DAVLAT BUDJETINING PUL MABLAGʻLARINI REJALAShTIRISh VA BOShQARISh TARTIBI TOʻGʻRISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASh HAQIDA
(order, 2018-05-14)

Oʻzbekiston Respublikasining “Budjet tizimi toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2001-y., 1-2 son, 6-modda) va “Davlat budjetining gʻazna ijrosi toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2004-y., 9-son, 164-modda) qonunlari hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2007-yil 28-fevraldagi PQ-594-son “Davlat budjetining gʻazna ijrosi tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2007-y., 9-10-son, 82-modda) qaroriga muvofiq buyuraman: 1. Davlat budjetining pul mablagʻlarini rejalashtirish va boshqarish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan boshlab oʻn kun oʻtgandan keyin kuchga kiradi. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Budjet tizimi toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2001-y., 1-2 son, 6-modda) va “Davlat budjetining gʻazna ijrosi toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2004-y., 9-son, 164-modda) qonunlari asosida, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2007-yil 28-fevraldagi PQ-594-son “Davlat budjetining gʻazna ijrosi tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2007-y., 9-10-son, 82-modda) muvofiq Davlat budjetining pul mablagʻlarini rejalashtirish va boshqarish tartibini belgilaydi. 1. Mazkur tartibda quyidagi atama va tushunchalar qoʻllaniladi: Davlat budjetining pul mablagʻlarini boshqarish — budjetdan mablagʻ oluvchilarning xarajatlarini oʻz vaqtida amalga oshirish maqsadida respublika va hududiy gʻazna hisobvaraqlaridagi (yagona gʻazna hisobvaragʻidagi) hamda Moliya vazirligi Gʻaznachiligi valyuta hisobvaraqlaridagi (milliy va xorijiy valyutadagi) pul mablagʻlarini boshqarish; respublika va hududiy gʻazna hisobvaraqlari (bundan keyingi oʻrinlarda — RGʻH va HGʻH deb yuritiladi) — tegishli budjetlar uchun ochilgan, Moliya vazirligi Gʻaznachiligi va uning hududiy boʻlinmalari tomonidan boshqariladigan maxsus bank hisobvaraqlari boʻlib, bu hisobvaraqlarga Davlat budjeti mablagʻlari hamda budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablagʻlari kiritiladi. Davlat budjetining gʻazna ijrosiga toʻliq oʻtilganidan hamda RGʻH va HGʻH birlashtirilganidan soʻng barcha operatsiyalar yagona gʻazna hisobvaragʻi orqali amalga oshiriladi”; yagona gʻazna hisobvaragʻi (keyingi oʻrinlarda — YaGʻH) — Moliya vazirligi Gʻaznachiligi tomonidan boshqariladigan maxsus bank hisobvaragʻi boʻlib, bu hisobvaraqqa Davlat budjeti mablagʻlari hamda budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablagʻlari kiritiladi; kassali rejalashtirish — tushumlarning hajmi va manbalari, shuningdek, toʻlovlarning yoʻnalishi va maqsadlari boʻyicha respublika va mahalliy budjetlar kassa rejalarini tuzish yoʻli bilan amalga oshiriladigan RGʻH va HGʻH (YaGʻH) orqali oʻtadigan (milliy va xorijiy valyutadagi) pul mablagʻlarining aylanmasini rejalashtirish va boshqarish; xarajatlar toʻlovi ruxsatnomasi (tayinlash sertifikati) — xarajatlar toʻlovi ruxsatnomasida (bundan keyingi oʻrinlarda XTR deb yuritiladi) koʻrsatilgan vaqt davridan boshlab, uning doirasida budjetdan mablagʻ oluvchi yuridik majburiyatni qabul qilishi mumkin boʻlgan gʻaznachilik boʻlinmasi tomonidan budjetdan mablagʻ oluvchiga beriladigan budjetdan ajratilgan mablagʻlar summasini aks ettiradigan hujjat. Ajratilgan XTR summasi moliya yilining oxirigacha haqiqiy hisoblanadi; gʻaznachilik boʻlinmalari — Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Gʻaznachiligi amaliyot boshqarmasi, Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Gʻaznachiligi metodologiya, moliyaviy resurslarni va hisoblarni boshqarish boshqarmasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri boʻyicha Gʻaznachilik boshqarmalari hamda tumanlar (shaharlar) Gʻaznachilik boʻlimlari. 2. Davlat budjetining daromadlar va xarajatlar pul oqimini rejalashtirish maqsadida kassali rejalashtirish yillik va joriy (operativ)ga farqlanadi. 3. Respublika va mahalliy budjetlarning yillik kassali rejalashtirilishi tegishli budjetlarning oylik daromadlar va xarajatlar yoyilmasiga asosan mazkur Nizomning 1a va 1b-ilovalaridagi shaklga muvofiq amalga oshiriladi. Respublika va mahalliy budjetlarning tasdiqlangan daromad va xarajatlar yoyilmasi asosida Davlat budjetining daromad va xarajatlari yoyilmasi tuziladi va tasdiqlanadi (Oylar kesimidagi daromadlar va xarajatlar yoyilmasini taqdim etishni nazarda tutuvchi qoida tegishli budjetning daromadlari va xarajatlari gʻaznachilik ijrosi bilan toʻliq qamrab olinganidan soʻng kuchga kiritiladi). 4. Respublika va mahalliy budjetlarning joriy kassali rejalashtirilishi tegishli moliya yili uchun maʼlum muddatga (oy, oyning birinchi va ikkinchi yarmi), mos ravishda, Gʻaznachilik va uning hududiy boʻlinmalari tomonidan budjetlarning tegishli yillik kassa rejalari, shuningdek, respublika va mahalliy budjetlarning oylik daromad prognoziga asosan amalga oshiriladi. Davlat budjeti boʻyicha joriy kassali rejalashtirilish respublika va mahalliy budjetlarning joriy kassali rejalashtirilishi natijasi boʻyicha amalga oshiriladi. 5. Daromadlarning prognozi: respublika budjeti boʻyicha — har oyda Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan oʻrnatilgan tartibda tasdiqlangan respublika budjetining chorak hajmi doirasida mazkur Nizomning 2a-ilovasidagi shaklga muvofiq, unda mavjud maʼlumot (axborot)lar asosida hamda tuman (shahar) Gʻaznachilik boʻlinmalari orqali olingan joylardagi tegishli davlat soliq xizmati organlaridan olingan, mazkur Nizomning 2b-ilovasidagi shaklga muvofiq va Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi tomonidan mazkur Nizomning 2v-ilovasidagi shaklga muvofiq taqdim qilingan, kutilayotgan daromadlar tushumi toʻgʻrisidagi tezkor maʼlumotlarga asosan; tuman (shahar) mahalliy budjetlari boʻyicha — hududiy moliya organlari tomonidan oʻrnatilgan tartibda tasdiqlangan tegishli budjetlarning chorak hajmlari doirasida Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Gʻaznachiligining tuman (shahar) boʻlinmalari bilan birgalikda mazkur Nizomning 3a-ilovasidagi shaklga muvofiq, ularda mavjud maʼlumot (axborot)lar asosida hamda joylardagi tegishli davlat soliq xizmat organlari tomonidan mazkur Nizomning 3b-ilovasidagi shaklga muvofiq taqdim qilingan kutilayotgan daromadlar tushumi toʻgʻrisidagi tezkor maʼlumotlarga asosan tuziladi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti, viloyatlar va Toshkent shahar budjetlari boʻyicha daromadlar prognozi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Moliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar moliya boshqarmalari tomonidan Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar boʻyicha Gʻaznachilik boshqarmalari bilan birgalikda mazkur Nizomning 3a-ilovasidagi shaklga muvofiq, ularda mavjud maʼlumot (axborot)lar asosida hamda tuman va shahar Gʻaznachilik boʻlinmalari orqali joylardagi tegishli davlat soliq xizmati organlaridan olingan, mazkur Nizomning 3b-ilovasidagi shaklga muvofiq kutilayotgan daromadlar tushumi toʻgʻrisidagi tezkor maʼlumotlarga asosan tuziladi. Budjetga kutilayotgan tushumlarning prognoz oyi uchun umumiy summalarining hisob-kitobida tuman (shahar) soliq inspeksiyasi va tegishli Gʻaznachilik boʻlinmalari prognoz davrida tushmay qolishi mumkin boʻlgan bir martalik (doimiy boʻlmagan) tushumlarni eʼtiborga olishga majburdirlar. Bunday tushumlarga quyidagilar kiradi: fermer xoʻjaliklariga Davlat ehtiyojlari uchun xarid qilinadigan qishloq xoʻjalik mahsulotlarining hisob-kitob Jamgʻarmasi tizimi boʻyicha yoʻnaltiriladigan maqsadli transh mablagʻlar; Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirligining tashqi savdo kompaniyalaridan “Oʻzpaxtasanoat” uyushmasi korxonalariga tushadigan mablagʻlar; “Oʻzbekneftegaz” milliy xolding kompaniyasi korxonalari valyuta tushumining qisman sotuvidan tushadigan mablagʻlar; budjet tashkilotlarining tovar (ish, xizmat)lar yetkazib beruvchilar oldidagi kreditor qarzdorlikni toʻlash uchun tushadigan markazlashgan mablagʻlar; bir martalik tusga ega boshqa turdagi tushumlar. Tuman (shahar) soliq inspeksiyasi kutilayotgan tushumlarda inobatga olinmagan, bir martalik tusga ega tushumlar tushganda, tuman (shahar) Gʻaznachilik boʻlinmalariga ilgari taqdim qilingan, kutilayotgan tushumlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarga oʻzgartirish kiritishga haqlidir. 6. Ustuvor yoʻnalishlarni (budjetdan mablagʻ oluvchilar va xarajatlar turlarining ustuvor yoʻnalishlarini) aniqlash tegishli Gʻaznachilik boʻlinmalari va moliya organlari tomonidan amalga oshiriladi. Oʻrnatilgan ustuvorliklar, shuningdek oylik daromadlar tushumi prognozi va tasdiqlangan oylik xarajatlar yoyilmasi asosida Gʻaznachilik boʻlinmalari budjetdan mablagʻ oluvchilarga XTRlar beradi. 7. Budjetdan mablagʻ oluvchilar faqat oylar kesimida berilgan XTR summalari doirasida yuridik va moliyaviy majburiyatlar oladi hamda xarajatlar toʻlovini amalga oshiradi. 8. Davlat budjeti (milliy va xorijiy valyutadagi) pul mablagʻlarini boshqarishning maqsadlari: budjetlarning daromadlar va xarajatlari oʻrtasidagi vaqtinchalik kassa uzilishlarini operativ bartaraf etish; budjetdan mablagʻ oluvchilarning xarajatlar toʻlovini oʻz vaqtida amalga oshirish; RGʻH va HGʻH (YaGʻH)dagi hamda Moliya vazirligi Gʻaznachiligi valyuta hisobvaraqlaridagi pul mablagʻlaridan samarali foydalanish. 9. Budjetdan mablagʻ oluvchilarning xarajatlar toʻlovini oʻz vaqtida amalga oshirish va budjetlarning daromadlar va xarajatlari oʻrtasidagi vaqtinchalik kassa uzilishlarini bartaraf etish uchun Gʻaznachilik boʻlinmalari: gʻazna hisobvaraqlaridagi aylanma kassa mablagʻlarini belgilangan tartibda ishlatishi; tegishli budjetlar tomonidan budjet ssudalari olinishi tashabbusi bilan chiqishi; mablagʻlarni jalb qilishda qonun hujjatlarida koʻrsatilgan boshqa manbalardan (respublika budjeti boʻyicha) foydalanishi muhin. 10. Daromadlar va xarajatlar oʻrtasidagi kassa uzilishlarini bartaraf etish maqsadida XTR faqat tegishli davrda RGʻH va HGʻH (YaGʻH) tushishi kutilayotgan summalar doirasida beriladi. 11. Oʻz vaqtida tushmagan daromadlar natijasida vujudga kelgan vaqtinchalik kassa uzilishlari holatida Gʻaznachilik boʻlinmalari “Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjetiga, mahalliy budjetlarga budjet ssudalarini berish va olingan budjet ssudalarini qaytarish tartibi toʻgʻrisida”gi Nizomda (roʻyxat raqami 1052, 2001-yil 19-iyul) (Oʻzbekiston Respublikasi vazirliklari, davlat qoʻmitalari va idoralarining meʼyoriy hujjatlari axborotnomasi, 2001-yil, 3-4-son) koʻzda tutilgan tartibga koʻra tegishli budjetlar uchun rejadan tashqari budjet ssudalarini jalb qilish tashabbusi bilan chiqishi mumkin. Buning uchun Gʻaznachilik boʻlinmalari tegishli moliya organlariga asos boʻluvchi kerakli hisob-kitoblarni ilova qilgan holda budjet ssudasiga boʻlgan talab toʻgʻrisidagi xatni yuboradi. 12. XTR Gʻaznachilik boʻlinmalari tomonidan har bir budjetdan mablagʻ oluvchiga budjet mablagʻlari boʻyicha xarajatlar baza smetasi summasi doirasida mazkur Nizomning 4a va 4b-ilovalaridagi shaklga muvofiq beriladi. 13. Respublika budjetidan (mazkur Nizomning 4a-ilovasiga muvofiq) va mahalliy budjetlardan (mazkur Nizomning 4b-ilovasiga muvofiq) moliyalashtiriladigan budjetdan mablagʻ oluvchilar uchun XTRlarni berish qoida tariqasida oyda bir marta amalga oshiriladi. 14. XTR mazkur Nizomning 5-ilovasida koʻrsatilgan ish haqi va unga tenglashtirilgan toʻlovlar, ish haqidan ajratmalar, kapital qoʻyilmalari xarajatlari, kommunal xizmatlar va boshqa xarajatlar, bir yilga tuziladigan shartnomalar boʻyicha xarajatlar uchun butun moliyaviy yilga beriladi. Yillik shartnomalar tuzilmaydigan boshqa xarajatlar uchun XTR bir oy muddatga beriladi. 15. XTRlar respublika budjetidan moliyalashtiriluvchi budjetdan mablagʻ oluvchilarga mazkur Nizomning 6-ilovasidagi, mahalliy budjetlardan moliyalashtiriluvchi budjetdan mablagʻ oluvchilarga esa mazkur Nizomning 7-ilovasidagi shakl boʻyicha joriy kassa rejalariga asosan shakllantirilishi mumkin. Bunda, agarda daromadlar tushumi tegishli oyning oxirida kutilsa, XTRlar daromadlarning haqiqiy tushumiga qarab beriladi. 16. XTR summalarini hisoblashda xarajatlarni moliyalashtirishning quyidagi sanalarini inobatga olish lozim: ish haqi va unga tenglashtirilgan toʻlovlar — har oyning 1 — 5 sanalarida 60 % miqdorida, har oyning 15 — 20 sanalarida 40 % miqdorida, qonun hujjatlarida belgilangan holatlar bundan mustasno; yagona ijtimoiy toʻlov — har oyning 1 — 5 sanalarida; ijtimoiy nafaqalar (voyaga yetmagan bolalari boʻlgan oilalarga nafaqa va kam taʼminlangan oilalarga moddiy yordam, stipendiyalar va boshqalar) — har oyning 1 — 15 sanalarida. 17. XTR berilgan, biroq hali yuridik va moliyaviy majburiyatlar olinmagan, shuningdek kassa xarajatlari amalga oshirilmagan budjetdan mablagʻ oluvchilarga ajratilgan budjet mablagʻlarining summasini kamaytirish zaruriyati paydo boʻlsa, Gʻaznachilik boʻlinmalari tomonidan ilgari berilgan XTR summalarini kamaytirish maqsadida minus ishorasi bilan XTR beriladi. Bundan soʻng tegishli moliya organlari tomonidan Gʻaznachilik boʻlinmalari bilan birgalikda budjetdan ajratilgan mablagʻlar summalarini aniqlashtirish choralari amalga oshiriladi. 18. Tasdiqlangan budjetlar doirasida XTRlarni berish uchun javobgarlik tegishli Gʻaznachilik boʻlinmalariga yuklatiladi. 19. Daromadlar va xarajatlar oʻrtasidagi rejadan tashqari kassa uzilishlari holatlarida budjet ssudalarini jalb qilish yoki budjetdan ajratilgan mablagʻlarga tegishli aniqliklar kiritish boʻyicha oʻz vaqtida chora-tadbirlar amalga oshirishi uchun moliya organlari javobgar boʻladi. 20. Budjetdan mablagʻ oluvchilarning rahbarlari va bosh hisobchilari qonun hujjatlariga muvofiq yuridik va moliyaviy majburiyatlarni qabul qilish hamda berilgan XTR summalari doirasida kassa xarajatlarini amalga oshirishga javobgardir. 21. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi va Davlat bojxona qoʻmitasi bilan kelishilgan.