Notariuslar tomonidan notarial harakatlarni amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish haqida
(order, 2020-05-02)

Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 14-yanvardagi OʻRQ-602-son “Notariat tizimi tubdan isloh qilinishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi Qonuni, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 2-martdagi PF-5953-son “2017 — 2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasini “Ilm, maʼrifat va raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish yili”da amalga oshirishga oid davlat dasturi toʻgʻrisida”gi Farmoni, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 13-apreldagi PQ-3666-son “Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi faoliyatini yanada takomillashtirishga doir tashkiliy chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi qarori va Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 28-dekabrdagi 1049-son “Oʻzbekiston Respublikasida doimiy va vaqtincha propiska qilish tartibini yanada soddalashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq buyuraman: 1. Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining 2019-yil 4-yanvardagi 2-mh-son buyrugʻi (roʻyxat raqami 3113, 2019-yil 4-yanvar) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2019-y., 1-2-son, 18-modda) bilan tasdiqlangan Notariuslar tomonidan notarial harakatlarni amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin. 2. Mazkur buyruq davlat roʻyxatidan oʻtkazilsin va bu haqda Hukumat bayonnoma qarorlari va idoraviy normativ hujjatlarni huquqiy ekspertizadan oʻtkazish boshqarmasi Idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarning davlat reyestriga tegishli yozuv kiritsin. 3. Qonun hujjatlarini tahlil qilish va turkumlash boshqarmasi ushbu idoraviy normativ-huquqiy hujjatni “Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami” — “Sobraniye zakonodatelstva Respubliki Uzbekistan”da hamda Oʻzbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasida eʼlon qilinishini taʼminlasin. 4. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. 5. Mazkur buyruq ijrosini nazorat qilish vazir oʻrinbosari A. Tashkulov zimmasiga yuklansin. 1. Muqaddimadagi “davlat notarial idoralari notariuslari (bundan buyon matnda notariuslar deb yuritiladi)” degan soʻzlar “notariuslar” degan soʻz bilan almashtirilsin. 2. 1-bandda: quyidagi mazmundagi yettinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “mediator vazifasini bajaradi;”; yettinchi — yigirma beshinchi xatboshilar tegishli ravishda sakkizinchi — yigirma oltinchi xatboshilar deb hisoblansin; quyidagi mazmundagi oʻn beshinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “dalillarni taʼminlaydi;”; oʻn beshinchi — yigirma oltinchi xatboshilar tegishli ravishda oʻn oltinchi — yigirma yettinchi xatboshilar deb hisoblansin; quyidagi mazmundagi oʻn sakkizinchi va oʻn toʻqqizinchi xatboshilar bilan toʻldirilsin: “mualliflik va turdosh huquq obyekti taqdim etilgan vaqtni tasdiqlaydi; elektron hujjatning qogʻoz shaklidagi hujjat bilan bir xil yuridik kuchga ega ekanligini tasdiqlaydi;”; oʻn sakkizinchi — yigirma yettinchi xatboshilar tegishli ravishda yigirmanchi — yigirma toʻqqizinchi xatboshilar deb hisoblansin. 3. 2-bandning ikkinchi xatboshisidagi, 20-bandning birinchi xatboshisidagi, 135-bandning birinchi xatboshisidagi, 175-bandning ikkinchi xatboshisidagi, 198-banddagi “davlat notarial idorasida” degan soʻzlar “notarial idorada” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 4. 6-bandda: birinchi xatboshidagi “davlat notarial idoralarining” degan soʻzlar “notarial idoralarning” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; ikkinchi xatboshidagi “davlat notarial idorasi” degan soʻzlar “notarial idora” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 5. 18-bandda: birinchi xatboshidagi “davlat notarial idoralariga” degan soʻzlar “notariuslarga” degan soʻz bilan almashtirilsin; uchinchi xatboshidagi “uning” degan soʻz “ularning” degan soʻz bilan almashtirilsin. 6. 231-bandning toʻrtinchi xatboshisidagi “davlat notarial idorasining” degan soʻzlar “notarial idoraning” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 7. 27-bandda: birinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “27. Davlat roʻyxatidan oʻtkazilishi lozim boʻlgan mol-mulk bilan bogʻliq bitimlarni (mol-mulkni ijaraga berish va undan tekin foydalanish shartnomalarini bekor qilish haqidagi bitimlar, koʻchmas mulkdan foydalanish va uni tasarruf etish haqidagi hamda transport vositasidan foydalanish va uni boshqarish haqidagi ishonchnomalar bundan mustasno) tasdiqlashda mol-mulkni boshqa shaxsga oʻtkazish taqiqlanmaganligi va (yoki) xatlanmaganligi Tizim orqali tekshiriladi. Bunda, mulkni boshqa shaxsga oʻtkazish taqiqlanmaganligi yoki xatlanmaganligi haqidagi maʼlumotnoma chop etiladi va tegishli hujjatlar yigʻmajildi bilan birga tikiladi.”; uchinchi xatboshidagi “shartnomalarni (kelishuvlarni)” degan soʻzlar “bitimlarni” degan soʻz bilan almashtirilsin. 8. 45-bandda: ikkinchi xatboshi chiqarib tashlansin; uchinchi — yettinchi xatboshilar tegishli ravishda ikkinchi — oltinchi xatboshi deb hisoblansin; oltinchi xatboshidagi “uchinchi va toʻrtinchi” degan soʻzlar “ikkinchi va uchinchi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 9. 48-bandning beshinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Bunda obyektning qoldiq qiymati Oʻzbekiston Respublikasida belgilangan bazaviy hisoblash miqdorining (budjet tashkiloti tomonidan sotish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan paytda) yuz baravaridan ortiq boʻlmagan taqdirda shartnoma notarial tartibda tasdiqlanadi.”. 10. 50-band quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “50. Oʻzbekiston Respublikasida yashash guvohnomasiga ega boʻlgan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga nisbatan Toshkent shahrida joylashgan koʻchmas mulkni boshqa shaxsga oʻtkazish bilan bogʻliq boʻlgan bitimlar va koʻchmas mulkni garovga (ipotekaga) qoʻyish shartnomalari quyidagi hollarda notarial tasdiqlanadi, agar sotib oluvchi tomon: Toshkent shahrida doimiy propiskaga ega boʻlsa; Toshkent shahri hududida kamida uch yil doimiy yashab turgan (lavozimda boʻlgan) va Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 28-dekabrdagi 1049-son qarori bilan tasdiqdangan Chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarni Toshkent shahri va Toshkent viloyatida doimiy propiska qilish tartibi toʻgʻrisidagi nizomning ilovasidagi Toshkent shahrida va Toshkent viloyatida doimiy propiska qilinish huquqiga ega boʻlgan shaxslar — chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar toifalari roʻyxatining (bundan buyon matnda Roʻyxat deb yuritiladi) 2, 3, 6 va 7-bandlariga muvofiq Toshkent shahrida doimiy propiska qilingan chet el fuqarolari yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxs hisoblansa hamda ichki ishlar organlarining migratsiya va fuqarolikni rasmiylashtirish boʻlinmalarining (bundan buyon matnda MvaFRB deb yuritiladi) doimiy propiskasi borligi toʻgʻrisidagi maʼlumotnomasini taqdim etsa. Bunda notarius: Roʻyxatning 2 va 3-bandlari asosida doimiy propiska qilingan shaxsning pasportiga doimiy propiska shtampi qoʻyilganligiga uch yil toʻlganligini; Roʻyxatning 6-bandi asosida doimiy propiska qilingan shaxs tomonidan kamida uch yil lavozimda boʻlganligi munosabati bilan koʻchmas mulk sotib olinayotgan boʻlsa, ushbu shaxsning Vazirlar Mahkamasining 2016-yil 7-oktabrdagi 336-son qarorining 1-ilovasida koʻrsatilgan davlat hokimiyati organlari, davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, respublika ahamiyatiga molik boshqa davlat tashkilotlarining maʼlumotnomalari asosida Toshkent shahri hududida kamida uch yil lavozimda boʻlganligini tekshiradi.”. 11. 51-band quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “51. Oʻzbekiston Respublikasida yashash guvohnomasiga ega boʻlgan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga nisbatan Toshkent viloyatida joylashgan koʻchmas mulkni boshqa shaxsga oʻtkazish bilan bogʻliq boʻlgan bitimlar va koʻchmas mulkni garovga (ipotekaga) qoʻyish shartnomalari quyidagi hollarda notarial tasdiqlanadi, agar sotib oluvchi tomon: Toshkent shahri yoki Toshkent viloyatida doimiy propiskaga ega boʻlsa; Toshkent shahri yoki Toshkent viloyati hududida kamida uch yil doimiy yashab turgan (lavozimda boʻlgan) va Roʻyxatning 2, 3, 6 va 7-bandlariga muvofiq Toshkent shahri va viloyatida doimiy propiska qilingan chet el fuqarolari yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxs hisoblansa va MvaFRBning doimiy propiskasi borligi toʻgʻrisidagi maʼlumotnomasini taqdim etsa. Bunda notarius: Roʻyxatning 2 va 3-bandlari asosida doimiy propiska qilingan shaxsning pasportiga doimiy propiska shtampi qoʻyilganligiga uch yil toʻlganligini; Roʻyxatning 6-bandi asosida doimiy propiska qilingan shaxs tomonidan kamida uch yil lavozimda boʻlganligi munosabati bilan koʻchmas mulk sotib olinayotgan boʻlsa, ushbu shaxsning Vazirlar Mahkamasining 2016-yil 7-oktabrdagi 336-son qarorining 1-ilovasida koʻrsatilgan davlat hokimiyati organlari, davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, respublika ahamiyatiga molik boshqa davlat tashkilotlarining maʼlumotnomalari asosida Toshkent shahri yoki Toshkent viloyati hududida kamida uch yil lavozimda boʻlganligini tekshiradi.”. 12. 52-band oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin. 13. 53-band quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “53. Oʻzbekiston Respublikasida yashash guvohnomasiga ega boʻlgan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga nisbatan Toshkent shahri va Toshkent viloyatida joylashgan koʻchmas mulkni sotib olish bitimlarini notarial tasdiqlash ushbu shaxslar tomonidan yangi qurilgan narxi shartnoma tuzilgan sanadagi bazaviy hisoblash miqdorining 3 300 baravaridan kam boʻlmagan koʻchmas mulkni hisob-kitobni bank hisobvaraqlari orqali amalga oshirgan holda sotib olganda amalga oshiriladi. Bunda yangi qurilgan koʻchmas mol-mulk deganda, mulk-huquqi (tuman (shahar) hokimining qurilishi tugallangan binoni va inshootni foydalanishga qabul qilish toʻgʻrisidagi komissiya dalolatnomasini tasdiqlash haqidagi qarori yoki qurilishi (rekonstruksiyasi) tugallangan binolar va inshootlarni foydalanishga qabul qilish dalolatnomasi asosida) vujudga kelgan paytdan eʼtiboran uch yil oʻtmagan koʻp qavatli turar joy binolari, qurilish dasturlari doirasida namunaviy loyihalar boʻyicha qurilgan yakka tartibdagi uy-joylar (jismoniy shaxslar tomonidan qurilgan yakka tartibdagi uy-joy maqomidagi uylar bundan mustasno) tushuniladi.”. 14. 54-bandning uchinchi xatboshisidagi “eng kam oylik ish haqining” degan soʻzlar “bazaviy hisoblash miqdorining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 15. 56-bandning birinchi xatboshisidagi “boshqalarga” degan soʻz “boshqa shaxsga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 16. 73-bandning toʻrtinchi xatboshisi quyidagi tahrirlda bayon etilsin: “xususiylashtirilgan uy, kvartira, uyning yoki kvartiraning bir qismi boʻlganda, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligining hududiy organlaridan (Toshkent shahrida — “Toshkent shahar uy-joylarga davlat orderlari va maʼlumotnomalar berish markazi” davlat unitar korxonasidan) olingan uy, kvartira, uyning yoki kvartiraning bir qismini xususiylashtirishga rozilik bergan shaxslar toʻgʻrisida maʼlumotnoma.”. 17. 74-bandda: yettinchi xatboshi chiqarib tashlansin; sakkizinchi — oʻninchi xatboshilar tegishli ravishda yettinchi — toʻqqizinchi xatboshilar deb hisoblansin. 18. 92-bandning birinchi xatboshisidagi “davlat notarial idorasiga” hamda “Notarius” degan soʻzlar tegishli ravishda “idoraviy notarial arxivga” hamda “Idoraviy notarial arxiv xodimi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 19. 110-banddagi “davlat notarial idorasining” degan soʻzlar “notariusning” degan soʻz bilan almashtirilsin. 20. 111-bandning uchinchi xatboshisidagi “Eng kam ish haqining” degan soʻzlar “Bazaviy hisoblash miqdorining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 21. 125 va 128-bandlarning birinchi xatboshisidagi “davlat notarial idorasiga” degan soʻzlar “notariusga” degan soʻz bilan almashtirilsin. 22. 130-bandning oltinchi xatboshisidagi “davlat notarial idorasiga” degan soʻzlar “notarial idoraga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 23. 131-banddagi “Davlat notarial idorasiga” degan soʻzlar “Notariusga” degan soʻz bilan almashtirilsin. 24. 136-bandning sakkizinchi xatboshisidagi “davlat notarial idoraga” degan soʻzlar “notarial idoraga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 25. 137-banddagi “ichki ishlar organlari” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi organlari (ichki ishlar organlari)” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 26. Quyidagi mazmundagi 141-§ bilan toʻldirilsin: 1451. Notarius fuqarolik-huquqiy munosabatlar, shu jumladan mulkiy va meros masalalari boʻyicha oʻzaro maqbul qaror qabul qilish uchun taraflarning ixtiyoriy roziligi asosida nizoda mediator sifatida ish yuritadi. Notarius faqat notariuslar tomonidan amalga oshirilgan notarial harakatlar yuzasidan kelib chiqqan nizolar boʻyicha mediator vazifasini bajaradi. 1452. Taraflar va mediator mediatsiya ishtirokchilaridir. Jismoniy shaxslar ham, yuridik shaxslar ham mediatsiya taraflari boʻlishi mumkin. Taraflar mediatsiyada shaxsan yoki oʻz vakili orqali qonun hujjatlariga muvofiq ishtirok etadi. 1453. Notarius quyidagi nizolar boʻyicha mediativ kelishuvni tasdiqlaydi: oilaviy nizolar (er-xotinning mol-mulkini boʻlish); meros bilan bogʻliq nizolar (meros mol-mulkini taqsimlash, merosxoʻrlar oʻrtasida ulushlarni boʻlish va boshqalar); boshqa nizolar (pul majburiyatlari, mulkni topshirish majburiyatlari, qarz majburiyatlari, garov munosabatlari boʻyicha majburiyatlar). 1454. Mediatsiya tartib-taomilini amalga oshirish uchun taraflar oʻzaro kelishuvga koʻra notarial harakatni amalga oshirgan notariusga yoki boshqa notariusga murojaat qilishi mumkin. Manfaatdor taraf nizoning ikkinchi tarafiga nisbatan qoʻyilayotgan talablar mazmunini izohlagan xolda notariusga kelishuv tartib-taomilini qoʻllash haqida ariza bilan murojaat etadi. Notarius qonun hujjatlarida belgilangan muddatda arizani oʻrganib chiqib, taraflar, nizo predmeti, oʻtkazilish joyi va vaqti koʻrsatilgan nizoni mediatsiya yoʻli bilan hal etish haqida taraflarga xat yuboradi. Agar taraflar notariusga nizolashayotgan masala boʻyicha mediatsiyani qoʻllash haqida birgalikda murojaat etsa, notarius ulardan ushbu masala boʻyicha mediatsiya tartib-taomilini amalga oshirishga roziligi haqidagi oddiy yozma shakldagi kelishuvni taqdim etishni soʻraydi. 1455. Taraflar mulkiy yoki meros masalasi boʻyicha yuzaga kelgan nizoni notarius orqali hal etishda notariusga shaxsini tasdiqlovchi hujjatlarini, nizo kelib chiqishiga sabab boʻlgan notarial harakat asli yoki nusxasi, ushbu nizoni hal etish uchun mediatsiya tartib-taomilini amalga oshirish toʻgʻrisidagi oddiy yozma shaklda tuzilgan kelishuvni taqdim etadi. 1456. Mediatsiya tartib-taomili mediatsiya tartib-taomilini amalga oshirish toʻgʻrisida taraflar tomonidan kelishuv tuzilgan kundan eʼtiboran boshlanadi. 1457. Mediatsiya tartib-taomili amalga oshirilayotganda notaruis taraflarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini cheklashga, ularning u yoki bu qarorni qabul qilishda bosim oʻtkazishga haqli emas. Notarius mediatsiya tartib-taomilini amalga oshirish chogʻida bir vaqtning oʻzida ham taraflarning barchasi bilan, ham taraflarning har biri bilan alohida-alohida uchrashuvlar oʻtkazadi, ularga nizoni hal etishga doir ogʻzaki va yozma tavsiyalar beradi, mediatsiya boshlanguniga qadar mediatsiya taraflariga mediatsiyaning maqsadini, shuningdek ularning huquq va majburiyatlarini tushuntiradi, taraflarning oʻzaro fikr va takliflarini almashishlarini taʼminlaydi, taraflar tomonidan nizoni tartibga solish turini taklif qiladi. Mediatsiya tartib-taomilini amalga oshirish toʻgʻrisidagi kelishuvda: taraflar haqidagi; nizo predmeti toʻgʻrisidagi; mediatsiya tartib-taomilini amalga oshirish tartibi, mediator, taraflar tomonidan kelishilgan majburiyatlar, ularni bajarish shartlari va muddatlari haqidagi; mediatsiya tartib-taomili amalga oshiriladigan til, joy va sana toʻgʻrisidagi; mediatsiya tartib-taomili amalga oshiriladigan muddat haqidagi maʼlumotlar boʻlishi kerak. 1458. Mediatsiyani amalga oshirish muddati mediatsiya tartib-taomilini amalga oshirish toʻgʻrisidagi kelishuvda taraflar tomonidan ixtiyoriy belgilanadi. Bunda muddat oʻttiz kundan oshmasligi lozim. Zarur hollarda taraflarning oʻzaro roziligi bilan ushbu muddat oʻttiz kungacha uzaytirilishi mumkin. 1459. Notarius tomonidan quyidagi hollarda mediatsiyani qoʻllash tugatiladi: taraflar tomonidan mediativ kelishuv tuzilganda; nizo xususida oʻzaro maqbul boʻlgan qarorga erishish imkoniyati boʻlmaganda; mavjud nizo boʻyicha kelishuvga erishmay turib mediatsiyani tugatish toʻgʻrisida taraflarning kelishuvi tuzilganda (mediatsiya tartib-taomilini amalga oshirish toʻgʻrisida yozma kelishuv mavjud boʻlgan taqdirda); biror-bir taraf mediatsiyani davom ettirishdan voz kechishini maʼlum qilganda; mediatsiya tartib-taomilini amalga oshirish muddatlari oʻtganda. 14510. Taraflar mediatsiya tartib-taomilini amalga oshirish natijalaridan kelib chiqadigan nizoni yoxud majburiyatlarni bajarish shartlari va muddatlari xususida oʻzaro maqbul qarorga erishgan taqdirda, notarius taraflar oʻrtasida tuzilgan mediativ kelishuvni tasdiqlaydi. Mediativ kelishuvda quyidagilar koʻrsatilishi kerak: tuzilgan joyi va sanasi; taraflar haqidagi maʼlumotlar; nizo predmeti; mediatsiya tartib-taomilini amalga oshirilganligi, mediator, taraflar tomonidan kelishilgan majburiyatlar, ularni bajarish shartlari va muddatlari; mediatsiya tartib-taomili amalga oshiriladigan til, joy va sana; oʻzaro maqbul qarorga erishilganligi; mediativ kelishuvni tuzgan taraflar uchun majburiy kuchga ega ekanligi; mediativ kelishuvda nazarda tutilgan tartibda hamda muddatlarda taraflar tomonidan ixtiyoriy ravishda bajarilishi; mediativ kelishuv bajarilmasligining oqibatlari; mediativ kelishuv bajarilmagan taqdirda taraflar oʻz huquqlari himoya qilinishini soʻrab sudga murojaat etishga haqli ekanligi. 14511. Mediativ kelishuv notariusga kamida uch nusxada taqdim etiladi va notarial tartibda tasdiqlanadi, ulardan bittasi notarial idorada saqlanadi.”. 27. Quyidagi mazmundagi 191-§ bilan toʻldirilsin: 1641. Fuqarolik-huquqiy munosabatlarda manfaatdor shaxslarning iltimosiga binoan notarius sudda yoki maʼmuriy organda ish yuzaga kelgan taqdirda, agar taqdim etish keyinchalik mumkin boʻlmay qoladi yoki qiyin boʻladi deb taxmin qilish uchun asoslar mavjud boʻlsa, dalillarni taʼminlaydi. Notarius dalillarni nusxa olish, yozib olish, toʻplash va oʻzida saqlash orqali taʼminlaydi. 1642. Notarius Qonunda belgilangan tartibda dalillarni taʼminlashi mumkin. Notarius tomonidan dalillarni taʼminlash suddan oldin ham, sud jarayoni mobaynida ham amalga oshirilishi mumkin. Bunda ariza beruvchi notariusga dalillarni taʼminlashi uchun bu haqida ariza bilan murojaat qiladi. Ariza umumiy tartibda, dalillarni taʼminlash sabablari koʻrsatilgan holda yoziladi. Mazkur ariza notariusga dalillardan nusxa olish, ularni yozib olish, toʻplash va saqlash uchun asos boʻladi. Notarius dalillarni taʼminlash haqida arizani qabul qilganidan soʻng, mazkur masalaga aloqador barcha taraflarni dalillarni taʼminlash joyi va vaqti toʻgʻrisida xabardor qilishi shart. 1643. Dalillarni taʼminlash notarius tomonidan bayonnoma tuzish orqali rasmiylashtiriladi. Bayonnomada qaysi holat boʻyicha dalil taʼminlanayotganligi, isbotlash predmeti va uning mazmuni, arizachining huquq va majburiyatlari koʻrsatilishi lozim. Dalillarni taʼminlash uchun notarius guvohlarning koʻrsatuvlarini yozib oladi, yozma va ashyoviy dalillarni koʻzdan kechiradi va guvohlantiradi, ekspertiza tayinlaydi, Internet jahon axborot tarmogʻidagi faktlarni tasdiqlaydi. Dalillarni taʼminlash maqsadida amalga oshiriladigan har bir harakat bayonnomada aks ettirilishi va ularda kamida ikkita xolis ishtirok etishi lozim. 1644. Guvohlarni soʻrov qilish va ularning koʻrsatuvlarini yozib olish, agar bu guvohlar kelgusida oʻtkaziladigan sud jarayonida qatnasha olmasa, ular salomatligining ahvoli ogʻir boʻlsa va oʻz ixtiyoriga koʻra notarius tomonidan soʻroq qilinishiga rozi boʻlsa amalga oshiriladi. Guvohlarning koʻrsatuvlari ularni soʻroq qilish bayonnomasida qayd etiladi. Ushbu bayonnoma guvoh, guvohni soʻroq qilishda ishtirok etgan shaxslar va notarius tomonidan imzolanishi shart. 1645. Notarius tomonidan yozma va ashyoviy dalillarni koʻzdan kechirish yoki guvohlantirish, ular taqdim etilgan taqdirda notarial idora binosida, aks holda, joyiga chiqib amalga oshiriladi hamda dalillarning tavsifi va holatning mazmuni bayonnomada aks ettiriladi. 1646. Notarius dalillarni taʼminlash uchun maʼlum bir soha mutaxassislarining xulosasi zarur deb hisoblasa, u holda ekspertiza tayinlash toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. Mazkur qaror notarius tomonidan bir ish kunidan kechiktirmay ekspertizani amalga oshiruvchi tegishli tashkilot, korxona, muassasa yoki mansabdor shaxsga yuboriladi. 1647. Notarius bayonnomada guvohlarni va ekspertlarni yolgʻon maʼlumot yoki yolgʻon guvohlik berganlik uchun jinoiy javobgarlikka tortilishi haqida ogohlantirishi shart. 1648. Notarius quyidagi hollarda Internet jahon axborot tarmogʻidagi faktlarni tasdiqlashni amalga oshiradi: tegishli domen oʻgʻirlanganda; mualliflik huquqi bilan himoyalangan kontent (matn, audio va video materiallar) oʻgʻirlanganda; tovar yoki xizmat koʻrsatish belgilaridan noqonuniy foydalanilganda; reklama toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari talablariga zid ravishda reklama joylashtirilganda; jismoniy yoki yuridik shaxslarning ishchanlik obroʻsi, shaʼni va qadr-qimmatini kamsituvchi tuhmat yoki haqoratli maʼlumotlar joylashtirilganda. Manfaatdor shaxs notariusga Internet jahon axborot tarmogʻida dalillarni taʼminlashni soʻrab aniq sabablarni koʻrsatgan holda murojaat qilishi lozim. Bunda ariza beruvchi arizada veb-portal yoki veb-sayt yoxud veb-sahifani aniq koʻrsatishi shart. Notarius mazkur ariza koʻrsatilgan tegishli veb-portal yoki veb-sayt yoxud veb-sahifa boʻyicha faktlarni koʻzdan kechiradi. Notarius veb-portal yoki veb-sayt yoxud veb-sahifani koʻzdan kechirayotgan vaqtda koʻrsatilgan manzildagi maʼlumotlar haqiqatdan ham ariza beruvchining huquqlari va qonuniy manfaatlariga zid ekanligiga ishonch hosil qilishi shart. Notarius tegishli veb-portal yoki veb-sayt yoxud veb-sahifani koʻzdan kechirib boʻlganidan soʻng, undagi faktlarni qogʻozda chop etadi va aniq manzilni koʻrsatgan holda ularni tasdiqlaydi. Notarius faktlarni tasdiqlash uchun amalga oshirgan harakatlar roʻyxatini, koʻrilgan sahifalar sonini, dalillarning tarkibini, veb-portal yoki veb-sayt yoxud veb-sahifa koʻzdan kechirilgan sana va joyni, manfaatdor shaxslar toʻgʻrisidagi va notarial idora toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni bayonnomada qayd etadi hamda tasdiqlangan dalillarni bayonnomaga ilova qiladi.”. 28. Quyidagi mazmundagi 221 va 222-§ bilan toʻldirilsin: 1721. Notarius mualliflik va turdosh huquq obyekti taqdim etilgan vaqtni tasdiqlaydi. Muallif yoki boshqa turdosh huquq egasi mualliflik va turdosh huquq obyektini nashriyotga, ommaviy axborot vositalariga yoki uchinchi shaxslarga topshirishdan oldin kelgusida oʻzining huquqlarini himoya qilish maqsadida mualliflik va turdosh huquq obyekti taqdim etilgan vaqtni tasdiqlatishi mumkin. Buning uchun u istalgan notariusga murojaat qilish huquqiga ega. 1722. Muallif yoki turdosh huquq egasi notariusga oʻz huquqlarini kelajakda himoya qilishi lozim boʻlgan asarining birlamchi manbasini taqdim etadi. Notarius ushbu hujjatlarni shaxsan oʻzi koʻzdan kechiradi, ularda tuzatish yoʻqligini tekshiradi. Agar hujjatda tuzatish aniqlansa, notarius tomonidan bu haqda hujjatning tasdiqlovchi yozuvida koʻrsatilishi shart. Hujjatlar matni aniq va tushunarli, qalam bilan yozilmagan boʻlishi lozim. 1723. Mualliflik va turdosh huquq obyekti taqdim etilgan vaqtni notarius tomonidan tasdiqlash ikki nusxada amalga oshiriladi. Bunda hujjatning har bir nusxasiga tasdiqlovchi yozuv kiritiladi. Ushbu tasdiqlovchi yozuvda quyidagilar koʻrsatilishi lozim: notariusning familiyasi, ismi va otasining ismi; notarial idoraning toʻliq nomi; mualliflik va (yoki) turdosh huquq obyekti taqdim etilgan vaqt va sana; muallif yoki turdosh huquq egasining familiyasi, ismi va otasining ismi, uning yashash manzili. Muallif yoki turdosh huquq egasi tomonidan bir vaqtning oʻzida bir nechta hujjatlar taqdim etilganda, ularning har biriga alohida tasdiqlovchi yozuv kiritiladi. Bunda tasdiqlangan hujjatlarning bir nusxasi muallif yoki turdosh huquq egasiga beriladi, ikkinchi nusxasi notariusda qoladi. 1724. Mualliflik va turdosh huquq obyekti taqdim etilgan vaqtni tasdiqlash mualliflik va turdosh huquqning yuzaga kelishi uchun asos boʻlmaydi. 1725. Notarius mol-mulkni boshqa shaxsga oʻtkazish bilan bogʻliq boʻlmagan harakatlarni amalga oshirishda notarial tartibda tasdiqlangan arizalar, ijara shartnomalari va ishonchnomalarning elektron shakli qogʻoz shaklda taqdim etilgan hujjatga muvofiqligini tasdiqlaydi. Elektron hujjatning qogʻoz shaklidagi hujjat bilan bir xil yuridik kuchga ega ekanligini tasdiqlash 2020-yil 1-yanvardan boshlab respublika hududida notariuslar tomonidan tasdiqlab kelinayotgan arizalar, ijara shartnomalari va ishonchnomalar uchun amal qiladi. Bunda notarius arizalar, ijara shartnomalari va ishonchnomalarni uning nomidan tasdiqlangan yoki unda taraf sifatida ishtirok etgan shaxsning murojaatiga asosan boshqa notarius tomonidan tasdiqlangan hujjatlarning fayl koʻrinishini uning noyob raqami yoki boshqa shu kabi maʼlumotlari orqali Tizimdan elektron fayl koʻrinishiga oʻtkazib oladi. Shundan soʻng, notarius tomonidan hujjatlar elektron fayl koʻrinishidan qogʻozga chiqarib olinadi va ushbu hujjatlar ularning asl nusxasi bilan bir xil yuridik kuchga ega ekanligi toʻgʻrisida tasdiqlovchi yozuv yozib qoʻyiladi. Bunda hujjatlar ikki yoki undan ortiq varaqdan iborat boʻlsa bitta yigʻmajild shakliga keltiriladi, maxsus teshik ochgich (lyuvers) yordamida teshgan holda ip oʻtkazib tikiladi, raqamlanadi, hujjatning oxirgi varagʻi yorliq bilan yelimlangan holda notariusning imzosi bilan tasdiqlanib, muhr bosiladi va ushbu hujjatlar ularning asl nusxasi bilan bir xil yuridik kuchga ega ekanligi toʻgʻrisida tasdiqlovchi yozuv yozib qoʻyiladi. Hujjatlarning bir nusxasi murojaat qiluvchiga beriladi, ikkinchi nusxasi notarial idorada qoldiriladi. Ushbu hujjatlarning tasdiqlangan elektron shakli qogʻozdagi hujjat bilan bir xil yuridik kuchga egadir. 1726. Oddiy yozma shaklda tuzilgan arizalar va bitimlarning, shuningdek shaxsni tasdiqlovchi hujjatlarning elektron shaklini qogʻozdagi hujjat bilan teng yuridik kuchga egaligini tasdiqlashga yoʻl qoʻyilmaydi.”. 29. 179-band quyidagi tahrir bayon etilsin: “179. Davlat notarial idoralari notariuslari pul summalari va qimmatli qogʻozlarni hududiy adliya organi tomonidan tegishli banklarda ochilgan depozitga qabul qiladi. Xususiy amaliyot bilan shugʻullanuvchi notariuslar pul summalari va qimmatli qogʻozlarni tegishli banklarda ochilgan oʻzlarining depozitiga qabul qiladi.”. 30. 187-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “187. Davlat notarial idorasi notariusi kreditor yoki uning vakilining yozma arizasiga asoslanib, hududiy adliya organiga kreditorlarning roʻyxatini ilova qilgan holda pul summalari va qimmatli qogʻozlarni topshirish haqida xat yuboradi. Xususiy amaliyot bilan shugʻullanuvchi notarius kreditor yoki uning vakilining yozma arizasiga asosan bankka kreditorlarning roʻyxatini ilova qilgan holda pul summalari va qimmatli qogʻozlarni topshirish haqida xat va toʻlov topshiriqnomasini yuboradi.”. 31. 188-banddagi “notariusning” degan soʻz “davlat notarial idorasi notariusining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 32. 190-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “190. Depozitda saqlanayotgan pul summalari va qimmatli qogʻozlar hududiy adliya organlarining yoki xususiy amaliyot bilan shugʻullanuvchi notariusning mulki hisoblanmaydi.”. 33. 209-banddagi “uni” degan soʻz “ularni” degan soʻz bilan almashtirilsin. 34. Mazkur oʻzgartirish va qoʻshimchalar Oʻzbekiston Respublikasi Notarial palatasi bilan kelishilgan.