2001-yil hosili paxta xomashyosi va boshoqli ekinlar doni xarid narxlari toʻgʻrisida
(resolution, 2021-02-22)

Qishloq tovar yetishtiruvchilarini paxta va boshoqli don ekinlarining oʻz sifat parametrlari boʻyicha jahon bozori talablariga javob beradigan tezpishar va serhosil navlarini ekishni kengaytirganlik va yetishtirishni koʻpaytirganlik, ularning hosildorligi va sifatini oshirganlik uchun ragʻbatlantirishni kuchaytirish, paxtachilik va gʻallachilik xoʻjaliklarining moliyaviy ahvolini mustahkamlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Quyidagilar: 2001-yil hosili paxta xomashyosi xarid narxlari 1-ilovaga va boshoqli ekinlar doni xarid narxlari 2-ilovaga muvofiq; paxta xomashyosi uchun uning sifat koʻrsatkichlarini hisobga olgan holda hisob-kitob qilish tartibi 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Belgilab qoʻyilsinki, standart talablariga javob bermaydigan paxta xomashyosi uchun haq toʻlash ushbu qarorga 3-ilovada belgilangan tartibda xarid narxlaridan chegirishlar bilan amalga oshiriladi. “Mikroneyr” koʻrsatkichi xalqaro standartlar bilan belgilangan chegaralar (3,5 — 4,9)dan 0,5 punktdan ortiq farq qilgan taqdirda birinchi nav paxta xomashyosi uchun uchinchi nav narxi boʻyicha, ikkinchi nav paxta xomashyosi uchun toʻrtinchi nav narxi boʻyicha haq toʻlanadi. 3. 2001-yil uchun paxta tolasi davlat xaridlari hajmi uni ishlab chiqarish hajmining 30 foizi miqdorida, preyskurant narxlar boʻyicha davlat ehtiyojlari uchun boshoqli ekinlar doni xarid qilish hajmi esa uni yetishtirish belgilangan hajmining 25 foizi miqdorida saqlab qolinganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin. Belgilansinki, tasdiqlangan davlat xaridlari hajmidan ortiqcha ishlab chiqarilgan paxta tolasi, paxta xomashyosi tayyorlash boʻyicha topshiriq bajarilgan taqdirda, shuningdek belgilangan davlat xaridlari hajmidan ortiqcha xarid qilingan boshoqli ekinlar doni shartnomaviy narxlarda sotiladi. 4. Gʻoʻzaning eng istiqbolli navlari maydonlarini kengaytirganlik uchun ragʻbatlantirish maqsadida paxta xomashyosining 2001-yilda navlarni joylashtirish uchun tasdiqlangan barcha seleksiya navlari 4-ilovaga muvofiq uch guruhga boʻlinishi belgilab qoʻyilsin. Belgilansinki, paxta xomashyosi uchun hisob-kitob qilishda ushbu qaror bilan tasdiqlangan xarid narxlariga I guruhga kiritilgan seleksiya navlariga 1,01, II guruhga 1,0 va III guruhga 0,96 miqdorida tuzatish koeffitsiyentlari qoʻllanadi. Marketing ishlarini, paxtaning jahon bozorida talab katta boʻlgan istiqbolli navlarini rivojlantirishni ragʻbatlantirishga doir takliflarni ishlab chiqish boʻyicha ishlarni tashkil etish uchun 5-ilovaga muvofiq tarkibda Idoralararo muvofiqlashtiruvchi kengash tuzilsin. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi, “Oʻzdavpaxtasanoatsotish” uyushmasi hamda “Oʻzdonmahsulot” davlat korporatsiyasi ikki hafta muddatda ushbu qaror bilan belgilangan xarid narxlari darajalarini va hisob-kitob qilish tartibini tasarruflaridagi tarkibiy tuzilmalarga hamda paxta va boshoqli ekinlar doni yetishtiruvchilarga yetkazsinlar. 6. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosarlari R.S. Azimov va T. Xoltoyev zimmasiga yuklansin. 1. Tasdiqlangan narxlar qishloq xoʻjaligi kooperativlari (shirkatlari), fermer, dehqon xoʻjaliklari, ijarachilar va boshqa qishloq xoʻjaligi tovar ishlab chiqaruvchilari tomonidan sotiladigan RST Oʻz 615-94 talablariga javob beradigan paxta xomashyosiga joriy etiladi. 2. Paxta xomashyosini xarid qiladigan tayyorlovchi tashkilotlar uni tashish va tushirish boʻyicha barcha xarajatlarni toʻlaydilar. Paxta xomashyosi shirkat, fermer, dehqon xoʻjaligi, ijarachilar va boshqa qishloq xoʻjaligi korxonalari, kooperativ korxonalar va tashkilotlar transporti bilan yetkazib berilganda paxta xomashyosini xarid qiladigan tayyorlovchi tashkilotlar xoʻjaliklarning uni tashish va tushirish xarajatlarini shartnoma tariflari boʻyicha toʻlaydilar. Paxta xomashyosini xarid qiladigan tayyorlovchi tashkilotlarning qoʻshimcha talablariga rioya qilgan holda paxta xomashyosini joʻnatish bilan bogʻliq xarajatlar mazkur tayyorlovchi tashkilotlar hisobidan toʻlanadi. Paxta xomashyosini normativ koʻrsatkichlargacha yetkazib quritish va tozalash xizmatlariga haq paxta topshiruvchi tomonidan shartnoma tariflari boʻyicha qoʻshimcha ravishda toʻlanadi. 3. I, II, III va IV navlarning 1 va 2-klass paxta xomashyosining haqiqiy namligi RST Oʻz-615-94 3-jadvalida belgilangan normadan yuqori, lekin 3-klass normalaridan yuqori boʻlmaganda, bu paxta xomashyosi uchun tegishli tip, nav, klassdagi paxta xomashyosining xarid narxidan normadan ortiq har bir foiz uchun 0,5 foiz miqdorida chegirma bilan haq toʻlanadi. Ifloslanganlik yoki namlik I, II, III va IV navlar boʻyicha 3-klass uchun belgilangan normalardan oshib ketganda paxta xomashyosi topshiruvchiga qaytariladi yoki bu paxta xomashyosi uchun bir nav past paxta xomashyosining xarid narxi boʻyicha haq toʻlanadi. Ifloslanganligi yoki namligi 22 foiz normadan yuqori boʻlgan V nav paxta xomashyosini qabul qilib olishda tegishli tipning xarid narxidan normadan ortiq ifloslanganlik yoki namlikning har bir foizi uchun 0,5 foiz miqdorida chegirib qolinadi. Namlik va ifloslanganlik normativdan ortiq boʻlganda ayni bir vaqtda narxdan umumlashtirilgan holda chegirib qolinadi. 4. I va II nav paxta xomashyosining solishtirma uzilish quvvati belgilangan (RST Oʻz 615-94 1-jadvalidagi) normalardan past boʻlganda tegishli tip, nav, klass paxta xomashyosi xarid narxidan chegirib qolinadi, solishtirma uzilish quvvati bazaviy normadan ortiq boʻlganda esa I nav uchun xarid narxiga har bir gs/teks. uchun 0,5 foiz miqdorida ustama toʻlanadi. Hisob-kitoblar paxta xomashyosi qayta ishlangandan soʻng amalga oshiriladi. 5. Paxta xomashyosi “asal shudring” kasalligi bilan har qanday darajada yoki bakterial-zamburugʻ bilan past darajada kasallangan boʻlsa uning narxidan 3,5 foiz miqdorida chegirgan holda haq toʻlanadi. Bakterial-zamburugʻ bilan oʻrtacha darajada kasallangan paxta xomashyosi pasaytirilgan navga oʻtkaziladi va unga pasaytirilgan navning xarid narxi boʻyicha haq toʻlanadi. Paxta xomashyosi bakterial-zamburugʻ bilan kuchli darajada kasallangan boʻlsa unga shartnomaviy narx boʻyicha haq toʻlanadi. 6. “Mikroneyr” koʻrsatkichi belgilangan normalardan yuqori yoki past (3,5 dan 4,9 gacha) boʻlgan I-II nav paxta xomashyosining xarid narxidan quyidagi shkalaga muvofiq chegirib qolinadi: “Mikroneyr” koʻrsatkichi 0,5 punktdan oshib ketganda I nav paxta xomashyosi uchun III nav narxi boʻyicha, II nav paxta xomashyosi uchun — IV nav narxi boʻyicha haq toʻlanadi. Koʻrsatib oʻtilgan chegirishlar paxta xomashyosini qayta ishlashning haqiqiy natijalari boʻyicha uzil-kesil hisob-kitoblar vaqtida amalga oshiriladi. 7. Urugʻlik chigit yetishtiruvchi ilmiy muassasalar va xoʻjaliklarga urugʻlikning unuvchanligi 1 klassga muvofiq boʻlganda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1998-yil 25-noyabrdagi 491-son qaroriga muvofiq xarid narxiga quyidagi miqdorda ustama haq toʻlanadi: Urugʻlik chigitlar unuvchanligi boʻyicha ikkinchi klassga mansub boʻlganda ustama haq tegishli ravishda ikki baravar kamayadi. Ustama haq toʻlash uchun urugʻlik chigit yetishtiruvchi xoʻjaliklar va paxta zavodlari roʻyxati Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi, “Oʻzdavpaxtasanoatsotish” uyushmasi va Oʻzbekiston Respublikasi qishloq xoʻjaligi ekinlari navlarini sinash davlat komissiyasining taqdimnomasiga koʻra har yili Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan tasdiqlanadi.