Respublikada kavrak yetishtirishni rivojlantirish va sanoatlashtirishni ragʻbatlantirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida
(decree, 2025-01-31)

Respublikada yovvoyi holda oʻsuvchi kavrak oʻsimligi tabiiy zaxiralarini saqlash, ularning qayta tiklanishini taʼminlash, madaniy usulda kavrak plantatsiyalarini yaratish hamda qayta ishlash korxonalari va uy xoʻjaliklari oʻrtasida kooperatsiyani yoʻlga qoʻyish, kavrakdan olinadigan xom ashyoni qayta ishlash hamda tayyor va yarim tayyor mahsulot sifatida eksportga chiqarishni ragʻbatlantirish, shuningdek, sohaga investitsiyalarni keng jalb qilish maqsadida: 1. Ipakchilik va jun sanoatini rivojlantirish qoʻmitasiga (keyingi oʻrinlarda — Qoʻmita) kavrak yetishtirishni jadal rivojlantirishni taʼminlash boʻyicha quyidagi qoʻshimcha vazifalar yuklatilsin: oʻziga tegishli yaylov yer maydonlarida faoliyat olib borayotgan xoʻjalik yurituvchi subyektlarga yovvoyi holda oʻsuvchi kavrak oʻsimligini saqlab qolish, muhofaza qilish, samarali tiklanishini va takror koʻpaytirishni tashkil qilishda koʻmaklashish; respublika hududlarining tabiiy-iqlim sharoitlariga mos boʻlgan madaniy kavrak plantatsiyalari tashkil etilishini monitoring qilish; respublika hududlarida kavrakni sanoat usulida qayta ishlash hajmini koʻpaytirish va tayyor mahsulot holida eksport qilish hamda mahsulotni sotish bozorlarini kengaytirish boʻyicha sharoitlar yaratish. 3. Qoʻmita, “Kavrak yetishtiruvchilar va eksport qiluvchilar” hamda “Yaylov xoʻjaligini rivojlantirish” uyushmalarining “Kavrak yetishtiruvchilar va eksport qiluvchilar” uyushmasini “Yaylov xoʻjaligini rivojlantirish” uyushmasiga qoʻshib olish toʻgʻrisidagi taklifi maʼqullansin. 4. 2022 — 2026-yillarda yaylov yer maydonlarida kavrak plantatsiyalarini barpo etishning prognoz koʻrsatkichlari 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. Bosh vazir oʻrinbosari Sh. Gʻaniyev, Qoʻmita (B.Q. Sharipov), Jizzax, Qashqadaryo, Navoiy, Samarqand, Surxondaryo va Fargʻona viloyatlari hokimliklari tadbirkorlik subyektlarini keng jalb qilgan holda, mazkur prognoz koʻrsatkichlarining oʻz vaqtida bajarilishini taʼminlasin. 5. Qoʻmita Uyushma bilan birgalikda 2022-yil 1-iyunga qadar Buxoro, Jizzax, Qashqadaryo, Navoiy, Samarqand va Surxondaryo viloyatlarining kavrak oʻsishi uchun qulay iqlim sharoitlariga ega hududlarida kavrakni qayta ishlovchi korxonalar, kavrak yigʻish va yetishtirish bilan shugʻullanuvchi uy xoʻjaliklari (jismoniy shaxslar) va kavrak koʻchatchiligi xoʻjaliklari kooperatsiyasiga asoslangan kavrak yetishtirish klasterlari (keyingi oʻrinlarda — kavrak yetishtirish klasterlari) tashkil etilishini taʼminlasin. 6. Belgilansinki, kavrak yetishtirish klasterlarini tashkil etish quyidagi shartlar asosida amalga oshiriladi: Qoʻmita, Uyushma va tashabbuskorlar oʻrtasida tomonlarning huquq va majburiyatlarini nazarda tutuvchi shartnoma tuziladi; tashabbuskorga yaylovlardan samarali foydalanish, ularning holatini yaxshilash, yovvoyi holda oʻsuvchi kavrak oʻsimligini saqlab qolish, uni madaniy usullarda koʻpaytirish, klaster ishtirokchilari oʻrtasida kooperatsiya usulida kavrak xom ashyosini yigʻish, uni qayta ishlash va tayyor mahsulotga aylantirishga oid majburiyatlar yuklanadi. Qoʻmita mazkur talablar asosida salohiyatli investorlarni jalb etishga shaxsan masʼul hisoblanadi. 7. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga koʻra 2022-yil 1-maydan boshlab: a) Qoʻmitaning doimiy egaligidagi yer maydonlarida: yovvoyi holda oʻsuvchi kavrak oʻsimligining Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan hamda kiritilmagan barcha turlarini gʻamlash (yigʻish) uchun kvotalar Qoʻmitaning buyurtmasiga koʻra, toʻlov evaziga Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining xulosasi asosida Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi tomonidan tasdiqlanadi; mazkur kvotalar doirasida yovvoyi holda oʻsuvchi kavrak oʻsimligi xomashyosidan maxsus foydalanish uchun hamda yovvoyi holda oʻsuvchi kavrak oʻsimligining Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan hamda kiritilmagan barcha turlarini chetga olib chiqish uchun ruxsatnomalar Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi tomonidan beriladi. Bunda yovvoyi holda oʻsuvchi kavrak oʻsimligini gʻamlash (yigʻish) va chetga olib chiqish uchun ruxsatnomalar ajratiladigan kvotaning kamida 50 foizi hajmida madaniy plantatsiyalarni barpo etish sharti bilan beriladi; b) Qoʻmita kavrak mahsulotlari bozor konyunkturasi va ishlab chiqarish xarajatlarini tahlil qiladi, shuningdek, eksport hajmlari monitoringini yuritadi va ushbu mahsulotlarni ishlab chiqarish va ularning eksport hajmini oshirish uchun masʼul hisoblanadi. Qoʻmita Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi bilan birgalikda mazkur band talablaridan kelib chiqib bir oy muddatda Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish toʻgʻrisida”gi Qonuniga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin. Bunda, yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarni asrab-avaylash, ularni qayta tiklash va populyatsiyasini kengaytirish hamda noqonuniy yoʻl bilan yigʻishning oldini olish choralari ham nazarda tutiladi. Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi Fanlar akademiyasi bilan birgalikda yovvoyi holda oʻsuvchi kavrak oʻsimligini gʻamlash (yigʻish) uchun kvotalar Qoʻmitaning buyurtmasiga koʻra 2022-yilda 10-maygacha, kelgusi yildan har yilning 1-apreligacha tasdiqlanishini taʼminlasin. 10. Belgilansinki: a) 2022-yil 1-maydan boshlab uch yil davomida: kavrak yetishtirishdan olgan daromadlari joriy hisobot (soliq) davri yakunlari boʻyicha jami daromadning kamida 80 foizini tashkil etadigan tadbirkorlik subyektlaridan olinadigan foyda soligʻi, mol-mulk soligʻi, yer soligʻi va suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliq stavkalari 50 foiz miqdorida qoʻllaniladi; kavrak oʻsimligini yetishtiruvchilar va uning xom ashyosini qayta ishlovchi korxonalar tomonidan belgilangan tartibda shakllantiriladigan roʻyxatlar boʻyicha xorijdan import qilinadigan, Oʻzbekiston Respublikasida ishlab chiqarilmaydigan xom ashyo, materiallar va furnituralar bojxona bojidan ozod etiladi. Bunda, import qilinadigan tovarlarning Oʻzbekiston Respublikasida ishlab chiqarilishi toʻgʻrisida ekspertiza xulosasi Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi huzuridagi “Loyihalar va import kontraktlarini kompleks ekspertiza qilish markazi” DUK tomonidan beriladi; b) Qoʻmita Uyushma bilan birgalikda qorakoʻl va qorakoʻlcha teri, jun va kavrak mahsulotlari (TIF TN boʻyicha 4302197500, 0504000000, 5101 — 5109, 5602, 570110, 5701109, 1301 90 0000 kodlari) eksport hajmlari monitoringini yuritadi va ushbu mahsulotlarning eksport hajmini oshirish choralarini koʻradi. 11. Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi, Qoʻmita va Uyushmaning 2022-yil 1-maydan 5 yil muddatga kavrak oʻsimligi urugʻlarining respublikadan olib chiqilishiga ruxsatnomalar berilishini toʻxtatish toʻgʻrisidagi taklifiga rozilik berilsin. 12. Ipakchilik va jun sanoatini rivojlantirish qoʻmitasi bir oy muddatda manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda Oʻzbekiston Respublikasining chegarasiga yaqin hududlarda kavrak yetishtirish klasterlari tomonidan kavrak shirasi va urugʻini yigʻib olish uchun sharoit yaratish yuzasidan taklif kiritsin. 13. Qoʻmita, Moliya vazirligi hamda Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligining: Uyushma tizimidagi subyektlarda mavsumiy ishchilarning toʻliq bir mavsum ishlagan davrini ularga pensiya tayinlash uchun qonunchilik hujjatlarida tasdiqlangan, bir yillik mehnat stajiga oʻtadigan mavsumiy ishlar roʻyxatiga kiritish; 2022-yil 1-iyuldan 2025-yil 1-yanvargacha Uyushma tizimidagi subyektlarda faoliyat olib borayotgan mavsumiy ishchilar uchun ijtimoiy soliq stavkasini 1 foiz miqdorda undirish toʻgʻrisidagi takliflari maʼqullansin. Vazirlar Mahkamasi bir oy muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksiga mazkur bandning uchinchi xatboshisidan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar boʻyicha qonun loyihasini Oliy Majlis Qonunchilik palatasiga kiritsin. 14. Qoʻmita Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi, Bosh prokuratura, Ichki ishlar vazirligi bilan birgalikda yovvoyi holda oʻsuvchi kavrak oʻsimligini asrab-avaylash, ularni qayta tiklash va populyatsiyasini kengaytirish hamda noqonuniy yoʻl bilan kavrak yigʻishning oldini olish choralarini koʻrib borsin. 15. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim qarorlariga 2-ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin. 16. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim hujjatlari 3-ilovaga muvofiq oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 17. Qoʻmita ikki oy muddatda manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda qonunchilik hujjatlariga ushbu Farmondan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin. 18. Mazkur Farmonning ijrosini tashkil qilishga masʼul va shaxsiy javobgar etib Ipakchilik va jun sanoatini rivojlantirish qoʻmitasining raisi B.Q. Sharipov belgilansin. Farmon ijrosini har chorakda muhokama qilib borish, ijro uchun masʼul idoralar faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari Sh.M. Gʻaniyev zimmasiga yuklansin. (gektar) T/r Hududlar nomi 2022-yil 2023-yil 2024-yil 2025-yil 2026-yil 1. Buxoro 100 150 200 250 300 2. Jizzax 691 1 282 1 924 2 565 3 206 3. Qashqadaryo 1 438 2 876 4 313 5 751 7 189 4. Navoiy 498 995 1 493 1 991 2 488 5. Samarqand 1 272 2 544 3 816 5 088 6 359 6. Surxondaryo 2 001 4 053 6 104 8 156 10 207 7. Fargʻona 100 150 200 250 Jami: 6 000 12 000 18 000 24 000 30 000 1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 20-martdagi “Respublikada kavrak plantatsiyalarini tashkil etish va ularning xom ashyosini qayta ishlash hajmlarini koʻpaytirish hamda eksport qilish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-3617-son qarorida: a) 3-bandning birinchi xatboshisidagi “Uyushmaning asosiy vazifalari” soʻzlari “Yaylov xoʻjaligini rivojlantirish uyushmasining qoʻshimcha vazifalari” soʻzlari bilan almashtirilsin; b) 10-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “10. Oʻzbekiston Respublikasi Ipakchilik va jun sanoatini rivojlantirish qoʻmitasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, “Oʻzagroeksport” AJ, Yaylov xoʻjaligini rivojlantirish uyushmasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari bilan birgalikda zamonaviy logistika tizimini keng joriy etgan holda kavrak xom ashyosini eksportga chiqarishga koʻmaklashsin”; v) 12 va 14-bandlardagi “Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi” soʻzlari “Ipakchilik va jun sanoatini rivojlantirish qoʻmitasi” soʻzlari bilan almashtirilsin; g) 18 va 19-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin: “18. Oʻzbekiston Respublikasi Ipakchilik va jun sanoatini rivojlantirish qoʻmitasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi hamda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi bilan birgalikda Yaylov xoʻjaligini rivojlantirish uyushmasining talabnomasiga asosan kavrak plantatsiyasini tashkil etish maqsadida ekish materiallari (urugʻlari)ni yigʻish (gʻamlash)ga belgilangan tartibda ruxsatnoma berishni taʼminlasin. 19. Mazkur qaror ijrosini samarali tashkil etish va nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining agrar va oziq-ovqat sohalarini rivojlantirish masalalari boʻyicha oʻrinbosari Sh.M. Gʻaniyev hamda Oʻzbekiston Respublikasi Ipakchilik va jun sanoatini rivojlantirish qoʻmitasi raisi B.Q. Sharipov zimmasiga yuklansin”. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 31-iyuldagi “Pillachilik tarmogʻida chuqur qayta ishlashni rivojlantirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-4411-son qarori 2-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “2022-yil 1-avgustga qadar pillachilik tarmogʻi korxonalariga (ularning vakolatli vakillariga) 6-ilovaga muvofiq roʻyxat boʻyicha mahsulotlarni AQSh, Xitoy, Hindiston va Turkiyaga eksport qilishda havo va temir yoʻllari transportida tashish xarajatlarining 50 foizigacha miqdorini, Yevropa Ittifoqi davlatlariga eksport qilishda havo va temir yoʻllari transportida tashish xarajatlarining 70 foizigacha miqdorini Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan kompensatsiya qilishga subsidiyalar taqdim etiladi”. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 16-avgustdagi “Qorakoʻlchilik tarmogʻini kompleks rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-4420-son qarorining 7-bandida: a) quyidagi mazmundagi oʻninchi — oʻn ikkinchi xatboshilar bilan toʻldirilsin: “kavrak yetishtirish bilan shugʻullanadigan xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan qishloq xoʻjaligi texnikalari va agregatlari, resurs tejovchi uskunalar va zamonaviy texnologiyalar xarid qilinishini moliyalashtirish; kavrak oʻsimligi koʻchati va urugʻini sotib olish; suv chiqarish inshootlarini barpo etish”; b) oʻninchi xatboshi oʻn uchinchi xatboshi deb hisoblansin. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 8-iyundagi PQ-4742-son qarori bilan tasdiqlangan oʻzini oʻzi band qiladigan shaxslar uchun faoliyat (ishlar, xizmatlar) turlari roʻyxatida: a) 11-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “11. Fermer xoʻjaliklari egalari, pilla yetishtirish va ipak qurti urugʻchiligi tashkilotlari buyurtmasi boʻyicha qishloq xoʻjaligi ishlari (qishloq xoʻjaligi oʻsimliklari, ipak qurtini va hayvonlarni parvarish qilish, qishloq xoʻjaligi ekinlari hosilini yigʻish, tut koʻchatlarini ekish va boshqa qishloq xoʻjaligi ishlari)”; b) 14-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “14. Chorva mollarini oʻtlatish, ularni parvarish qilish, shu jumladan urugʻlantirish, qoʻzilatish, qirqish va dagʻal xashak jamgʻarish ishlari”. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 9-fevraldagi “Qorakoʻlchilik tarmogʻini yanada rivojlantirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-4984-son qarorining 2-bandida: a) beshinchi xatboshidagi “qorakoʻlchilik subyektlari” soʻzlari “qorakoʻlchilik va kavrak yetishtirish bilan shugʻullanadigan xoʻjalik yurituvchi subyektlar” soʻzlari bilan almashtirilsin; b) kuyidagi mazmundagi oltinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “kavrak oʻsimligi koʻchati va urugʻini sotib olish”; v) oltinchi — oʻninchi xatboshilar tegishincha yettinchi — oʻn birinchi xatboshilar deb hisoblansin. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 8-iyuldagi “Respublikada mavjud yaylovlardan unumli foydalanish, ipak va junni qayta ishlashni qoʻllab-quvvatlash boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-5178-son qarori 7-bandining “b” kichik bandida: a) toʻrtinchi xatboshi “ozuqabop oʻsimliklar” soʻzlaridan keyin “hamda kavrakni plantatsiyalarda” soʻzlari bilan toʻldirilsin; b) kuyidagi mazmundagi oltinchi — sakkizinchi xatboshilar bilan toʻldirilsin: “kavrak plantatsiyasini tashkil etuvchilarga plantatsiya tashkil etish va xom ashyo yetishtirish yuzasidan metodik yordam koʻrsatish va tavsiyalar ishlab chiqish; ishlab chiqilgan innovatsion texnologiyalarni kavrak yetishtirish jarayoniga joriy qilish uchun ilmiy-tadqiqot ishlarini olib borish; kavrak yetishtirishga jalb etiladigan mutaxassislarni plantatsiyalarda agrotexnik tadbirlarni toʻgʻri amalga oshirish boʻyicha oʻqitish uchun maxsus tayyorlov kurslarini tashkil etish”. 1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 30-apreldagi “Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim hujjatlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish, shuningdek, baʼzilarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash toʻgʻrisida”gi PF-6217-son Farmoniga 1-ilovaning 14-bandi “a” va “v” kichik bandlari. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 11-fevraldagi “Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim hujjatlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish, shuningdek, baʼzilarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash toʻgʻrisida”gi PF-67-son Farmoniga 1-ilovaning 21-bandi. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 20-martdagi “Respublikada kavrak plantatsiyalarini tashkil etish va ularning xom ashyosini qayta ishlash hajmlarini koʻpaytirish hamda eksport qilish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-3617-son qarorining 1-2, 4 — 9-bandlari va qarorga 1 — 4-ilovalar.