Qimmatli qogʻozlar bozorini tartibga solish boʻyicha vakolatli davlat organining “Qimmatli qogʻozlar markaziy depozitariysi” aksiyadorlik jamiyati bilan oʻzaro hamkorligi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(order, 2025-08-13)

Oʻzbekiston Respublikasining “Qimmatli qogʻozlar bozori toʻgʻrisida”gi va “Aksiyadorlik jamiyatlari va aksiyadorlarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisida”gi qonunlariga muvofiq buyuraman: 1. Qimmatli qogʻozlar bozorini tartibga solish boʻyicha vakolatli davlat organining “Qimmatli qogʻozlar markaziy depozitariysi” aksiyadorlik jamiyati bilan oʻzaro hamkorligi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki bilan kelishilgan. 3. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. Mazkur Nizom qimmatli qogʻozlarni chiqarish, joylashtirish va ularning muomalada boʻlishi jarayonida qimmatli qogʻozlar bozorini tartibga solish boʻyicha vakolatli davlat organining “Qimmatli qogʻozlar markaziy depozitariysi” aksiyadorlik jamiyati (bundan buyon matnda Markaziy depozitariy deb yuritiladi) bilan oʻzaro munosabatlarini belgilaydi. 1. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: qimmatli qogʻozlar bozorini tartibga solish boʻyicha vakolatli davlat organi (bundan buyon matnda vakolatli davlat organi deb yuritiladi) — Oʻzbekiston Respublikasi Istiqbolli loyihalar milliy agentligi; investitsiya vositachisi — mijozning topshirigʻiga binoan, mijoz nomidan va uning hisobidan qimmatli qogʻozlarga doir bitimlar hamda operatsiyalarni amalga oshiruvchi qimmatli qogʻozlar bozorining professional ishtirokchisi; hisobga olish registrlari — investitsiya vositachisida va Markaziy depozitariyda qimmatli qogʻozlarni saqlash hamda qimmatli qogʻozlarga boʻlgan huquqlarni hisobga olish boʻyicha depozitar operatsiyalar standartlari bilan belgilangan yozuvlar tizimi; depo hisobvaragʻi — deponentning qimmatli qogʻozlarini saqlash va qimmatli qogʻozlarga boʻlgan huquqlarni hisobga olish uchun moʻljallangan, investitsiya vositachisining va Qimmatli qogʻozlar markaziy depozitariysining hisobga olish registrlaridagi yozuvlar yigʻindisi; emissiyaviy qimmatli qogʻozlar — bitta chiqarilish doirasida bir xil belgilar va rekvizitlarga ega boʻlgan, mazkur chiqarilish uchun yagona shartlar asosida joylashtiriladigan hamda muomalada boʻladigan qimmatli qogʻozlar; qimmatli qogʻozlarni chiqarish parametrlari — qimmatli qogʻozlarni chiqarish (emissiya) miqdori, nominal qiymati, chiqarish shakli, chiqariladigan qimmatli qogʻozlar soni, ularning turi va boshqalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; depozitar tizim — Oʻzbekiston Respublikasi hududida qimmatli qogʻozlarni saqlash, hisobga olish va ularga boʻlgan huquqlarni oʻtkazish tizimi. 2. Markaziy depozitariy vakolatli davlat organi tomonidan belgilangan tartibda davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan qimmatli qogʻozlarni hisobga olishni amalga oshiradi. 3. Depozitar tizimda faqat Markaziy depozitariyda hisobga qoʻyilgan qimmatli qogʻozlar chiqarilishining muomalaga kiritilishiga yoʻl qoʻyiladi. 4. Vakolatli davlat organi tomonidan qimmatli qogʻozlarning chiqarilishi davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan eʼtiboran besh ish kunidan kechiktirmay Markaziy depozitariyga quyidagi hujjatlar yuboriladi: davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi toʻgʻrisida belgi qoʻyilgan emitentning emissiyaviy qimmatli qogʻozlarni chiqarish toʻgʻrisidagi qarori; qimmatli qogʻozlarning emissiya risolasi (qimmatli qogʻozlar ommaviy joylashtirilgan taqdirda); qimmatli qogʻozlarning chiqarilishiga avval berilgan davlat roʻyxatidan oʻtkazish raqamini bekor qilish toʻgʻrisidagi qaror (qimmatli qogʻozlar yangi chiqarilgan taqdirda). 5. Vakolatli davlat organi va Markaziy depozitariyda mazkur Nizomning 4-bandida koʻrsatilgan hujjatlarni topshirish-qabul qilish boʻyicha tegishli jurnallar yuritiladi. Jurnalda hujjatlarni topshirish (qabul qilish) toʻgʻrisidagi yozuv, shu jumladan topshirish (qabul qilish) sanasi va hujjatlarni imzo qoʻygan xolda topshirgan (qabul qilgan) masʼul ijrochi toʻgʻrisidagi yozuvlar boʻlishi kerak. 6. Markaziy depozitariy hujjatlar qabul qilingan kundan boshlab uch ish kuni ichida emitentga va depozitar tizimdagi har bir qimmatli qogʻozga ichki kodlarni bergan holda emitentni hamda uning qimmatli qogʻozlarini Markaziy depozitariyning hisob registrlarida tavsiflash yoʻli bilan qimmatli qogʻozlar chiqarilishini hisobga qoʻyadi va qimmatli qogʻozlar chiqarilishi toʻgʻrisidagi xabarnomani investitsiya vositachilariga yuboradi. 7. Qimmatli qogʻozlar chiqarilishi hisobga qoʻyilganidan keyin depozitar tizimda qimmatli qogʻozlarga boʻlgan huquqlarni saqlash va hisobga olish Markaziy depozitariy va (yoki) investitsiya vositachilari tomonidan deponentlar bilan tuzilgan shartnomalarga muvofiq amalga oshiriladi. 8. Markaziy depozitariy vakolatli davlat organiga mazkur Nizom va boshqa qonunchilik hujjatlariga asosan hisobot taqdim etadi. 9. Avval davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan qimmatli qogʻozlarni chiqarish parametrlariga oʻzgartirishlar kiritilgan taqdirda, barcha oʻzgartirish va qoʻshimchalar Markaziy depozitariyning hisobga olish registrlarida aks ettirilishi kerak. 10. Avval davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan qimmatli qogʻozlarni chiqarish parametrlariga qoʻshimcha aksiyalar chiqarish bilan bir vaqtda oʻzgartirishlar kiritilgan taqdirda, qoʻshimcha chiqarishni hisobga qoʻyish ushbu Nizomning 2-bobida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 11. Avval davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan qimmatli qogʻozlarni chiqarish parametrlariga qimmatli qogʻozlarni bekor qilish bilan bir vaqtda oʻzgartirishlar kiritilgan taqdirda, qimmatli qogʻozlar chiqarilishlarini hisobdan chiqarish ushbu Nizomning 4-bobida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 12. Vakolatli davlat organi qimmatli qogʻozlarni chiqarish parametrlariga oʻzgartirishlar kiritilganidan keyin besh ish kuni ichida qimmatli qogʻozlarni chiqarish parametrlari oʻzgarganligini tasdiqlovchi hujjatlarni Markaziy depozitariyga yuboradi. 13. Vakolatli davlat organi va Markaziy depozitariy tegishli jurnalni hujjatlar topshirilganligi (qabul qilinganligi) toʻgʻrisidagi yozuv, shu jumladan topshirish (qabul qilish) sanasi va hujjatlarni imzo qoʻygan xolda topshirgan (qabul qilgan) masʼul ijrochi toʻgʻrisidagi yozuvlarni qayd etgan holda yuritadi. 14. Markaziy depozitariy hujjatlar qabul qilingan kundan boshlab uch ish kuni ichida Markaziy depozitariyning hisob registrlariga oʻzgartirishlar kiritadi va tegishli oʻzgartirishlar kiritilganligi toʻgʻrisidagi xabarnomani investitsiya vositachilariga yuboradi. 15. Emitentning qimmatli qogʻozlariga boʻlgan huquqlarning hisobini yuritadigan investitsiya vositachilari uch ish kuni ichida qimmatli qogʻozlarni chiqarish parametrlariga oʻzgartirishlar kiritishi shart. 16. Qimmatli qogʻozlar chiqarilishi bekor qilingan taqdirda, Markaziy depozitariyda hisobdan chiqariladi. 17. Markaziy depozitariyda harakatsizlantirilgan, bekor qilinishi lozim boʻlgan hujjatsiz va hujjatli qimmatli qogʻozlarni yigʻish Markaziy depozitariy tomonidan amalga oshiriladi. Markaziy depozitariyda harakatsizlantirilmagan, bekor qilinishi lozim boʻlgan hujjatli qimmatli qogʻozlarni yigʻish va ularni keyinchalik yoʻq qilish emitent tomonidan amalga oshiriladi. 18. Markaziy depozitariy vakolatli davlat organiga Markaziy depozitariyda harakatsizlantirilgan, bekor qilinishi lozim boʻlgan hujjatsiz va hujjatli qimmatli qogʻozlar hisobdan chiqarilganligi toʻgʻrisidagi xabarnomani bir ish kuni ichida yuboradi. 19. Vakolatli davlat organi va Markaziy depozitariyda qimmatli qogʻozlar chiqarilishini bekor qilish toʻgʻrisidagi qarorning nusxasini topshirish-qabul qilish boʻyicha tegishli jurnallar yuritiladi. Jurnalda hujjatlarni topshirish (qabul qilish) toʻgʻrisidagi yozuv, shu jumladan topshirish (qabul qilish) sanasi va hujjatlarni imzo qoʻygan xolda topshirgan (qabul qilgan) masʼul ijrochi toʻgʻrisidagi yozuvlar boʻlishi kerak. 20. Markaziy depozitariy uch ish kuni ichida qimmatli qogʻozlar chiqarilishlari hisobdan chiqarilganligi toʻgʻrisida oʻz hisob registrlariga oʻzgartirishlar kiritadi va tegishli oʻzgartirishlar kiritilganligi toʻgʻrisidagi xabarnomani investitsiya vositachilariga yuboradi. 21. Markaziy depozitariy depo hisobvaraqlari boʻyicha emissiyaviy qimmatli qogʻozlar harakati toʻgʻrisidagi axborotni toʻplash va tizimlashtirishni amalga oshiradi. 22. Markaziy depozitariy har haftaning dushanba kunida vakolatli davlat organiga mazkur Nizomning 1-ilovasiga muvofiq shaklda Markaziy depozitariyda hisobga qoʻyilgan qimmatli qogʻozlarning chiqarilishi va qimmatli qogʻozlarni chiqarish parametrlarining oʻzgarishi toʻgʻrisidagi hisobotni taqdim etadi. 23. Markaziy depozitariy har haftaning dushanba kunida vakolatli davlat organiga Markaziy depozitariyda hisobdan chiqarilgan qimmatli qogʻozlar chiqarilishi toʻgʻrisidagi hisobotni mazkur Nizomning 2-ilovasiga muvofiq shaklda taqdim etadi. 24. Markaziy depozitariy har chorakda hisobot choragidan keyingi oyning beshinchi kunidan kechiktirmasdan vakolatli davlat organiga emitentlarning Markaziy depozitariyda hisobga qoʻyilgan qimmatli qogʻozlar emissiyasining joylashtirilishi toʻgʻrisidagi hisobotni mazkur Nizomning 3-ilovasiga muvofiq shaklda taqdim etadi. 25. Markaziy depozitariy har chorakda hisobot choragidan keyingi oyning beshinchi sanasidan kechiktirmasdan vakolatli davlat organiga Markaziy depozitariyda hisobga qoʻyilgan qimmatli qogʻozlar chiqarilishlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni mazkur Nizomning 4 va 5-ilovalariga muvofiq elektron shaklda taqdim etadi. 26. Vakolatli davlat organi oʻn besh ish kuni ichida taqdim etilgan maʼlumotlarni Emissiyaviy qimmatli qogʻozlar chiqarilishlarining yagona davlat reyestri maʼlumotlari bilan solishtiradi. Solishtirish natijalariga koʻra nomuvofiqliklar aniqlangan taqdirda, vakolatli davlat organi tomonidan dalolatnoma rasmiylashtiriladi. Bunda, dalolatnoma qimmatli qogʻozlarning tegishli chiqarilishlari boʻyicha zarur maʼlumotlar va ular boʻyicha tafovutlar koʻrsatilgan holda vakolatli davlat organi va Markaziy depozitariyning masʼul xodimlari tomonidan tasdiqlanadi. 27. Vakolatli davlat organi dalolatnoma asosida nomuvofiqlarni bartaraf etish uchun Markaziy depozitariyning maʼlumotlar bazasiga zarur oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisidagi koʻrsatmani, zarurat boʻlgan taqdirda, tegishli boʻlgan hujjatlarni ilova qilgan xolda Markaziy depozitariyga yuboradi. Markaziy depozitariy koʻrsatma kelib tushgan kundan eʼtiboran besh ish kuni ichida nomuvofiqliklarni bartaraf etadi va vakolatli davlat organiga nomuvofiqliklar bartaraf etilganligi toʻgʻrisidagi hisobotni taqdim etadi. 28. Mazkur Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilikka muvofiq javobgar boʻladilar.