Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi ozodlikdan mahrum qilish turidagi jazoni ijro etish muassasalarining ichki tartib qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
(order, 2026-05-07)

Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat-ijroiya kodeksiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1997-y., 6-son, 175-modda) muvofiq buyuraman: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi ozodlikdan mahrum qilish turidagi jazoni ijro etish muassasalarining ichki tartib qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining 2001-yil 8-maydagi 118-son “Ozodlikdan mahrum qilish turidagi jazoni ijro etish muassasalarining ichki tartib Qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi buyrugʻi (roʻyxat raqami 1039, 2001-yil 8-iyun) (Oʻzbekiston Respublikasi vazirliklari, davlat qoʻmitalari va idoralarning meʼyoriy hujjatlari axborotnomasi, 2001-yil, 11-son) oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin. 3. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. Mazkur Qoidalar Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat kodeksi (bundan buyon matnda JK deb yuritiladi) (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1995-y., 1-son), Jinoyat-protsessual kodeksi (bundan buyon matnda JPK deb yuritiladi) (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1995-y., 2-son) va Jinoyat-ijroiya kodeksiga (bundan buyon matnda JIK deb yuritiladi) (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1997-y., 6-son, 175-modda) muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazoni ijro etish muassasalarining (bundan buyon matnda JIEM deb yuritiladi) ichki tartibini belgilaydi. 1. Ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazo ijrosi JIEMlar tomonidan amalga oshiriladi. 2. JIEMlarga quyidagilar kiradi: jazoni ijro etish koloniyalari, shu jumladan davolash huquqi asosidagi koloniyalar; tarbiya koloniyalari; turmalar; mahkumlar uchun ixtisoslashgan kasalxonalar. 3. Tergov hibsxonalari ozodlikdan mahrum etishga hukm qilingan va xoʻjalik xizmatiga oid ishlarni bajarish uchun qoldirilgan shaxslarga nisbatan JIEMlar vazifasini bajaradi. 4. Jazoni ijro etish koloniyalari voyaga yetgan mahkumlarni saqlash uchun moʻljallangan boʻlib, quyidagilarga boʻlinadi: manzil-koloniyalar; umumiy tartibli koloniyalar; qattiq tartibli koloniyalar; maxsus tartibli koloniyalar. 5. Tarbiya koloniyalari voyaga yetmagan mahkumlarni saqlash uchun moʻljallangan. 6. Turmalar voyaga yetgan mahkumlarni saqlash uchun moʻljallangan. 61. Mahkumlar uchun ixtisoslashgan kasalxonalar bemor mahkumlarni saqlash va ularga malakali tibbiy yordam koʻrsatish uchun moʻljallangan. 7. Jinsi, irqi, millati, tili, dini, ijtimoiy kelib chiqishi, eʼtiqodi, ijtimoiy mavqeyidan qatʼi nazar, mahkumlarning huquqlari kamsitilishiga yoʻl qoʻyilmaydi. 8. Manzil-koloniyalar quyidagilarga boʻlinadi: ijtimoiy xavfi katta boʻlmagan jinoyatlar, ehtiyotsizlik oqibatida sodir etilgan uncha ogʻir boʻlmagan jinoyatlar uchun, shuningdek qasddan uncha ogʻir boʻlmagan jinoyat sodir etganlik uchun ozodlikdan mahrum etishga hukm qilingan shaxslar saqlanadigan manzil-koloniyalar; umumiy, qattiq tartibli koloniyalardan, shuningdek tarbiya koloniyalaridan oʻtkazilgan mahkumlar saqlanadigan manzil-koloniyalar. Manzil-koloniyalarda: mazkur muassasalarga sud hukmiga binoan kelgan voyaga yetgan mahkumlar; umumiy, qattiq tartibli koloniyalardan va tarbiya koloniyalaridan sudning ajrimi asosida oʻtkazilgan voyaga yetgan mahkumlar; ijtimoiy xavfi katta boʻlmagan jinoyati, ehtiyotsizlik oqibatida sodir etilgan jinoyati uchun va qasddan sodir etgan uncha ogʻir boʻlmagan jinoyati uchun ozodlikdan mahrum qilish bilan bogʻliq boʻlmagan jazoni ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazo bilan almashtirish tarzida sudning ajrimi asosida yuborilgan voyaga yetgan mahkumlar jazoni oʻtaydi. 9. Manzil-koloniyalarga tuzalish yoʻliga oʻtgan va: ogʻir jinoyati uchun, shuningdek qasddan sodir etgan jinoyati uchun, agar u ilgari qasddan sodir etgan jinoyati uchun ozodlikdan mahrum etishga hukm qilingan boʻlsa, sud tayinlagan jazo muddatining kamida uchdan bir qismini oʻtagan mahkumlar; oʻta ogʻir jinoyati uchun, shuningdek jazodan muddatidan ilgari shartli ravishda ozod qilish yoki jazoni yengilrogʻi bilan almashtirish qoʻllanilgan va jazoning oʻtalmagan qismi mobaynida qasddan sodir etgan yangi jinoyati uchun sud tayinlagan jazo muddatining kamida yarmini oʻtagan mahkumlar oʻtkaziladi. 10. Manzil-koloniyalarga quyidagilar oʻtkazilmaydi: oʻta xavfli retsidivistlar; uzoq muddatga ozodlikdan mahrum qilinganlar, shuningdek umrbod ozodlikdan mahrum qilish jazosi afv etish tartibida ozodlikdan mahrum qilish bilan almashtirilgan shaxslar; jazoni oʻtash davrida JIKning 1121-moddasida nazarda tutilgan tartibda manzil-koloniyadan umumiy tartibli koloniyaga oʻtkazilgan, shuningdek umumiy yoki qattiq tartibli koloniyaga qaytarilgan mahkumlar sud tomonidan bu haqda ajrim chiqarilgan kundan eʼtiboran kamida ikki yil mobaynida; manzil-koloniyada jazoni oʻtash vaqtida jinoyat sodir etgan va sud tomonidan ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazoga hukm qilingan mahkumlar; yopiq turdagi tibbiyot muassasalarida maxsus davolanish talab etiladigan yuqumli kasalliklarga chalingan bemorlar; majburiy davolanishdan oʻtayotgan mahkumlar; mehnatga qobiliyatsiz mahkumlar. 11. Bitta manzil-koloniyada mahkum erkaklar va ayollar saqlanishi mumkin. 12. Manzil-koloniyalarda mahkumlar: soqchisiz, ammo nazorat ostida saqlanadilar; ertalab oʻrindan turishdan kechki yotishgacha boʻlgan vaqt mobaynida koloniya hududi doirasida erkin yurish huquqidan foydalanadilar; agar ular bajarayotgan ish yoki olayotgan taʼlim taqozo etsa, maʼmuriyatning ruxsati bilan koloniya hududidan tashqarida nazoratsiz yurishlari mumkin; fuqarolar kiyadigan kiyimda yuradilar; pul va qimmatli buyumlarni saqlashlari, ulardan cheklanmagan miqdorda foydalanishlari mumkin; ishdan boʻsh vaqtlarida cheklanmagan miqdorda telefon orqali soʻzlashishlari, shu jumladan fotosuratga olish, audio yoki video yozib olish funksiyalari mavjud boʻlmagan hamda Internet tarmogʻiga ulanish imkoniyati boʻlmagan uyali aloqa vositalaridan foydalanish, posilka, yoʻqlov va banderollar olishlari hamda joʻnatishlari mumkin; oʻz shaxsiy mablagʻlari hisobiga xarid qilingan oziq-ovqat mahsulotlaridan va yoʻqlovlardagi mahsulotlardan mustaqil ravishda ovqat tayyorlashni amalga oshiradi. 121. Mahkumlarning uyali aloqa vositalari manzil-koloniya maʼmuriyati tomonidan Mahkumlarning uyali aloqa vositalarini roʻyxatga olish jurnalida qayd etiladi. Uyali aloqa vositalarini qayd etish uchun quyidagi hujjatlar ilova qilinishi lozim: mahkumning manzil-koloniya boshligʻi nomiga telefon apparatining markasi, abonent raqami (SIM/RUIM-karta) toʻgʻrisidagi arizasi; agar abonent raqami mahkumning qarindoshi nomiga rasmiylashtirilgan boʻlsa, ushbu qarindoshning abonent raqamidan mahkum foydalanishiga roziligi toʻgʻrisidagi ariza. Manzil-koloniya maʼmuriyati tomonidan Mahkumlarning uyali aloqa vositalarini roʻyxatga olish jurnalida qayd etilmagan uyali aloqa vositalaridan foydalanish taqiqlanadi. 122. Manzil-koloniyasi maʼmuriyati mahkumlar tomonidan foydalanilayotgan uyali aloqa vositalarining markalari, abonent raqamlarini muntazam ravishda Mahkumlarning uyali vositalarini roʻyxatga olish jurnalida qayd etilgan maʼlumotlar bilan taqqoslab boradi. Manzil-koloniyasi maʼmuriyati tomonidan taqqoslash uchun uyali aloqa vositalarini taqdim qilish soʻralganda, mahkumlar uyali aloqa vositalarini darhol taqdim etishlari shart. 13. Mahkumlar cheklanmagan miqdorda qisqa muddatli uchrashuvlar, yil mobaynida yigirma toʻrt marta uzoq muddatli uchrashuvlar va yigirma toʻrt marta masofali video-uchrashuvlar olish huquqiga ega. Uchrashuvlar, qoida tariqasida, ishdan boʻsh vaqtda beriladi. Manzil-koloniya hududida uzoq muddatli uchrashuv oʻtkazish imkoniyati boʻlmasa, uchrashuv mahkumning arizasiga binoan manzil-koloniya hududidan tashqarida, ushbu koloniya joylashgan tuman (shahar) hududida oʻtkazilishi mumkin. Uzoq muddatli uchrashuvlar koloniya boshligʻining yordamchisi-tezkor navbatchi (bundan buyon matnda tezkor navbatchi deb yuritiladi) tomonidan qayd etib boriladi. Manzil-koloniya hududidan tashqarida harakatlanish chegaralari mahkumlarga tilxat olinib, maʼlum qilinadi va tilxat ularning shaxsiy hujjatlar yigʻmajildiga qoʻshib qoʻyiladi. Mahkumlarga mazkur Qoidalarning 1-ilovasiga muvofiq shaklda qatʼiy hisobda turuvchi guvohnoma beriladi. 14. Mahkumlar xonalarga boʻlingan yotoqxonalarda yashaydilar. Mahkumlarning ismi va otasining ismi bosh harflari hamda familiyasi yozilgan roʻyxat xonalar eshigining tashqi tarafiga osib qoʻyiladi. 15. Saqlash rejimini buzmagan, oilasi bor mahkumlarga JIEM boshligʻining mazkur Qoidalarning 2-ilovasiga muvofiq shakldagi qaroriga binoan manzil-koloniya hududida yoki manzil-koloniya joylashgan tuman (shahar) hududida oilasi bilan alohida yashashga ruxsat berilishi mumkin. Bunday shaxslar mazkur Qoidalarning VIII bobi 4-paragrafida belgilangan tartibda roʻyxatdan oʻtish uchun hozir boʻlishlari shart. Manzil-koloniya maʼmuriyatining vakili mahkumlar yashayotgan joyga sutkaning istalgan vaqtida kirishi mumkin. Manzil-koloniya hududidan tashqarida yashash huquqi JK 73-moddasi toʻrtinchi qismining “v” va “g” bandlarida koʻrsatilgan mahkumlarga berilmaydi. 16. Manzil-koloniyalarda mahkumlar mehnati JIKda belgilab qoʻyilgan istisno va cheklashlarni hisobga olgan holda mehnat toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari bilan tartibga solinadi. 17. Mahkumlarni boshqa ishga oʻtkazishni tashkilot manzil-koloniya maʼmuriyati bilan kelishgan holda amalga oshiradi. 18. Mahkumlarga JIEM joylashgan yerdagi oliy va oʻrta maxsus oʻquv yurtlarida sirtdan oʻqishga ruxsat etiladi. 19. Umumiy tartibli koloniyalar quyidagilarga boʻlinadi: ogʻir jinoyat sodir etganlik uchun birinchi marta ozodlikdan mahrum etishga hukm qilingan erkaklar saqlanadigan koloniyalar; oʻta ogʻir jinoyat sodir etganlik uchun birinchi marta ozodlikdan mahrum etishga hukm qilingan erkaklar saqlanadigan koloniyalar; ogʻir yoki oʻta ogʻir jinoyat sodir etganlik uchun ozodlikdan mahrum etishga hukm qilingan ayollar saqlanadigan koloniyalar, JIKning 48-moddasida koʻrsatilgan ayollar bundan mustasno. 20. Umumiy tartibli koloniyalarda jazoni: mazkur muassasaga sud hukmiga binoan kelgan mahkumlar; JIKning 129-moddasida nazarda tutilgan hollarda tarbiya koloniyalaridan oʻtkazilgan mahkumlar; sud tomonidan manzil-koloniyalardan intizomiy jazo tarzida oʻtkazilgan mahkumlar; qasddan ogʻir va oʻta ogʻir jinoyat sodir etganligi uchun birinchi marta hukm qilingan, ozodlikdan mahrum qilish bilan bogʻliq boʻlmagan jazoni ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazo bilan almashtirish tartibida sudning ajrimi asosida yuborilgan mahkumlar; ragʻbatlantirish tarzida yoki sud tomonidan tayinlangan turmaga qamash tariqasidagi ozodlikdan mahrum qilish muddatini oʻtaganidan keyin turmalardan oʻtkazilgan mahkumlar oʻtaydi. 21. Tuzalish yoʻliga oʻtgan mahkumlar JIKning 104-moddasida nazarda tutilgan tartibda yengillashtirilgan saqlash sharoitiga oʻtkaziladi. 22. Umumiy tartibli bir koloniyadan ikkinchisiga oʻtkazilgan mahkumlar jazoni bu yerga oʻtkazilgunga qadar belgilangan saqlash sharoitida oʻtaydilar. 23. Tarbiya koloniyasidan oʻtkazilgan mahkumlar jazoni yengillashtirilgan saqlash sharoitida oʻtaydilar. 24. Umumiy tartibli koloniyalarda mahkumlar umumiy turar joylarda yashaydilar. 25. Mahkumlar belgilangan mehnatga haq toʻlash eng kam miqdorining 70,3 foizigacha boʻlgan summaga har oyda oziq-ovqat mahsulotlari va eng zarur narsalar sotib olishlari mumkin. 26. Mahkumlar yil mobaynida: olti marta qisqa muddatli va olti marta uzoq muddatli uchrashuv; oʻn ikki marta masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuv; oʻn ikkita posilka yoki yoʻqlov; oʻn ikkita banderol olish huquqiga ega. 27. Qattiq tartibli koloniyalar quyidagilarga boʻlinadi: ilgari qasddan sodir etilgan jinoyat uchun ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazoni oʻtagan va qasddan jinoyat sodir etganlik uchun yana sudlangan erkaklar saqlanadigan koloniyalar; ilgari qasddan sodir etilgan jinoyat uchun ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazoni oʻtagan va oʻta ogʻir jinoyat sodir etganlik uchun yana sudlangan ayollar, shuningdek oʻta xavfli retsidivist deb topilgan ayollar saqlanadigan koloniyalar. 28. Qattiq tartibli koloniyalarda jazoni: mazkur muassasaga sud hukmiga binoan kelgan mahkumlar; turmalar va maxsus tartibli koloniyalardan ragʻbatlantirish tarzida oʻtkazilgan mahkumlar; sud tomonidan tayinlangan turmaga qamash tariqasidagi ozodlikdan mahrum qilish muddatini oʻtaganidan soʻng turmalardan oʻtkazilgan mahkumlar; sud tomonidan manzil-koloniyalardan intizomiy jazo tarzida qaytarilgan mahkumlar; qasddan sodir etgan jinoyati uchun ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazoni ilgari oʻtagan va qasddan jinoyat sodir etganligi uchun ozodlikdan mahrum qilish bilan bogʻliq boʻlmagan jazoga qayta hukm qilinib, ozodlikdan mahrum qilish bilan bogʻliq boʻlmagan jazoni ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazo bilan almashtirish tartibida sudning ajrimi asosida yuborilgan mahkumlar oʻtaydi. 29. Tuzalish yoʻliga oʻtgan mahkumlar JIKning 104-moddasida nazarda tutilgan tartibda yengillashtirilgan saqlash sharoitiga oʻtkaziladi. 30. Qattiq tartibli bir koloniyadan ikkinchisiga oʻtkazilgan mahkumlar jazoni bu yerga oʻtkazilgunga qadar belgilangan saqlash sharoitida oʻtaydilar. 31. Qattiq tartibli koloniyalarda mahkumlar umumiy turar joylarda yashaydilar. 32. Mahkumlar belgilangan mehnatga haq toʻlash eng kam miqdorining 52,7 foizigacha boʻlgan summaga har oyda oziq-ovqat mahsulotlari va eng zarur narsalar sotib olishlari mumkin. 33. Mahkumlar yil mobaynida: besh marta qisqa muddatli va besh marta uzoq muddatli uchrashuv; sakkiz marta masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuv; sakkizta posilka yoki yoʻqlov; sakkizta banderol olish huquqiga ega. 34. Maxsus tartibli koloniyalar ozodlikdan mahrum qilinib, oʻta xavfli retsidivist deb topilgan erkaklarni, shuningdek umrbod ozodlikdan mahrum qilingan mahkumlarni saqlash uchun moʻljallangan. 35. Maxsus tartibli koloniyalarda umrbod ozodlikdan mahrum qilish jazosi afv etish tartibida ozodlikdan mahrum qilish bilan almashtirilgan erkaklar ham saqlanadi. 36. Maxsus tartibli koloniyalarda jazoni: mazkur muassasaga sud hukmiga binoan kelgan mahkumlar; umrbod ozodlikdan mahrum qilinganlar, shuningdek umrbod ozodlikdan mahrum qilish jazosi afv etish tartibida ozodlikdan mahrum qilish bilan almashtirilgan shaxslar; sud tomonidan qattiq tartibli koloniyalardan intizomiy jazo tarzida qaytarilgan mahkumlar oʻtaydilar. 37. Tuzalish yoʻliga oʻtgan mahkumlar JIKning 104-moddasida nazarda tutilgan tartibda yengillashtirilgan saqlash sharoitiga oʻtkaziladi. 38. Maxsus tartibli bir koloniyadan ikkinchisiga oʻtkazilgan mahkumlar jazoni bu yerga oʻtkazilgunga qadar belgilangan saqlash sharoitida oʻtaydilar. 39. Maxsus tartibli koloniyalarda mahkumlar kameralarda yoki umumiy yashash binolarida yashaydilar. 40. Mahkumlar belgilangan mehnatga haq toʻlash eng kam miqdorining 35,2 foizigacha boʻlgan summaga har oyda oziq-ovqat mahsulotlari va eng zarur narsalar sotib olishlari mumkin. 41. Mahkumlar yil mobaynida: toʻrt marta qisqa muddatli va toʻrt marta uzoq muddatli uchrashuv; olti marta masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuv; oltita posilka yoki yoʻqlov; oltita banderol olish huquqiga ega. 42. Kameralarda saqlanadigan mahkumlarning kinofilmlar va telekoʻrsatuvlar koʻrishi taqiqlanadi. 43. Tarbiya koloniyalari voyaga yetmay turib jinoyat sodir etgan mahkumlarni saqlashga moʻljallangan. 44. Tarbiya koloniyalarida: oʻn olti yoshgacha boʻlgan voyaga yetmagan mahkumlar kattaroq yoshdagi mahkumlardan; birinchi marta ozodlikdan mahrum etishga hukm qilingan mahkumlar ilgari ozodlikdan mahrum etish tariqasidagi jazoni oʻtagan mahkumlardan alohida saqlanadilar. 45. Tuzalish yoʻliga oʻtgan mahkumlar JIKning 104-moddasida nazarda tutilgan tartibda yengillashtirilgan saqlash sharoitiga oʻtkaziladi. 46. Tarbiya koloniyalarida mahkumlar umumiy turar joylarda yashaydilar. 47. Mahkumlar belgilangan mehnatga haq toʻlash eng kam miqdorining 87,9 foizigacha boʻlgan summaga har oyda oziq-ovqat mahsulotlari va eng zarur narsalar sotib olishlari mumkin. 48. Tarbiya koloniyalarida mahkumlar yil mobaynida: yigirma toʻrt marta qisqa muddatli va sakkiz marta uzoq muddatli uchrashuv; yigirma toʻrt marta masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuv; oʻn ikkita posilka yoki yoʻqlov; oʻn ikkita banderol olish huquqiga ega. 481. Voyaga yetmagan mahkumlarga ota-onasi va ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar bilan uchrashuvlar cheklanmagan miqdorda beriladi. 49. Oʻn sakkiz yoshga toʻlgan va tarbiya koloniyalarida qoldirilgan mahkumlarga voyaga yetmagan mahkumlar uchun belgilangan normalarda ovqat, ust-bosh, moddiy-maishiy taʼminot va boshqa jazo oʻtash sharoitlari tatbiq etiladi. Bu shaxslarning mehnat sharoitlari mehnat toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlariga muvofiq belgilanadi. 50. Tarbiya koloniyalarida mahkumlar JIKning 102-moddasida nazarda tutilgan ragʻbatlantirish choralaridan tashqari: JIEM hududidan tashqarida oʻtkaziladigan madaniy-tomosha va sport tadbirlarini koʻrishga yuborish; qisqa muddatli uchrashuv oʻrniga ota-onasi, ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar yoki yaqin qarindoshlari kuzatuvida sakkiz soatgacha boʻlgan muddatga erkinlikka chiqarish; hibsxonada boʻlish muddatini qisqartirish va undan muddatidan ilgari ozod qilish tariqasida ragʻbatlantirilishlari mumkin. 51. Jazoni oʻtash tartibini buzganligi uchun tarbiya koloniyalarida mahkumlarga JIKning 105-moddasida nazarda tutilgan intizomiy jazo choralaridan tashqari tomoshaga borishdan bir marta mahrum etish tariqasidagi jazo qoʻllanilishi mumkin. 52. Tarbiya koloniyasida hibsxonaga kiritib qoʻyish tariqasidagi intizomiy jazo oʻn toʻrt yoshdan oʻn olti yoshgacha boʻlgan mahkumlarga yetti sutkagacha, oʻn olti va undan katta yoshdagi mahkumlarga esa oʻn sutkagacha boʻlgan muddatga qoʻllaniladi. 53. Tarbiya koloniyasining hibsxonasiga kiritib qoʻyilgan mahkumlarning sayr qilish muddati sutkasiga ikki soat qilib belgilanadi. 54. Ozodlikdan mahrum etishga hukm qilingan oʻn sakkiz yoshga toʻlgan mahkumlar, odatda, yigirma bir yoshga toʻlgunga qadar, tarbiya koloniyalarida qoldiriladi. 55. Mahkumlarni tarbiya koloniyalarida qoldirish muassasa boshligʻining prokuror tomonidan tasdiqlangan qarori bilan amalga oshiriladi. 56. Mahkumlar yigirma bir yoshga toʻlganidan, salbiy tavsifga ega mahkumlar esa oʻn sakkiz yoshga toʻlganidan keyin jazo oʻtashni davom ettirish uchun tarbiya koloniyasidan umumiy tartibli koloniyaga oʻtkaziladi. 57. Jazo oʻtashni davom ettirish uchun mahkumlarni jazoni ijro etish koloniyasiga oʻtkazish masalalari sud tomonidan JPKning 537-moddasida nazarda tutilgan tartibda hal etiladi. 58. Turmalar turmaga qamash tariqasidagi ozodlikdan mahrum qilishga hukm qilingan shaxslarni, shuningdek umumiy va qattiq tartibli koloniyalardan jazoni oʻtash tartibini ashaddiy buzganligi uchun oʻtkazilgan shaxslarni saqlash uchun moʻljallangan. 59. Turmalarda jazoni: mazkur muassasaga sud hukmiga binoan kelgan mahkumlar; sud tomonidan jazoni ijro etish koloniyalaridan oʻtkazilgan jazo oʻtash tartibini ashaddiy buzuvchilar oʻtaydilar. 60. Turmalarda yengillashtirilgan saqlash sharoitiga oʻtkazish JIKning 104-moddasida nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi. 61. Turmalarda mahkumlarni yengillashtirilgan saqlash sharoitiga muddatidan oldin oʻtkazishga yoʻl qoʻyilmaydi, mahkumni sogʻligʻiga koʻra tegishli tibbiy xulosa asosida oʻtkazish hollari bundan mustasno. 62. Homilador ayollar va yonida emizikli bolasi bor ayollar, shuningdek I va II guruh nogironligi boʻlgan shaxslar turmalarda jazoni yengillashtirilgan saqlash sharoitida oʻtaydilar. 63. Turmalarda mahkumlar umumiy kameralarda saqlanadilar. Alohida hollarda mahkumning batamom ajratib qoʻyilishini taʼminlash maqsadida JIEM boshligʻining prokuror tomonidan tasdiqlangan qarori asosida uni bir kishilik kamerada saqlashga yoʻl qoʻyiladi. 64. Turmada mahkumlar belgilangan mehnatga haq toʻlash eng kam miqdorining 26,5 foizigacha boʻlgan summaga har oyda oziq-ovqat mahsulotlari va eng zarur narsalar sotib olishlari mumkin. 65. Turmalarda mahkumlar har kuni muddati bir soatlik sayr qilish hamda yil mobaynida: toʻrt marta qisqa muddatli va bir marta uzoq muddatli uchrashuv; toʻrt marta masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuv; toʻrtta posilka yoki yoʻqlov; toʻrtta banderol olish huquqiga ega. 66. Turmalarda yengillashtirilgan saqlash sharoitiga oʻtkazilgan mahkumlarga ragʻbatlantirish tarzida har kunlik sayr muddati bir soatga uzaytirilishi mumkin. 67. Mahkumlar, JIK va boshqa qonunlarda belgilangan istisno hamda cheklashlar inobatga olingan holda, Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari uchun nazarda tutilgan huquqlar, erkinliklarga ega boʻladilar va majburiyatlarni bajaradilar. Mahkum chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalarida belgilangan huquqlar, erkinliklarga ega boʻlishlari va majburiyatlarni bajarishlari mumkin. 671. Mahkumlarga nisbatan qiynoqqa solish, zoʻravonlik, boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki inson qadr-qimmatini kamsituvchi muomala yoxud jazo turlarining qoʻllanilishiga yoʻl qoʻyilmaydi. 68. Mahkumlarning huquqlari va majburiyatlari muayyan jazo turini ijro etish tartibi va shartlaridan kelib chiqqan holda belgilanadi. 69. Mahkumlar quyidagi huquqlarga ega: jazoni oʻtash tartibi va shartlari toʻgʻrisida, oʻz huquqlari va majburiyatlari haqida axborot olish; JIEM maʼmuriyatiga, boshqa davlat organlari va jamoat birlashmalariga oʻz ona tilida yoki boshqa tilda taklif, ariza va shikoyatlar bilan murojaat etish; oʻz taklif, ariza va shikoyatlariga murojaat etilgan tilda javob olish. Murojaat etilgan tilda javob berishning iloji boʻlmagan taqdirda javob Oʻzbekiston Respublikasining davlat tilida beriladi. Javobni mahkum murojaat etgan tilga tarjima qilib berish JIEM tomonidan taʼminlanadi; tushuntirish berish hamda yozishmalar olib borish, zarur hollarda tarjimonning, shu jumladan surdotarjimonning xizmatidan foydalanish; oʻquv, badiiy va boshqa xil axborot materiallaridan foydalanish; sogʻligʻini saqlash, shu jumladan tibbiy xulosaga koʻra ambulatoriya-poliklinika va statsionar sharoitda tibbiy yordam olish; ijtimoiy taʼminot, shu jumladan qonunchilik hujjatlariga muvofiq pensiya olish. ob-havo sharoiti yoʻl qoʻysa, ishdan boʻsh vaqtida toza havoda jismoniy mashqlar bilan shugʻullanish; JIEMning psixologik xizmat koʻrsatish xodimlari tomonidan koʻrsatiladigan psixologik yordamni olish. Mahkumlarning psixologik yordam koʻrsatish bilan bogʻliq tadbirlarda ishtirok etishi faqat ularning roziligi bilan amalga oshiriladi; mehnat toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlariga muvofiq xavfsiz mehnat sharoitiga ega boʻlish, dam olish, taʼtilga chiqish, shuningdek mehnatiga haq toʻlanishi. Ijtimoiy xavfi katta boʻlmagan va uncha ogʻir boʻlmagan jinoyatlar sodir etganligi uchun JIEMda saqlanayotgan mahkumlar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputatlari, xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlari deputatlari saylovlarida hamda referendumda ishtirok etish huquqiga ega. Agar ogʻir va oʻta ogʻir jinoyatlar sodir etganligi uchun JIEMda saqlanayotgan mahkumlar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputatlari, xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlari deputatlari saylovlarida hamda referendumda ishtirok etish huquqidan qonunga muvofiq va sudning hukmi asosida mahrum etilgan boʻlmasa, ular ushbu saylovlarda va referendumda ishtirok etish huquqiga ega boʻladi. Mahkumlar oʻziga nisbatan insoniy muomalada boʻlinishi hamda inson shaxsiga xos boʻlgan shaʼni va qadr-qimmati hurmat qilinishi huquqiga ega. Mahkumlarda ularning roziligisiz tibbiy va ilmiy tajribalar oʻtkazilishi mumkin emas. Mahkumlarga Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligiga va xalqaro shartnomalariga muvofiq, agar davlatning huquqiy himoyaga doir barcha ichki vositalaridan foydalanib boʻlingan boʻlsa, insonning huquq va erkinliklarini himoya qiluvchi xalqaro organlarga murojaat etish huquqi beriladi. 70. Mahkum chet el fuqarolari, shuningdek oʻz davlatlarining diplomatiya vakolatxonalari va konsullik muassasalari bilan, Oʻzbekiston Respublikasida diplomatiya va konsullik muassasalari boʻlmagan mamlakatlarning fuqarolari esa, ularning manfaatlarini himoya qilishni oʻz zimmasiga olgan davlatning diplomatiya vakolatxonalari bilan aloqa qilib turish huquqiga ega. 701. Ogʻir va oʻta ogʻir jinoyatlar sodir etganlik uchun sudning hukmiga koʻra JIEMda saqlanayotgan mahkumlar saylovda ishtirok etish huquqidan faqat qonunga muvofiq hamda sudning qarori asosida mahrum etilishi mumkin. Boshqa har qanday hollarda mahkumlarning saylov huquqlarini toʻgʻridan-toʻgʻri yoki bilvosita cheklashga yoʻl qoʻyilmaydi. 702. Mahkum shaxsiy xavfsizlik huquqiga ega. Intizomiy qismga joʻnatishga yoki ozodlikdan mahrum etishga hukm qilingan shaxsning shaxsiy xavfsizligiga tahdid yuzaga kelgan taqdirda, u oʻz shaxsiy xavfsizligini taʼminlash toʻgʻrisidagi ariza (xabar) bilan JIEMning har qanday xodimiga ogʻzaki yoki yozma ravishda murojaat qilishga haqli. Mahkumning arizasini (xabarini) qabul qilgan xodim zudlik bilan uni JIEMning yoki organining boshligʻiga taqdim etadi. Mahkumning shaxsiy xavfsizligini taʼminlash toʻgʻrisidagi arizasi (xabari) mahkumlarning shaxsiy xavfsizligini taʼminlash toʻgʻrisidagi arizalarini (xabarlarini) qayd etish kitobida JIEMning masʼul shaxsi tomonidan roʻyxatdan oʻtkaziladi. JIEM boshligʻi shaxsiy xavfsizlikni taʼminlash toʻgʻrisidagi arizani (xabarni) olgandan soʻng mahkumni xavfsiz joyga vaqtinchalik joylashtirishi shart. JIEM boshligʻi shaxsiy xavfsizlikni taʼminlash toʻgʻrisidagi arizani (xabarni) koʻrib chiqadi va mahkumga nisbatan xavfsizlik choralarini qoʻllash toʻgʻrisida yoxud ularni qoʻllashni rad etish haqida uch sutka ichida qaror qabul qiladi. Kechiktirib boʻlmaydigan hollarda mahkumga nisbatan xavfsizlik choralarini qoʻllash toʻgʻrisidagi qaror darhol qabul qilinadi. Mahkum qabul qilingan qaror bilan imzo qoʻydirib tanishtiriladi. Xavfsizlik choralarini qoʻllash toʻgʻrisidagi yoki ularni qoʻllashni rad etish haqidagi qaror ustidan yuqori turuvchi organga, prokurorga yoki sudga shikoyat qilinishi mumkin. Shikoyat berilgan paytdan eʼtiboran yigirma toʻrt soat ichida koʻrib chiqilishi lozim. JIEM boshligʻi mahkumning xavfsizligini taʼminlash maqsadida “Jabrlanuvchilarni, guvohlarni va jinoyat protsessining boshqa ishtirokchilarini himoya qilish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining Qonunida belgilangan xavfsizlik choralarini qoʻllaydi. Xavfsiz joyga oʻtkazilgan mahkum jazoni bu yerga oʻtkazilguniga qadar belgilangan saqlash sharoitlarida oʻtaydi 71. Mahkumlar: jazoni oʻtash tartibi va shartlariga rioya etishga; JIEM maʼmuriyatining qonunga asoslangan talablarini bajarishga majburdirlar. 72. Jazoni oʻtash shartlari: JIEM mol-mulkini asrab-avaylash; mehnatga vijdonan va halol munosabatda boʻlish; yashash va ish joylarini ozoda saqlash, yotish joyi, koʻrpa-toʻshaklarini bir xil qilib yigʻishtirish, belgilangan namunadagi kiyim kiyib yurish (manzil-kaloniyalardagi mahkumlar bundan mustasno), oziq-ovqat mahsulotlarini, narsa va buyumlarini saqlash talablariga rioya etish; mazkur Qoidalarning 3-ilovasiga muvofiq shakldagi mahkumlar kiyimlarining namunaviy belgilarini taqib yurish; JIEMning bino va inshootlarini tozalash hamda uning hududini obodonlashtirish; JIEMga tegishli ish qurollari, asbob-uskunalar va inventarlarni saqlash; navbat bilan kamera boʻyicha navbatchilik qilish; JIEM maʼmuriyati bilan, shuningdek oʻzaro xushmuomalada boʻlish. 73. Mahkumlarning oʻz zimmalariga yuklatilgan majburiyatlarini bajarmasligi qonunda belgilangan javobgarlikka sabab boʻladi. 74. Mahkumlarga quyidagilar taqiqlanadi: JIEM hududini, shuningdek JIEM hududi doirasidan tashqarida yashashga ruxsat etilgan mahkumlarga esa, belgilangan hududni ruxsatsiz tark etish; JIEM maʼmuriyatining ruxsatisiz bir-biridan batamom ajratilgan uchastkalar va sahnlarning hududidan tashqariga chiqish; JIEM maʼmuriyatining ruxsatisiz oʻzlari yashamaydigan va ishlamaydigan umumiy turar joylar (yotoqxonalar) yoki ishlab chiqarish obyektlarida boʻlish; mazkur Qoidalarning 4-ilovasidagi roʻyxatda nazarda tutilgan oziq-ovqat mahsulotlari, narsa va buyumlarni saqlash, tarqatish, isteʼmol qilish hamda ulardan foydalanish; belgilanmagan joylarda chekish; biror-bir manfaatni koʻzlab oʻyinlar tashkil qilish va oʻynash; tatuirovka chizish; jargon soʻzlar ishlatish va laqab qoʻyish; devorlarga va jihozlarga yozish, chizish, shuningdek qogʻozlar, fotosuratlar, adabiyotlar, davriy matbuot nashrlari va boshqalarni qirqib yopishtirish; JIEM maʼmuriyatining ruxsatisiz yotoq joyini oʻzgartirish va unga parda tutish; ishlab chiqarish ehtiyojlariga bogʻliq boʻlmagan holda ish qurollari va asbob-uskunalardan, elektr energiyasi hamda boshqa materiallardan foydalanish; diniy ekstremistik gʻoyalarni targʻib qilish hamda ularga rioya etishga majburlash; parrandalar va hayvonlarni boqish hamda saqlash, shuningdek polizchilik bilan shugʻullanish, jazoni manzil-koloniyalarda oʻtayotgan mahkumlar bundan mustasno. 75. Mahkumlar, agar bu mazkur Qoidalarni, shuningdek boshqa shaxslarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini buzmasa, JIEM xonalarida diniy rasm-rusumlarni ado etish, JIEM kutubxonasidagi diniy adabiyotlardan, diniy ibodat narsalaridan foydalanish, fuqarolik-huquqiy va oilaviy munosabatlarda ishtirok etish huquqiga ega. 76. Mahkumlarga JIEM kutubxonasidagi diniy adabiyotlar, diniy ibodat narsalari, shuningdek sanchuvchi va kesuvchi narsalardan tashqari madaniy va tarixiy qimmatga ega boʻlgan narsalarni oʻzlari bilan olib yurishiga ruxsat etiladi. 77. Mahkumlar huzuriga, ularning iltimosiga koʻra, belgilangan tartibda roʻyxatdan oʻtgan diniy birlashmalarning ruhoniylari taklif etiladi. 78. Mahkumlar bevosita yoxud oʻz vakillari orqali fuqarolik-huquqiy munosabatlarda ishtirok etish huquqiga ega. 781. JIEMlarda saqlanayotgan mahkumlar elektron davlat xizmatlari, shu jumladan notariat xizmatlaridan foydalanishi uchun JIEM maʼmuriyati tomonidan alohida xona ajratiladi. Mazkur xona veb-kamera hamda Internet jahon axborot tarmogʻiga ulangan kompyuter texnikasi bilan jihozlanadi. 79. Mahkumlarning fuqarolik-huquqiy munosabatlardagi ishtiroki Oʻzbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-y., 2-songa ilova; 1997-y., 2-son, 56-modda) va boshqa qonunchilik hujjatlari talablariga muvofiq amalga oshiriladi. JIEM maʼmuriyati mahkumlarning qonunchilik hujjatlari talablariga muvofiq fuqarolik-huquqiy munosabatlarda ishtirok etishi uchun zarur shart-sharoit yaratilishini taʼminlaydi. Mahkumlarning fuqarolik-huquqiy munosabatlarda ishtirok etishi bilan bogʻliq uchrashuvlari soni ularga uchrashuvlar berilishida hisobga olinmaydi. 80. Mahkumlar, agar qonunchilik hujjatlariga zid boʻlmasa, nikoh tuzish, nikohdan ajralish hamda boshqa oilaviy munosabatlarda ishtirok etish huquqiga ega. 81. Mahkumlarning fuqarolik holatlari dalolatnomalarini qayd etish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 20-oktabrdagi 550-son qarori bilan tasdiqlangan Fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etish qoidalariga muvofiq amalga oshiriladi. 82. Nikohni qayd etish jarayonida nikohga kiruvchilar tomonidan taklif etilgan shaxslarning umumiy soni ikki kishidan ortiq boʻlmasligi kerak. 83. Nikoh qayd etilgach nikohlanuvchilardan birining arizasiga muvofiq navbatdan tashqari uzoq muddatli uchrashuv beriladi. Bunda berilgan uchrashuv mahkumning olishga haqli boʻlgan uchrashuvlari soni hisobiga kiritilmaydi. 84. Nikohni qayd etish va nikohni bekor qilish bilan bogʻliq harakatlarni amalga oshirganlik uchun davlat boji hamda transport xarajatlari nikohga kiruvchilar hisobidan amalga oshiriladi. 85. JIEM hududiga kirish va undan chiqish shaxsni tasdiqlovchi hujjat hamda bir martalik ruxsatnoma asosida amalga oshiriladi. 86. JIEM xodimlari, qorovul qoʻshinlarining harbiy xizmatchilari hamda JIEMda mehnat shartnomasi asosida ishlovchi ishchi va xizmatchilar JIEM hududiga doimiy ruxsatnoma asosida kirib chiqadi. 87. JIEM hududiga kirish va undan chiqish uchun ruxsatnoma berish maʼmuriyat tomonidan, shuningdek JIEM hududiga kirish va undan chiqish tartibini taʼminlash qorovul qoʻshinlarining harbiy xizmatchilari tomonidan amalga oshiriladi. 88. Davlat hokimiyati va boshqaruv organlarining mansabdor shaxslari, ommaviy axborot vositalari vakillari va boshqa shaxslar JIEMlarga kirish huquqiga ega. 89. Shikoyatlarni koʻrib chiqish, shuningdek fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlari buzilganligi hollarini oʻz tashabbusi bilan tekshirish chogʻida Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Inson huquqlari boʻyicha vakili (ombudsman) va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil hamda Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Milliy markazi JIEMlarga moneliksiz kirish huquqiga ega. 891. JIEM maʼmuriyati Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Inson huquqlari boʻyicha vakiliga (ombudsman) mahkumlar bilan moneliksiz va xoli uchrashish hamda suhbatlashish uchun zarur shart-sharoitlarni taʼminlashi shart, uchrashuv va suhbat JIEM xodimlari ularni koʻrib turadigan, lekin eshitmaydigan sharoitlarda xoli oʻtkaziladi. 892. Oʻzbekiston Respublikasi Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi xodimlari oʻz vakolatlari doirasida korrupsiyaga oid huquqbuzarliklar sodir etilishining sabablari va shart-sharoitlarini oʻrganish hamda tahlil qilish maqsadida JIEMga moneliksiz kirishga, zarur hujjatlar bilan tanishishga haqli. 90. Mahkumlarni kino-, foto-, videotasvirga tushirish, ulardan intervyu olishga ularning yozma roziligi va JIEM ruxsatiga asosan yoʻl qoʻyiladi. Mahkumlarning xavfsizligini va qoʻriqlanishini taʼminlovchi obyektlarni tasvirga olishga esa, JIEM ruxsati boʻlgan taqdirda yoʻl qoʻyiladi. 91. Nazorat qiluvchi prokuror JIEMga moneliksiz va istalgan vaqtda hamma xonalar bilan tanishish sharti bilan kirishga haqli. 92. JIEM maʼmuriyati ushbu JIEMga hamda mahkumlar ishlayotgan obyektlarga kirayotgan va chiqayotgan shaxslarning transport vositalarini, buyumlari va kiyimini koʻzdan kechirishga haqli, qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno. 93. JIEM hududiga taqiqlangan narsa va buyumlarni olib kirish man etiladi. Umumiy oʻrta va oʻrta maxsus, kasbiy taʼlim oʻqituvchilariga mashgʻulotlar oʻtkazish uchun zarur oʻquv qoʻllanmalar hamda boshqa narsa va buyumlarni JIEMning turar joy sahniga olib kirishga ruxsat etiladi. 94. JIEMga kirayotgan shaxslar kiyimlari hamda narsa va buyumlari koʻzdan kechirilishidan oldin taqiqlangan narsa va buyumlarini topshirishi lozimligi haqida ogohlantiriladi. 95. JIEM hududiga kirish uchun ruxsat berilgan shaxslar oʻzlarining shaxsini tasdiqlovchi hujjatlarini, narsa va buyumlarini nazorat-oʻtkazish joyida saqlash uchun qoldiradi. Mazkur narsa va buyumlar JIEMdan chiqish vaqtida oʻz egalariga qaytarib beriladi. Uzoq muddatli uchrashuvga kelgan shaxslarga oʻzlarining narsa va buyumlarini olib kirishiga ruxsat beriladi. Bunda mazkur narsa va buyumlar koʻzdan kechiriladi. 96. Koʻzdan kechirish narsa va buyumlarning egasi ishtirokida amalga oshiriladi. Koʻzdan kechirish koʻzdan kechirilayotgan shaxs bilan bir jinsdagi JIEM vakillari tomonidan navbatchilik qismi yoki nazorat-oʻtkazish joyida oʻtkaziladi. 97. Koʻzdan kechirishni oʻtkazayotgan shaxs koʻzdan kechirilayotgan shaxslarga nisbatan xushmuomala boʻlishi hamda ularning shaʼni va qadr-qimmatini kamsituvchi harakatlarga yoʻl qoʻymasligi shart. 98. Bir vaqtning oʻzida bir necha shaxsni koʻzdan kechirish taqiqlanadi. 99. Shaxsiy transport vositalarining JIEM hududiga kirishi taqiqlanadi. 100. Mahkumlar, ularning buyumlari va kiyimlari, shuningdek JIEMlarning obyektlari va xonalari tintuv qilinishi hamda koʻzdan kechirilishi mumkin. Tintuv qilish va koʻzdan kechirish reja asosida, kechiktirib boʻlmaydigan hollarda esa toʻsatdan oʻtkazilishi mumkin. Tintuv qilish va koʻzdan kechirish natijalari dalolatnoma bilan rasmiylashtiriladi. 101. Shaxsiy tintuv mahkum bilan bir jinsda boʻlgan shaxslar tomonidan amalga oshiriladi. 1011. Tayyorlanayotgan yoki sodir etilayotgan jinoyatlar, taqiqlangan narsalar va buyumlar saqlanayotganligi haqida axborot kelib tushgan hollarda, JIEMning turar joylarini ularda mahkumlar boʻlganda tintuv qilishga yoʻl qoʻyiladi. 1012. Tintuv oʻtkazish chogʻida mahkumlarga nisbatan jismoniy kuch va maxsus vositalar qoʻllanilishi taqiqlanadi, bundan mahkumlarning tintuvni amalga oshirayotgan xodimga, boshqa mahkumlarga yoki oʻzga shaxslarga nisbatan gʻayrihuquqiy xatti-harakatlarining, shuningdek mahkumlar tomonidan oʻziga oʻzi zarar yetkazishining oldini olish hollari mustasno. 102. Shaxsiy tintuv toʻliq yoki toʻliqsiz shaklda oʻtkazilishi mumkin. 103. Toʻliq shaxsiy tintuvda mahkum yechintirilib, uning badani, kiyimi, poyabzali, agar mavjud boʻlsa, tibbiy xodim nazorati ostida protezlari, plastir yopishtirilgan, gipsli va boshqa bogʻlangan joylari birma-bir sinchiklab tekshiriladi. 104. Toʻliqsiz shaxsiy tintuvda mahkum yechintirilmasdan koʻzdan kechiriladi va uning kiyimi, poyabzali paypaslab tekshiriladi. 105. Shaxsiy tintuvda mahkumga gʻayriqonuniy xatti-harakatlar natijasida shikast yetkazilganligi aniqlangan taqdirda, bu haqda dalolatnoma tuzilib, JIEM boshligʻiga maʼlum qilinadi. 106. JIEM hududi doirasidan tashqaridagi ishlab chiqarish obyektlari hududida tintuv yoki koʻzdan kechirish harbiy naryad va ishlab chiqarish obyektidagi JIEM vakillari tomonidan oʻtkaziladi. 107. Tintuv qilish va koʻzdan kechirishda mahkumlarning narsa va buyumlari, koʻrpa-toʻshaklari va boshqa shaxsiy narsalariga zarar yetkazishga yoʻl qoʻyilmaydi. 108. Mahkumlarning xulq-atvori muntazam ravishda nazorat qilib turiladi. Qorovul qoʻshinlarining kunlik harbiy xizmatchilari xizmatni oʻtash vaqtida JIEM boshligʻining yordamchisi — tezkor navbatchiga boʻysunadi. 109. Qochishga moyilligi boʻlgan mahkumlar ustidan nazorat qilishning samaradorligini oshirish, shuningdek ularning qilmishlarida jinoyat alomatlari aniqlangan taqdirda, tezkor-qidiruv choralarini koʻrish maqsadida ularga mazkur Qoidalarning 5-ilovasiga muvofiq shaklda varaq ochiladi. 110. Mahkumlar tomonidan saqlash rejimi buzilganligi va boshqa gʻayriqonuniy harakatlar qilinganligi aniqlangan taqdirda, nazoratchilarning harbiy naryadi gʻayriqonuniy harakatlarning oldini olish chorasini koʻradi hamda natijasi boʻyicha dalolatnoma tuzib tezkor navbatchiga beradi. 111. Kechiktirib boʻlmaydigan hollarda, mahkumlar ularning xavfsizligini taʼminlash, shuningdek ular tomonidan gʻayriqonuniy xatti-harakatlar qilinishining oldini olish maqsadida tezkor navbatchi tomonidan mazkur Qoidalarning 6-ilovasiga muvofiq shakldagi qaror asosida yigirma toʻrt soatgacha boʻlgan muddatga intizomiy boʻlinmaga kiritib qoʻyilishi mumkin. Mahkumlarning yigirma toʻrt soatgacha boʻlgan muddatga intizomiy boʻlinmaga kiritib qoʻyilishi intizomiy jazo chorasi hisoblanmaydi. Bunda yigirma toʻrt soat ichida JIEM boshligʻi yoki uning oʻrnini bosuvchi shaxs tomonidan mahkumga nisbatan intizomiy boʻlinmaga kiritib qoʻyish tarzidagi jazoni qoʻllash yoki qoʻllamaslik toʻgʻrisida qaror qabul qilinishi lozim. 112. Mahkumga nisbatan intizomiy boʻlinmaga kiritib qoʻyish tarzidagi jazoni qoʻllash toʻgʻrisida qaror qabul qilingan taqdirda, mahkumning yigirma toʻrt soatgacha boʻlgan muddatga intizomiy boʻlinmaga kiritib qoʻyilgan davri uni intizomiy boʻlinmada saqlash muddatiga qoʻshib hisoblanadi. 113. Mahkumlarga tamgʻalangan ish qurollari, asbob-uskunalar va inventarlar foydalanish uchun beriladi. 114. Oshxonalardagi xoʻjalik ishlarida, uchrashuvlar oʻtkaziladigan xonalarda, kiyim va poyabzal taʼmirlash ustaxonalarida, yotoqxonalarda va JIEMning boshqa obyektlarida foydalaniladigan sanchuvchi-kesuvchi narsalar, ularning jarohat yetkazish darajasi mumkin qadar bartaraf etiladigan holda charxlangan boʻladi. 115. Mehnatga jalb etilgan mahkumlarga berilgan ish qurollari va asbob-uskunalarning hisobi mazkur Qoidalarning 7-ilovasiga muvofiq shakldagi daftarda yuritiladi. 116. Ish qurollari va asbob-uskunalardan muntazam ravishda foydalaniladigan joylar va obyektlarda foydalanish uchun beriladigan ish qurollari va asbob-uskunalar roʻyxati osib qoʻyiladi. Ushbu roʻyxat JIEM boshligʻining tartibot va tarbiyaviy ishlar boʻyicha oʻrinbosari tomonidan tasdiqlanadi. 117. Mahkumlar tomonidan sodir etilayotgan jinoyatlar va huquqbuzarliklarni toʻxtatib qolish maqsadida, shuningdek ularni ushlash chogʻida, agar boshqa usullar bilan JIEM maʼmuriyatining qonuniy talablarini taʼminlashning iloji boʻlmasa, mahkumlarga nisbatan jismoniy kuch ishlatilishi mumkin. 118. Jismoniy kuch ishlatilishi natijasida mahkumning hayoti va sogʻligʻiga zarar yetkazilgan har bir holat toʻgʻrisida prokurorga darhol xabar beriladi. 119. Mahkumlarning gʻayrihuquqiy xatti-harakatlarini toʻxtatish, shuningdek oʻziga oʻzi zarar yetkazishining oldini olish maqsadida ularga nisbatan maxsus vositalar ishlatilishi mumkin. 120. Maxsus vositalar jumlasiga rezina tayoqlar, qoʻlkishanlar yoki boshqacha bogʻlash vositalari, xizmat itlari, koʻzdan yosh chiqaruvchi moddalar, chalgʻitma taʼsir koʻrsatuvchi nur-tovush moslamalari, toʻsiq-gʻovlarni bartaraf etuvchi vositalar, suv bilan zarba beruvchi va zirhli mashinalar, inshootlarni ochish, transportni majburiy toʻxtatish moslamalari hamda qonunda nazarda tutilgan boshqa vositalar kiradi. 121. Maxsus vositalar quyidagi hollarda qoʻllaniladi: mahkumlarning JIEM maʼmuriyati vakillariga, boshqa mahkumlarga va oʻzga shaxslarga hujumini daf etish chogʻida; mahkumlar tomonidan sodir etilgan ommaviy tartibsizliklarni, jamoat tartibini guruh boʻlib buzishlarni toʻxtatish, JIEM maʼmuriyatiga ashaddiy boʻysunmayotgan yoki qarshilik koʻrsatayotgan huquqbuzarlarni ushlash chogʻida; garovga olinganlarni, mahkumlar egallab olgan binolarni, inshootlarni, xonalarni va transport vositalarini ozod qilish chogʻida; mahkumlarni qoʻriqlab borish va qoʻriqlab turish chogʻida — qochishning oldini olish uchun; JIEMdan qochgan mahkumlarni ushlash chogʻida. Maxsus vositalar qonunda nazarda tutilgan boshqa hollarda ham qoʻllanilishi mumkin. 122. Maxsus vositalar turlari, ularni ishlatish intensivligi yuzaga kelgan vaziyat, huquqbuzarlik xususiyati va huquqbuzarning shaxsini inobatga olgan holda belgilanadi. Maxsus vositalarni qoʻllash mahkumlarga va boshqa shaxslarga mumkin qadar kam zararkeltirishi lozim. 123. Homiladorlik belgilari sezilib turgan ayollarga, nogironlik belgilari aniq koʻrinib turgan shaxslarga hamda yoshi aniq koʻrinib turgan yoki maʼlum boʻlgan voyaga yetmagan shaxslarga nisbatan maxsus vositalar ishlatish taqiqlanadi, ular tomonidan qurolli qarshilik koʻrsatilgan yoki fuqarolar hayoti va sogʻligʻiga tahdid etib, guruh boʻlib hujum qilingan hollar bundan mustasno. 124. Maxsus vositalarni qoʻllash natijasida mahkumlar va boshqa shaxslar hayoti va sogʻligʻiga zarar yetkazilgan har bir hodisa haqida darhol prokurorga xabar qilinadi. 129. Alohida hollarda, agar jinoyatni boshqa vositalar bilan toʻxtatishning iloji boʻlmasa, eng soʻnggi chora sifatida oʻqotar qurol qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi. 130. Oʻqotar qurol quyidagi hollarda qoʻllanilishi mumkin: JIEM maʼmuriyati vakillarini, boshqa mahkumlarni va oʻzga shaxslarni ularning hayoti va sogʻligʻiga aniq tahdid etuvchi hujumdan himoya qilish, shuningdek qurolni qoʻlga kiritish maqsadida qilingan hujumni daf etish chogʻida; garovga olinganlarni, mahkumlar egallab olgan binolarni, inshootlarni, xonalarni va transport vositalarini ozod qilish chogʻida; JIEMning qoʻriqlanadigan obyektlariga, transport vositalariga guruh boʻlib qilingan yoki qurolli hujumni daf etish yoxud mahkumlarni zoʻrlik bilan ozod qilishga urinishlarni toʻxtatish chogʻida; JIEMlardan qochayotgan yoki qurolli qarshilik koʻrsatayotgan mahkumni ushlash chogʻida; mahkumlar qochishda foydalanayotgan transport vositasini toʻxtatish chogʻida. Oʻqotar qurol qonunda nazarda tutilgan boshqa hollarda ham qoʻllanilishi mumkin. 131. Oʻqotar qurolni qoʻllashdan oldin qurol qoʻllanilishi mumkinligi haqida ogohlantirish va yuqoriga qarab ogohlantiruvchi oʻq otish kerak. Quyidagi hollarda oʻqotar qurol ogohlantirishsiz qoʻllanilishi mumkin: qoʻqqisdan hujum qilinganda, qurolli hujumni yoki jangovar texnika, transport vositalari, uchish apparatlari, dengiz va daryo kemalaridan foydalangan holda qilingan hujumni daf etishda, garovga olinganlarni ozod qilishda, JIEMlaridan qurol bilan, transport vositalari yordamida yoki yurib ketayotgan transport vositalarida, tunda yoki koʻrish cheklangan sharoitda qochilganda. 132. Oʻqotar qurol qoʻllanilganda fuqarolar xavfsizligini taʼminlash, shuningdek jabrlanganlarga tibbiy yordam koʻrsatish uchun iloji boricha barcha choralar koʻrilishi zarur. 133. Oʻqotar qurol qoʻllanilgan har bir hodisa haqida bildirgi yoziladi va darhol prokurorga xabar qilinadi. 134. Mahkumlarni JIEMlarga qabul qilish JIEM maʼmuriyati tomonidan amalga oshiriladi. Mahkumlar JIEM boshligʻi rahbarligidagi komissiya tomonidan qabul qilinadi. 135. Turli noaniqliklar yuzaga kelishining oldini olish maqsadida mahkumlar JIEMga shaxsiy hujjatlar yigʻmajildlaridagi maʼlumotlar asosida soʻrovdan oʻtkazilgach qabul qilinadi. 136. JIEMga qabul qilish vaqtida mahkumlar toʻliq shaxsiy tintuvdan oʻtkaziladi, ularning narsalari va buyumlari koʻzdan kechiriladi. 137. Mahkumlarning yonidan topilgan, foydalanishga ruxsat etilmagan narsalar va buyumlar JIEM boshligʻining mazkur Qoidalarning 9-ilovasiga muvofiq shakldagi qaroriga binoan olib qoʻyiladi hamda mahkum ozod boʻlgunga qadar saqlash uchun topshiriladi yoki yoʻq qilib tashlanadi yoxud davlat daromadiga oʻtkaziladi va bu haqda tegishli hujjat (kvitansiya, dalolatnoma yoki qaror) tuziladi. 138. Mahkumning JIEM omborxonasiga saqlash uchun topshirilgan narsalari va buyumlari boʻyicha mazkur Qoidalarning 10-ilovasiga muvofiq shaklda ikki nusxada kvitansiya toʻldirilib, uning bir nusxasi mahkumga beriladi, ikkinchi nusxasi uning shaxsiy hujjatlari yigʻmajildiga qoʻshib qoʻyiladi. Mahkumning yoʻq qilingan narsalari va buyumlari boʻyicha mazkur Qoidalarning 11-ilovasiga muvofiq shaklda ikki nusxada dalolatnoma tuziladi va uning bir nusxasi mahkumning shaxsiy hujjatlar yigʻmajildiga qoʻshib qoʻyiladi, ikkinchi nusxasi esa, tartibot boʻlimida saqlanadi. 139. Tezkor navbatchi olib qoʻyilgan pul va qimmatli buyumlarni bir sutka ichida ularni olib qoʻygan mansabdor shaxs tomonidan tuzilgan dalolatnoma yoki bildirgi orqali moliya va moddiy-texnika taʼminoti boʻlimiga topshiradi. Olib qoʻyilgan pul va qimmatli buyumlarning hisobi mazkur Qoidalarning 12-ilovasida nazarda tutilgan daftarda yuritiladi. 140. Narsalar va buyumlarni davlat daromadiga oʻtkazish toʻgʻrisidagi mazkur Qoidalarning 13-ilovasiga muvofiq shakldagi qaror prokuror tomonidan tasdiqlanadi. 141. JIEMga yetib kelgan mahkumlar ularning shaxsini oʻrganish va sharoitga moslashib olishlari uchun oʻn besh sutkagacha muddatga, odatda, qabul boʻlimiga joylashtiriladi, manzil-koloniyaga kelgan hamda xoʻjalik xizmatiga oid ishlarni bajarish uchun tergov hibsxonalari va turmalarda qoldirilgan shaxslar bundan mustasno. 142. Turmalarda mahkumlar sudning ajrimiga asosan qaysi rejim turidagi koloniyadan kelganligi yoki turmaga qamash tariqasidagi ozodlikdan mahrum qilish muddatini oʻtab boʻlgach, qaysi rejim turidagi koloniyaga yuborilishi inobatga olingan holda mazkur Qoidalarning 14-ilovasiga muvofiq kameralarga joylashtiriladi. 143. JIEM maʼmuriyati mahkum yetib kelgan kundan boshlab uch kunlik muddat ichida bu haqda hukm chiqargan sudni mazkur Qoidalarning 15-ilovasiga muvofiq shaklda xabardor qilishi, shuningdek mahkumning oilasiga mazkur Qoidalarning 16-ilovasiga muvofiq shaklda JIEM manzilini koʻrsatib hamda mahkumning yozishma olib borish, uchrashuv, posilka, yoʻqlov va banderollar olish, masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuv huquqlarini tushuntirib, xabarnoma yuborishi shart. 144. Mahkumlarni qabul boʻlimida saqlash davrida ular tibbiy koʻrikdan oʻtkaziladi va ularda yuqumli kasalliklar aniqlanmasa, JIEM maʼmuriyati suhbatidan oʻtkazilib, komissiya tomonidan brigada va turkumlarga taqsimlanadi. 145. JIEMga yetib kelganlaridan soʻng mahkumlarga jazoni oʻtash tartibi va shartlari toʻgʻrisida kerakli axborot beriladi, shuningdek ularning huquqlari va majburiyatlari tushuntiriladi. 146. Maxsus boʻlim tomonidan sudning qaroriga muvofiq aliment toʻlashi yoki moddiy zararni qoplashi lozim boʻlgan mahkumlar roʻyxati JIEMning moliya va moddiy-texnika taʼminoti boʻlimiga, alkogolizm, giyohvandlik yoki zaharvandlikdan majburiy davolanishi lozim deb topilgan mahkumlar roʻyxati esa tibbiyot boʻlimiga topshiriladi. 147. Mahkumlarga mazkur Qoidalarning 17-ilovasidagi roʻyxatda nazarda tutilgan oziq-ovqat mahsulotlari, narsa va buyumlarni sotib olish hamda yonida saqlashga ruxsat etiladi. Taqiqlanmagan, lekin belgilangan miqdordan ortiqcha narsa va buyumlar JIEM omborxonasida saqlanadi va bu haqda dalolatnoma tuziladi. Mahkumning omborxonada saqlanayotgan zarur narsa va buyumlari uning arizasiga asosan beriladi. 148. JIEMga qabul qilingan har bir mahkum toʻgʻrisidagi maʼlumotlar “Mahkumlar harakatining hisobini yuritish va ularning shaxsiy hujjatlar yigʻmajildlarini qayd etish daftari”ga qayd etib boriladi. 149. Mahkumlarga mavsumga qarab beriladigan kiyim, koʻrpa-toʻshak va inventarlarning qayd varaqalari (armatura kartochkalari) (bundan buyon matnda taʼminot varagʻi deb yuritiladi) berilib, shaxsiy hisobvaraqlar ochiladi. 150. Mahkum butun jazo muddatini, odatda, bitta JIEMda oʻtaydi. 151. Mahkumni bir koloniyadan ayni shu turdagi boshqa koloniyaga jazoni oʻtashni davom ettirish uchun oʻtkazishga uning xavfsizligini taʼminlash maqsadida uning roziligini olgan holda, shuningdek mahkumning mazkur JIEMda qolishiga toʻsqinlik qiluvchi boshqa hollarda yoʻl qoʻyiladi. 152. Mahkum kasal boʻlib qolgan taqdirda uni koloniyadan yoki turmadan ixtisoslashgan davolash muassasasiga oʻtkazishga tibbiy xulosa asosida yoʻl qoʻyiladi. 153. Mahkumlarni bir JIEMdan boshqasiga koʻchirish JIKning 58-moddasi talablariga rioya etgan holda amalga oshiriladi. 154. Mahkumlar tergov qilinayotgan shaxslardan alohida koʻchiriladi. 155. Homilasi yigirma toʻrt haftalikdan oshgan yoki uch yoshga toʻlmagan bolasi bor ayollar boshqa mahkumlardan alohida koʻchiriladi. 156. Mahkum bemorlar, homilador ayollar va bolasi bor ayollar, zarurat boʻlganda, tibbiy xodimlar kuzatuvida koʻchiriladi. 157. Mahkumlarning xavfsizligini taʼminlash maqsadida ularni boshqa hollarda ham ajratilgan tarzda koʻchirishga yoʻl qoʻyiladi. 158. Koʻchirish chogʻida mahkumlar zarur moddiy-maishiy va sanitariya-gigiyena sharoitlari bilan taʼminlanadi, ularga mavsumiy kiyim va poyabzal, belgilangan norma boʻyicha oziq-ovqat mahsulotlari beriladi. 159. Mahkumlarni koʻchirish davlat hisobidan, soqchi kuzatuvida amalga oshiriladi. 160. Koʻchirilayotgan mahkumlarning har biri uchun uch nusxada roʻyxat tuziladi, uning bir nusxasi mahkumlarning shaxsiy hujjatlar yigʻmajildlari bilan birgalikda soqchilar boshligʻiga, ikkinchi nusxasi soqchilar boshligʻi tomonidan berilgan tilxat bilan JIEMning maxsus boʻlimiga, uchinchi nusxasi esa oʻzaro hisob-kitob qilish uchun moliya va moddiy-texnika taʼminoti boʻlimiga topshiriladi. 161. Maxsus boʻlim mahkumni koʻchirishdan oldin quyidagi hujjatlarni yigʻadi va uning shaxsiy hujjatlar yigʻmajildiga qoʻshib qoʻyadi: moliyaviy maʼlumotnoma va ijro varaqalari; tibbiy karta va boshqa tibbiy hujjatlar (kasallik tarixi va tibbiy tekshirish natijalari haqidagi maʼlumotnoma); taʼminot varaqasi va taqsimot; mahkumning umumiy oʻrta va oʻrta maxsus, kasbiy taʼlimga oid hujjatlari; yakka tartibda olib borilgan tarbiyaviy ishlar daftari; tavsifnoma; mazkur Qoidalarning 18-ilovasiga muvofiq shakldagi mahkumning uchrashuvlari, masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuvlari, yoʻqlov, posilka va banderollarining hisobini yuritish varagʻi. Mahkumni mazkur bandda nazarda tutilgan hujjatlardan birortasi mavjud boʻlmagan holda koʻchirishga yoʻl qoʻyilmaydi. 162. Maxsus boʻlim boshligʻi JIEM boshligʻini mahkumni koʻchirilmaganlik sababini koʻrsatgan holda bildirgi orqali xabardor qiladi. Bunda JIEM boshligʻi tomonidan ushbu holat yuzasidan xizmat tekshiruvi oʻtkazish tayinlanadi va aybdor xodimlarga nisbatan tegishli choralar koʻriladi. 163. JIEM maʼmuriyati tomonidan mahkumlar uchun mazkur Qoidalarning 19-ilovasiga muvofiq shaklda kun tartibi tuziladi. 164. Kun tartibini tuzishda mahkumlar bilan olib boriladigan ishlarning xususiyati, mehnatni tashkil etish, yil fasli, mahalliy sharoitlar, shuningdek yuz berishi mumkin boʻlgan tezkor vaziyatlar va boshqa shu kabi holatlar inobatga olinadi. 165. JIEMlarda ish jarayoni mahkumlarning ertalab oʻrinlaridan turishlaridan kechki yotishlarigacha boʻlgan vaqt uchun, uch smenali ishlab chiqarish bilan bogʻliq ishlarda esa tungi vaqt uchun ham oʻzgaruvchan jadval asosida tashkil etiladi. 166. Dam olish va bayram kunlari JIEMlarda rahbar xodimlarning navbatchiligi tashkil etiladi. 167. Mahkumlar tomonidan kun tartibining bajarilishini taʼminlash maqsadida JIEMlarda signal va buyruqlar berish tizimi joriy etiladi. 168. Mahkumlar har kuni ikki marotaba nazorat varaqchalari boʻyicha roʻyxatdan oʻtkaziladi. Zarur hollarda, mahkumlar sutkaning istalgan vaqtida qoʻshimcha ravishda roʻyxatdan oʻtkazilishi mumkin. Bunda muassasa maʼmuriyati tomonidan mahkumning sakkiz soat uxlashga boʻlgan huquqi taʼminlanishi shart. 169. Roʻyxatdan oʻtkazishdan oʻn besh daqiqa oldin tezkor navbatchi tomonidan tegishli xabar beriladi va safda boʻlishi shart boʻlgan mahkumlar sonini aniqlash uchun ularning hisobi roʻyxat va nazorat varaqchalari boʻyicha solishtiriladi. 170. Roʻyxatdan oʻtkazish tezkor navbatchi, qorovul qoʻshinlari harbiy xizmatchilari hamda brigada va ijtimoiy xodim tomonidan amalga oshiriladi. 171. Roʻyxatdan oʻtkazish muddati qirq daqiqadan oshmasligi kerak. Roʻyxatdan oʻtkazish ob-havoni inobatga olgan holda bino ichkarisida yoki boshqa pana joylarda amalga oshirilishi mumkin. 172. Ish vaqtidan keyin dam olayotgan, statsionardagi yoki kasalligi tufayli ishdan ozod qilingan, uzoq muddatli uchrashuv berilgan, smena bilan, shuningdek uzluksiz ishlarda ishlayotgan mahkumlar oʻzlari turgan joyda roʻyxatdan oʻtkaziladi, bunday mahkumlar roʻyxati JIEM boshligʻi tomonidan tasdiqlanadi. 173. Mahkumlar roʻyxatdan oʻtkazilgandan soʻng, ijtimoiy xodim va qorovul qoʻshinlari harbiy xizmatchilari boshligʻi safdagi mahkumlarni roʻyxat bilan solishtirib, natijasi boʻyicha tezkor navbatchiga maʼlum qiladi. 174. Ishlab chiqarish obyektlarida ishlayotgan mahkumlar JIEMning masʼul xodimi, qorovul qoʻshinlari harbiy xizmatchilari boshligʻi, sexlar (uchastkalar) boshliqlari va masterlar tomonidan roʻyxatdan oʻtkaziladi. Bunda roʻyxatdan oʻtkazish ustidan nazorat qilish JIEM boshligʻining tegishli oʻrinbosari yoki uning oʻrnini bosuvchi shaxs va tartibot boʻlimi boshligʻi tomonidan amalga oshiriladi. 175. Mahkumlarning kam sonli guruhlari ishlayotgan va nazoratchilar boʻlishi nazarda tutilmagan vaqtinchalik ishlab chiqarish obyektlarida roʻyxatdan oʻtkazish qorovul qoʻshinlari kunlik harbiy xizmatchilari boshligʻi tomonidan amalga oshiriladi. 176. Roʻyxatdan oʻtkazish mahkumlarning soni hamda roʻyxat va nazorat varaqchalari oʻrtasida noaniqliklar aniqlangan taqdirda takroran amalga oshiriladi. 177. Qabul boʻlimi va intizomiy boʻlinmalar kameralaridagi hamda turmalardagi mahkumlarni roʻyxatdan oʻtkazish kameralar boʻyicha alohida amalga oshiriladi. Bunda roʻyxatdan oʻtkazish tezkor navbatchi, intizomiy boʻlinma boʻyicha qorovul qoʻshinlari kunlik harbiy xizmatchisi va JIEM maʼmuriyatining navbatchi vakili tomonidan amalga oshiriladi. 178. Mahkumlar roʻyxatdan oʻtkazilgandan soʻng, roʻyxatdan oʻtkazish natijalari tezkor navbatchi tomonidan JIEM boshligʻiga maʼlum qilinadi. 179. JIEMda saqlanayotgan mahkumlar yiliga kamida ikki marta nazorat varaqchalari bilan solishtirilgan holda roʻyxatdan oʻtkaziladi va roʻyxatdan oʻtkazish natijalari dalolatnoma bilan rasmiylashtiriladi. 180. Mahkumlarga ovqatlanish kun tartibida belgilangan soatlarda brigada, turkum va boʻlim boʻyicha oshxonada yoki ishlab chiqarish obyektlarining ovqat tarqatish joylarida amalga oshiriladi. Oshxona turar joy sahni bilan ishlab chiqarish sahni orasida joylashgan boʻlsa, ishlayotgan mahkumlarning ovqatlanishi oshxonada amalga oshiriladi. Bunda ularning ishga olib chiqilmagan mahkumlardan batamom ajratib qoʻyilishi taʼminlanishi shart. 181. Tarbiya koloniyalarida nonushta, tushlik va kechki ovqatlanish oshxonalarda tashkil etiladi. 182. Kommunal-maishiy obyektlarning uzluksiz ishlashini taʼminlash maqsadida JIEM boshligʻi tomonidan ushbu obyektlarda ishlayotgan mahkumlarning alohida ovqatlanishiga ruxsat berilishi mumkin. 183. Kameralarda saqlanayotgan mahkumlarga ovqat kamerada yoki ish joylarida beriladi. 184. Qabul boʻlimida saqlanayotgan mahkumlarga ovqat maxsus ajratilgan joyda kamera boʻyicha beriladi. 185. JIEM maʼmuriyati ovqatlanish vaqtida tartib saqlanishini taʼminlashi lozim. 1851. Mahkumning ovqat yeyishni rad etganligi fakti aniqlanganda JIEM boshligʻi yoxud uning oʻrnini bosuvchi shaxs bu haqda zudlik bilan prokurorni xabardor qiladi. 1852. Ovqat yeyishni rad etadigan mahkum imkon qadar boshqa mahkumlardan alohida saqlanadi va tibbiyot xodimining kuzatuvi ostida boʻladi. 1853. Ovqat yeyishni rad etgan mahkumning sogʻligʻini saqlab turishga qaratilgan majburlov yoʻsinidagi (sunʼiy va majburiy ovqatlantirish tarzidagi) choralar, agar uning hayotiga yoki sogʻligʻiga xavf tahdid solsa, shifokorning yozma xulosasi asosida hamda tibbiyot xodimi hozirligida amalga oshiriladi. 1854. Mahkumning ovqat yeyishni rad etganligi uni boshqa JIEMga oʻtkazishga yoxud tergov harakatlarida va sud majlislarida ishtirok etish uchun boshqa yerga koʻchirishga toʻsqinlik qilmaydi. Zarur hollarda, mahkumni boshqa yerga koʻchirish tibbiyot xodimi kuzatuvida amalga oshiriladi. 186. Mahkumlarni ishga olib chiqish va ishdan olib qaytishdan yigirma daqiqa oldin tezkor navbatchi tomonidan saflanish uchun tegishli signal beriladi va ular ajratilgan joylarda brigada va turkum boʻlib saflanadilar. Bunda mahkumlarning soni va tashqi qiyofalari ijtimoiy xodim tomonidan tekshirib chiqiladi. Ishga olib chiqish va ishdan olib qaytish eʼlon qilinganidan keyin mahkumlar besh nafardan brigada boʻlib saflanadi. Bunda har bir brigada oraligʻi besh metrdan boʻlishi kerak. 187. Mahkumlar qorovul qoʻshinlarining kunlik harbiy xizmatchilari va ijtimoiy xodim tomonidan tezkor navbatchi rahbarligida nazorat varaqchalari asosida ishga olib chiqiladi va ishdan olib qaytiladi. 188. Ishga olib chiqilayotgan mahkumlar JIEM boshligʻining buyrugʻiga asosan vaqti-vaqti bilan, ishdan qaytishda esa har doim toʻliqsiz shaxsiy tintuvdan oʻtkaziladi. 189. Mahkumlar JIEM maʼmuriyati tomonidan JIEM boshligʻi tomonidan tasdiqlangan jadval asosida shaxsan qabul qilinadi. Bunda mazkur jadvaldan koʻchirma turar joylar sahnlariga osib qoʻyiladi. 190. JIEM maʼmuriyati tomonidan shaxsan qabul qilingan mahkumlarning hisobi mazkur Qoidalarning 20-ilovasiga muvofiq shakldagi daftarda, Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining, shuningdek Jazoni ijro etish departamenti (bundan buyon matnda JIED deb yuritiladi) va tegishli mintaqaviy muvofiqlashtirish markazlarining (bundan buyon matnda Mintaqa deb yuritiladi) xodimlari tomonidan qabul qilingan mahkumlarning hisobi esa alohida daftarda qayd etiladi va ular JIEMning devonxona kotibida saqlanadi. 191. Mahkumlarni JIEM maʼmuriyati tomonidan shaxsan qabul qilish natijalari boʻyicha qarorlar ijrosi JIEM boshligʻi yoki u vakolat bergan shaxslar tomonidan muntazam ravishda nazorat qilib boriladi. 192. JIEM maʼmuriyati mahkumning yaqin qarindoshlari va boshqa fuqarolarni JIEM boshligʻi tomonidan tasdiqlangan jadvalga muvofiq qabul qiladi. 193. Mahkumning yaqin qarindoshlari JIEM maʼmuriyatidan mahkumning ahvoli, sogʻligʻi hamda unga nisbatan qoʻllanilgan ragʻbatlantirish va intizomiy jazo choralari toʻgʻrisida yozma va ogʻzaki axborot olish huquqiga ega. Mahkumning yaqin qarindoshlari JIEMga bevosita kelgan holda murojaat qilgan taqdirda, JIEM maʼmuriyati tomonidan darhol javob berilishi lozim. 194. Mahkumning yaqin qarindoshlariga, shuningdek advokatga ularning soʻroviga asosan mahkumning xulq-atvori yuzasidan yozma ravishda tavsifnoma beriladi. 195. Mahkumlar oʻz shaxsiy hisobvaragʻidagi pul hisobidan oziq-ovqat mahsulotlari va eng zarur narsalarni pul oʻtkazish yoʻli bilan sotib olishlari mumkin. 196. JIEMda mahkumlarning ishdan boʻsh vaqtida oziq-ovqat mahsulotlari va eng zarur narsalarni sotib olishlari uchun Face-ID identifikatsiya tizimi mavjud boʻlgan infokiosk (bundan buyon matnda infokiosk deb yuritiladi) tashkil etiladi hamda ushbu infokiosk har kuni ishlashi taʼminlanadi. Mahkum infokioskdan foydalanish uchun Face-ID identifikatsiya tizimi orqali yuz qiyofasidan uning shaxsi identifikatsiya qilinadi va unga infokioskning shaxsiy menyusiga kirish uchun shaxsiy identifikatsiya ID- raqami beriladi. Shaxsiy menyuda har bir mahkumga uning shaxsiy hisobida mavjud mablagʻ, oy davomida xarid qilish mumkin boʻlgan mablagʻ limiti hamda xaridlar tarixi aks ettiriladi. 197. Mahkum oziq-ovqat mahsulotlari va eng zarur narsalarni sotib olish uchun infokioskning buyurtma menyusiga kirib, zarur mahsulotlarni tanlaydi va buyurtma beradi. Infokiosk orqali amalga oshirilgan buyurtmaning yetkazib berish muddati mahkumning shaxsiy menyusida koʻrsatiladi hamda infokiosk qurilmadan mahkumga buyurtma cheki chiqariladi. Buyurtma berilgan mahsulotning besh kun muddatda JIEMga yetib kelishi JIEM maʼmuriyati tomonidan nazorat qilinadi. Buyurtma berilgan mahsulot JIEMga yetib kelgandan soʻng ushbu mahsulot JIEM maʼmuriyati tomonidan mahkumlarga imzo qoʻydirilgan holda tarqatiladi. Turmalarning kameralarida hamda umumiy, qattiq va maxsus tartibli koloniyalarning karserlarida saqlanayotgan mahkumlarni infokioskga olib chiqish taqiqlanadi. Ular oziq-ovqat mahsulotlari va eng zarur narsalarni, odatda, ijtimoiy xodim orqali planshetga oʻrnatilgan elektron dasturdan foydalanib sotib oladi. 199. Sarflashga ruxsat etiladigan pul miqdori JIEMning tartib turiga hamda mahkum saqlanayotgan sharoitga qarab belgilanadi. 200. Mahkumlar yengillashtirilgan saqlash sharoitiga oʻtkazilganda, mehnat normasi va mehnat vazifalarini bajarganda, shuningdek bayram kunlari ragʻbatlantirish tarzida, mahkumlarga mehnatga haq toʻlash eng kam miqdorining 3,6 foizigacha boʻlgan miqdorda qoʻshimcha pul sarflashga ruxsat etiladi. 201. Qoʻshimcha pul sarflash huquqi beriladigan mahkumlar roʻyxati JIEM boshligʻi yoki uning oʻrnini bosuvchi shaxs tomonidan tasdiqlanadi. 202. Bir oy davomida sarflashga ruxsat etilgan pulning umumiy summasi quyidagi miqdorlardan oshmasligi lozim: umumiy tartibli koloniyalarda — belgilangan mehnatga haq toʻlash eng kam miqdorining 1,06 baravaridan; qattiq tartibli koloniyalarda — belgilangan mehnatga haq toʻlash eng kam miqdorining 87,9 foizidan; maxsus tartibli koloniyalarda — belgilangan mehnatga haq toʻlash eng kam miqdorining 70,3 foizidan; turmalarda — belgilangan mehnatga haq toʻlash eng kam miqdorining 52,7 foizidan; tarbiya koloniyalarida, ixtisoslashtirilgan davolash muassasalarida, shuningdek mahkum birinchi va ikkinchi guruh nogironligi boʻlgan shaxslar, homilador ayollar hamda JIEMdagi bolalar uyida bolalari boʻlgan ayollar uchun — belgilangan mehnatga haq toʻlash eng kam miqdorining 120 foizidan. Ushbu bandda belgilangan miqdordan ortiqcha pulga mahkumlar tibbiy xulosa asosida qoʻshimcha ravishda oziq-ovqat mahsulotlari, shuningdek kiyim va poyabzal sotib olish huquqiga ega. 203. JIEM boshligʻi yangi kelgan mahkumga oziq-ovqat mahsulotlari va eng zarur narsalar sotib olish uchun belgilangan mehnatga haq toʻlash eng kam miqdorining 17,6 foizigacha, manzil-koloniyalarda esa — 35,2 foizigacha boʻlgan summada avans berishga haqli. Mahkumning arizasiga koʻra berilgan avans uning keyingi oydagi ish haqidan ushlab qolinadi. 204. Mahkumlar JIEMga yetib kelgan kundan boshlab posilka, yoʻqlov va banderol olishlari hamda joʻnatishlari mumkin. Posilka, yoʻqlov va banderollar koʻzdan kechiriladi. 205. Bitta posilka yoki banderolning ogʻirligi pochta qoidalarida belgilab qoʻyilgan normadan, yoʻqlovning ogʻirligi esa posilkaning belgilangan vaznidan oshib ketishi mumkin emas. 206. Olinadigan posilka, yoʻqlov va banderollarning miqdori JIEMning tartib turiga hamda mahkum saqlanayotgan sharoitga qarab belgilanadi. 207. Posilka, yoʻqlov va banderollarni qabul qilish vaqti, tartibi va ularning soni hamda miqdorini belgilovchi normativ-huquqiy hujjatlardan koʻchirmalar JIEMga kelgan shaxslarga koʻrinadigan joyga osib qoʻyiladi. Posilka, yoʻqlov va banderollarni qabul qilib oluvchi nazoratchilar oq xalatda boʻlishlari shart. 208. Yoʻqlov olib kelgan shaxs mazkur Qoidalarning 22-ilovasiga muvofiq shaklda ikki nusxada ariza toʻldiradi. Arizalar va yoʻqlov uni olib kelgan shaxsning shaxsini tasdiqlovchi hujjati bilan birga nazoratchiga taqdim etiladi. 209. Mahkum yoʻqlov olish huquqiga ega boʻlgan taqdirda, yoʻqlov nazoratchi tomonidan uni olib kelgan shaxs ishtirokida tekshirilib, qabul qilib olinadi. 210. Olib kelingan non va kolbasa mahsulotlari, shuningdek pishloq, tuzlangan va dudlangan baliq boʻlaklarga ajratilib tekshiriladi, maxorka, shakar va shu kabilar maxsus elakdan oʻtkaziladi, konfetlar oʻramsiz qabul qilinadi, tamaki mahsulotlari qutisidan chiqarilgan holda, suyuq mahsulotlar va konservalar ochilib boshqa idishga solinib koʻzdan kechiriladi. Yozishmalarni hamda taqiqlangan narsa va buyumlarni yashirish mumkin boʻlgan boshqa barcha mahsulotlar ham shu tartibda tekshiriladi. Tekshiruv jarayonida texnik vositalardan foydalanilishi mumkin. 211. Mahkumdan yoʻqlovning qabul qilib olganligi toʻgʻrisida tilxat olinib, arizaning bir nusxasi yoʻqlovni olib kelgan shaxsga tilxatni koʻrsatgan holda qaytarib beriladi, arizaning ikkinchi nusxasi esa tilxat bilan birga mahkumning shaxsiy hujjatlar yigʻmajildiga qoʻshib qoʻyiladi. 212. Yoʻqlovlar quyidagi hollarda qabul qilinmaydi va ularni olib kelgan shaxslarga qaytarib beriladi: mahkum yoʻqlovni olish huquqiga ega boʻlmaganda; mahkum yoʻqlovni qabul qilishdan yozma ravishda bosh tortganda; yoʻqlovni olib kelgan shaxsning shaxsini tasdiqlovchi hujjati boʻlmaganda; taqiqlangan oziq-ovqat mahsulotlari, narsa va buyumlar olib kelinganda. Bunda yoʻqlovdagi taqiqlanmagan oziq-ovqat mahsulotlari, narsa va buyumlar mahkumning roziligi bilan qabul qilinishi mumkin; yoʻqlovning soni yoki umumiy ogʻirligi belgilangan normadan ortiq boʻlganda, uning ortiqcha qismi; mahkum JIEMdan ikki sutkadan ortiq vaqtga olib ketilganligi sababli, yoʻqlovni shaxsan qabul qilish imkoniyatiga ega boʻlmaganda; mahkum boshqa JIEMga oʻtkazilgan yoki ozod etilganda; mahkum vafot etganda. 213. Posilka va banderollar uch kishidan iborat komissiya tomonidan ochiladi hamda ularning ichidagi oziq-ovqat mahsulotlari, narsa va buyumlar posilka yoki banderolning ustidagi roʻyxat bilan solishtiriladi. 214. Posilka va banderollar quyidagi hollarda ularni joʻnatgan shaxslarga qaytarib yuboriladi: mahkum ularni olish huquqiga ega boʻlmaganda; soni yoki umumiy ogʻirligi belgilangan normadan ortiq boʻlganda, uning ortiqcha qismi; mahkum posilka va banderolni qabul qilishdan yozma ravishda bosh tortganda; mahkum ozod etilganda; mahkum vafot etganda. 215. Boshqa JIEMga koʻchirilgan mahkumlar nomiga kelgan posilka va banderollar JIEM tomonidan ular koʻchirilgan joyga yuboriladi. 216. Posilka, yoʻqlov va banderollarda jinoiy maqsadda foydalanish mumkin boʻlgan, JIEM hududiga kiritish taqiqlangan narsa va buyumlar yashirilganligi aniqlangan taqdirda, JIEM boshligʻiga bildirgi orqali maʼlum qilinadi. JIEM boshligʻining tekshiruv oʻtkazish boʻyicha topshirigʻiga asosan tezkor xizmat tomonidan tegishli hujjatlar rasmiylashtiriladi. 217. Posilka, yoʻqlov va banderollarning saqlanishi oqibatida ularning tabiiy buzilishi hamda ularni koʻzdan kechirish natijasida tashqi koʻrinishini yoʻqotganligi uchun JIEM maʼmuriyati javobgar boʻlmaydi. Bu haqda yoʻqlov olib kelgan shaxs yoʻqlovni qabul qilish vaqtida ogohlantirilishi shart. 218. Mahkumga ozod boʻlishidan bir oy oldin pochta orqali yuborilgan yoki bevosita olib kelingan mavsumiy fuqarolik kiyimi va poyabzali saqlab turish uchun qabul qilinishi mumkin. Bunda mavsumiy fuqarolik kiyimi va poyabzali posilka, yoʻqlov yoki banderollar hisobiga kiritilmaydi. Mavsumiy fuqarolik kiyimi va poyabzali mahkumga ozod boʻladigan kuni beriladi. 219. Mahkumlar posilka, yoʻqlov va banderollarda yozuv ashyolari, adabiyotlar olishlari, shuningdek ularni savdo shoxobchalari orqali sotib olishlari, cheklanmagan miqdorda gazeta va jurnallarga obuna boʻlishlari mumkin. 220. Mahkumlarga urushni, milliy va diniy adovatni, zoʻrlik va shafqatsizlikni targʻib qiluvchi nashrlarni, shuningdek behayo nashrlarni olish, sotib olish, saqlash va tarqatish taqiqlanadi. 221. Mahkum savdo shoxobchalari orqali sotib olgan adabiyot u olishga haqli boʻlgan posilka va banderollar soniga kirmaydi. 222. Hukm qilingan homilador ayollarning va JIEMdagi bolalar uyida bolalari boʻlgan ayollarning, shuningdek vrach xulosasiga koʻra davolanish va kuchli taomga muhtoj deb eʼtirof etilgan bemorlarning, birinchi yoki ikkinchi guruh nogironligi boʻlgan shaxslarining tibbiy xulosada belgilanadigan miqdorda va xillarda qoʻshimcha posilkalar, yoʻqlovlar va banderollar olishiga ruxsat etiladi. 223. Bemor mahkumlarning roziligiga koʻra ularning qarindoshlari va boshqa shaxslar olib kelgan yoki yuborilgan zarur dori vositalari JIEM tibbiy xodimining xulosasi asosida qabul qilib olinishi mumkin. Qabul qilib olingan dori vositalarining hisobi mazkur Qoidalarning 23-ilovasiga muvofiq shakldagi daftarda qayd etib boriladi hamda mahkumning tibbiy kartasiga va kasallik tarixiga yozib qoʻyiladi. JIEM tibbiy xodimining xulosasi asosida qabul qilib olingan dori vositalari mahkumning olishga haqli boʻlgan posilka, yoʻqlov va banderollari hisobiga kiritilmaydi. 224. Mahkumlarga yuborilgan posilka va banderollar mazkur Qoidalarning 24-ilovasiga muvofiq shakldagi daftarda, har bir mahkumning posilka, yoʻqlov va banderollar olishining hisobi esa tegishli varaqda qayd etib boriladi. 225. Mahkumlar posilka va banderollar yuborish uchun JIEM boshligʻiga ariza bilan murojaat qiladi. Arizada posilka yoki banderollarni yuborish sabablari, undagi narsa va buyumlarning roʻyxati hamda posilka yoki banderollar yuborilayotgan shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi va manzili koʻrsatiladi. Posilka va banderollarni yuborish mahkumning shaxsiy hisobvaragʻidagi mablagʻlar hisobidan amalga oshiriladi. Posilka va banderollarni yuborilganligi toʻgʻrisidagi kvitansiya mahkumga tanishtirilib, uning shaxsiy hujjatlar yigʻmajildiga qoʻshib qoʻyiladi. 226. Mahkumlar cheklanmagan miqdorda pul joʻnatmalari olishlari va yuborishlari mumkin. Pul joʻnatmalari mahkumning shaxsiy hisobvaragʻiga kelib tushadi va mahkum bu haqda xabardor qilinishi shart. Mahkumlar oʻzlariga yaqin qarindosh boʻlmagan shaxslarga, shuningdek korxona, muassasa va tashkilotlarga faqat JIEM maʼmuriyatining ruxsati bilan pul joʻnatmalari yuborishlari mumkin. 227. Mahkumlar mazkur Qoidalarning 25-ilovasiga muvofiq shakldagi ariza orqali pul joʻnatmalarini yuborishi mumkin. Bunda mahkum pul joʻnatmalari yuborilganligi haqida xabardor qilinishi shart. 228. Mahkumlar cheklanmagan miqdorda xat va telegrammalar olishlari hamda joʻnatishlari mumkin. JIEMlar pochta qutilari bilan taʼminlanadi va ular JIEM maʼmuriyati tomonidan har kuni tekshirib turiladi. 229. Xatlar konvertlarda yopishtirilmagan holda pochta qutilariga tashlanadi yoki bevosita JIEM maʼmuriyati vakillariga topshiriladi. 230. Mahkumlarning xatlari va boshqa joʻnatmalari senzuradan oʻtkaziladi, jazoni manzil-koloniyalarda oʻtayotgan shaxslarning xatlari va boshqa joʻnatmalari bundan mustasno. 231. Mahkumlarga xatlarni topshirish va ularning xatlarini koʻrsatilgan manzilga joʻnatish JIEM maʼmuriyati tomonidan xat kelib tushgan yoki joʻnatish uchun topshirilgan kundan boshlab uch kunlik muddat ichida amalga oshiriladi. Telegrammalar egalariga darhol topshiriladi va joʻnatiladi. 232. Maxfiy yozuv va belgilar bilan yozilgan, davlat sirini yoki qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirni oʻz ichiga olgan, shuningdek uyatli soʻzlardan iborat xatlar tegishli manzilga yuborilmaydi hamda mahkumga berilmaydi. Mahkum bu haqda yozma ravishda xabardor qilinadi. 233. Boshqa JIEMga koʻchirilgan yoki ozod boʻlgan mahkumlar uchun yuborilgan xatlar uch kun ichida ular saqlanayotgan muassasaga yoki yashash manziliga yuboriladi. 234. JIEMlarda saqlanayotgan mahkumlar oʻrtasida xat yozishmalari faqat oʻzaro qarindoshlar oʻrtasida va JIEM maʼmuriyatining ruxsati bilan amalga oshirilishi mumkin. 235. Mahkumlar JIEM maʼmuriyatiga, boshqa davlat organlari va jamoat birlashmalariga oʻz ona tilida yoki boshqa tilda ariza, taklif va shikoyatlar bilan murojaat etish, shuningdek oʻz ariza, taklif va shikoyatlariga murojaat etilgan tilda javob olish huquqiga ega. Murojaat etilgan tilda javob berishning iloji boʻlmagan taqdirda javob Oʻzbekiston Respublikasining davlat tilida beriladi. Javobni mahkum murojaat etgan tilga tarjima qilib berish JIEM tomonidan taʼminlanadi. 236. Mahkumlarning ariza, taklif va shikoyatlari roʻyxatga olinadi hamda topshirilgan kundan eʼtiboran uch kun ichida koʻrsatilgan manzilga yuboriladi va mahkum bu haqda xabardor qilinadi. Mahkumlarning ogʻzaki ariza, taklif va shikoyatlari tegishli daftarda qayd etib boriladi. 237. Ariza, taklif va shikoyatlarni yuborish bilan bogʻliq xarajatlar mahkumning shaxsiy hisobvaragʻidagi mablagʻlar hisobidan amalga oshiriladi. 238. Ariza, taklif va shikoyatlarning javoblari JIEMga kelgan kundan eʼtiboran uch kun ichida mahkumga tilxat olib maʼlum qilinadi va mahkumning shaxsiy hujjatlar yigʻmajildiga tilxat bilan birga qoʻshib qoʻyiladi. 239. Uyatli soʻzlardan iborat ariza, taklif va shikoyatlar koʻrsatilgan manzilga yuborilmaydi hamda mahkumga berilmaydi. Mahkum bu haqda yozma ravishda xabardor qilinadi. 240. Yuqori turuvchi organlar yoki mansabdor shaxslarga yuborilgan ariza, taklif va shikoyatlarda nazarda tutilgan masalalarni JIEM maʼmuriyati tomonidan joyida hal etish mumkin boʻlgan hollarda, JIEM maʼmuriyati ushbu masalalarni koʻrib chiqish natijalarini kutmasdan bartaraf etishi shart. 241. Mahkumlarning Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Inson huquqlari boʻyicha vakilining (ombudsmanning) hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakilning nomiga yuborilgan murojaatlari muassasa maʼmuriyati tomonidan koʻzdan kechirilishi mumkin emas hamda yigirma toʻrt soatdan kechiktirmay tegishli vakilga yuboriladi. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Inson huquqlari boʻyicha vakili (ombudsman) va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakilning javobi koʻzdan kechirilishi mumkin emas hamda arizachiga darhol yetkazib beriladi. Prokuror yoki sud nomiga yoʻllangan taklif, ariza va shikoyatlar koʻzdan kechirilmaydi hamda bir sutkalik muddat ichida tegishliligi boʻyicha joʻnatiladi. Xavfsizlik choralarini qoʻllash haqidagi yoki ularni qoʻllashni rad etish toʻgʻrisidagi qarorlar ustidan shikoyatlar tegishliligi boʻyicha darhol joʻnatiladi. 2411. JIEMning har bir turar joy sektorida, sanoat zonalarida, qisqa va uzoq muddatli uchrashuvlarni oʻtkazish uchun moʻljallangan binolarda, mahkumlar murojaatlarni qoldirishi uchun qulay boʻlgan joyda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Inson huquqlari boʻyicha vakiliga (ombudsmanga) murojaatlar qutisi, tarbiya koloniyalarida esa qoʻshimcha ravishda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Bola huquqlari boʻyicha vakiliga (Bolalar ombudsmaniga) murojaatlar qutisi oʻrnatiladi (bundan buyon matnda Ombudsman qutisi deb yuritiladi). Ombudsman qutisiga murojaatlarni mahkumlar toʻgʻridan-toʻgʻri oʻzlari tashlaydi va mazkur murojaatlar JIEM maʼmuriyati tomonidan koʻzdan kechirilmaydi. 2412. Ombudsman qutisi tegishincha faqat Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Inson huquqlari boʻyicha vakili (ombudsman) yoki uning Devoni xodimlari tomonidan, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Bola huquqlari boʻyicha vakili (Bolalar ombudsmani) yoki uning kotibiyati xodimlari tomonidan ochiladi. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Inson huquqlari boʻyicha vakili (ombudsman) yoki uning Devoni xodimlari tomonidan, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Bola huquqlari boʻyicha vakili (Bolalar ombudsmani) yoki uning kotibiyati xodimlari tomonidan qutidan murojaatlarni olgandan soʻng ushbu qutining muhrlanishini taʼminlaydi. 242. Mahkumlarga qisqa muddatli va uzoq muddatli uchrashuv huquqi beriladi. 243. Uchrashuvlar ijtimoiy xodim tomonidan har oyda tuziladigan va JIEM boshligʻining tartibot va tarbiyaviy ishlar boʻyicha oʻrinbosari tomonidan tasdiqlanadigan jadvalga muvofiq beriladi. 244. Ragʻbatlantirish tariqasida berilgan qoʻshimcha uchrashuvlar mahkumning roziligi bilan navbatdagi oyda beriladigan uchrashuvlar jadvaliga qoʻshib qoʻyiladi. 245. Uchrashuvga kelgan shaxslar tomonidan mazkur Qoidalarning 26-ilovasiga muvofiq shakldagi ariza va ularning shaxsini tasdiqlovchi hujjatlari (mahkumning uzoq muddatli uchrashuvga kelgan yaqin qarindoshlari uchun ularning yaqin qarindoshligini tasdiqlovchi hujjat) taqdim etiladi. Ariza namunasi uchrashuvga kelgan shaxslarni qabul qilish xonasiga osib qoʻyiladi. 246. Uchrashuvga kelgan shaxslar JIEM boshligʻi yoki uning tartibot va tarbiyaviy ishlar boʻyicha oʻrinbosari tomonidan qabul qilinib, uchrashuv oʻtkazishning tartib qoidalari bilan tanishtiriladi va mazkur Qoidalarni buzganlik uchun uchrashuv toʻxtatib qoʻyilishi haqida ogohlantiriladi. 247. Mahkumga bir vaqtning oʻzida ikkitadan ortiq boʻlgan voyaga yetgan shaxslar bilan uchrashuvga ruxsat etilmaydi. 248. Uchrashuvga kelgan shaxslarning pul hamda JIEMga olib kirish taqiqlangan narsa va buyumlari saqlash uchun tilxat asosida nazoratchiga topshiriladi. Nazoratchi mazkur Qoidalarning 27-ilovasiga muvofiq shakldagi daftarda ularning hisobini qayd etib boradi. 249. Uchrashuvga kelgan shaxslar tomonidan mahkumlarga berish taqiqlangan narsalarni koʻzdan kechirishdan yashirib yoki boshqa har qanday usul bilan ularga berishga urinilgan hollarda, bu haqda dalolatnoma tuzilib, JIEM boshligʻiga maʼlum qilinadi. 250. Uchrashuvga kelgan shaxs koʻzdan kechirishni oʻtkazishdan bosh tortgan taqdirda, mahkum bilan uchrashuvga ruxsat etilmaydi va mahkum bu haqda xabardor etiladi. 251. Uzoq muddatli uchrashuvga kelgan shaxslar oʻzlari bilan taqiqlanmagan narsa va buyumlarni, uchrashuv muddatida foydalanish uchun mahkumga fuqarolik kiyimi va poyabzali hamda isteʼmol qilish uchun oziq-ovqat mahsulotlarini JIEMga olib kirishlari mumkin. Oziq-ovqat mahsulotlari uchrashuv muddatiga muvofiq isteʼmol qilish uchun zarur miqdorda olib kirilishi lozim. 252. Mahkumlar qarindoshlari bilan yoki JIEM boshligʻining ruxsatiga asosan boshqa shaxslar bilan muddati toʻrt soatgacha boʻlgan qisqa muddatli uchrashuv olishi mumkin. 253. Mahkumlarga yaqin qarindoshlari (er, xotin, ota-onalar, bolalar, oʻgʻil (qiz) qilib olgan shaxslar, oʻgʻil (qiz) qilib olingan shaxslar, aka-ukalar, opa-singillar, buvalar, buvilar, nevaralar) bilan uzoq muddatli uchrashuv JIEM hududida yoki JIKning 114 va 130-moddalarida nazarda tutilgan hollarda, JIEM hududidan tashqarida ular bilan birga yashash huquqi bilan beriladi. 254. Uzoq muddatli uchrashuv muddati quyidagicha belgilanadi: JIEM hududida — bir sutkadan uch sutkagacha, JIEM hududidan tashqarida — uch sutkadan besh sutkagacha. 255. Qisqa muddatli va uzoq muddatli uchrashuv miqdori JIEMning tartib turiga hamda mahkum saqlanayotgan sharoitga qarab belgilanadi. 256. Qisqa muddatli uchrashuvlarning muddati barcha hollarda ikki soatdan kam, uzoq muddatli uchrashuvlarning muddati esa bir sutkadan kam qilib belgilanishi mumkin emas, uchrashuv berilayotgan shaxsning oʻzi qisqaroq muddat talab qilgan hollar bundan mustasno. 257. Yuqumli kasalliklarga chalingan va statsionar davolanishda boʻlgan mahkumlarga uchrashuvlar shifokor ruxsati bilan beriladi. 258. JIEM maʼmuriyati tomonidan uchrashuvga olib chiqilayotgan mahkumning tashqi koʻrinishi ozoda boʻlishi taʼminlanishi kerak. 259. Mahkumlar uchrashuvdan oldin va keyin toʻliq shaxsiy tintuvdan oʻtkaziladi. Mahkumlarga uzoq muddatli uchrashuvlar oʻtkazish uchun ajratilgan xonaga oʻzlari bilan yuvinish-taranish uchun zarur narsa va buyumlar olib kirishga ruxsat etiladi. 260. Mahkumlar uzoq muddatli uchrashuvdan soʻng ortib qolgan oziq-ovqat mahsulotlarini ruxsat berilgan turda va miqdorda oʻzlari bilan olib chiqishlari mumkin. Uchrashuvga kelgan shaxslar foydalanishga ruxsat berilgan narsa va buyumlarni hamda mahkumlar uchun olib kelingan fuqarolik kiyimi va poyabzalini oʻzlari bilan qaytarib olib ketishlari lozim. 261. Har bir mahkumning uchrashuvlari hisobi tegishli varaqda qayd etib boriladi. 262. Uchrashuvlar karantin vaqtida, shuningdek epidemiya tarqalganda, tabiiy ofat roʻy berganda vaqtincha toʻxtatib turilishi mumkin. Bunda JIED va tegishli Mintaqa hamda prokurorga darhol xabar beriladi va uchrashuvga kelgan shaxslarni qabul qilish xonasiga eʼlon osib qoʻyiladi. Mazkur bandda nazarda tutilgan holatlar yuz berishi tufayli foydalanilmay qolgan uchrashuvlar mazkur holatlar bartaraf etilgandan soʻng beriladi. 263. Uchrashuv uchun berilgan vaqt mobaynida mahkumlar ishdan ozod etib qoʻyiladi, ana shu kunlar uchun ularga ish haqi yozilmaydi. 264. Mahkumning iltimosiga koʻra uzoq muddatli uchrashuv qisqa muddatli uchrashuvga yoki masofali video-uchrashuvga yoxud telefon orqali soʻzlashuvga, qisqa muddatli uchrashuv esa masofali video-uchrashuvga yoki telefon orqali soʻzlashuvga almashtiriladi. Mahkumlar uchun masofali video-uchrashuvlar JIEM tomonidan tashkil etiladi. Masofali video-uchrashuv himoyalangan aloqa kanallari orqali videokonferensiya tizimi vositasida amalga oshiriladi. 265. Uchrashuv oʻtkazishning belgilangan tartibi buzilgan taqdirda, uchrashuv toʻxtatiladi va bu haqda nazoratchi tomonidan uchrashuvni davom ettirish yoki toʻxtatish boʻyicha koʻrsatma berish uchun uchrashuvga ruxsat bergan shaxs, u boʻlmagan taqdirda esa, tezkor navbatchi xabardor qilinadi. 266. Mahkumlar advokatlardan malakali yuridik yordam olish huquqiga ega. 2661. JIEMlarning vakolatli mansabdor shaxsi sudning hukmlari, ajrimlari va qarorlarini qayta koʻrib chiqishda, shuningdek ularni ijro etish bilan bogʻliq masalalarni hal qilishda davlat hisobidan yuridik yordam koʻrsatadigan advokatning “Davlat hisobidan yuridik yordam koʻrsatish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq ishtirok etishini davlat hisobidan yuridik yordam olish huquqiga ega boʻlgan mahkumning iltimosiga koʻra taʼminlash choralarini koʻrishi shart. Boshqa hollarda mahkum davlat hisobidan yuridik yordam olish uchun “Davlat hisobidan yuridik yordam koʻrsatish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunida koʻrsatilgan maxsus vakolatli davlat organiga murojaat qilishi mumkin. 267. Yuridik yordam olish uchun advokatlar bilan holi uchrashuvlar mahkumlarga ularning arizasiga yoki advokatning iltimosnomasiga koʻra beriladi. Advokatlarga mahkumlar bilan audio va video kuzatuv qurilmalari boʻlmagan maxsus xonalarda hamda begona shaxslarning ishtirokisiz oʻz vaqtida va hech qanday toʻsiqlarsiz uchrashishi taʼminlanadi, bunda advokat va himoya ostidagi shaxsning suhbatini uchinchi shaxslar eshitishini istisno etgan holda ularni vizual koʻrib turish imkoniyati saqlab qolinadi. 268. Advokatga mahkum bilan uchrashuvga order va advokat guvohnomasi asosida ruxsat beriladi. Advokatning mahkum bilan uchrashish jarayonida elektron vositalardan (mobil telefon, fotoapparat va diktofon) foydalanish imkoniyati yaratiladi. Bunda advokat tomonidan elektron vositalardan maʼlumotlarni qayd etish bilan bogʻliq boʻlmagan boshqa maqsadlarda foydalanish taqiqlanadi. 2681. Advokat tomonidan elektron vositalardan maʼlumotlarni qayd etish bilan bogʻliq boʻlmagan boshqa maqsadlarda foydalanilgan taqdirda uchrashuv muddatidan ilgari toʻxtatilib, JIEM maʼmuriyati tomonidan advokatlik siri va daxlsizligini taʼminlashga doir qonunchilik hujjatlari talablariga rioya qilgan holda dalolatnoma rasmiylashtiriladi. Dalolatnoma nusxasi JIEDga, Oʻzbekiston Respublikasi Advokatlar palatasining tegishli hududiy boshqarmasiga va guvohnoma bergan hududiy adliya organiga zudlik bilan yuboriladi. Advokatlar palatasining tegishli hududiy boshqarmasi dalolatnomada koʻrsatilgan holatlar yuzasidan koʻrilgan choralar toʻgʻrisida JIEMga axborot beradi. 269. Advokat bilan uchrashuvni mahkumning oʻzi rad etganligi sababli advokatning mahkum yuridik yordam olishi uchun u bilan uchrashuv berilishi toʻgʻrisidagi iltimosnomasini qanoatlantirish rad etilganligi advokat mahkum bilan holi suhbatlashganidan keyin tasdiqlanishi kerak, bu haqda bayonnoma tuzilib, u mahkum, advokat va JIEM maʼmuriyatining vakili tomonidan imzolanadi. 270. Mahkumlarning advokatlar bilan uchrashuvlari JIKda belgilangan uchrashuvlar soni hisobiga kirmaydi, bunday uchrashuvlar soni va muddati cheklanmaydi. 271. Yuridik yordam koʻrsatilayotganda advokat quyidagi huquqlarga ega: JIEM maʼmuriyatining, prokurorning, sudning harakatlari va qarorlari ustidan shikoyat berish; JIEM maʼmuriyatidan maʼlumotnomalar, tavsifnomalar va boshqa hujjatlarni soʻrab olish. 272. Mahkumlarga masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuvlar huquqi beriladi. Umumiy, qattiq, maxsus tartibli koloniyalarda, tarbiya koloniyalarida, turmalarda va mahkumlar uchun ixtisoslashgan kasalxonalarda jazoni oʻtayotgan mahkumlarning masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuvlari JIEM maʼmuriyati nazorati ostida oʻtkaziladi hamda ularning haqi mahkumning shaxsiy hisobvaragʻidan toʻlanadi. 273. Masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuvlar, odatda, mahkumlarning ish vaqtidan boʻsh vaqtlarida amalga oshiriladi. 274. Masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuvlar ijtimoiy xodim tomonidan har oyda tuziladigan va JIEM boshligʻining tartibot va tarbiyaviy ishlar boʻyicha oʻrinbosari tomonidan tasdiqlanadigan jadvalga muvofiq beriladi. 275. Ragʻbatlantirish tariqasida berilgan masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali qoʻshimcha soʻzlashuvlar mahkumning roziligi bilan navbatdagi oyda beriladigan masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuvlar jadvaliga qoʻshib qoʻyiladi. 276. Mahkum jadvalda koʻrsatilgan muddatdan kamida uch kun oldin masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuvga ruxsat berishni soʻrab mazkur Qoidalarning 28-ilovasiga muvofiq shakldagi ariza bilan murojaat qilishi lozim. Jadvalda koʻrsatilgan masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuvlar JIEM maʼmuriyati tomonidan taʼminlanishi kerak. Tasdiqlangan jadvaldan koʻchirmalar har bir turkumga osib qoʻyilishi shart. 277. Mahkumlar telefon orqali soʻzlashuvga besh nafardan, masofali video-uchrashuvga ikki nafardan olib chiqiladi. 278. Masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuvlar miqdori JIEMning tartib turiga hamda mahkum saqlanayotgan sharoitga qarab belgilanadi. 279. Mahkum telefon orqali soʻzlashuvlarni bir abonent bilan olib borish muddati oʻn daqiqadan, masofali video-uchrashuv muddati oʻttiz daqiqadan oshmasligi lozim. Abonent javob bermagan yoki boshqa abonent bilan ulanib qolgan yoxud boshqa texnik sabablarga koʻra masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuvlar uzilib qolgan hollarda, mahkum takroran masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuv olishga haqli. 280. Mahkumning iltimosiga koʻra, mahkum JIEMga yetib kelgandan keyin, shuningdek alohida hollarda unga qoʻshimcha ravishda masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuvga ruxsat etilishi mumkin. Bunda mahkum tegishli sabablarni koʻrsatgan holda masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuvga ruxsat berishni soʻrab mazkur Qoidalarning 29-ilovasiga muvofiq shakldagi ariza bilan murojaat qiladi. 281. Masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuv tugagandan soʻng, mahkum soʻzlashuv muddati va shaxsiy hisobvaragʻidan olingan pul mablagʻi miqdori haqida xabardor qilinadi. 282. Intizomiy boʻlinmalarda saqlanayotgan mahkumlarga faqat alohida hollarda masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuvga ruxsat etilishi mumkin. 283. JIEMlarda saqlanayotgan mahkumlarning masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali oʻzaro soʻzlashuvlari taqiqlanadi. 284. Quyidagilar taqiqlanadi: tungi vaqtda masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashish hamda ularning oʻtkazilishiga ruxsat berish; ikki yoki undan ortiq masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuvlarni birlashtirish; guruh boʻlib yoki guruh nomidan, shuningdek boshqa mahkum(lar) nomidan masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuv olib borish. 285. Mahkum boshqa JIEMga oʻtkazilgan taqdirda, unga navbatdagi masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuv uning oxirgi marotaba soʻzlashuv olib borganligi inobatga olingan holda beriladi. Ragʻbatlantirish tariqasida yoki alohida holatlar munosabati bilan berilgan qoʻshimcha, shuningdek uchrashuvlar bilan almashtirilgan masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuvlari, unga navbatdagi masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuv berilishini rad etish uchun asos boʻlmaydi. 286. Masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuvning belgilangan tartibi buzilganda, shuningdek mahkumlar tomonidan taqiqlangan maʼlumotlarning oshkor etilishiga urinilgan hollarda soʻzlashuv toʻxtatib qoʻyiladi va bu haqda nazoratchi soʻzlashuvni davom ettirish yoki toʻxtatish boʻyicha koʻrsatma berish uchun soʻzlashuvga ruxsat bergan shaxsni, u boʻlmagan taqdirda esa, tezkor navbatchini xabardor qiladi. 287. Mahkumlarning masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuvlari hisobi mazkur Qoidalarning 30-ilovasiga muvofiq shakldagi daftarda, har bir mahkumning telefon orqali soʻzlashuvlari hisobi tegishli varaqda qayd etib boriladi. 288. Mahkumga tergov hibsxonasida saqlab turilgan vaqtida dastlabki uchrashuv olgan yoki olmaganligidan qatʼi nazar, JIEMning qabul boʻlimidan chiqishi bilan berilishi mumkin. Qisqa yoki uzoq muddatli uchrashuv mahkumning xohishiga koʻra belgilanadi. 289. Masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali dastlabki soʻzlashuv mahkumga tergov hibsxonasida saqlab turilgan vaqtda masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuvdan foydalangan yoki foydalanmaganligidan qatʼi nazar, JIEMga yetib kelgan kundan boshlab beriladi. 290. Navbatdagi uchrashuvlar, masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuvlar mahkumning yil mobaynida olishi mumkin boʻlgan uchrashuvlari turi hamda masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuvlari miqdorini oʻn ikki oyga boʻlganda hosil boʻladigan davr hisobga olingan holda beriladi. 2901. Mahkum ogʻir kasallikka chalingan taqdirda, qoʻshimcha masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuvga, shuningdek shifokorning ruxsati bilan qoʻshimcha uchrashuvga ruxsat beriladi. 291. Karantin holatida, shuningdek epidemiya tarqalganligi, tabiiy ofat roʻy berganligi sababli, oʻtkazib yuborilgan muddat uchrashuvlar berish muddatini hisoblab chiqishda hisobga olinadi, mahkumning intizomiy jazo chorasi qoʻllanilganligi tufayli intizomiy boʻlinmada boʻlgan muddati bundan mustasno. 292. Tergov hibsxonasida saqlab turilgan vaqtda posilka, yoʻqlov va banderollar olgan yoki olmaganligidan qatʼi nazar, mahkum JIEMga yetib kelgan kundan boshlab posilka, yoʻqlov va banderollar olishi mumkin. 293. Navbatdagi posilka, yoʻqlov va banderollar mahkumning yil mobaynida olishi mumkin boʻlgan posilka, yoʻqlov yoki banderollarning miqdorini oʻn ikki oyga boʻlganda hosil boʻladigan davr hisobga olingan holda beriladi. 294. Mahkumning intizomiy boʻlinmada boʻlgan vaqti posilka, yoʻqlov va banderollar olish mumkin boʻlgan muddatga kiritilmaydi. 295. JIEM maʼmuriyati tomonidan mahkumning bir yilda olishga haqli boʻlgan uchrashuvlari, masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuvlari hamda posilka, yoʻqlov, banderol olish miqdorlari kamaytirilishiga yoʻl qoʻyilmaydi. Kunlar, oylar va yillar mahkum muassasaga kelgan kundan boshlab hisoblanadi. 296. Mahkuma homilador ayollar va uch yoshga toʻlmagan bolasi bor ayollar JIKda mahkumlar uchun nazarda tutilgan huquqlardan tashqari: JIEM hududi doirasidan tashqarida yashash; bolalarini jazoni ijro etish koloniyalari qoshidagi bolalar uyiga joylashtirish; bolalarini joylashtirib kelish va ular bilan uchrashish uchun JIEM doirasidan chetga chiqish huquqiga ham ega. 297. Homilador yoki uch yoshgacha bolalari bor mahkuma ayollar jazoni oʻtash uchun bolalar uyi mavjud boʻlgan JIEMga yuboriladi. 298. Mahkuma ayollarga voyaga yetmagan bolalari bilan bir yil ichida toʻrt marta, muddati besh sutkagacha boʻlgan uzoq muddatli uchrashuv, manzil-koloniyada saqlanayotganlarga esa, ishdan boʻsh vaqtda JIEM hududidan tashqarida yashash imkoniyati bilan uzoq muddatli uchrashuvlar cheklanmagan miqdorda beriladi. Mahkuma ayollarning voyaga yetmagan bolalari bilan uchrashishiga oʻzining shaxsini, qarindoshligini yoki vasiyligini (homiyligini) tasdiqlovchi hujjatlarini taqdim etgan taqdirda bitta yaqin qarindoshi yoki vasiy (homiy) kuzatuvida yoʻl qoʻyiladi. Mahkuma ayollarning voyaga yetmagan bolalari bilan uchrashuvlari JIKda belgilangan uchrashuvlarga qoʻshib hisoblanmaydi. Mahkuma ayollarning JIEMdan tashqaridagi bolalar uylaridagi voyaga yetmagan bolalar bilan uchrashuvlari mahkuma ayollarning iltimosiga koʻra amalga oshiriladi. 299. Tuzalish yoʻliga oʻtgan mahkuma ayollarga homiladorlik va tugʻish boʻyicha ishdan ozod etilgan vaqt mobaynida, shuningdek bolasi uch yoshga toʻlgunga qadar JIEM boshligʻining mazkur Qoidalarning 31-ilovasiga muvofiq shakldagi prokuror tasdiqlagan qarori bilan koloniya hududidan tashqarida yashashga ruxsat etilishi mumkin. 300. JIEM hududi doirasidan tashqarida yashashga ruxsat berilgan mahkuma ayollarga guvohnoma beriladi. 301. JIEM hududidan tashqarida yashaydigan mahkuma ayollar oʻzlari roʻyxatda turgan turkumdan chiqarilmaydi. Ularning ish haqi hisob-kitob qilinib, shaxsiy hisobvaraqlaridagi pullari, shuningdek oziq-ovqat mahsulotlari, narsa va buyumlari oʻzlariga beriladi. 302. JIEM hududidan tashqarida yashash huquqi JK 73-moddasining toʻrtinchi qismida koʻrsatilgan mahkumlarga berilmaydi. 303. Koloniya hududi doirasidan tashqarida yashaydigan mahkumalar: xona tipidagi turar joylarda joylashadilar va JIEM maʼmuriyatining nazorati ostida boʻladilar; ertalab oʻrindan turishdan kechki yotishgacha boʻlgan vaqt mobaynida belgilangan yoʻnalishlar doirasida erkin yurish huquqidan foydalanadilar; fuqarolar kiyadigan kiyimda yurishlari, yonlarida pul va qimmatli buyumlar saqlashlari, puldan cheklanmagan holda foydalanishlari mumkin; cheklanmagan miqdorda banderol, posilka va yoʻqlovlar olish hamda joʻnatish, qisqa muddatli uchrashuvlar olish huquqiga ega. Qisqa muddatli uchrashuvlar, odatda, ishdan boʻsh vaqtda beriladi. 304. JIEM hududi doirasidan tashqarida yashash huquqi quyidagi hollarda bekor qilinadi: jazoni oʻtash tartibi muntazam ravishda yoki bir marta qoʻpol tarzda buzilganda; homiladorlik va tugʻish boʻyicha ishdan ozod qilish davri tugaganda; bola uch yoshga toʻlganda. 305. Mahkuma ayolning JIEM hududi doirasidan tashqarida yashash huquqi JIEM boshligʻining mazkur Qoidalarning 32-ilovasiga muvofiq shakldagi prokuror tomonidan tasdiqlanadigan qarori bilan bekor qilinadi. 306. Mahkuma ayollarni saqlashga moʻljallangan koloniyalar qoshida bolalar uyi tashkil etiladi, unda bolalar normal yashashi va kamol topishi uchun zarur sharoitlar taʼminlanadi. 307. Mahkuma ayollar uch yoshga toʻlmagan bolalarini JIEM qoshidagi bolalar uyiga joylashtirishga va ishdan boʻsh vaqtida ular bilan cheklanmagan miqdorda muloqotda boʻlishga haqli. 308. Bolalar uyidagi bola uch yoshga toʻlganidan keyin onasining roziligi bilan uning qarindoshlariga yoki, homiylik va vasiylik organining qaroriga binoan, boshqa shaxslarga berilishi yoxud tegishli bolalar muassasalariga yuborilishi mumkin. Agar mahkumaning jazoni oʻtash muddati tugashiga koʻpi bilan bir yil qolgan va u onalik burchlarini lozim darajada bajarib kelgan boʻlsa, JIEM maʼmuriyati bolaning bolalar uyida boʻlish vaqtini uzaytirishi mumkin. 309. Maktabgacha yoshdagi bolalari bor mahkuma ayollarga bolalarini qarindoshlarinikiga, vasiylarinikiga yoki bolalar muassasalariga joylashtirib kelish uchun borish-kelish vaqtini (toʻrt sutkagacha) hisobga olmagan holda oʻn besh sutkagacha muddatga chetga chiqishga ruxsat etilishi mumkin. 310. Voyaga yetmagan nogironligi boʻlgan bolalari bor ayollarga bir yilda bir marta ular bilan uchrashish uchun yoʻlga ketadigan vaqtni hisobga olmaganda yetti sutkagacha boʻlgan muddatga chetga chiqishga ruxsat etiladi. 311. Mahkumlarni mehnatga jalb etishdan asosiy maqsad ularda ijtimoiy-foydali faoliyat bilan shugʻullanish ehtiyojini shakllantirishdan iborat. 312. Mahkumlar jinsi, yoshi, sogʻligʻining holati, mehnat qobiliyati va iloji boricha, ixtisosligi hisobga olingan holda ishlashi kerak. Mahkumlarning mehnatga oid munosabatlari mehnat toʻgʻrisidagi qonunchilik bilan, JIKda nazarda tutilgan istisno va cheklashlarni hisobga olgan holda, tartibga solinadi. 313. Mahkumlar, odatda, shu JIEM va ular tashkilotlarining korxonalarida, ayrim hollarda esa, kerakli tarzda qoʻriqlash va batamom ajratib qoʻyish taʼminlangan taqdirda, boshqa korxonalarda mehnatga jalb etiladi. Bunda mahkumlarning har kuni JIEMga qaytishi taʼminlanishi shart. Mahkumlarning xususiy shaxslar foydasiga mehnat qilishiga yoʻl qoʻyilmaydi. 314. Jazoni tarbiya koloniyalari va turmalarda oʻtayotgan mahkumlar JIEM korxonalarining oʻzida mehnatga jalb etiladi. 315. Oltmish yoshdan oshgan erkaklar, ellik besh yoshdan oshgan ayollar, I va II guruh nogironligi boʻlgan shaxslar mehnatga oʻz xohishlariga koʻra jalb etiladilar. 316. Mahkuma ayollar homiladorlik va tugʻish munosabati bilan qonunchilik hujjatlarida belgilangan muddatga ishdan ozod qilinadilar. 317. Mehnat toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarida bajarish taqiqlangan ishlarda ayol va voyaga yetmagan mahkumlar mehnatidan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi. 318. Mahkumlar topshirilgan ishni halol, vijdonan bajarishga, mehnat va texnologiya intizomiga, mehnatni muhofaza qilish boʻyicha talablarga rioya etishlari shart. Ularning mehnatga oid va boshqa nizolarni hal etish maqsadida ishni toʻxtatib qoʻyishi taqiqlanadi. 319. Mahkumlarni ish bilan taʼminlash JIEMlarda yoki ulardan tashqarida ish oʻrinlarini tashkil etish yoʻli bilan amalga oshiriladi. 320. Mahkumlar uchun mehnat toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarida belgilab qoʻyilgan ish vaqtining eng koʻp normasiga rioya etgan holda, odatda, olti kunlik ish haftasi belgilanadi. 321. Mahkumlar ish vaqti rejimini JIEM maʼmuriyati ishlab chiqarish xususiyatiga qarab belgilaydi. 322. Mahkumlarni ish vaqtidan tashqari ishlarga, dam olish va bayram (ishlanmaydigan) kunlarida ishga jalb etishga ishlab chiqarish zarurati boʻlgan taqdirda mehnat toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarida belgilab qoʻyilgan ish vaqtidan tashqari ishlarning eng koʻp muddatiga rioya etgan holda yoʻl qoʻyiladi. 323. Ish vaqtini jamlab hisobga olish joriy etilganda, mahkumlar ish vaqtidan tashqari ishlarga, dam olish va bayram (ishlanmaydigan) kunlarida yoki tungi ishlarga jalb etilgan taqdirda mehnat toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarida voyaga yetmagan shaxslar, shuningdek I va II guruh nogironligi boʻlgan shaxslarga nisbatan belgilangan cheklashlarga rioya etish shart. 324. Mahkuma homilador ayollar, shuningdek JIEMlar qoshidagi bolalar uylarida bolasi bor ayollar ish vaqtidan tashqari ishlarga, dam olish va bayram (ishlanmaydigan) kunlarida ishga yoki ish vaqti jamlab hisobga olinadigan rejimda ishlashga oʻzlarining roziligi bilan jalb etilishi mumkin. Mazkur shaxslar tungi ishlarga, ularning roziligini olgan holda va tegishli tibbiy xulosa boʻlgan taqdirda, jalb qilinishi mumkin. 325. Mahkumlarning ish vaqtidan tashqari, dam olish va bayram (ishlanmaydigan) kunlaridagi ishlari uchun ikki hissa haq toʻlanadi. 326. Mehnatga jalb etilgan mahkumlarga har haftada kamida bir dam olish kuni beriladi. Ular bayram (ishlanmaydigan) kunlarida ishdan ozod qilinadi. 327. Mahkumlarga har yilgi mehnat taʼtili berilmaydi, jazoni manzil-koloniyalarda oʻtayotganlar bundan mustasno. 328. Manzil-koloniyalardagi mahkumlar muddati oʻn besh ish kunidan iborat haq toʻlanadigan har yilgi mehnat taʼtiliga chiqish huquqiga ega. Taʼtil JIKning 82-moddasida belgilangan tartibda manzil-koloniya doirasidan chetga chiqish huquqi bilan beriladi. Mahkum jazoni ijro etish koloniyasining intizomiy boʻlinmasi turar joylarida saqlangan vaqt haq toʻlanadigan har yilgi mehnat taʼtili berish uchun zarur muddatga qoʻshib hisoblanmaydi. 329. Mahkumlar mehnatiga mehnat toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlariga muvofiq haq toʻlanadi. 330. Mehnat normalarini va mehnat vazifalarini bajargan mahkumlar mehnatiga toʻlanadigan oylik haq qonunchilik hujjatlarida Mehnatga haq toʻlash yagona tarif setkasining birinchi razryadi boʻyicha belgilangan miqdordan kam boʻlishi mumkin emas. 331. Barcha chegirmalardan qatʼi nazar, mahkumlar shaxsiy hisobvaragʻiga ularga yozilgan ish haqining kamida yigirma besh foizi, oltmish yoshdan oshgan erkaklarning, ellik besh yoshdan oshgan ayollarning, I va II guruh nogironligi boʻlgan shaxslarning, homilador ayollarning hamda JIEMlar qoshidagi bolalar uyida bolasi bor ayollarning, shuningdek manzil-koloniyalar va tarbiya koloniyalaridagi mahkumlarning hisobvaragʻiga esa, kamida ellik foizi oʻtkazib qoʻyiladi. 332. Mahkumlar JIEMlarni va ularga tutash hududlarni obodonlashtirish, shuningdek madaniy-maishiy sharoitni yaxshilash ishlarigagina mehnat haqi toʻlamay jalb etilishi mumkin. 333. Mahkumlar mehnat haqi toʻlanmaydigan ishga, odatda, navbatma-navbat, ishdan tashqari vaqtda, haftasiga koʻpi bilan ikki soatga jalb etiladi. 334. Mahkumlarning ish haqidan chegirmalar mehnat toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda, JIKda nazarda tutilgan istisno va cheklashlar bilan amalga oshiriladi. 335. Mahkumlar: mehnat vazifalarini ado etish chogʻida yetkazilgan zarar uchun — mehnat toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan miqdorda va tartibda; boshqa xatti-harakatlar oqibatida yetkazilgan zarar uchun — fuqarolik qonunchiligida nazarda tutilgan miqdorda va tartibda moddiy javobgar boʻladilar. 336. Notoʻgʻri chegirilgan summa mahkumga qaytarilib, uning shaxsiy hisobvaragʻiga oʻtkaziladi. 337. JIEMlarning mahkumlar mehnatiga haq toʻlashga doir xarajatlari ijtimoiy soliq boʻyicha soliq solish obyektidir. Ijtimoiy soliq toʻlangan davr mahkumlarning umumiy mehnat stajiga qoʻshib hisoblanadi. JIEM maʼmuriyati mahkumning jazoni oʻtashi davrida soliq toʻlanganligi haqidagi maʼlumotnomani: mahkum JIEMdan ozod qilinishidan kamida uch ish kuni oldin Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining tuman (shahar) boʻlimiga elektron tarzda yuboradi; JIEMdan ozod qilinayotganida mahkumga qogʻoz shaklida beradi. Mahkumlarga tayinlangan pensiyani toʻlash ozodlikdan mahrum qilingan vaqtda toʻxtatib turiladi, bundan manzil-koloniyalarda jazoni oʻtayotgan mahkumlar mustasno. Manzil-koloniyalarda jazoni oʻtayotgan mahkumlar pensiyani qonunchilikda belgilangan tartibda olishi mumkin. Manzil-koloniyalarda jazoni oʻtayotgan ozodlikdan mahrum etishga hukm qilingan shaxslarga pensiya tayinlash va toʻlash manzil-koloniya joylashgan yerdagi Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining tuman (shahar) boʻlimlari tomonidan tegishli pensiya summalarini mahkumlarning shaxsiy hisobvaraqlariga oʻtkazish yoʻli bilan amalga oshiriladi. Mahkumlar jazodan ozod boʻlganlaridan soʻng qonunchilik hujjatlariga muvofiq davlat pensiya taʼminoti huquqiga ega boʻladi. 338. Mahkumlar mehnatidan: harbiy boʻlinmalarning shtablaridagi, shaxsiy tarkib joylashgan hamda qurol-yarogʻ va hujjatlar saqlanadigan joylardagi ishlarda; nusxa koʻpaytirish va kompyuter texnikasi, radiotelegraf, radiostansiya, muhandislik-texnika va aloqa vositalari bilan bogʻliq ishlarda; sotuvchi, buxgalter, kassir va omborxona mudiri sifatidagi ishlarda; dori vositalari, shuningdek portlovchi va zaharli moddalarni saqlash, ularning hisobini yuritish va berish bilan bogʻliq ishlarda; fotosuratchi, tish protezlarini tayyorlovchi, shifokor, transport vositalari haydovchisi sifatidagi ishlarda; boʻysunuvida erkin yollangan ishchilar ishlaydigan lavozimlarda; mahsulotlarni qabul qilish va ularning sifatini tekshirishga oid ishlarda; xizmat itlarini boqish bilan bogʻliq ishlarda foydalanish taqiqlanadi. 339. Zarur hollarda, manzil-koloniyalarda mahkumlar muayyan transport vositasini boshqarish huquqiga egaligini tasdiqlovchi hujjat hamda tegishli malakaga ega boʻlgan taqdirda, JIEM boshligʻining ruxsatiga asosan JIEM maʼmuriyati vakillari bilan birgalikda yuk tashuvchi transport vositalari va qishloq xoʻjalik texnikalarini boshqarishlari mumkin. Mahkumlarni odam tashish uchun moʻljallangan transport vositalarini boshqarishga oid ishlarga jalb etish taqiqlanadi. 340. Mahkumlarni turma hududidan tashqaridagi mehnatga jalb etish taqiqlanadi. 341. Turmalarda mahkumlar toifalariga koʻra bir-biridan, oʻta xavfli retsidivistlar va uzoq muddatga ozodlikdan mahrum qilingan mahkumlar esa boshqa toifadagi mahkumlardan batamom ajratib qoʻyilgan holda mehnatga jalb etiladi. 342. Mahkumlarni ishlab chiqarish obyektlariga olib chiqish imkoni boʻlmagan taqdirda, ular tegishli sanitariya normalari va mehnatni muhofaza qilish qoidalariga rioya qilingan holda ishchi kameralarda mehnatga jalb etilishi mumkin. 343. Ishdan soʻng mahkumlar shaxsiy tintuv qilinadi, ular ishlagan joylar esa koʻzdan kechiriladi. 344. Tuzalish yoʻliga oʻtgan mahkumlar JIEMda xoʻjalik xizmatiga oid ishlarni bajarishga jalb etilishi mumkin. 345. Maxsus tartibli koloniyalarda xoʻjalik xizmatiga oid ishlar kamera tipidagi joylardan oddiy turar joylarga oʻtkazilgan mahkumlar tomonidan bajariladi. 346. Xoʻjalik xizmatiga oid ishlarni bajarishga jalb etilgan mahkumlar bitta turkumga joylashtiriladi. 347. Mahkumlar JIEMning tegishli xizmatlari rahbarlari tomonidan tezkor xizmat boʻlimi bilan kelishgan holda xoʻjalik xizmatiga oid ishlar, shuningdek ustalar, brigada boshliqlari va naryadchilar vazifasini bajarish uchun tanlanadi. 348. Mahkum xoʻjalik xizmatiga oid ishlarga uning yozma roziligi asosida tayinlanadi. Mahkumlarni xoʻjalik xizmatiga oid ishlarga tayinlash JIEM boshligʻining buyrugʻi bilan rasmiylashtiriladi, buyruqdan koʻchirma mahkumning shaxsiy hujjatlar yigʻmajildiga qoʻshib qoʻyiladi. 349. JIEMning qoʻriqlanadigan hududidan tashqarida joylashgan obyektlaridagi xoʻjalik xizmatiga oid ishlar manzil-koloniyalardagi mahkumlar tomonidan bajarilishi mumkin. Bunda mahkumlar yetarlicha kommunal-maishiy sharoitlari mavjud boʻlgan alohida xonalarda istiqomat qiladi. 350. JIKning 53-moddasiga muvofiq qasddan sodir etilgan ogʻir jinoyati uchun birinchi marta sakkiz yilgacha va sakkiz yil muddatga ozodlikdan mahrum etishga hukm qilingan shaxslar alohida hollarda, mahkumning yozma roziligi boʻlgan taqdirda, JIEM boshligʻining qaroriga binoan xoʻjalik xizmatiga oid ishlarni bajarish uchun tergov hibsxonasi yoki turmada qoldirilishi mumkin. Voyaga yetmagan shaxslar, chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar, shuningdek sudlar va huquq-tartibotni muhofaza qilish organlarining sobiq xodimlariga mansub mahkumlar xoʻjalik xizmatiga oid ishlarni bajarish uchun qoldirilmaydilar. 351. Mahkumlar tergov hibsxonalari yoki turmalar hududidan tashqaridagi hududlarni obodonlashtirish hamda bino va inshootlarning texnikaviy, kommunal-maishiy holatini saqlash bilan bogʻliq ishlarga soqchi nazorati ostida jalb etiladi. 352. Xoʻjalik xizmatiga oid ishlarni bajarish uchun qoldirilgan mahkumlar soni JIED tomonidan JIEMni umumiy toʻldirish limitining yetti foizidan oshmagan holda belgilanadi, shuningdek mahkumlar roʻyxati har chorakda JIEDga taqdim etiladi. 353. Erkin yollangan ishchilar ishlab chiqarish obyektlarida ishlayotgan mahkumlar umumiy sonining oʻn foizigacha miqdorda mahkumlar mehnatiga bevosita rahbarlik qilish uchun jalb etilishi mumkin. 354. Erkin yollangan ishchilar mahkumlar bilan bir jinsda boʻlishi lozim. 355. Erkin yollangan ishchilar mahkumlar bilan muloqotda boʻlganda belgilangan talablarga rioya etishi, mahkumlar uchun taqiqlangan narsa va buyumlarni bermasligi yoki olmasligi tushuntiriladi. Bu haqda erkin yollangan ishchilardan JIEM maʼmuriyati tomonidan mazkur Qoidalarning 33-ilovasiga muvofiq shakldagi tilxat olinadi. 356. Mahkumlar erkin yollangan ishchilarga “siz”lab, shuningdek erkin yollangan ishchilar ham mahkumlarga “siz”lab ularni “mahkum”, “mahkuma” yoki “fuqaro” deb yoxud familiyasi boʻyicha murojaat etishi shart. 357. JIEM xodimlarining mahkumlar bilan oʻzaro munosabatlari mahkumlarda qonunga itoatkor xulq-atvorni, insonga, jamiyatga, mehnatga, axloq-odob qoidalari va milliy anʼanalarga hurmatini shakllantirishga asoslangan boʻlishi lozim. 358. JIEM xodimlari mahkumlar bilan aniq maqsadga yoʻnaltirilgan tarbiyaviy ishlarni olib borishi hamda har bir mahkumga nisbatan eʼtiborli munosabatda boʻlishi shart. 359. JIEM xodimlariga mahkumlar hamda ularning qarindoshlari va boshqa shaxslar bilan xizmat vazifalari taqozo etmaydigan har qanday munosabatga kirishish, shuningdek ularning xizmatidan foydalanish taqiqlanadi. 360. Mahkumlar JIEM xodimlariga “siz”lab ularning unvoni yoki egallab turgan lavozimi boʻyicha, JIEM xodimlari ham mahkumlarga “siz”lab ularni “mahkum”, “mahkuma” yoki “fuqaro” deb yoxud familiyasi boʻyicha murojaat etishi shart. Tarbiya koloniyalarida mahkumlarga “tarbiyalanuvchi” deb yoki uning ismi boʻyicha ham murojaat etilishi mumkin. 361. Mahkumlar saqlash sharoitiga qarab umumiy turar joylarda, xonalarda yoki kameralarda yashaydi, ushbu turar joylar, xonalar yoki kameralar belgilangan tartibda tasdiqlangan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari hamda shaharsozlik normalari va qoidalariga mos kelishi kerak. Yilning qish mavsumida JIEMlarning turar joylarida havo harorati 20o S darajadan past boʻlmasligi lozim. 362. Bir mahkumga toʻgʻri keladigan yashash maydoni normasi quyidagi miqdordan kam boʻlishi mumkin emas: umumiy turar joylarda — ikki kvadrat metr; tergov hibsxonalari va turmalarning umumiy kameralarida — ikki yarim kvadrat metr; ayollar, I va II guruh nogironligi boʻlgan shaxslar va voyaga yetmaganlar saqlanadigan koloniyalardagi umumiy turar joylarda — uch kvadrat metr; bemor mahkumlar saqlanadigan palatalarda — toʻrt kvadrat metr; intizomiy boʻlinmalarning kameralarida hamda soqchisiz yoki kuzatuvchisiz yurish huquqidan foydalanayotgan mahkumlar yashashi uchun, shuningdek jazoni manzil-koloniyalarda oʻtayotgan shaxslar uchun moʻljallangan xona tipidagi turar joylarda — toʻrt yarim kvadrat metr. 363. Mahkumlarga yotish uchun alohida joy, koʻrpa-toʻshak, choyshab va kerakli inventar beriladi. 3631. I va II guruh nogironligi boʻlgan shaxslar uchun moʻljallangan umumiy turar joylar maxsus vositalar va moslamalar bilan jihozlanadi. 364. Mahkumlarga organizmning energiyaga va ozuqaviy moddalarga boʻlgan fiziologik ehtiyojini taʼminlaydigan ovqat qonunchilikda belgilangan tartibda respublika budjeti hisobidan beriladi, bundan manzil-koloniyalarda jazoni oʻtayotganlar mustasno. 365. Ovqat normasi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan mahkumlarning sogʻligʻi holatiga, ularning yoshi, bajarayotgan ishining xususiyati va ogʻirligiga qarab belgilanadi. Mahkumlarga ularni ishga jalb etgan tashkilotlar mablagʻlari hisobidan qoʻshimcha ovqat berilishi mumkin. 366. Mahkum homilador ayollar, emizikli onalar, voyaga yetmaganlarga, shuningdek I va II guruh nogironligi boʻlgan shaxslarga beriladigan ovqat oshirilgan normalarda belgilanadi. Tibbiy xulosa asosida ularga qoʻshimcha oziq-ovqat mahsulotlari olishga ruxsat etilishi mumkin. 367. Manzil-koloniyalarda saqlanayotgan mahkumlar oziq-ovqat mahsulotlari hamda eng zarur narsalarni naqd pulga sotib olishlari mumkin. 3671. Manzil-koloniyalarda jazoni oʻtayotgan homilador ayollarga va emizikli onalarga ishdan ozod etilgan davrida respublika budjeti hisobidan ovqat beriladi. 3672. Manzil-koloniyalarda jazoni oʻtayotgan, kasalligi tufayli yoki intizomiy boʻlinmaga kiritilib ishdan ozod qilingan mahkumlarga manzil-koloniyalarning korxonalari, muassasalari va tashkilotlari hisobidan ovqat berilib, ovqatning qiymati keyinchalik mahkumlarning oylik ish haqidan ushlab qolinadi. 368. Ozodlikdan mahrum etishga hukm etilgan shaxslar, jazoni manzil-koloniyalarda oʻtayotgan shaxslar bundan mustasno, respublika budjeti hisobidan belgilangan namunada kiyim, mavsumga qarab, mahkumning jinsi va iqlim sharoitlarini inobatga olgan holda ichki kiyim va poyabzal bilan taʼminlanadilar. Mahkumlarning kiyimlari va poyabzallari bepul taʼmirlab beriladi. 369. JIEM hududidan tashqarida yashayotgan mahkuma ayollar hamda ularning uch yoshga toʻlmagan bolalari, JIEMlarning bolalar uylaridagi homilador ayollar, emizikli onalar uchun belgilangan normalarda oziq-ovqat, kiyim va poyabzal bilan taʼminlanadi. 370. Manzil-koloniyasida uch yoshgacha bolasi bor mahkuma ayollarning zarur pul mablagʻlari boʻlmasa, ular manzil-koloniya maʼmuriyatiga bolasi uchun JIEMning bolalar uyida saqlanayotgan bolalar uchun moʻljallangan oziq-ovqat, kiyim va poyabzal berishni soʻrab ariza bilan murojaat qilish huquqiga ega. 371. Homiladorlik va tugʻish taʼtili tugaganidan soʻng, JIEM maʼmuriyati JIEM hududidan tashqarida yashayotgan mahkuma ayollarni JIEM korxonasiga yoki boshqa korxonalarga ishga joylashtiradi. Bunda JIEM maʼmuriyati mahkuma ayollarning bolasini maktabgacha taʼlim tashkilotlariga joylashtirishga yordam beradi. 372. Mahkumlarga tibbiy-sanitariya xizmati koʻrsatish uchun statsionarlari bor tibbiy boʻlimlar, sil kasalligiga chalingan bemorlarni davolash va saqlab turish uchun davolash muassasasi huquqiga ega boʻlgan koloniyalar, malakali tibbiy yordam koʻrsatish uchun mahkumlarga moʻljallangan ixtisoslashgan kasalxonalar tashkil etiladi. 3721. Mahkum JIEMga qabul qilish chogʻida, jazoni oʻtash paytida vaqti-vaqti bilan, biroq olti oyda kamida bir marta, shuningdek murojaatlarga koʻra tibbiy koʻrikdan oʻtkaziladi. Tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish maxfiylik shartlari asosida amalga oshiriladi. Mahkum JIEMga qabul qilingandan keyin oʻn besh kun ichida u bilan suhbat oʻtkaziladi, mahkum JIEMning karantin xonalarida tibbiy koʻrikdan va sanitariya-gigiyena tadbirlaridan oʻtadi. 373. JIEMda mahkumlarga tibbiy xizmat koʻrsatish hamda ular sogʻligʻini nazorat qilib turish quyidagicha amalga oshiriladi: JIEMga olib kelingan shaxslarda yuqumli kasalliklar bor yoki yoʻqligini aniqlash maqsadida ularni tibbiy koʻrikdan oʻtkazish; kasalliklarni oʻz vaqtida aniqlash uchun mahkumlarni doimiy ravishda tibbiy va profilaktik koʻrikdan oʻtkazib turish, ularga nisbatan davolash-sogʻlomlashtirish chora-tadbirlarini ishlab chiqish va qoʻllash; surunkali kasalliklarga chalingan mahkumlar ustidan dispanser nazoratini amalga oshirish; ambulator va statsionar davolash. 374. JIEMga olib kelingan mahkumlar tibbiy koʻrikdan oʻtkazilgandan soʻng, mahkumning tibbiy kartasiga tibbiy koʻrik natijalari yozib qoʻyiladi. 3741. JIEM maʼmuriyati mahkumlar JIEMga qabul qilinayotganda ham, shoshilinch tibbiy yordamga muhtoj boʻlganda ham tibbiyot xodimlari ushbu shaxslarning yoniga zudlik bilan kirishini taʼminlashi kerak. 3742. Shoshilinch tibbiy yordam koʻrsatish zarur boʻlganda mahkumlar Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining hududiy muassasalariga joylashtiriladi. 3743. Ixtisoslashtirilgan tibbiy yordamga muhtoj boʻlgan mahkumlar davolash muassasasi huquqiga ega boʻlgan koloniyalarga yoki mahkumlar uchun moʻljallangan ixtisoslashtirilgan kasalxonalarga yuboriladi, shuningdek ular Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining hududiy muassasalariga joylashtirilishi mumkin. 3744. Mahkum ogʻir kasallikka chalingan taqdirda, JIEM maʼmuriyati mahkumning roziligi bilan uning yaqin qarindoshlariga yoki mahkumning oʻzi koʻrsatgan boshqa shaxslarga bu haqda darhol xabar beradi. 375. Manzil-koloniyalarda saqlanayotgan mahkumlarni ixtisoslashgan statsionar asosida davolash davlat sogʻliqni saqlash muassasalarida amalga oshiriladi. 376. Mahkumlarning tibbiy-sanitariya taʼminoti respublika budjeti hisobidan amalga oshiriladi. 377. Mahkumlar shaxsiy va umumiy gigiyena qoidalariga, sanitariya talablariga rioya etishlari shart. 378. JIEMlarda davolash-profilaktika yordami va sanitariya ishi hamda epidemiyaga qarshi ishlar qonunchilik hujjatlariga muvofiq tashkil etiladi va oʻtkaziladi. 379. Mahkumlar JIEMga kelganda, shuningdek har oyda kamida bir marta toʻliq sanitariya ishlovidan oʻtkaziladi. Ularga yetti kunda kamida bir marotaba ularning ichki kiyimi, koʻrpa-toʻshaklari va yostiq jildlari hamda choyshablarini almashtirgan holda hammom tashkil etiladi. Mahkumlarga yigirma daqiqa davomida choʻmilib-yuvinish imkoniyati beriladi. Hammomning maxsus jihozlangan xonasida ularga bir martalik yoki elektr ustara yordamida soch-soqol olishiga ruxsat beriladi. 380. JIEMlarda epidemiyaga qarshi quyidagi tadbirlar oʻtkaziladi: mahkumlarni joylashtirish sharoitlari, ularni ovqat bilan taʼminlashning tashkil etilishi, JIEMning suv taʼminoti ustidan laboratoriya tekshiruvlarini qoʻllangan holda tibbiy nazorat olib borish; ovqat tayyorlash va suv taʼminoti obyektlarida doimiy band boʻlgan, shuningdek oziq-ovqat omborxonalarida ishlayotgan, oziq-ovqat tashuvchi haydovchilarni klinik-laboratoriya tekshiruvidan oʻtkazish hamda tekshiruv natijalarini ularning tibbiy kartasiga kiritib borish, belgilangan muddatlarda klinik-laboratoriya tekshiruvidan oʻtmagan mahkumlarni ishga qoʻymaslik; turar joylar, oziq-ovqat saqlanadigan, ovqat tayyorlanadigan joylar hamda omborxona va boshqa binolarni profilaktik dezinfeksiya, dezinseksiya va deratizatsiya qilish; kir yuvish va quritish xonalari, sartaroshxona hamda boshqa kommunal-maishiy obyektlarni aniq va puxta ishlatish. 381. Mahkum ozod etilishiga uch oy muddat qolganda unga soch oʻstirishga ruxsat etiladi. 382. Davolash huquqi asosidagi koloniyalar va mahkumlar uchun ixtisoslashgan kasalxonalarda har xil turdagi JIEMlardan kelgan mahkumlarni birga saqlashga ruxsat etiladi. Bunda oʻta xavfli retsidivistlar, turmaga qamash tariqasidagi ozodlikdan mahrum qilishga hukm qilingan mahkumlar hamda sud va huquqni muhofaza qiluvchi organlarning sobiq xodimlariga mansub mahkumlar boshqa toifadagi mahkumlardan, voyaga yetmagan mahkumlar esa boshqa mahkumlardan batamom ajratilgan holda saqlanadi. 383. Davolash huquqi asosidagi koloniyalar va mahkumlar uchun ixtisoslashgan kasalxonalarda mahkumlarga uchrashuvlar saqlash rejimiga muvofiq mahkumni davolayotgan shifokorning xulosasiga asosan davolash muassasalari boshliqlari tomonidan beriladi. 384. Hayoti uchun xavfli boʻlgan ogʻir kasallikka chalingan mahkumga yaqin qarindoshlari bilan uchrashuvga davolash huquqi asosidagi koloniya yoki mahkumlar uchun ixtisoslashgan kasalxona boshligʻi tomonidan ruxsat beriladi. Bunda uchrashuv mahkumning JIKga muvofiq olishga haqli boʻlgan uchrashuvlari hisobiga kiritilmaydi. 385. Intizomiy boʻlinmalarda saqlanayotgan mahkumlar oʻzini qasddan jarohatlab yoki kasallikka solib, davolash huquqi asosidagi koloniyalar yoki mahkumlar uchun ixtisoslashgan kasalxonalarga oʻtkazilgan boʻlsa, ularning davolash huquqi asosidagi koloniyada yoki mahkumlar uchun ixtisoslashgan kasalxonasida boʻlgan vaqti intizomiy jazoni oʻtash muddatiga kiritilmaydi. 386. Davolash huquqi asosidagi koloniyalar yoki mahkumlar uchun ixtisoslashgan kasalxonalardan chiqarilgan mahkumlar jazoni oʻtashni davom ettirish uchun, odatda, davolanishga qaysi JIEMdan kelgan boʻlsa, oʻsha JIEMga yuboriladi. 387. Alkogolizm, giyohvandlik yoki zaharvandlikka yoʻliqqan va majburiy davolanishi lozim boʻlgan mahkumlar boshqa mahkumlardan batamom ajratilgan holda saqlanadi. Davolash kursi tugagach, mahkumning kasallik tarixiga yakuniy xulosa yoziladi hamda tibbiy komissiya xulosasi, shuningdek klinik-laboratoriya, rentgenologiya va boshqa tekshiruv natijalari asosida mahkumning ruhiy va jismoniy holatidagi barcha oʻzgarishlarga tavsif beriladi. 388. Alkogolizm, giyohvandlik yoki zaharvandlikka yoʻliqqan mahkumni majburiy davolash kursi toʻliq tugagach, JIEM maʼmuriyati unga nisbatan tayinlangan majburiy davolash choralarini olib tashlash toʻgʻrisida sudga taqdimnoma yuborishi shart. 389. Jazoni oʻtash davri mobaynida alkogolizm, giyohvandlik yoki zaharvandlikdan majburiy davolangan mahkum ozod etilgan taqdirda, JIEM maʼmuriyati mahkum ozod etilganidan soʻng u yashaydigan joydagi narkologiya dispanseriga yoki tegishli hududiy sogʻliqni saqlash organlariga uning tibbiy kartasidan koʻchirma yuboradi. 390. JIEM maʼmuriyati tomonidan sud, prokuratura va tergov organlarining, shuningdek tegishli sogʻliqni saqlash organlari va muassasalarining soʻroviga asosan mahkumning kasallik tarixi nusxasi va tegishli maʼlumotnomalar berilishi mumkin. Boshqa hollarda, shuningdek mahkumning oʻziga ham faqat majburiy davolanish sababi va muddati toʻgʻrisida maʼlumot beriladi. 391. Nogironlikni belgilash va mehnat qobiliyatini yoʻqotganlik darajasini aniqlash mahkumlar uchun ixtisoslashgan kasalxonalarda qonunchilik hujjatlariga muvofiq tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyalari tomonidan amalga oshiriladi. 392. Tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyasi qarori mahkumga maʼlum qilinib, uning tibbiy kartasiga qoʻshib qoʻyiladi. 393. Nogironlik va mehnat qobiliyatini yoʻqotganlik darajasi haqidagi maʼlumotnoma mahkumning shaxsiy hujjatlar yigʻmajildida saqlanadi. Mazkur maʼlumotnoma mahkumga u ozod qilinganda beriladi. Ushbu maʼlumotnoma nusxasi sud, prokuratura va tergov organlariga, shuningdek advokatga, guvohnoma va muayyan ishni yuritishga vakolatliligini tasdiqlovchi order taqdim qilinganda, ularning yozma soʻroviga asosan taqdim etilishi mumkin. 394. Tarbiyaviy ish mahkumlarni axloqan tuzatishning asosiy vositalaridan biri boʻlib, mahkumlarda qonunchilik talablariga va jamiyatda qabul qilingan xulq-atvor qoidalariga rioya etishga, shuningdek bilim va madaniy saviyasini oshirishga intilishni shakllantirishga qaratilgan. 395. JIEMlarda maʼnaviy, huquqiy, jismoniy va boshqa tarbiya olib boriladi. Mahkumlar bilan olib boriladigan tarbiyaviy ishlar kun tartibida belgilangan vaqtda oʻtkaziladi. 396. Tarbiyaviy ish yakka tartibda, guruh bilan va ommaviy shaklda olib boriladi. 3961. Tarbiyaviy ishlar bosqichma-bosqich ravishda quyidagicha amalga oshiriladi: mahkum JIEMga kelgan vaqtda uning psixologik qiyofasini, tuzalish yoʻliga oʻtishga moyilligini aniqlash maqsadida uni dastlabki tarzda oʻrganish; mahkumlarning ongini oʻzgartirish boʻyicha tadbirlar oʻtkazish, ularda sodir etgan jinoyatidan pushaymon boʻlish hissini uygʻotish; mahkumlarning talab mavjud boʻlgan kasblar va mutaxassisliklarga oid kasbiy taʼlimini tashkil etish, oʻqishni tugallaganidan soʻng tegishli hujjat berish hamda ularni keyinchalik ishga joylashtirish. 397. Mahkumlarni tarbiyaviy ishlarga oid tadbirlardagi faol ishtiroki JIEM maʼmuriyati tomonidan ragʻbatlantirib borilishi va ularning axloqan tuzalish darajasini aniqlashda eʼtiborga olinishi shart. 398. Tarbiyaviy ish differensiatsiya asosida, JIEM turini, jazo muddatini va saqlash sharoitini, shuningdek mahkum shaxsining xususiyatlarini hisobga olgan holda tashkil etiladi. 399. Mahkumlar bilan tarbiyaviy ish olib borishda matbuot, radio, televideniye, kinofilmlardan, kutubxona va boshqa vositalardan foydalaniladi. 3991. JIEMda jazoni oʻtayotgan mahkumlarning tuzalish yoʻliga oʻtganligi JIKning 1021-moddasida nazarda tutilgan komissiya tomonidan har chorak yakunlariga koʻra quyidagi mezonlardan biri asosida belgilanadi: mahkumning mehnatga vijdonan munosabatda boʻlishi, belgilangan mehnat normalarini bajarishi, ongli ravishda mustaqil ishlash koʻnikmalarining shakllanganligi, oʻqishga va kasb-hunar oʻrganishga boʻlgan qiziqishi; mahkumning JIEMda tashkil etiladigan madaniy-maʼrifiy tadbirlardagi ishtiroki, uning tashabbusi, boshqa mahkumlarga ibrat boʻlishga intilishi; mahkumning JIEMda oʻrnatilgan ichki tartib-qoidalarga rioya etishi, mahkumga nisbatan ragʻbatlantirish choralari qoʻllanilganligi, unga nisbatan intizomiy jazo chorasi qoʻllanilmaganligi; mahkumning mahkumlarda toʻgʻri maʼnaviy-axloqiy qadriyatlarni shakllantirishga qaratilgan, belgilangan tartibda tasdiqlangan adabiyotlar roʻyxatidagi kitoblarni oʻqiganligi. 3992. Mahkumni tuzalish yoʻliga oʻtgan yoki oʻtmagan deb topish toʻgʻrisidagi xulosa JIKning 1021-moddasida nazarda tutilgan komissiya tomonidan rasmiylashtiriladi va mahkumning shaxsiy yigʻmajildiga qoʻshib qoʻyiladi. Komissiya tomonidan tuzalish yoʻliga oʻtmagan deb topilgan mahkumlar bilan tarbiyaviy-profilaktika ishlari muassasa psixologini jalb etgan holda alohida reja asosida amalga oshiriladi. Tuzalish yoʻliga oʻtmagan deb topilgan mahkum komissiyaning xulosasi ustidan JIKning 107-moddasida belgilangan tartibda shikoyat qilishga haqli. 3993. JK 73-moddasining toʻrtinchi qismida koʻrsatilgan mahkumning (bundan umrbod ozodlikdan mahrum qilishga hukm etilganlar mustasno) ozodlikdan mahrum qilish tarzidagi jazoni oʻtash davrida kitob oʻqiganligi faktini aniqlash uning JIEM maʼmuriyatiga bergan arizasiga asosan, JIEM xodimlaridan, shuningdek jamoatchilik vakillaridan iborat komissiya tomonidan amalga oshiriladi. Komissiya tarkibiga jamoatchilik vakillaridan, qoida tariqasida, xalq deputatlari mahalliy Kengashlari deputatlari, fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining, jamoat tashkilotlarining hayotiy tajribaga va aholi oʻrtasida obroʻ-eʼtiborga ega boʻlgan vakillari kiradi. Komissiya yigʻilishi yiliga kamida ikki marta oʻtkaziladi. Imtihon natijalari boʻyicha komissiya tomonidan mahkumning kitob oʻqiganligi faktini tasdiqlash haqida xulosa qabul qilinadi. Komissiya xulosasi mahkumning shaxsiy hujjatlar yigʻmajildiga qoʻshib qoʻyiladi. Xulosaning koʻchirma nusxasi prokurorga yuboriladi, mahkumga imzo qoʻydirib topshiriladi, shuningdek mahkumning himoyachisiga uning soʻroviga koʻra beriladi. Mahkumning kitob oʻqiganligi faktini tasdiqlash haqida xulosa qabul qilinganda JIEM maʼmuriyati sudga jazoni oʻtash muddatini mahkum tuzalish yoʻliga oʻtganligi munosabati bilan qisqartirish toʻgʻrisida taqdimnoma yuboradi. Mahkum yoki uning himoyachisi komissiya xulosasidan norozi boʻlgan taqdirda iltimosnoma bilan sudga murojaat qilishga haqli. Mahkum tuzalish yoʻliga oʻtganligi munosabati bilan uning jazoni oʻtash muddatini qisqartirish JPKning 5362-moddasida belgilangan tartibda sud tomonidan amalga oshiriladi. 400. Mahkumlarning foydali tashabbusini kuchaytirish, ularning mehnati, maishiy hayoti va boʻsh vaqtini tashkil etish masalalarini hal etishda qatnashish, intizomni va ichki tartibni saqlab turishda JIEM maʼmuriyatiga koʻmaklashish maqsadida mahkumlarning turli tashkilotlari tuzilishi mumkin. Ushbu tashkilotlar JIEM maʼmuriyati rahbarligi ostida faoliyat olib boradi. Mahkumlarning bunday tashkilotlarga aʼzo boʻlishi ularni mehnatga jalb etishdan ozod etmaydi. 401. JIEMlarda JIEM boshligʻining qarori bilan mahkumlarning jamoa kengashlari tuzilishi mumkin. Ushbu kengashlar qoshida huquqbuzarliklar profilaktikasi va ichki tartib, ishlab chiqarish, ommaviy-madaniy, umumiy taʼlim va kasbiy taʼlim, maishiy-sanitariya, jismoniy va boshqa tarbiyaviy seksiyalar faoliyat koʻrsatadi. 402. Tashkilotlar, jamoat birlashmalari va fuqarolar mahkumlarni tarbiyalashda qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda va tartibda ishtirok etadilar. 403. Mahkumlar ishdan boʻsh soatlarda, tungi dam olish uchun ajratilgan vaqtdan tashqari, kinofilmlar va telekoʻrsatuvlar koʻrish, radio eshittirishlar eshitish huquqiga ega. 404. JIEMlarda badiiy havaskorlik toʻgaraklari tashkil etiladi. Ushbu toʻgaraklar aʼzolari JIEMdagi mahkumlarga hamda JIEMga keluvchi boshqa shaxslarga oʻz sanʼatlarini namoyish etib turishi mumkin. 405. Bayram kunlari JIEMlarda ommaviy-madaniy, jismoniy va sport tadbirlari, xayriya konsertlari hamda badiiy havaskorlik jamoalarining chiqishlari tashkil etiladi. JIEMlarda pullik konsert va chiqishlar hamda boshqa tadbirlar oʻtkazilishi taqiqlanadi. 406. Mahkumlar stolda oʻynaladigan oʻyinlardan foydalanish huquqiga ega, shuningdek ularga oʻzlariga tegishli boʻlgan shaxmat, shashka, domino va nardalardan foydalanishga ruxsat etilishi mumkin. 407. Intizomiy boʻlinmalarda saqlanayotgan mahkumlarga stolda oʻynaladigan oʻyinlardan foydalanishga ruxsat etilmaydi. 408. Mahkumlarga hafta davomida koʻrsatiladigan telekoʻrsatuvlar dasturi JIEM boshligʻining tartibot va tarbiyaviy ishlar boʻyicha oʻrinbosari tomonidan tasdiqlanadi va telekoʻrsatuvlarni koʻrish vaqti kun tartibi bilan belgilanadi. 409. Bayram kunlari mahkumlarga qoʻshimcha ravishda kinofilmlar namoyish etiladi. 410. Telekoʻrsatuvlar va radioeshittirishlarni translyatsiya qilish uzellari JIEMlar hududidan tashqaridagi yoki mahkumlar borishi taqiqlangan hududdagi binolarda joylashtiriladi. 411. Har bir JIEMda mahkumlarning adabiyotlar va davriy matbuot nashrlaridan foydalanishlari uchun oʻquv xonalari mavjud boʻlgan kutubxonalar tashkil etiladi. Mahkumlar kutubxonadan kun tartibiga muvofiq belgilangan jadval asosida foydalanadi. 412. Kutubxona fondi har bir mahkumni kamida beshta adabiyot bilan taʼminlashga moʻljallab tashkil etiladi. Turmalarda (xoʻjalik xizmatiga oid ishlarni bajarish uchun qoldirilgan mahkumlardan tashqari), umumiy, qattiq va maxsus tartibli koloniyalarning karserlarida, maxsus tartibli koloniyalarning bir kishilik kameralarida saqlanayotgan mahkumlarning adabiyotlari oʻn kunda kamida bir marta almashtirilishi lozim. 413. Kutubxona fondi JIEMni mahkumlar bilan toʻldirish limitidan va boshqa holatlardan kelib chiqib, har yili qayta koʻrib chiqiladi. Bunda, JIEMlar adabiyotlar bilan, shu jumladan mahkumlarda toʻgʻri maʼnaviy-axloqiy qadriyatlarni shakllantirishga qaratilgan, belgilangan tartibda tasdiqlangan adabiyotlar roʻyxatidagi kitoblar bilan taʼminlanishi shart. 414. Mahkumlar posilka, yoʻqlov va banderollarda yozuv ashyolari, adabiyotlar olishlari, shuningdek ularni savdo shoxobchalari orqali sotib olishlari, cheklanmagan miqdorda gazeta va jurnallarga yakka tartibda yoki guruh bilan obuna boʻlishi mumkin. Obuna boʻlish JIEM maʼmuriyati tomonidan tashkillashtiriladi. 415. Mahkumlarga urushni, milliy va diniy adovatni, zoʻrlik va shafqatsizlikni targʻib qiluvchi nashrlarni, shuningdek behayo nashrlarni olish, sotib olish, saqlash va tarqatish taqiqlanadi. 416. Mahkum oʻz yonida koʻpi bilan oʻnta kitob va jurnal saqlashi mumkin. Mazkur miqdordan ortiqcha adabiyot saqlash uchun topshiriladi yoki mahkumning roziligi bilan foydalanish uchun kutubxonaga beriladi yoxud qarindoshlari va boshqa shaxslarga yuboriladi. 417. JIEMlarda mahkumlarning umumiy oʻrta taʼlimi tashkil etiladi. JIEM maʼmuriyati mahkumlarga ular taʼlim olishi va mustaqil taʼlim olishi uchun qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda sharoitlar yaratadi hamda zarur koʻmak koʻrsatadi. 418. Yoshi oʻttizdan oshgan mahkumlar, I va II guruh nogironligi boʻlgan shaxslar xohishlariga koʻra taʼlim olishga jalb etiladilar. 419. Mahkumlarning oliy va oʻrta maxsus oʻquv yurtlarida taʼlim olishiga yoʻl qoʻyilmaydi, manzil-koloniyalardagi mahkumlar bundan mustasno boʻlib, ular oʻquv yurtlarining sirtqi boʻlimlarida taʼlim olishlari mumkin. 420. Oʻquv yurtlarida taʼlim olayotgan mahkumlar imtihonlarni topshirish uchun qonunchilik hujjatlariga muvofiq ishdan ozod qilinadi. 421. Mahkumlarning umumiy oʻrta taʼlimini tashkil etish qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 422. JIEMlarda oʻrta maxsus, kasbiy taʼlim beriladi va (yoki) mahkumlar ishlab chiqarishda kasbga oʻrgatiladi. 423. Mahkumlarga oʻrta maxsus, kasbiy taʼlim berish va ularni kasbga oʻrgatish qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 424. Mahkumlarga nisbatan JIKning 971-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan mezonlar asosida quyidagi ragʻbatlantirish choralari qoʻllaniladi: tashakkur eʼlon qilish; ilgari qoʻllanilgan intizomiy jazoni muddatidan oldin olib tashlash; yorliq, qimmatli sovgʻa yoki pul mukofoti bilan taqdirlash; qoʻshimcha posilka, yoʻqlov yoki banderol olishga ruxsat etish; qoʻshimcha uchrashuv yoki masofali video-uchrashuv yoxud telefon orqali soʻzlashuv huquqi berish; oziq-ovqat mahsulotlari va eng zarur narsalar sotib olish uchun pul summasini koʻpaytirish; yengillashtirilgan saqlash sharoitiga oʻtkazish, manzil-koloniyalarda saqlanayotgan shaxslar bundan mustasno. 425. Yengillashtirilgan saqlash sharoitiga oʻtkazish tariqasidagi ragʻbatlantirish mahkumlarga JIK 75-moddasining uchinchi qismiga muvofiq qoʻshimcha pul sarflash huquqini, shuningdek: umumiy, qattiq tartibli koloniyalarda va tarbiya koloniyalarida — yil mobaynida qoʻshimcha ravishda bir marta uchrashuv, bir marta masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuv, bitta posilka yoki yoʻqlov olish; maxsus tartibli koloniyalarda — kameralardan umumiy turar joylarga oʻtkazish hamda yil mobaynida qoʻshimcha ravishda bir marta qisqa muddatli uchrashuv, bir marta masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuv, bitta banderol olish; turmalarda — yil mobaynida qoʻshimcha ravishda bir marta qisqa muddatli uchrashuv, bitta posilka yoki yoʻqlov olish huquqini beradi. 4251. Mahkumlarga nisbatan ragʻbatlantirish choralarini qoʻllash har yili kamida ikki marta, shuningdek bayram kunlari munosabati bilan koʻrib chiqiladi. 426. Mahkumga nisbatan tashakkur tariqasidagi ragʻbatlantirish ogʻzaki yoki yozma, boshqa ragʻbatlantirish choralari esa, yozma ravishda qoʻllaniladi. 4261. Mahkumlarni ragʻbatlantirish masalalari, shu jumladan qoʻllanilayotgan ragʻbatlantirish choralarining JIKning 971-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan mezonlarga muvofiqligi JIEMda tuzilgan komissiya tomonidan koʻrib chiqiladi va ular boʻyicha xulosa qabul qilinadi. Komissiya JIEMning xodimlari, shuningdek jamoatchilik vakillari orasidan kamida sakkiz nafar aʼzodan iborat tarkibda tuziladi. Komissiya tarkibiga jamoatchilik vakillaridan, qoida tariqasida, xalq deputatlari mahalliy Kengashlari deputatlari, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Inson huquqlari boʻyicha vakilining (ombudsmanning) mintaqaviy vakillari, oʻzini oʻzi boshqarish organlarining, jamoat tashkilotlarining hayotiy tajribaga va aholi oʻrtasida obroʻ-eʼtiborga ega boʻlgan vakillari kiradi. Jamoatchilik vakillari komissiya aʼzolari umumiy sonining yarmini tashkil etishi kerak. JIEM boshligʻi komissiyaning raisi hisoblanadi. 4262. Mahkumni ragʻbatlantirish uchun tavsiya etish, zarur hujjatlarni tayyorlash va komissiya aʼzolariga taqdim etish otryad boshligʻi tomonidan amalga oshiriladi. Komissiya majlisi JIK 1021-moddasining birinchi qismida koʻrsatilgan muddatlardan bir hafta ilgari oʻtkaziladi. Komissiya aʼzolari ragʻbatlantirish uchun tavsiya etilgan mahkum bilan uning xulq-atvori belgilangan mezonlarga muvofiqligi yuzasidan suhbat oʻtkazadi. Komissiya qarori majlisda ishtirok etayotgan aʼzolarning koʻpchilik ovozi bilan, ochiq ovoz berish orqali qabul qilinadi. Ovozlar soni teng boʻlgan taqdirda, mahkumni ragʻbatlantirish toʻgʻrisida qaror qabul qilinadi. Komissiya qarori majlisda hozir boʻlgan komissiya aʼzolari tomonidan imzolanadigan bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi va komissiya raisi tomonidan tasdiqlanadi. Komissiyaning mahkumga nisbatan ragʻbatlantirish chorasini qoʻllash toʻgʻrisidagi qarorni oʻz ichiga olgan bayonnomasiga muvofiq JIEM boshligʻining buyrugʻi uch ish kuni ichida chiqariladi va uning mazmuni mahkumga eʼlon qilinadi. 427. Ragʻbatlantirish choralari JIK talablariga rioya etilgan holda qoʻllaniladi. 428. Mahkumga nisbatan qoʻllanilgan ragʻbatlantirish choralari haqida uning shaxsiy hujjatlar yigʻmajildiga tegishli yozuv kiritiladi. 429. Mahkumga ragʻbatlantirish tarzida yil mobaynida koʻpi bilan ikkita posilka, yoʻqlov yoki banderol olishga, ikki marta uchrashuvga ruxsat berilishi mumkin. 430. Ragʻbatlantirish tarzida mahkumdan ilgari qoʻllanilgan bitta intizomiy jazo muddatidan oldin olib tashlanishi mumkin. 431. Yengillashtirilgan saqlash sharoitlariga intizomiy jazosi yoʻq mahkumlar: qasddan sodir etilgan uncha ogʻir boʻlmagan jinoyat uchun sud tayinlagan jazo muddatining kamida olti oyini oʻtaganidan keyin; sodir etilgan ogʻir jinoyat uchun sud tayinlagan jazo muddatining kamida chorak qismini oʻtaganidan keyin; sodir etilgan oʻta ogʻir jinoyat uchun sud tayinlagan jazo muddatining kamida uchdan bir qismini oʻtaganidan keyin oʻtkaziladi. 432. Mahkumlar turmadan jazoni ijro etish koloniyasiga va maxsus tartibli koloniyadan qattiq tartibli koloniyaga sud tayinlagan jazo muddatining kamida yarmini oʻtaganlaridan keyin, JPKning 537-moddasida nazarda tutilgan tartibda oʻtkaziladi. 433. Mahkumlar qattiq va umumiy tartibli koloniyadan manzil-koloniyaga JIK 113-moddasining birinchi va ikkinchi qismlarida nazarda tutilgan hollarda va tartibda oʻtkaziladi. Bunda mahkumlar har tomonlama va toʻliq oʻrganiladi hamda tegishli qaror qabul qilingandan soʻng, toʻplangan hujjatlar sudga yuboriladi. 434. Mahkum JIEM boshligʻining mazkur Qoidalarning 34-ilovasiga muvofiq shakldagi qarori asosida yengillashtirilgan saqlash sharoitiga oʻtkaziladi. 435. Tarbiya koloniyalarida mahkumlar mazkur Qoidalarning 424-bandida nazarda tutilgan ragʻbatlantirish choralaridan tashqari: JIEM hududidan tashqarida oʻtkaziladigan madaniy-tomosha va sport tadbirlarini koʻrishga yuborish; qisqa muddatli uchrashuv oʻrniga ota-onasi, ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar yoki yaqin qarindoshlari kuzatuvida sakkiz soatgacha boʻlgan muddatga erkinlikka chiqarish; hibsxonada boʻlish muddatini qisqartirish va undan muddatidan ilgari ozod qilish tariqasida ragʻbatlantirilishlari mumkin. Bunda mahkumni hibsxonada boʻlish muddatini qisqartirish yoki muddatidan ilgari ozod qilish JIEM boshligʻining mazkur Qoidalarning 35-ilovasiga muvofiq shakldagi qaroriga asosan amalga oshiriladi. 436. Jazoni oʻtash tartibini buzganlik uchun ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazoni oʻtayotgan mahkumlarga nisbatan quyidagi intizomiy jazo choralari qoʻllanilishi mumkin: ogohlantirish; hayfsan; yengillashtirilgan saqlash sharoitlarini bekor qilish; navbatdagi uchrashuvdan mahrum qilish; intizomiy boʻlinmaga kiritib qoʻyish. 437. Mahkumlar quyidagi hollarda intizomiy javobgarlikka tortilmaydilar: mehnat normalarini bajarmaganligi uchun, agar bu mahkumning mehnatdan boʻyin tovlashning oqibati boʻlmasa, mahkum ruhiy holati buzilishining bevosita oqibati hisoblangan biror-bir qoidabuzarligi uchun. Agar mahkum quyidagi harakatlardan birini sodir etsa, mehnatdan boʻyin tovlagan deb hisoblanadi: uzrli sabablarsiz ishga chiqmaslikni yoki ishga bir oy ichida ikki va undan ortiq marta kechikishni; ish vaqti davomida ish joyini uzrli sabablarsiz oʻzboshimchalik bilan tark etishni yoki ishlab chiqarish vazifalarini qasddan bajarmaslikni yoxud bajarishni rad etishni. 438. Intizomiy jazo huquqbuzarlikning ogʻirligi va xususiyatiga mos boʻlishi kerak. 439. Bir vaqtning oʻzida sodir etilgan bir nechta huquqbuzarlik uchun bitta intizomiy jazo qoʻllaniladi. Bitta huquqbuzarlik uchun bir nechta intizomiy jazo qoʻllash taqiqlanadi. 440. Intizomiy jazo yozma ravishda, huquqbuzarlik sodir etilgan kundan boshlab bir oy ichida beriladi. 441. Intizomiy jazo qoʻllash chogʻida huquqbuzarlik sodir etilgan holat, mahkumning xulq-atvori va shaxsiy xislatlari, uning xulq-atvoriga va qoidabuzarlik yoki qilmish sodir etishga taʼsir qilishi mumkin boʻlgan, intizomiy choralar qoʻllash uchun sabab boʻlgan ruhiy holati buzilishining mavjudligi, shuningdek olib tashlanmagan va bekor boʻlmagan intizomiy jazolari bor-yoʻqligi intizomiy jazoni qoʻllash chogʻida inobatga olinadi. Intizomiy boʻlinmaga kiritib qoʻyish tariqasidagi jazo chorasi jazoni oʻtash tartibini birinchi marta buzgan mahkumlarga nisbatan qoʻllanilmaydi, bundan jazoni oʻtash tartibini qoʻpol tarzda buzish mustasno. 4411. Navbatdagi uchrashuvdan mahrum qilish tariqasidagi intizomiy jazo chorasi qoʻllanilganda huquqbuzarlik sodir etilgan kundan boshlab bir oy ichida mahkum birinchi navbat bilan keladigan uchrashuvi (qisqa muddatli yoki uzoq muddatli)dan mahrum etiladi. Intizomiy jazo chorasi sifatida navbatdagi uchrashuvdan mahrum qilinganda, mahkumga uchrashuvlar uning yil mobaynida olishi mumkin boʻlgan uchrashuvlar turidan kelib chiqib, oʻn ikki oyga boʻlganda hosil boʻladigan davrni hisobga olib, intizomiy jazo chorasi sifatida mahrum qilingan uchrashuvdan tashqari, navbatdagi uchrashuv taqdim etiladi. Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksida nazarda tutilgan qilmishni sodir etish, yil mobaynida kamida ikki marta mehnatdan boʻyin tovlash, shuningdek mazkur Qoidalarning 4-ilovasidagi roʻyxatda nazarda tutilgan oziq-ovqat mahsulotlari, narsa va buyumlarni saqlash, tarqatish, isteʼmol qilish hamda ulardan foydalanish jazoni oʻtash tartibini qoʻpol tarzda buzish deb hisoblanadi. 4412. Mahkumlarga navbatdagi uchrashuvdan mahrum qilish tariqasidagi intizomiy jazo chorasini yiliga ikki marotabadan koʻp qoʻllash taqiqlanadi. 4413. Jazoni oʻtash tartibini kamida ikki marta qoʻpol tarzda buzgan va buning uchun intizomiy boʻlinmaga kiritib qoʻyish tariqasidagi jazoga tortilgan mahkum, agar har bir intizomiy jazo belgilangan tartibda olib tashlanmagan yoki bekor boʻlmagan boʻlsa, saqlash rejimini ashaddiy buzuvchi deb hisoblanadi. JIEM hududini yoki maʼmuriyat yoʻllanmasi bilan boʻlishi kerak boʻlgan boshqa joyni oʻzboshimchalik bilan oʻn ikki soatdan koʻproq muhlat mobaynida tashlab ketgan mahkum ham manzil-koloniyada saqlash rejimini ashaddiy buzuvchi deb topiladi. 4414. Saqlash rejimini ashaddiy buzuvchi deb topilgan mahkumlarga nisbatan sudga quyidagilar toʻgʻrisida taqdimnoma kiritiladi: manzil-koloniyadan umumiy tartibli koloniyaga, umumiy, qattiq yoki maxsus tartibli koloniyalardan — turmaga oʻtkazish toʻgʻrisida; manzil-koloniyadan umumiy yoki qattiq tartibli koloniyaga, qattiq tartibli koloniyadan — maxsus tartibli koloniyaga, koloniyadan — turmaga qaytarish haqida. Taqdimnoma JPKning 537-moddasida nazarda tutilgan tartibda sud tomonidan koʻrib chiqiladi. 4415. Manzil-koloniyada tekshiriluvchi mahkumning (bundan buyon matnda tekshiriluvchi mahkum deb yuritiladi) alkogolli ichimliklar taʼsiridan mast holda ekanligini va giyohvandlik vositalari yoki psixotrop moddalar isteʼmol qilganligini aniqlash manzil-koloniya maʼmuriyati yoki tuman (shahar) davolash-profilaktika muassasalari tomonidan maxsus texnik vosita (alkotester, narkotester) yordamida amalga oshiriladi. 4416. Quyidagilar alkotester (narkotester) tekshiruvini oʻtkazish uchun asos boʻladi: tekshiriluvchi mahkumning ogʻiz boʻshligʻidan alkogol hidi kelishi; tekshiriluvchi mahkum bir holatda toʻgʻri tura olmasligi (chayqalib turishi); tekshiriluvchi mahkum nutqining buzilganligi; tekshiriluvchi mahkum qoʻl barmoqlarining qaltirashi; tekshiriluvchi mahkum yuz terisi rangining sezilarli oʻzgarganligi. 4417. Alkotester (nakotester) tekshiruvi kamida ikki nafar xolis ishtirokida, zarur hollarda esa shifokor yoki boshqa mutaxassis ishtirokida oʻtkaziladi. 4418. Alkotester (narkotester) tekshiruvidan oldin manzil-koloniya xodimi tekshiriluvchi mahkum va xolislarni maxsus texnik vositaning (alkotester, narkotester) ishlash tartibi va koʻrsatkichlari bilan tanishtiradi, ularning talabiga asosan qiyoslash sertifikati (nusxasi)ni koʻrsatadi. Ushbu bandda koʻrsatib oʻtilgan hujjat va boshqa koʻrsatkichlar bilan tanishtirilmaganda yoki maxsus texnik vositaning (alkotester, narkotester) nosozligiga shubha mavjud boʻlganda yoxud alkotester (narkotester) tekshiruvini oʻtkazish jarayonida sanitariya-gigiyena qoidalari buzilganda, tekshiriluvchi mahkum alkotester (narkotester) tekshiruvidan oʻtishdan bosh tortishi mumkin. 4419. Alkotester (narkotester) tekshiruvi jarayonida manzil-koloniya xodimi tomonidan tekshiriluvchi mahkum bilan muloqotda xushmuomala, unga nisbatan xatti-harakatlari tushunarli va qonunchilik talablari asosida boʻlishi, shuningdek sanitariya-gigiyena qoidalariga qatʼiy rioya etilishi lozim. 44110. Tekshiriluvchi mahkumning alkogolli ichimliklar taʼsiridan mast holda ekanligini va giyohvandlik vositalari yoki psixotrop moddalar isteʼmol qilganligi boʻyicha tekshiruvdan oʻtkazishda tekshiriluvchi mahkum tomonidan chiqarilgan havo namunasi (biologik suyuqlik (soʻlak) alkotester (narkotester) moslamasini qoʻllash yoʻriqnomasiga asosan olinadi. Tekshiriluvchi mahkumning ogʻiz boʻshligʻidan chiqarilgan havodagi etanol bugʻlar konsentratsiyasi koʻrsatkichi 0,135 milligramm va undan yuqori boʻlgan hollarda, manzil-koloniya xodimi tekshiriluvchi mahkumga nisbatan alkogolli ichimliklarni isteʼmol qilganligi holati yuzasidan xolislar ishtirokida (alkotester moslamasining qiyoslash sertifikati raqami bayonnomada koʻrsatiladi) mazkur Qoidalarning 39-ilovasiga muvofiq shakldagi bayonnoma rasmiylashtiradi hamda alkotester tekshiruvi natijalarini ushbu bayonnomaga ilova qiladi. 44111. Tekshiriluvchi mahkum maxsus moslama (alkotester, narkotester) yordamida tekshiruvdan oʻtishdan bosh tortgan yoxud unda tekshiruv natijalariga eʼtiroz mavjud boʻlgan hollarda, shuningdek mahkumning ogʻiz boʻshligʻidan chiqarilgan biologik suyuqlik (soʻlak) narkotester yordamida tekshirilganda uning giyohvandlik vositalari yoki psixotrop moddalar isteʼmol qilganligi aniqlangan taqdirda, manzil-koloniya xodimi tekshiriluvchi mahkumni alkogolli ichimliklar, giyohvandlik vositalari yoki psixotrop moddalar taʼsiridan mast holda ekanligini aniqlash maqsadida tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish uchun tuman (shahar) davolash-profilaktika muassasasiga olib boradi. Tuman (shahar) davolash-profilaktika muassasasi tomonidan tibbiy tekshiruv natijalari boʻyicha bayonnoma tuziladi. Bayonnomada tekshiruv sanasi va tartib raqami alkogolli ichimlik isteʼmol qilganlik holatini aniqlash boʻyicha tibbiy tekshiruvdan oʻtgan shaxslar hisobini yuritish daftarining tartib raqamiga muvofiq holda koʻrsatiladi. 44112. Tekshiriluvchi mahkumning alkogolli ichimliklar taʼsiridan mast holda ekanligini va giyohvandlik vositalari yoki psixotrop moddalar isteʼmol qilganlik holatini aniqlashda foydalanadigan alkotester (narkotester) vositasi manzil-koloniya navbatchilik qismida saqlanadi. Tekshiriluvchi mahkumning alkogolli ichimliklar taʼsiridan mast holda ekanligini va giyohvandlik vositalari yoki psixotrop moddalar isteʼmol qilganlik holatini aniqlash boʻyicha oʻtkazilgan tekshiruv mazkur Qoidalarning 40-ilovasiga muvofiq shakldagi kitobda qayd etib boriladi. 442. Intizomiy jazo darhol ijro etiladi. Agar intizomiy jazo qoʻllanilgan kundan boshlab bir oy ichida ijro etilmagan boʻlsa, u ijroga qaratilmaydi. 443. Mahkum oʻziga nisbatan qoʻllanilgan intizomiy jazo ustidan xohishiga koʻra yuqori turuvchi mansabdor shaxsga, prokurorga yoki sudga shikoyat qilishga haqli. Shikoyat berilishi intizomiy jazo ijrosini toʻxtatib qoʻymaydi. Yuqori mansabdor shaxs, prokuror yoki sud intizomiy jazoni yumshatish yoki bekor qilish huquqiga ega. 444. Intizomiy jazoning amal qilish muddati jazo qoʻllanilgan kundan boshlab bir yildan oshmasligi kerak. Agar intizomiy jazo qoʻllanilgan kundan boshlab bir yil mobaynida mahkum yangi intizomiy jazoga tortilmasa, u intizomiy jazo olmagan deb hisoblanadi. 445. JIEMlarning intizomiy boʻlinmalariga quyidagilar kiradi: manzil-koloniyalar va tarbiya koloniyalarining hibsxonalari; umumiy, qattiq va maxsus tartibli koloniyalarning hibsxonalari va karserlari; tergov hibsxonalarining va turmalarning karserlari. 446. Mahkumlar hibsxonalar va karserlarga oʻn besh sutkagacha, tarbiya koloniyalarining hibsxonalariga esa, oʻn sutkagacha boʻlgan muddatga kiritib qoʻyiladi. 447. Jazoni oʻtash tartibini ashaddiy buzuvchi mahkumlar umumiy, qattiq va maxsus tartibli koloniyalarning karserlariga olti oygacha, ayollar saqlanadigan koloniyalarda esa — uch oygacha boʻlgan muddatga oʻtkazib qoʻyiladi. 448. Hibsxonalarga kiritib qoʻyilgan mahkumlarga uchrashuv, masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuv, oziq-ovqat mahsulotlari va eng zarur narsalar sotib olish, posilka, yoʻqlov va banderollar olish hamda joʻnatish, xatlar va boshqa joʻnatmalar yuborish taqiqlanadi. Ularga chekish, stolda oʻynaladigan oʻyinlardan foydalanishga ruxsat etilmaydi. Mahkumlarga oʻzlari bilan birga sochiq, sovun, tish pastasi yoki poroshogi, tish choʻtkasi hamda boshqa shu kabi narsa va buyumlaridan tashqari, oziq-ovqat mahsulotlari, narsa va buyumlarini olib kirish taqiqlanadi. 449. Mahkumlar har kuni muddati bir yarim soatlik sayrdan foydalanish huquqiga ega. 450. Mahkumlar intizomiy boʻlinmada boʻlgan muddatda JIEM maʼmuriyati ularning oziq-ovqat mahsulotlari, narsa va buyumlarini saqlanishini taʼminlaydi. Bunda mahkumlarning oziq-ovqat mahsulotlari, narsa va buyumlari omborxonaga topshiriladi hamda jazo chorasi muddati tugaganidan keyin ularga qaytarib beriladi. Mahkumlarning intizomiy boʻlinmada uzoq muddat saqlanishi tufayli oziq-ovqat mahsulotlari tabiiy ravishda oʻz sifatini yoʻqotganda tegishli dalolatnoma tuziladi va mahkumning roziligi bilan ular yoʻq qilinadi. 451. Karserlarda mahkumlarga uchrashuv, masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuv, posilka, yoʻqlov va banderollar olish hamda joʻnatish, stolda oʻynaladigan oʻyinlardan foydalanish taqiqlanadi. 452. Intizomiy boʻlinmalarda saqlanayotgan mahkumlarga kitob, jurnal, gazeta va boshqa adabiyotlardan foydalanishga ruxsat beriladi. Bunda mahkumlarga koʻrpa-toʻshak, yostiq va yostiq jildi uxlash vaqtida beriladi. 453. Intizomiy boʻlinmalarda saqlanayotgan mahkumlarga faqat alohida hollarda masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuvga ruxsat etilishi mumkin. 454. Umumiy, qattiq va maxsus tartibli koloniyalarning karserlariga oʻtkazilgan mahkumlar quyidagi huquqlarga ega: oziq-ovqat mahsulotlari va eng zarur narsalar sotib olish uchun belgilangan mehnatga haq toʻlash eng kam miqdorining 26,5 foizigacha pul sarflash; har kuni muddati ikki soatlik sayrdan foydalanish. 455. Maxsus tartibli koloniyalarning, tergov hibsxonalari va turmalarning karserlarida mahkumlarni yakka saqlash belgilanadi. 456. Umumiy, qattiq va maxsus tartibli koloniyalarning karserlariga kiritib qoʻyilgan mahkumlarga eng zarur narsalar, tamaki mahsulotlari va gugurt olib kirishga, shuningdek oʻzlarining yonida darsliklar, oddiy qalamlar, qora, koʻk, binafsha rangli ruchka va sterjenlar, daftarlar, pochta markalari, otkritkalar, konvertlar boʻlishiga ruxsat etiladi. Ular belgilangan tartibda kutubxona va undagi kitob, jurnal va gazetalardan foydalanishi mumkin. 457. Mahkumlarni intizomiy boʻlinmaga kiritib qoʻyish va oʻtkazish JIEM boshligʻining mazkur Qoidalarning 36-ilovasiga muvofiq shakldagi jazo muddati koʻrsatilgan qarori asosida hamda tibbiy ruxsatnoma boʻlgan taqdirda amalga oshiriladi. 458. Mahkumni intizomiy boʻlinmaga kiritib qoʻyish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilishdan oldin saqlash rejimi buzilishi bilan bogʻliq barcha holatlar batafsil oʻrganilishi shart. 459. Mahkum intizomiy boʻlinmaga kiritib qoʻyish toʻgʻrisidagi qaror bilan unga imzo qoʻydirish orqali tanishtiriladi, mahkum imzo qoʻyishdan boʻyin tovlagan taqdirda, bu haqda dalolatnoma tuziladi. 460. Mahkum tezkor navbatchi rahbarligida intizomiy boʻlinma boʻyicha nazoratchilar tomonidan intizomiy boʻlinmaga qabul qilinadi. 461. Intizomiy boʻlinmada saqlash muddati tugagandan soʻng, mazkur qaror mahkumning shaxsiy hujjatlar yigʻmajildiga qoʻshib qoʻyiladi. 462. Mahkumlar intizomiy boʻlinmalardan davolash-profilaktika muassasalariga oʻtkazilgan taqdirda ular davolash-profilaktika muassasalarida boʻlgan vaqt jazoni oʻtash muddatiga qoʻshib hisoblanadi. 463. Intizomiy boʻlinmalarga: I guruh nogironligi boʻlgan shaxslar; homiladorlik va tugʻish boʻyicha ishdan ozod etilgan, shuningdek yonida emizikli bolasi bor ayollar kiritilmaydi. 464. Intizomiy boʻlinmalarda saqlanayotgan mahkumlar mehnatga jalb etilmaydi. 465. JIEM maʼmuriyati intizomiy boʻlinmada saqlanayotgan mahkumlarni borib koʻrishlari va ularni saqlash sharoitlarini tekshirishlari, aniqlangan kamchiliklarni bartaraf qilishlari va mahkumlarning shikoyat va arizalarini hal etishga doir choralar koʻrishlari hamda bu haqda mazkur Qoidalarning 37-ilovasiga muvofiq shakldagi daftarda qayd etib borishlari shart. 466. Intizomiy boʻlinmada saqlanayotgan mahkumlarning hisobi mazkur Qoidalarning 38-ilovasiga muvofiq shakldagi daftarda qayd etib boriladi. 467. Ragʻbatlantirish yoki intizomiy jazo chorasini qoʻllash boʻyicha qarordan koʻchirma mahkumning shaxsiy hujjatlar yigʻmajildiga qoʻshib qoʻyiladi. 468. Ogʻzaki tashakkur eʼlon qilish tarzidagi ragʻbatlantirish chorasi mahkum bilan yakka tartibda olib boriladigan tarbiyaviy ishlar daftarida qayd etiladi hamda mahkumning axloqan tuzalish darajasini aniqlashda eʼtiborga olinishi shart. 469. Turkum boʻyicha qoʻllanilgan ragʻbatlantirish va intizomiy jazo choralari hisobi ijtimoiy xodimlari, JIEM boʻyicha esa JIEM boshligʻining tartibot va tarbiyaviy ishlar boʻyicha oʻrinbosari tomonidan yuritiladi. 470. Qoʻllanilgan intizomiy jazo chorasini ragʻbatlantirish tarzida olib tashlash yilda bir marta, agar mahkum qoʻllanilgan jazoning amal qilish muddatida yangi intizomiy jazo chorasiga tortilmagan boʻlsa, quyidagicha amalga oshiriladi: ogohlantirish, hayfsan, yengillashtirilgan saqlash sharoitini bekor qilish, navbatdagi uchrashuvdan mahrum qilish tarzidagi jazo chorasi qoʻllanilgan kundan boshlab uch oy oʻtgandan soʻng; intizomiy boʻlinmaga kiritib qoʻyish tarzidagi jazo chorasi qoʻllanilgan kundan boshlab olti oy oʻtgandan soʻng. 471. Sud tomonidan tayinlangan jazo muddati tugagunga qadar mahkum quyidagi hollarda jazoni oʻtashdan ozod qilinishi mumkin: muddatidan ilgari shartli ozod qilinganda; jazo yengilrogʻi bilan almashtirilganda; kasalligi yoki mehnat qobiliyatini yoʻqotganligi tufayli; amnistiya yoki afv etilganligi tufayli. 472. Jazodan muddatidan ilgari shartli ozod qilish, shuningdek jazoni yengilrogʻi bilan almashtirish sud tomonidan JPKning 536-moddasida belgilangan tartibda qoʻllaniladi. 473. Mahkum jazo muddatining JK 73, 74, 89 va 90-moddalarida belgilangan qismini oʻtab boʻlganidan soʻng bir oylik muddat ichida JIEM maʼmuriyati uni jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilish yoki jazoning oʻtalmagan qismini yengilroq jazo bilan almashtirish, jazoni oʻtash muddatini shaxs tuzalish yoʻliga oʻtganligi munosabati bilan qisqartirishga taqdim etish masalasini agar mahkum yoki uning advokati tegishli iltimosnoma bilan sudga bevosita murojaat etmagan boʻlsa koʻrib chiqishi hamda taqdim qilish yoki rad etish haqida qaror chiqarishi shart. Ushbu masalalar JIEMning maxsus boʻlimi tomonidan koʻrib chiqilib, mahkumlar roʻyxati tayyorlanadi. 4731. Mahkumni jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ravishda ozod qilishga yoki jazoni yengilrogʻi bilan almashtirishga taqdim etish masalasini maʼmuriyat tomonidan qayta koʻrib chiqish JIEM maʼmuriyatining jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ravishda ozod qilishni yoki jazoni yengilrogʻi bilan almashtirishni rad etish haqidagi qarori chiqarilgan kundan eʼtiboran uch oy oʻtgach, basharti mahkum tuzalish yoʻliga oʻtgan boʻlsa, amalga oshiriladi. 474. JIEMning maxsus boʻlimi har oyda insonparvarlik tamoyillarini qoʻllash mumkin boʻlgan mahkumlarning roʻyxatini tayyorlaydi. Mazkur roʻyxat mahkumlarga eʼlon qilish hamda JIEMning maʼmuriy komissiyasi tomonidan koʻrib chiqilishini taʼminlash maqsadida tegishli hujjatlarni tayyorlash uchun ijtimoiy xodimlarga beriladi. 475. JIEMning maʼmuriy komissiyasi oʻz yigʻilishlarini har oyda kamida ikki marta oʻtkazadi. Komissiya tarkibiga JIEM boshligʻining oʻrinbosarlari, JIEM boʻlim va xizmatlarining boshliqlari kiritiladi. JIEM boshligʻi maʼmuriy komissiya raisi, maxsus boʻlim boshligʻi esa komissiya kotibi hisoblanadi va ijtimoiy xodimlari mahkumlarga oid zarur hujjatlarni komissiya kotibiga yigʻilish tayinlangan kunga kamida uch kun qolganda taqdim etadi. 476. Maʼmuriy komissiya yigʻilishlariga tayyorlanayotgan hujjatlarning sifati va oʻz vaqtida taqdim etilishini nazorat qilish JIEM boshligʻining tartibot va tarbiyaviy ishlar boʻyicha oʻrinbosari tomonidan amalga oshiriladi. 477. Komissiya yigʻilishlari bayonnomalar bilan rasmiylashtiriladi hamda JIEM boshligʻi tomonidan mazkur bayonnomalar asosida mahkumlarga insonparvarlik tamoyilini qoʻllash yoki qoʻllashni rad etish haqida qaror chiqariladi. 478. Maʼmuriy komissiya tomonidan koʻrib chiqilishi uchun hujjatlar oʻz vaqtida taqdim etilmaganligi yuzasidan javobgarlik ijtimoiy xodimlari hamda JIEM boshligʻining tartibot va tarbiyaviy ishlar boʻyicha oʻrinbosari zimmasiga, hujjatlarni sudga bir hafta muddat ichida taqdim etilmaganligi boʻyicha javobgarlik esa maʼmuriy komissiya kotibi va JIEM boshligʻi zimmasiga yuklatiladi. 479. Maʼmuriyat mahkumni jazodan muddatidan ilgari shartli ozod qilishga yoki jazoni yengilrogʻi bilan almashtirishga taqdim etishni rad etgan taqdirda mahkum yoki uning advokati sudga tegishli iltimosnoma bilan murojaat etishga haqli. 480. Sud jazodan muddatidan ilgari shartli ozod qilish yoki jazoni yengilrogʻi bilan almashtirishni rad etgan taqdirda, bu haqda ajrim chiqqan kundan boshlab kamida olti oy oʻtganidan keyin taqdimnoma takroran kiritilishi yoki iltimosnoma takroran berilishi mumkin. 481. JIEM maʼmuriyati JKning 75-moddasida nazarda tutilgan hollarda mahkumni jazoni oʻtashni davom ettirishdan ozod qilish toʻgʻrisida sudga taqdimnoma kiritadi. Ayni bir vaqtda sudga tibbiy komissiya xulosasi va mahkumning shaxsiy hujjatlar yigʻmajildi yuboriladi. 482. Mahkumni jazodan kasalligi tufayli ozod qilish toʻgʻrisidagi taqdimnoma Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining maxsus tibbiy komissiyasi xulosasi asosida kiritiladi. Maxsus tibbiy komissiyaning yigʻilishi haftada kamida bir marta mahkumlar uchun ixtisoslashgan kasalxonalarda oʻtkaziladi. Alohida hollarda maxsus tibbiy komissiyaning yigʻilishi boshqa JIEMda ham oʻtkazilishi mumkin. 483. Maxsus tibbiy komissiyaning koʻrib chiqishi uchun hujjatlar kasalxona maʼmuriyati yoki JIEMning tibbiyot boʻlimi tomonidan tayyorlanadi. Maxsus tibbiy komissiyaning mahkumni kasalligi tufayli muddatidan ilgari jazo oʻtashdan ozod qilish mumkinligi toʻgʻrisidagi xulosasi Ogʻir kasallikka chalingan mahkumlarni tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish va ularni kasalligi tufayli jazoni oʻtashdan ozod qilishga taqdim etish qoidalariga (roʻyxat raqami 1854, 2008-yil 9-sentabr) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2008-y., 37-38-son, 385-modda) muvofiq chiqariladi. 484. JIEM maʼmuriyati maxsus tibbiy komissiya tomonidan mahkumni kasalligi tufayli jazoni oʻtash muddatidan ilgari ozod etish mumkinligi toʻgʻrisida xulosa chiqarilganidan soʻng uch kun ichida hujjatlarni qaror chiqarish uchun sudga taqdim qiladi. 485. Jazoni oʻtash davrida homiladorlik va tugʻish taʼtili berilgan ayollarni jazodan ozod qilish toʻgʻrisidagi taqdimnoma bunday taʼtil huquqini beruvchi tibbiy hujjat asosida kiritiladi. 486. JIEM maʼmuriyati tegishli asos boʻlgan taqdirda, mahkumga nisbatan amnistiya aktini qoʻllash toʻgʻrisidagi iltimosnomani sudga kiritish haqida prokurorga taqdimnoma yuborishi shart. Mahkumlarga nisbatan amnistiya aktini qoʻllash JPKda nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi. 487. Quyidagilar jazo ijrosini tugatish uchun asos boʻladi: mahkumning sud tayinlagan jazo muddatini oʻtab boʻlishi; JIKning 163-moddasida nazarda tutilgan hollarda mahkumning jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari ozod qilinishi; sud hukmining bekor boʻlishi va ish yuritishning tugatilishi; hukmning nazorat tartibida oʻzgartirilishi va jazoning shartli hukm bilan almashtirilishi; mahkumning vafoti. 488. Jazo ijrosi mazkur jazo muddatiga qonunchilik hujjatlariga muvofiq kiritilishi mumkin boʻlgan oʻzgartirishlarni hisobga olgan holda bu muddatning oxirgi kuni tugatiladi. 489. Agar jazo muddati dam olish yoki bayram kuni tugaydigan boʻlsa, mahkum ushbu dam olish yoki bayram kunidan bir kun oldin ozod qilinadi. Muddat oylar bilan hisoblangan taqdirda bu muddat keyingi oyning tegishli kuni, agar mazkur oyda shunday kun boʻlmasa — shu oyning oxirgi kuni tugaydi. 490. JIEM maʼmuriyati mahkumni muddatidan ilgari ozod qilish toʻgʻrisidagi hujjatlarni ish kuni tugaguniga qadar olgan boʻlsa, shu zahoti, ish kuni tugaganidan keyin olgan boʻlsa, ertasi kuni ertalab ijro etadi. 491. JIEM mahkumlar ozod etilayotganda ular bilan toʻla hisob-kitob qiladi, ularning shaxsiy hujjatlari, buyumlari va boshqa qimmatli narsalarini, shuningdek shaxsiy hisobvaraqlarida turgan pullarini qaytarib beradi hamda jazoni oʻtab boʻlganlik yoki jazodan ozod qilinganlik toʻgʻrisida belgilangan namunada maʼlumotnoma beradi. 492. Sil kasalligiga duchor boʻlgan shaxslarning ozod qilinganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotnomalarga belgilangan namunadagi shtamp qoʻyiladi. 493. Mahkum vafot etgan taqdirda JIEM maʼmuriyati bu haqda zudlik bilan marhumning yaqin qarindoshlaridan biriga telegraf orqali xabar qiladi. Mahkumning vafoti haqida JIEM maʼmuriyati darhol prokuror va yuqori turuvchi organni xabardor qiladi. 494. JIEM boshligʻi tomonidan mahkumning vafoti yuzasidan xizmat tekshiruvi tayinlanadi va sud-tibbiyot ekspertizasi yoki patalogoanatom shifokorning xulosasi tekshiruv natijalariga ilova qilinishi shart. 495. Mahkumning jasadi uning qarindoshlariga JIEM maʼmuriyati tomonidan JPKda nazarda tutilgan tegishli tergovga qadar tekshiruv, shuningdek sud-tibbiy ekspertizasi oʻtkazilgandan soʻng tergovga qadar tekshiruvni amalga oshiruvchi organning mansabdor shaxsi, surishtiruvchi, tergovchi yoki prokurorning qarori yoxud sudning ajrimiga asosan qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda va tartibda beriladi. 496. Mahkumning vafoti haqida yaqin qarindoshlariga xabar yuborilganidan soʻng, qirq sakkiz soat ichida jasadni berish toʻgʻrisida yoki yetib kelishi toʻgʻrisida JIEM maʼmuriyati xabar olmasa, mahkum JIEM maʼmuriyati tomonidan qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda dafn etiladi. 497. JIEM maʼmuriyati mahkumning jazoni oʻtash muddati tugashiga uzogʻi bilan uch oy qolganda uni ozodlikka chiqarishga tayyorlash, mehnat va turmushda oʻrnashishga boʻlgan ehtiyojini aniqlash, uning JIEMdan ozod boʻlgandan keyingi huquqlari va majburiyatlarini tushuntirish maqsadida mahkum bilan tarbiyaviy ish olib boradi. Bunda JIEM maʼmuriyati tomonidan mahkum bilan uning ishga kirishi va turmushini yoʻlga qoʻyishi yuzasidan suhbat oʻtkaziladi. 498. Ishda va turmushda oʻrnashishga muhtoj shaxslar aniqlangan taqdirda JIEM maʼmuriyati oldindan mahkum yashashni moʻljallayotgan joydagi ozodlikdan mahrum etish joylaridan ozod boʻlgan shaxslarning ijtimoiy moslashuvi markazini uning ozod qilinishi, turar joyi bor-yoʻqligi, mehnat qobiliyati va ixtisosi toʻgʻrisida xabardor etadi. 499. Ishga kirish va turmushini yoʻlga qoʻyishga ehtiyoji boʻlgan mahkumlar hisobi alohida daftarda yuritiladi. 500. JIEM maʼmuriyati ayni bir vaqtda ustidan ichki ishlar organlarining maʼmuriy nazorati oʻrnatilishi zarur boʻlgan shaxslarni aniqlaydi va Oʻzbekiston Respublikasining “Jazoni ijro etish muassasalaridan ozod qilingan ayrim toifadagi shaxslar ustidan maʼmuriy nazorat toʻgʻrisida”gi Qonunida belgilangan tartibda sudga tegishli taqdimnoma kiritadi. 501. Maʼmuriy nazorat ostiga olinishi lozim boʻlgan mahkumlarning ozod etilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma va uning nusxasining orqa tarafiga JIEM maʼmuriyati tomonidan “Turar joylarda hujjatlashtirilishi lozim” degan shtamp bosiladi. 502. JIEMlardan ozod qilinayotgan shaxslar yashashni moʻljallayotgan joyga yetib olishi uchun yoʻl hujjatlari, belgilangan norma boʻyicha oziq-ovqat mahsulotlari yoki pul kompensatsiyasi bilan taʼminlanadi. 503. Ozod qilinayotgan shaxslarda mavsumiy kiyim va poyabzal, shuningdek ularni sotib olishga pul boʻlmasa, ular kiyim va poyabzal bilan bepul taʼminlanadi. Shu maqsadlar uchun ozod qilinayotgan shaxslarga bir yoʻla toʻlanadigan pul nafaqasi berilishi mumkin. 504. JIEM maʼmuriyati mahkumlarning ozod etilganligi toʻgʻrisida: birinchi va ikkinchi guruh nogironligi boʻlgan shaxslarga, homilador ayollar va yosh bolasi (bolalari) bor ayollarga, shuningdek voyaga yetmaganlarga nisbatan — ularning qarindoshlari yoki qarindoshlarining oʻrnini bosuvchi boshqa shaxslarni; ishga kirish va turmushini yoʻlga qoʻyishga muhtoj boʻlgan shaxslarga nisbatan — viloyatlar (tumanlar, shaharlar) hokimliklari huzuridagi ijtimoiy moslashuv markazlarini; sil yoki tanosil kasalliklariga duchor boʻlgan, shuningdek alkogolizm, giyohvandlik yoki zaharvandlikdan majburiy davolash kursini tugallamagan shaxslarga nisbatan — viloyat, shahar sogʻliqni saqlash boshqarmalari (boʻlimlari) yoki sogʻliqni saqlash organlarining davolash muassasalarini; maʼmuriy nazorat oʻrnatilgan shaxsni JIEMdan ozod qilishdan oldin u tanlagan yashash joyidagi ichki ishlar organiga sudning maʼmuriy nazorat oʻrnatish toʻgʻrisidagi qarorini ushbu shaxs yetib boradigan vaqt toʻgʻrisida yozma ravishda xabar qilgan holda yuboradi. Ushbu bandda koʻrsatilgan mahkumlar kasalligi yoki mehnat qobiliyatini yoʻqotganligi oqibatida, amnistiya akti yoki afv asosida ozod etilgan hollarda, shuningdek mahkumlar jazodan shartli ravishda muddatidan ilgari ozod etilgan taqdirda, bildirish qogʻozi ular ozod etilgan kuni joʻnatiladi. 505. Mahkumlarni ozod etish ustidan nazorat qilish uchun JIEMning maxsus boʻlimi ozod etilishi lozim boʻlgan mahkumlarning oylik roʻyxatini tayyorlaydi. Bu roʻyxatning bir nusxasi moliya va moddiy-texnika taʼminoti boʻlimiga, ikkinchi nusxasi esa mahkumlarni tanishtirish uchun ijtimoiy xodimlarga beriladi. 506. Ozod etilayotgan mahkumga jazoni oʻtash muddati tugashiga ikki kun qolganida hisob-kitob qilish uchun JIEM moliya va moddiy-texnika taʼminoti boʻlimi tomonidan tegishli varaqa beriladi. Mazkur varaqa JIEM boshligʻining tartibot va tarbiyaviy ishlar boʻyicha oʻrinbosari tomonidan imzolangach, toʻliq hisob-kitob qilish uchun moliya va moddiy-texnika taʼminoti boʻlimiga topshiriladi. 507. Toʻliq hisob-kitob jazoni oʻtash muddati oxirgi kunining birinchi yarmida amalga oshiriladi. Bunda mahkumga JIEM omborxonasida saqlanayotgan buyumlari va boshqa qimmatli narsalari, shuningdek shaxsiy hisobvaragʻida qolgan pullari qaytarib beriladi. 508. Ozod etilayotgan mahkumni JIEMdan qarzdorligi yoki u bilan hisob-kitob oʻz vaqtida amalga oshirilmaganligi hamda shunga oʻxshash boshqa sabablar, uni jazoni oʻtash muddatini kechiktirish uchun asos boʻlmaydi. 509. Mahkumni jazoni oʻtash muddatidan kechiktirib ozod etilishi yuzasidan xizmat tekshiruvi oʻtkaziladi va aybdor shaxslarga nisbatan tegishli choralar koʻriladi. Bu haqda yuqori turuvchi organga hamda nazorat qiluvchi prokurorga darhol xabar qilinishi shart. 510. Mahkum chet el fuqarolarining ozod etilganligi toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi ularning manfaatlarini himoya qiluvchi davlatlarning diplomatik vakolatxonalari yoki konsullik muassasalari qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda xabardor qilinadi. 511. Oʻzbekiston Respublikasi hududida biror-bir davlatning diplomatik vakolatxonasi yoki konsullik muassasasi mavjud boʻlmagan taqdirda, bunday davlatning vakolatli organini qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda xabardor qilish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligiga ozod etilganlik toʻgʻrisidagi bildirish qogʻozi joʻnatiladi. 512. Oʻzbekiston Respublikasida yashash guvohnomasi boʻyicha yashagan chet el fuqarosi yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxs ozod qilinayotganda JIEM maʼmuriyati mahkum qamoqqa olinguniga qadar roʻyxatga olingan joydagi ichki ishlar hududiy organining mamlakatga kirish, undan chiqish va roʻyxatga olish bilan shugʻullanuvchi tegishli xizmatini xabardor qiladi. 513. Sogʻligʻi holatiga koʻra doimiy parvarishga muhtoj shaxslar, shuningdek oʻn olti yoshgacha boʻlgan voyaga yetmagan shaxslar qarindoshlari yoki boshqa shaxslar yoxud JIEM maʼmuriyati vakilining kuzatuvida yashash joyiga joʻnatiladi. 514. Nogironligi boʻlgan shaxslar va keksalar oʻz iltimosiga koʻra, keksalar va nogironligi boʻlgan shaxslar uchun internat uylariga (pansionatlarga) yuboriladi. 515. Voyaga yetmagan mahkumlar ota-onalari yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar ixtiyoriga joʻnatiladi. Ota-onasi yoʻq voyaga yetmagan shaxslar, zarur hollarda, internatlarga joʻnatiladi yoki homiylar qaramogʻiga beriladi. 516. Mazkur Qoidalar Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi va Oliy sudi bilan kelishilgan. 1. Isteʼmol qilinishi isitish va pishirishni talab etadigan, tez buziladigan oziq-ovqat mahsulotlari. 2. Barcha turdagi oʻqotar va sovuq qurollar, shuningdek oʻq-dorilar. 3. Pullar, qimmatli qogʻozlar, qimmatbaho toshlar, durlar va ulardan yasalgan buyumlar, soatlar va boshqa qimmatliklar. 4. Optik asboblar, koʻzoynak bundan mustasno. 5. Alkogol mahsulotlar, shuningdek tarkibida spirt boʻlgan atir va boshqa mahsulotlar. 6. Giyohvandlik vositalari, ularning analoglari, psixotrop moddalar va kuchli taʼsir etuvchi preparatlar. 7. Barcha turdagi foto, audio va videoapparaturalar, radioapparatura, kompyuter texnikasi, yozuv mashinkasi hamda nusxa koʻchirish, aloqa va texnika vositalari, shuningdek ularga taalluqli qismlar. 8. Pichoqlar, qaychilar, ustaralar, elektrli soqol olish uskunasi bundan mustasno, shuningdek boshqa barcha turdagi sanchuvchi va kesuvchi hamda inson hayoti va sogʻligʻi uchun xavfli, jinoyat quroli sifatida foydalanilishi mumkin boʻlgan ashyolar. 9. Oʻyin kartasi. 10. Pornografik va diniy ekstremistik xususiyatga ega boʻlgan nashrlar, materiallar va adabiyotlar. 11. Topografik xarita va kompas. 12. Harbiy va boshqa xil forma kiyimlari hamda ularning jihozlari, shuningdek fuqarolik kiyimi va poyabzali. 13. Rangli qalamlar, boʻyoqlar va nusxa koʻchiradigan qogʻozlar (kopirka). 14. Musiqa asboblari. ‎‎‎‎______________________‎‎‎‎(manzili)‎‎‎‎__________________ yashovchi‎‎‎‎fuqaro __________________‎‎‎‎‎‎_______________________ ga‎‎‎‎X A B A R N O M A‎‎Sizning __________________________ mahkum ______________________________________‎‎(qarindoshlik darajasi)‎‎(F.I.O.) ‎‎__________________________ sudining hukmiga koʻra tayinlangan jazoni oʻtash uchun ‎‎20__ yil (tuman, shahar yoki viloyat)‎‎‎“___” ____________da ____________________________________ dagi ___son-JIEMga‎‎‎(JIEM manzili)‎‎‎yetib kelganligi maʼlum qilinadi.‎‎Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat-ijroiya kodeksiga muvofiq mahkum __________________________________________ bir yil davomida _____________ yoʻqlov,‎‎(F.I.O.)‎‎‎‎‎______ banderol, ________ posilka va _________masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuv, _______ qisqa muddatli va ____________ uzoq muddatli uchrashuv olish, cheklanmagan miqdorda xat va telegrammalar olish hamda joʻnatish huquqiga ega.‎‎ Bitta yoʻqlovning ogʻirligi pochta aloqasi xizmatlari koʻrsatish qoidalarida belgilangan posilka vaznidan oshib ketishi mumkin emas.‎‎ Yoʻqlov, posilka va bonderollarda mahkumga mazkur xabarnomaning orqa tarafida koʻrsatib oʻtilgan oziq-ovqat mahsulotlari, narsa va buyumlarni olib kelish yoki yuborish taqiqlanadi.‎‎ Olib kelingan yoki yuborilgan dori vositalari tibbiy xulosaga muvofiq beriladi.‎‎ Mahkumga bir vaqtning oʻzida ikkitadan ortiq boʻlgan katta yoshli shaxslar bilan qisqa muddatli uchrashuvga ruxsat etilmaydi.‎‎Mahkum _________________________________ ning uchrashuv sanasi sizga maʼlum qilinadi.‎‎‎(F.I.O.) ‎‎‎‎‎‎‎___son-JIEM boshligʻi‎‎‎‎‎___________‎‎___________‎‎______________________‎‎‎(unvoni) ‎‎(imzo) ‎‎(F.I.O.)‎‎20___ yil “___” ___________ 1. Non mahsulotlari. 2. Tuzlangan va dudlangan baliq. 3. Sariyogʻ, pishloq, choʻchqa yogʻi va jizza. 4. Quruq qandolat mahsulotlari. 5. Quruq choy, qahva, kakao va ulardan tayyorlangan mahsulotlar. 6. Sabzavot, meva va meva qoqilari (turshak). 7. Konservalar (baliq, goʻsht, sabzavot va meva konservalari). 8. Quyiltirilgan sut va qurt. 9. Mahkumlar uchun belgilangan namunadagi kiyim, poyabzal, shuningdek koʻrpa-toʻshak — belgilangan normasi asosida. 10. Ich kiyim (issiq va oddiy), mayka, paypoq va qoʻlqop — 2 juft. 11. Sharf, roʻmolcha, kamar va tikuv iplari. 12. Xonada kiyishga moʻljallangan shippak — 1 juft. 13. Oyna va elektrli soqol olish uskunasi. 14. Krujka, qoshiq, choynak, piyola va polietilen idish, shuningdek elektr choynak va suv qaynatadigan asbob, qoʻlda yasalgani bundan mustasno. 15. Yuvinish-taranish ashyolari (atir sovun, kir sovun, tish pastasi yoki poroshogi, tish choʻtkasi, taroq, sochiq, dezinfeksiya vositalari). 16. Tibbiyot xodimi ruxsati bilan qoʻltiq tayoq va yogʻoch hassa, shuningdek koʻzoynak uchun plastmassali gʻilof. 17. Darsliklar, gazeta va jurnallar, sudning hukmi, ajrimi va qarorining nusxasi, yozuv ashyolari (yozuv qogʻozi, daftar, oddiy qora qalam, ruchka, qora, koʻk va binafsharang sterjenlar, konvert, otkritka va markalar), badiiy, texnikaga oid, publitsistik va diniy adabiyotlar hamda diniy rasm-rusumlarni ado etishga hamda ibodat uchun kerakli narsalar. 18. Bir komplektdan shashka, shaxmat, domino va narda. 19. Xatlar, fotoalbom va fotosuratlar. 19. Kiyim va poyabzal choʻtkasi va moyi. 20. Gugurt, tamaki mahsulotlari (nos), chekish va hojatxona qogʻozi. ‎‎____son-JIEM‎‎‎‎‎turkum raqami _____‎‎‎‎‎shaxsiy hujjatlar‎‎‎‎‎yigʻmajildi ____-son‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎______ yil “____”_____________da tugʻilgan, Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining_________-moddasi(lari) bilan ____ yil ____ oyga ozodlikdan mahrum etishga hukm qilingan mahkum _________________________________________ ning‎‎‎‎(F.I.O.)‎‎‎uchrashuvlari, masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuvlari, yoʻqlov, posilka va banderollarining hisobini yuritish‎‎V A R AGʻ I‎jazo muddatining boshlanishi __________‎‎‎‎jazo muddatining tugashi ______________‎‎‎Mahkum Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat-ijroiya kodeksining ______-moddasiga asosan bir yil mobaynida:____________________ qisqa muddatli uchrashuvdan foydalanish;‎‎‎____________________ uzoq muddatli uchrashuvdan foydalanish;‎‎‎____________________ masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuvdan foydalanish;‎‎__________________ posilka yoki yoʻqlov, ______________ banderol olish huquqiga ega.‎‎‎‎‎‎‎1. Mahkumning yaqin qarindoshlari roʻyxati.‎ T/r‎Yaqin qarindoshlarining F.I.O. ‎Qarindoshlik darajasi‎Yashash manzili va telefon raqami‎1.‎‎‎‎2.‎‎‎‎3.‎‎‎‎..‎.‎‎‎ ‎Maxsus boʻlim boshligʻi‎‎‎_________________________ ‎‎‎_________________________‎‎(unvoni) (imzo) ‎(F.I.O.)‎‎20__ yil “__” _________‎‎‎‎‎‎‎2. Mahkumning uchrashuvlari hisobi.‎‎ ‎‏T/r‎‏Uchrashuv oʻtkazilgan sana‎‎Mahkum bilan uchrashishga ruxsat berilgan shaxs Uchrashuv turi (qisqa muddatli, uzoq muddatli)‎Uchrashuv muddati (soat yoki sutka)‎Nazoratchining F.I.O. va imzosi ‎Tezkor navbatchining F.I.O. va imzosi ‎F.I.O.‎qarindoshlik darajasi‎‎‎‎‎1.‎‎‎‎‎‎‎‎2.‎‎‎‎‎‎‎‎3.‎‎‎‎‎‎‎‎...‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎3. Mahkumning masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuvlarining hisobi.‎‎‎‎‎‎‎‎ ‎‏T/rSoʻzlashuv oʻtkazilgan sana‎‎Mahkum bilan uchrashishga ruxsat berilgan shaxs Abonentning telefon raqami (tuman yoki shahar)Soʻzlashuv muddati (daqiqa)Nazoratchining F.I.O. va imzosi IzohF.I.O.‎qarindoshlik darajasi‎‎‎‎‎1.‎‎‎‎‎‎‎‎2.‎‎‎‎‎‎‎‎...‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎4. Mahkumning yoʻqlov, posilka va banderollarni olishi hamda yuborishining hisobi.‎‎‎‎‎‎‎‎ T/r‎Yoʻqlov, posilka yoki banderol‎Qabul qilib olingan sana‎Mahkumga yuborgan shaxsning F.I.O.‎Mahkum yuborgan shaxsning F.I.O.‎Mahkumning F.I.O. va imzosi ‎Nazoratchining F.I.O. va imzosi ‎1.‎‎‎‎‎‎‎2.‎‎‎‎‎‎‎...‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎5. Mahkumning uchrashuvlar va masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuvlar olish, shuningdek posilka, yoʻqlov va banderollar olishi hamda yuborishining tegishlilik normasiga kiritilgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar.‎‎‎‎‎‎‎T/r‎Buyruq yoki qarorning‎raqami va sana ‎‎Ragʻbatlantirish yoki intizomiy jazo‎turi‎‎1.‎‎‎‎2.‎‎‎‎‎3.‎‎‎‎‎...‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎ ‎‎‎‎‎‎“TASDIQLAYMAN”‎‎‎‎‎‎___-son-JIEM boshligʻi‎‎‎‎‎‎______________________‎‎‎‎‎‎(unvoni va F.I.O.)‎‎‎‎‎‎____________‎‎‎‎‎‎‎(imzo)‎‎‎‎20___ yil “___” ___________‎‎Mahkumlarning namunaviy‎KUN TARTIBI‎Ertalab oʻrindan turishsoat 6:00‎‎Hojat, yuvinish va jismoniy tarbiya‎‎15 daqiqa‎‎Yotoq joyini yigʻishtirish10 daqiqa‎‎‎‎Ertalabki va kechki roʻyxatdan oʻtish‎30 — 40 daqiqa‎‎‎‎Nonushta‎20 daqiqa‎‎Tushlik ‎‎‎‎30 daqiqa‎‎Kechki ovqat‎‎‎‎30 daqiqa‎‎‎Ishga olib chiqish‎20 — 30 daqiqa‎‎Ishdan olib qaytish‎‎‎‎‎20 — 30 daqiqa‎‎‎‎Ish vaqti‎‎‎‎8 soat (tarbiya koloniyalari‎uchun 6 soat)Boʻsh vaqti ‎‎‎‎1 soat‎Umumiy oʻrta va kasbiy taʼlim,‎ommaviy-madaniy ‎‎1 soat‎‎‎‎tadbirlarda qatnashish‎‎jadval boʻyicha‎‎‎Yotishga tayyorlanish‎‎10 daqiqa‎‎Uxlash vaqti‎‎‎‎8 soat‎‎ ‎‎‎‎_____‎‎-son-JIEM boshligʻi‎‎‎‎‎‎‎___________________________ga‎‎‎‎‎‎(unvoni va F.I.O.) ‎‎‎‎‎‎Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat ‎‎‎kodeksining ___________________ ‎‎‎‎‎moddasi(lari) bilan ___ yil __ oy ‎‎‎‎‎muddatga ozodlikdan mahrum etishga‎‎‎‎‎hukm qilingan, _______-son turkum, ‎‎‎‎_‎______-son brigadadagi ______ yil‎‎‎‎‎“______” _____________da tugʻilgan ‎‎‎‎‎mahkum ________________________ ‎‎‎‎‎____________________________ dan‎‎‎‎A R I Z A‎‎Menga 20___ yil “___” ______da _________________________________________________‎‎‎‎‎(abonentning yashash manzili va qarindoshlik darajasi va F.I.O‎‎_____________________________________bilan masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali‎‎ hamda telefon raqami)‎‎‎‎‎soʻzlashuvga ruxsat berishingizni soʻrayman.‎‎‎Mahkum ‎‎‎____________‎‎__________________________‎‎‎(imzo) ‎‎(F.I.O.)‎‎20__ yil “___” __________‎‎‎Mahkumning shaxsiy hisobvaragʻida ________________ soʻm, _______________ tiyin mavjud.Buxgalter ‎‎‎‎‎‎__________‎‎‎_____________‎‎_______________________(unvoni) ‎‎‎(imzo) ‎‎(F.I.O.)‎‎‎‎Mahkumning masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuvi 20___ yil “____” ________________ga belgilangan.Ijtimoiy xodim ‎‎‎‎‎‎__________‎‎ ‎‎‎_____________‎_____________________‎‎‎‎(unvoni) ‎‎‎‎‎(imzo) ‎(F.I.O.) ‎‎‎‎‎‎____________________‎‎-son-JIEM boshligʻi _________________________________________ga ‎‎‎‎‎‎(unvoni va F.I.O.)‎‎‎‎Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat ‎ kodeksining ___________ ‎ -‎moddasi(lari) bilan _____ yil ____ oy ‎muddatga ozodlikdan mahrum etishga ‎hukm qilingan, ______-son turkum, ‎ ____-son, brigadadagi ________ yil ‎ “___” _____________da tugʻilgan ‎‎mahkum ____________________________ ‎‎(F.I.O.) ‎‎‎‎_____________________________________ dan‎‎‎‎‎‎‎ARIZA‎‎‎‎‎‎‎Menga __________________________________________________________________‎‎(alohida holatlar sababi)‎‎________________________________________________________________ sababli,‎‎_______________________________________________________________‎‎(abonentning yashash manzili va qarindoshlik darajasi, F.I.O. hamda telefon raqami)‎‎bilan masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuvga ruxsat berishingizni soʻrayman.‎‎‎‎‎Mahkum ‎________ ‎‎‎__________________________________‎(imzo) ‎‎‎(F.I.O.)‎‎20__ yil “___” __________‎‎‎‎‎Mahkumning shaxsiy hisobvaragʻida ___________ soʻm, _______________ tiyin mavjud.‎‎‎‎‎Buxgalter ‎‎‎‎‎____________‎‎‎_________‎‎‎_______________________(unvoni) ‎(imzo) ‎‎‎(F.I.O.)‎‎‎‎‎‎‎Ijtimoiy xodim‎‎‎____________‎‎‎‎_________‎ ‎‎_______________________ ‎‎(unvoni) ‎ ‎‎‎(imzo) ‎‎‎‎(F.I.O.) ‎‎Mahkumlarning masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuvlarining hisobini yuritish‎D A F T A R I ‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎____‎‎-son-JIEM‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎Boshlangan vaqti _________‎‎‎‎‎‎‎‎Tugagan vaqti ____________‎‎‎‎‎‎‎‎Daftarning inventar raqami ________‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎2-bet‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎??T/r‎‏SanaMahkumning F.I.O.Soʻzlashuvga ruxsat bergan shaxsning unvoni va F.I.O. Abonent toʻgʻrisidagi maʼlumotlar‎‏Masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuv muddatiMahkum- ning imzosi ‎‏JIEM vakilining imzosi IzohF.I.O.‎qarindoshlik darajasi‎telefon raqami‎yashash manzili‎1.‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎2.‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎3.‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎...‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎ ‎‎‎‎old tomoni‎‎‎‎‎‎‎‎Mahkumni yengillashtirilgan saqlash sharoitga oʻtkazish toʻgʻrisida‎Q A R O R ‎‎‎‎‎‎‎____ yil “___” _________ da tugʻilgan, Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat-ijroiya kodeksining _________ -moddasi(lari) bilan ____ yil ____ oy muddatga ozodlikdan mahrum etishga hukm qilingan, jazo muddati 20___ yil “___” __________ da boshlanib, 20___ yil “___” __________ da tugaydigan mahkum ______________________________‎‎‎(F.I.O.)‎‎‎‎20___ yil “___” ____________ dan boshlab ‎‎____-son-JIEMda saqlanmoqda.‎‎U jazoni oʻtash davrida yaxshi xulq-atvordaligi, mehnatga va taʼlimga vijdonan munosabatda boʻlganligi, tarbiyaviy tadbirlarni oʻtkazishda faol ishtiroki sababli, Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat-ijroiya kodeksining 102-moddasiga asosan:‎‎‎‎‎‎‎QAROR QILAMAN:‎‎‎Mahkum __________________________________________________ yengillashtirilgan‎‎‎(F.I.O.)‎‎‎‎saqlash sharoitiga oʻtkazilib, unga belgilangan mehnatga haq toʻlash eng kam miqdorining 3,6 foizigacha boʻlgan miqdorda har oyda qoʻshimcha pul sarflash, shuningdek yil mobaynida qoʻshimcha ravishda quyidagilarni olish huquqi berilsin:‎‎_________________________________uchrashuv;‎‎‎‎(qisqa muddatli yoki uzoq muddatli)‎‎‎‎‎‎_________________ masofali video-uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuv;‎‎‎‎_________________ posilka yoki yoʻqlov;‎‎‎‎_________________ banderol.‎‎‎‎‎‎‎___‎‎-son-JIEM boshligʻi‎‎‎________________ ‎‎_________ ‎_______________________‎‎‎‎(unvoni) (imzo) ‎‎‎(F.I.O.)‎‎‎20__ yil “__” ____________‎‎‎‎‎____-son‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎orqa tomoni‎‎‎Qaror bilan tanishdim ____________________________________________________‎‎‎(mahkumning imzosi va F.I.O., tanishgan sana)‎‎20___ yil “___” ________‎‎‎