OʻZBEKISTON RESPUBLIKA VALYUTA BIRJASIDA OPERATSIYALAR HAJMINI KENGAYTIRIShGA OID ChORA-TADBIRLAR TOʻGʻRISIDA
(resolution, 2003-10-01)

Valyuta bozorini korxonalarning vaqtincha but boʻlgan xorijiy valyutadagi mablagʻlarini jalb qilish hisobiga kengaytirish va amalga oshirilayotgan valyuta almashtirish operatsiyalari samaradorligini oshirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Markaziy bankining Oʻzbekiston respublika valyuta birjasida korxonalar va tashkilotlar tomonidan xorijiy valyutani oldi-sotdi boʻyicha almashtirish operatsiyalarini oʻtkazishi tartibi toʻgʻrisidagi takliflari ilovaga muvofiq qabul qilinsin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki, Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki, vakil qilingan banklar va Oʻzbekiston respublika valyuta birjasi Moliya vazirligi bilan birgalikda respublika iqtisodiyotini rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlariga muvofiq amalga oshirilayotgan valyuta almashtirish operatsiyalarining iqtisodiy samaradorligini taʼminlasinlar. 3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Bosh vazirning oʻrinbosari B.S. Hamidov zimmasiga yuklansin. 1.1. Mazkur tartib korxonalar va tashkilotlar tomonidan Oʻzbekiston respublika valyuta birjasida (keyingi oʻrinlarida valyuta birjasi deb ataladi) xorijiy valyutani oldi-sotdi boʻyicha almashtirish operatsiyalarini hamda budjetga, budjetdan tashqari fondlarga, banklarga hamda mahsulot yetkazib beruvchilar schyotlari boʻyicha muddati oʻtkazib yuborilgan qarzlari boʻlgan korxonalar va tashkilotlarning xorijiy valyutani majburiy sotishlarini tartibga soladi. 1.2. Valyuta birjasida: a) korxonalar va tashkilotlarning valyutasi Respublika valyuta birjasi kafolati bilan valyuta SVOPi bitishuvlari shartlarida qaytarib sotib olish huquqi bilan sotishlari; 1.3. Valyuta birjasida valyuta operatsiyalari vakil qilingan banklar orqali belgilangan tartibda vositachilik haqi undirilgan holda amalga oshiriladi. 1.4. Respublika valyuta fondi kafolati bilan bajariladigan almashtirish operatsiyalari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi iqtisodiy faoliyat milliy banki vakil qilgan bank xizmatini oʻtaydi. 1.5. Mazkur tartibning 1.2-bandiga muvofiq valyuta operatsiyalari natijasida olingan xorijiy valyutadagi mablagʻlardan foydalanishni taʼminlash maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi iqtisodiy faoliyat milliy bankida Respublika valyuta fondi uchun maxsus schyot ochiladi. “Respublika valyuta fondining Respublika valyuta fondi kafolati bilan valyuta birjasida almashtirish operatsiyalari natijasida xarid qilingan, shuningdek, korxonalar va tashkilotlarning budjetga, budjetdan tashqari fondlarga, banklar va mahsulot yetkazib beruvchilar schyotlari boʻyicha muddati oʻtkazib yuborilgan qarzlariga oid majburiyatlarni bajarishga aloqador operatsiyalardan olingan xorijiy valyutadagi mablagʻlari”. 1.6. Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki yuqorida koʻrsatib oʻtilgan schyot boʻyicha oʻtkazilayotgan operatsiyalarga oid axborotni har oyda belgilangan shakllarda Moliya vazirligiga, Markaziy bankka va Davlat soliq qoʻmitasiga takdim etadi. 2.1. Vaqtincha band boʻlmagan xorijiy valyutaga ega boʻlgan korxonalar ularni Respublika valyuta fondi kafolati bilan vakil qilingan banklar orqali SVOP shartlarida valyuta birjasida quyidagi shartlarda sotishga qoʻyishlari mumkin: a) kelishilgan muddatga; b) yoʻqlab olinadigan muddatga (bir yildan ortiq emas). 2.2. Vaqtincha band boʻlmagan mablagʻlarga ega boʻlgan korxona vakil qilingan bankka xorijiy valyutadagi mablagʻlarni valyuta birjasida sotish taklifi bilan belgilangan shaklda murojaat qilishi mumkin. Korxona ayni bir vaqtda belgilangan shakldagi buyurtmanoma bilan bitishuv tuzilishi mumkin boʻlgan summa va muddatni koʻrsatib SVOP shartlarida operatsiyalarni amalga oshirish toʻgʻrisida Milliy bankka murojaat qiladi. 2.3. Milliy bank Moliya vazirligi bilan koʻrsatilgan operatsiyani keyinchalik qayta almashtirish huquqi bilan amalga oshirish toʻgʻrisidagi kafolatli bitimni va valyuta sotuvchi korxona bilan balki aniq SVOP shartlaridagi oldi-sotdi toʻgʻrisidagi bitimni rasmiylashtiradi. Sotuvchi korxona uchun valyutani sotish va xarid qilish kursi har bir bitishuv kunidagi birja kursi boʻyicha belgilanadi. SVOP bitishuvi tugaganda korxona toʻliq summani sotib olish huquqiga ega boʻladi hamda muddatli bitishuvlar boʻyicha 3,0 foiz va yoʻqlab olinadigan bitishuvlar boʻyicha 2,0 foiz miqdorida Respublika valyuta fondi mablagʻlari hisobidan toʻlanadigan qoʻshimcha yillik daromad oladi. 2.4. 2.1-bandda koʻrsatilgan bitishuvlar Milliy bank tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Milliy bank koʻrsatilgan bitishuvlarning ahvoli toʻgʻrisida Moliya vazirligiga muntazam hisobot berib turadi va sotuvchi korxona oldidagi majburiyatlarning bajarilish uchun barcha chora-tadbirlarni koʻradi. 2.5. Qayta almashtirish muddati kelgan va valyuta bozorida band boʻlmagan valyuta mablagʻlari yoʻq boʻlgan hollarda koʻrsatilgan mablagʻlar maxsus qaror bilan bu maqsadlar uchun Milliy bankda shakllantiriladigan va joylashtiriladigan Respublika valyuta fondining qayta almashtirish rezerv fondidan ajratiladi. 4.1. Mazkur qoida bank ssudalari va mahsulot yetkazib beruvchi schyotlari boʻyicha milliy valyutada muddati oʻtkazib yuborilgan qarzlarga hamda xorijiy valyutadagi schyotlarga ega boʻlgan barcha korxonalar va tashkilotlarga joriy qilinadi. 4.2. Muddati oʻtkazib yuborilgan qarzlari boʻlgan tashkilotlar roʻyxati va bu qarzlar hajmi hamda vakil qilingan banklardagi valyuta schyotlari Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki byulletenida xar oyda keyingi oyning 15-kunigacha eʼlon qilinadi va ikki kun mobaynida barcha vakil qilingan banklarga yetkaziladi. 4.3. Bankka va mahsulot yetkazib beruvchilar schyotlari boʻyicha milliy valyutada muddati oʻtkazib yuborilgan qarzlari boʻlgan va muddati oʻtkazib yuborilgan qarzlari boʻlgan korxonalar roʻyxatiga kiritilgan korxonalar oy tugagandan keyin 5 kun mobaynida xorijiy valyutani sotish boʻyicha buyurtmanomani bankning nomi, korrespondent schyot raqami, muddati oʻtkazib yuborilgan ssuda schyot raqami va muddati oʻtkazib yuborilgan ssuda qarzi summasini koʻrsatib, valyuta schyoti ochilgan vakil qilingan bankka taqdim etadilar. 4.4. Qarzdor korxonalarning xorijiy valyutadagi schyotlari ochilgan vakil qilingan banklar Markaziy bank roʻyxati boʻyicha valyutani sotish boʻyicha buyurtmanomalarini 4.3-bandda koʻrsatilgan muddatda olmasalar valyuta mablagʻlarining teng keluvchi ekvivalentini Markaziy bankning koʻrsatilgan mablagʻlarni toʻxtatib qoʻyishni bekor qilish mumkinligi toʻgʻrisidagi maxsus koʻrsatmasini olgunga qadar toʻxtatib qoʻyadilar. 1. Qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlash va saqlash. 2. Mahalliy xomashyoni qayta ishlashga asoslangan oziq-ovqat mahsulotlari ishlab chiqarish. 3. Mahalliy xomashyoni qayta ishlashga asoslangan xalq isteʼmol tovarlari ishlab chiqarish. 4. Tibbiy asbob-uskunalar va dori-darmonlar ishlab chiqarish. 5. Tovarlarni eksport qilishni va/yoki importning oʻrnini bosib taʼminlovchi ishlab turgan ishlab chiqarishlar uchun butlovchi buyumlar xomashyolar xarid qilish.