OʻZBEKISTON RESPUBLIKASINING AYRIM QONUN HUJJATLARIGA OʻZGARISHLAR VA QOʻSHIMCHALAR KIRITISH TOʻGʻRISIDA
(law, 2025-02-12)

“34-modda. Tabiatdan maxsus foydalanganlik va atrof muhitni ifloslantirganlik uchun toʻlovlar
Tabiatdan maxsus foydalanganlik va atrof muhitni ifloslantirganlik uchun toʻlovlar tabiiy resurslardan foydalanganlik uchun soliqlar hamda boshqa majburiy toʻlovlardan, shuningdek atrof muhitni ifloslantirganlik (ifloslantiruvchi moddalarni chiqarganlik, oqizganlik va chiqindilarni joylashtirganlik) uchun kompensatsiya toʻlovlaridan, tabiiy resurslarni muhofaza qilganlik va qayta tiklaganlik uchun toʻlovlardan iborat boʻladi. Tabiiy resurslardan foydalanganlik uchun soliq stavkalari va boshqa majburiy toʻlovlarning miqdorlari, shu jumladan ijara toʻlovining miqdori tabiiy resurslarning qay darajada keng tarqalganligi, sifati, ularni qayta tiklash imkoniyatlari, ulardan foydalanishning qay darajada qulayligi, kompleksliligi, samaradorligi, ularning joylashgan yeri, chiqindilarni qayta ishlash va ulardan foydalanish imkoniyatlari hamda boshqa jihatlarni inobatga olgan holda, shuningdek tegishli limitlar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda aniqlanadi va tasdiqlanadi. Atrof muhitni ifloslantirganlik uchun kompensatsiya toʻlovlarining miqdorlari Oʻzbekiston Respublikasi Tabiatni muhofaza qilish davlat qoʻmitasining taqdimiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi. Tabiiy resurslarni muhofaza qilganlik va qayta tiklaganlik uchun toʻlovlarning miqdorlari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi. Tabiiy resurslardan foydalanganlik uchun toʻlovlar tabiatdan foydalanuvchi korxonalar mahsulotlarining (bajargan ishlarining, koʻrsatgan xizmatlarining) tannarxiga qoʻshiladi. Atrof muhitni ifloslantirganlik uchun, shuningdek tabiatdan limitda (normativda) belgilanganidan tashqari va oʻzgacha tarzda nooqilona maxsus foydalanganlik uchun kompensatsiya toʻlovlari yuridik shaxsning daromadidan (foydasidan) undiriladi. Tabiiy resurslardan foydalanganlik, ularni muhofaza qilganlik va qayta tiklaganlik uchun toʻlov Davlat budjetiga tushadi. Atrof muhitga ifloslantiruvchi moddalar chiqarganlik va oqizganlik hamda chiqindilar joylashtirganlik uchun kompensatsiya toʻlovlarining summalari tabiatni muhofaza qilish jamgʻarmalariga tushadi. Tabiatdan maxsus foydalanganlik uchun toʻlovlar va atrof muhitni ifloslantirganlik uchun kompensatsiya toʻlovlari boʻyicha imtiyozlar qonun hujjatlari bilan belgilanadi. Tabiiy resurslardan foydalanganlik uchun toʻlovlarni va atrof muhitni ifloslantirganlik uchun kompensatsiya toʻlovlarini toʻlaganlik yuridik va jismoniy shaxslarni ekologiya tadbirlarini bajarishdan va yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash majburiyatidan ozod etmaydi”; 3) 37-moddasining beshinchi xatboshisi chiqarib tashlansin; 4) 47-moddasining: toʻrtinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “tabiiy resurslardan foydalanganlik uchun belgilangan toʻlovni, shuningdek atrof muhitni ifloslantirganlik va unga zararli taʼsir koʻrsatishning boshqa turlari uchun kompensatsiya toʻlovlari toʻlashdan bosh tortganlikda”; oʻninchi xatboshisidagi “ishlab chiqarish va isteʼmol chiqindilarini” degan soʻzlar “chiqindilarni” degan soʻz bilan almashtirilsin; 5) 50-moddasining birinchi qismidagi “ishlab chiqarish hamda isteʼmol chiqindilarini” degan soʻzlar “chiqindilarni” degan soʻz bilan almashtirilsin. II. Oʻzbekiston Respublikasining 1993-yil 7-mayda qabul qilingan Qonuni bilan tasdiqlangan “Sogʻlom avlod uchun” ordeni toʻgʻrisidagi nizom (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1993-yil, № 6, 257-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-yil, № 9, 141-modda): 1) 2-moddasining ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “I darajali orden yuqori darajali hisoblanadi. Mukofotlash, qoida tariqasida, quyidagi tartibda: avval II darajali, oradan kamida uch yil oʻtganidan keyin I darajali orden bilan taqdirlash tarzida amalga oshiriladi”; 2) 4-moddasi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “I darajali “Sogʻlom avlod uchun” ordeni bilan mukofotlangan shaxslar eng kam ish haqining qirq karrasi miqdorida bir yoʻla toʻlanadigan pul mukofoti oladilar”; 3) 5-moddasi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “II darajali “Sogʻlom avlod uchun” ordeni bilan mukofotlangan shaxslar eng kam ish haqining yigirma besh karrasi miqdorida bir yoʻla toʻlanadigan pul mukofoti oladilar. II darajali yoki II va I darajali “Sogʻlom avlod uchun” ordeni bilan mukofotlangan shaxslar qonun hujjatlarida belgilangan imtiyozlardan foydalanadilar”. III. Oʻzbekiston Respublikasining 1994-yil 5-mayda qabul qilingan Qonuni bilan tasdiqlangan “Mustaqillik” ordeni toʻgʻrisidagi nizomning (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1994-yil, № 5, 115-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1997-yil, № 4-5, 126-modda) 5-moddasidagi “ellik karrasi miqdorida” degan soʻzlar “yetmish besh karrasi miqdorida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. IV. Oʻzbekiston Respublikasining 1996-yil 26-aprelda qabul qilingan Qonuni bilan tasdiqlangan “Amir Temur” ordeni toʻgʻrisidagi nizomning (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-yil, № 5-6, 63-modda; 1997-yil, № 4-5, 126-modda) 3-moddasidagi “ellik karrasi miqdorida” degan soʻzlar “yetmish karrasi miqdorida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. V. Oʻzbekiston Respublikasining 2000-yil 30-avgustda qabul qilingan Qonuni bilan tasdiqlangan “Jaloliddin Manguberdi” ordeni toʻgʻrisidagi nizomning (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2000-yil, № 7-8, 202-modda) 5-moddasidagi “ellik baravari miqdorida” degan soʻzlar “oltmish besh karrasi miqdorida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. VI. Oʻzbekiston Respublikasining 1996-yil 29-avgustda qabul qilingan Qonuni bilan tasdiqlangan “Buyuk xizmatlari uchun” ordeni toʻgʻrisidagi nizomning (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-yil, № 9, 119-modda; 1997-yil, № 4-5, 126-modda) 3-moddasidagi “qirq karrasi miqdorida” degan soʻzlar “oltmish karrasi miqdorida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. VII. Oʻzbekiston Respublikasining 1998-yil 28-avgustda qabul qilingan Qonuni bilan tasdiqlangan “El-yurt hurmati” ordeni toʻgʻrisidagi nizomning (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1998-yil, № 9, 163-modda; 2000-yil, № 5-6, 153-modda) 3-moddasidagi “qirq karrasi miqdorida” degan soʻzlar “ellik karrasi miqdorida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. VIII. Oʻzbekiston Respublikasining 1995-yil 22-dekabrda qabul qilingan “Davlat mukofotlari toʻgʻrisida”gi Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1995-yil, № 12, 266-modda; 1996-yil, № 5-6, 63-modda, № 9, 120-modda; 1998-yil, № 9, 163-modda; 2000-yil, № 7-8, 202-modda) 11-moddasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“11-modda. Oʻzbekiston Respublikasi ordenlari quyidagilardan iborat:
“Mustaqillik” ordeni; “Amir Temur” ordeni; “Jaloliddin Manguberdi” ordeni; “Buyuk xizmatlari uchun” ordeni; “El-yurt hurmati” ordeni; “Fidokorona xizmatlari uchun” ordeni; “Mehnat shuhrati” ordeni; I va II darajali “Sogʻlom avlod uchun” ordeni; I va II darajali “Shon-sharaf” ordeni; “Doʻstlik” ordeni”. IX. Oʻzbekiston Respublikasining 1993-yil 2-sentabrda qabul qilingan “Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari toʻgʻrisida”gi Qonunining 1999-yil 14-aprelda qabul qilingan Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni bilan tasdiqlangan yangi tahriri (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1999-yil, № 5, 110-modda): 1) 7, 8 va 9-moddalari quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“7-modda. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari
Shaharchalar, qishloqlar va ovullar, shuningdek shaharlar, shaharchalar, qishloqlar va ovullardagi mahallalar fuqarolarining yigʻinlari (bundan buyon matnda fuqarolar yigʻini deb yuritiladi) fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlaridir. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari mahalliy davlat hokimiyati organlari tizimiga kirmaydi va qonun bilan berilgan oʻz vakolatlarini tegishli hududda amalga oshiradi. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari yuridik shaxs huquqlaridan foydalanadi, belgilangan namunadagi muhrga ega boʻladi va mahalliy davlat hokimiyati organlarida hisobga olinishi kerak.

8. Fuqarolar yigʻini
Fuqarolar yigʻini aholi manfaatlarini ifodalash va uning nomidan tegishli hududda amal qiladigan qarorlar qabul qilish huquqiga ega. Fuqarolar yigʻinida shaharcha, qishloq va ovul, shuningdek shahar, shaharcha, qishloq va ovuldagi mahalla hududida doimiy yashayotgan, voyaga yetgan shaxslar qatnashadilar. Fuqarolar yigʻini organlari quyidagilardan iborat: fuqarolar yigʻini kengashi; fuqarolar yigʻini faoliyatining asosiy yoʻnalishlari boʻyicha komissiyalar; fuqarolar yigʻini taftish komissiyasi; tuman markazidan olisda joylashgan va borish qiyin boʻlgan shaharchalar, qishloqlar va ovullarda qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda tuziladigan maʼmuriy komissiya (bundan buyon matnda maʼmuriy komissiya deb yuritiladi). Fuqarolar yigʻini faoliyatining asosiy yoʻnalishlari boʻyicha komissiyalar, fuqarolar yigʻini taftish komissiyasi va maʼmuriy komissiyani saylash fuqarolarning qonunda belgilangan saylov huquqlari kafolatlari taʼminlangan holda yashirin yoki ochiq ovoz berish yoʻli bilan amalga oshiriladi. Komissiya tarkibiga koʻrsatilgan shaxs, agar fuqarolar yigʻinida (vakillar yigʻilishida) hozir boʻlganlarning yarmidan koʻprogʻi uni yoqlab ovoz bergan boʻlsa, saylangan hisoblanadi.

9. Fuqarolar yigʻini toʻgʻrisidagi nizom
Fuqarolar yigʻini oʻzi tasdiqlagan nizom asosida faoliyat yuritadi. Fuqarolar yigʻini toʻgʻrisidagi nizomda quyidagi maʼlumotlar boʻlishi kerak: fuqarolar yigʻinining nomi; fuqarolar yigʻinining hududi; fuqarolar yigʻini va uning organlari vakolatlari; fuqarolar yigʻinini chaqirish tartibi; fuqarolar yigʻini kengashini tuzish tartibi; fuqarolar yigʻini raisini (oqsoqolini) va uning maslahatchilarini, shuningdek fuqarolar yigʻini organlarining boshqa mansabdor shaxslarini saylash tartibi; fuqarolar yigʻini komissiyalarini tuzish tartibi; fuqarolar yigʻini raisining (oqsoqolining) va rais maslahatchilarining vakolatlari; fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organi faoliyatining moliyaviy asosi; fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organini qayta tashkil etish va uning faoliyatini tugatish tartibi. Fuqarolar yigʻini toʻgʻrisidagi nizomda qonun hujjatlariga zid boʻlmagan boshqa maʼlumotlar ham boʻlishi mumkin. Fuqarolar yigʻini toʻgʻrisidagi namunaviy nizom Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi”; 2) 10-moddasining: ikkinchi qismi quyidagi mazmundagi yigirma uchinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “uy-joy mulkdorlarining shirkatlariga majburiy toʻlovlarni yigʻish, issiqlik va elektr energiyasidan, issiq va sovuq suvdan tejamli foydalanish yuzasidan tadbirlar oʻtkazishda, tegishli hududni obodonlashtirish va koʻkalamzorlashtirish, uy-joylar va hovlilarni namunali saqlash yuzasidan ixtiyoriy ishlarni tashkil etishda koʻmaklashadi”; yigirma uchinchi xatboshisi yigirma toʻrtinchi xatboshi deb hisoblansin; 3) 12-moddasining: ikkinchi qismi quyidagi mazmundagi yigirma sakkizinchi — oʻttizinchi xatboshilar bilan toʻldirilsin: “fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari huzurida yarashtiruv komissiyasi tuzadi; “Mahalla posboni” jamoatchilik tuzilmasining rahbarini tayinlaydi va tuzilmaga aʼzolar qabul qiladi; fuqarolar yigʻinining yoshlar oʻrtasida tashkiliy-tarbiyaviy va ommaviy-sport ishlarini olib boruvchi pedagog-tarbiyachisini tayinlaydi”; yigirma sakkizinchi va yigirma toʻqqizinchi xatboshilari tegishincha oʻttiz birinchi va oʻttiz ikkinchi xatboshilar deb hisoblansin; 4) 13-moddasining birinchi qismi: quyidagi mazmundagi oʻn ikkinchi va oʻn uchinchi xatboshilar bilan toʻldirilsin: “ichki ishlar organlarining profilaktika boʻyicha tegishli inspektori bilan birgalikda “Mahalla posboni” jamoatchilik tuzilmasining faoliyati ustidan nazoratni amalga oshiradi; yarashtiruv komissiyasida raislik qiladi”; oʻn ikkinchi — oʻn yettinchi xatboshilari tegishincha oʻn toʻrtinchi – oʻn toʻqqizinchi xatboshilar deb hisoblansin; 5) 17-moddasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“17-modda. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatini muvofiqlashtirish
Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatini muvofiqlashtirish maqsadida qonun hujjatlariga muvofiq fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish ishlari boʻyicha respublika kengashi, shuningdek Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, tumanlar va shaharlar muvofiqlashtirish kengashlari tuziladi”; 6) 18-moddasi: beshinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Fuqarolar yigʻinini chaqirishning imkoni boʻlmagan taqdirda, fuqarolar vakillarining yigʻilishi oʻtkaziladi. Yigʻilishga hovlilar, uylar, koʻchalar, mahallalar, mavzelar, dahalardan fuqarolarning namoyandalari vakil qilinadilar. Vakillik normasini fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish ishlari boʻyicha tegishli tumanlar va shaharlar muvofiqlashtirish kengashi belgilaydi”; quyidagi mazmundagi yettinchi qism bilan toʻldirilsin: “Fuqarolar yigʻinida shaharcha, qishloq, ovul va mahalla hududida joylashgan korxona, muassasa va tashkilotlarning vakillari oʻz faoliyatlariga doir masalalar boʻyicha maslahat ovozi bilan ishtirok etishga haqlidir”; 7) 20-moddasining ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Fuqarolar yigʻinining raisi (oqsoqoli) va uning maslahatchilari, agar fuqarolar yigʻinida hozir boʻlganlarning yarmidan koʻprogʻi ularni yoqlab ovoz bergan boʻlsa, saylangan hisoblanadilar. Agar taqdim etilgan shaxslar zarur miqdorda ovoz ololmasalar, koʻrib chiqish uchun boshqa shaxslar taqdim etiladi”; 8) ruscha matnining 10-moddasi ikkinchi qismining sakkizinchi, toʻqqizinchi va oʻninchi xatboshilaridagi, 12-moddasi ikkinchi qismining beshinchi xatboshisidagi, 18-moddasining birinchi qismidagi, 24-moddasining birinchi qismidagi “Soveti”, “Soveta”, “Sovetov”, “Sovetami” degan soʻzlar tegishincha “Kengashi”, “Kengasha”, “Kengashey”, “Kengashami” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. X. Oʻzbekiston Respublikasining 1994-yil 22-sentabrda qabul qilingan Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat kodeksi (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1995-yil, № 1, 3-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-yil, № 9, 144-modda; 1997-yil, № 2, 56-modda, № 9, 241-modda; 1998-yil, № 5-6, 102-modda, № 9, 181-modda; 1999-yil, № 1, 20-modda, № 5, 124-modda, № 9, 229-modda; 2000-yil, № 5-6, 153-modda; 2001-yil, № 1-2, 23-modda, № 9-10, 165-modda; 2002-yil, № 9, 165-modda; 2003-yil, № 1, 8-modda); 1) 154-moddasi quyidagi mazmundagi ikkinchi qism bilan toʻldirilsin: “Yollanma shaxsni yollash, oʻqitish, moliyalashtirish yoki unga boshqa moddiy taʼminot berish, xuddi shuningdek undan harbiy toʻqnashuv yoki harbiy harakatlarda foydalanish – yetti yildan oʻn ikki yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi”; 2) quyidagi mazmundagi 1541-modda bilan toʻldirilsin:

“1541-modda. Chet davlatlarning harbiy xizmatiga, xavfsizlik, politsiya, harbiy adliya organlari yoki shunga oʻxshash boshqa organlariga xizmatga kirish, yollanish
Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosining chet davlatlarning harbiy xizmatiga, xavfsizlik, politsiya, harbiy adliya organlari yoki shunga oʻxshash boshqa organlariga xizmatga kirishi – eng kam oylik ish haqining uch yuz baravarigacha miqdorda jarima yoki uch yilgacha axloq tuzatish ishlari bilan jazolanadi. Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosining chet davlatlarning harbiy xizmatiga, xavfsizlik, politsiya, harbiy adliya organlari yoki shunga oʻxshash boshqa organlariga xizmatga yollanishi – uch yildan besh yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi”; 3) 225-moddasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“225-modda. Harbiy yoki muqobil xizmatdan boʻyin tovlash
Fuqarolarning muddatli harbiy xizmat yoki muqobil xizmatga chaqiruvdan, safarbarlik chaqiruvi rezervi xizmati safiga olinish yoxud xizmatni Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari rezervida oʻtashdan uzrli sababsiz boʻyin tovlashi, shunday qilmish uchun maʼmuriy jazo qoʻllanilganidan keyin sodir etilgan boʻlsa, — eng kam oylik ish haqining ellik baravarigacha miqdorda jarima yoki ikki yilgacha axloq tuzatish ishlari bilan jazolanadi. Oʻsha harakatlar: a) oʻz badaniga shikast yetkazish; b) hujjatlarni qalbakilashtirish yoki boshqacha aldash yoʻli bilan sodir etilgan boʻlsa, — eng kam oylik ish haqining yuz baravarigacha miqdorda jarima yoki uch yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi. Fuqarolarning Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlariga safarbarlik boʻyicha chaqiruvdan boʻyin tovlashi – uch yildan besh yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi”; 4) 235-moddasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“235-modda. Qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash
Qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash, yaʼni gumon qilinuvchiga, ayblanuvchiga, guvohga, jabrlanuvchiga yoki jinoyat protsessining boshqa ishtirokchisiga yoxud jazoni oʻtayotgan mahkumga, ularning yaqin qarindoshlariga ulardan biror bir axborot, jinoyat sodir etganligiga iqrorlik koʻrsatuvi olish, ularni sodir etilgan qilmish uchun oʻzboshimchalik bilan jazolash yoxud biror bir harakatni sodir etishga majburlash maqsadida surishtiruvchi, tergovchi, prokuror tomonidan yoki huquqni muhofaza qilish organining, jazoni ijro etish muassasasining boshqa xodimi tomonidan qoʻrqitish, urish, doʻpposlash, qiynash, azob berish yoki qonunga xilof boshqa harakatlar vositasida sodir etilgan qonunga xilof ruhiy yoki jismoniy taʼsir koʻrsatish – uch yilgacha axloq tuzatish ishlari yoki uch yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi. Oʻsha harakatlar: a) hayot va sogʻliq uchun xavfli boʻlgan zoʻrlikni qoʻllagan holda yoki shunday zoʻrlikni qoʻllash tahdidi bilan; b) milliy, irqiy, diniy yoki ijtimoiy kamsitish zamiriga asoslangan har qanday sabab boʻyicha; v) bir guruh shaxslar tomonidan; g) takroran; d) voyaga yetmagan shaxsga yoki homiladorligi aybdorga ayon boʻlgan ayolga nisbatan sodir etilgan boʻlsa, – uch yildan besh yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi. Ushbu moddaning birinchi yoki ikkinchi qismlarida nazarda tutilgan harakatlar badanga ogʻir shikast yetkazilishiga yoxud boshqa ogʻir oqibatlarga sabab boʻlsa, — muayyan huquqdan mahrum etib, besh yildan sakkiz yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi”. XI. Oʻzbekiston Respublikasining 1994-yil 22-sentabrda qabul qilingan Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksi (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1995-yil, №3, 6-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1995-yil, № 9, 193-modda, № 12, 269-modda; 1996-yil, № 5-6, 69-modda, № 9, 144-modda; 1997-yil, № 2, 56-modda, № 4-5, 126-modda, № 9, 241-modda; 1998-yil, № 3, 38-modda, № 5-6, 102-modda, № 9, 181-modda; 1999-yil, № 1, 20-modda, № 5, 124-modda, № 9, 229-modda; 2000-yil, № 5-6, 153-modda, № 7-8, 217-modda; 2001-yil, № 1-2, 23-modda, № 9-10, 165 va 182-moddalar; 2002-yil, № 1, 20-modda, № 9, 165-modda; 2003-yil, № 1, 8-modda, № 5, 67-modda): 1) 88-moddasi quyidagi mazmundagi uchinchi qism bilan toʻldirilsin: “Dala va aholi punktlarida angʻiz, xazon va shox-shabbalarni yoki oʻsimliklarning boshqa qoldiqlarini yoqib yuborish, atmosfera havosini zararli moddalar bilan ifloslantirishga olib kelsa, – fuqarolarga eng kam ish haqining uch baravaridan besh baravarigacha, mansabdor shaxslarga esa – besh baravaridan oʻn baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab boʻladi”; 2) 237-moddasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“237-modda. Harbiy yoki muqobil xizmatdan boʻyin tovlash
Muddatli harbiy xizmat yoki muqobil xizmatga chaqiruvdan, safarbarlik chaqiruvi rezervi xizmati safiga olinishdan yoki xizmatni Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari rezervida oʻtashdan boʻyin tovlash – eng kam ish haqining ikki baravaridan besh baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab boʻladi”; 3) 239-moddasi chiqarib tashlansin; 4) 245-moddasining birinchi qismidagi “239” raqami chiqarib tashlansin; 5) 261-moddasi ikkinchi qismining: ikkinchi xatboshisidagi “yetti baravarigacha” degan soʻzlar “oʻn baravarigacha” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; uchinchi xatboshisidagi “fuqarolarga eng kam ish haqining ikki baravarigacha, mansabdor shaxslarga esa — besh baravarigacha” degan soʻzlar “fuqarolarga eng kam ish haqining uch baravarigacha, mansabdor shaxslarga esa — yetti baravarigacha” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; toʻrtinchi xatboshisidagi “fuqarolarga eng kam ish haqining bir baravarigacha, mansabdor shaxslarga esa — uch baravarigacha” degan soʻzlar “fuqarolarga eng kam ish haqining ikki baravarigacha, mansabdor shaxslarga esa — besh baravarigacha” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. XIII. Oʻzbekiston Respublikasining 1996-yil 26-aprelda qabul qilingan “Aksiyadorlik jamiyatlari va aksiyadorlarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisida”gi Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-yil, № 5-6, 61-modda; 1997-yil, № 2, 56-modda; 1998-yil, № 3, 38-modda, № 9, 181-modda; 1999-yil, № 9, 229-modda; 2001-yil, № 1-2, 23-modda; 2003-yil, № 1, 8-modda): 1) 14-moddasidagi “yoki taʼsis shartnomasi va ustav yoxud faqat taʼsis shartnomasi” degan soʻzlar chiqarib tashlansin; 2) 15-moddasining toʻrtinchi qismidagi “auditor” degan soʻz chiqarib tashlansin; 3) 16-moddasining matnidagi “yigʻilishining qaroriga binoan amalga oshiriladi” degan soʻzlar “yigʻilishining qaroriga, ushbu Qonun 21-moddasining ikkinchi va toʻrtinchi qismlarida nazarda tutilgan hollarda esa, aksiyadorlarning umumiy yigʻilishida ishtirok etayotgan ovoz beruvchi aksiyalar egalari boʻlgan aksiyadorlarning koʻpchilik ovozi bilan qabul qilingan aksiyadorlar umumiy yigʻilishining qaroriga yoki jamiyat kuzatuv kengashining bir ovozdan qabul qilingan qaroriga binoan amalga oshiriladi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 4) 20-moddasining: birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Ochiq aksiyadorlik jamiyati ustav fondining eng kam miqdori jamiyat davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan sanada Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining kursi boʻyicha ellik ming AQSh dollariga teng boʻlgan summadan kam boʻlmasligi, yopiq aksiyadorlik jamiyati ustav fondining eng kam miqdori esa, jamiyat davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan sanada qonun hujjatlarida belgilangan eng kam oylik ish haqining ikki yuz baravari miqdoridan kam boʻlmasligi kerak”; uchinchi qismi chiqarib tashlansin; 5) 21-moddasining: toʻrtinchi qismidagi “ustavda koʻzda tutilgan boʻlsa” degan soʻzlar “bunday qaror qabul qilish huquqi jamiyatning ustaviga muvofiq yoki aksiyadorlar umumiy yigʻilishining qaroriga binoan jamiyatning kuzatuv kengashiga berilgan boʻlsa” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; oltinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Jamiyatning ustav fondini qoʻshimcha aksiyalar joylashtirish yoʻli bilan koʻpaytirish joylashtirilgan qoʻshimcha aksiyalarning nominal qiymati miqdorida qayd etiladi. Bunda eʼlon qilingan muayyan toifa va turdagi aksiyalarning miqdori joylashtirilgan ana shu toifa va turlardagi aksiyalarning soniga qisqartirilishi kerak”; 6) 33-moddasining yettinchi qismidagi “auditor” degan soʻz chiqarib tashlansin; 7) 46-moddasining: ikkinchi qismidagi “(auditor)” degan soʻz chiqarib tashlansin; uchinchi qismidagi “baholovchi (auditor)ni” degan soʻzlar “baholovchini” degan soʻz bilan almashtirilsin; 8) 64-moddasining uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Aksiyadorlarning umumiy hisobot yigʻilishi jamiyat ustavida belgilangan muddatlarda, ammo moliya yili tugaganidan keyin koʻpi bilan olti oy ichida oʻtkaziladi. Aksiyadorlarning umumiy hisobot yigʻilishida jamiyatning kuzatuv kengashi va taftish komissiyasini (taftishchisini) saylash toʻgʻrisidagi, yakkaboshchilik asosidagi ijroiya organi bilan, kollegial ijroiya organining aʼzolari, boshqaruvchi tashkilot yoki boshqaruvchi bilan tuzilgan shartnomaning amal qilish muddatini uzaytirish (shartnomani qayta tuzish yoki uni tugatish (bekor qilish) mumkinligi toʻgʻrisidagi, auditorlik tekshiruvi oʻtkazish haqida qaror qabul qilish toʻgʻrisidagi masalalar, auditorlik tashkilotini va uning xizmatiga toʻlanadigan haq miqdori chegarasini belgilash masalalari hal etiladi, shuningdek ushbu Qonun 65-moddasining birinchi qismi oʻn uchinchi xatboshisiga muvofiq jamiyatning yillik hisoboti va boshqa hujjatlar qarab chiqiladi”; 9) 65-moddasining: birinchi qismi: oʻn ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “auditorlik tekshiruvi oʻtkazish toʻgʻrisida, auditorlik tashkilotini va uning xizmatiga toʻlanadigan haq miqdori chegarasini belgilash toʻgʻrisida qaror qabul qilish”; oʻn uchinchi xatboshisidagi “jamiyatning yillik hisobotlarini” degan soʻzlar “jamiyatning yillik biznes-rejasini, yillik hisobotlarini” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; oʻn yettinchi xatboshisidagi “94” raqami “93” raqami bilan almashtirilsin; oʻn sakkizinchi xatboshisidagi “89” raqami “90” raqami bilan almashtirilsin; uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Aksiyadorlar umumiy yigʻilishining mutlaq vakolatlariga kiritilgan masalalar jamiyatning kuzatuv kengashi hal etishi uchun berilishi mumkin emas, quyidagilar bundan mustasno: ushbu Qonunning 16 va 21-moddalariga muvofiq jamiyat ustaviga uning ustav fondini koʻpaytirish bilan bogʻliq oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisidagi masalalarni hal etish; ushbu Qonunning 86-moddasi oʻn birinchi qismiga muvofiq jamiyatning yakkaboshchilik asosidagi ijroiya organi bilan, kollegial ijroiya organining aʼzolari, boshqaruvchi tashkilot yoki boshqaruvchi bilan tuzilgan shartnomani muddatidan ilgari tugatish (bekor qilish) toʻgʻrisidagi masalani hal etish; ushbu Qonunning 82-moddasi birinchi qismi oʻn birinchi xatboshisiga muvofiq yillik biznes-rejani tasdiqlash”; 10) 66-moddasining oltinchi qismidagi “birinchi—uchinchi, beshinchi” degan soʻzlar “ikkinchi—toʻrtinchi, oltinchi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 11) 69-moddasining beshinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Umumiy yigʻilishni oʻtkazishga tayyorgarlik koʻrishda aksiyadorlarga taqdim etilishi lozim boʻlgan axborotga (materiallarga) jamiyatning yillik hisoboti, jamiyat moliya-xoʻjalik faoliyatini yillik tekshirish natijalari yuzasidan jamiyat taftish komissiyasining (taftishchisining) va auditorlik tashkilotining xulosasi, jamiyat kuzatuv kengashining yakkaboshchilik asosidagi ijroiya organi bilan, kollegial ijroiya organining aʼzolari, boshqaruvchi tashkilot yoki boshqaruvchi bilan tuzilgan shartnomaning amal qilish muddatini uzaytirish (shartnomani qayta tuzish yoki uni tugatish (bekor qilish) mumkinligi toʻgʻrisidagi xulosasi, jamiyat kuzatuv kengashiga va taftish komissiyasiga (taftishchiligiga) nomzodlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, jamiyat ustaviga kiritiladigan oʻzgartishlar va qoʻshimchalar loyihasi yoki jamiyatning yangi tahrirdagi ustavi loyihasi kiradi”; 12) 70-moddasining: birinchi va uchinchi qismlari “taftish komissiyasiga” degan soʻzlardan keyin “(taftishchiligiga)” degan soʻz bilan toʻldirilsin; toʻrtinchi qismining birinchi xatboshisi, beshinchi va oltinchi qismlari “taftish komissiyasiga” degan soʻzlardan keyin “(taftishchiligiga)” degan soʻz bilan toʻldirilsin; 13) 72-moddasining: birinchi qismidagi “auditori” degan soʻz chiqarib tashlansin; ikkinchi, toʻrtinchi, yettinchi va sakkizinchi qismlaridagi “jamiyat auditorining”, “jamiyat auditori” degan soʻzlar chiqarib tashlansin; 14) 77-moddasining beshinchi qismi “taftish komissiyasi aʼzosini” degan soʻzlardan keyin “(taftishchisini)” degan soʻz bilan toʻldirilsin; 15) 82-moddasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“82-modda. Jamiyat kuzatuv kengashining vakolatlari
Jamiyat kuzatuv kengashining vakolatlariga quyidagilar kiradi: jamiyat faoliyatining ustuvor yoʻnalishlarini belgilash; jamiyat aksiyadorlarining yillik va navbatdan tashqari umumiy yigʻilishlarini chaqirish, ushbu Qonun 72-moddasining oʻn birinchi qismida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno; aksiyadorlar umumiy yigʻilishining kun tartibini tayyorlash; umumiy yigʻilishda ishtirok etish huquqiga ega boʻlgan aksiyadorlarning roʻyxati tuziladigan sanani belgilash; ushbu Qonun 65-moddasi birinchi qismining ikkinchi va oʻn ikkinchi xatboshilarida nazarda tutilgan masalalarni aksiyadorlarning umumiy yigʻilishi muhokamasiga kiritish; agar jamiyat ustaviga muvofiq yoki aksiyadorlar umumiy yigʻilishining qaroriga binoan kuzatuv kengashiga tegishli huquq berilgan boʻlsa, eʼlon qilingan aksiyalarning soni va turlari doirasida aksiyalarning nominal qiymatini koʻpaytirish yoki jamiyat tomonidan qoʻshimcha aksiyalar joylashtirish orqali jamiyat ustav fondini koʻpaytirish; jamiyat ustavida boshqacha qoida nazarda tutilgan boʻlmasa, obligatsiyalar va qimmatli qogʻozlarni joylashtirish; mol-mulkning bozor qiymatini aniqlash; agar jamiyat ustaviga muvofiq yoki aksiyadorlar umumiy yigʻilishining qaroriga binoan kuzatuv kengashiga tegishli huquq berilgan boʻlsa, ushbu Qonunda nazarda tutilgan hollarda jamiyat tomonidan joylashtirilgan aksiyalar, obligatsiyalar va boshqa qimmatli qogʻozlarni olish; agar jamiyatning yillik biznes-rejasini tasdiqlash jamiyat ustavida kuzatuv kengashining vakolat doirasiga kiritilgan boʻlsa yoki bu masalani hal etish aksiyadorlarning umumiy yigʻilishida kuzatuv kengashiga topshirilgan boʻlsa, shunday biznes-rejani tasdiqlash; jamiyatning ijroiya organi faoliyatiga daxldor har qanday hujjatdan erkin foydalanish va ijroiya organidan kuzatuv kengashi zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarish uchun ularni olish. Olingan hujjatlardan kuzatuv kengashi va uning aʼzolari faqat xizmat maqsadlarida foydalanishlari mumkin; agar jamiyat ustavida kuzatuv kengashining vakolati doirasiga kiritilgan boʻlsa, ijroiya organiga toʻlanadigan haq va kompensatsiyalar miqdorini belgilash; jamiyat taftish komissiyasi aʼzolariga (taftishchisiga) toʻlanadigan haq va kompensatsiya miqdori yuzasidan hamda auditorlik tashkilotining xizmatlariga toʻlanadigan haq miqdori chegarasini belgilashga doir tavsiyalar berish; aksiyalar boʻyicha dividendlar miqdori va ularni toʻlash tartibi yuzasidan tavsiyalar berish; jamiyatning zaxira va boshqa fondlaridan foydalanish; jamiyatning boshqaruv organlari faoliyat tartibini belgilovchi hujjatlarni tasdiqlash; jamiyatning vakolatxonalarini ochish hamda filiallarini tashkil etish; jamiyatning shuʼba va tobe korxonalarini tashkil etish; ushbu Qonunning VIII boʻlimida nazarda tutilgan hollarda mol-mulkni olish va mol-mulkni boshqa shaxsga oʻtkazish bilan bogʻliq yirik bitimlar tuzish; agar bitimlar tuzishdan manfaatdorlik boʻladigan boʻlsa, ushbu Qonunning IX boʻlimida nazarda tutilgan hollarda bitimlar tuzish; ushbu Qonun va jamiyat ustaviga muvofiq kuzatuv kengashi vakolatlariga kiritilgan boshqa masalalarni ham hal etish. Jamiyat kuzatuv kengashining vakolatlariga kiritilgan masalalar hal qilish uchun jamiyat ijroiya organiga oʻtkazilishi mumkin emas”; 16) 83-moddasi: birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Jamiyat kuzatuv kengashining aʼzolari ushbu Qonun va jamiyat ustavida nazarda tutilgan tartibda aksiyadorlarning umumiy yigʻilishi tomonidan bir yillik muddatga saylanadilar”; quyidagi mazmundagi toʻrtinchi qism bilan toʻldirilsin: “Muayyan jamiyatda mehnat shartnomasi (kontrakt) boʻyicha ishlayotgan shaxslar mazkur jamiyatning kuzatuv kengashi aʼzolari boʻlishi mumkin emas”; toʻrtinchi — sakkizinchi qismlari tegishincha beshinchi — toʻqqizinchi qismlar deb hisoblansin; 17) 85-moddasining birinchi qismidagi “komissiyasi yoki auditorning” degan soʻzlar “komissiyasining” degan soʻz bilan almashtirilsin; 18) 86-moddasi: toʻrtinchi qismidagi “aksiyadorlar umumiy yigʻilishining yoki kuzatuv kengashining mutlaq vakolatlariga” degan soʻzlar “aksiyadorlar umumiy yigʻilishining mutlaq vakolatlariga yoki kuzatuv kengashining vakolatlariga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; yettinchi — toʻqqizinchi qismlari quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Jamiyat ijroiya organlarini tashkil etish hamda ularning vakolatlarini muddatidan ilgari tugatish, agar jamiyat ustavida ushbu masalalarni hal etish jamiyat kuzatuv kengashining vakolatlariga kiritilmagan boʻlsa, aksiyadorlar umumiy yigʻilishining qaroriga binoan amalga oshiriladi. Jamiyat ustaviga muvofiq yoki aksiyadorlar umumiy yigʻilishining yoxud jamiyat kuzatuv kengashining qaroriga binoan jamiyatning yakkaboshchilik asosidagi ijroiya organini (direktorini), kollegial ijroiya organi (boshqaruvi, direksiyasi) aʼzolarini tayinlash tanlov asosida amalga oshirilishi mumkin. Jamiyatning yakkaboshchilik asosidagi ijroiya organining (direktorining), kollegial ijroiya organi (boshqaruvi, direksiyasi) aʼzolarining, boshqaruvchi tashkilot yoki boshqaruvchining huquqlari va majburiyatlari ushbu Qonun, boshqa qonun hujjatlari, jamiyat ustavi tomonidan hamda ularning har biri jamiyat bilan bir yil muddatga tuzadigan shartnomada belgilanib, shartnomaning amal qilish muddatini uzaytirish (shartnomani qayta tuzish yoki uni tugatish (bekor qilish) mumkinligi toʻgʻrisida har yili qaror qabul qilinadi. Jamiyat nomidan shartnomani kuzatuv kengashining raisi yoki kuzatuv kengashi vakolat bergan shaxs imzolaydi. Jamiyatning yakkaboshchilik asosidagi ijroiya organi (direktori) bilan, kollegial ijroiya organi (boshqaruvi, direksiyasi) rahbari, boshqaruvchi tashkilot yoki boshqaruvchi bilan tuziladigan shartnomada ularning aksiyadorlik jamiyati faoliyati samaradorligini oshirish boʻyicha majburiyatlari hamda aksiyadorlarning umumiy yigʻilishi va kuzatuv kengashi oldida jamiyatning yillik biznes-rejasini bajarish qanday borayotganligi yuzasidan beradigan hisobotlari davriyligi nazarda tutilishi lozim. Jamiyatning yakkaboshchilik asosidagi ijroiya organiga (direktoriga), kollegial ijroiya organi (boshqaruvi, direksiyasi) aʼzolariga toʻlanadigan mehnat haqi va boshqa haqlar miqdori, shuningdek boshqaruvchi tashkilot va boshqaruvchi xizmatlariga haq toʻlash shartlari jamiyat faoliyatining samaradorligiga toʻgʻridan-toʻgʻri bogʻliq boʻlib, shartnomada belgilanishi kerak”; oʻn birinchi qismidagi “rahbari” degan soʻz “aʼzolari” degan soʻz bilan almashtirilsin; quyidagi mazmundagi oʻn ikkinchi va oʻn uchinchi qismlar bilan toʻldirilsin: “Kuzatuv kengashi jamiyatning yakkaboshchilik asosidagi ijroiya organi bilan, kollegial ijroiya organining aʼzolari, shuningdek boshqaruvchi tashkilot yoki boshqaruvchi bilan tuzilgan shartnomani, agar shartnoma tuzishda ular jamiyat ustavini qoʻpol tarzda buzishga yoʻl qoʻygan boʻlsa yoki ularning harakatlari (harakatsizligi) tufayli jamiyatga zarar yetkazilgan boʻlsa, muddatidan ilgari tugatish (bekor qilish) huquqiga ega. Aksiyadorlar umumiy yigʻilishi tomonidan jamiyat ijroiya organining, boshqaruvchi tashkilot yoki boshqaruvchining vakolatlarini tugatish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan taqdirda ijroiya organining vakolatlarini boshqaruvchi tashkilot yoki boshqaruvchiga oʻtkazish toʻgʻrisidagi masala oʻsha umumiy yigʻilishning oʻzida hal etilishi yoki ijroiya organi rahbarining vazifasini vaqtincha bajaruvchi shaxsni ham tayinlagan holda aksiyadorlarning yaqin oradagi umumiy yigʻilishida koʻrib chiqish uchun qoldirilishi mumkin. Agar jamiyatning ijroiya organini tuzish aksiyadorlar umumiy yigʻilishining mutlaq vakolatlariga kiritilgan boʻlsa, ijroiya organining, boshqaruvchi tashkilot yoki boshqaruvchining vakolatlarini tugatish toʻgʻrisida qaror qabul qilgan kuzatuv kengashi ijroiya organi rahbarining vazifasini vaqtincha bajaruvchi shaxsni tayinlash toʻgʻrisida qaror qabul qiladi, shuningdek ijroiya organi toʻgʻrisidagi masalani hal etish uchun aksiyadorlarning navbatdan tashqari umumiy yigʻilishini chaqiradi”; 19) 87-moddasining ikkinchi qismidagi “auditorga” degan soʻz chiqarib tashlansin; 20) 92-moddasining toʻrtinchi xatboshisidagi “va auditor” degan soʻzlar chiqarib tashlansin; 21) 95-moddasining birinchi qismidagi “muassislarning yoki vakolatli organning” degan soʻzlar “aksiyadorlar umumiy yigʻilishining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 22) 105-moddasining toʻrtinchi qismidagi “auditorni” degan soʻz “auditorlik tashkilotini” degan soʻz bilan almashtirilsin; 23) 110-moddasining yettinchi qismidagi “kuzatuv kengashining” degan soʻzlar “jamiyat kuzatuv kengashining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 24) 111-moddasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“111-modda. Auditorlik tashkiloti
Auditorlik tashkiloti jamiyat bilan tuzilgan shartnomaga muvofiq qonun hujjatlarida belgilangan tartibda jamiyatning moliya-xoʻjalik faoliyatini tekshiradi va unga auditorlik xulosasi taqdim etadi. Auditorlik tashkiloti jamiyatning moliyaviy hisoboti va moliyaga doir boshqa axborotlar haqida notoʻgʻri yakun bayon etilgan auditorlik xulosasi tuzganlik oqibatida yetkazilgan zarar uchun jamiyat oldida javobgar boʻladi”; 25) 112-moddasining nomi va birinchi xatboshisidagi “yoki auditorning”, “yoki auditor” degan soʻzlar chiqarib tashlansin; 26) 114-moddasi birinchi qismining yettinchi xatboshisidagi “auditorlar” degan soʻz “auditorlik tashkilotlari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 27) 117-moddasidagi “auditorlar” degan soʻz chiqarib tashlansin. XV. Oʻzbekiston Respublikasining 1996-yil 27-dekabrda qabul qilingan “Atmosfera havosini muhofaza qilish toʻgʻrisida”gi Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1997-yil, № 2, 52-modda) 25-moddasining nomi, birinchi va ikkinchi qismlaridagi “toʻlovlar” degan soʻz “kompensatsiya toʻlovlari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. XVII. Oʻzbekiston Respublikasining 1997-yil 25-aprelda qabul qilingan Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat-ijroiya kodeksi (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1997-yil, № 6, 175-modda): 1) 14-moddasining: birinchi qismidagi “sud” degan soʻz “Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi sud qarorlarini ijro etish, sudlar faoliyatini moddiy-texnika jihatidan va moliyaviy taʼminlash departamenti” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; toʻrtinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Harbiy yoki maxsus unvondan mahrum qilish tariqasidagi qoʻshimcha jazo mazkur unvonni bergan organ tomonidan ijro etiladi”; 2) 46-moddasining matni quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Manzil-koloniyalar quyidagilarga boʻlinadi: ijtimoiy xavfi katta boʻlmagan jinoyatlar, ehtiyotsizlik oqibatida sodir etilgan uncha ogʻir boʻlmagan jinoyatlar uchun ozodlikdan mahrum etishga hukm qilingan shaxslar saqlanadigan manzil-koloniyalar; umumiy, qattiq tartibli koloniyalardan, shuningdek tarbiya koloniyalaridan oʻtkazilgan mahkumlar saqlanadigan manzil-koloniyalar”; 3) 53-moddasining birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Qasddan sodir etilgan uncha ogʻir boʻlmagan va ogʻir jinoyatlar uchun birinchi marta olti yilgacha va olti yil muddatga ozodlikdan mahrum etishga hukm qilingan shaxslar alohida hollarda, mahkumning yozma roziligi boʻlgan taqdirda, muassasa boshligʻining qaroriga binoan xoʻjalik xizmatiga oid ishlarni bajarish uchun tergov hibsxonasi yoki turmada qoldirilishi mumkin”; 4) 75-moddasining toʻrtinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Bir oy davomida sarflashga ruxsat etilgan pulning umumiy summasi quyidagi miqdorlardan oshmasligi lozim: umumiy tartibli koloniyalarda — belgilangan eng kam ish haqi miqdorining uch baravaridan; qattiq tartibli koloniyalarda — belgilangan eng kam ish haqi miqdorining ikki yarim baravaridan; maxsus tartibli koloniyalarda — belgilangan eng kam ish haqi miqdorining ikki baravaridan; turmalarda — belgilangan eng kam ish haqi miqdorining bir yarim baravaridan; tarbiya koloniyalarida, ixtisoslashtirilgan davolash muassasalarida, shuningdek mahkum birinchi va ikkinchi guruh nogironlari, homilador ayollar va jazoni ijro etish muassasasidagi bolalar uyida bolalari boʻlgan ayollar uchun — belgilangan eng kam ish haqi miqdorining uch yarim baravaridan”; 5) 76-moddasining uchinchi qismidagi “114, 130 va 134-moddalarida” degan soʻzlar “114 va 130-moddalarida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 6) 77-moddasining: birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Ozodlikdan mahrum etishga hukm qilinganlarga telefon orqali soʻzlashuvlar huquqi beriladi, bunday soʻzlashuvlar muassasa maʼmuriyati nazorati ostida oʻtkaziladi va ularning haqi mahkumning shaxsiy hisobvaragʻidan toʻlanadi”; ikkinchi qismidagi “alohida hollarda” degan soʻzlar “mahkum jazoni ijro etish muassasasiga yetib kelgandan keyin, shuningdek alohida hollarda” degan soʻzlar bilan almashtirilsin”; 7) 78-moddasi: quyidagi mazmunda toʻrtinchi qism bilan toʻldirilsin: “Hukm qilingan homilador ayollarning va jazoni ijro etish muassasasidagi bolalar uyida bolalari boʻlgan ayollarning, shuningdek vrach xulosasiga koʻra davolanish va kuchli taomga muhtoj deb eʼtirof etilgan bemorlarning, birinchi yoki ikkinchi guruh nogironlarining tibbiy xulosada belgilanadigan miqdorda va xillarda qoʻshimcha posilkalar, yoʻqlovlar va banderollar olishiga ruxsat etiladi”; toʻrtinchi va beshinchi qismlari tegishincha beshinchi va oltinchi qismlar deb hisoblansin; 8) quyidagi mazmundagi 791-modda bilan toʻldirilsin:

“791-modda. Ozodlikdan mahrum etilgan mahkumlarning sayr qilishi
Jazoni umumiy, qattiq tartibli koloniyalar, tarbiya koloniyalari qabul boʻlinmalarining kameralarida, shuningdek maxsus tartibli koloniyalarning kameralarida oʻtayotgan ozodlikdan mahrum etilgan mahkumlar, agar ular ochiq havoda ishlayotgan boʻlmasa, har kuni muddati ikki soatlik sayr qilish huquqiga ega. Sayr qilishning muddati jazoni ijro etish koloniyalarining, tergov hibsxonalari va turmalarning intizomiy boʻlinmalarida saqlanayotgan mahkumlar uchun ushbu Kodeksning 109 va 127-moddalari bilan, jazoni turmalarda oʻtayotgan mahkumlar uchun esa 123-moddasi bilan belgilanadi. Mahkumlarning sayr qilishi maxsus jihozlangan sayr qilish hovlilarida kunduzgi vaqtda oʻtkaziladi. Sayr qilish, mahkum jazoni ijro etish muassasalarining ichki tartib qoidalarini buzgan taqdirda, muddatidan ilgari tugatilishi mumkin”; 9) 83-moddasi chiqarib tashlansin; 10) 85-moddasining toʻrtinchi qismi chiqarib tashlansin; 11) 100-moddasi: nomi va birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“100-modda. Mahkumlarning umumiy oʻrta taʼlimi
Jazoni ijro etish muassasalarida mahkumlarning umumiy oʻrta taʼlimi tashkil etiladi. Muassasa maʼmuriyati mahkumlarga ular taʼlim olishi va mustaqil taʼlim olishi uchun qonun hujjatlarida belgilangan tartibda sharoitlar yaratadi hamda zarur koʻmak koʻrsatadi”; quyidagi mazmundagi beshinchi qism bilan toʻldirilsin: “Mahkumlarning umumiy oʻrta taʼlimini tashkil etish qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi”; 12) 101-moddasining: nomi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “101-modda. Mahkumlarning oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi va kasb tayyorgarligi”; birinchi va ikkinchi qismlaridagi “hunar taʼlimi” degan soʻzlar “oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 13) 102-moddasi ikkinchi qismining ikkinchi xatboshisidagi ikkinchi jumla chiqarib tashlansin; 14) 104-moddasining: birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Yengillashtirilgan saqlash sharoitlariga intizomiy jazosi yoʻq mahkumlar: qasddan sodir etilgan uncha ogʻir boʻlmagan jinoyat uchun sud tayinlagan jazo muddatining kamida olti oyini oʻtaganidan keyin; sodir etilgan ogʻir jinoyat uchun sud tayinlagan jazo muddatining kamida chorak qismini oʻtaganidan keyin; sodir etilgan oʻta ogʻir jinoyat uchun sud tayinlagan jazo muddatining kamida uchdan bir qismini oʻtaganidan keyin oʻtkaziladi”; ikkinchi qismi chiqarib tashlansin; 15) 109-moddasining: toʻrtinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Hibsxonalarga kiritib qoʻyilgan mahkumlarga uchrashuv, telefon orqali soʻzlashuv, oziq-ovqat mahsulotlari va eng zarur narsalar sotib olish, posilka, yoʻqlov va banderollar olish hamda joʻnatish, xatlar va boshqa joʻnatmalar yuborish taqiqlanadi. Ularga chekish, stolda oʻynaladigan oʻyinlardan foydalanishga ruxsat etilmaydi. Mahkumlar har kuni muddati bir yarim soatlik sayrdan foydalanish huquqiga ega”; oltinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Umumiy, qattiq va maxsus tartibli koloniyalarning karserlariga oʻtkazilgan mahkumlar quyidagi huquqlarga ega: oziq-ovqat mahsulotlari va eng zarur narsalar sotib olish uchun belgilangan eng kam ish haqi miqdorining yetmish besh foizigacha pul sarflash; har kuni muddati ikki soatlik sayrdan foydalanish”; 16) 112-moddasining ikkinchi qismidagi ikkinchi jumla chiqarib tashlansin; 17) 113-moddasining ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Manzil-koloniyalarga ijobiy tavsifga ega va: qasddan uncha ogʻir boʻlmagan jinoyat sodir etganlik uchun sud tayinlagan jazo muddatining kamida beshdan bir qismini oʻtagan mahkumlar; ogʻir jinoyat, shuningdek qasddan jinoyat sodir etganlik uchun sud tayinlagan jazo muddatining kamida toʻrtdan bir qismini oʻtagan mahkumlar, agar shaxs muqaddam qasddan sodir etilgan jinoyat uchun ozodlikdan mahrum etishga hukm qilingan boʻlsa; muqaddam jazodan shartli ravishda muddatidan ilgari ozod etilgan yoki jazo sud tomonidan yengilrogʻi bilan almashtirilgan shaxs oʻta ogʻir jinoyat, shuningdek jazo muddatining oʻtalmagan qismi davomida qasddan yangi jinoyat sodir etganligi uchun sud tayinlagan jazo muddatining kamida uchdan bir qismini oʻtagan mahkumlar oʻtkaziladi”; 18) 114-moddasining ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Mahkumlar cheklanmagan miqdorda uchrashuv olish huquqiga ega. Uchrashuvlar, odatda, ishdan boʻsh vaqtda beriladi. Uchrashuv mahkumning iltimosiga binoan manzil-koloniya hududidan tashqarida oʻtkazilishi mumkin”; 19) 117-moddasining: ikkinchi qismidagi “qirq foizigacha” degan soʻzlar “ikki baravarigacha” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Mahkumlar yil mobaynida: toʻrt marta qisqa muddatli va toʻrt marta uzoq muddatli uchrashuv; olti marta telefon orqali soʻzlashuv; oltita posilka yoki yoʻqlov; oltita banderol olish huquqiga ega”; 20) 119-moddasining: ikkinchi qismidagi “qirq foizigacha” degan soʻzlar “bir yarim baravarigacha” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Mahkumlar yil mobaynida: uch marta qisqa muddatli va uch marta uzoq muddatli uchrashuv; toʻrt marta telefon orqali soʻzlashuv; toʻrtta posilka yoki yoʻqlov; toʻrtta banderol olish huquqiga ega”; 21) 121-moddasining: birinchi qismi “kameralarda” degan soʻzdan keyin “yoki umumiy yashash binolarida” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin; ikkinchi qismidagi “miqdorining qirq foizigacha boʻlgan summaga” degan soʻzlar “miqdori summasigacha” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Mahkumlar yil mobaynida: ikki marta qisqa muddatli va ikki marta uzoq muddatli uchrashuv; uch marta telefon orqali soʻzlashuv; uchta posilka yoki yoʻqlov; uchta banderol olish huquqiga ega”; 22) 123-moddasining: ikkinchi qismidagi “oʻttiz” degan soʻz “yetmish besh” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Turmalarda mahkumlar har kuni muddati bir soatlik sayr qilish va yil mobaynida: ikki marta qisqa muddatli va bir marta uzoq muddatli uchrashuv; ikki marta telefon orqali soʻzlashuv; ikkita posilka yoki yoʻqlov; ikkita banderol olish huquqiga ega”; 23) 124-moddasining uchinchi qismi chiqarib tashlansin; 24) 125-moddasining: ikkinchi qismidagi “ellik foizigacha” degan soʻzlar “ikki yarim baravarigacha” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; uchinchi va toʻrtinchi qismlari quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Umumiy tartibli tarbiya koloniyalarida mahkumlar yil mobaynida: olti marta qisqa muddatli va olti marta uzoq muddatli uchrashuv; oʻn ikki marta telefon orqali soʻzlashuv; oltita posilka yoki yoʻqlov; oltita banderol olish huquqiga ega. Kuchaytirilgan tartibli tarbiya koloniyalarida mahkumlar yil mobaynida: olti marta qisqa muddatli va olti marta uzoq muddatli uchrashuv; sakkiz marta telefon orqali soʻzlashuv; toʻrtta posilka yoki yoʻqlov; toʻrtta banderol olish huquqiga ega”; 25) 127-moddasi quyidagi mazmundagi ikkinchi qism bilan toʻldirilsin: “Tarbiya koloniyasining hibsxonasiga kiritib qoʻyilgan mahkumlarning sayr qilish muddati sutkasiga ikki soat qilib belgilanadi”; 26) 129-moddasining: birinchi qismi ikkinchi va uchinchi xatboshilari quyidagi tahrirda bayon etilsin: “qasddan sodir etilgan uncha ogʻir boʻlmagan jinoyat uchun hukm qilingan shaxslar – ijtimoiy xavfi katta boʻlmagan jinoyatlar, ehtiyotsizlik oqibatida sodir etilgan uncha ogʻir boʻlmagan jinoyatlar uchun hukm qilingan shaxslar saqlanadigan manzil-koloniyaga; sodir etilgan ogʻir va oʻta ogʻir jinoyatlar uchun hukm qilingan shaxslar — umumiy tartibli koloniyaga”; ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Ehtiyotsizlik oqibatida sodir etilgan jinoyat uchun hukm qilingan mahkumlar oʻn sakkiz yoshga toʻlganidan keyin jazo oʻtashni davom ettirish uchun ijtimoiy xavfi katta boʻlmagan jinoyatlar, ehtiyotsizlik oqibatida sodir etilgan uncha ogʻir boʻlmagan jinoyatlar uchun hukm qilingan shaxslar saqlanadigan manzil-koloniyaga oʻtkaziladi”; 27) 134-moddasi chiqarib tashlansin; 28) 135-moddasi chiqarib tashlansin; 29) 169-moddasi quyidagi mazmundagi qism bilan toʻldirilsin: “Sil kasalligiga duchor boʻlgan shaxslarning ozod qilinganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotnomalarga belgilangan namunadagi shtamp qoʻyiladi”; 30) 173-moddasining matni quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Jazoni ijro etish muassasasining maʼmuriyati mahkumlarning ozod etilganligi toʻgʻrisida: birinchi va ikkinchi guruh nogironlariga, homilador ayollar va yosh bolasi (bolalari) bor ayollarga, shuningdek voyaga yetmaganlarga nisbatan — ularning qarindoshlari yoki qarindoshlarining oʻrnini bosuvchi boshqa shaxslarni; ishga kirish va turmushini yoʻlga qoʻyishga muhtoj boʻlgan shaxslarga nisbatan — viloyatlar (tumanlar, shaharlar) hokimliklari huzuridagi ijtimoiy moslashuv markazlarini; sil yoki tanosil kasalliklariga duchor boʻlgan, shuningdek alkogolizm, giyohvandlik yoki zaharvandlikdan majburiy davolash kursini tugallamagan shaxslarga nisbatan — viloyat, shahar sogʻliqni saqlash boshqarmalari (boʻlimlari) yoki sogʻliqni saqlash organlarining davolash muassasalarini; maʼmuriy nazorat ostiga olinishi lozim boʻlgan shaxslarga nisbatan — ichki ishlar hududiy organlarini oldindan xabardor etadi. Ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan mahkumlar kasalligi yoki mehnat qobiliyatini yoʻqotganligi oqibatida, amnistiya akti yoki afv asosida ozod etilgan hollarda, shuningdek mahkumlar jazodan shartli ravishda muddatidan ilgari ozod etilgan taqdirda, bildirish qogʻozi ular ozod etilgan kuni joʻnatiladi. Hukm qilingan chet el fuqarolarining ozod etilganligi toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi ularning manfaatlarini himoya qiluvchi davlatlarning diplomatik vakolatxonalari yoki konsullik muassasalari qonun hujjatlarida belgilangan tartibda xabardor qilinadi. Oʻzbekiston Respublikasi hududida biror bir davlatning diplomatik vakolatxonasi yoki konsullik muassasasi mavjud boʻlmagan taqdirda, bunday davlatning vakolatli organini qonun hujjatlarida belgilangan tartibda xabardor qilish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligiga ozod etilganlik toʻgʻrisidagi bildirish qogʻozi joʻnatiladi. Oʻzbekiston Respublikasida yashash guvohnomasi boʻyicha yashagan chet el fuqarosi yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxs ozod qilinayotganda jazoni ijro etish muassasasining maʼmuriyati mahkum qamoqqa olinguniga qadar roʻyxatga olingan joydagi ichki ishlar hududiy organining mamlakatga kirish, undan chiqish va roʻyxatga olish bilan shugʻullanuvchi tegishli xizmatini xabardor qiladi. Sogʻligʻi holatiga koʻra doimiy parvarishga muhtoj shaxslar, shuningdek oʻn olti yoshgacha boʻlgan voyaga yetmagan shaxslar qarindoshlari yoki boshqa shaxslar yoxud muassasa maʼmuriyati vakilining kuzatuvida yashash joyiga joʻnatiladi. Nogironlar va qariyalar, oʻz iltimosiga koʻra, nogironlar va qariyalar uyiga joʻnatiladi. Voyaga yetmagan mahkumlar ota-onalari yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar ixtiyoriga joʻnatiladi. Ota-onasi yoʻq voyaga yetmagan shaxslar, zarur hollarda, internatlarga joʻnatiladi yoki homiylar qaramogʻiga beriladi”. XIX. Oʻzbekiston Respublikasining 1998-yil 30-aprelda qabul qilingan Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Yer kodeksi (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1998-yil, № 5-6, 82-modda): 1) 6-moddasining oʻninchi xatboshisi va 7-moddasining sakkizinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “yer uchastkalariga boʻlgan huquqlar hamda ularga oid bitimlarning davlat roʻyxatiga olinishini tashkil etish”; 2) 9-moddasining: toʻrtinchi qismidagi “yerni egalik qilishga va foydalanishga” degan soʻzlar “yer uchastkalarini” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; beshinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Yer fondining toifasi yer uchastkalarini berish huquqiga ega boʻlgan organlar tomonidan qabul qilinadigan yer uchastkalarini berish toʻgʻrisidagi qarorlarda, yer uchastkalariga boʻlgan huquqlarni tasdiqlovchi guvohnomalarda, shartnomalarda, boshqa hujjatlarda, davlat yer kadastri hujjatlarida koʻrsatiladi”; 3) 10-moddasining birinchi qismidagi “yer uchastkasiga boʻlgan huquqlarning davlat yer kadastrida va davlat roʻyxatiga olish hujjatlarida” degan soʻzlar “davlat yer kadastrida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 4) 23-moddasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“23-modda. Yer uchastkalari berish (realizatsiya qilish)
Yer uchastkalarini egalik qilish, foydalanish uchun, ijaraga va mulk qilib berish (realizatsiya qilish) yer ajratish tariqasida amalga oshiriladi. Yer uchastkalarini ajratib berish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi, viloyatlar, Toshkent shahri, tumanlar, shaharlar hokimlari tomonidan qonun hujjatlarida belgilanadigan tartibda amalga oshiriladi. Egalikdagi, foydalanishdagi, ijaradagi va mulk qilib berilgan yer uchastkasini boshqa shaxslarga berish (realizatsiya qilish) faqat shu uchastka belgilangan tartibda olib qoʻyilganidan (sotib olinganidan) keyin amalga oshiriladi. Sanoat korxonalari, temir yoʻllar va avtomobil yoʻllari, aloqa va elektr oʻtkazish liniyalari, magistral truboprovodlar qurish uchun, shuningdek qishloq xoʻjaligi bilan bogʻliq boʻlmagan boshqa ehtiyojlar uchun qishloq xoʻjaligiga moʻljallanmagan yerlar yoki qishloq xoʻjaligi uchun yaroqsiz boʻlgan yerlar yoxud qishloq xoʻjaligining sifati yomon yerlari beriladi (realizatsiya qilinadi). Oʻrmon fondiga qarashli yerlardan mazkur maqsadlar uchun yer uchastkalari berish (realizatsiya qilish) asosan oʻrmon bilan qoplanmagan maydonlar yoki buta va arzonbaho dov-daraxtlar bilan qoplangan maydonlar hisobidan amalga oshiriladi. Berilgan (realizatsiya qilingan) yer uchastkasining chegaralarini tegishli yer tuzish xizmati naturada (joyning oʻzida) belgilaguniga va yer uchastkasiga boʻlgan huquqni tasdiqlaydigan hujjatlar berilguniga qadar mazkur yer uchastkasiga egalik qilish va undan foydalanishga kirishish taqiqlanadi. Yer uchastkalarini egalik qilish, foydalanish uchun, ijaraga va mulk qilib berish (realizatsiya qilish) tartibi qonun hujjatlari bilan belgilanadi”; 5) 24-moddasining: toʻrtinchi qismi “qonunda nazarda tutilgan hollar bundan mustasno” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin; oltinchi qismidagi “oʻn” degan soʻz “oʻttiz” degan soʻz bilan almashtirilsin; 6) 31-moddasidagi “huquqni tasdiqlovchi hujjatlar” degan soʻzlar “huquq” degan soʻz bilan almashtirilsin; 7) 33-moddasidagi “yer uchastkasidan muddatli foydalanish shartnomasi” degan soʻzlardan keyin “yer uchastkasiga boʻlgan huquqni davlat roʻyxatiga olish toʻgʻrisidagi guvohnoma” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin; 8) 35-moddasining beshinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Yer uchastkasiga boʻlgan huquqni davlat roʻyxatiga olishni rad etish uchun quyidagilar asos boʻladi: davlat roʻyxatiga olish organida mazkur yer uchastkasi kimga tegishli ekanligi toʻgʻrisida nizo borligidan dalolat beruvchi hujjatlar mavjudligi; davlat roʻyxatiga olish organida mazkur yer uchastkasi qonunda belgilangan tartibda olib qoʻyilganligi toʻgʻrisida maʼlumotlar mavjudligi”; 9) 36-moddasining: birinchi qismidagi 4-band chiqarib tashlansin; uchinchi qismidagi birinchi xatboshi “mulk huquqi” degan soʻzlardan keyin “belgilangan tartibda” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin; toʻrtinchi va beshinchi qismlari quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Ushbu modda birinchi qismining 1-11-bandlarida koʻrsatilgan hollarda yer uchastkasiga egalik qilish huquqini yoki yer uchastkasidan doimiy yoxud vaqtincha foydalanish huquqini tugatish yerdan foydalanish hamda uni muhofaza qilish ustidan davlat nazoratini amalga oshiruvchi organlarning taqdimnomasiga muvofiq huquqlar tugatilishining asosli ekanligini tasdiqlovchi hujjatlarga asosan tegishincha tumanlar, shaharlar, viloyatlar hokimlarining qarorlari yoki Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan amalga oshiriladi. Yer uchastkalariga egalik qilish huquqini, yer uchastkalaridan doimiy yoki vaqtincha foydalanish huquqini tugatish haqidagi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining hamda mazkur mansabdor shaxslarning qarorlaridan norozi boʻlgan yuridik va jismoniy shaxslar ushbu qarorlar ustidan sudga shikoyat qilishlari mumkin. Yer uchastkasiga egalik qilish huquqini yoki yer uchastkasidan doimiy yoxud vaqtincha foydalanish huquqini tugatish qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Ushbu modda birinchi qismining 3-bandida nazarda tutilgan hollarda yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini tugatish ijara shartnomasini bekor qilish yoʻli bilan amalga oshiriladi. Ushbu modda birinchi qismining 1, 2, 6 — 10, 12-bandlarida nazarda tutilgan hollarda yer uchastkasiga boʻlgan ijara huquqini tugatish ushbu Kodeksning 24-moddasida nazarda tutilgan tartibda yer uchastkasining ijara shartnomasini bekor qilish yoʻli bilan amalga oshiriladi”; 10) 47-moddasi chiqarib tashlansin; 11) 49-moddasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“49-modda. Qishloq xoʻjaligi kooperativlariga (shirkat xoʻjaliklariga), boshqa qishloq xoʻjaligi korxonalari, muassasalari va tashkilotlariga yer uchastkalari berish
Qishloq xoʻjaligi kooperativi (shirkat xoʻjaligi) — tovar qishloq xoʻjaligi mahsuloti yetishtirish maqsadida pay usuliga asoslangan qishloq xoʻjaligi korxonasining tashkiliy-huquqiy shakli. Qishloq xoʻjaligi kooperativi (shirkat xoʻjaligi) kooperativning (shirkatning) ishlab chiqarish faoliyatida, asosan oila (jamoa) pudrati asosida shaxsan ishtirok etuvchi mulkiy pay egalari boʻlgan aʼzolarini birlashtiradi. Qishloq xoʻjaligi korxonalari, muassasalari va tashkilotlari qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa tashkiliy-huquqiy shakllarda (aksiyadorlik jamiyatlari, masʼuliyati cheklangan va qoʻshimcha masʼuliyatli jamiyatlar hamda xoʻjalik shirkatlari shaklida) ham tuzilishi mumkin. Qishloq xoʻjaligi kooperativlariga (shirkat xoʻjaliklariga) va boshqa qishloq xoʻjaligi korxonalari, muassasalari hamda tashkilotlariga qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishini yuritish maqsadida yer uchastkalari ijaraga yoki doimiy egalik qilish uchun beriladi, mazkur yer uchastkalaridan oqilona va samarali foydalanilgan taqdirda esa ular ijaraga yoki vaqtincha foydalanishga qoʻshimcha yer uchastkalari olishlari mumkin. Qishloq xoʻjaligi kooperativlariga (shirkat xoʻjaliklariga) va boshqa qishloq xoʻjaligi korxonalari, muassasalari hamda tashkilotlariga berilgan yerlar jamoat egaligidagi yerlardan va fuqarolarga dehqon xoʻjaligini yuritish uchun berilgan yerlardan iborat boʻladi hamda ulardan faqat belgilangan maqsadda foydalaniladi. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar tuman yoki viloyat hokimining qarori bilan qishloq xoʻjaligi kooperativlariga (shirkat xoʻjaliklariga) ijaraga, boshqa qishloq xoʻjaligi korxonalari, muassasalari va tashkilotlariga esa doimiy egalik qilish uchun yoki ijaraga beriladi. Yer uchastkasining ijara shartnomasi qishloq xoʻjaligi kooperativi (shirkat xoʻjaligi) raisi, boshqa qishloq xoʻjaligi korxonasi, muassasasi, tashkiloti rahbari bilan tuman hokimi oʻrtasida tuziladi. Yer uchastkalarini doimiy egalik qilish uchun olgan qishloq xoʻjaligi korxonalari, muassasalari, tashkilotlariga Yer uchastkasiga doimiy egalik qilish huquqini beruvchi davlat hujjati beriladi. Qishloq xoʻjaligi kooperativlari (shirkat xoʻjaliklari) va boshqa qishloq xoʻjaligi korxonalari, muassasalari hamda tashkilotlarining yer uchastkalariga boʻlgan huquqi ular uyushmalar va boshqa agrosanoat birlashmalari tarkibiga kirganida saqlanib qoladi”; 12) 50-moddasi chiqarib tashlansin; 13) 51-moddasining birinchi va ikkinchi qismlaridagi “vaqtincha foydalanishga” degan soʻzlar “kamida besh yil muddatga foydalanishga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 14) 53-moddasining: birinchi va ikkinchi qismlari quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Fermer xoʻjaligi oʻziga ijaraga berilgan yer uchastkalaridan foydalangan holda tovar qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishi bilan shugʻullanuvchi, yuridik shaxs huquqlariga ega mustaqil xoʻjalik yurituvchi subyektdir. Fermer xoʻjaligini yuritish uchun: zaxiradagi yerlardan yer uchastkalari; yuridik va jismoniy shaxslarga berilmagan, qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan yer uchastkalari; qayta tashkil etilayotgan va tugatilayotgan qishloq xoʻjaligi kooperativlarining (shirkat xoʻjaliklarining) hamda boshqa qishloq xoʻjaligi korxonalari, muassasalari va tashkilotlarining yer uchastkalari; qishloq xoʻjaligi kooperativlarining (shirkat xoʻjaliklarining) hamda boshqa qishloq xoʻjaligi korxonalari, muassasalari va tashkilotlarining yer uchastkalari beriladi”; toʻrtinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Fermer xoʻjaliklariga yer uchastkalari ellik yilgacha boʻlgan, lekin oʻttiz yildan kam boʻlmagan muddatga ijaraga tanlov asosida beriladi”; yettinchi qismi chiqarib tashlansin; sakkizinchi — oʻninchi qismlari tegishincha yettinchi — toʻqqizinchi qismlar deb hisoblansin; 15) 55-moddasining toʻrtinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Dehqon xoʻjaligi yuritish uchun beriladigan yer uchastkalarining oʻlchamlari yer resurslarining mavjudligiga qarab belgilanadi. Dehqon xoʻjaligi yuritish uchun yer uchastkalari berish toʻgʻrisidagi qaror qonun hujjatlarida belgilangan tartibda tuman hokimi tomonidan qabul qilinadi”; 16) 58-moddasining matni quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar qishloq xoʻjaligi hamda boshqa yoʻnalishdagi korxonalar, muassasalar va tashkilotlarga yerlari olib qoʻyilayotgan yer egalarining roziligiga koʻra va yerdan foydalanuvchilar bilan kelishuvga muvofiq yer uchastkalarini ajratish loyihalariga asosan tuman yoki viloyat hokimining qarori bilan beriladi. Yangi tashkil etilayotgan, qayta tashkil etilayotgan yoki tugatilayotgan qishloq xoʻjaligi hamda boshqa yoʻnalishdagi korxonalar, muassasalar va tashkilotlarning yer uchastkalariga boʻlgan huquqlari ular tuman yoki viloyat hokimining qarori asosida, qonun hujjatlarida belgilangan tartibda tashkil etilgan, qayta tashkil etilgan yoki tugatilgan paytdan eʼtiboran vujudga keladi yoki tugatiladi. Qishloq xoʻjaligi korxonalari, muassasalari va tashkilotlariga qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni berish xoʻjalik faoliyati uchun qulay chegaralarda amalga oshiriladi. Qishloq xoʻjaligi korxonalari, muassasalari va tashkilotlari foydalanishidagi yer uchastkalarining tarqov, oʻzga yerlarga suqulib kirgan boʻlishiga va boshqa kamchiliklarga ega boʻlishiga, qoida tariqasida, yoʻl qoʻyilmaydi. Qishloq xoʻjaligi korxonalari, muassasalari va tashkilotlari foydalanishidagi yerlarning tarqov, oʻzga yerlarga suqulib kirgan boʻlishini va boshqa kamchiliklarni bartaraf etish xoʻjaliklararo yer tuzish tartibida amalga oshiriladi”; 17) 78-moddasining birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Ushbu Kodeks 8-moddasining 1—7-bandlarida koʻrsatilgan yer fondi toifalariga kiritilmagan hamda yuridik va jismoniy shaxslarga egalik qilish, foydalanish uchun, ijaraga va mulk qilib berilmagan (realizatsiya qilinmagan) barcha yerlar zaxira yerlardir”. XXII. Oʻzbekiston Respublikasining 1998-yil 28-avgustda qabul qilingan “Davlat yer kadastri toʻgʻrisida”gi Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1998-yil, № 9, 165-modda) 7-moddasining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “yer uchastkalariga boʻlgan huquqlar hamda ularga oid bitimlarning davlat roʻyxatiga olinishini tashkil etish”. XXIII. Oʻzbekiston Respublikasining 2001-yil 7-dekabrda qabul qilingan “Mahsulot taqsimotiga oid bitimlar toʻgʻrisida”gi Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2002-yil, № 1, 12-modda): 1) 14-moddasining toʻrtinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Ushbu Qonun 5-moddasining uchinchi qismiga muvofiq investorlarga foydalanishga berilgan yer qaʼri uchastkalarida yoʻl qoʻyiladigan darajadagi xarajatlarning oʻrnini qoplash tijorat maqsadida kavlab olish boshlangan kun toʻgʻri keladigan kalendar yildan boshlab kompensatsiya mahsuloti hisobidan amalga oshiriladi. Investorning joriy kalendar yilda oʻrni qoplanmagan yoʻl qoʻyiladigan darajadagi xarajatlari bitim amal qilishining butun muddati davomida keyingi kalendar yillarda qoplanadi. Bunday hollarda bitimda oʻrni qoplanadigan yoʻl qoʻyiladigan darajadagi xarajatlarning eng yuqori miqdori belgilab qoʻyiladi”; 2) 20-moddasining oltinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Investor atrof muhitni ifloslantirganlik uchun kompensatsiya toʻlovlarini va mehnat haqi fondidan ajratmalarni qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshiradi”. XXIV. Oʻzbekiston Respublikasining 2002-yil 5-aprelda qabul qilingan “Chiqindilar toʻgʻrisida”gi Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2002-yil, № 4-5, 72-modda; 2003-yil, № 5, 67-modda): 1) 5-moddasining oʻn birinchi xatboshisidagi “toʻlov” degan soʻz “kompensatsiya toʻlovlari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 2) 15-moddasi birinchi qismining oʻn toʻrtinchi xatboshisidagi “haq” degan soʻz “kompensatsiya toʻlovlari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 3) 23-moddasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“23-modda. Chiqindilarni joylashtirganlik uchun kompensatsiya toʻlovlari
Chiqindilarni maxsus ajratilgan va jihozlangan joylarga joylashtirganlik uchun kompensatsiya toʻlovlari undiriladi. Kompensatsiya toʻlovlari miqdori belgilangan tartibda chiqindilarni joylashtirish limitlari asosida, chiqindilarning fuqarolar hayoti va sogʻligʻi hamda atrof muhit uchun xavflilik darajasiga qarab belgilanadi”. XXV. Oʻzbekiston Respublikasining 2002-yil 12-dekabrda qabul qilingan “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisida”gi Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2002-yil, № 12, 217-modda) 3-moddasi quyidagi mazmundagi sakkizinchi qism bilan toʻldirilsin: “Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolariga chet davlatlarning harbiy xizmatiga, xavfsizlik, politsiya, harbiy adliya organlari yoki shu kabi boshqa organlariga xizmatga kirish taqiqlanadi”. XXVI. Ushbu Qonun XII boʻlimining 1, 2, 3, 7 va 8-bandlari Oʻzbekiston Respublikasining Qonunchilik palatasiga saylov hamda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senatini shakllantirish natijalariga koʻra kuchga kiradi.