Aholini sifatli isteʼmol tovarlari bilan taʼminlashga qaratilgan qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida
(resolution, 2025-10-08)

Isteʼmolchilar huquqlari himoya qilinishini taʼminlash, sertifikatlanmagan, saqlash muddati oʻtib ketgan, kontrafakt va isteʼmolga yaroqsiz tovarlarni ishlab chiqarish holatlari hamda ularning aylanmasiga chek qoʻyish, aholini sifatli isteʼmol tovarlari bilan taʼminlash maqsadida: 1. Bosh prokuratura, Ichki ishlar vazirligi va Adliya vazirligining quyidagilarni nazarda tutuvchi takliflari maʼqullansin: isteʼmolchilarning hayoti yoki sogʻligʻi xavfsizligi talablariga javob bermaydigan mahsulotlarning noqonuniy muomalasi bilan bogʻliq qilmish uchun javobgarlikni kuchaytirish; etil spirti, alkogol va tamaki mahsulotlarining noqonuniy muomalasi bilan bogʻliq qilmish uchun javobgarlikni ijtimoiy xavflilik darajasidan kelib chiqib oʻrnatish; sanitariya qonunchiligi va veterinariya, veterinariya-sanitariya qoidalarini buzganlik uchun belgilangan maʼmuriy javobgarlikni kuchaytirish; oʻzganing tovar belgisidan, xizmat koʻrsatish belgisidan, geografik koʻrsatkichidan, tovar kelib chiqqan joy nomidan, adashtirib yuborish darajasida ular bilan oʻxshash boʻlgan belgidan yoki firma nomidan qonunga xilof ravishda foydalanganlik uchun javobgarlikni kuchaytirish; belgilangan talablar va shartlarning qoʻpol ravishda buzilishi oqibatida litsenziyasi bekor qilingan yoki xabardor qilish tartibida faoliyatni (harakatlarni) amalga oshirishi tugatilgan tadbirkorlik subyektlariga 1-ilovaga muvofiq faoliyat turlari bilan shugʻullanishiga qoʻyiladigan cheklovlarni belgilash. Bosh prokuratura Oliy sud, Ichki ishlar vazirligi, Adliya vazirligi va boshqa manfaatdor idoralar bilan birgalikda uch oy muddatda mazkur bandda nazarda tutilgan masalalar yuzasidan tegishli qonun loyihasini Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasiga kiritsin. 2. Isteʼmolchilar huquqlari himoya qilinishini taʼminlash, sertifikatlanmagan, saqlash muddati oʻtib ketgan, kontrafakt va isteʼmolga yaroqsiz tovarlarni ishlab chiqarish holatlari hamda ularning aylanmasiga chek qoʻyishda jamoatchilik nazoratini kuchaytirishning quyidagi tartibi joriy etilsin: 2-ilovaga muvofiq murojaatlar yagona axborot tizimi orqali qabul qilinadi va ular vakolatli organlar tomonidan qisqa muddatlarda koʻrib chiqiladi; huquqbuzarliklar haqida xabar bergan shaxslar ragʻbatlantiriladi; musodara qilingan xavfsizlik talablariga javob bermaydigan oziq-ovqat hamda alkogol va tamaki mahsulotlari jamoatchilik vakillari va ommaviy axborot vositalari ishtirokida yoʻq qilinadi. Vazirlar Mahkamasi bir hafta muddatda 2-ilovada koʻrsatilgan murojaatlarni yagona axborot tizimi orqali qabul qilish, koʻrib chiqish hamda huquqbuzarliklar haqida xabar bergan shaxslarni ragʻbatlantirish tartibini tasdiqlasin. 3. Belgilansinki: 2023-yil 1-iyuldan boshlab koʻpiklanadigan va tabiiy vino mahsulotlari aksiz markalari bilan markalanmaydi; 2023-yil 1-avgustdan boshlab alkogol mahsulotlarining tovar belgilari belgilangan tartibda Adliya vazirligi tomonidan roʻyxatga olinganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning mavjudligi alkogol mahsulotlari ishlab chiqarish uchun litsenziya talabi hisoblanadi; 2023-yil 1-sentabrdan boshlab tamaki mahsulotining ulgurji va chakana savdosi, pivo mahsulotining ulgurji savdosi xabardor qilish tartibida amalga oshiriladi, bundan alkogol mahsulotlarining ulgurji va chakana savdosi boʻyicha litsenziya yoki xabarnomaga ega boʻlgan subyektlar mustasno; biriktirilgan hududda kontrafakt va isteʼmolga yaroqsiz mahsulotlarni ishlab chiqarish bilan bogʻliq holatlarning sodir etilishi ichki ishlar organlarining profilaktika inspektorlari faoliyatini baholash mezonlaridan biri hisoblanadi. 4. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq: birja savdolarida xarid qilingan isteʼmol va texnik etil spirtining oʻz ehtiyojidan ortgan qismini realizatsiya qilish faqat birja savdolari orqali amalga oshiriladi; yil davomida birja savdolari orqali xarid qilingan isteʼmol va texnik etil spirti miqdori tadbirkorlik subyektlarining yillik ishlab chiqarish quvvati uchun isteʼmol va texnik etil spirtining talabiga nisbatan 110 foizdan oshganda, Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti qoshidagi Alkogol va tamaki bozorini tartibga solish inspeksiyasi tegishli vakolatli organlar bilan birgalikda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakilni xabardor qilgan holda ushbu tadbirkorlik subyektlari tomonidan isteʼmol va texnik etil spirtidan maqsadli foydalanilishini joyiga chiqqan holda oʻrganadi. 5. Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti qoshidagi Alkogol va tamaki bozorini tartibga solish inspeksiyasi tadbirkorlik subyektlarning yillik ishlab chiqarish quvvati uchun isteʼmol va texnik etil spirtining talabi hamda birja savdolari orqali xarid qilingan isteʼmol va texnik etil spirti miqdorining hisobini yuritib borsin. 6. Soliq qoʻmitasi Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi bilan birgalikda: “Asl belgisi” mahsulotlarni markirovkalash va kuzatib borish milliy axborot tizimini “Elektron hukumat” tizimining Raqamli maʼlumotlar platformasi bilan integratsiya qilish hamda undagi maʼlumotlardan huquqni muhofaza qiluvchi va vakolatli davlat organlari tomonidan foydalanish imkonini yaratish choralarini koʻrsin; litsenziya (xabardorlik) talablari va shartlarini bajarmagan tadbirkorlik subyektlariga belgilangan tartibda choralar koʻrsin va har chorakda natijasini ommaviy axborot vositalari orqali jamoatchilikka eʼlon qilib borsin; 2023-yil 1-iyunga qadar alkogol va tamaki mahsulotlari aksiz markalarining yangi namunasini joriy etish choralarini koʻrsin; ikki oy muddatda litsenziya, ruxsat berish hujjati yoki xabardorlik faoliyati (harakati) toʻxtatilgan, bekor qilingan (tugatilgan) tadbirkorlik subyektlarining xatlanmagan ishlab chiqarish xomashyolari va realizatsiya qilinadigan mahsulotlarini sotish tartibini nazarda tutuvchi qaror loyihasini ishlab chiqib, Vazirlar Mahkamasiga kiritsin. 7. Adliya vazirligi kontrafakt tovarlar muomalasiga barham berish maqsadida uch oy muddatda intellektual mulk obyektlariga boʻlgan huquqlarni buzish bilan bogʻliq huquqbuzarliklar boʻyicha nazorat xaridini amalga oshirish tartibini ishlab chiqib, Vazirlar Mahkamasiga kiritsin. 8. Bosh prokuratura bir oy muddatda isteʼmolchilar huquqlari himoya qilinishini taʼminlash, sertifikatlanmagan, saqlash muddati oʻtib ketgan, kontrafakt va isteʼmolga yaroqsiz tovarlarni ishlab chiqarish holatlari hamda ularning aylanmasiga chek qoʻyishga qaratilgan tezkor-qidiruv tadbirlarini amalga oshirish bilan bogʻliq tekshiruvlarni oʻtkazish tartibini takomillashtirish boʻyicha tegishli takliflarni Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga kiritsin. 9. Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi va Oʻzbekiston Milliy axborot agentligiga: Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi, Sogʻliqni saqlash vazirligi hamda Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi bilan birgalikda sifatsiz va qalbaki tovarlarning isteʼmolga yaroqli tovarlardan farqi va ularning inson sogʻligʻiga salbiy taʼsirini yoritib borishga alohida eʼtibor qaratgan holda, “Sifat nazorati” telekoʻrsatuvini takomillashtirish; sifat nazoratini amalga oshiruvchi tashabbuskor jamoatchilik vakillari tomonidan tasvirga olingan videolavhalarni barcha telekanallar orqali namoyish etish tavsiya etilsin. 10. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 17-martdagi “Yuqori likvidli va monopol tovarlarni sotish jarayonlariga bozor mexanizmlarini joriy etishni davom ettirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-5031-son qarori 1-bandining “a” kichik bandi uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “isteʼmol etil spirti — tashkiliy-huquqiy shaklidan qatʼi nazar, tegishli litsenziya (ruxsat etish, xabarnoma hujjati) va seriyalab ishlab chiqariladigan mahsulot uchun berilgan muvofiqlik sertifikatiga ega boʻlgan ishlab chiqaruvchilarga, shuningdek, faqat oʻz ehtiyojlari uchun oxirgi isteʼmolchi sifatida foydalanish maqsadida davlat organlari va tashkilotlariga;”. 11. Iqtisodiyot va moliya vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin. 12. Mazkur qarorning ijrosini samarali tashkil qilishga masʼul va shaxsiy javobgar etib iqtisodiyot va moliya vaziri Sh.D. Kudbiyev hamda investitsiyalar, sanoat va savdo vaziri L.Sh. Qudratov belgilansin. Qaror ijrosini muhokama qilib borish, ijro uchun masʼul idoralar faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin. 1. Isteʼmol va texnik etil spirti, alkogol mahsulotlari ishlab chiqarish. 2. Alkogol mahsulotlarining ulgurji savdosi. 3. Tamaki mahsulotlari ishlab chiqarish. 4. Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarning muomalada boʻlishi bilan bogʻliq faoliyat. 5. Dori vositalari va tibbiy buyumlarni chakana realizatsiya qilish (bundan oftalmologiya tibbiy buyumlarini chakana realizatsiya qilish mustasno). 6. Pivo va pivo ichimliklari ishlab chiqarish. 7. Alkogol mahsulotlari bilan chakana savdo qilish. 8. Umumiy ovqatlanish korxonalari tomonidan alkogol mahsulotlarini sotish. 9. Tamaki mahsulotlari bilan ulgurji va chakana savdo qilish. 10. Pivo mahsulotlari bilan ulgurji savdo qilish. 1. Adliya vazirligi tovar ishlab chiqaruvchining nomidan yoki tovar belgisidan (shunga oʻxshatib) yoxud tovar kelib chiqqan joy nomidan foydalanib, mahsulot ishlab chiqarish yoki oʻtkazish; mualliflik va turdosh huquqlarni buzish; ixtiroga, foydali modelga va sanoat namunasiga boʻlgan huquqlarni buzish; 2. Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi oziq-ovqat mahsulotini ishlab chiqarish, tayyorlash, saqlash va realizatsiya qilish joylarida hasharot va kemiruvchilarning mavjudligi; oziq-ovqat mahsulotini ushbu maqsadga moʻljallanmagan joyda tayyorlash, saqlash va sotish; sifati buzilgan oziq-ovqat mahsulotini sotish; oziq-ovqat tayyorlash va sotish joyining sanitariya holati oʻta qoniqarsiz holatdaligi; 3. Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi savdo obyekti tomonidan sotuvga qoʻyilgan tovarga narxnoma qoʻyilmaganligi; sotuvga qoʻyilgan tovarning narxi kassa chekidagi narxdan farq qilishi; yaroqlilik muddati oʻtgan tovarlarni sotish; dori vositalari va tibbiyot buyumlarini belgilangan narxdan yuqori ustama qoʻygan holda sotish; ishlab chiqarilgan sanasi va yaroqlilik muddati koʻrsatilishi shart boʻlgan tovarlarni bunday talablarga rioya etmasdan sotish; 4. Ichki ishlar vazirligi sifatsiz yoki kontrafakt dori vositasilari va tibbiy buyumlarni sotish; qalbaki, sertifikati boʻlmagan va davlat roʻyxatidan oʻtkazilmagan dori vositalari va tibbiy buyumlarni sotish; retsept bilan beriladigan dori vositalari va tibbiy buyumlarni retseptsiz sotish; 5. Soliq qoʻmitasi qalbaki aksiz markali yoki aksiz markasi mavjud boʻlmagan alkogol va tamaki mahsulotlarini sotish; majburiy raqamli markirovka kodi boʻlmagan alkogol va tamaki mahsulotini sotish; ruxsati boʻlmagan holda alkogol va tamaki mahsulotini sotish; sifatsiz spirt va alkogol mahsulotini sotish; 6. Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish qoʻmitasi isteʼmolga yaroqsiz goʻsht va goʻsht mahsulotlari hamda sut va sut mahsulotlarini ishlab chiqarish yoki sotish; goʻsht va goʻsht mahsulotlari hamda sut va sut mahsulotlarini veterinariya ekspertizasidan oʻtkazmasdan realizatsiya qilish; goʻsht va goʻsht mahsulotlari hamda sut va sut mahsulotlarini belgilanmagan joylarda sotish; goʻsht va goʻsht mahsulotlarini belgilanmagan transport vositalarida tashish.