Keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarni manzilli ijtimoiy himoya qilish va qoʻllab-quvvatlashni yanada kuchaytirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2024-03-12)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Keksalarni eʼzozlash yili” Davlat dasturi toʻgʻrisida” 2015-yil 18-fevraldagi PQ-2302-son qarorini bajarish yuzasidan, shuningdek keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarni manzilli ijtimoiy himoya qilish va qoʻllab-quvvatlashni yanada kuchaytirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Shunday tartib belgilansinki, unga muvofiq 2016-yil 1-yanvardan boshlab oʻzgalar parvarishiga muhtoj boʻlgan yolgʻiz yashayotgan hamda yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarga ijtimoiy xizmatlar va ijtimoiy yordam koʻrsatish yakka tartibda shakllantiriladigan ijtimoiy xizmatlar dasturi asosida amalga oshiriladi. 2. Quyidagilar: b) Keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarga ijtimoiy xizmatlar va ijtimoiy yordam koʻrsatish, shuningdek yakka tartibdagi ijtimoiy xizmatlar dasturini shakllantirish va amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin va 2016-yil 1-yanvardan boshlab amalga kiritilsin. 3. Yolgʻiz yashayotgan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsning turmushini baholash, shuningdek yolgʻiz yashayotgan hamda oʻzgalar parvarishiga muhtoj boʻlgan yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslar uchun yakka tartibdagi dastur shakllari 4 va 4a-ilovalarga muvofiq tasdiqlansin. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Moliya vazirligi boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda: a) 2016-yil 1-yanvargacha boʻlgan muddatda: ushbu qaror bilan tasdiqlangan Keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarga ijtimoiy xizmatlar va ijtimoiy yordam koʻrsatish, shuningdek yakka tartibdagi ijtimoiy xizmatlar dasturini shakllantirish va amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi nizom talablarini hisobga olgan holda ijtimoiy xizmatlar standartlari ishlab chiqilishini va belgilangan tartibda tasdiqlanishini; Ijtimoiy xizmatlar va ijtimoiy yordam olayotgan keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarni hisobga olishning yagona registri shakllantirilishini, shuningdek Registr toʻgʻrisidagi nizom ishlab chiqilishini va belgilangan tartibda tasdiqlanishini; Keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarga ijtimoiy xizmatlar va ijtimoiy yordam koʻrsatish tartibi toʻgʻrisidagi nizomning, shuningdek yakka tartibdagi ijtimoiy xizmatlar dasturini shakllantirish va amalga oshirish afzalliklarining hamda Oʻzgalar parvarishiga muhtoj boʻlgan yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarni asosiy oziq-ovqat mahsulotlari va gigiyena tovarlari bilan bepul taʼminlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomning mohiyati va ahamiyati aholi eʼtiboriga, shu jumladan ommaviy axborot vositalari orqali yetkazilishini taʼminlasinlar; b) doimiy asosda: Ijtimoiy xizmatlar va ijtimoiy yordam olayotgan keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarni hisobga olishning yagona registri yuritilishini; keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarga ijtimoiy xizmatlar va ijtimoiy yordam koʻrsatishda band boʻlgan va vaqtincha jalb qilinadigan xodimlarning tayyorlanishini, qayta tayyorlanishini va malakasi oshirilishini taʼminlasinlar. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi hamda boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda oliy taʼlim muassasalarida “Ijtimoiy ishlar (keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslar bilan)” taʼlim yoʻnalishi boʻyicha malakali mutaxassislar tayyorlash yuzasidan ikki oy muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi bilan kelishgan holda oliy maʼlumotga ega boʻlgan ijtimoiy xodimlarning mehnatiga haq toʻlash boʻyicha lavozim razryadlarini bir oy muddatda tasdiqlasin. 7. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Sogʻliqni saqlash vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari bilan birgalikda ushbu qarorda belgilangan tadbirlarni amalga oshirish bilan bogʻliq xarajatlarning oʻz vaqtida va toʻliq moliyalashtirilishini taʼminlasin. 8. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 5-ilovaga muvofiq ayrim qarorlari 2016-yil 1-yanvardan boshlab oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 9. Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarni ushbu qarorga muvofiqlashtirsin. 10. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi oʻrinbosari R.S. Azimov zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Nizom keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarga ijtimoiy xizmatlar va ijtimoiy yordam koʻrsatish, shuningdek ijtimoiy xizmatlarning yakka tartibdagi dasturini shakllantirish va amalga oshirish tartibini belgilaydi. 2. Ushbu Nizom maqsadlarida quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi: ijtimoiy xizmatlarning yakka tartibdagi dasturi — yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarning yashash holatini baholash asosida ishlab chiqiladigan, ijtimoiy xizmatlarning va ijtimoiy yordam boʻyicha xizmatlar roʻyxatini, ularning hajmlarini, ularni koʻrsatishning davriyligini, shart-sharoitlari va muddatlarini, shuningdek masʼul shaxslarni, shu jumladan yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsning yoki uning qonuniy vakilining majburiyatlari tavsifini oʻz ichiga oladigan hujjat; internat muassasalari — keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarga ijtimoiy xizmatlar koʻrsatadigan nogironligi boʻlgan shaxslar uchun “Muruvvat” internat-uylari, keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslar uchun “Saxovat” internat-uylari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligining Urush va mehnat faxriylari uchun respublika pansionati; fuqarolar yigʻinining ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash boʻyicha komissiyasi (ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash boʻyicha komissiya) — qonunchilikka muvofiq aholining zaif toifalarini ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash maqsadida tashkil etiladigan fuqarolar yigʻini komissiyasi, uning tarkibiga fuqarolar yigʻini raisi, uning maslahatchilari va masʼul kotibi, komissiya tarkibiga saylangan fuqarolar yigʻini hududida yashaydigan shaxslar, tuman (shahar) “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlarining (keyingi oʻrinlarda — Markazlar) ijtimoiy xodimlari guruhi xodimi, davolash-profilaktika muassasasining vrachi, shuningdek, zarurat boʻlganda, tuman (shahar) davlat soliq inspeksiyasining, tuman (shahar) hokimligi moliya boʻlimining vakillari va ichki ishlar organlarining profilaktika boʻyicha inspektori kiradi; oʻzgalar parvarishiga muhtoj boʻlgan yolgʻiz yashaydigan keksalar va nogironlar (yolgʻiz yashaydigan keksalar va nogironlar) — yolgʻiz yashaydigan yoki keksalar va nogironlar, voyaga yetmagan bolalar yoxud qamoqda va jazoni oʻtash muassasalarida, uzoq muddat davolanishda boʻlgan shaxslar bilan birga yashaydigan oʻzgalar parvarishiga muhtoj boʻlgan pensiya yoshidagi shaxslar (60 yoshga yetgan erkaklar, 55 yoshga yetgan ayollar) hamda I va II guruh nogironlari; oʻzgalar parvarishiga muhtoj boʻlgan yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslar (yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslar) — farzandlari (shu jumladan asrab olgan farzandlari); voyaga yetmagan yoki nogiron bolalar bundan mustasno, eri (xotini) va ota-onasi, keksalar yoki nogironligi boʻlgan shaxslar bundan mustasno; shuningdek vasiylari, homiylari va sud tomonidan keksani yoki nogironni parvarish qilish majburiyati zimmasiga yuklangan shaxslari boʻlmagan oʻzgalar parvarishiga muhtoj boʻlgan pensiya yoshidagi (60 yoshga yetgan erkaklar, 55 yoshga yetgan ayollar) shaxslar hamda I va II guruh nogironligi boʻlgan shaxslar; oʻzgalar parvarishiga muhtoj boʻlgan yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarning shaxsiy roʻyxati (Shaxsiy roʻyxat) — yolgʻiz yashaydigan yoki yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslar deb hisoblash toʻgʻrisida Markazlar tomonidan shakllantirilgan shaxslar roʻyxati; ijtimoiy yordam — keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarga beriladigan nafaqalar va boshqa toʻlovlar, imtiyozlar, natura tarzidagi yordam (oziq-ovqat mahsulotlari, kundalik ehtiyoj gigiyena tovarlari, reabilitatsiyaning texnik vositalari va boshqalar); ijtimoiy xizmatlar — keksalar va nogironlar hayoti sifatini oshirishga, ularga jamiyat hayotida qatnashish uchun boshqa fuqarolarga teng boʻlgan imkoniyatlar yaratishga va(yoki) oʻzining bazaviy hayotiy ehtiyojlarini mustaqil ravishda taʼminlash imkoniyatlarini kengaytirishga yoʻnaltirilgan chora-tadbirlar va xatti-harakatlar kompleksi; ijtimoiy xizmat standarti — vakolatli davlat boshqaruvi organlari tomonidan ijtimoiy xizmatlar koʻrsatuvchilarga nisbatan xizmatlar sifatini taʼminlash boʻyicha belgilangan talablar, ular xizmatlar tavsifini, xizmatlar koʻrsatish shart-sharoitlarini, muddatlarini, ijtimoiy xizmatlarning sifati va natijadorligi koʻrsatkichlarini oʻz ichiga oladi; ijtimoiy koʻmaklashish xizmatlari — yuridik va jismoniy shaxslarni jalb etish hamda ularning xatti-harakatlarining kelishilganligini taʼminlash yoʻli bilan keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini amalga oshirishda koʻmaklashish. 3. Yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarga ijtimoiy xizmatlar va ijtimoiy yordam koʻrsatish, shuningdek ijtimoiy xizmatlar koʻrsatishning yakka tartibdagi dasturini shakllantirish va roʻyobga chiqarish ushbu Nizomning 1-ilovasiga muvofiq sxema boʻyicha amalga oshiriladi. 4. Keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslar uchun ijtimoiy xizmatlar koʻrsatish quyidagi shakllarda amalga oshiriladi: yashash joyida ijtimoiy koʻmaklashish xizmatlari va maslahat xizmatlari; xonadondagi ishlariga qarashish xizmatlari; kunduzi va qisqa vaqt boʻlinadigan muassasalardagi xizmatlar; internat muassasalaridagi xizmatlar. 5. Keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslar uchun yashash joyidagi ijtimoiy koʻmaklashish xizmatlari va maslahat xizmatlari Markazlarning ijtimoiy xodimlari guruhlari tomonidan koʻrsatiladi va quyidagi xizmat turlarini oʻz ichiga oladi: ijtimoiy muhofaza qilish va ijtimoiy xizmatlar koʻrsatish masalalari boʻyicha maslahatlar berish, tegishli tashkilotlarga yuborish; sogʻligʻining holati boʻyicha muhtoj boʻlgan keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarga ularga homiylikni belgilashda koʻmaklashish hamda homiylarning oʻz vazifalarini bajarishi yuzasidan nazoratni amalga oshirish; protez-ortopediya buyumlari va reabilitatsiyaning texnik vositalarini olishda koʻmaklashish; oʻzgalar parvarishiga muhtoj boʻlgan yolgʻiz yashaydigan keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarga bepul yoki imtiyozli dori-darmonlar bilan taʼminlanishda koʻmaklashish. 6. Yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarga uyida parvarish qilish boʻyicha ijtimoiy xizmatlar Markazlarning ijtimoiy xodimlari guruhlari tomonidan koʻrsatiladi hamda ular maishiy xizmat koʻrsatishni, shu jumladan oziq-ovqat mahsulotlarini, zarur sanoat tovarlarini va dori-darmonlarni sotib olish va uyiga yetkazib berishni, ovqatlar tayyorlashda va uyni yigʻishtirish-tozalash, gigiyena ishlarida koʻmaklashishni oʻz ichiga oladi. 7. Kunduzi yoki qisqa vaqt boʻlinadigan muassasalarda (nogironligi boʻlgan shaxslarni reabilitatsiya qilish markazlarida, yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarning muloqot va dam olish markazlarida, sanatoriy-sogʻlomlashtirish muassasalarida keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslar uchun koʻrsatiladigan ijtimoiy xizmatlar quyidagilarni oʻz ichiga oladi: oʻz-oʻziga xizmat koʻrsatish, mustaqil ravishda harakatlanish va moʻljal olish, reabilitatsiyaning texnik vositalaridan foydalanish koʻnikmalariga oʻrgatish; keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarni ijtimoiy integratsiyalash tadbirlari; qonunchilikka muvofiq pulli va pulsiz asosda sanatoriyda sogʻlomlashtirish. 8. Internat muassasalarida keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslar uchun ijtimoiy xizmatlar koʻrsatish quyidagilarni oʻz ichiga oladi: doimiy parvarish qilishni taʼminlash, maishiy xizmat koʻrsatish, mebellar, inventarlar, yotoqxona buyumlari bilan jihozlangan qulay uy-joy berish, kiyim va poyabzallar, boshqa kundalik ehtiyoj buyumlari bilan taʼminlash, yoshini va sogʻligʻini davolashni hisobga olgan holda oqilona va parhez taomlar bilan ovqatlanishini tashkil etish; dastlabki tibbiy yordam koʻrsatish, dispanserizatsiyadan oʻtkazish, zaruriyat boʻlganda, ixtisoslashtirilgan statsionarlarda davolatish, tibbiy koʻrsatkichlar boʻyicha protez-ortopediya buyumlari, reabilitatsiyaning texnik vositalari bilan taʼminlash; maxsus psixologik-pedagogik yordam koʻrsatish, hayotiy koʻnikmalarini rivojlantirish; dam olishini, qiziqishlarini shakllantirish va rivojlantirish uchun klub va toʻgarak ishlarini tashkil etish; shaxslarni internat muassasalaridan chiqarish va ularning mustaqil hayot kechirishi yoki oilada yashashi uchun shart-sharoitlar yaratish. 9. Keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarga ijtimoiy xizmatlar va ijtimoiy yordam koʻrsatish turlari toʻgʻrisidagi axborot Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligi (keyingi oʻrinlarda — Agentlik), Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Davlat soliq qoʻmitasi, Moliya vazirligi, Moliya vazirligi huzuridagi Budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi, Xalq taʼlimi vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi hamda boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar tomonidan Davlat xizmatlari, shakllari va blankalarining yagona reyestriga kiritiladi. 10. Keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarga ijtimoiy xizmatlar koʻrsatishda vakolatli davlat boshqaruvi organlari tomonidan tasdiqlanadigan ijtimoiy xizmatlar standartlariga rioya qilish majburiydir. 11. Davlat boshqaruvi organlari, fuqarolarni oʻzini oʻzi boshqarish organlari va ijtimoiy xizmatlar koʻrsatadigan boshqa tashkilotlar aholini keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslar uchun ijtimoiy xizmatlarning shakllari, turlari, shartlari, muddatlari, hajmlari, ularni koʻrsatish sifatini nazorat qilish chora-tadbirlari toʻgʻrisida xabardor qilishlari shart. 12. Ijtimoiy xizmatlar koʻrsatiladigan va ijtimoiy yordam oladigan keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslar toʻgʻrisidagi axborot Agentlik, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Moliya vazirligi tomonidan boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda ijtimoiy xizmatlar koʻrsatiladigan va Ijtimoiy yordam oladigan keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarni hisobga olish boʻyicha yagona registrga kiritiladi. Ijtimoiy xizmatlar koʻrsatiladigan va ijtimoiy yordam oladigan keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslar toʻgʻrisidagi ochiq maʼlumotlar vazirliklar va idoralarning rasmiy veb-saytlarida, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining davlat interaktiv xizmatlari yagona portalida joylashtiriladi. 13. Yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslar ijtimoiy xizmatlar va ijtimoiy yordam bilan ijtimoiy xizmatlarning yakka tartibdagi dasturi asosida taʼminlanadilar. 14. Ijtimoiy xizmatlarning yakka tartibdagi dasturi davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari hamda boshqa tashkilotlarning oʻz vakolatlari doirasida bajarishi uchun majburiydir. Ijtimoiy xizmatlarning yakka tartibdagi dasturini shakllantirishda, ushbu Nizomning 57 — 59-bandlarida koʻrsatilgan holatlardan tashqari, quyidagi bosqichlarga rioya qilish majburiy hisoblanadi: yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarni aniqlash; yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarning yashash holatini baholash; yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarni Shaxsiy roʻyxatga kiritish; ijtimoiy xizmatlarning yakka tartibdagi dasturini ishlab chiqish va amalga oshirish; ijtimoiy xizmatlarning yakka tartibdagi dasturining monitoringini yuritish va uni baholash, qayta koʻrib chiqish va tugallash. 15. Yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarni aniqlash, ularning yashash holatini baholash natijalari, shu jumladan tasdiqlaydigan hujjatlarning koʻchirib olingan nusxalari, ijtimoiy xizmatlarning yakka tartibdagi dasturi maʼlumotlari, uning amalga oshirilishi va unga kiritilgan tuzatishlarga doir maʼlumotlar toʻgʻrisidagi axborot Agentlikning avtomatlashtirilgan axborot tizimiga, shuningdek ochiq maʼlumotlar qismi Agentlikning rasmiy veb-saytiga hamda Oʻzbekiston Respublikasining Davlat interaktiv xizmatlari yagona portaliga kiritilishi kerak. 151. Oʻzgalar parvarishiga muhtoj yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarga ijtimoiy-maishiy xizmat koʻrsatish uyida xizmat koʻrsatuvchi ijtimoiy xodimlari tomonidan amalga oshiriladi. Bunda, oʻzgalarga xavf tugʻdiradigan yuqumli hamda ruhiy kasalliklarga chalingan shaxslarga uyida ijtimoiy-maishiy xizmat koʻrsatilmaydi. 152. Uyda xizmat koʻrsatuvchi ijtimoiy xodimlarning faoliyat chegarasi Markazlar tomonidan aniqlanadi. 153. Uyda xizmat koʻrsatuvchi ijtimoiy xodimlar oʻz ishlarini yolgʻiz fuqarolarning xohishlarini inobatga olgan holda tuzilgan va Markaz boshligʻi tomonidan tasdiqlangan jadval (reja) asosida tashkil etadi. 154. Uyda xizmat koʻrsatuvchi ijtimoiy xodim lavozimi ijtimoiy yordam koʻrsatish xizmatining shtat jadvalida 1 ta lavozim: qishloq joylarida 6 — 8 nafar yolgʻiz fuqaroga; shahar joylarida 8 — 10 nafar yolgʻiz fuqaroga xizmat koʻrsatish hisobida belgilanadi. 155. Uyda xizmat koʻrsatuvchi ijtimoiy xodimlarning shtatdagi soni tuman (shahar)da oʻzgalar parvarishiga muhtoj va ijtimoiy yordam koʻrsatish xizmati tomonidan xizmat koʻrsatiladigan mazkur Nizomning 2-bandida koʻrsatilgan yolgʻiz va yolgʻiz yashovchi fuqarolar sonidan kelib chiqqan holda belgilanadi. 156. Uyda xizmat koʻrsatuvchi ijtimoiy xodimlar maxsus xoʻjalik sumkalari (bir yilga bitta sumka), xalat (bir yilga bitta xalat) hamda xonalarni tozalash uchun inventar bilan taʼminlanadi. 157. Uyda xizmat koʻrsatuvchi ijtimoiy xodimlarning lavozim-maoshlari ijtimoiy taʼminot xodimlari uchun oʻrnatilgan tartibda tasdiqlangan mehnatga haq toʻlash tarif setkasiga muvofiq belgilanadi. 158. Uyda xizmat koʻrsatuvchi ijtimoiy xodimlarga yoʻl haqi uchun kompensatsiya toʻlovlari qonunchilikda belgilangan miqdorlarda joriy qilinadi. 16. Yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarni aniqlash fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari hamda Markaz tomonidan keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslar toʻgʻrisida quyidagi jami maʼlumotlarni olish asosida amalga oshiriladi: yolgʻiz yashashi; yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarni parvarish qilishni taʼminlashga qodir boʻlgan shaxslarning yoʻqligi; yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsning oʻzgalar parvarishiga muhtojligi. 17. Yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarni aniqlash: xonadonlarni birma-bir aylanib chiqish yoʻli bilan; jismoniy yoki yuridik shaxslar tomonidan yozma, ogʻzaki yoki elektron shaklda berilgan maʼlumotlar asosida; keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarning mustaqil ravishdagi murojaatlari asosida amalga oshiriladi. 18. Xonadonlarni birma-bir aylanib chiqish ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash boʻyicha komissiya aʼzolari tomonidan Markaz xodimi bilan birgalikda har chorakda chorakdan keyingi oyning 10-kunigacha amalga oshiriladi. Xonadonlarni birma-bir aylanib chiqishda yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarni aniqlash uchun xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatlari raislaridan, fuqarolar yigʻini raislaridan va u yerda yashaydiganlardan maʼlumotlar olinadi. Shoshilinch yordam koʻrsatish zarurligi hamda yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxsning hayoti va salomatligi uchun xavf mavjudligi toʻgʻrisida maʼlumotlar olingan taqdirda Markaz ushbu Nizomning 57 — 59-bandlarida belgilangan tartibga muvofiq xatti-harakatlarni amalga oshiradi. Xonadonlarni birma-bir aylanib chiqish natijalari boʻyicha ushbu Nizomning 2-ilovasiga muvofiq shaklda Yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarni aniqlash boʻyicha amalga oshirilgan ishlar toʻgʻrisida dalolatnoma tuziladi. 19. Jismoniy yoki yuridik shaxslar tomonidan berilgan maʼlumotlar olinganda yoki keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslar yozma, ogʻzaki yoki elektron shaklda mustaqil ravishda murojaat qilganda Markaz murojaatni ushbu Nizomning 3-ilovasidagi shakl boʻyicha Yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarga ijtimoiy xizmatlar va ijtimoiy yordam koʻrsatish masalalari boʻyicha jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlarini roʻyxatdan oʻtkazish daftarida roʻyxatdan oʻtkazishi shart. Maʼlumotlarni qabul qilgan Markaz xodimi: shoshilinch yordam koʻrsatishning zarurligini aniqlashi va zaruriyat boʻlgan taqdirda ushbu Nizomning 57 — 59-bandlaridagi tartibga muvofiq harakat qilishi; ariza beruvchiga ijtimoiy xizmatlar va ijtimoiy yordam koʻrsatish shartlari haqida tushuntirishlar berishi, yashash holatini baholash uchun yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxsni borib koʻrishning zarurligi toʻgʻrisida xabar qilishi hamda borish sanasini belgilashi kerak. Jismoniy shaxs yoki ariza beruvchi yoxud uning qonuniy vakili hisoblanmaydigan yuridik shaxs murojaat qilgan taqdirda Markaz xodimi koʻrilgan chora-tadbirlar toʻgʻrisida murojaat qilingan kundan boshlab besh ish kuni mobaynida mazkur shaxsga xabar qilishi zarur. Yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxs aniqlangan kundan boshlab besh ish kunidan koʻp boʻlmagan muddatda Markaz xodimi uning uyiga borishi hamda ijtimoiy xizmatlar va ijtimoiy yordam koʻrsatish shartlari toʻgʻrisida uni xabardor qilishi kerak. Bunda yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxsga axborot varaqasi beriladi, unda xizmatlar va yordam koʻrsatish turlari, ularni amalga oshirish qoidalari va Markaz xodimining bogʻlanish maʼlumotlari (xodimning ismi, familiyasi, otasining ismi, uning lavozimi, telefon raqami) koʻrsatiladi, shuningdek keksa va nogironligi boʻlgan shaxs yoki uning qonuniy vakili tomonidan keksa yoki nogironligi boʻlgan shaxsning ushbu Nizomga 4-ilovadagi shakl boʻyicha ijtimoiy xizmatlarning yakka tartibdagi dasturi asosida Ijtimoiy xizmatlar va ijtimoiy yordam koʻrsatish uchun Shaxsiy roʻyxatga kiritish toʻgʻrisida ariza berishning zarurligi toʻgʻrisida xabar qilinadi. Ushbu Nizomning 57 — 59-bandlarida belgilangan holatlarda ariza talab qilinmaydi. 20. Oilada oʻzgalar parvarishiga muhtoj boʻlgan bir necha keksa va nogironligi boʻlgan shaxs borligi aniqlangan taqdirda, Shaxsiy roʻyxatga kiritish toʻgʻrisidagi ariza ularning har biri yoki ularning qonuniy vakillari tomonidan yoxud Markaz xodimi orqali beriladi. Bunda markaz xodimi uni oʻz ERIsi bilan tasdiqlaydi va “Yagona milliy ijtimoiy himoya” axborot tizimi (keyingi oʻrinlarda — YAMIHAT)ga kiritadi. ERI bilan tasdiqlash imkoniyati boʻlmagan hollarda, tegishli imzolarni identifikatsiya qilishning boshqa vositalari (daktiloskopiya, Mobil-ID tizimi va boshqalar) qoʻllanilishi mumkin. 21. Keksa yoki nogironligi boʻlgan shaxs ijtimoiy xizmatlar va ijtimoiy yordam koʻrsatishni rad etgan taqdirda unga axborot varaqasida koʻrsatilgan kontaktlar boʻyicha ijtimoiy xizmatlar va ijtimoiy yordam koʻrsatish yuzasidan Markazga takroriy murojaat qilish mumkinligi toʻgʻrisida xabar qilinadi. Shuningdek unga Yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarni aniqlash boʻyicha amalga oshirilgan ishlar toʻgʻrisida dalolatnomani (xonadonlarni birma-bir aylanib chiqishda aniqlangan taqdirda) yoki Yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarga ijtimoiy xizmatlar va ijtimoiy yordam koʻrsatish masalalari boʻyicha jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlarini roʻyxatdan oʻtkazish daftariga rad etishning sababini koʻrsatgan holda imzo qoʻyish tavsiya etiladi. 22. Yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa yoki nogironligi boʻlgan shaxsning yashash holatini baholash (keyingi oʻrinlarda yashash holatini baholash deb ataladi) uning yoki qonuniy vakili tomonidan yozma yoki elektron shaklda beriladigan uni ijtimoiy xizmatlarning yakka tartibdagi dasturi asosida Ijtimoiy xizmatlar va ijtimoiy yordam koʻrsatish uchun Shaxsiy roʻyxatga kiritish toʻgʻrisidagi arizasi asosida amalga oshiriladi. Ariza yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa yoki nogironligi boʻlgan shaxsning yoki qonuniy vakili yoxud Markaz xodimi orqali shaxsni tasdiqlovchi hujjat (JSHSHIR) asosida YAMIHATga kiritiladi. Bunda Markaz xodimi uni oʻz ERIsi bilan tasdiqlaydi va YAMIHATga kiritadi. ERI bilan tasdiqlash imkoniyati boʻlmagan hollarda, tegishli imzolarni identifikatsiya qilishning boshqa vositalari (daktiloskopiya, Mobil-ID tizimi va boshqalar) qoʻllanilishi mumkin. 23. Markaz boshligʻi quyidagilar uchun masʼul boʻlgan xodimni (keyingi oʻrinlarda boʻlimning masʼul xodimi deb ataladi) tayinlaydi: yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsning yashash holatini baholashni amalga oshirish; yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsni Shaxsiy roʻyxatga kiritish uchun hujjatlarni tayyorlash; ijtimoiy xizmatlarning yakka tartibdagi dasturini ishlab chiqish, amalga oshirish monitoringini yuritish va qayta koʻrib chiqish (zaruriyat boʻlganda), tugallash; yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsga ijtimoiy koʻmaklashish. Bunda Markazning masʼul xodimi Markaz xodimlaridan tayinlanadi. 24. Yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsning yashash holatini baholash yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsning yashash joyiga borishni, uning qarindoshlari va yaqinlari, tegishli davlat va nodavlat tashkilotlari bilan oʻzaro hamkorlik qilishini oʻz ichiga oladi. Oʻtkazilgan baholash natijalari Yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsning yashash holatini baholashning Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlangan shaklida aks ettiriladi. 25. Yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsning yashash holatini baholash yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa yoki nogironligi boʻlgan shaxs tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tasdiqlagan ilovaga muvofiq shakl boʻyicha arizasi berilgan kundan boshlab oʻn ish kuni mobaynida oʻtkaziladi. 26. Yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsning yashash holatini baholash Markazning masʼul xodimi ishtirokida, ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash boʻyicha komissiya tomonidan oʻtkaziladi. Yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsning yashash holatini baholash quyidagilarni nazarda tutadi: sogʻligʻining holatini baholash; oʻzgalar parvarishiga muhtojligini baholash; uy-joy-maishiy sharoitlarini baholash; ijtimoiy muhofaza qilish choralari bilan taʼminlanganligini baholash; huquqiy jihatdan himoyalanganligini baholash; yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsning muloqot va dam olish sohasini baholash. 27. Yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsning sogʻligʻi holatini baholash yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsdagi mavjud kasalliklar, uning tibbiy xizmat koʻrsatishga ehtiyojlarining qondirilishi, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlangan Ambulatoriyada davolashda dori-darmonlar bilan imtiyozli taʼminlanish huquqiga ega boʻlgan shaxslar toifalari roʻyxatiga muvofiq dori-darmonlar bilan bepul taʼminlanganlikni nazarda tutadi. 28. Yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsning oʻzgalar parvarishiga muhtojligini baholash uning oʻzgalar yordamiga bogʻliqlik darajasini belgilashni nazarda tutadi hamda yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsning yashash holatini baholashning 3-boʻlimini toʻldirgan holda amalga oshiriladi. 29. Uy-joy-maishiy sharoitlarini baholash uy-joyning xavfsizligi toʻgʻrisidagi, uning sanitariya-gigiyenik holati, yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsning jismoniy imkoniyatlariga moslanganligi, shu jumladan markazlashtirilgan suv, issiqlik taʼminotining mavjudligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni toʻplashni nazarda tutadi. 30. Yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsning qonunchilikka muvofiq kafolatlanadigan ijtimoiy muhofaza qilish chora-tadbirlari bilan taʼminlanganligini baholash yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxs tomonidan imtiyozlar, nafaqalar va boshqa toʻlovlar olishga, protez-ortopediya buyumlarini va reabilitatsiyaning texnik vositalarini olishga, sanatoriy-sogʻlomlashtirish muassasalarida dam olish va sogʻligʻini yaxshilashga hamda boshqa ijtimoiy muhofaza chora-tadbirlarini olishga boʻlgan huquqlarining amalga oshirilishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni toʻplashni nazarda tutadi. 31. Huquqiy muhofaza qilinganligini baholash yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsda shaxsini belgilovchi hujjatlarning, uning ijtimoiy muhofaza chora-tadbirlarini taʼminlashga huquqlarini tasdiqlovchi boshqa zarur hujjatlarning mavjudligi toʻgʻrisidagi, uning qonunchilikka muvofiq uy-joyga, boshqa shaxslardan yordam olishga boʻlgan huquqlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni yigʻishni nazarda tutadi. 32. Yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsning muloqot va dam olish sohasini baholash uning muloqot va dam olishga boʻlgan ehtiyojlarining qondirilishi, yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsga homiylik qilishni xohlovchi shaxslarni, shuningdek uni ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash imkoniyatiga ega boʻlgan shaxslarni aniqlash toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni toʻplashni nazarda tutadi. 33. Yashash holatini baholashning natijalari ushbu Nizomning 5-ilovasiga muvofiq shakl boʻyicha ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash boʻyicha komissiyaning xulosasida aks ettiriladi. Komissiyaning xulosasi uning barcha aʼzolari tomonidan imzolanadi va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organining va davolash-profilaktika muassasasining muhrlari bilan va Markaz boshligʻi tomonidan tasdiqlanadi. Xulosaning nusxasi yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsga yashash holatini baholash tugallangan kundan boshlab besh ish kuni mobaynida beriladi. 34. Yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsning yashash holatini baholashda quyidagi hujjatlar yigʻiladi: yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsning yoki uning qonuniy vakilining arizasi; yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsning yashash holatini baholash natijalari boʻyicha ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash boʻyicha komissiyaning xulosasi; yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxs pasportining nusxasi; I yoki II guruh nogironligi boʻlgan shaxslar uchun — nogironlik toʻgʻrisidagi maʼlumotnomaning nusxasi; yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsning doimiy yashash joyi boʻyicha roʻyxatga olingan (yoki ilgari doimiy yashash joyi boʻyicha roʻyxatga olingan) shaxslar toʻgʻrisidagi maʼlumotlardan iborat boʻlgan joylarda pasportga oid ishlarni yuritishga vakolatli xodim tomonidan berilgan maʼlumotnoma. 35. Yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsni Shaxsiy roʻyxatning “yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslar” toifasiga kiritish uchun uning voyaga yetmagan bolalari, shuningdek keksa va nogironligi boʻlgan hamda oʻzgalar parvarishiga muhtoj boʻlgan bolalari, eri (xotini) va ota-onasi mavjud boʻlgan taqdirda ushbu Nizomning 34-bandida koʻrsatilgan hujjatlarga qoʻshimcha ravishda quyidagi hujjatlar taqdim etiladi: voyaga yetmagan shaxslar uchun — tugʻilganligi toʻgʻrisidagi guvohnomalarning nusxalari; I yoki II guruh nogironligi boʻlgan shaxslar pasportining nusxasi, ularning nogironligi toʻgʻrisidagi maʼlumotnomalarning nusxalari, bolalar, er-xotin (er-xotinlar), ota-onalar uchun — oʻzgalar parvarishiga muhtojligi toʻgʻrisida ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash boʻyicha komissiyaning xulosasi. 36. Yolgʻiz yashaydigan keksa va nogironligi boʻlgan shaxsni Shaxsiy roʻyxatning “yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslar” toifasiga kiritish uchun, u oʻzgalar parvarishiga muhtoj boʻlgan voyaga yetmaganlar, keksalar va nogironligi boʻlgan shaxs bilan birgalikda yashagan taqdirda, ushbu Nizomning 34-bandida koʻrsatilgan hujjatlarga qoʻshimcha ravishda quyidagi hujjatlar taqdim etiladi: voyaga yetmagan shaxslar uchun — tugʻilganligi toʻgʻrisidagi guvohnomalarning nusxalari; I yoki II guruh nogironligi boʻlgan shaxslar pasportining nusxasi, ularning nogironligi toʻgʻrisidagi maʼlumotnomalarning nusxasi, keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslar uchun — oʻzgalar parvarishiga muhtojligi toʻgʻrisida ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash boʻyicha komissiyaning xulosasi. 37. Yashash holatini baholash tugallangach, Markaz xodimi Markaz boshligʻiga yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsning yashash holatini baholashning toʻldirilgan shaklini, ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash boʻyicha komissiyaning xulosasini, shuningdek ushbu Nizomning 34 — 36-bandlariga muvofiq shakllantirilgan hujjatlar asosida: keksani va nogironligi boʻlgan shaxsni yolgʻiz yoki yolgʻiz yashaydigan deb eʼtirof etish va uni Shaxsiy roʻyxatga kiritish; ijtimoiy xizmatlar va ijtimoiy yordam koʻrsatishni rad etish boʻyicha asoslangan arizani rad etish haqida qaror qabul qilish uchun taqdim etadi. Markaz boshligʻi taqdim etilgan hujjatlar asosida uch ish kunida: keksani va nogironligi boʻlgan shaxsni yolgʻiz yoki yolgʻiz yashaydigan deb eʼtirof etish va uni Shaxsiy roʻyxatga hamda Ijtimoiy xizmatlar va ijtimoiy yordam oladigan keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarning yagona registriga kiritish; ijtimoiy xizmatlar va ijtimoiy yordam koʻrsatishni rad etish boʻyicha asoslangan arizani rad etish haqida qaror qabul qiladi. 40. Shaxsiy roʻyxat ushbu Nizomning 6-ilovasiga muvofiq shakl boʻyicha keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarni “yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslar” hamda “yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslar”dan iborat boʻlgan ikki toifaga ajratishni hisobga olgan holda tuziladi. 42. Yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarni Shaxsiy roʻyxatdan chiqarish Markaz tomonidan quyidagi holatlarda amalga oshiriladi: a) yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxs uchun: yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsning ijtimoiy xizmatlar va ijtimoiy yordam koʻrsatishni rad etishi toʻgʻrisida Markazga taqdim etiladigan yozma arizasi boʻyicha; internat muassasasiga joylashganda; boshqa yashash joyiga oʻtganda (keksa yoki nogironligi boʻlgan shaxsning hujjatlarini, uning roziligi bilan, keksa yoki nogironligi boʻlgan shaxsning yangi yashash joyidagi Markazga bergan holda); yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa yoki nogironligi boʻlgan shaxs vafot etganda; keksa yoki nogironligi boʻlgan shaxsni Shaxsiy roʻyxatga kiritish uchun ilgari taqdim etilgan hujjatlardagi tegishli maʼlumotlarga muvofiq boʻlmagan faktlar aniqlanganda; yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsga homiylik belgilanganda, shuningdek sud tomonidan keksa va nogironligi boʻlgan shaxsni parvarish qilish vazifalari uning qarindoshlariga va boshqa shaxslarga yuklanganda; yolgʻiz yashaydigan va yolgʻiz nogironligi boʻlgan shaxsdan I va II guruh nogironligi olib tashlanganda; b) yolgʻiz yashaydigan keksa va nogironligi boʻlgan shaxs uchun: yolgʻiz yashaydigan keksa va nogironligi boʻlgan shaxs bilan birga yashaydigan shaxslar balogʻat yoshiga yetganda; yolgʻiz yashaydigan keksa va nogironligi boʻlgan shaxs bilan birga yashaydigan shaxslardan I va II guruh nogironligi olib tashlanganda; yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxs bilan birga yashaydigan ilgari qamoqda va jazoni oʻtash muassasalarida boʻlgan shaxslar ozod qilinganda; yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxs bilan birga yashaydigan ilgari uzoq muddat davolanishda boʻlgan shaxslar davolanishdan chiqqanda; v) yolgʻiz keksa yoki nogironligi boʻlgan shaxs uchun: yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsning bolalari balogʻat yoshiga yetganda; yolgʻiz yashaydigan keksa va nogironligi boʻlgan shaxsning bolalari, er-xotin (er-xotinlardan) va ota-onalaridan I va II guruh nogironligi olib tashlanganda. 45. Ijtimoiy xizmatlarning yakka tartibdagi dasturi yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxs Shaxsiy roʻyxatga kiritilgan kundan boshlab oʻn ish kuni mobaynida ishlab chiqiladi. 46. Yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsning har biri uchun shaxsiy yigʻmajild ochiladi, unga yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsning yashash holatini baholashning toʻldirilgan shakli hamda ushbu Nizomning 34 — 36-bandlarida sanab oʻtilgan hujjatlar tikib qoʻyiladi. 47. Ijtimoiy xizmatlarning yakka tartibdagi dasturi yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsning yashash holatini baholash natijalari boʻyicha ishlab chiqiladi. Ijtimoiy xizmatlarning yakka tartibdagi dasturi Markaz boshligʻi tomonidan tasdiqlanadi hamda Markazning masʼul xodimi, yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxs, shuningdek uni ishlab chiqishda qatnashgan barcha shaxslar tomonidan imzolanadi. Yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsning xohishiga koʻra ijtimoiy xizmatlarning yakka tartibdagi dasturi imzolashdan oldin unga oʻqib eshittiriladi, bunda ijtimoiy xizmatlarning yakka tartibdagi dasturida tegishli yozuv qayd etiladi. Ijtimoiy xizmatlarning yakka tartibdagi dasturining asl nusxasi Markazda saqlanadi, uning nusxasi esa yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsga beriladi. 48. Ijtimoiy xizmatlarning yakka tartibdagi dasturi yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsni sogʻlomlashtirish, uni uyida parvarish qilishni taʼminlash, uning uy-joy-maishiy sharoitlarini yaxshilash, uni ijtimoiy va huquqiy muhofaza qilish choralarini koʻrish, uning muloqot va dam olish doirasini kengaytirish, unga homiylik qilishni xohlaydigan shaxslarni, shuningdek uni ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash imkoniyatiga ega boʻlgan shaxslarni jalb etish boʻyicha tadbirlarni oʻz ichiga oladi. 49. Sogʻlomlashtirish boʻyicha tadbirlar davolash-profilaktika muassasasining xodimi tomonidan Markazning masʼul xodimi bilan birgalikda belgilanadi va u dispanserizatsiyalashni, sanatoriy-sogʻlomlashtirish muassasalarida sogʻlomlashtirishni, zaruriyat boʻlganda — ixtisoslashtirilgan statsionarlarda davolashni oʻz ichiga oladi. 50. Uyda parvarish qilish boʻyicha tadbirlar Markazning masʼul xodimi tomonidan oʻzgalar parvarishiga muhtojlik toʻgʻrisidagi xulosaga muvofiq belgilanadi va maishiy xizmat koʻrsatishni, ovqat tayyorlashda va supurish-yigʻishtirish ishlarida, gigiyena tadbirlarini amalga oshirishda koʻmaklashishni oʻz ichiga oladi. Uyda parvarish qilish xizmatlari koʻrsatish Markaz tomonidan yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxs Shaxsiy roʻyxatga kiritilgandan keyin uch ish kuni mobaynida tashkil etiladi. Shaxsiy roʻyxatga kiritilgan yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslar birgalikda yashagan taqdirda uyda xizmat koʻrsatuvchi ijtimoiy xodimning ular huzuriga borishining chastotasi va davomiyligi ushbu keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslardan birining oʻzgalar parvarishiga bogʻliqligining eng yuqori darajasi boʻyicha belgilanadi. Ulardan har biri uchun borish kunlari va soatlari soni jamlanmaydi. Oʻzgalar yordamiga yuqori darajada yoki toʻliq bogʻliq boʻlinganda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsga internat muassasasida xona taklif etiladi, u yerda u kecha-kunduz parvarish qilish va tibbiy kuzatish bilan taʼminlanadi, yolgʻiz yashaydigan keksa va nogironligi boʻlgan shaxsga — keksalarni sogʻlomlashtirish va ularning dam olishini tashkil etish boʻyicha davlatga qarashli boʻlmagan pansionatlarda ushbu ishlar pulli asosda amalga oshiriladi. 51. Uy-joy-maishiy sharoitlarni yaxshilashga doir tadbirlar ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash boʻyicha komissiya tomonidan Markazning masʼul xodimi bilan birgalikda belgilanadi va keksa yoki nogironligi boʻlgan shaxs turar joyining xavfsizligi monitoringini, taʼmirlash ishlarini bajarishda ijtimoiy xodimning majburiy tartibdagi ishtirokida santexnika, gaz, elektr uskunalaridagi nosozliklarni bartaraf etish uchun kommunal xizmatlar mutaxassislarini chaqirish boʻyicha xizmatlarni oʻz ichiga oladi. 52. Ijtimoiy muhofaza qilish choralariga doir tadbirlar ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash boʻyicha komissiya tomonidan Markazning masʼul xodimi bilan birgalikda belgilanadi va oʻzgalar parvarishiga muhtoj nogironligi boʻlgan shaxslarni protez-ortopediya buyumlari va reabilitatsiyaning texnik vositalari bilan bepul taʼminlashni, zaruriyat boʻlganda, nafaqalar va moddiy yordam olishda koʻmaklashishni oʻz ichiga oladi. Huquqiy muhofaza qilishni taʼminlash tadbirlari ichki ishlar organlarining profilaktika boʻyicha inspektorining majburiy ishtirokida, Markazning masʼul xodimi bilan birgalikda ijtimoiy xizmatlarning yakka tartibdagi dasturining “Huquqiy muhofaza qilish choralari” boʻlimida aks ettiriladi. Ushbu tadbirlar hujjatlarni tiklashda, alimentlarga, mol-mulkka, shu jumladan uy-joy va shu kabilarga boʻlgan huquqlarni belgilashda koʻmaklashishni oʻz ichiga oladi. 53. Muloqot va dam olish doirasini kengaytirish, homiylik qilishni xohlovchi, shuningdek ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash imkoniyatiga ega boʻlgan shaxslarni jalb etish boʻyicha tadbirlar qarindoshlar, doʻstlar va tanishlar, mehnat jamoalari bilan aloqa oʻrnatishga koʻmaklashishni, shuningdek yolgʻiz keksalar, pensionerlar va nogironligi boʻlgan shaxslar uchun muloqot va dam olish markazlariga borishni tashkil etish tadbirlarini oʻz ichiga oladi. Zaruriyat boʻlganda keksa yoki nogironligi boʻlgan shaxsga ularga homiylikni belgilashda koʻmaklashiladi. 54. Markazning masʼul xodimi ijtimoiy xizmatlarning yakka tartibdagi dasturi amalga oshirilishi monitoringini doimiy ravishda amalga oshiradi. 55. Ijtimoiy xizmatlarning yakka tartibdagi dasturlari amalga oshirilishi samaradorligini baholash ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash boʻyicha komissiya tomonidan har chorakda kamida bir marta amalga oshiriladi. 56. Ijtimoiy xizmatlarning yakka tartibdagi dasturini qayta koʻrib chiqish yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa yoki nogironligi boʻlgan shaxsning yashash holati oʻzgarishi, shuningdek ijtimoiy xizmatlar va ijtimoiy yordam koʻrsatish boʻyicha amalga oshiriladigan tadbirlarning yetarli emasligi munosabati bilan amalga oshiriladi. Ijtimoiy xizmatlar koʻrsatiladigan va ijtimoiy yordam oladigan yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxs Markazning masʼul xodimini oʻzining yashash holati oʻzgarganligi toʻgʻrisida oʻz vaqtida xabardor qilishi shart. Ijtimoiy xizmatlarning yakka tartibdagi dasturini qayta koʻrib chiqish, shu jumladan unga tasdiqlangan tuzatishlarni yoki yangi tadbirlarni kiritish ijtimoiy xizmatlarning yakka tartibdagi dasturida aks ettirilishi hamda boshliqning imzosi va Markazning muhri, yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsning (yoki uning qonuniy vakilining) imzosi bilan tasdiqlanishi kerak. Yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxs ijtimoiy xizmatlarning u yoki bu turini, shaklini, hajmini, umuman ijtimoiy xizmatlarning yakka tartibdagi dasturini rad etish huquqiga ega. Yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxs tasdiqlangan ijtimoiy xizmatlarning yakka tartibdagi dasturining amalga oshirilishini rad etgan taqdirda unga ijtimoiy xizmatlarning yakka tartibdagi dasturining amalga oshirilishini tiklash toʻgʻrisidagi ariza bilan Markazga takroriy murojaat qilish imkoniyati beriladi. Yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxs ijtimoiy xizmatlarning yakka tartibdagi dasturining yoki uning biror qismining bajarilishini rad etgan taqdirda Markaz, shuningdek ijtimoiy xizmatlarning yakka tartibdagi dasturining boshqa barcha bajaruvchilari uning bajarilmaganligi yuzasidan javobgar boʻlmaydilar. 57. Ijtimoiy xizmatlar va ijtimoiy yordamning uyda parvarish qilish xizmatlarini va sogʻlomlashtirishga doir tadbirlarni amalga oshirish boʻyicha shoshilinch ravishda xizmat koʻrsatish keksa yoki nogironligi boʻlgan shaxsning oʻziga oʻzi xizmat koʻrsatish qobiliyati toʻliq yoʻqolganligi, shuningdek unga yordam koʻrsatishi mumkin boʻlgan shaxslarning yoʻqligi sababli uning hayoti va sogʻligʻi xavfli holatda ekanligi aniqlangan paytdan boshlab bir kecha-kunduz mobaynida tashkil etiladi. Uyda parvarish qilish va sogʻlomlashtirish tadbirlari boʻyicha shoshilinch ravishdagi xizmatlarni tashkil etish uchun Markaz keksa yoki nogironligi boʻlgan shaxsga ijtimoiy xizmatlar va ijtimoiy yordamni shoshilinch ravishda amalga oshirish toʻgʻrisida zudlik bilan buyruq chiqaradi hamda uyda parvarish qilish boʻyicha xizmatlar koʻrsatish uchun Markazning masʼul xodimini belgilaydi. Zaruriyat boʻlganda, tegishli davolash-profilaktika muassasalari jalb etiladi. 58. Ijtimoiy xizmatlar va ijtimoiy yordamning uyda parvarish qilish xizmatlarini va sogʻlomlashtirish tadbirlarini amalga oshirish boʻyicha shoshilinch xizmat keksa yoki nogironligi boʻlgan shaxsning yashash holatini baholash amalga oshirilgungacha va u Shaxsiy roʻyxatga kiritilgungacha koʻrsatiladi hamda keksa va nogironligi boʻlgan shaxsning yashash holatini baholash natijalari va mazkur Nizomga muvofiq ushbu shaxs Shaxsiy roʻyxatga kiritilganligi yoki uni kiritish rad etilganligini hisobga olgan holda, Shaxsiy roʻyxatga tuzatish kiritiladi. 59. Ijtimoiy xizmatlar va ijtimoiy yordamni shoshilinch ravishda koʻrsatish bilan bir vaqtda keksa yoki nogironligi boʻlgan shaxsning yashash holatini baholash amalga oshiriladi va ijtimoiy xizmatlarning yakka tartibdagi dasturi belgilangan tartibda ishlab chiqiladi. 591. Ijtimoiy xizmatlar koʻrsatishning taʼminot xarajatlari oʻrnatilgan tartibda tasdiqlangan xarajatlar smetasiga muvofiq Qoraqalpogʻiston Respublikasi va mahalliy budjet mablagʻlari hisobidan ijtimoiy taʼminotga ajratilgan mablagʻlar doirasida amalga oshiriladi. 592. Smeta xarajatlarida ijtimoiy xizmat koʻrsatish faoliyatini amalga oshirish uchun ish haqi va unga tenglashtirilgan toʻlovlar, mazkur Nizomning 21-bandida koʻrsatilgan kanselyariya jihozlari va boshqa inventarlarga boʻlgan ish beruvchilarning ajratmalari hamda oʻzgalar parvarishiga muhtoj yolgʻiz pensionerlar uchun qonunchilikda belgilangan tartibda va miqdorlarda eng zarur mollarni xarid qilish bilan bogʻliq xarajatlar koʻzda tutiladi. 60. Ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash boʻyicha komissiyaning, Markazning keksani yoki nogironligi boʻlgan shaxsni yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxs deb eʼtirof etish boʻyicha xatti-harakatlari yuzasidan qonunchilikda belgilangan tartibda shikoyat qilinishi mumkin. 61. Ushbu Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilikda belgilangan tartibda javobgar boʻladilar. Bosqichlar Subyektlar Tadbirlar Muddatlar 1-bosqich Davlat boshqaruvi organlari Quyidagilarni: keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarga ijtimoiy xizmatlar va ijtimoiy yordam koʻrsatish shakllari va turlari toʻgʻrisidagi axborotni Davlat xizmatlari, shakllari va blankalarining yagona reyestriga kiritadilar; ijtimoiy xizmatlar va ijtimoiy yordam koʻrsatiladigan va ijtimoiy yordam oladigan keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslar toʻgʻrisidagi axborotni Ijtimoiy xizmatlar koʻrsatiladigan va ijtimoiy yordam oladigan keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarni hisobga olish boʻyicha yagona registrga kiritadilar. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari ijtimoiy xizmatlar koʻrsatadigan tashkilotlar bilan birgalikda aholini koʻrsatiladigan ijtimoiy xizmatlarning shakllari, turlari, hajmlari toʻgʻrisida xabardor qiladilar Doimiy ravishda 2-bosqich Tuman (shahar) “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlari va Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari Yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarni hamda yolgʻiz yashaydigan keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarni aniqlaydilar, natijalari boʻyicha Amalga oshirilgan ishlar toʻgʻrisida dalolatnoma tuzadi. Doimiy ravishda, chorakdan keyingi oyning 10-kunigacha 3-bosqich Jismoniy yoki yuridik shaxslar, shu jumladan keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslar Keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarga ijtimoiy xizmatlar koʻrsatish va ijtimoiy yordam berishning zarurligi toʻgʻrisida tuman (shahar) “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlariga murojaat qiladi. Zaruriyatga koʻra 4-bosqich Tuman (shahar) “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlari Shoshilinch ravishda xizmatlar koʻrsatish va yordam berish zarur boʻlgan taqdirda, keksa va nogironligi boʻlgan shaxslarning uyiga borishni tashkil qiladi, uyda parvarish qilish hamda sogʻlomlashtirish tadbirlari boʻyicha ijtimoiy xizmatlar va ijtimoiy yordamni shoshilinch ravishda koʻrsatadi. Keksa yoki nogironligi boʻlgan shaxs aniqlangan vaqtdan boshlab 1 kun mobaynida 5-bosqich Tuman (shahar) “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlari Yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxs aniqlangan taqdirda uning uyiga borishni, uni ijtimoiy xizmatlar va ijtimoiy yordam koʻrsatish shartlari toʻgʻrisida xabardor qilishni tashkil etadi. Tushishiga koʻra, koʻpi bilan 5 ish kunida 6-bosqich Keksa va nogironligi boʻlgan shaxslar Yolgʻiz yashaydiganlar hamda oʻzgalar parvarishiga muhtoj boʻlgan yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarning shaxsiy roʻyxatiga kiritish toʻgʻrisida ariza beradilar. Muhtojligiga koʻra 7-bosqich Fuqarolar yigʻinining ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash boʻyicha komissiyalari Yashash holatini baholaydi, baholash natijalari boʻyicha xulosani va tasdiqlaydigan hujjatlarni tuman (shahar) “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlariga taqdim etadilar. Tushishiga koʻra, koʻpi bilan 10 ish kunida 8-bosqich Tuman (shahar) “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlari 1. Baholash natijalari boʻyicha xulosani hamda Keksa va nogironligi boʻlgan shaxsni yolgʻiz yashaydiganlar hamda oʻzgalar parvarishiga muhtoj boʻlgan yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarning shaxsiy roʻyxati va Ijtimoiy xizmatlar va ijtimoiy yordam oladigan keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarning yagona registriga kiritish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. 1. Baholash tugallangandan keyin uch ish kuni mobaynida 2. Yolgʻiz yashaydiganlar hamda oʻzgalar parvarishiga muhtoj boʻlgan yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarga uyda parvarish qilish boʻyicha xizmatlar koʻrsatishni tashkil qiladi. 2. Shaxsiy roʻyxatga kiritilganidan keyin uch kun mobaynida 9-bosqich Tuman (shahar) “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlari va Fuqarolar yigʻinining ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash boʻyicha komissiyalari 1. Yolgʻiz yashaydiganlar hamda oʻzgalar parvarishiga muhtoj boʻlgan yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarning shaxsiy roʻyxatiga kiritilgan keksa va nogironligi boʻlgan shaxsning ehtiyojlari asosida ijtimoiy xizmatlarning yakka tartibdagi dasturlarini ishlab chiqadi. 1. Keksa va nogironligi boʻlgan shaxs shaxsiy roʻyxatga kiritilgan kundan boshlab oʻn ish kuni mobaynida 2. Ijtimoiy xizmatlarni yakka tartibdagi dasturining monitoringini yuritish va uni baholash, zaruriyat boʻlganda, qayta koʻrib chiqishni amalga oshiradi. 2. Monitoring — doimiy ravishda, baholash — har chorakda kamida bir marta 3. Ijtimoiy xizmatlarni yakka tartibdagi dasturini tugallaydilar, Yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsni yolgʻiz yashaydiganlar hamda oʻzgalar parvarishiga muhtoj boʻlgan yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarning shaxsiy roʻyxatidan chiqarish toʻgʻrisidagi tasdiqlovchi hujjatlarni tuman (shahar) “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlari boshligʻiga kiritadi. 3. Shaxsiy roʻyxatdan chiqarish uchun asos aniqlangandan keyin uch kun mobaynida 10-bosqich Tuman (shahar) “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlari Keksa va nogironligi boʻlgan shaxsni Yolgʻiz yashaydigan hamda yolgʻiz keksa va nogironligi boʻlgan shaxsni yolgʻiz yashaydiganlar hamda oʻzgalar parvarishiga muhtoj boʻlgan yolgʻiz keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslarning shaxsiy roʻyxatidan chiqarish yoxud chiqarmaslik toʻgʻrisida tegishli qaror qabul qiladi. Tuman (shahar) “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlari tomonidan hujjatlar taqdim etilgandan keyin besh ish kuni mobaynida 4.1. Elementar harakatlarni amalga oshirish imkoniyatini baholash ( Bartel shkalasi boʻyicha) T/r Harakatlarning nomi Baholash mezonlari Ballar 1. Ovqatlanish Ovqatlanish va ovqatlanishga tayyorgarlik koʻrish idish-tovoq, oshxona anjomlari va maishiy texnikadan qiyinchiliksiz foydalangan holda mustaqil amalga oshiriladi. 10 Ovqatlanish va ovqatlanishga tayyorgarlik koʻrish mustaqil amalga oshiriladi, biroq bu ancha vaqtni oladi. 9 Ovqatlanish va ovqatlanishga tayyorgarlik koʻrish maxsus idish-tovoq va reabilitatsiyaning texnik vositalari (RTV) qoʻllanilgan holda mustaqil amalga oshiriladi. 8 Ovqatlanish va ovqatlanishga tayyorgarlik koʻrish RTV yordamida katta qiyinchilik bilan amalga oshiriladi. 7 Ovqat mustaqil yoki RTV yordamida qabul qilinadi, biroq odam ovqatlanishga tayyorgarlik koʻra olmaydi (ovqatni tarelkaga qoʻyish yoki stakanga suyuqlik quyish va shu kabilar). 6 Ovqatlanish va ovqatlanishga tayyorgarlik koʻrishda qarab turish yoki oʻzgalarning ozgina yordami talab etiladi (mahsulotlarni archishda, buterbrodlarni tayyorlashda) (ovqatlanishda harakat yoki vaqtning 25 foiziga). 5 Ovqatlanishda doimiy qarab turish yoki qisman yordam zarur (ovqatlanishda harakat yoki vaqtning 50 foizigacha). 3 Ovqatlanishda ancha yordam berish talab etiladi 1 Kishi oʻzi mustaqil ovqatlana olmaydi 0 2. Choʻmilish Vanna yoki dush qiyinchiliksiz mustaqil ravishda qabul qilinadi 5 Vanna yoki dush mustaqil, biroq qiyinchilik bilan qabul qilinadi 4 Vanna yoki dush qabul qilishda, masalan, vanna yoki dushdan chiqishda, yechinishda oʻzgalarning qarab turishi yoki ozgina yordami talab etiladi (harakat yoki vaqtning 25%igacha) 3 Vanna yoki dush qabul qilishda oʻzgalarning yordami talab etiladi (harakat yoki vaqtning 50%igacha) 2 Vanna yoki dush qabul qilishda oʻzgalarning ancha yordami talab etiladi 1 Choʻmilish faqat oʻzgalarning yordami bilan karavot doirasida, shu jumladan vanna-choyshab yordamida amalga oshiriladi 0 3. Hojatga chiqish (yuvinish, soch tarash, tish tozalash, soqol olish, tish protezlarini joyiga qoʻyish) Qiyinchiliksiz mustaqil amalga oshiriladi 5 Mustaqil, biroq qiyinchilik bilan amalga oshiriladi 4 Qarab turish yoki oʻzgalarning ozgina yordami talab etiladi (harakat yoki vaqtning 25%igacha) 3 Oʻzgalarning yordami talab etiladi (harakat yoki vaqtning 50%igacha) 2 Oʻzgalarning ancha yordami talab etiladi 1 Keksa kishi hojatga mustaqil borolmaydi 0 4. Kiyinish va poyabzal kiyish Keksa kishi qiyinchiliksiz mustaqil kiyinadi va poyabzal kiyadi 10 Keksa kishi RTV qoʻllanilgan holda qiyinchiliksiz mustaqil kiyinadi va poyabzal kiyadi 9 Keksa kishi sekinlik bilan, biroq shu jumladan RTV qoʻllanilgan holda mustaqil kiyinadi va poyabzal kiyadi 8 Keksa kishi, shu jumladan RTV qoʻllanilgan holda katta qiyinchilik bilan mustaqil kiyinadi va poyabzal kiyadi 7 Kiyinish va poyabzal kiyishda oʻzgalarning qarab turishi yoki ozgina yordami talab etiladi, masalan, tugmalarni qadashda, poyabzal iplarini bogʻlashda (harakat yoki vaqtning 25%igacha) 5 Kiyinishda va poyabzal kiyishda oʻzgalarning yordami talab etiladi (harakat yoki vaqtning 50%igacha) 3 Kiyinishda va poyabzal kiyishda oʻzgalarning ancha yordami talab etiladi 1 Keksa kishi mustaqil ravishda kiyina olmaydi va poyabzalni kiya olmaydi 0 5. Defekatsiya nazorati Keksa kishi oʻz harakatlarini toʻliq nazorat qiladi, va, zarurat boʻlganda, oʻzgalarning yordamisiz huqnadan yoki shamdan foydalanishi mumkin 10 Keksa kishida funksiyalashtiruvchi kolostoma bor, uni najas qabul qilgichni qoʻllab mustaqil nazorat qiladi 8 Keksa kishida tasodifiy noxush hodisalar boʻlib turadi (haftada kamida bir marta) yoki huqna va shamlardan foydalanishda yordam talab etiladi (haftada kamida bir marta) 5 Keksa kishi vaqti-vaqti bilan (haftada ikki-uch marta) defekatsiyani nazorat qila olmaydi yoki xizmat koʻrsatuvchi oʻzga shaxs qoʻyadigan huqnadan foydalanishga ehtiyoj sezadi. Shuningdek, keksa kishi funksiyalashtiruvchi kolostnomaga ega boʻlishi mumkin, uni najas qabul qilgich qoʻllanilgan holda oʻzganing qisman yordami bilan mustaqil nazorat qilishi mumkin. 2 Keksa kishi amalda oʻzini nazorat qila olmaydi (bu haftada uch martadan koʻp yuz beradi), keksa kishi kolostomani mustaqil nazorat qila olmaydi 1 Keksa kishi surunkali ravishda oʻzini nazorat qila olmaydi yoki parvarish qiluvchi oʻzga shaxs tomonidan amalga oshiriladigan huqna qoʻllanilishiga yoki kolostoma nazorat qilinishiga ehtiyoj sezadi 0 6. Siydik chiqishini nazorat qilish Keksa kishi oʻzgalarning yordamisiz toʻliq oʻzini nazorat qiladi 10 Keksa kishi siydik qabul qilgich va boshqa maxsus vositalar qoʻllanilgan holda kolostomani mustaqil uddalaydi yoki kateterni mustaqil uddalaydi 8 Keksa kishida tasodifiy noxush hodisalar kuzatiladi (bir kecha-kunduzda kamida bir marta) 5 Keksa kishi vaqti-vaqti bilan (bir kecha kunduzda 2-3-marta) siydik chiqishini nazorat qila olmaydi yoki keksa kishida funksiyalashtiruvchi kolostoma bor, u siydik qabul qilgich qoʻllanilgan holda oʻzgalarning qisman yordami bilan nazorat qilishi mumkin 2 Keksa kishi amalda oʻzini nazorat qilolmaydi (bu bir kecha-kunduzda 3-martadan ortiq yuz beradi), keksa kishi urostomani mustaqil nazorat qilolmaydi va tagliklardan foydalanadi 1 Keksa kishi surunkali ravishda oʻzini nazorat qilolmaydi yoki kateterdan foydalanishga ehtiyoj sezadi, undan mustaqil foydalana olmaydi; tagliklardan doimo foydalaniladi yoki keksa kishi ulardan foydalanishni rad etadi (ruhiy buzilish yoki boshqa sabablarga koʻra) 0 7. Hojatga chiqish va uni amalga oshirish Keksa kishi qiyinchiliksiz mustaqil ravishda hojatga boradi va uni amalga oshiradi 10 Keksa kishi mustaqil, biroq RST qoʻllanilgan holda hojatga boradi va mustaqil amalga oshiradi 9 Keksa kishi hojatxona kursisidan (RST) foydalangan holda oʻzgalarning yordamisiz katta qiyinchilik bilan hojatga boradi va uni amalga oshiradi 7 Hojatga borish va uni amalga oshirish vaqtida oʻzgalarning ozgina yordami va qarab turishi, masalan, muvozanatni saqlash uchun, yechinishda, kiyinishda va boshqa harakatlarda kursi-hojatxona qoʻllanilishi talab etiladi 5 Hojatga borish va uni amalga oshirishda oʻzgalarning ancha yordami talab etiladi 3 Hojatga borishda va uni amalga oshirishda oʻzgalarning doimiy yordami talab etiladi 2 Hojat bevosita krovatda (tuvak, tagliklar) maxsus vositalar qoʻllanilgan holda amalga oshiriladi 0 8. Oʻrindan turish va krovatga oʻtish Keksa kishi qiyinchiliksiz mustaqil ravishda oʻrnidan turadi va krovatdan qoʻzgʻaladi 15 Keksa kishi RST yordamida oʻrnidan turadi va krovatdan qoʻzgʻaladi 12 Qoʻzgʻalishda qarab turish talab etiladi (yoki ozgina yordam) 10 Keksa kishi krovatdan mustaqil ravishda yoki RST yordamida, biroq qiyinchilik bilan krovatdan qoʻzgʻaladi 7 Keksa kishi krovatda mustaqil oʻtirishi mumkin, biroq qoʻzgʻalishda oʻzgalarning qisman yordami zarur 5 Keksa kishi oʻtirishi mumkin, biroq qoʻzgʻalish oʻzgalarning doimiy yordamida amalga oshiriladi 3 Keksa kishi qoʻllab-quvvatlangan taqdirdagina oʻtirishi mumkin, qoʻzgʻalish doimo oʻzgalarning yordamida amalga oshiriladi 1 Keksa kishi hatto oʻzgalarning yordami bilan ham krovatga oʻtira olmaydi va undan turolmaydi 0 9. Harakatlanish Keksa kishi oʻzgalarning yordamisiz 500 metrdan ortiq masofaga harakatlanishi mumkin. Xonada oʻzgalarning yordamisiz yurishi mumkin 15 Keksa kishi oʻzgalarning yordamisiz RST qoʻllanilgan holda 500 metrdan ortiq masofaga mustaqil harakatlanishi mumkin. Xonada oʻzgalarning yordamisiz yurishi mumkin 14 Keksa kishi oʻzgalarning yordamisiz RST qoʻllanilgan holda sekin va qiyinchilik bilan 500 metrdan ortiq masofaga mustaqil harakatlanishi mumkin. Xonada oʻzgalarning yordamisiz yurishi mumkin 11 Keksa kishi 500 metr doirasida oʻzganing yordami bilan harakatlanishi mumkin. Xonada oʻzgalarning yordamisiz yurishi mumkin 10 Keksa kishi 100 metrgacha mustaqil yurishi yoki kursi-kolyaska yordamida harakatlanishi mumkin. Xonada sekin, dam olish uchun toʻxtab-toʻxtab harakatlanadi 5 Keksa kishi RST qoʻllanilgan holda 100 metrgacha yurishi mumkin. Xonada qiyinchilik bilan harakatlanadi 3 Keksa kishi faqat oʻzgalarning yordami bilan 100 metrgacha yurishi mumkin. Xonada ham oʻzgalarning yordami bilan harakatlanadi 2 Keksa kishi 50 metrdan ortiq masofaga mustaqil harakatlana olmaydi yoki unda umuman harakatlanish imkoniyati yoʻq 0 10. Zinalar boʻylab yuqoriga koʻtarilish Keksa kishi zinalardan mustaqil koʻtarila oladi 10 Keksa kishi zinalardan mustaqil, biroq RST qoʻllanilgan holda koʻtarila oladi 9 Keksa kishiga zinalar boʻylab yuqoriga mustaqil (yoki RST qoʻllanilgan holda) koʻtarilish uchun koʻp vaqt talab etiladi 7 Keksa kishi oʻzgalarning ozgina yordamini (yoki nazoratini) talab etadi 5 Keksa kishi zinapoyalar boʻylab faqat oʻzgalarning yordami bilan koʻtarilishi mumkin 2 Keksa kishi hatto oʻzgalarning yordami bilan zinapoyalar boʻylab koʻtarilish imkoniyatiga ega emas 0 Ballar summasi: 4.2. Murakkab harakatlarni amalga oshirish imkoniyatini baholash (Lauton shkalasi boʻyicha) T/r Harakatlarning nomi Baholash mezonlari Balllar 1. Telefondan foydalanish Keksa kishi telefondan mustaqil foydalanishi mumkin 3 Keksa kishi faqat maxsus jihozlangan telefondan (masalan, yaxshi eshitmasligi yoki koʻrmasligi munosabati bilan) foydalanishi mumkin 2,5 Keksa kishi telefondan oʻzgalarning ozgina yordami bilan yoki faqat yaxshi tanish raqamlarni terish sharti bilan foydalanishi mumkin 2 Keksa kishi agar kimdir unga zarur raqamni terib bersa, telefonda gapirishi mumkin 1,5 Keksa kishi telefondan foydalana olmaydi 1 2. Piyoda borish mumkin boʻlmagan katta masofada joylashgan joygacha harakatlanish Keksa kishi mustaqil ravishda, shu jumladan jamoat transportida yoki taksida harakatlanishi mumkin. U shuningdek safarni mustaqil rejalashtira oladi 3 Keksa kishi ogʻzaki batafsil tushuntirishlardan keyin mustaqil ravishda, shu jumladan jamoat transportida yoki taksida harakatlanishi mumkin 2,5 Keksa kishi oʻzgalarning ozgina yordami bilan, mustaqil ravishda, shu jumladan jamoat transportida yoki taksida harakatlanishi mumkin 2 Keksa kishi faqat doimiy ravishda unga hamrohlik qilish sharti bilan jamoat transportida yoki taksida harakatlanishi mumkin 1,5 Keksa kishi harakatlana olmaydi 1 3. Doʻkondan mayda-chuyda savdo qilish Keksa kishi xaridni mustaqil amalga oshirishi mumkin 3 Keksa kishi oʻzgalarning ozgina yordami bilan xarid qilishi mumkin 2 Keksa kishi oʻzganing yordami va hamrohligida xarid qiladi 1,5 Keksa kishi xarid qilish imkoniyatiga ega emas 1 4. Ovqat tayyorlash Keksa kishi mustaqil ravishda ovqat tayyorlashi mumkin 3 Keksa kishi yarim tayyor mahsulotlardan ovqat tayyorlashi mumkin 2,5 Keksa kishi ozgina yordam bilan ovqat tayyorlashi mumkin 2 Keksa kishi ovqatni faqat isitishi mumkin 1,5 Keksa kishi ovqat tayyorlash imkoniyatiga ega emas 1 5. Uy xoʻjaligini yuritish Keksa kishi uy xoʻjaligini mustaqil yuritishi mumkin 3 Keksa kishi mehnatni koʻp talab qilmaydigan ish turlarini mustaqil bajarishi mumkin 2,5 Keksa kishi ozgina yordam bilan uy xoʻjaligini yuritishi mumkin 2 Ishlarning katta qismini bajarishda oʻzgalarning yordami talab etiladi 1,5 Keksa kishi uy xoʻjaligini yuritish imkoniyatiga ega emas 1 6. Dam olish, shu jumladan qoʻlda bajariladigan ishlar Keksa kishi oʻz dam olishini va shugʻullanishni mustaqil tashkil etishi mumkin 3 Keksa kishi dam olishni tashkil etishi va qoʻlda bajariladigan ishlarning ayrim turlari bilan mustaqil shugʻullanishi mumkin 2,5 Keksa kishi oʻz dam olishini tashkil etishi va qoʻlda bajariladigan ishlar bilan ozgina yordam berilsa shugʻullanishi mumkin 2 Keksa kishi oʻz dam olishini tashkil etishi va u bilan mustaqil shugʻullanish imkoniyatiga ega emas 1 7. Kir yuvish Keksa kishi mustaqil ravishda kir yuvishi mumkin 3 Keksa kishi faqat kir yuvish mashinasi yordamida mustaqil ravishda kir yuvishi mumkin 2,5 Keksa kishi, masalan, kirlarni dorga osishda oʻzgalarning ozgina yordami bilan mustaqil kir yuvishi mumkin 2 Oʻzgalarning katta yordami talab etiladi 1,5 Keksa kishi kir yuvish bilan mustaqil shugʻullanish imkoniyatiga ega emas 1 8. Dori vositalarini qabul qilish Keksa kishi dori vositalarini mustaqil qabul qilishi mumkin (dozani toʻgʻri olib va tegishli vaqtda) 3 Keksa kishi dori vositalarini ozgina yordam bilan mustaqil qabul qilishi mumkin (kimdir aniq dozani belgilaydi va dori vositalarini qabul qilish zarurligini eslatadi) 2 Keksa kishi dorini, agar kimdir doimiy ravishda ushbu dorilarni qabul qilishni nazorat qilsa, mustaqil qabul qilishi mumkin 1,5 Keksa kishi dorilarni mustaqil qabul qilish imkoniyatiga ega emas 1 9. Shaxsiy mablagʻlarini tasarruf etish Keksa kishi oʻz mablagʻlarini mustaqil tasarruf etadi 3 Keksa kishi oʻzgalarning ozgina yordami bilan oʻz mablagʻlarini mustaqil tasarruf etadi 2 Keksa kishi joriy xarajatlarni mustaqil tasarruf etadi, biroq oylik budjetni taqsimlashga qodir emas 1,5 Keksa kishi oʻz mablagʻlarini tasarruf etishga qodir emas 1 Ballar summasi: KEKSA KISHI YOKI NOGIRONLIGI BOʻLGAN SHAXS TOMONIDAN ELEMENTAR YOKI MURAKKAB HARAKATLARNI AMALGA OSHIRISH IMKONIYATLARINI BAHOLASH YAKUNLARI BOʻYICHA OLINGAN BALLARNI JAMLASH NATIJALARI BOʻYICHA KEKSA KISHI YOKI NOGIRONLIGI BOʻLGAN SHAXSNI PARVARISH QILISH BOʻYICHA IJTIMOIY XODIMNING BORIB KOʻRISHI SOATLARI VA KUNLARINI ANIQLASH Toifa Uyda parvarish qilish talab etilmaydi (127 balldan ortiq) Oʻzganing yordamiga ozgina bogʻliq (88 — 126 ball) Oʻzganing yordamiga moʻtadil bogʻliqlik (63 — 87ball) Oʻzganing yordamiga ayon koʻrinib turgan bogʻliqlik (54 — 62 ball) Oʻzganing yordamiga ancha bogʻliqlik (0 — 53 ball) Borib koʻrish tezligi va davomiyligi Parvarish qilish boʻyicha ijtimoiy xodimning keksa kishi yoki nogironligi boʻlgan shaxsni borib koʻrishi tezligi (hafta kunlari) 0 1 2 5 7 Bir borib koʻrishning qancha davom etishi (kun soatlari) 0 2 soat 2,5 soat 2 soat 3 soat 1. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzgalar parvarishiga muhtoj yolgʻiz pensionerlarni ijtimoiy himoyalash yuzasidan qoʻshimcha chora-tadbirlar haqida” 1991-yil 28-maydagi 145-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 1991-y., 5-son, 16-modda). 2. Vazirlar Mahkamasining “Erkin narxlar joriy etilishi munosabati bilan talabalar, oʻquvchi yoshlar, oʻzgalarning qaramogʻiga muhtoj boʻlgan yolgʻiz pensionerlar va mehnatkashlarning imtiyozli umumiy ovqatlanishini tashkil etish yuzasidan qoʻshimcha chora-tadbirlar haqida” 1992-yil 21-yanvardagi 22-son qarori 5-bandining ikkinchi xatboshi. 4. Vazirlar Mahkamasining “Aholiga kommunal xizmat koʻrsatishni takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2001-yil 18-apreldagi 178-son qaroriga (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2001-y., 4-son, 23-modda) 3-ilovaning 14-bandi. 5. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish, shuningdek baʼzilarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash toʻgʻrisida” 2010-yil 24-martdagi 52-son qaroriga (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2010-y., 3-son, 12-modda) 1-ilovaning 1-bandi. 6. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligining tibbiy-ijtimoiy muassasalari toʻgʻrisidagi nizomlarni tasdiqlash haqida” 2011-yil 23-avgust, 240-son qaroriga (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2011-y., 8-son, 71-modda) 6-ilovaning 1-bandi. 7. Vazirlar Mahkamasining “Shaxslarning ayrim toifalarini imtiyozli asosda dori vositalari bilan taʼminlash tartibini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2013-yil 22-iyuldagi 204-son qaroriga (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2013-y., 7-son, 46-modda) 4-ilovaning 1-bandi.