nomini oʻz nomiga roʻyxatdan oʻtkazgan yuridik yoki jismoniy shaxs; domen nomini aktivatsiya qilish — domen nomi va unga tegishli (DNS) serverlari toʻgʻrisidagi axborotni Internet tarmogʻida domen nomining ishlashini taʼminlaydigan “UZ” domenining asosiy DNS serverlarida joylashtirish va saqlash; domen nomining roʻyxatdan oʻtkazilishini bekor qilish — domen nomi va domen nomining Maʼmuri toʻgʻrisidagi axborotni “UZ” domenining Maʼmuri tomonidan asosiy Reyestrdan chiqarib tashlanishi; davlat domen nomi — Oʻzbekiston Respublikasi davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari, maʼmuriy birliklari (viloyat, hokimiyat, shahar, shaharcha, qishloq, ovul va sh. k.) nomlarini oʻz ichiga oluvchi yoxud ularning belgilarini yoki nomlarini boshqacha tarzda ifodalaydigan, shu jumladan, qisqartmalari va/yoki abbreviaturalarini oʻz ichiga oladigan domen nomi; domen nomini deaktivatsiya qilish — Internet tarmogʻida domen nomi ishlashini keyinchalik toʻxtatish uchun “UZ” domenining asosiy DNS serverlaridan tegishli domen nomining (DNS) serverlari toʻgʻrisidagi axborotni chiqarib tashlash; domen — nomli mezon boʻyicha ajratilgan va uni qoʻllab-quvvatlash uchun javob beradigan tashkilotga egalik qilish uchun taqdim etilgan Internet tarmogʻining qismi; “UZ” domeni — Oʻzbekiston Respublikasining mamlakat kodini ifodalovchi, maxsus vakolatli tashkilot tomonidan boshqariladigan va muvofiqlashtiriladigan hamda Oʻzbekiston Respublikasining yurisdiksiyasi ostidagi oʻz ichiga keyingi daraja domen nomlarini oluvchi yuqori daraja domen; domen nomi — axborot resursiga yoki axborot tizimiga berilgan, ularni Internet jahon axborot tarmogʻida identifikatsiyalash uchun xizmat qiladigan noyob nom; ikkinchi daraja domen nomi — “UZ” yuqori daraja domenidan chapda joylashgan, undan nuqta bilan ajratilgan va “UZ” domenining keyingi darajasini belgilaydigan domen nomi; uchinchi daraja domen nomi (subdomen) — ikkinchi daraja domenidan chapda joylashgan, undan nuqta bilan ajratilgan va ikkinchi daraja domenining keyingi darajasini bildiradigan domen nomi; zaxiralangan domen nomi — jamoatchilik uchun foydali boʻlgan yoki davlat maqsadlarida foydalanish uchun, shuningdek yuqori daraja domenining barqaror ishlashini taʼminlash maqsadida “UZ” domeni Maʼmuri tomonidan zaxiralangan domen nomi; ariza beruvchi — domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish, qayta roʻyxatdan oʻtkazish va uning amal qilish muddatini uzaytirish uchun Roʻyxatdan oʻtkazuvchiga ariza bergan jismoniy yoki yuridik shaxs; asosiy server — yuqori daraja domenlari toʻgʻrisidagi axborotni saqlovchi DNS serverlari; nomaqbul domen nomi — odobsiz, axloqsiz, qonun hujjatlariga zid, davlatga yoki jamiyatga qarshi xarakterdagi soʻzlarni, shuningdek, harflar, sonlar yoki soʻzlar kombinatsiyasini oʻz ichiga olgan domen nomi. Domen nomining nomaqbulligi (xarakteri) ushbu domen nomini aktivatsiya qilish vaqtida “UZ” domenining Maʼmuri tomonidan belgilanadi; asosiy Reyestr — ikkinchi darajadagi roʻyxatga olingan domen nomlari, domen nomlarini Roʻyxatdan oʻtkazuvchilari va Maʼmurlari hamda domen nomlarini roʻyxatdan oʻtkazish va ulardan foydalanish uchun zarur boʻlgan boshqa axborotni oʻz ichiga oladigan “UZ” domenining markaziy maʼlumotlar bazasi; Roʻyxatdan oʻtkazuvchi — domen nomlarini roʻyxatdan oʻtkazish boʻyicha “UZ” domeni Maʼmuri bilan tuzilgan shartnomaga asosan xizmatlar koʻrsatadigan va domen nomi toʻgʻrisidagi zarur axborotni asosiy Reyestrga kiritilishini taʼminlaydigan yuridik shaxs; domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish — Roʻyxatdan oʻtkazuvchi tomonidan domen nomi va domen nomi Maʼmuri toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni asosiy Reyestrda joylashtirish va saqlash hamda “UZ” domeni Maʼmuri tomonidan domen nomini aktivatsiya qilish; server — kompyuterning boshqa kompyuterga xizmatlarni taqdim etish imkonini beruvchi apparat va dasturiy taʼminot (dastur-server) majmui. Kompyuterlar dastur-server bilan dastur-mijozlar yordamida ishlaydi; domen nomlari tizimi — Internet jahon axborot tarmogʻida domen nomlarini berish, roʻyxatdan oʻtkazish va ulardan foydalanish tartibi; “whois” xizmati — domen nomi toʻgʻrisidagi asosiy axborotni Internet brauzeri yoki maxsus kompyuter dasturi orqali olish imkonini beruvchi maxsus xizmat; ICANN (Internet Corporation for Assigned Names and Numbers) — tarmoq texnik infratuzilmasining maʼmuriy boshqarish funksiyasini amalga oshiradigan, shuningdek yuqori daraja domenlarining bazasini qoʻllab-quvvatlaydigan Internetda adreslar va protokollar raqamlarini biriktirish boʻyicha tashkilot; IANA (The Internet Assigned Numbers Authority) — Internet adreslarining butun makonini taqsimlash, shu jumladan IP-adres, domen nomlarining tarmoq xizmatini umumiy muvofiqlashtirish va boshqarish hamda yuqori daraja domenlarini delegirlash uchun nazoratni amalga oshiruvchi tashkilot; IP-adres — raqamli shaklda ifoda etilgan, tarmoqda axborotning joylashgan joyini aniqlovchi adres. IP-adres nuqtalar bilan ajratilgan toʻrtta raqamli maydondan (IPV4) iborat.”. 3. 5, 20, 76, 106 —108, 111 — 114-bandlar va 10 — 13-paragraflar oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin. 4. 6-band “, roʻyxatdan oʻtkazuvchilar bilan tuziladigan namunaviy shartnoma loyihasini ishlab chiqadi” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin. 5. 11-banddagi “DNS domen nomlari tizimining” degan soʻzlar “UZ” domenining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 6. 33-banddagi “subdomenlar” degan soʻz “subdomenlarni” degan soʻz bilan almashtirilsin. 7. 36-bandning ikkinchi xatboshisi birinchi jumlasi chiqarib tashlansin. 8. 38-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “38. Domen nomining Maʼmuri Roʻyxatdan oʻtkazuvchiga u tomonidan oʻz majburiyatlari bajarilmaganligi va ushbu hujjatda belgilangan roʻyxatdan oʻtkazish talablari buzilganligi toʻgʻrisidagi eʼtirozlarni taqdim etish huquqiga ega.”. 9. 43 — 45-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin: “43. Domen nomi va uning Maʼmuri toʻgʻrisidagi maʼlumotlar “UZ” domeni Maʼmurining “whois” xizmati orqali foydalanilishi mumkin boʻlishi kerak. Bunda “whois” xizmati yordamida foydalanish mumkin boʻlgan domen nomi toʻgʻrisidagi axborot hajmi oshkora va konfidensial axborotni oʻz ichiga oladi. Oshkora axborotga quyidagi maʼlumotlar kiritiladi: domen nomining qisqacha taʼrifi; domen nomi toʻgʻrisidagi axborotni asosiy Reyestrga uzatilishini amalga oshiruvchi Roʻyxatdan oʻtkazuvchi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; ushbu domenga xizmat koʻrsatuvchi DNS serverlar nomlari va IP-adreslari, shuningdek DNS tomonidan foydalaniladigan boshqa texnik axborot. Konfidensial axborotga quyidagi maʼlumotlar kiritiladi: domen nomining Maʼmurining toʻliq nomi (nomlanishi); elektron pochta manzili; domen nomining Maʼmurining yuridik manzili va murojaat uchun telefonlari. Domen nomining Maʼmuri va Roʻyxatdan oʻtkazuvchining kelishuvi boʻyicha domen nomining Maʼmuri toʻgʻrisidagi qoʻshimcha axborot kiritilishi mumkin. 44. Asosiy reyestrga kiritilgan domen nomi va uning Maʼmuri toʻgʻrisidagi maʼlumotlar konfidensial hisoblanadi, agar ariza beruvchi va Roʻyxatdan oʻtkazuvchi oʻrtasidagi shartnomada, shuningdek ushbu Nizomda boshqacha qoida koʻzda tutilmagan boʻlsa. 45. Ushbu Nizomga muvofiq ariza beruvchi toʻgʻrisidagi axborotni “whois” xizmatida joylashtirish va undan foydalanish uchun ariza beruvchining roziligi olinishi shart.”. 10. 47-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “47. Domen nomining Maʼmuri tomonidan roʻyxatdan oʻtkazish (roʻyxatdan oʻtkazishning amal qilish muddatini uzaytirish) uchun avval berilgan arizaning maʼlumotlari oʻzgarganda, shuningdek domen nomi yoki domen nomining Maʼmuri toʻgʻrisidagi axborot oʻzgarganda domen nomining Maʼmuri oʻzgarishlar toʻgʻrisida Roʻyxatdan oʻtkazuvchiga oʻn kunlik muddatda xabar berishga majburdir.”. 11. 59 — 62-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin: “59. Arizalar Roʻyxatdan oʻtkazuvchi tomonidan ularning kelib tushish ketma-ketligiga muvofiq koʻrib chiqiladi. 60. Quyidagi hollarda domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish haqidagi ariza rad etilishi mumkin: domen nomi ushbu Nizomning 54-bandi talablariga mos kelmaganda; domen nomi roʻyxatga olingan va asosiy Reyestrda boʻlganda; domen nomi “UZ” domeni Maʼmuri tomonidan belgilanadigan zaxiralangan domen nomlari roʻyxatiga kirganda; domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqishni toʻxtatib qoʻyish sabablari belgilangan muddatda ariza beruvchi tomonidan bartaraf etilmaganda. 61. Roʻyxatdan oʻtkazuvchi arizani qabul qilgan vaqtdan boshlab oʻn kun ichida arizachiga domen nomining roʻyxatdan oʻtkazganligi, roʻyxatdan oʻtkazish rad etilganligi yoki sababi koʻrsatilgan holda roʻyxatdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqish toʻxtatib qoʻyilganligi toʻgʻrisida ariza beruvchiga xabar berishi kerak. Agar ariza ushbu Nizomning 1 va 2-ilovalarida keltirilgan talablarga javob bermasa, Roʻyxatdan oʻtkazuvchi arizani koʻrib chiqishni toʻxtatib qoʻyishi lozim. Arizani koʻrib chiqishni toʻxtatib qoʻyish muddati Roʻyxatdan oʻtkazuvchi tomonidan belgilanadi va uch kundan oshmasligi zarur. 62. Roʻyxatdan oʻtkazishni rad etish uchun asoslar yoʻqligi aniqlangandan soʻng, Roʻyxatdan oʻtkazuvchi asosiy reyestrga ushbu Nizomga asosan maʼlumot kiritishni amalga oshiradi. Asosiy reyestrga maʼlumot kiritilgan kundan boshlab yetti kun ichida Roʻyxatdan oʻtkazuvchi va domen nomining Maʼmuri oʻrtasida domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish boʻyicha shartnoma tuziladi.”. 12. 64-bandda: beshinchi xatboshi chiqarib tashlansin; oltinchi xatboshi beshinchi xatboshi deb hisoblansin. 13. 69-bandda: “va uning Maʼmuri toʻgʻrisidagi axborot asosiy Reyestrga kiritilgan vaqtdan domen nomi” degan soʻzlar “aktivatsiya qilingan paytdan boshlab” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; quyidagi mazmundagi xatboshi bilan toʻldirilsin: “Roʻyxatdan oʻtkazish muddati tugaganidan keyin domen nomi deaktivatsiya qilinadi va yetti kun davomida joriy domen nomining Maʼmuriga tegishli deb hisoblanadi.”. 14. 70-71-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin: “70. Domen nomi Maʼmurining domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish uchun bergan arizasi Roʻyxatdan oʻtkazuvchi tomonidan “UZ” domeni Maʼmuriga aktivatsiya qilish uchun yuboriladi. 71. Domen nomining Maʼmuri toʻgʻrisidagi toʻliq bogʻlanish maʼlumotlarining mavjudligi va xalqaro standartlar talablariga muvofiqligi domen nomini aktivatsiya qilish sharti hisoblanadi.”. 15. 73-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “73. Agar domen nomi ushbu Nizomning 71-bandi talablariga javob bermasa yoki domen nomi “UZ” domeni Maʼmuri tomonidan nomaqbul domen nomi deb topilsa, “UZ” domeni Maʼmuri aktivatsiya qilishni rad etadi. Agar rad etishni bartaraf etish imkoni boʻlmasa, aktivatsiya qilishni rad etish hollarida domen nomi Maʼmuri Roʻyxatdan oʻtkazuvchidan roʻyxatdan oʻtkazish uchun toʻlovlarni toʻliq hajmda qaytarib berishni talab qilish huquqiga ega. “UZ” domeni Maʼmurining domen nomining nomaqbulligi sababli uni aktivatsiya qilishni rad etishi yuzasidan sudga murojaat qilish mumkin.”. 16. 75-bandda: birinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Domen nomidan foydalanish quyidagi hollarda taqiqlanadi:”; uchinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Oʻzbekiston Respublikasida boshqa shaxs nomiga roʻyxatdan oʻtkazilgan yoki roʻyxatdan oʻtkazishni soʻrab talabnoma berilgan, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga muvofiq roʻyxatdan oʻtkazilmay ham muhofaza qilinadigan yoki ancha ilgariroq ustuvorlikka ega boʻlgan domen nomlari, tovar kelib chiqqan joy nomi boʻlgan domen nomlari, firma nomlari (muhofaza qilinmaydigan qism sifatida kiritilgan hollar bundan mustasno) bilan adashtirib yuborish darajasida bir xil yoki ularga aynan oʻxshash boʻlgan domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish;”. 17. 77-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “77. Zaxiralangan domen nomlari roʻyxatiga kirmaydigan va Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari va xalqaro shartnomalari talablarini buzmaydigan domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish va undan foydalanishning ustuvor huquqi domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish uchun birinchi boʻlib ariza bergan shaxsga tegishlidir.”. 18. 78-bandning ikkinchi xatboshisi chiqarib tashlansin. 19. 79-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “79. Roʻyxatga olish uchun davlat organlarining arizasi kelib tushgunga qadar davlat domen nomini roʻyxatga olgan domen nomining Maʼmuri roʻyxatdan oʻtkazishning joriy muddati tugaguncha davlat domen nomidan foydalanish huquqiga ega. Keyinchalik ushbu domen nomini roʻyxatdan oʻtkazish muddati uzaytirilmaydi.”. 20. 105-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “105. Domen nomi qonun hujjatlarida belgilangan tartibda yoki qonuniy kuchga kirgan sud qarori asosida deaktivatsiya qilinishi yoki bekor qilinishi mumkin.”. 21. 109-banddan “, agar ustuvor huquqqa ega shaxsning talabi mavjud boʻlmasa” degan soʻzlar chiqarib tashlansin. 22. 1 — 3-ilovalar mazkur oʻzgartirish va qoʻshimchalarning 1 — 3-ilovalariga muvofiq tahrirda bayon qilinsin. 23. Mazkur oʻzgartish va qoʻshimchalar Oʻzbekiston Respublikasining Xususiylashtirish, monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasi bilan kelishilgan. 1. “UZ” domenidagi zaxiralangan domen nomlari 1.1. “UZ” domeni Maʼmuri uchun ikkinchi daraja domen nomlari: cctld.uz; domain.uz; domains.uz; domen.uz; domens.uz; nic.uz; whois.uz; www.uz. 1.2. Uchinchi daraja domen nomlarini roʻyxatdan oʻtkazish uchun ochiq boʻlgan zaxiralangan domen nomlari: ac.uz — ilmiy-tadqiqot tashkilotlar, oliy oʻquv yurtlari va yetakchi ilmiy tadqiqot madaniyatining muassasalari uchun; com.uz — tijorat tashkilotlari uchun; co.uz — tijorat tashkilotlari uchun; edu.uz — maorif faoliyati uchun litsenziyaga ega oʻquv muassasalar uchun; for.uz — milliy kontentni rivojlantirish maqsadida for.uz zonasida domenlarni bepul roʻyxatdan oʻtkazish uchun; int.uz — xalqaro tashkilotlar uchun; net.uz — Internet tarmogʻining rivojlanishi bilan bogʻliq loyihalarni amalga oshiruvchi tashkilotlar uchun; org.uz — notijorat tashkilotlar uchun; pp.uz — jismoniy shaxslar uchun. 1.3. Qoʻshimcha ikkinchi daraja domen nomlari: aero.uz; arpa.uz; biz.uz; coop.uz; info.uz; museum.uz; name.uz; pro.uz. 2. ICANN tavsiyalari boʻyicha zaxiralanadigan domen nomlari 2.1. ICANN uchun: aso.uz; dnso.uz; icann.uz; internic.uz; pso.uz. 2.2. IANA uchun: afrinic.uz; apnic.uz; arin.uz; example.uz; gtld-servers.uz; iab.uz; iana.uz; iana-servers.uz; iesg.uz; ietf.uz; irtf.uz; istf.uz; lacnic.uz; lanic.uz; rfc-editor.uz; ripe.uz; root-servers.uz.”.