Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida
(resolution, 2014-05-23)

Sud amaliyotida yuzaga kelgan masalalar munosabati bilan “Sudlar toʻgʻrisida”gi Qonunning 17-moddasiga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi qaror qiladi: Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi tomonidan qabul qilingan quyidagi qarorlarga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin: 1. Oliy sud Plenumining 1992-yil 13-noyabrdagi 5-sonli (Oliy sud Plenumining 1998-yil 11-sentabrdagi 24-sonli hamda 2002-yil 14-iyundagi 11-sonli qarorlariga asosan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilgan) “Fuqarolik holati dalolatnomalari yozuvlaridagi xatoliklarni belgilashni tartibga soluvchi qonunchilikni sudlar tomonidan qoʻllanishi haqida”gi qarorining 9-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “Tugʻilganlik haqidagi tiklangan yozuvda tugʻilganlik sanasi xato koʻrsatilgan boʻlsa, uning xatoligini tasdiqlovchi yozma va boshqa dalillar asosida sud tiklangan fuqarolik holati dalolatnomalari yozuvlarini bekor qiladi”. 2. Oliy sud Plenumining 1996-yil 19-iyuldagi 18-sonli (Oliy sud Plenumining 1998-yil 11-sentabrdagi 24-sonli hamda 2002-yil 14-iyundagi 11-sonli qarorlariga asosan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilgan) “Fuqarolarning huquqlari va erkinliklarini buzadigan xatti-harakatlar va qarorlar ustidan keltirilgan shikoyatlarni sudlarda koʻrish amaliyoti toʻgʻrisida”gi qarorining: a) 9-bandi chiqarilsin; b) 11-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “Fuqaro oʻzining huquqlari va erkinliklarini buzadigan xatti-harakatlar (qarorlar) ustidan bevosita sudga yoki boʻysinuv tartibida yuqori organga, mansabdor shaxsga Oʻzbekiston Respublikasi FPKning 269-270-moddalarida belgilangan tartib va muddatda shikoyat bilan murojaat qilishga haqli”. 3. Oliy sud Plenumining 1996-yil 20-dekabrdagi 42-sonli (Oliy sud Plenumining 2002-yil 14-iyundagi 11-sonli qaroriga asosan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilgan) “Fuqarolik ishlari boʻyicha sud xarajatlarini va jinoyat ishlari yuzasidan sud chiqimlarini undirish amaliyoti toʻgʻrisida”gi qarorining: 4-bandi quyidagi mazmundagi uchinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “Sudlarga tushuntirilsinki, Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik Protsessual Kodeksi 110-moddasining 2-qismiga muvofiq, faqatgina jismoniy shaxs davlat bojini toʻlashdan ozod qilinishi mumkin. Davlat daromadiga undiriladigan sud xarajatlarini toʻlashni kechiktirish, boʻlib-boʻlib toʻlash, shuningdek, ularning miqdorini kamaytirish esa jismoniy shaxslarga ham, yuridik shaxslarga ham qoʻllanilishi mumkin”. 4. Oliy sud Plenumining 1998-yil 17-apreldagi 13-sonli (Oliy sud Plenumining 2002-yil 14-iyundagi 11-sonli qaroriga asosan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilgan) “Sudning hal qiluv qarori haqida”gi qarorining ruscha matnini 10-bandining birinchi xatboshisidagi ikkinchi jumla “V to je vremya sud ne vprave po svoyey initsiative, bez soglasiya istsa, izmenit predmet i osnovaniye iska, za isklyucheniyem sluchayev, kogda eto predusmotreno zakonom.” chiqarilsin. 5. Oliy sud Plenumining 1998-yil 11-sentabrdagi 22-sonli (Oliy sud Plenumining 2002-yil 14-iyundagi 11-sonli qaroriga asosan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilgan) “Sudlar tomonidan nikohdan ajratish haqidagi ishlarni koʻrishda qonunlarni qoʻllash amaliyoti toʻgʻrisida”gi qarorining: 14-bandining toʻqqizinchi xatboshisi “346” raqamidan soʻng “-34816” raqami bilan toʻldirilsin. 6. Oliy sud Plenumining 2000-yil 28-apreldagi 7-sonli (Oliy sud Plenumining 2003-yil 19-dekabrdagi 20-sonli qaroriga asosan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilgan) “Maʼnaviy zararni qoplash haqidagi qonunlarni qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida”gi qarorining: 13-bandi quyidagi mazmundagi uchinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “Sudlar shuni nazarda tutishlari lozimki, qarz shartnomasidan kelib chiqqan majburiyat, pul majburiyati boʻlib, uni bajarmaganlik uchun javobgarlik Oʻzbekiston Respublikasi FKning 327-moddasida belgilanganligi sababli qarz oluvchining shartnoma boʻyicha majburiyatni buzganligi qarz beruvchining maʼnaviy zararni qoplash huquqini istisno etadi”. 7. Oliy sud Plenumining 2000-yil 22-dekabrdagi 33-sonli (Oliy sud Plenumining 2003-yil 19-dekabrdagi 20-sonli qaroriga asosan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilgan) “Meros huquqiga oid qonunlarni qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida”gi qarori: 19-bandining birinchi xatboshisidagi ikkinchi jumla “Meros tarkibiga kirgan koʻchmas mulkni, yaʼni uy-joy va kvartiralarga nisbatan imtiyozli huquqni amalga oshirishda boshqa merosxoʻrlarning meros mulkidagi hissalarining miqdori, ularning boshqa uy-joy bilan taʼminlanganligi holatini inobatga olib, FKning 223-moddasi talabi doirasida hal etiladi.” chiqarilsin. 8. Oliy sud Plenumining 2001-yil 1-iyundagi 6-sonli “Otalikni belgilash haqidagi ishlarni koʻrishda sudlar tomonidan qonunlarning tatbiq etilishi toʻgʻrisida”gi qarorining: 11-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Ota-ona va bolalarning oʻzaro huquq hamda majburiyatlari farzandlar dunyoga kelishi bilan vujudga kelishini nazarda tutib, otalikni belgilash toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrib chiqishda sud bolaning kelib chiqishini aniqlashi, bunda javobgar bolaning onasi bilan birgalikda yashaganligi, ularning umumiy roʻzgʻor yuritishganligi yoki bolani birgalikda tarbiyalaganliklari, yoinki moddiy jihatdan taʼminlaganliklari yoxud javobgar oʻz otaligini tan olganligini mavjudligiga eʼtibor berishi lozim”. 9. Oliy sud Plenumining 2003-yil 19-dekabrdagi 18-sonli “Mehnat vazifalarini bajarishi munosabati bilan xodimning hayoti va sogʻligʻiga yetkazilgan zararni qoplashga oid nizolar boʻyicha sud amaliyoti haqida”gi qarorining: a) 1-bandidagi “Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 1-fevraldagi 48-sonli qarori” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2005-yil 11-fevraldagi 60-sonli qarori” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; b) 6-bandining toʻrtinchi xatboshisidagi “38” raqami “50” raqami bilan; v) 10-bandining beshinchi xatboshisidagi “12 — 16” raqamlari “11 — 21” raqamlari bilan; g) 11-bandidagi “24” raqami “27” raqami bilan; d) 13-bandining birinchi xatboshisidagi “19 — 21” raqamlari “22 — 25”, toʻrtinchi xatboshidagi “20” raqami “23” raqami bilan; e) 18-bandining birinchi xatboshisidagi “28” raqami “42” raqami bilan almashtirilsin. 10. Oliy sud Plenumining 1995-yil 27-oktabrdagi 21-sonli (Oliy sud Plenumining 2002-yil 14-iyundagi 10-sonli qaroriga asosan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilgan) “Giyohvandlik vositalari yoki psixotrop moddalar bilan qonunga xilof ravishda muomala qilishga oid jinoyat ishlari boʻyicha sud amaliyoti haqida”gi qarorining: a) 7-bandining ikkinchi xatboshisi “1998-yil 22-maydagi” degan soʻzlaridan soʻng “hamda 2000-yil 31-iyuldagi 283-sonli” soʻzlari bilan toʻldirilsin; b) oʻzbekcha matni 11-bandidagi “sud-ximiyaviy” soʻzlari “sud-kimyoviy” soʻzlari bilan almashtirilsin; v) 12-bandining birinchi xatboshisi “1998-yil 22-may 3-sonli” degan soʻzlaridan soʻng “hamda 2000-yil 31-iyuldagi 283-sonli” soʻzlari bilan toʻldirilsin; g) 14-bandidagi “Oʻzbekiston Respublikasining 1992-yil 9-dekabrdagi “Surunkali alkogolizm yoki giyohvandlikka mubtalo boʻlgan bemorlarni majburiy davolash toʻgʻrisida”gi qonuniga” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasining 1992-yil 9-dekabrdagi “Surunkali alkogolizm, giyohvandlik yoki zaxarvandlikka mubtalo boʻlgan bemorlarni majburiy davolash toʻgʻrisida”gi qonuniga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; d) 18-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Sudlarning eʼtibori hukmlarning ashyoviy dalillarni yoʻq qilish qismi ijrosi boʻyicha doimiy nazoratni amalga oshirish zarurligiga qaratilsin”. 11. Oliy sud Plenumining 1996-yil 20-dekabrdagi 37-sonli (Oliy sud Plenumining 2002-yil 14-iyundagi 10-sonli qaroriga asosan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilgan) “Transport vositalarini olib qochish ishlari boʻyicha sud amaliyoti haqida”gi qarori: 6-bandining ikkinchi xatboshisi chiqarilsin. 12. Oliy sud Plenumining 1996-yil 20-dekabrdagi 38-sonli (Oliy sud Plenumining 2002-yil 14-iyundagi 10-sonli qaroriga asosan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilgan) “Respublika sudlari tomonidan ommaviy tartibsizliklar uchun javobgarlik toʻgʻrisidagi qonunlarni qoʻllash amaliyoti bilan bogʻliq ayrim masalalar toʻgʻrisida”gi qarori: 3-bandidan “Ommaviy tartibsizliklar, qirgʻin qilishlar va oʻt qoʻyishlarning tashkilotchilari, faol ishtirokchilariga, jamoat tartibini saqlash boʻyicha oʻz xizmat vazifalarini bajarayotgan hokimiyat vakillarining va boshqa shaxslarning hayoti, sogʻligʻi, or-nomusi va qadr-qimmatiga tajovuz etuvchi, milliy va irqiy teng huquqlilikni buzishga dalolat qiluvchi shaxslarga qattiq jazo choralari qoʻllanilmogʻi kerak.” jumlasi chiqarilsin. 14. Oliy sud Plenumining 1997-yil 22-avgustdagi 12-sonli (Oliy sud Plenumining 2002-yil 14-iyundagi 10-sonli hamda 2004-yil 24-sentabrdagi 15-sonli qarorlariga asosan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilgan) “Sudlar tomonidan jinoyat ishlarini birinchi bosqich sudida muhokama etish jarayonida protsessual qonunchilikka rioya qilinishi toʻgʻrisida”gi qarori: 13-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Sudlarga tushuntirilsinki, sud tergovi tamomlanganidan soʻng taraflar muzokara soʻzlaridan keyin ularning har biri boshqa tarafning nutqlari yuzasidan eʼtirozlari boʻlsa yana bir martadan soʻzga chiqishlari mumkin. Soʻnggi eʼtiroz bildirish huquqi hamisha himoyachi va sudlanuvchiga beriladi. (JPKning 449-moddasi)”. 15. Oliy sud Plenumining 1998-yil 17-apreldagi 11-sonli (Oliy sud Plenumining 2002-yil 14-iyundagi 10-sonli hamda 2002-yil 25-oktabrdagi 28-sonli qarorlariga asosan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilgan) “Iqtisodiyot sohasidagi jinoiy ishlar boʻyicha sud amaliyotida yuzaga kelgan ayrim masalalar toʻgʻrisida”gi qarori: 17-bandining uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Nazorat qilinmaydigan foyda (daromad) olish maqsadida roʻyxatdan oʻtishdan boʻyin tovlab, savdo yoki vositachilik faoliyati bilan shugʻullanish harakatini Jinoyat kodeksining 188-moddasi bilan tasniflashda shaxsning maʼmuriy jazo qoʻllanilgandan keyin yana roʻyxatdan oʻtishdan boʻyin tovlab ancha miqdorda savdo yoki vositachilik faoliyati bilan shugʻullanganligi holati aniqlanishi zarur. Olingan foyda koʻp yoki juda koʻp miqdorni tashkil qilgan holatda shaxsning harakati tegishliligicha Jinoyat kodeksining 188-moddasi 2 yoki 3-qismlarining tavsiflash belgilari bilan malakalanadi”. 16. Oliy sud Plenumining 1998-yil 11-sentabrdagi 21-sonli (Oliy sud Plenumining 2002-yil 14-iyundagi 10-sonli qaroriga asosan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilgan) “Jinoiy harakatlar oqibatida yetkazilgan moddiy zararni qoplash masalasiga doir sud amaliyoti toʻgʻrisida”gi qarori: 18-bandining birinchi xatboshisi chiqarilsin. 17. Oliy sud Plenumining 2000-yil 28-apreldagi 8-sonli (Oliy sud Plenumining 2002-yil 14-iyundagi 10-sonli qaroriga asosan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilgan) “Valyuta qimmatliklarini qonunga xilof ravishda olish yoki oʻtkazishga doir ishlar yuzasidan sud amaliyoti toʻgʻrisida”gi qarori: ruscha matnini muqaddimaning birinchi xatboshisidagi “dopolnitelnoy meru nakazaniya v vide konfiskatsii imushestva i” soʻzlari chiqarilsin. 18. Oliy sud Plenumining 2000-yil 15-sentabrdagi 21-sonli (Oliy sud Plenumining 2002-yil 14-iyundagi 10-sonli qaroriga asosan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilgan) “Voyaga yetmaganlarning jinoyatlari haqidagi ishlar boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida”gi qarori: 6-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Sudlarga ijtimoiy xavfi katta boʻlmagan yoki uncha ogʻir boʻlmagan jinoyatni birinchi marta sodir etgan voyaga yetmagan shaxslarga hamda ijtimoiy xavfi katta boʻlmagan jinoyatni takroran sodir etgan voyaga yetmagan shaxslarga nisbatan JK 88-moddasida koʻrsatib oʻtilgan majburlov choralarini kengroq qoʻllanishi uqtirilsin”. 19. Oliy sud Plenumining 2000-yil 15-sentabrdagi 23-sonli (Oliy sud Plenumining 2003-yil 19-dekabrdagi 20-sonli qaroriga asosan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilgan) “Harbiy xizmatni oʻtash tartibiga qarshi jinoyatlarga oid ishlarni koʻrish boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida”gi qarori: a) 1.2- bandidan “ichki va qorovul” soʻzlari chiqarilsin; b) 2.3-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Harbiy xizmatchi dezertirlik sodir eta turib, qonunga xilof ravishda harbiy xizmatni oʻtashni tugatadi va oʻzini harbiy xizmat munosabatlari doirasidan chetga olishga intiladi. Subyekt (shaxs) harbiy xizmatdan boʻyin tovlash maqsadida harbiy qism yoki xizmat joyini tark etgan paytdan boshlab dezertirlik jinoyati tugallangan hisoblanadi va shu paytdan javobgarlikka tortish muddatini hisoblash boshlanadi. Bunday maqsad mavjud boʻlganda oʻzboshimchalik bilan oʻz joyida boʻlmaslikning davomiyligi ahamiyat kasb etmaydi.”; v) 2.3-bandining uchinchi xatboshisi chiqarilsin; g) 5.4.1-bandining ikkinchi va uchinchi xatboshilaridagi “praporshiklarga,” soʻzi chiqarilsin; d) 6-band quyidagi mazmunda ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “Sudlarga tushuntirilsinki, sud, sudlanuvchiga jazo turini tayinlash paytida uning hukm chiqarilgunga qadar belgilangan tartibda harbiy xizmatdan boʻshatilganligini va shaxsini hisobga olib, unga nisbatan JKning 46-moddasida koʻrsatilgan axloq tuzatish ishlari jazosini qoʻllash huquqiga ega.”; e) 6-bandining uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Uch yildan ortiq boʻlmagan muddatga ozodlikdan mahrum qilish turidagi jazoni tayinlash paytida, sud ishning holatlari va sudlanganning shaxsini inobatga olib, muddatli xizmat harbiy xizmatchilariga intizomiy qismga yuborish, JKning 47-moddasida koʻrsatilgan harbiy xizmatchilarga esa ijtimoiy xavfi katta boʻlmagan jinoyat yoki ogʻir oqibatlarni keltirib chiqarmagan ehtiyotsizlik orqasida sodir etilgan jinoyat uchun xizmat boʻyicha cheklash jazolarini qoʻllash huquqiga ega”. 20. Oliy sud Plenumining 2001-yil 1-iyundagi 5-sonli (Oliy sud Plenumining 2002-yil 14-iyundagi 10-sonli, 2003-yil 19-dekabrdagi 20-sonli, 2004-yil 24-sentabrdagi 15-sonli hamda 2006-yil 3-fevraldagi 5-sonli qarorlariga asosan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilgan) “Jinoyat ishlarini apellatsiya, kassatsiya va nazorat tartibida koʻrish amaliyoti haqida”gi qarori: a) qarorning nomi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Jinoyat ishlarini kassatsiya va nazorat tartibida koʻrish amaliyoti haqida”; b) muqaddimaning birinchi xatboshisidagi “apellatsiya” soʻzi chiqarilsin; v) muqaddimaning ikkinchi xatboshisi chiqarilsin; g) muqaddimaning toʻrtinchi xatboshisidagi “apellatsiya” soʻzi chiqarilsin; d) 1-bandidagi “apellatsiya” soʻzi chiqarilsin; e) 2-bandidagi “4972, 4979” raqamlari chiqarilsin; j) 3-bandining birinchi xatboshisidagi “apellatsiya,” soʻzi va “4972, 4976, 4979” raqamlari chiqarilsin; z) 3-bandining oltinchi xatboshisidagi “apellatsiya yoki” soʻzlari chiqarilsin; i) 4-bandining ikkinchi xatboshisidagi “apellatsiya,” soʻzi chiqarilsin; k) 6-bandining birinchi xatboshisidagi “49711” raqami va “apellatsiya,” soʻzi chiqarilsin; l) 6-bandning ikkinchi xatboshisi chiqarilsin; m) 8-bandi chiqarilsin; n) 9-bandning birinchi xatboshisi chiqarilsin; o) 10-bandining birinchi xatboshisidagi “apellatsiya,” soʻzi chiqarilsin; p) 11-bandining birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Agar, birinchi instansiya sudi tomonidan yoʻl qoʻyilgan kamchiliklarni toʻldirish va protsessual qonun buzilishlarini bartaraf etish imkoniyati boʻlsa, kassatsiya va nazorat instansiyasi sudlari qisman sud tergovi oʻtkazish va hukmga oʻzgartirishlar kiritishga haqlidir.”; r) 12-bandining ikkinchi xatboshisidagi “apellatsiya” soʻzi chiqarilsin; s) 15-bandi chiqarilsin; t) 20-bandidagi “apellatsiya va” soʻzlari chiqarilsin; u) 23-bandining birinchi xatboshisidagi “apellatsiya,” soʻzi chiqarilsin; f) 25-bandining birinchi xatboshisidagi “apellatsiya,” soʻzi chiqarilsin; x) 28-bandidagi “apellatsiya,” soʻzi chiqarilsin; ch) 29-bandidagi “apellatsiya,” soʻzi chiqarilsin. 21. Oliy sud Plenumining 2001-yil 2-noyabrdagi 25-sonli (Oliy sud Plenumining 2002-yil 14-iyundagi 10-sonli hamda 2004-yil 21-maydagi 6-sonli qarorlariga asosan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilgan) “Jinoiy jazolarning liberallashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat, Jinoyat-protsessual kodekslari hamda Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksiga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish haqidagi Oʻzbekiston Respublikasi qonunini sud amaliyotida qoʻllash haqida”gi qarori a) 2, 3, 6, 8, 9, 11-bandlari chiqarilsin; b) 7-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Jinoyat kodeksining 85-moddasiga kiritilgan voyaga yetmay turib ijtimoiy xavfi katta boʻlmagan, ehtiyotsizlik orqasida sodir etilgan jinoyat yoki qasddan uncha ogʻir boʻlmagan jinoyat sodir etgan shaxslarga nisbatan ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazo tayinlanmaslik haqidagi qonun talabi, shu toifadagi bir necha jinoyatlar sodir qilingan hollarda, shuningdek, bir necha hukm yuzasidan jazo tayinlanganda ham tatbiq etiladi. Agar voyaga yetmagan shaxs tomonidan sodir etilgan jinoyatlardan birortasi boshqa tasnifga taalluqli boʻlsa (JK 15-moddasi 4, 5-qismlari), bu qoida tatbiq etilmaydi”. 22. Oliy sud Plenumining 2002-yil 25-oktabrdagi 26-sonli “Tadbirkorlik faoliyati bilan bogʻliq jinoyat va maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisidagi ishlar boʻyicha sud amaliyotining ayrim masalalari haqida”gi qarori: 4-bandi ikkinchi xatboshisining ikkinchi jumlasi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Jinoyat kodeksi muayyan moddalarining tegishli qismlari dispozitsiyalarida nazarda tutilgan kvalifikatsiya belgilari mavjud boʻlgan jinoyat sodir etilgan hollar bundan mustasno”.