OZIQ-OVQAT BUGʻDOYINING SUGʻURTA FONDINI GʻAMLASH, SAQLASH, YANGILASH VA UNDAN FOYDALANISH TARTIBI TOʻGʻRISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASH HAQIDA
(resolution, 2022-04-05)

Oziq-ovqat bugʻdoyining barqaror sugʻurta fondini shakllantirish, davlat resursidagi oziq-ovqat bugʻdoyidan qatʼiy maqsadli foydalanilishini taʼminlash va ichki isteʼmol bozorini himoya qilish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Oziq-ovqat bugʻdoyining sugʻurta fondini gʻamlash, saqlash, yangilash va undan foydalanish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. “Oʻzdonmahsulot” aksiyadorlik kompaniyasi 2008-yilning birinchi yarim yilligida davlat resursidagi oziq-ovqat bugʻdoyidan foydalanishning belgilangan balansi hajmlarida hamda Oziq-ovqat bugʻdoyining sugʻurta fondini gʻamlash, saqlash, yangilash va undan foydalanish tartibi toʻgʻrisidagi nizom talablariga qatʼiy muvofiq ravishda 2008-yil 20-aprelgacha 2007-yil hosilidan oziq-ovqat bugʻdoyini sugʻurta fondiga gʻamlashni taʼminlasin. 3. Tarmoq korxonalarida joylashtirilgan sugʻurta fondidagi oziq-ovqat bugʻdoyining hajmi zarur tarzda hisobga olinishi va sifatli saqlanishi uchun shaxsiy javobgarlik “Oʻzdonmahsulot” aksiyadorlik kompaniyasi rahbarlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashining Raisi va viloyatlar hokimlari zimmasiga yuklansin. 4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi oʻrinbosari R.S. Azimov zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Nizom oziq-ovqat bugʻdoyining sugʻurta fondini gʻamlash, saqlash, yangilash va undan foydalanish (keyingi oʻrinlarda matnda sugʻurta fondi deb ataladi) masalalarini tartibga soladi. 2. Oziq-ovqat bugʻdoyining sugʻurta fondi daxlsiz hisoblanadi va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorisiz sarflanishi mumkin emas. 3. “Oʻzdonmahsulot” aksiyadorlik kompaniyasi oziq-ovqat bugʻdoyining sugʻurta fondiga oʻz vaqtida gʻamlanishini, uning zarur tarzda saqlanishini va sugʻurta fondi daxlsizligi talablariga rioya qilinishini taʼminlaydi, shuningdek sugʻurta fondidagi oziq-ovqat bugʻdoyini oʻz vaqtida yangilaydi. 4. Sugʻurta fondiga gʻamlanadigan oziq-ovqat bugʻdoyi sifatiga koʻra belgilangan koʻrsatkichlar va standartlarga qatʼiy muvofiq boʻlishi kerak. 5. Sugʻurta fondidagi oziq-ovqat bugʻdoyi qatʼiy belgilangan don qabul qilish va donni qayta ishlash korxonalarida (keyingi oʻrinlarda don mahsulotlari korxonalari deb ataladi), roʻyxati va joylashgan joyi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarorlari bilan belgilanadigan ushbu maqsadlar uchun maxsus ajratilgan elevator sigʻimlarida (siloslarda) saqlanadi. 6. “Oʻzdonmahsulot” aksiyadorlik kompaniyasi korxonalari rahbarlari sugʻurta fondidagi oziq-ovqat bugʻdoyining miqdorini va sifatli saqlanishini muntazam ravishda tekshirishlari kerak, bunda korxonalar har yili, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadigan donni “nulli” tozalash va xatlovdan oʻtkazish jadvali boʻyicha tortib koʻrish yoʻli bilan tekshirilishi kerak. “Oʻzdonmahsulot” aksiyadorlik kompaniyasi har yili 10-iyungacha Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga va Iqtisodiyot vazirligiga tekshirish natijalari, aniqlangan kamchiliklar va ularni bartaraf etish yuzasidan koʻrilgan chora-tadbirlar toʻgʻrisida batafsil axborot taqdim etadilar. 7. Oziq-ovqat bugʻdoyini sugʻurta fondiga gʻamlash Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarorlariga muvofiq ushbu qarorlarda belgilangan hajmlarda, “Oʻzdonmahsulot” aksiyadorlik kompaniyasining naryadlari boʻyicha qatʼiy belgilangan korxonalarda amalga oshiriladi. 8. Oziq-ovqat bugʻdoyini sugʻurta fondiga gʻamlash naryadlarida: korxonaning nomi; gʻamlanadigan oziq-ovqat bugʻdoyining miqdori; oziq-ovqat bugʻdoyining klassi va uni gʻamlash muddatlari koʻrsatiladi. 9. Don mahsulotlari korxonasi rahbari oziq-ovqat bugʻdoyini sugʻurta fondiga gʻamlash yuzasidan naryad olgandan keyin unda sugʻurta fondiga gʻamlash uchun oziq-ovqat bugʻdoyining tegishli partiyalarini tanlash toʻgʻrisida bosh buxgalterga, ishlab chiqarish-texnika laboratoriyasi boshligʻiga topshiriqni qayd etadi. 10. Gʻamlash ushbu Nizomga ilovaga muvofiq shakl boʻyicha ikki nusxada ishlab chiqarish-texnika komissiyasining dalolatnomasi bilan rasmiylashtiriladi. Agar oziq-ovqat bugʻdoyini sugʻurta fondiga gʻamlash har xil moddiy javobgar shaxslarning javobgarligi ostida amalga oshirilsa, u holda dalolatnomalar har qaysi moddiy javobgar shaxs uchun alohida tuziladi. 11. Dalolatnomalar (har ikkala nusxasi) korxona rahbari, bosh buxgalter, laboratoriya mudiri, elevator va (yoki) ombor (moddiy javobgar shaxs) mudiri tomonidan imzolanadi va korxona muhri bilan tasdiqlanadi. Dalolatnomaning birinchi nusxasi “Oʻzdonmahsulot” aksiyadorlik kompaniyasiga yuboriladi, ikkinchi nusxasi korxonada qoladi. Korxona rahbari yoki moddiy javobgar shaxs oʻzgargan hollarda dalolatnomalar korxona rahbarining buyrugʻi asosida darhol yangi shaxs uchun qayta rasmiylashtiriladi. 12. Sugʻurta fondiga gʻamlanadigan oziq-ovqat bugʻdoyi sifati jihatidan davlat zaxiralariga gʻamlanadigan oziq-ovqat bugʻdoyi uchun belgilangan konditsiyalar talablariga yetkazilishi va gʻamlash uchun naryadda koʻrsatilgan muddatlarga muvofiq boʻlishi kerak. Gʻamlanadigan bugʻdoyning sifati quyidagi koʻrsatkichlarga muvofiq boʻlishi kerak: Don zaxiralarining zararkunandalar bilan zararlanganligiga yoʻl qoʻyilmaydi. 13. Sugʻurta fondiga gʻamlanadigan oziq-ovqat bugʻdoyi sifati jihatidan uzoq vaqt saqlash uchun yaroqli boʻlishi kerak. 14. Toksin elementlar, mikotoksinlar va pestitsidlar miqdori Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining oziq-ovqat xom ashyosi va oziq-ovqat mahsulotlari sifatining tibbiy-biologik talablari hamda sanitariya normalarida belgilangan yoʻl qoʻyiladigan darajadan oshmasligi kerak. 15. “Oʻzdonmahsulot” aksiyadorlik kompaniyasining don mahsulotlari korxonalarida sugʻurta fondidagi oziq-ovqat bugʻdoyi kirimi, unga ishlov berish, uni sarflash boʻyicha barcha operatsiyalar belgilangan tartibda dastlabki hisobga olish hujjatlari bilan (maxfiy emas) rasmiylashtiriladi. 16. Miqdori boʻyicha (omborda) hisobga olishni oʻziga ishonib topshirilgan don saqlash joylaridagi sugʻurta fondi oziq-ovqat bugʻdoyining saqlanishi uchun javob beradigan moddiy javobgar shaxslar yuritadilar. 17. Sugʻurta fondidagi oziq-ovqat bugʻdoyiga doir operatsiyalar boʻyicha maʼlumotlar bir kilogrammgacha aniqlikdagi fizik massada aks ettiriladi. 18. Miqdor-sifat boʻyicha hisobni don mahsulotlari korxonasining buxgalteriyasi yuritadi, miqdor-sifat boʻyicha hisobning toʻgʻri yuritilishi, fizik massadagi kamayishning qonuniyatini aniqlash, shuningdek saqlash paytida tabiiy kamayishning asoslanganligi ustidan nazoratni esa “Oʻzdonmahsulot” aksiyadorlik kompaniyasining nazorat-taftish boshqarmasi amalga oshiradi. 19. Elevator siloslarida saqlanayotgan sugʻurta fondi oziq-ovqat bugʻdoyining har bir partiyasi uchun shaxsiy hisob raqamlari bilan birga miqdor va sifat boʻyicha hisobga olishning alohida daftari yuritiladi. 20. Korxonalarda sugʻurta fondi oziq-ovqat bugʻdoyining mavjudligi va uning harakatini hisobga olish belgilangan shakl boʻyicha har oyda yuritiladi va u korxona rahbarining buyrugʻi bilan tasdiqlangan hamda sugʻurta fondidagi oziq-ovqat bugʻdoyiga doir operatsiyalar oʻtkazishning amaldagi shartlari bilan oldindan tanishtirilgan don mahsulotlari korxonasi tegishli boʻlimining malakali xodimiga yuklanadi. Ushbu xodimlar korxonaning rahbari va bosh buxgalteri bilan birgalikda hisobga olish toʻgʻri yuritilishi uchun toʻliq javob beradilar. 21. Sugʻurta fondidagi oziq-ovqat bugʻdoyini saqlash va uning miqdor va sifat jihatidan saqlanishini taʼminlash uchun saqlash yuzasidan masʼul boʻlgan don mahsulotlari korxonasi tomonidan sanitariya normalariga javob beradigan va yongʻinga qarshi vositalar bilan jihozlangan, texnik jihatdan soz omborlar, sigʻimlar va silos ajratilishi kerak. 22. Sugʻurta fondidagi oziq-ovqat bugʻdoyi partiyalarini shakllantirish va joylashtirish sugʻurta fondiga gʻamlash uchun moʻljallangan oziq-ovqat bugʻdoyi sifatining amaldagi standartlari va talablariga muvofiq sifat koʻrsatkichlari boʻyicha amalga oshiriladi. 23. Sugʻurta fondidagi oziq-ovqat bugʻdoyi don mahsulotlari korxonasiga tushirilgan paytdan boshlab va uni saqlashning butun davri mobaynida har bir partiyaning sifati va holati ustidan muntazam nazorat tashkil etiladi. Nazorat bugʻdoyning harorati, namligi, don zaxiralarining zararkunandalar bilan zararlanganligi, hidi, rangi va amaldagi standartlar bilan normalanadigan boshqa sifat koʻrsatkichlari yuzasidan amalga oshiriladi. 24. Don mahsulotlari korxonasi tomonidan, bugʻdoyning biologik xususiyatlarini hisobga olgan holda va uning saqlanishini taʼminlash maqsadida bugʻdoyning joyini oʻzgartirish, shamollatish, quritish, bugʻdoyni saqlashning qishki rejimiga oʻtkazish, zararsizlantirish boʻyicha operatsiyalar va saqlashning belgilangan rejimini taʼminlashga doir boshqa operatsiyalar amalga oshiriladi. 25. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarorlarida belgilangan don mahsulotlari korxonalari oʻrtasida sugʻurta fondidagi oziq-ovqat bugʻdoyini qayta gʻamlash va joyini oʻzgartirish umuman tizim boʻyicha saqlash hajmini oʻzgartirmasdan Vazirlar Mahkamasi bilan kelishgan holda “Oʻzdonmahsulot” aksiyadorlik kompaniyasining naryadlari boʻyicha amalga oshiriladi. 26. Sugʻurta fondidagi oziq-ovqat bugʻdoyini qayta gʻamlashda dastlab bugʻdoy sugʻurta fondiga gʻamlanadi va faqat gʻamlanganlikni tasdiqlaydigan dalolatnomalar olingandan keyin sugʻurta fondidagi oziq-ovqat donining tegishli miqdori chiqariladi. 27. Oziq-ovqat bugʻdoyini qayta gʻamlash va joyini oʻzgartirish faqat nihoyatda zarur hollarda (tabiiy ofatlar, favqulodda vaziyatlar, miqdor va sifat jihatidan saqlanishiga xavf tugʻilganda) sugʻurta fondini oqilona joylashtirishga zarar yetkazilmasdan amalga oshirilishi kerak. Sugʻurta fondidagi oziq-ovqat bugʻdoyini mintaqalararo yoki mintaqa ichida qayta gʻamlash va joyini oʻzgartirishga limit ajratish toʻgʻrisida buyurtmanomalar taqdim etishda bunday qayta gʻamlash yoki joyini oʻzgartirish zarurligi batafsil asoslanadi. 28. Sugʻurta fondidagi oziq-ovqat bugʻdoyini yangilash Vazirlar Mahkamasi bilan kelishgan holda har yili yangi hosildan amalga oshiriladi. 29. Sugʻurta fondidagi oziq-ovqat bugʻdoyini yangilash korxonalar tomonidan, uni sugʻurta fondidan chiqarish va sugʻurta fondiga qoʻyish oraligʻidagi vaqtda uzilishsiz amalga oshiriladi. Yangi hosildan oziq-ovqat bugʻdoyi sugʻurta fondiga toʻliq hajmda gʻamlangungacha ilgari gʻamlangan bugʻdoy sotilishi mumkin emas. 30. Sugʻurta fondidagi oziq-ovqat bugʻdoyidan faqat Vazirlar Mahkamasi qarorlari asosida: ichki bozor ehtiyojini qondirish, birinchi navbatda, aholining un va uni qayta ishlashdan olinadigan mahsulotlarga boʻlgan talabini qondirish uchun; davlat resurslaridagi oziq-ovqat bugʻdoyidan foydalanish balansining boshqa moddalari boʻyicha foydalaniladi. 31. Sugʻurta fondidagi oziq-ovqat bugʻdoyidan foydalanish uchun Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari, vazirliklar va idoralar (keyingi oʻrinlarda tashabbuskorlar deb ataladi) Vazirlar Mahkamasiga sugʻurta fondidagi oziq-ovqat bugʻdoyidan muayyan miqdorda bugʻdoy ajratish zarurligi toʻgʻrisida takliflar kiritishadi. Vazirlar Mahkamasining Agrar va oziq-ovqat sohalarini rivojlantirish masalalari kotibiyati (keyingi oʻrinlarda Kotibiyat deb ataladi) tashabbuskorlarning murojaatnomalarini xulosa tayyorlash uchun Iqtisodiyot va sanoat vazirligiga yuboradi. 32. Iqtisodiyot vazirligi ikki kun muddatda “Oʻzdonmahsulot” aksiyadorlik kompaniyasi bilan birgalikda tashabbuskorlarning murojaatnomalarini oʻrganadi, bunda bugʻdoy, unning qoʻshimcha hajmlariga ehtiyojning asoslanganligi, ulardan foydalanishning maqsadi, ehtiyojning hisob-kitoblari, mintaqalarning ijtimoiy-iqtisodiy muammolari masalalarini hal etish boʻyicha erishiladigan natijalarni tahlil qilish va boshqa masalalarni koʻrib chiqadi. 33. Iqtisodiyot vazirligi tashabbuskorlarning murojaatnomalarini koʻrib chiqish yakunlariga koʻra sugʻurta fondidan bugʻdoy ajratishning maqsadga muvofiq ekanligi yoki emasligi toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritadi. 34. Iqtisodiyot va sanoat vazirligining Vazirlar Mahkamasiga taqdim etilgan taklifi Kotibiyat tomonidan koʻrib chiqiladi. Kotibiyat Iqtisodiyot va sanoat vazirligining taklifini koʻrib chiqish yakunlariga koʻra ikki kun muddatda Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziriga qaror qabul qilish uchun taklif kiritadi. 35. Ijobiy qarorga kelingan taqdirda Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri tegishli Hukumat qarori loyihasini belgilangan tartibda tayyorlash yuzasidan topshiriq beradi. 36. “Oʻzdonmahsulot” aksiyadorlik kompaniyasi Vazirlar Mahkamasi qarorlariga muvofiq sugʻurta fondidan oziq-ovqat bugʻdoyi sotish yuzasidan bir kun muddatda korxonalarga buyruq (naryad)lar beradi. Buyruq (naryad)larda korxonaning nomi, oziq-ovqat bugʻdoyining miqdori (soʻz bilan), sifati, foydalanishning maqsadi va bajarish muddati koʻrsatilishi kerak. Sugʻurta fondidan oziq-ovqat bugʻdoyi sotish yuzasidan naryadlar ularda koʻrsatilgan muddat mobaynida haqiqiy hisoblanadi, ushbu muddat tugagach ular oʻz kuchini yoʻqotadi. 37. Korxona rahbari sugʻurta fondidan oziq-ovqat bugʻdoyi sotish yuzasidan buyruq (naryad) olingach sugʻurta fondidan oziq-ovqat bugʻdoyi sotish boʻyicha belgilangan tartibda tegishli hujjatlarni rasmiylashtirish toʻgʻrisida bosh buxgalterga va ishlab chiqarish-texnika laboratoriyasi boshligʻiga tegishli topshiriq beradi. Sugʻurta fondidan oziq-ovqat bugʻdoyi sotish boʻyicha barcha hujjatlar faqat korxona rahbari tomonidan, u boʻlmaganda — uning vazifalari tegishli buyruq asosida zimmasiga yuklangan shaxs tomonidan imzolanishi kerak. 38. Sugʻurta fondidan oziq-ovqat bugʻdoyi sotish bajarganlik toʻgʻrisidagi dalolatnoma bilan ikki nusxada rasmiylashtiriladi, uning bir nusxasi “Oʻzdonmahsulot” aksiyadorlik kompaniyasiga yuboriladi, ikkinchi nusxasi esa korxonada qoladi hamda oziq-ovqat bugʻdoyining mavjud miqdori va harakati toʻgʻrisida belgilangan shakldagi har oylik hisobot tarkibida aks ettiriladi. 39. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Davlat ehtiyojlari uchun xarid qilinadigan qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining hisob-kitob jamgʻarmasi (keyingi oʻrinlarda Jamgʻarma deb ataladi) mablagʻlari sugʻurta fondidagi oziq-ovqat bugʻdoyi qiymatini toʻlash boʻyicha moliyalashtirish manbalari hisoblanadi. 40. Sugʻurta fondidagi oziq-ovqat bugʻdoyini saqlash xarajatlari korxonalar hisobidan amalga oshiriladi hamda un va don uchun ulgurji — sotish narxlarini shakllantirishda Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan hisobga olinadi. 41. Sugʻurta fondidagi oziq-ovqat bugʻdoyini qiymati boʻyicha hisobga olish Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi bilan kelishilgan ulgurji — hisob narxi boʻyicha alohida yuritiladi. 42. Sugʻurta fondidagi oziq-ovqat bugʻdoyini qayta gʻamlash, bugʻdoyning joyini oʻzgartirish va yangilash boʻyicha operatsiyalar qoʻshimcha moliyaviy mablagʻlar jalb etmasdan amalga oshiriladi. 43. Sugʻurta fondidagi oziq-ovqat bugʻdoyi sifatining yomonlashishiga, uning oʻzboshimchalik bilan, buyruq (naryad)larsiz yoki muddati oʻtgan buyruq (naryad)lar boʻyicha sotilishiga, yuklab joʻnatilishiga va foydalanilishiga, buyruq (naryad)lardagi koʻrsatkichlarga muvofiq boʻlmagan sifat bilan boshqa joyga yuklab joʻnatilishiga yoʻl qoʻyilmaydi. Ushbu Nizom talablari buzilganligi uchun aybdor boʻlgan mansabdor shaxslar qonunchilikda belgilangan tartibda shaxsan javob beradilar: a) don mahsulotlari korxonasi rahbari — sugʻurta fondidagi oziq-ovqat bugʻdoyining toʻliq va sifatli saqlanishi, toʻgʻri va ishonchli hisobga olinishi uchun; b) moddiy javobgar shaxslar — bugʻdoy vaznining toʻgʻri aniqlanishi, bugʻdoyga doir barcha operatsiyalarning oʻz vaqtida amalga oshirilishi va toʻgʻri rasmiylashtirilishi, shuningdek bugʻdoy harakati toʻgʻrisidagi hisobotlarning oʻz vaqtida taqdim etilishi uchun; v) tarozibonlar — sugʻurta fondidagi oziq-ovqat bugʻdoyining toʻgʻri tortib koʻrilishi va tortib koʻrilgan miqdorining hujjatlarda toʻgʻri aks ettirilishi uchun; g) korxonaning bosh buxgalteri va unga boʻysunuvchi, bugʻdoyning miqdori va sifati boʻyicha hisobini bevosita yurituvchi xodimlar — bugʻdoyni hisobga olish, operatsiyalarni rasmiylashtirish va nobud boʻlgan bugʻdoyni hisobdan chiqarish tartibi buzilganligi uchun; d) ishlab chiqarish — texnika laboratoriyasi boshligʻi va laborantlar — oziq-ovqat bugʻdoyi sifatining toʻgʻri aniqlanishi hamda daftarlar va hujjatlarda sifat koʻrsatkichlarining toʻgʻri aks ettirilishi uchun shaxsan javob beradilar. 44. Sugʻurta fondidagi oziq-ovqat bugʻdoyining miqdor va sifat boʻyicha saqlanishi taʼminlanmagan taqdirda aybdor shaxslar yetkazilgan zararni qonunchilikda belgilangan tartibda va miqdorda toʻlaydilar.