Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Taʼlim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasi faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisida
(resolution, 2025-11-07)

Oʻzbekiston Respublikasining “Taʼlim toʻgʻrisida”gi va “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi toʻgʻrisida”gi qonunlari hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oliy taʼlim tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2017-yil 20-apreldagi PQ-2909-son qarori talablari asosida taʼlim sifatini ijtimoiy-iqtisodiy sohalarda olib borilayotgan islohotlar talablariga muvofiq yuksak darajaga koʻtarish, shuningdek uzluksiz taʼlim tizimida taʼlim sifatini nazorat qilishni yanada takomillashtirish, kadrlar tayyorlash sifati va oʻquv jarayoni samaradorligining xolisona baholanishini nazorat qilish sohasida davlat siyosatini amalga oshirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oliy taʼlim tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2017-yil 20-apreldagi PQ-2909-son qaroriga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Davlat test markazining Kadrlar tayyorlash sifatini nazorat qilish, pedagog kadrlar va taʼlim muassasalarini attestatsiya qilish boshqarmasi negizida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Taʼlim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasi (keyingi oʻrinlarda Davlat inspeksiyasi deb ataladi) tashkil etilganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin. 2. Quyidagilar Davlat inspeksiyasining asosiy vazifalari etib belgilansin: taʼlim tizimida oʻquv-tarbiya jarayonlari, professor-oʻqituvchilar tarkibi, kadrlar tayyorlash va ularning malakasini oshirish sifatini nazorat qilish, pedagog kadrlarga malaka toifalarini berish boʻyicha davlat siyosatini amalga oshirish; idoraviy mansubligi va tashkiliy huquqiy shakllaridan qatʼi nazar davlat taʼlim muassasalari va nodavlat taʼlim tashkilotlarini (keyingi oʻrinlarda taʼlim tashkilotlari deb ataladi) attestatsiya va davlat akkreditatsiyasidan oʻtkazish; oʻquvchilar, talabalar va tinglovchilar bilimlarining Oʻzbekiston Respublikasi davlat taʼlim standartlari, davlat taʼlim talablari va malaka talablariga muvofiqligini tahlil qilish, taʼlim tashkilotlari reytingini aniqlash; nodavlat taʼlim tashkilotlariga litsenziyalar berish; xorijiy mamlakatlarda berilgan taʼlim toʻgʻrisidagi hujjatlarni tan olishni tashkil etish; respublika hududida xorijiy taʼlim muassasalarining taʼlim faoliyatini yuritish huquqiga ruxsatnomalar berish uchun taqdim etilgan hujjatlarni ekspertizadan oʻtkazish; taʼlim va fan sohasi tashkilotlari tomonidan beriladigan rasmiy hujjatlarga apostil qoʻyish; Oʻzbekiston Respublikasi taʼlim muassasalari reytingini tuzish va rasman eʼlon qilish; oʻquvchilarning bilim darajasini baholash boʻyicha xalqaro dasturlar va tadqiqotlarda Oʻzbekiston Respublikasining ishtirokini taʼminlash; dunyoning yetakchi reyting tashkilotlari bilan hamkorlik qilish va milliy oliy taʼlim muassasalarining ushbu reytinglarga kirishiga har tomonlama koʻmaklashish. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Taʼlim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 4. Belgilab qoʻyilsinki: Davlat inspeksiyasi boshligʻi maqomiga koʻra vazirga, boshliqning birinchi oʻrinbosari vazirning birinchi oʻrinbosariga, boshliq oʻrinbosari esa vazir oʻrinbosariga tenglashtiriladi; Davlat inspeksiyasi xodimlariga Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligining tegishli lavozimlari uchun belgilangan mehnatga haq toʻlash va moddiy ragʻbatlantirish shartlari qoʻllaniladi. 5. Quyidagilar Davlat inspeksiyasi faoliyatini moliyalashtirishning asosiy manbalari etib belgilansin: Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari; homiylar — yuridik va jismoniy shaxslarning, Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlari va norezidentlarining mablagʻlari; pedagog kadrlarga birinchi va oliy malaka toifasi, yetakchi va bosh oʻqituvchi lavozimi berish, shuningdek, umumiy oʻrta, oʻrta maxsus va professional taʼlim muassasalarida ushbu malaka toifasiga va lavozimiga talabgorlarga malaka toifasini berishda toʻlanadigan yigʻimlardan tushadigan mablagʻlar; Davlat inspeksiyasining budjetdan tashqari mablagʻlari, shu jumladan vaqtincha boʻsh turgan budjetdan tashqari mablagʻlarni tijorat banklari depozitlariga joylashtirishdan tushgan mablagʻlar; grantlar, xizmat koʻrsatishdan tushgan daromadlar hamda qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar. 6. Davlat inspeksiyasi bir oy muddatda inspeksiyani taʼlim sifatini nazorat qilish sohasida amaliy-metodik ish tajribasiga ega boʻlgan malakali mutaxassislar, shuningdek ilmiy-pedagogik stajga ega xodimlar bilan taʼminlasin. 7. Davlat inspeksiyasi Toshkent shahar, Chilonzor tumani, Nurxon koʻchasi, 21-uy manziliga joylashtirilsin. 8. Toshkent shahar hokimligi, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi va Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasi Toshkent shahar, Chilonzor tumani, Nurxon koʻchasi, 21-uy manzilidagi binoni tutash hududi bilan birga Davlat inspeksiyasiga operativ boshqaruv huquqi bilan topshirsin. 9. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari bir oy muddatda Davlat inspeksiyasining hududiy boʻlimlarini joylashtirish masalasini hal qilsinlar. 11. Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi bir oy muddatda Davlat inspeksiyasini zarur aloqa vositalari, shu jumladan hukumat aloqa vositalari bilan taʼminlasin. 12. Belgilab qoʻyilsinki: a) Pedagog xodimlarga malaka toifalarini berish boʻyicha navbatdagi attestatsiyadan oʻtkazganlik uchun yigʻim undirilmaydi, navbatdan tashqari attestatsiyadan oʻtkazganlik uchun bazaviy hisoblash miqdorining bir baravari miqdorida; b) nodavlat taʼlim tashkilotlari hamda oʻzini oʻzi moliyalashtiradigan davlat taʼlim muassasalarini attestatsiyadan oʻtkazganlik uchun quyidagi miqdorlarda yigʻim undiriladi: maktabgacha, umumiy oʻrta va maktabdan tashqari taʼlim boʻyicha — bazaviy hisoblash miqdorining oʻn besh baravari; oʻrta maxsus va professional taʼlim boʻyicha tegishliligiga koʻra attestatsiyaga jalb etiladigan har bir taʼlim yoʻnalishi va kasb uchun — bazaviy hisoblash miqdorining yetti baravari; oliy taʼlim boʻyicha attestatsiyaga jalb etiladigan har bir taʼlim yoʻnalishi va mutaxassislik uchun — bazaviy hisoblash miqdorining oʻn ikki baravari; oliy taʼlimdan keyingi taʼlim boʻyicha attestatsiyaga jalb etiladigan har bir ixtisoslik uchun — bazaviy hisoblash miqdorining olti baravari miqdorida; malaka oshirish va qayta tayyorlash taʼlimi boʻyicha attestatsiyaga jalb etiladigan har bir kurs uchun — bazaviy hisoblash miqdorining besh baravari. 13. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Davlat test markazi: tugatilayotgan Kadrlar tayyorlash sifatini nazorat qilish, pedagog kadrlar va taʼlim muassasalarini attestatsiya qilish boshqarmasining moddiy-texnika resurslarini va taalluqliligi boʻyicha shakllangan hujjatlarini belgilangan tartibda Davlat inspeksiyasiga oʻtkazsin; 2017-yilda Davlat inspeksiyasining asoslantirilgan hisob-kitoblariga koʻra uning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash uchun Davlat test markazining budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan Davlat inspeksiyasiga zarur mablagʻlar ajratsin; Davlat inspeksiyasiga tizimli ravishda oʻzida mavjud nazorat materiallari bankidan foydalanish imkoniyatini yaratsin. 14. Respublikadagi barcha oliy taʼlim muassasalari tarkibida ularning belgilangan shtatlari doirasida Davlat inspeksiyasi boshligʻi tavsiyasiga asosan lavozimiga tayinlanadigan va lavozimidan ozod etiladigan 3 nafar (oylik ish haqi dekan lavozimiga tenglashtirilgan boʻlim boshligʻi va 2 nafar bosh mutaxassis) xodimdan iborat taʼlim sifatini nazorat qilish boʻlimlari tashkil etilsin. Boʻlimga oliy taʼlim muassasasi talabalari bilimlarining davlat taʼlim standartlariga muvofiqligini oʻrganib borish, tahlil qilish, kadrlar tayyorlash sifati monitoringini yuritish hamda oliy taʼlim muassasasini ichki baholashdan oʻtkazishni tashkil etish va ichki baholash natijalarini, taʼlim sifatiga taʼsir etgan omillar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oliy taʼlim muassasasi rektoriga hamda Davlat inspeksiyasiga taqdim etish vazifasi yuklansin 15. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi: ushbu qarorda nazarda tutilgan xarajatlar uchun zarur budjet mablagʻlarini 2017-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti parametrlarida ijtimoiy sohaga nazarda tutilgan mablagʻlar doirasida ajratsin, 2018-yildan boshlab esa Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetining parametrlarida ushbu sohaga ajratilgan mablagʻlar doirasida nazarda tutsin; ushbu qarordan kelib chiqib Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetining 2017-yil uchun tasdiqlangan xarajatlariga tegishli oʻzgartirishlar kiritsin; Davlat inspeksiyasiga 6 ta, shu jumladan, 4 ta biriktirilgan va 2 ta navbatchi avtotransport vositasiga limit ajratsin; Davlat inspeksiyasining moddiy-texnika bazasini shakllantirish uchun zarur boʻlgan jihozlar va axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini xarid qilish uchun ikki oy muddatda mablagʻlar ajratilishini taʼminlasin. 16. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 3-ilovaga muvofiq ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin. 17. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Taʼlim, ilm-fan va yoshlar siyosati masalalari axborot-tahlil departamentiga yuklansin. 1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Taʼlim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasining (keyingi oʻrinlarda Davlat inspeksiyasi deb ataladi) maqomi, asosiy vazifalari, funksiyalari, huquqlari va javobgarligi, shuningdek faoliyatini tashkil etish tartibini belgilaydi. 2. Davlat inspeksiyasi taʼlim tizimida oʻquv-tarbiya jarayonlari, professor-oʻqituvchilar tarkibi, kadrlar tayyorlash va ularning malakasini oshirish sifatini nazorat qilish boʻyicha davlat siyosatini amalga oshiradigan, idoraviy mansubligi va mulkchilik shakllaridan qatʼi nazar davlat taʼlim muassasalari va nodavlat taʼlim tashkilotlarini (keyingi oʻrinlarda taʼlim tashkilotlari deb ataladi) attestatsiya va davlat akkreditatsiyasidan oʻtkazadigan maxsus vakolatli davlat boshqaruv organi hisoblanadi. 3. Davlat inspeksiyasi oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga boʻysunadi va unga hisobot beradi. 4. Davlat inspeksiyasi yuridik shaxs hisoblanadi, Oʻzbekiston Respublikasining Davlat gerbi tasviri tushirilgan va oʻz nomi davlat tilida yozilgan muhrga, mustaqil balansga, Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining gʻaznachiligida budjet va budjetdan tashqari shaxsiy gʻazna hisobvaraqlariga ega boʻladi. 5. Davlat inspeksiyasi oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga va qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, shuningdek ushbu Nizomga va boshqa qonun hujjatlariga amal qiladi. 6. Davlat inspeksiyasi tarkibiga yuridik shaxs maqomiga ega boʻlmagan Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlardagi hududiy boʻlimlar (keyingi oʻrinlarda Hududiy boʻlimlar deb ataladi) kiradi. Hududiy boʻlimlar oʻz faoliyatini Davlat inspeksiyasi tomonidan tasdiqlanadigan nizomga muvofiq amalga oshiradi. 7. Davlat inspeksiyasi oʻz faoliyatini davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari va boshqa tashkilotlar bilan oʻzaro hamkorlikda amalga oshiradi. 8. Quyidagilar Davlat inspeksiyasining asosiy vazifalari hisoblanadi: taʼlim tizimida oʻquv-tarbiya jarayonlari, professor-oʻqituvchilar tarkibi, kadrlar tayyorlash va ularning malakasini oshirish sifatini nazorat qilish, pedagog kadrlarga malaka toifalarini berish boʻyicha davlat siyosatini amalga oshirish; idoraviy mansubligi va mulkchilik shaklidan qatʼi nazar, taʼlim tashkilotlarini attestatsiya va davlat akkreditatsiyasidan oʻtkazish; oʻquvchilar, talabalar va tinglovchilar bilimlarining Oʻzbekiston Respublikasi davlat taʼlim standartlari, davlat taʼlim talablari va malaka talablariga muvofiqligini tahlil qilish, taʼlim tashkilotlari reytingini aniqlash; nodavlat taʼlim tashkilotlariga litsenziyalar berish; xorijiy mamlakatlarda berilgan taʼlim toʻgʻrisidagi hujjatlarni tan olishni tashkil etish; respublika hududida xorijiy taʼlim muassasalarining taʼlim faoliyatini yuritish huquqiga ruxsatnomalar berish uchun taqdim etilgan hujjatlarni ekspertizadan oʻtkazish; taʼlim va fan sohasi tashkilotlari tomonidan beriladigan rasmiy hujjatlarga apostil qoʻyish; Oʻzbekiston Respublikasi taʼlim muassasalari reytingini tuzish va rasman eʼlon qilish; oʻquvchilarning bilim darajasini baholash boʻyicha xalqaro dasturlar va tadqiqotlarda Oʻzbekiston Respublikasining ishtirokini taʼminlash; dunyoning yetakchi reyting tashkilotlari bilan hamkorlik qilish va milliy oliy taʼlim muassasalarining ushbu reytinglarga kirishiga har tomonlama koʻmaklashish. 9. Davlat inspeksiyasi oʻziga yuklangan vazifalarni bajarish uchun quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi: a) taʼlim tizimida oʻquv-tarbiya jarayonlari, professor-oʻqituvchilar tarkibi, kadrlar tayyorlash va ularning malakasini oshirish sifatini nazorat qilish boʻyicha davlat siyosatini amalga oshirish sohasida: oʻquvchilar, talabalar va tinglovchilar bilimlarining Oʻzbekiston Respublikasi davlat taʼlim standartlari, davlat taʼlim talablari va malaka talablariga muvofiqligini tizimli ravishda tahlil qilish; pedagog kadrlarga lavozim va malaka toifalarini berish uchun normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqish; pedagog kadrlarga malaka toifalarini berish jarayonini tashkil etish jadvallarini tuzish va tasdiqlash; taʼlim sohasidagi boshqaruv organlari hamda mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining pedagog kadrlarga mos ravishda lavozim va malaka toifalarini berishni tashkil qilish va oʻtkazish borasidagi faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish; pedagog kadrlarga lavozim va malaka toifalarini berish davriyligi haqidagi maʼlumotlar bazasini shakllantirish; pedagog kadrlarga lavozim va malaka toifalari berishni tashkil etish; lavozim va malaka toifalariga ega boʻlgan pedagog kadrlarga belgilangan namunadagi malaka toifalariga oid sertifikatlar berish; pedagog kadrlarning nazorat sinovlari natijasi boʻyicha lavozim va malaka toifalariga oid sertifikatlar berilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni Davlat inspeksiyasining rasmiy veb-saytida eʼlon qilib borish; kadrlar tayyorlash sifatini nazorat qilishda ish beruvchilarning taʼlim tashkilotlarida kadrlar tayyorlash sifati boʻyicha takliflari asosida mutaxassislik malaka talablarini takomillashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqish; davlat taʼlim standartlari, davlat taʼlim talablari va malaka talablarini, shuningdek ular asosida taʼlimning barcha turlari boʻyicha ishlab chiqilgan oʻquv reja va dasturlarini ekspertizadan oʻtkazish; taʼlim tashkilotlarida oʻquv-tarbiya hamda kadrlar tayyorlash sifati monitoringini tashkil etish va amalga oshirish; uzluksiz taʼlim tizimida tashkil etiladigan fan olimpiadalari, bellashuvlar va turli koʻrik-tanlovlarni xolis va adolatli oʻtkazilishini nazorat qilish, natijalarini tahlil etish; taʼlim sifatini baholash sohasida xalqaro hamkorlikni yoʻlga qoʻyish; b) idoraviy mansubligi va mulkchilik shakllaridan qatʼi nazar taʼlim tashkilotlarini attestatsiya va davlat akkreditatsiyasidan oʻtkazish sohasida: Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi hamda Xalq taʼlimi vazirligi bilan birgalikda taʼlim sifatini nazorat qilish va taʼlim tashkilotlari faoliyatini baholash mezonlarini ishlab chiqish; taʼlim sifati nazorati hamda attestatsiya jarayonida qoʻllaniladigan nazorat materiallarini ishlab chiqish, maxfiyligini saqlash boʻyicha chora-tadbirlar kompleksini amalga oshirish; taʼlim tashkilotlarini attestatsiyadan oʻtkazish uchun jalb etiladigan ekspertlarni tanlash, oʻqitish va oʻqitish yakunlari boʻyicha ushbu ekspertlarni saralab olish mexanizmini ishlab chiqish va takomillashtirish; taʼlim tashkilotlarini attestatsiyadan oʻtkazish jadvallarini ishlab chiqish va tasdiqlash; taʼlim tashkilotlarini attestatsiya va davlat akkreditatsiyasidan oʻtkazish jarayonini muvofiqlashtirish va nazorat qilish; taʼlim sifati monitoringi, attestatsiya oʻtkazish jarayonida aniqlangan kamchiliklarni oʻz vaqtida bartaraf etilishini nazorat qilish; attestatsiya natijalariga koʻra, taʼlim tashkilotlarini davlat akkreditatsiyasidan oʻtkazish; davlat akkreditatsiyasidan oʻtgan taʼlim tashkilotlarining reyestrini yuritish; taʼlim tashkilotlarini attestatsiyadan oʻtkazish jarayoni va natijalariga doir masalalar boʻyicha ekspert xulosalari, hisobotlar, tahliliy materiallar tayyorlash; idoraviy mansubligidan va mulkchilik shakllaridan qatʼi nazar taʼlim tashkilotlarini tashkil etish (qayta tashkil etish, tugatish) hamda ularning maqomini qayta koʻrib chiqish boʻyicha tegishli xulosalar tayyorlash, tasarrufida taʼlim muassasalari boʻlgan vazirliklar va idoralarga taqdimnomalar kiritish; v) oʻquvchilar, talabalar va tinglovchilar bilimlarining Oʻzbekiston Respublikasi davlat taʼlim standartlari, davlat taʼlim talablari va malaka talablariga muvofiqligini tahlil qilish, taʼlim tashkilotlari reytingini aniqlash sohasida: oʻquvchilar, talabalar va tinglovchilar bilimlarini aniqlash maqsadida nazorat materiallarini ishlab chiqish; nazorat ishlarini oʻtkazish, natijalarni tahlil qilish, taʼlim sifatiga taʼsir koʻrsatgan omillarni aniqlash, shu jumladan taʼlim tashkilotlarida umumtaʼlim fanlari va kasbiy fanlar boʻyicha tanlab olish asosida bitiruvchilarning taʼlim tayyorgarligi darajasi va oʻqitish sifati monitoringini oʻtkazish orqali taʼlim sifatiga taʼsir etuvchi omillarni aniqlash; oʻquvchilar, talabalar va tinglovchilar oʻrtasida taʼlim sifatini oshirish, davlat taʼlim standartlari, davlat taʼlim talablari va malaka talablarini bajarish darajasini oʻrganishga qaratilgan intellektual koʻrik-tanlovlar, musobaqalarni tashkil etish; taʼlim va kadrlar tayyorlash sifati monitoringini olib borish va nazorat qilish boʻyicha tashkiliy-huquqiy va metodik koʻrsatmalarni ishlab chiqishni tashkil etish; zamonaviy axborot-telekommunikatsiya texnologiyalariga asoslangan holda taʼlim va kadrlar tayyorlash sifati monitoringini olib borish; taʼlim tashkilotlarida oʻqitish va kadrlar tayyorlash sifatini oʻrganish maqsadida ijtimoiy soʻrovlarni oʻtkazish; taʼlim sifatini baholash natijalari boʻyicha tahliliy maʼlumotlar tayyorlash; taʼlim sifatini baholash natijalari asosida taʼlim va kadrlar tayyorlash sifatining umumiy holati boʻyicha taʼlim tashkilotlari reytingini aniqlash; g) Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Nodavlat taʼlim muassasalari faoliyatini litsenziyalash komissiyasining ishchi organi sifatida nodavlat taʼlim tashkilotlariga litsenziyalar berish sohasida: talabgorlarning litsenziya berish toʻgʻrisidagi arizalarini qabul qilish va koʻrib chiqishni tashkil etish; talabgorlarning arizalarini koʻrib chiqish natijalari boʻyicha ekspert xulosasini tayyorlash; talabgorlarning arizalarini koʻrib chiqish natijalari haqida talabgorlarga maʼlumot berish; ijobiy ekspert xulosalari asosida litsenziyalarni rasmiylashtirish va nodavlat taʼlim tashkilotlariga berish; d) xorijiy mamlakatlarda berilgan taʼlim toʻgʻrisidagi hujjatlarni tan olishni tashkil etish sohasida: Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Xalq taʼlimi vazirligi, Adliya vazirligi hamda boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralarning vakillaridan iborat tarkibda tegishli taʼlim yoʻnalish (mutaxassislik)lari boʻyicha xorijiy mamlakatlarda berilgan taʼlim toʻgʻrisidagi hujjatlarni tan olish va nostrifikatsiyalash (ekvivalentligini aniqlash) boʻyicha ekspertizadan oʻtkazuvchi ekspert komissiyasini (keyingi oʻrinlarda Ekspert komissiyasi deb ataladi) shakllantirish va uning ishini tashkil etish; talabgorlardan xorijiy mamlakatlarda berilgan taʼlim toʻgʻrisidagi hujjatlarni tan olish uchun zarur boʻlgan taʼlim toʻgʻrisidagi va boshqa hujjatlarni qabul qilib olish; taʼlim toʻgʻrisidagi hujjatlarni tan olish jarayoni uchun barcha zarur hujjatlar mavjudligini aniqlash va materiallarni Ekspert komissiyasiga yuborishni tashkil etish; Ekspert komissiyasi tomonidan tan olish uchun taqdim etilgan taʼlim toʻgʻrisidagi hujjatni ekspertizadan oʻtkazish natijasiga koʻra xulosa tayyorlanishini tashkil etish; Ekspert komissiyasining xulosasi haqida talabgorga maʼlum qilish; xorijiy davlatlarda taʼlim olganlik toʻgʻrisidagi hujjatlar tan olinganda talabgorlarga guvohnomalar rasmiylashtirilishini tashkil etish; e) respublika hududida xorijiy taʼlim muassasalarining taʼlim faoliyatini yuritish huquqiga ruxsatnomalar berish uchun taqdim etilgan hujjatlarni ekspertizadan oʻtkazish sohasida: respublika hududida xorijiy taʼlim muassasalarining taʼlim faoliyatini yuritish huquqiga ruxsatnomalar berish uchun taqdim etilgan hujjatlarni qabul qilib olish; respublika hududida xorijiy taʼlim muassasalarining taʼlim faoliyatini yuritish huquqiga ruxsatnomalar berish uchun taqdim etilgan hujjatlarni ekspertizadan oʻtkazish; pedagog kadrlar taʼminoti, moddiy-texnik baza, oʻquv-laboratoriya jihozlari va boshqa texnik vositalarni taʼlim dasturini amalga oshirish uchun yetarliligi yuzasidan ekspert xulosasini tayyorlash; j) taʼlim sohasi tashkilotlari tomonidan beriladigan rasmiy hujjatlarga apostil qoʻyish sohasida: apostil qoʻyish uchun murojaatlar va tegishli hujjatlarni qabul qilish hamda roʻyxatdan oʻtkazish; apostil qoʻyish toʻgʻrisidagi murojaatni koʻrib chiqish; apostil qoʻyish toʻgʻrisidagi murojaatni koʻrib chiqish natijalari haqida ariza beruvchiga maʼlumot berish. z) Oʻzbekiston Respublikasi taʼlim muassasalari reytingini tuzish va rasman eʼlon qilish sohasida: taʼlim muassasalari reytingini aniqlashga oid maʼlumotlar bazasini shakllantirish, taʼlim muassasalarida nazorat ishlari va ijtimoiy soʻrovnomalar oʻtkazish; tizimida taʼlim muassasalari boʻlgan vazirliklar va idoralar bilan birgalikda reytingni aniqlashga oid maʼlumotlarni toʻplash maqsadida ishchi guruhlar va komissiyalar tuzish; taʼlim muassasalarining faoliyati samaradorligini baholash mezonlari asosida taʼlim muassasalarining reytingini hisoblab chiqish; taʼlim muassasalari reytingiga oid maʼlumotlar asosida taʼlim muassasalari faoliyatidagi ijobiy oʻzgarishlar haqida keng jamoatchilikni doimiy xabardor qilib borish; taʼlim muassasalarining reytingi natijalarini ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilish va Davlat inspeksiyasining Internet jahon axborot tarmogʻidagi rasmiy veb-saytida joylashtirish; taʼlim muassasalari reytingi natijalari asosida tahliliy materiallar tayyorlash va chop etish. i) oʻquvchilarning bilim darajasini baholash boʻyicha xalqaro dasturlar va tadqiqotlarda Oʻzbekiston Respublikasining ishtirokini taʼminlash sohasida: oʻquvchilarning bilim darajasini baholash boʻyicha xalqaro dasturlar va tadqiqotlarda Oʻzbekiston Respublikasi nomidan ishtirok etish va uning manfaatlarini ifodalash; oʻquvchilarning bilim darajasini baholash boʻyicha xalqaro dasturlar va tadqiqotlarda umumiy oʻrta taʼlim muassasalarining muvaffaqiyatli ishtirok etishini taʼminlash; umumiy oʻrta taʼlim muassasalaridagi iqtidorli pedagog kadrlar xalqaro baholash dasturlari boʻyicha ilmiy tadqiqotlarda faol ishtirok etishini tashkil etish yuzasidan zarur choralar koʻrish; oʻquvchilarning bilim darajasini baholash boʻyicha xalqaro dasturlar va tadqiqotlar asosida umumiy oʻrta taʼlim muassasalarida tizimli monitoring olib borish hamda ilgʻor tajribani dunyo miqyosida ommalashtirish ishlarini muvofiqlashtirish; k) dunyoning yetakchi reyting tashkilotlari bilan hamkorlik qilish va milliy oliy taʼlim muassasalarining ushbu reytinglarga kirishiga har tomonlama koʻmaklashish sohasida: oʻquvchilarning bilim darajasini baholash boʻyicha xalqaro dasturlar va tadqiqotlarda Oʻzbekiston Respublikasining ishtirok etishi yuzasidan xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik shartnomalari imzolanishiga koʻmaklashish; milliy oliy taʼlim muassasalarida xalqaro standartlar va ilgʻor xorijiy tajribani qoʻllash orqali kadrlar tayyorlash sifatini oshirish yuzasidan takliflar ishlab chiqish; milliy oliy taʼlim muassasalarini xalqaro eʼtirof etilgan tashkilotlarning reytingiga kirishiga koʻmaklashish uchun dunyoning yetakchi reyting tashkilotlari bilan birgalikda seminarlar, konferensiyalar va boshqa tadbirlar tashkil etish; milliy reytingda yuqori oʻrinlarni egallagan oliy taʼlim muassasalarining tajribasini ommalashtirish yuzasidan takliflar ishlab chiqish va keng targʻib qilish; reytinglar tuzish boʻyicha dunyoning yetakchi reyting tashkilotlari metodologiyasi va xalqaro tajribasi haqida tahliliy materiallar tayyorlash va chop etish. 10. Hududiy boʻlimlar quyidagi vazifalarni amalga oshiradi: taʼlim tashkilotlari attestatsiyasining oʻtkazilishini, uning sifatli va samarali tashkil qilinishini muvofiqlashtirish va nazorat qilish; taʼlim tashkilotlarini attestatsiyadan oʻtkazish jarayonida Davlat inspeksiyasi va taʼlim sohasidagi hududiy boshqaruv organlari oʻrtasidagi oʻzaro hamkorlikni muvofiqlashtirish; oliy taʼlim, oliy taʼlimdan keyingi taʼlim hamda kadrlar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash taʼlim tashkilotlarini attestatsiyadan oʻtkazish jarayonida oliy taʼlim muassasalarining taʼlim sifatini nazorat qilish boʻlimlari tomonidan oʻtkaziladigan ichki baholash jarayonini muvofiqlashtirish; taʼlim va kadrlar tayyorlash monitoringini olib borish va sifatini nazorat qilish jarayonida tashkiliy ishlarni amalga oshirish; taʼlim muassasalari reytingini aniqlashga oid maʼlumotlar bazasini shakllantirish, taʼlim muassasalarida nazorat ishlari va ijtimoiy soʻrovnomalar oʻtkazishda bevosita ishtirok etish; umumiy oʻrta taʼlim muassasalari oʻquvchilarining bilim darajasini baholash boʻyicha xalqaro dasturlar va tadqiqotlarda oʻquvchilarning ishtirok etishini tashkil etish; taʼlim muassasalarining xalqaro tashkilotlar va xorijiy taʼlim muassasalari bilan hamkorligi masalalarini muvofiqlashtirish. 11. Davlat inspeksiyasi oʻziga yuklatilgan vazifalar va funksiyalarni amalga oshirish uchun quyidagi huquqlarga ega: oʻziga yuklatilgan vazifalar va funksiyalarni bajarish uchun vazirliklar, idoralar, taʼlim tashkilotlaridan zarur maʼlumotlar va materiallarni olish; taʼlim tizimida oʻquv-tarbiya jarayonlari, professor-oʻqituvchilar tarkibi, kadrlar tayyorlash va ularning malakasini oshirish sifatini nazorat qilish boʻyicha taʼlim va ilmiy-tadqiqot tashkilotlari rahbarlari tomonidan taʼlim toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari buzilgan holda qabul qilingan buyruqlar, farmoyishlar va qarorlarning amal qilishini toʻxtatib qoʻyish; taʼlim tashkilotlarida taʼlim sifatini, taʼlimning barcha turlari boʻyicha oʻquv rejalari va dasturlarining davlat taʼlim standartlariga, davlat talablari va malaka talablariga muvofiqligini belgilangan tartibda tekshirish; attestatsiya jarayonida aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish boʻyicha amalga oshirilgan ishlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni taʼlim sohasidagi boshqaruv organlari va taʼlim tashkilotlaridan talab qilib olish; shartnoma asosida ilmiy-metodik va axborot-konsalting xizmatlarini koʻrsatish; oʻziga yuklatilgan vazifalarni hal etish uchun vazirliklar va idoralar, taʼlim tashkilotlarining olimlari, amaliyotchi pedagog oʻqituvchi-metodistlar hamda xorijiy ekspertlarni jalb etgan holda innovatsion laboratoriyalar, tayanch taʼlim muassasalarini belgilash, maqsadli ilmiy-tadqiqot, ijodiy guruhlar, ilmiy kengash va komissiyalar tashkil etish; oʻz vakolatlari doirasida vazirliklar va idoralar, xalqaro va xorijiy tashkilotlar bilan hamkorlikni amalga oshirish; taʼlim va kadrlar tayyorlash sifati muammolari boʻyicha xalqaro konferensiyalar, kongresslar, simpoziumlar, seminar va oʻquvlar tashkil etish va ularda ishtirok etish, shuningdek davlatlararo va hukumatlararo hamkorlik masalalari boʻyicha muzokaralarda qatnashish; oʻzining vakolatlariga kiradigan masalalar yuzasidan mahalliy davlat hokimiyati organlari va taʼlim sohasidagi boshqaruv organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari rahbarlari va mutaxassislarini jalb etgan holda taʼlim sifati monitoringini, konferensiyalar, yigʻilishlar, seminarlar va boshqa tadbirlarni oʻtkazish; oʻz vakolatiga tegishli masalalarda oʻquv qoʻllanma, metodik ishlanmalar, nazorat materiallarini ishlab chiqish; Davlat inspeksiyasi qonun hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin. 12. Davlat inspeksiyasi oʻz vakolatlari doirasida vazirliklar, davlat qoʻmitalari, idoralar, mahalliy davlat hokimiyati organlari boshqa tashkilotlar, mansabdor shaxslar va fuqarolar tomonidan bajarilishi majburiy boʻlgan normativ-huquqiy hujjatlar qabul qilishga haqlidir. Davlat inspeksiyasi zarur hollarda, davlat boshqaruvining boshqa organlari bilan birgalikda belgilangan tartibda qoʻshma qarorlar va boshqa hujjatlar chiqarish huquqiga ega. 13. Davlat inspeksiyasi oʻziga yuklangan vazifalar va funksiyalarning bajarilishi uchun qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradi. 14. Davlat inspeksiyasiga Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda lavozimga tayinlanadigan va lavozimdan ozod qilinadigan boshliq boshchilik qiladi. Davlat inspeksiyasi boshligʻining Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda lavozimga tayinlanadigan va lavozimdan ozod qilinadigan birinchi oʻrinbosari va oʻrinbosari boʻladi. Davlat inspeksiyasi boshligʻi maqomiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi vaziriga, oʻrinbosar esa — tegishli ravishda vazirning birinchi oʻrinbosariga va vazir oʻrinbosariga tenglashtiriladi. Davlat inspeksiyasining bosh boshqarma boshliqlari, boʻlim boshliqlari va xodimlari, shu jumladan Hududiy boʻlimlar xodimlari Davlat inspeksiyasi boshligʻi tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimdan ozod qilinadi. 15. Davlat inspeksiyasi boshligʻi: Davlat inspeksiyasi faoliyatiga bevosita rahbarlik qiladi va Davlat inspeksiyasiga yuklangan vazifalar va funksiyalarning bajarilishi yuzasidan shaxsan javob beradi; Davlat inspeksiyasi xodimlari tomonidan bajarilishi majburiy boʻlgan buyruqlar chiqaradi va koʻrsatmalar beradi; Davlat inspeksiyasining tarkibiy boʻlinmalari va Hududiy boʻlimlari toʻgʻrisidagi nizomlarini tasdiqlaydi; Davlat inspeksiyasi vakolatiga kiruvchi masalalar boʻyicha qarorlar qabul qiladi; Davlat inspeksiyasi faoliyatining joriy va istiqbol rejalarini tuzilishini tashkil etadi; Davlat inspeksiyasi xodimlarini ragʻbatlantiradi hamda ularni davlat mukofotlari, faxriy unvonlar, faxriy yorliqlar berilishiga tavsiya etadi; Davlat inspeksiyasi xodimlarini zarur hollarda intizomiy javobgarlikka tortadi. Davlat inspeksiyasi boshligʻi qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin. 16. Davlat inspeksiyasida Davlat inspeksiyasi boshligʻi, uning birinchi oʻrinbosari va oʻrinbosari, bosh boshqarma boshliqlari, boʻlim boshliqlari va yuqori malakali xodimlardan iborat tarkibda ilmiy-metodik kengash tashkil etiladi. Ilmiy-metodik kengash aʼzolarining soni va shaxsiy tarkibi Davlat inspeksiyasi boshligʻi buyrugʻi bilan tasdiqlanadi. 17. Ilmiy-metodik kengash mazkur Nizomga muvofiq Davlat inspeksiyasiga yuklatilgan vazifalarni amalga oshirish jarayoniga oid ilmiy, metodik va normativ-huquqiy hujjatlarga oid masalalarni koʻrib chiqadi. Ilmiy-metodik kengash qarorlari Davlat inspeksiyasi boshligʻining buyrugʻi bilan amalga oshiriladi. 18. Davlat inspeksiyasi faoliyati quyidagi manbalar hisobidan moliyalashtiriladi: Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari; homiylar — yuridik va jismoniy shaxslarning, Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlari va norezidentlarining mablagʻlari; pedagog kadrlarga birinchi va oliy malaka toifasi, yetakchi va bosh oʻqituvchi lavozimi berish, shuningdek, umumiy oʻrta, oʻrta maxsus va kasb-hunar taʼlimi muassasalarida ushbu malaka toifasiga va lavozimiga talabgorlarga malaka toifasini berishda toʻlanadigan yigʻimlardan tushadigan mablagʻlar; Davlat inspeksiyasining budjetdan tashqari mablagʻlari, shu jumladan vaqtincha boʻsh turgan budjetdan tashqari mablagʻlarni tijorat banklari depozitlariga joylashtirishdan tushgan mablagʻlar; grantlar, xizmat koʻrsatishdan tushgan daromadlar hamda qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar. 19. Davlat inspeksiyasining xarajatlar smetasi, daromadlar va xarajatlar smetasi belgilangan tartibda Davlat inspeksiyasi boshligʻi tomonidan tasdiqlanadi va Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligida roʻyxatdan oʻtkaziladi. 20. Davlat inspeksiyasi boshligʻining qaroriga muvofiq Davlat inspeksiyasi rahbarlari va xodimlariga ular lavozim maoshining 200 foizigacha miqdorda oylik ustamalar belgilanishi, moddiy yordam koʻrsatilishi, xizmat vazifalarini vijdonan va tashabbus koʻrsatib bajarganligi uchun mukofotlanishi mumkin. 21. Davlat inspeksiyasini qayta tashkil etish va tugatish qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 4. Vazirlar Mahkamasining “Maktabgacha, umumiy oʻrta, oʻrta maxsus, kasb-hunar va maktabdan tashqari davlat taʼlim muassasalari pedagog kadrlarini attestatsiyadan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida” 2016-yil 7-apreldagi 107-son qarorida (Oʻzbekiston Respublikasi QHT, 2016-y., 15-son, 146-modda): a) 2-bandning uchinchi xatboshidagi va 3-banddagi “Davlat test markazi” soʻzlari “Taʼlim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasi” soʻzlari bilan almashtirilsin; b) Ilovada: 11-bandning birinchi xatboshidagi “Davlat test markazi (keyingi oʻrinlarda — Davlat test markazi)” soʻzlari “Taʼlim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasi (keyingi oʻrinlarda — Davlat inspeksiyasi)” soʻzlari bilan almashtirilsin; 15-bandning birinchi xatboshidagi, 36, 37, 50, 56-bandlardagi va 1-ilovadagi “Davlat test markazi” soʻzlari “Davlat inspeksiyasi” soʻzlari bilan almashtirilsin; 21-bandning ikkinchi xatboshidagi va 27-bandning ikkinchi xatboshidagi “Davlat test markazining” soʻzlari “Davlat inspeksiyasining” soʻzlari bilan almashtirilsin; 22-bandning toʻrtinchi xatboshidagi va 28-bandning uchinchi xatboshidagi “Davlat test markaziga” soʻzlari “Davlat inspeksiyasiga” soʻzlari bilan almashtirilsin; quyidagi mazmundagi 361-band bilan toʻldirilsin: “361. Birinchi va oliy malaka toifali, yetakchi va bosh oʻqituvchi lavozimidagi hamda mazkur malaka toifalari va lavozimlarga talabgor pedagog kadrlarni attestatsiyadan oʻtkazganlik uchun eng kam oylik ish haqining 100 foizi miqdorida yigʻim undiriladi. Attestatsiyadan oʻtkazganlik uchun yigʻim Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti daromadiga oʻtkaziladi. Ariza beruvchi berilgan arizadan voz kechgan taqdirda hamda pedagog kadrga nisbatan “Attestatsiyadan oʻtmadi, tegishli malaka toifasi yoki lavozimi tushirilsin”, mutaxassis, oliy yoki oʻrta maxsus, kasb-hunar maʼlumotli oʻqituvchi lavozimi boʻyicha “Attestatsiyadan oʻtmadi, mutaxassis (oliy yoki oʻrta maxsus, kasb-hunar maʼlumotli oʻqituvchi) lavozimiga muvofiq emas” qarori qabul qilinganda toʻlangan yigʻim summasi qaytarilmaydi. Pedagog kadrlar attestatsiyaning biror bosqichida uzrli sababga (mehnatga layoqatsizlik varaqasi, taʼlimni boshqarish boʻyicha maxsus vakolat berilgan davlat organi yoki taʼlim muassasalari rahbarlari maʼlumotnomasi) koʻra kelmagan boʻlsa, ularning attestatsiyasi boshqa muddatga koʻchirilgan taqdirda yigʻim summasi takroran undirilmaydi.”; 51-banddagi “Davlat test markazi direktori” soʻzlari “Davlat inspeksiyasi boshligʻi” soʻzlari bilan almashtirilsin.