Jamoat joylarida chilim va elektron sigaretalar chekishni cheklash toʻgʻrisida
(law, 2023-08-26)

1. Ushbu Qonunning maqsadi va vazifalari
Ushbu Qonunning maqsadi jamoat joylarida chilim va elektron sigaretalar chekishni cheklash sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat. Ushbu Qonun fuqarolarning sogʻligʻini chilim va elektron sigaretalar chekishning zararli taʼsiridan, u bilan bogʻliq ijtimoiy va boshqa salbiy oqibatlardan muhofaza qilishga, shuningdek jamiyatda sogʻlom turmush tarzini shakllantirish hamda qaror toptirishning tashkiliy va huquqiy sharoitlarini yaratishga qaratilgan.

2. Jamoat joylarida chilim va elektron sigaretalar chekishni cheklash toʻgʻrisidagi qonunchilik
Jamoat joylarida chilim va elektron sigaretalar chekishni cheklash toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir. Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining jamoat joylarida chilim va elektron sigaretalar chekishni cheklash toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.

3. Chilim
Chilim tamaki chekish yoki tarkibida tamaki boʻlmagan chekiladigan qorishmani (tutatqi qiyomni, tutatqi toshni) isteʼmol qilish uchun foydalaniladigan asbob boʻlib, unda aerozol (bugʻ) yoki tutun suyuqlik solingan idish (chilim suvdoni) orqali oʻtadi. Chekiladigan qorishma nikotinsiz qorishmadan, chekiladigan mevali aralashmadan, shuningdek ularning oziq-ovqat tolalari asosida tamaki barglarini hamda boshqa tarkibiy qismlarni qoʻshmasdan va qoʻllamasdan yaratilgan, tarkibiga kelib chiqishi tabiiy yoki sunʼiy boʻlgan oziq-ovqat mahsulotlari kiradigan oʻxshash turlaridan iboratdir. Tutatqi qiyom glitserin, turli oʻsimliklarning ekstraktlari, eritkichlar va xushboʻy moddalar asosidagi tamakisiz mahsulotdir. Tutatqi tosh kelib chiqishi mineral asosga ega boʻlgan, xushboʻy qiyom shimdirilgan, nikotinsiz gʻovaksimon mahsulotdir.

4. Elektron sigareta
Elektron sigareta nikotinni yoki nikotinsiz mahsulotni yetkazish vositasi sifatida foydalaniladigan, nafas olib yutish uchun moʻljallangan aerozol (bugʻ) hosil qiladigan elektron moslamadir. Odamning nafas olish tizimiga nikotinni yoki nikotinsiz mahsulotni yetkazib beruvchi elektron tizimlarning isteʼmol xususiyatlari va isteʼmol qilish usullari elektron sigaretaga oʻxshash boʻlgan boshqa turlari ham elektron sigaretaga tenglashtiriladi.

5. Jamoat joylarida chilim va elektron sigaretalar chekishni cheklashga doir chora-tadbirlar
Jamoat joylarida chilim va elektron sigaretalar chekishni cheklashga doir chora-tadbirlar quyidagilardan iborat: jamoat joylarida chilim va elektron sigaretalar chekishga yoʻl qoʻymaslik; chilim va elektron sigaretalar chekishni reklama hamda targʻib qilishga yoʻl qoʻymaslik; jamoat joylarida chilim va elektron sigaretalar chekishni cheklashga doir chora-tadbirlar amalga oshirilishini taʼminlash uchun masʼul boʻlgan shaxslarni hamda ularning majburiyatlarini belgilash; jamoat joylarida chilim va elektron sigaretalar chekishni cheklashga doir profilaktika chora-tadbirlarini amalga oshirish; jamoat joylarida chilim va elektron sigaretalar chekishni cheklash toʻgʻrisidagi qonunchilikning ijro etilishi ustidan nazoratni amalga oshirish. Qonunchilikda jamoat joylarida chilim va elektron sigaretalar chekishni cheklashga doir boshqa chora-tadbirlar ham nazarda tutilishi mumkin.

6. Jamoat joylarida chilim va elektron sigaretalar chekishga yoʻl qoʻymaslik
Chilim va elektron sigaretalarni: statsionar savdo obyektlarida, shuningdek umumiy ovqatlanish korxonalarida, bundan chilim va elektron sigaretalar chekish uchun maxsus ajratilgan xonalar mustasno; kinoteatrlarda, teatrlarda, sirklarda, konsert, koʻrik va koʻrgazma zallarida hamda ommaviy dam olish uchun moʻljallangan boshqa yopiq inshootlarda; klublarda, diskotekalarda, kompyuter zallarida, Internet jahon axborot tarmogʻidan foydalanish boʻyicha xizmatlar koʻrsatish uchun jihozlangan xonalarda yoxud boshqa koʻngilochar (boʻsh vaqt oʻtkaziladigan) joylarda; muzeylarda, axborot-kutubxona muassasalarida va maʼruzaxonalarda; mahalliy va uzoqqa qatnaydigan poyezdlarda, shahar atrofiga qatnaydigan poyezdlarning vagonlarida (shu jumladan tamburlarida), daryo kemalarida, shaharda, shahar atrofiga, shaharlararo va xalqaro qatnaydigan avtobuslarda, taksilarda, yoʻnalishli taksilarda hamda shahar elektr transportida, shuningdek havo kemalarida; yer osti oʻtish joylarida, transport bekatlarida va avtotransport vositalarini vaqtinchalik saqlash joylarida; aeroportlarning, temir yoʻl, avtomobil vokzallarining va suv transporti bekatlarining binolarida; davlat hokimiyati va boshqaruvi organlarining, xoʻjalik boshqaruvi organlarining, shuningdek korxonalar, muassasalar va tashkilotlarning binolarida; sogʻliqni saqlash tizimi muassasalari va tashkilotlarida, taʼlim muassasalarida, jismoniy tarbiya-sogʻlomlashtirish va sport inshootlarida; ish joylari boʻlgan xonalarda; koʻp kvartirali uylarning yoʻlaklarida, shuningdek uylar oldi hududida joylashgan bolalar va sport maydonchalarida; xiyobonlarda, bogʻlarda, koʻchalarda va boshqa jamoat joylarida chekishga yoʻl qoʻyilmaydi. Jamoat joylarida joylashgan xonalarni chilim va elektron sigaretalarni chekish uchun berish, xuddi shuningdek jamoat joylarida chilimni va elektron sigaretalarni foydalanishga berish taqiqlanadi, bundan ushbu modda birinchi qismining ikkinchi xatboshisida nazarda tutilgan hollar mustasno. Ushbu modda birinchi qismining ikkinchi xatboshisida koʻrsatilgan maxsus ajratilgan xonalarning jihozlariga, chilim va elektron sigaretalarni foydalanishga berish tartibiga, chilimlarni sanitariya jihatdan tozalashga va chekiladigan qorishmalarni (tutatqi qiyomni, tutatqi toshni) saqlashga doir talablar, shuningdek tamakiga va chekiladigan qorishmalarga (tutatqi qiyomga, tutatqi toshga) doir gigiyenik talablar qonunchilikda belgilanadi.

7. Chilim va elektron sigaretalar chekishni reklama hamda targʻib qilishga yoʻl qoʻymaslik
Chilim va elektron sigaretalar chekishni reklama qilish, yaʼni chilim va elektron sigaretalar chekish usullari va yoʻllari, shuningdek ularni olish joylari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni tarqatishga qaratilgan faoliyatga yoʻl qoʻyilmaydi. Chilim va elektron sigaretalar chekishni targʻib qilish, yaʼni chilim va elektron sigaretalarni chekishni ragʻbatlantiruvchi, shaxsda ularni isteʼmol qilishning zararsizligi haqidagi tasavvurni shakllantiruvchi gʻoyalar, qarashlar va badiiy obrazlarni ochiq yoki yashirin shaklda tarqatishga qaratilgan harakatlar taqiqlanadi.

8. Jamoat joylarida chilim va elektron sigaretalar chekishni cheklashga doir chora-tadbirlar amalga oshirilishini taʼminlash uchun masʼul boʻlgan shaxslar va ularning majburiyatlari
Korxonalar, muassasalar, tashkilotlarning mansabdor shaxslari (maʼmuriyati), shu jumladan oʻz tasarrufida (mulkida, egaligida, foydalanishida) hududlar, binolar (xonalar), inshootlar va jamoat joylarida joylashgan boshqa obyektlar, shuningdek ushbu Qonun 6-moddasi birinchi qismining oltinchi xatboshisida koʻrsatilgan transport vositalari boʻlgan shaxslar jamoat joylarida chilim va elektron sigaretalar chekishni cheklashga doir chora-tadbirlar amalga oshirilishini taʼminlash uchun masʼul boʻlgan shaxslardir. Jamoat joylarida chilim va elektron sigaretalar chekishni cheklashga doir chora-tadbirlarning amalga oshirilishini taʼminlash uchun masʼul boʻlgan shaxslar: jamoat joylarida chilim va elektron sigaretalar chekishni cheklash toʻgʻrisidagi qonunchilik talablarini bajarishi; chilim va elektron sigaretalar chekayotgan shaxslarni jamoat joylarida chilim va elektron sigaretalar chekishga yoʻl qoʻyilmasligi toʻgʻrisida ogohlantirishi, huquqbuzarlik davom ettirilgan taqdirda esa ichki ishlar organlariga xabar berishi; hammaga koʻrinarli joyga, shu jumladan binolarga (xonalarga) kirish joylariga, transport vositalariga va boshqa obyektlarga jamoat joylarida chilim va elektron sigaretalar chekishga yoʻl qoʻyilmasligi haqida ogohlantiruvchi lavhalarni joylashtirishi shart. Jamoat joylarida chilim va elektron sigaretalar chekishni cheklashga doir chora-tadbirlar amalga oshirilishini taʼminlash uchun masʼul boʻlgan shaxslarning zimmasida qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.

9. Jamoat joylarida chilim va elektron sigaretalar chekishni cheklashga doir profilaktika chora- tadbirlarini amalga oshirish
Davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari, korxonalar, taʼlim muassasalari hamda boshqa muassasalar chilim va elektron sigaretalar chekishning salbiy taʼsiri profilaktikasi, jamoatchilik ongida chilim va elektron sigaretalar chekishga nisbatan salbiy munosabatni shakllantirish boʻyicha kompleks ijtimoiy, tashkiliy-huquqiy va boshqa choralarni oʻz vakolatlari doirasida amalga oshiradi.

10. Jamoat joylarida chilim va elektron sigaretalar chekishni cheklash toʻgʻrisidagi qonunchilikning ijro etilishi ustidan nazorat
Jamoat joylarida chilim va elektron sigaretalar chekishni cheklash toʻgʻrisidagi qonunchilikning ijro etilishi ustidan nazoratni ichki ishlar organlari oʻz vakolatlari doirasida amalga oshiradi.

11. Nizolarni hal etish
Jamoat joylarida chilim va elektron sigaretalar chekishni cheklash sohasidagi nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.

12. Jamoat joylarida chilim va elektron sigaretalar chekishni cheklash toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Jamoat joylarida chilim va elektron sigaretalar chekishni cheklash toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.

13. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini taʼminlash
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.

14. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi: hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin; davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.

15. Ushbu Qonunning kuchga kirishi
Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oy oʻtgach kuchga kiradi.