Paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishini tashkil etishning zamonaviy shakllarini joriy etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2025-02-15)

Fermer xoʻjaliklari, boshqa qishloq xoʻjaligi ishlab chiqaruvchilari (keyingi oʻrinlarda fermer xoʻjaliklari deb ataladi) va toʻqimachilik sanoati korxonalari oʻrtasida bozor munosabatlarini shakllantirish, paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishini tashkil etishning zamonaviy shakllarini joriy etish asosida yuqori qoʻshilgan qiymatga ega raqobatbardoshli mahsulotlar ishlab chiqarishni taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Toʻqimachilik sanoati korxonalari, shuningdek, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklarining 2018-yil paxta xom ashyosi hosili doirasida sinab koʻrishni hisobga olgan holda 1-ilovaga muvofiq roʻyxat boʻyicha hududlarda paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishini tashkil etish toʻgʻrisidagi takliflari qabul qilinsin hamda ushbu ishlab chiqarishni toʻqimachilik sanoati korxonalari (keyingi oʻrinlarda paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi tashkilotchilari deb ataladi) hamda fermer xoʻjaliklari oʻrtasida paxta xom ashyosini yetishtirish va yetkazib berish yuzasidan toʻgʻridan-toʻgʻri kontraktatsiya shartnomasini tuzish asosida tashkil etish nazarda tutilsin. 2. Belgilab qoʻyilsinki: paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi tashkilotchilari yer, suv va boshqa resurslardan samarali hamda oqilona foydalanishga, hosildorlikni oshirishga va yetishtiriladigan paxta xom ashyosining oʻz vaqtida yigʻib-terib olinishiga koʻmaklashadi, shuningdek, uning chuqur qayta ishlanishini va yuqori qoʻshilgan qiymatga ega mahsulotlar ishlab chiqarishning koʻpaytirilishini taʼminlaydi; lizing asosida qishloq xoʻjaligi texnikasi xarid qilish, mineral oʻgʻitlar, urugʻlik, yoqilgʻi-moylash materiallari, oʻsimliklarni kimyoviy himoya qilish vositalari va boshqa material resurslar yetkazib berish boʻyicha fermer xoʻjaliklari uchun nazarda tutilgan shartlar hamda tartib paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi tashkilotchilariga tatbiq etiladi; paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi doirasida oʻz ehtiyojlari uchun ishlab chiqarilgan paxta tolasi ixtiyoriy ravishda sertifikatlanadi; ishlab chiqarilgan paxta tolasining oʻz ishlab chiqarish quvvatlari ehtiyojlaridan oshadigan hajmlari paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi tashkilotchilari tomonidan birja savdolari orqali boshqa mahalliy isteʼmolchilarga sotiladi; paxtadan olingan chigit paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi tashkilotchisi tomonidan yogʻ-moy korxonalariga birja savdolari yoki mahsulotni qaytarish asosida, yogʻ-moy mahsulotini keyinchalik birja savdolari orqali realizatsiya qilish sharti bilan, qayta ishlangan chigit chiqindilari (shrot, sheluxa) esa toʻgʻridan-toʻgʻri shartnomalar boʻyicha birinchi navbatda, fermer xoʻjaliklariga, shuningdek, boshqa mahalliy isteʼmolchilarga sotiladi; qoʻshimcha mahsulotlar (lint, oʻlik paxta va boshqalar) paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi tashkilotchisi tomonidan mahalliy isteʼmolchilarga birja savdolari orqali sotiladi; paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi tashkilotchisi tomonidan xarid qilinadigan paxta xom ashyosi narxi fermer xoʻjaliklarining rentabelligi hisobga olinib, agrotexnologik xaritalar asosida shakllantiriladigan xarajatlardan kelib chiqqan holda shartnoma asosida belgilanadi va davlat ehtiyojlari uchun belgilangan narxlardan past boʻlmasligi lozim. 3. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va tumanlar hokimliklari, Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi va Suv xoʻjaligi vazirligi Oʻzbekiston fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari kengashi bilan birgalikda oʻn kun muddatda fermer xoʻjaliklari roʻyxatini belgilasinlar hamda ularga paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi tashkilotchilari bilan kontraktatsiya shartnomalarini tuzishda amaliy yordam koʻrsatsinlar. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Qishloq xoʻjaligi vazirligi va Suv xoʻjaligi vazirligi, Oʻzbekiston fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari kengashi va “Oʻztoʻqimachiliksanoat” uyushmasi bilan birgalikda fermer xoʻjaliklari hamda paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi tashkilotchilari oʻrtasida paxta xom ashyosini yetishtirish va yetkazib berish boʻyicha namunaviy kontraktatsiya shartnomasini bir hafta muddatda ishlab chiqsin hamda tasdiqlasin, unda jumladan fermer xoʻjaliklarining oʻz majburiyatlarini soʻzsiz bajarishi choralarini nazarda tutsin. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi shartnomalar shartlarining soʻzsiz bajarilishi, shuningdek, paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi doirasida yerlardan samarali foydalanilishi yuzasidan qatʼiy nazorat oʻrnatsin. 4. Belgilansinki: fermer xoʻjaliklariga paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishining tegishli tashkilotchilari tomonidan kontraktatsiya shartnomasida nazarda tutilgan miqdorlarda va shartlar asosida avans beriladi; paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi tashkilotchilari paxta xom ashyosini yetishtirish va ularga yetkazib berishni moliyalashtirish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Qishloq xoʻjaligini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi (keyingi oʻrinlarda Jamgʻarma deb ataladi) mablagʻlari hisobidan ushbu qarorga 1-ilovaga muvofiq xizmat koʻrsatuvchi tijorat banklari orqali kreditlar ajratadi va taʼminot sifatida sugʻurta polisi taqdim etadi; fermer xoʻjaliklari bilan paxta xomashyosi uchun yakuniy hisob-kitoblar paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishlari va klasterlari tashkilotchilari tomonidan hosil yigʻib-terib olinadigan yil oxirigacha amalga oshiriladi. 6. Belgilab qoʻyilsinki: paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi uchun paxta xom ashyosi yetishtirish maqsadida ajratiladigan mablagʻlar fermer xoʻjaligining maxsus hisob raqamiga, shuningdek, paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishlari tashkilotchilari bilan tuzilgan shartnomalar asosida paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishlari tashkilotchilari, moddiy-texnika resurslari yetkazib beruvchilar va xizmatlar koʻrsatuvchi tashkilotlarga oʻtkaziladi; fermer xoʻjaliklarining maxsus hisob raqamlariga tushadigan mablagʻlardan yangi paxta xom ashyosi hosili yetishtirish uchun faqat zarur tovarlar (ishlar, xizmatlar) xarid qilish uchun foydalanish mumkin va hisob raqamlar egalarining yangi hosilni yetishtirish bilan bogʻliq boʻlmagan ilgari yuzaga kelgan majburiyatlarini qoplashga yoʻnaltirilishi mumkin emas; paxta xom ashyosini yetishtirish va yetkazib berishga doir qoʻshimcha xarajatlar hamda fermer xoʻjaliklari uchun qishloq xoʻjaligi texnikasi xarid qilish xarajatlari paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi tashkilotchilari tomonidan oʻz mablagʻlari yoki tijorat banklarining toʻqimachilik hamda tikuvchilik-trikotaj mahsulotlari yetkazib berish boʻyicha eksport kontraktlari kafolati ostida ajratiladigan kreditlari hisobidan moliyalashtirilishi mumkin; Paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarish tashkilotchilariga 2018-yil 1-oktabrdan keyin fermer xoʻjaliklariga berilgan mol-mulkni tovarlar (ishlar, xizmatlar) boʻyicha qoʻshilgan qiymat soligʻi bilan oʻtkazishni amalga oshirish huquqi berilsin. 7. Paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi tashkilotchilari, fermer xoʻjaliklari, kooperatsiyalarga hududlar sharoitlari, ekinlarni ilmiy asoslangan tarzda almashlab ekish, suv va resurslarni tejaydigan texnologiyalarni joriy etish, shuningdek, paxtaning tozaligiga rioya etilishini hisobga olgan holda, gʻoʻzaning seleksiya navlarini mustaqil ravishda joylashtirish huquqi berilsin. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi tashkilotchilariga hududlar sharoitlarini hisobga olgan holda, seleksiya navlarini joylashtirish boʻyicha tavsiyalar bersin. 9. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasi, “Oʻztoʻqimachiliksanoat” uyushmasi va “Oʻzpaxtasanoat” AJ paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi uchun paxta xom ashyosini qayta ishlash yuzasidan belgilangan asosli tariflarni paxta tozalash korxonalari boʻyicha bir oy muddatda tasdiqlasin. 10. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi va Suv xoʻjaligi vazirligi, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash jamgʻarmasi, Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qoʻmitasi bilan birgalikda har bir fermer xoʻjaligi boʻyicha irrigatsiya hamda melioratsiya tizimlarini muntazam tozalash, yerlarni tekislash va yerning qattiq gips qatlamini ochish boʻyicha chuqur yumshatish ishlarini tashkil qilish, shuningdek, paxta xom ashyosi yetishtiradigan va paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi tashkilotchilariga yetkazib beradigan qishloq xoʻjaligi tashkilotlarining ishlab chiqarish ehtiyojlari uchun uzluksiz suv taʼminoti tadbirlarining ishlab chiqilishi hamda amalga oshirilishini taʼminlasinlar. 11. Belgilab qoʻyilsinki, paxta xom ashyosini dastlabki qayta ishlash mahsulotini qaytarish asosida paxta tozalash korxonasida yoxud paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi tashkilotchilarining oʻz korxonasida yoki ular tomonidan ijaraga olingan paxta tozalash korxonasida amalga oshiriladi. Oʻzbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasi “Oʻzpaxtasanoat” AJ va “Oʻztoʻqimachiliksanoat” uyushmasi bilan birgalikda bir oy muddatda paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi hududida joylashgan paxta tozalash korxonalarini va paxta tayyorlash punktlarini xatlovdan oʻtkazsin va ularning holatini baholasin. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 14-dekabrdagi PF-5285-son Farmoni bilan tashkil etilgan Paxta-toʻqimachilik klasterlarini oʻrta muddatli istiqbolda rivojlantirish konsepsiyasini ishlab chiqish boʻyicha ishchi komissiya (Z.T. Mirzayev): 2018-yil 1-martgacha boʻlgan muddatda — paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi hududida joylashgan paxta tozalash korxonalarini va paxta tayyorlash punktlarining texnik va moliyaviy holatini baholash asosida ulardan foydalanish samaradorligini oshirish yuzasidan Hukumat qarori loyihasini tayyorlasin va kiritsin, unda shu jumladan ularni paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi tashkilotchilariga ijaraga berishni, toʻlovni boʻlib-boʻlib toʻlagan holda yoki investitsiya majburiyatlari ostida “nol” xarid qiymati boʻyicha sotishni yoxud quvvatlardan mahsulotini qaytarish sharti bilan foydalanishni nazarda tutsin; paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi tashkil etilishi monitoringini olib borish boʻyicha hududiy ishchi guruhlarni uch kun muddatda 2-ilovaga muvofiq tarkibda shakllantirsin; 2018-yil paxta xom ashyosi hosili yakunlari boʻyicha paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishini va klasterlarni tashkil etishga doir faoliyatni tartibga soluvchi huquqiy bazani yanada takomillashtirishni hisobga olgan holda paxta xom ashyosini yetishtirish va yetkazib berishni tashkil etishning bozor mexanizmini shakllantirish yuzasidan takliflar kiritsin. 12. Vazirlar Mahkamasining Qishloq va suv xoʻjaligi, qishloq xoʻjaligi va oziq-ovqat mahsulotlarini qayta ishlash masalalari kompleksi (Z.T. Mirzayev) Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Markaziy banki bilan birgalikda paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi tashkilotchilari tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2016-yil 21-dekabrdagi PQ-2687-son qarorida nazarda tutilgan shartlarda amalga oshirilayotgan loyihalarni moliyalashtirish uchun ularga kredit liniyalari ajratish, shu jumladan, asbob-uskunalar import qilish uchun ularga Oʻzbekiston Respublikasi Tiklanish va taraqqiyot jamgʻarmasi tomonidan tijorat banklari bilan birgalikda moliyalashtirish shartlarini tatbiq etish toʻgʻrisida belgilangan tartibda takliflar kiritsin. 14. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi “Oʻztoʻqimachiliksanoat” uyushmasi, Adliya vazirligi, manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida bir oy muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin. 15. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — Z.T. Mirzayev hamda Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — “Oʻzagrotexsanoatxolding” AJ boshqaruvi raisi N.S. Otajonov zimmasiga yuklansin. T/r Mintaqa, tuman Paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishining tashkilotchilari Yer maydoni, ga Xizmat koʻrsatuvchi bank 1. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Ellikqalʼa tumani “Boston klaster” MChJ, “Xorazm teks” MChJ 11 700 “Oʻzmilliybank” 2. Andijon viloyati, Qoʻrgʻontepa tumani “Khantex Group” MChJva “Khantex Agro Servis” MChJ 9 225 “Oʻzmilliybank” 31. Buxoro viloyati, Romitan tumani “Bukhara cotton textile cluster AGROKOMPLEKS” XKMCHJ 7450 Asakabank 5. Qashqadaryo viloyati, Mirishkor tumani; Surxondaryo viloyati, Angor tumani “Gʻuzor Tekstil Impeks” MChJ 13 500 “Oʻzmilliybank” 6. Namangan viloyati, Uchqoʻrgʻon tumani “Textile Finance Namangan” MChJXK 9 836 Ipoteka bank,Infin bank 7. Navoiy viloyati, Navbahor va Konimex tumanlari “Navbahor tekstil” MChJ 8 422 “Asaka” banki 8. Navoiy viloyati, Xatirchi, Qiziltepa va Karmana tumanlari “Baxt tekstil” MChJ va “Baxt Navoiy” MChJ (Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 25-martdagi 158-son qaroriga muvofiq Qiziltepa tumanida ajratilgan 10 ming gektar yerni hisobga olgan holda) 25 378 “Oʻzmilliybank” 9. Samarqand viloyati, Narpay tumani “Marokand Sifat” MChJ 10 717 “Oʻzmilliybank” 101. Sirdaryo viloyati, Mirzaobod, Xovos tumanlari “Bek cluster” MChJ qoʻshma korxonasi tarkibiga kiruvchi “Mirzaobod universal trade cluster” xususiy korxonasi 16 500 Asakabank 11. Toshkent viloyati, Oqqoʻrgʻon tumani “Abc Oqqoʼrgʼon Agro Classter” MChJ 13 700 “Agrobank” 12. Fargʻona viloyati, Rishton tumani “Rus Oʻzbekteks” MChJ 6 800 “Oʻzmilliybank” 13. Xorazm viloyati, Shovot tumani “Textile Finance Khorezm” MChJXK 9 630 Ipoteka bank,Infin bank Jami 132 808 1. Lavozimiga koʻra — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyat hokimi, hududiy ishchi guruh rahbari 2. Lavozimiga koʻra — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining, viloyat hokimining qishloq va suv xoʻjaligi masalalari boʻyicha oʻrinbosari, hududiy ishchi guruh rahbarining oʻrinbosari 3. Lavozimiga koʻra — tuman hokimlari 4. Lavozimiga koʻra — Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar prokuraturasi qishloq va suv xoʻjaligi sohasida qonunchilik ijro etilishini nazorat qilish boʻlimi boshligʻi 5. Lavozimiga koʻra — Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligining hududiy boshqarmasi boshligʻi 6. Lavozimiga koʻra — Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligining hududiy boshqarmasi boshligʻi 7. Lavozimiga koʻra — Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining hududiy boshqarmasi boshligʻi 8. Lavozimiga koʻra — Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasining hududiy boshqarmasi boshligʻi 9. Lavozimiga koʻra — “Oʻztoʻqimachiliksanoat” uyushmasining masʼul xodimi 10. Lavozimiga koʻra — xizmat koʻrsatuvchi tijorat banki viloyat filialining boshqaruvchisi