Ichki ishlar organlari profilaktika (katta) inspektorlarining jamoat tartibini saqlash boʻyicha yordamchilari faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisida
(resolution, 2025-12-16)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 17-yanvardagi PF-5635-son Farmoni bilan tasdiqlangan “2017 — 2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasini “Faol investitsiyalar va ijtimoiy rivojlanish yili”da amalga oshirishga oid Davlat dasturi”ning ijrosi yuzasidan hamda huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikka qarshi kurashish sohasida ichki ishlar organlariga amaliy yordam koʻrsatish boʻyicha profilaktika (katta) inspektorlarining jamoat tartibini saqlash boʻyicha yordamchilari faoliyatini samarali tashkil etish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Jamoat xavfsizligini taʼminlash samaradorligini oshirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2018-yil 24-dekabrdagi PQ-4075-son qaroriga muvofiq: “Mahalla posboni” jamoatchilik tuzilmalarining rahbarlari lavozimlari tugatilib, ularga ish haqi toʻlash va ijtimoiy qoʻllab-quvvatlashning amaldagi mexanizmlari saqlab qolingan holda, boʻshayotgan shtat birliklari hisobidan profilaktika (katta) inspektorlarining jamoat tartibini saqlash boʻyicha yordamchilari (keyingi oʻrinlarda profilaktika inspektorlarining yordamchilari deb ataladi) lavozimlari joriy etilganligi hamda ularga huquqbuzarliklar profilaktikasi sohasida ichki ishlar organlariga amaliy yordam koʻrsatish uchun shaxsiy javobgarlik yuklanganligi; huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikka qarshi kurashishga munosib hissa qoʻshgan profilaktika inspektorlarining yordamchilariga Huquqbuzarliklar profilaktikasi bosh boshqarmasi boshligʻining tavsiyasiga asosan ichki ishlar organlarining oliy taʼlim muassasalariga, shu jumladan kasbiy tayyorgarlik fakultetiga kvota asosida oʻqishga kirish huquqi berilganligi; profilaktika inspektorlarining yordamchilarini ichki ishlar organlarining oliy taʼlim muassasalariga qabul qilish dastlabki va kasbiy tanlov natijalariga asosan Oʻzbekiston Respublikasi ichki ishlar vaziri tomonidan har yili belgilanadigan kvotalarga muvofiq amalga oshirilishi belgilanganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin. 2. Yangi kiritilayotgan profilaktika inspektorlarining yordamchilari lavozimlarini saqlash xarajatlari respublika budjeti mablagʻlari hisobidan amalga oshirilishi inobatga olinsin. 3. Quyidagilar: Profilaktika (katta) inspektorlarining jamoat tartibini saqlash boʻyicha yordamchilari faoliyatini tashkil etish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq; Profilaktika (katta) inspektorlarining jamoat tartibini saqlash boʻyicha yordamchilarining kvota asosida Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining oliy taʼlim muassasalariga, shu jumladan kasbiy tayyorgarlik fakultetiga oʻqishga kirishi uchun tavsiyanomalar berish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi: bir oy muddatda profilaktika inspektorlari yordamchilarining lavozimlari yangidan joriy etilayotganligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Huquqbuzarliklar profilaktikasi bosh boshqarmasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi, viloyatlar ichki ishlar boshqarmalari, Toshkent shahar ichki ishlar bosh boshqarmasining huquqbuzarliklar profilaktikasi boshqarmalari, tuman (shahar) ichki ishlar organlari faoliyatini muvofiqlashtirish boshqarmalari, tuman (shahar) ichki ishlar boshqarmalarining (boʻlimlari) huquqbuzarliklar profilaktikasi boʻlimlariga (boʻlinmalari, guruhlari) Ichki ishlar vazirligi boʻyicha tasdiqlangan shtat birliklari doirasida shtat birliklarini kiritsin; profilaktika inspektorlari yordamchilarining xizmat faoliyatiga oid huquqiy bilimlarini oshirib borish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi akademik litseylari oʻquv bazasida har yili bir marta haftalik oʻquv yigʻinlari tashkil etilishini taʼminlasin. 5. Belgilab qoʻyilsinki, yuklangan vazifalarni bajarishda faollik koʻrsatgan, oʻzlari faoliyat yuritayotgan hududda huquqbuzarliklarning oldini olishda namuna koʻrsatgan va sodir etilgan jinoyatlar soni nisbatan kam boʻlgan taqdirda, profilaktika inspektorlarining yordamchilari yoki ularning ota-onalariga belgilangan tartibda ichki turistik yoʻnalishlarga hamda salomatligini tiklash maqsadida sogʻlomlashtirish muassasalariga Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan yoʻllanmalar berish amaliyoti saqlab qolinadi. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi ushbu qaror talablaridan kelib chiqib, 2019-yilgi Oʻzbekiston Respublikasi respublika budjeti, Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti, viloyatlar va Toshkent shahar mahalliy budjetlari parametrlariga tegishli oʻzgartirishlar kiritsin. 7. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari joylashgan binolarda profilaktika inspektorlarining yordamchilari uchun qulay sharoitga ega boʻlgan xizmat xonalari ajratsin hamda ushbu xonalarni moddiy-texnik jihozlar bilan taʼminlasin. 8. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni bir oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin. 9. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi ichki ishlar vaziri P.R. Bobojonov zimmasiga yuklansin. 1. Mazkur Nizom profilaktika (katta) inspektorlarining jamoat tartibini saqlash boʻyicha yordamchilarining (keyingi oʻrinlarda profilaktika inspektorlarining yordamchilari deb ataladi) asosiy vazifalari, funksiyalari, huquqlari va majburiyatlarini hamda ularning faoliyatini tashkil etish tartibini va samaradorligini baholash mezonlarini belgilaydi. 2. Profilaktika inspektorlarining yordamchilari oʻz faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlis palatalarining qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, ushbu Nizomga va Oʻzbekiston Respublikasi ichki ishlar vazirining buyruqlariga muvofiq amalga oshiradi. 3. Quyidagilar profilaktika inspektorlari yordamchilarining asosiy vazifalari hisoblanadi: tegishli hududda xavfsizlikni va jamoat tartibini saqlash, fuqarolarning ogohligini oshirish, tinchlik va barqarorlikni taʼminlashda ichki ishlar organlariga koʻmaklashish; gʻayriijtimoiy xulq-atvorga ega, huquqbuzarlik sodir etishga moyil, huquqbuzarlik sodir etgan shaxslarning, shuningdek, huquqbuzarliklardan jabrlanganlarni ijtimoiy reabilitatsiya qilish va ijtimoiy moslashtirishda ishtirok etish; fuqarolar, ayniqsa, voyaga yetmaganlar va yoshlarning huquqiy madaniyatini oshirish, huquqiy targʻibot ishlarini oʻtkazishda fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari bilan hamkorlik qilish; voyaga yetmaganlar hamda yoshlarni milliy va umuminsoniy qadriyatlarni hurmat qilish ruhida tarbiyalash, ongi va qalbida mustaqillik gʻoyalariga sodiqlik, milliy oʻzlikni anglash, Vatanga muhabbat va uning taqdiriga daxldorlik, fidoyilik hissini qaror toptirish va rivojlantirish, turli mafkuraviy tahdidlardan asrashga qaratilgan tadbirlarni oʻtkazishda ishtirok etish; “Fidokor yoshlar” jamoatchilik patrul guruhlari, “Jamoatchilik nazorati maskanlari” faoliyatini kunlik nazorat qilish va muvofiqlashtirib borish. Profilaktika inspektorlari yordamchilarining zimmasiga qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa vazifalar ham yuklanishi mumkin. 4. Profilaktika inspektorlarining yordamchilari oʻzlariga yuklangan vazifalarga muvofiq quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi: a) tegishli hududda xavfsizlikni va jamoat tartibini saqlash, fuqarolar ogohligini oshirish, tinchlik va barqarorlikni taʼminlashda ichki ishlar organlariga koʻmaklashish sohasida: qishloqlar, ovullar va mahallalardagi kriminogen vaziyatni, huquqbuzarliklarning sodir etilish sabablari va ularga imkon beruvchi shart-sharoitlarni oʻrganish, shuningdek, oʻrganish natijalari boʻyicha profilaktika (katta) inspektorlariga tegishli maʼlumot va takliflarni taqdim etish; jinoyatlarni aniqlash va fosh etish hamda surishtiruv, tergov va sud organlaridan yashirinib yurgan, jinoiy jazodan boʻyin tovlayotgan, bedarak yoʻqolgan shaxslarni hamda qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan holatlarda boshqa shaxslarni qidirish, shuningdek, shaxsi nomaʼlum murdalarning shaxsini aniqlash boʻyicha tezkor-qidiruv tadbirlarini amalga oshirishga koʻmaklashish; biriktirilgan hududni har bir oila kesimida oʻrganib chiqish, notinch oilalarni aniqlash, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari bilan birgalikda ularning maishiy va boshqa muammoli masalalarini hal etishga koʻmaklashish; fuqarolar tomonidan pasport tizimi, sanitariya, ekologiya, yongʻin va harakat xavfsizligi qoidalariga rioya etilishi yuzasidan amalga oshirilayotgan tadbirlarda ishtirok etish; sud qarorlari va boshqa organlar hujjatlarining ijro etilishida, jamoat tartibini taʼminlashda, majburiy keltirish ishlarida profilaktika (katta) inspektorlariga koʻmaklashish; favqulodda vaziyat xavfi tugʻilganda aholini oʻz vaqtida xabardor qilish, aholi oʻrtasida bunday vaziyatlarda toʻgʻri harakat qilishni targʻib etish va ushbu holatlarni bartaraf etishda koʻmaklashish; ish faoliyatida hududlardagi jamoat joylari, mahalla koʻchalari, qarovsiz joylarda jamoat tartibini saqlashda ishtirok etish; b) gʻayriijtimoiy xulq-atvorga ega, huquqbuzarlik sodir etishga moyil, huquqbuzarlik sodir etgan shaxslarning, shuningdek huquqbuzarliklardan jabrlanganlarni ijtimoiy reabilitatsiya qilish va ijtimoiy moslashtirishda ishtirok etish sohasida: profilaktika (katta) inspektorlariga maxsus profilaktik chora-tadbirlarni, shuningdek, huquqbuzarlik sodir etishga moyil shaxslar bilan profilaktika ishlarini amalga oshirishda koʻmaklashish; huquqbuzarliklardan jabrlangan, gʻayriijtimoiy xulq-atvorga ega, huquqbuzarlik sodir etishga moyil hamda huquqbuzarlik sodir etgan shaxslarga huquqiy, ijtimoiy va boshqa turdagi yordamlarni koʻrsatishga, shuningdek, ularga jamiyatda qabul qilingan xulq-atvor normalari va qoidalarini singdirishga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirishda koʻmaklashish; ilgari sudlangan, jazoni ijro etish muassasalaridan ozod etilgan va ichki ishlar organlari profilaktik hisobida turuvchi shaxslar, shu jumladan voyaga yetmagan hamda yoshlar bilan aniq va maqsadli profilaktik tadbirlarni tashkil etish va oʻtkazishda ishtirok etish; ichkilikbozlik va giyohvandlikka ruju qoʻyganlar, oila-turmush va axloq-odob doirasida muntazam ravishda huquqbuzarlik sodir etuvchi shaxslar, farzand tarbiyasiga salbiy taʼsir koʻrsatuvchi yoki ular tarbiyasi bilan shugʻullanmaydigan ota-onalar, voyaga yetmaganlarni huquqbuzarliklar sodir etishga undovchi shaxslar, nosogʻlom turmush tarzida hayot kechirayotgan oilalarni aniqlash, ularga tegishli qonuniy choralar koʻrish uchun profilaktika (katta) inspektoriga ushbu maʼlumotlarni taqdim qilish hamda ijtimoiy reabilitatsiya qilish va ijtimoiy moslashuvini taʼminlashda ishtirok etish; fuqarolarning huquqbuzarlik jabrlanuvchisiga aylanish xavfini kamaytirishga doir chora-tadbirlarni amalga oshirishda ishtirok etish; v) fuqarolar, ayniqsa, voyaga yetmaganlar va yoshlarning huquqiy madaniyatini oshirish, huquqiy targʻibot ishlarini oʻtkazishda fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari bilan hamkorlik qilish sohasida: huquqbuzarliklar profilaktikasi, fuqarolarning, ayniqsa, voyaga yetmaganlar va yoshlarning huquqiy madaniyatini oshirish, huquqiy targʻibot ishlarini oʻtkazish masalalari boʻyicha ichki ishlar organlarining boshqa boʻlinmalari, davlat organlari, tashkilotlar, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, ommaviy axborot vositalari bilan oʻzaro hamkorlikni amalga oshirish; aholi bilan oʻtkazilayotgan mavjud muammolarni oʻrganish va ularni hal etishning maqbul yoʻllarini aniqlashga qaratilgan uchrashuvlarda ishtirok etish; fuqarolar, ayniqsa, voyaga yetmaganlar va yoshlar oʻrtasida qonunchilik hujjatlari talablariga rioya etish, huquqbuzarliklar profilaktikasi, jamoat tartibini saqlash va jamoat xavfsizligini taʼminlash masalalarida tushuntirish ishlarini tashkil etish; g) voyaga yetmaganlar hamda yoshlarni milliy va umuminsoniy qadriyatlarni hurmat qilish ruhida tarbiyalash, ongi va qalbida mustaqillik gʻoyalariga sodiqlik, milliy oʻzlikni anglash, Vatanga muhabbat va uning taqdiriga daxldorlik, fidoyilik hissini qaror toptirish va rivojlantirish, turli mafkuraviy tahdidlardan asrashga qaratilgan tadbirlarni oʻtkazishda ishtirok etish sohasida: voyaga yetmaganlarning nazoratsizligi, qarovsizligi va huquqbuzarliklari holatlari hamda ularga imkon beruvchi sabab va shart-sharoitlar toʻgʻrisida tegishli tashkilotlarni oʻrnatilgan tartibda xabardor qilish; yetim bolalar hamda ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalarni joylashtirishda vasiylik va homiylik organlariga koʻmaklashish; d) “Fidokor yoshlar” jamoatchilik patrul guruhlari, “Jamoatchilik nazorati maskanlari” faoliyatini kunlik nazorat qilish va muvofiqlashtirib borish sohasida: “Fidokor yoshlar” jamoatchilik patrul guruhlari, “Jamoatchilik nazorati maskanlari” kunlik xizmatini tashkil etish, navbatchilikni yoʻlga qoʻyish, yoʻl qoʻyilayotgan kamchiliklarni aniqlash, profilaktika (katta) inspektori va mahalla fuqarolar yigʻini raisi bilan birgalikda ularni bartaraf etish choralarini koʻrish; xizmatga jalb etilgan jamoatchilik vakillari faoliyatini monitoring qilish, taxliliy baholab borish va jamoat tartibini saqlash, huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikka qarshi kurashda alohida oʻrnak koʻrsatganlarni ragʻbatlantirish boʻyicha takliflar ishlab chiqish. Profilaktika inspektorlarining yordamchilari qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa funksiyalarni ham amalga oshirishlari mumkin. 5. Profilaktika inspektorlarining yordamchilari oʻziga yuklangan vazifalar va funksiyalarni amalga oshirishda quyidagi huquqlarga ega: jamoat tartibi, xavfsizlik, jamiyatda yurish-turish va axloq-odob hamda pasport tizimi, sanitariya va ekologiya, yongʻin va harakat xavfsizligi qoidalariga fuqarolar tomonidan rioya qilinmagan hollarda, tegishli organlar bilan birgalikda tushuntirish ishlarini olib borish va tashkil etishda qatnashish; fuqarolardan sodir etilayotgan har qanday huquqbuzarliklarni toʻxtatishni talab qilish; tegishli hududda istiqomat qiluvchi fuqarolar oʻrtasidagi turli nizolarni hal etishda, huquqbuzarlik sodir etgan shaxslarni muhokama qilishda, noqonuniy xatti-harakatlar sodir etishga moyil shaxslar bilan huquqiy-tarbiyaviy mazmundagi suhbatlarda va qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda huquqbuzarliklar profilaktikasining umumiy, yakka, maxsus va viktimologik profilaktik chora-tadbirlarida bevosita ishtirok etish; huquq-tartibotni mustahkamlash va jamoat tartibini taʼminlash yuzasidan olib borilayotgan faoliyat samaradorligini oshirishga doir takliflarni huquqni muhofaza qilish organlariga kiritish; tanosil kasalliklariga, odamning immunitet tanqisligi virusiga (OIV infeksiyasiga), ruhiy holat buzilishi xastaligiga, surunkali ichkilikbozlikka, giyohvandlikka yoki zaharvandlikka chalingan, shuningdek, psixotrop moddalarni yoki aql-iroda faoliyatiga taʼsir qiluvchi boshqa moddalarni isteʼmol qiladigan, chaqiruv boʻyicha yetib kelishdan boʻyin tovlagan shaxslarni olib kelishda sogʻliqni saqlash muassasalariga qonunchilik hujjatlarida belgilangan hollarda va tartibda koʻmaklashish; chaqiruv boʻyicha kelishdan boʻyin tovlayotgan shaxslarni majburiy keltirish toʻgʻrisidagi sud ajrimlarini, prokuror, tergovchi va surishtiruvchining qarorlarini bajarishda koʻmaklashish; huquqbuzarliklar yoki gʻayriijtimoiy harakatlar sodir etgan voyaga yetmaganlarni, shuningdek, nazoratsiz va qarovsiz qolganlarni hududiy ichki ishlar organining xizmat binosiga olib borishda, voyaga yetmaganlarga ijtimoiy-huquqiy yordam koʻrsatish markazlariga joylashtirishda koʻmaklashish; uy qamogʻi tarzidagi ehtiyot chorasining ijro etilishini nazorat qilishni amalga oshirishishda koʻmaklashish; huquqbuzarlik sodir etishga moyil shaxslarni aniqlashda koʻmaklashish; jazoni ijro etish muassasalaridan ozod etilgan shaxslar ustidan maʼmuriy nazorat oʻrnatish toʻgʻrisidagi qarorlar boʻyicha shaxsga nisbatan sud tomonidan yuklatilgan cheklovlarga rioya etilishini nazorat qilishda koʻmaklashish; jinoyat, maʼmuriy huquqbuzarlik sodir etilgan joyga darhol yetib kelish, gʻayriqonuniy qilmishlarga chek qoʻyish, fuqarolarning xavfsizligiga tahdidlarni bartaraf etish, jinoyat, maʼmuriy huquqbuzarlik sodir etilganligi holatlarini, hodisa holatlarini hujjatlashtirishda, jinoyat, maʼmuriy huquqbuzarlik, hodisa izlarining saqlanishini taʼminlashda koʻmaklashish; jinoyat, maʼmuriy huquqbuzarlik sodir etilgan joyda yoki hodisa joyida jabrlangan, shuningdek, nochor ahvolda qolgan fuqarolarga birinchi tibbiy yordam yoki boshqa yordam koʻrsatilishini tashkil etishda koʻmaklashish; Oʻzbekiston Respublikasi hududida yoki uning ayrim joylarida favqulodda holat joriy etilganda uning huquqiy rejimini taʼminlashda ishtirok etish. Profilaktika inspektorlarining yordamchilari oʻz vazifalarini bajarishda qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin. 6. Profilaktika inspektorlari yordamchilarining majburiyatlari quyidagilardan iborat: fuqarolar bilan muloqotda vazmin va xushmuomala boʻlish; shaxsiy xavfsizlikni taʼminlash qoidalariga rioya etish; oʻzining ijtimoiy-siyosiy, huquqiy bilimlarini oshirib borish; jinoyat va huquqbuzarliklar yoki baxtsiz hodisalar sodir etilganda, bu haqda zudlik bilan profilaktika inspektoriga va boshqa tegishli tashkilotlarga xabar berish, huquqni muhofaza qilish organlari xodimlari kelgunga qadar jinoyat sodir etilgan joylarga boshqa shaxslarning kirmasligi, jinoyat izlari va jinoyatga aloqador boʻlgan ashyoviy dalillarning yoʻqolmaslik choralarini koʻrish; huquqni muhofaza qiluvchi organlar xodimlariga koʻmaklashish va ularning qonuniy talablarini bajarish; xizmatga doir axborotning, shuningdek, xizmat majburiyatlarini bajarish chogʻida oʻziga maʼlum boʻlib qolgan davlat sirlarini yoki qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirni tashkil etuvchi maʼlumotlarning maxfiyligini va saqlanishini taʼminlash; jinoyat yoki maʼmuriy huquqbuzarliklar sodir etayotgan shaxslar toʻgʻrisida belgilangan tartibda profilaktika (katta) inspektorlariga xabar berish. Profilaktika inspektorlarining yordamchilari zimmasiga qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa majburiyatlar ham yuklanishi mumkin. 7. Profilaktika inspektorlarining yordamchilari tuman (shahar) ichki ishlar organlari boshliqlarining tavsiyasiga asosan Qoraqalpogʻiston Respublikasi ichki ishlar vaziri, viloyatlar ichki ishlar boshqarmalari va Toshkent shahar ichki ishlar bosh boshqarmasi boshliqlari tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimdan ozod etiladi. Fuqarolarni profilaktika inspektorlarining yordamchilari lavozimiga ishga qabul qilish va hujjatlarini rasmiylashtirish Oʻzbekiston Respublikasi ichki ishlar vaziri tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 8. Profilaktika inspektorlari yordamchilariga nomzodlar yoshi oʻn sakkizdan kichik va oʻttizdan katta boʻlmagan, shu jumladan oʻttiz yoshdagi ham, umumiy oʻrta, oʻrta-maxsus yoki oliy, qoida tariqasida huquqshunos maʼlumotli, biriktirilgan hududda doimiy yashovchi hamda muloqotga kirishuvchan va tashkilotchilik qobiliyatiga ega boʻlgan, oʻzining shaxsiy va ishchanlik sifatlari, sogʻligʻining holati va jismoniy tayyorgarligi boʻyicha jamoat tartibini saqlashga qodir, Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida muddatli harbiy xizmatni yoki safarbarlik chaqiruvi rezervidagi harbiy xizmatni yoki oliy taʼlim muassasalarida harbiy tayyorgarlikni oʻtaganlar orasidan tanlanadi. Oʻz turmush tarzi bilan aholi oʻrtasida salbiy tavsiflanganlar, ichki ishlar organlarining profilaktik hisobida turganlar, ruhiy kasalligi, giyohvandlikka, surunkali ichkilikbozlikka ruju qoʻyganligi uchun tegishli tibbiyot muassasalari hisobida turganlar, sudlanganlik holati tugallanmagan yoki sudlanganligi olib tashlanmaganlar, sud tomonidan muomalaga layoqatsiz yoki muomala layoqati cheklangan deb topilganlar, diniy tashkilotlarning professional xizmatchilari qabul qilinmaydi. 9. Profilaktika inspektorlarining yordamchilari oʻz vazifa va funksiyalarini davlat organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari, jumladan, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari bilan hamkorlikda amalga oshiradi. 10. Profilaktika inspektorlari yordamchilarining faoliyatiga bevosita rahbarlik ichki ishlar organlarining hududiy profilaktika (katta) inspektorlari tomonidan amalga oshiriladi. 11. Profilaktika inspektorlarining yordamchilari “Fidokor yoshlar” jamoatchilik patrul guruhlari va “Jamoatchilik nazorati maskanlari” faoliyatiga rahbarlik qiladi va ularning kunlik amalga oshirgan ishlarini muvofiqlashtirib boradi. 12. Profilaktika inspektorlarining yordamchilari oʻz faoliyati samaradorligi yuzasidan profilaktika (katta) inspektorlari oldida hisobdor boʻladi. 13. Profilaktika inspektorlari yordamchilari faoliyatining samaradorligi har yili oʻtgan yil natijalariga koʻra, tuman (shahar) ichki ishlar organlari huquqbuzarliklar profilaktikasi boʻlinmalari tomonidan fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari ishtirokida baholanadi. 14. Profilaktika inspektorlari yordamchilari faoliyatining samaradorligi quyidagi asosiy koʻrsatkichlar dinamikasini tahlil qilish orqali baholanadi: huquqbuzarliklar sodir etishga moyil boʻlgan shaxslar toʻgʻrisida maʼlumotlar aniqlaganligi va tegishli qonuniy choralar koʻrish uchun profilaktika inspektoriga oʻz vaqtida taqdim qilib borganligi; biriktirilgan hududda aniqlangan, fosh etilgan jinoyatlar, ushlangan tergov yoki suddan yashirinib yurgan shaxslar soni; “Fidokor yoshlar” jamoatchilik patrul guruhlari va “Jamoatchilik nazorati maskanlari” faoliyatini samarali tashkil etganligi natijasida sodir etilishi mumkin boʻlgan huquqbuzarliklarning barvaqt oldi olinganligi; ichki ishlar organlari profilaktik hisobida turgan shaxslar, shu jumladan voyaga yetmaganlar hamda yoshlarni ijtimoiy reabilitatsiya qilish va ijtimoiy moslashtirishda faol ishtirok etganligi; ijtimoiy-maʼnaviy muhitni sogʻlomlashtirish, huquqbuzarliklarning barvaqt oldini olish, huquqiy madaniyatni yuksaltirish borasida aholi, ayniqsa, voyaga yetmaganlar hamda yoshlar oʻrtasida profilaktik targʻibot tadbirlarini oʻtkazganligi; mehnat intizomiga rioya qilganligi va qonunbuzilishi holatlariga yoʻl qoʻymaganligi; biriktirilgan hududda huquqbuzarliklarning oldini olish va ularga chek qoʻyish chora-tadbirlari oʻz vaqtida koʻrilganligi natijasida jinoyatlar va ijtimoiy-maishiy tusdagi huquqbuzarliklar sodir etilishi darajasining pasayganligi. 15. Baholash natijalariga koʻra, profilaktika inspektorlari yordamchilariga mehnat toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan ragʻbatlantirish va intizomiy jazo choralari qoʻllanilishi mumkin. 16. Jinoyatchilikning oldini olishda, fuqarolar osoyishtaligini taʼminlashda, jamoat tartibini saqlashda, shuningdek, jinoyat va boshqa huquqbuzarliklarni sodir etgan shaxslarni aniqlashda hamda oʻziga yuklangan boshqa vazifalarni bajarishda oʻrnak koʻrsatgan profilaktika inspektorlarining yordamchilari qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda ragʻbatlantirishga va davlat mukofotlariga tavsiya etiladi. 17. Ichki ishlar organlari kadrlar zaxirasiga yoshi oʻn sakkizdan kichik va oʻttiz beshdan katta boʻlmagan, shu jumladan oʻttiz besh yoshdagi, Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida muddatli harbiy xizmatni yoki safarbarlik chaqiruvi rezervidagi harbiy xizmatni yoxud oliy taʼlim muassasalarida harbiy tayyorgarlikni oʻtagan, faoliyatida ijobiy natijalarga erishgan profilaktika inspektorlari yordamchilari kiritiladi. 18. Profilaktika inspektorlari yordamchilarining faoliyati profilaktika (katta) inspektorlari hamda ichki ishlar organlarining huquqbuzarliklar profilaktikasi boʻlinmalari tomonidan mazkur Nizomga ilovadagi sxemaga muvofiq monitoring qilib boriladi. 19. Profilaktika inspektorlari yordamchilari faoliyatining monitoringi natijalari tuman (shahar) ichki ishlar organlari faoliyatini muvofiqlashtirish boshqarmalari, tuman (shahar) ichki ishlar boshqarmalari (boʻlimlari)ning boshliqlari tomonidan har yarim yil yakunida muhokama etib boriladi. 20. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Huquqbuzarliklar profilaktikasi bosh boshqarmasi profilaktika inspektorlari yordamchilarining faoliyati ustidan umumiy rahbarlikni amalga oshiradi. 21. Profilaktika inspektorlarining yordamchilari amalga oshirilgan ishlar yuzasidan hisobotlarini (keyingi oʻrinlarda hisobotlar deb ataladi) har oyning oxirgi sanasida profilaktika (katta) inspektoriga taqdim qiladi. 22. Profilaktika (katta) inspektori ushbu hisobotlarni oʻrganib, tahlil qiladi va keyingi oyning 1 sanasiga qadar tuman (shahar) ichki ishlar organlari faoliyatini muvofiqlashtirish boshqarmalari, tuman (shahar) ichki ishlar boshqarmalari (boʻlimlari)ning huquqbuzarliklar profilaktikasi boʻlimiga (boʻlinmasiga, guruhiga) taqdim etadi. 23. Tuman (shahar) ichki ishlar organlari faoliyatini muvofiqlashtirish boshqarmalari, tuman (shahar) ichki ishlar boshqarmalari (boʻlimlari)ning huquqbuzarliklar profilaktikasi boʻlimlari (boʻlinmalari, guruhlari) tomonidan ushbu hisobotlar umumlashtirib, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi, viloyatlar ichki ishlar boshqarmalari va Toshkent shahar ichki ishlar bosh boshqarmasi huquqbuzarliklar profilaktikasi boshqarmalariga keyingi oyning 3 sanasiga qadar taqdim etadi. Tuman (shahar) ichki ishlar organi huquqbuzarliklar profilaktikasi boʻlimlari (boʻlinmalari, guruhlari) boshliqlari hisobotlarni haqqoniyligiga shaxsan javobgar hisoblanadi. 24. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi, viloyatlar ichki ishlar boshqarmalari va Toshkent shahar ichki ishlar bosh boshqarmasi huquqbuzarliklar profilaktikasi boshqarmalari ushbu hisobotlarni oʻrganib, umumlashtiradi va Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Huquqbuzarliklar profilaktikasi bosh boshqarmasiga keyingi oyning 5 sanasiga qadar taqdim etadi. 25. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Huquqbuzarliklar profilaktikasi bosh boshqarmasi ushbu hisobotlarni har oyning 15 sanasiga qadar umumlashtirib, oʻrganadi va Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi rahbariyatiga hamda manfaatdor tashkilotlarga taqdim etadi. 26. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi taqdim etilgan hisobotlardan hamda huquqbuzarlik va jinoyatchilik dinamikasidan kelib chiqib, mamlakatda osoyishtalikni taʼminlash, jamoat tartibini saqlash, huquq-tartibotni mustahkamlashga doir takliflarni hududiy ichki ishlar organlariga ijrosini taʼminlash uchun yuboradi. 27. Profilaktika inspektorlarining yordamchilari mehnatiga haq toʻlash turlari: egallab turgan shtat lavozimi boʻyicha oylik maoshini tashkil etuvchi lavozim maoshidan; mehnatiga haq toʻlashning oylik qoʻshimcha turlari, bir yoʻla toʻlov hamda qonunchilik hujjatlarida belgilangan va ushbu Tartib bilan oʻrnatilgan ustama va toʻlovlardan iborat. 28. Profilaktika inspektorlarining yordamchilari mehnatiga haq toʻlash uchun ichki ishlar organi rahbarining tasarrufiga kiruvchi shtat lavozimiga tayinlash toʻgʻrisidagi buyrugʻi asos boʻladi. 29. Profilaktika inspektorlarining yordamchilari mehnatiga haq toʻlash lavozimga tayinlash toʻgʻrisidagi buyruqda koʻrsatilgan sanadan, sana koʻrsatilmagan holda, buyruq imzolangan kundan boshlab amalga oshiriladi. 30. Profilaktika inspektorlarining yordamchilari mehnatiga haq toʻlash respublika budjeti mablagʻlari hisobidan moliyalashtiriladi. 31. Profilaktika inspektorlari yordamchilarining mehnatiga haq toʻlashning yagona tarif setkasi boʻyicha razryadlar qoʻyidagicha toʻlanadi: posyolkalar, qishloqlar, ovullar va shaharlar mahallalarining profilaktika inspektorlarining yordamchilariga 6 razryad; shaharlar hududidan tashqarida joylashgan mahallalarning profilaktika inspektorlarining yordamchilariga 5 razryad boʻyicha. 32. Ichki ishlar organlari profilaktika inspektorlarining yordamchilariga ragʻbatlantirish koeffitsiyenti sifatida oylik lavozim maoshining 20 foizi miqdorida ustama toʻlanadi. 33. Ichki ishlar organlari profilaktika inspektorlarining yordamchilariga alohida mehnat sharoitlari uchun oylik lavozim maoshining 12 foizi miqdorida oylik ustama haqi toʻlanadi. 34. Profilaktika inspektorlarining yordamchilariga budjet muassasalari va tashkilotlari xodimlarini moddiy ragʻbatlantirish maxsus fondi hisobidan toʻlovlar Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining maxsus unvonga ega boʻlmagan ishchi va xizmatchilari uchun belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 35. Profilaktika inspektorlarining yordamchilari budjet mablagʻlari hisobidan bir yilda bir oylik mehnat haqi fondi miqdoridagi mablagʻlarni yoʻnaltirgan holda mukofotlanadi hamda ularga bir yilda bir oylik ish haqi fondining 50 foizi miqdoridagi mablagʻlarni yoʻnaltirgan holda moddiy yordam koʻrsatiladi. 36. Ushbu Nizomda koʻrsatib oʻtilmagan boshqa turdagi qoʻshimcha toʻlovlar amaldagi qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladi. 37. Mahalliy davlat hokimiyati organlari profilaktika inspektorlarining yordamchilari yordamidan faqat ushbu Nizomda belgilangan vazifalar doirasida profilaktika (katta) inspektori bilan kelishilgan holda foydalanishi mumkin. Profilaktika inspektorlarining yordamchilarini ushbu Nizomda hamda boshqa qonunchilik hujjatlarida koʻrsatilmagan vazifalarni bajarishga jalb etish taqiqlanadi. 38. Mazkur Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladi. 1. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Jamoat xavfsizligini taʼminlash samaradorligini oshirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2018-yil 24-dekabrdagi PQ-4075-son qaroriga muvofiq profilaktika (katta) inspektorlarining jamoat tartibini saqlash boʻyicha yordamchilarining (keyingi oʻrinlarda profilaktika inspektorlarining yordamchilari deb ataladi) kvota asosida Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining oliy taʼlim muassasalariga, shu jumladan kasbiy tayyorgarlik fakultetiga (keyingi oʻrinlarda taʼlim muassasalari deb ataladi) oʻqishga kirishi uchun tavsiyanomalar berish tartibini belgilaydi. 2. Tavsiyanomalar mazkur Nizomga 1-ilovadagi sxema boʻyicha egallab turgan lavozimida taʼlim muassasalariga qabul yilining 1-may kuniga qadar kamida bir yil muddat faoliyat koʻrsatgan profilaktika inspektorlari yordamchilariga bitta taʼlim muassasasiga bir marta kirishi uchun bir yildan koʻp boʻlmagan muddatga beriladi. 3. Profilaktika inspektorlarining yordamchilariga taʼlim muassasalariga oʻqishga kirishi uchun tavsiyanomalar berishda quyidagi mezonlar inobatga olinadi: huquqbuzarliklar sodir etishga moyil boʻlgan shaxslar toʻgʻrisida maʼlumotlar aniqlaganligi va tegishli qonuniy choralar koʻrish uchun profilaktika inspektoriga oʻz vaqtida taqdim qilib borganligi; biriktirilgan hududida aniqlangan, fosh etilgan jinoyatlar, ushlangan tergov yoki suddan yashirinib yurgan shaxslar soni; “Fidokor yoshlar” jamoatchilik patrul guruhlari va “Jamoatchilik nazorati maskanlari” faoliyatini samarali tashkil etganligi natijasida sodir etilishi mumkin boʻlgan huquqbuzarliklarning barvaqt oldi olinganligi; ichki ishlar organlari profilaktik hisobida turgan shaxslar, shu jumladan voyaga yetmaganlar hamda yoshlarni ijtimoiy reabilitatsiya qilish va ijtimoiy moslashtirishda faol ishtirok etganligi; ijtimoiy-maʼnaviy muhitni sogʻlomlashtirish, huquqbuzarliklarning barvaqt oldini olish, huquqiy madaniyatni yuksaltirish borasida aholi, ayniqsa, voyaga yetmaganlar hamda yoshlar oʻrtasida profilaktik targʻibot tadbirlarini oʻtkazganligi; biriktirilgan hududda huquqbuzarliklarning oldini olish va ularga chek qoʻyish chora-tadbirlari oʻz vaqtida koʻrilganligi natijasida jinoyatlar darajasi pasayganligi. 4. Tavsiyanomalar blanklari qatʼiy hisobda turuvchi hujjat hisoblanadi, hisob seriyasi, raqami va himoyalanganlik darajasiga ega boʻladi, “Davlat belgisi” davlat-ishlab chiqarish birlashmasida tayyorlanadi va ushbu tavsiyanomalar blanklari bilan bogʻliq xarajatlar Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi. 5. Profilaktika inspektorlari yordamchilarining taʼlim muassasalariga oʻqishga kirishiga imtiyoz beradigan tavsiyanomalarni olish masalasini koʻrib chiqish uchun har yili 15-martdan 1-aprelga qadar Qoraqalpogʻiston Respublikasi ichki ishlar vaziri, Toshkent shahar ichki ishlar bosh boshqarmasi va viloyatlar ichki ishlar boshqarmalari boshliqlarining takliflari quyidagi hujjatlar bilan birga Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Huquqbuzarliklar profilaktikasi bosh boshqarmasiga (keyingi oʻrinlarda Bosh boshqarma deb ataladi) taqdim etiladi: lavozimga tayinlanganligi toʻgʻrisidagi buyruqdan koʻchirma; fuqarolik pasporti nusxasi; umumiy oʻrta, oʻrta maxsus va oliy maʼlumotni tasdiqlovchi hujjatlar nusxalari; maʼlumotnoma-obyektivkasi; bevosita rahbarining fikrnomasi; xizmat faoliyati natijalari boʻyicha batafsil hisobot; biriktirilgan hududda jinoyatchilik holati toʻgʻrisida tahliliy maʼlumotlar. Mazkur bandda nazarda tutilmagan hujjatlarni taqdim etishni talab qilish taqiqlanadi. 6. Qoraqalpogʻiston Respublikasi ichki ishlar vaziri, Toshkent shahar ichki ishlar bosh boshqarmasi va viloyatlar ichki ishlar boshqarmalari boshliqlarining profilaktika inspektorlari yordamchilariga taʼlim muassasalariga oʻqishga kirishi uchun tavsiyanomalar berish toʻgʻrisidagi takliflari Bosh boshqarma tomonidan har yili 1-mayga qadar koʻrib chiqiladi. 7. Takliflarni koʻrib chiqish yakuni boʻyicha Bosh boshqarma boshligʻi huzurida yigʻilish bayonnomasi tuziladi va belgilangan tartibda tasdiqlanadi. 8. Bosh boshqarma tomonidan profilaktika inspektorlari yordamchilariga mazkur Nizomga 2-ilovaga muvofiq shaklda berilgan tavsiyanomalar taʼlim muassasalariga har yili 5-mayga qadar yuboriladi. 9. Taʼlim muassasalariga oʻqishga kirish uchun tavsiyanomaga ega boʻlgan profilaktika inspektorlari yordamchilari oʻrnatilgan tartibda dastlabki va kasbiy tanlovda ishtirok etadi va Oʻzbekiston Respublikasi ichki ishlar vaziri tomonidan belgilangan kvotalarga muvofiq qabul qilinadi. 10. Bosh boshqarmaning tavsiyanoma berish bilan bogʻliq boʻlgan faoliyati yuzasidan qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda yuqori turuvchi organga shikoyat qilinishi mumkin. 11. Mazkur Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladi. TAVSIYANOMA № 000000 (Vazirlik (bosh boshqarma, boshqarma), tuman (shahar) ichki ishlar organi nomi) -profilaktika (katta) inspektorining jamoat tartibini saqlash boʼyicha yordamchisi___________________________________________ (familiyasi, ismi, otasining ismi) -ga berildi. Tavsiyanoma Oʼzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Huquqbuzarliklar profilaktikasi bosh boshqarmasi boshligʼining 20__-yil “____” ___dagi ____-sonli bayoniga asosan berildi. M. Oʼ. Huquqbuzarliklar profilaktikasi bosh boshqarmasi boshligʼining imzosi, familiyasi, ismi, otasining ismi) 20___-yil “____” __________ TAVSIYANOMA № 000000 (Vazirlik (bosh boshqarma, boshqarma), tuman (shahar) ichki ishlar organi nomi) -profilaktika (katta) inspektorining jamoat tartibini saqlash boʼyicha yordamchisi (familiyasi, ismi, otasining ismi) -ga berildi. Ushbu tavsiyanoma egasi____________________________________________ (familiyasi, ismi, otasining ismi) _________________________________________________________________ga (passport seriyasi, raqami) Oʼzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 24-dekabrdagi PQ-4075-son qaroriga muvofiq ichki ishlar organlarining oliy taʼlim muassasalariga, shu jumladan, kasbiy tayyorgarlik fakultetiga kvota asosida tanlovda ishtirok etish imtiyozi beriladi. Tavsiyanoma Oʼzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Huquqbuzarliklar profilaktikasi bosh boshqarmasi boshligʼining 20__-yil “___” ___dagi ____ -sonli bayoniga asosan berildi. Tavsiyanoma rasmiylashtirib berilgan sanadan eʼtiboran bir yil muddat davomida kuchga ega boʼladi. M. Oʼ. (Huquqbuzarliklar profilaktikasi bosh boshqarmasi boshligʼining familiyasi, ismi, otasining ismi) 20___-yil “___” __________