Yuridik shaxslarning nomiga davlatning rasmiy nomini, shuningdek undan hosila soʻzlarni qoʻshish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomani tasdiqlash haqida
(resolution, 2024-02-13)

Oʻzbekiston Respublikasining “Firma nomlari toʻgʻrisida”gi Qonuniga va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 11-oktabrdagi 286-son “Yuridik shaxslarning nomlari va ramzlarida davlatning rasmiy nomidan foydalanishni tartibga solish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi va Davlat statistika qoʻmitasi qaror qiladi: 1. Yuridik shaxslarning nomiga davlatning rasmiy nomini, shuningdek undan hosila soʻzlarni qoʻshish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnoma ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. Mazkur Yoʻriqnoma Oʻzbekiston Respublikasining “Firma nomlari toʻgʻrisida”gi Qonuniga va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 11-oktabrdagi 286-son “Yuridik shaxslarning nomlari va ramzlarida davlatning rasmiy nomidan foydalanishni tartibga solish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq yuridik shaxslarning nomiga davlatning rasmiy nomini, shuningdek undan hosila soʻzlarni qoʻshish tartibini belgilaydi. 1. Ushbu Yoʻriqnoma talablari davlatning boshqa tillardagi rasmiy nomidan, shuningdek undan hosila soʻzlardan foydalanishga ham tatbiq etiladi. 2. Mazkur Yoʻriqnomada quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi: adliya organlari — Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar boshqarmalari; roʻyxatga oluvchi organlar — Davlat xizmatlari markazlari; “Oʻzbekiston Respublikasi” va “Oʻzbekiston” rasmiy nomlaridan hosila soʻzlar — davlatning rasmiy nomini bildiruvchi “Oʻz” affiksi va “Oʻzbek” soʻzi orqali yasalgan soʻzlar (masalan, “Oʻzeksport”, “Oʻzbek-Turkman Kapital”, “Uz-Ros Import”, “Uzbekwest” va shu kabilar); yuridik shaxslar respublika ahamiyatiga ega boʻlgan birlashmalari — qatnashchilari ikki yoki undan koʻp maʼmuriy-hududiy tuzilmalarda (Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Toshkent shahri, viloyatlarda) joylashgan tijorat tashkilotlarining notijorat hisoblanuvchi yuridik shaxs birlashmalari. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 11-oktabrdagi 286-son “Yuridik shaxslarning nomlari va ramzlarida davlatning rasmiy nomidan foydalanishni tartibga solish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga asosan davlatning rasmiy nomidan, shuningdek undan hosila soʻzlardan quyidagilar oʻz nomlarida foydalanish huquqiga ega: Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlariga muvofiq tashkil etiladigan yoki faoliyatini tashkil etish amalga oshiriladigan yuridik shaxslar, agar ularning nomlari tegishli hujjatlarda toʻgʻridan-toʻgʻri nazarga tutilgan boʻlsa; davlat organlari va respublika ahamiyatiga molik tashkilotlar tomonidan tashkil etiladigan davlat unitar korxonalari va davlat muassasalari; ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi 50 foizdan ortiq boʻlgan xoʻjalik jamiyatlari; yuridik shaxslar respublika ahamiyatiga ega boʻlgan birlashmalari; respublika nodavlat notijorat tashkilotlari, shuningdek nomlarida bosh tashkilotning toʻliq nomi koʻrsatiladigan ularning alohida boʻlinmalari; davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlarining Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga taqdim etilgan murojaatlari asosida xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalar. 4. Mazkur Yoʻriqnomaning 3-bandi ikkinchi — oltinchi xatboshilarida koʻrsatilgan talablarga muvofiq tashkil etilayotgan yoki faoliyat yuritayotgan yuridik shaxslar davlatning rasmiy nomidan, shuningdek undan hosila soʻzlardan bevosita foydalanish huquqiga ega. 5. Agar Oʻzbekiston Respublikasi qonunlarida, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlarida, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlarida boshqacha qoida nazarga tutilmagan boʻlsa, davlatning rasmiy nomi, shuningdek undan hosila soʻzlar tijoratchi tashkilot boʻlgan yuridik shaxsning zaxiraga olinadigan firma nomiga (bundan buyon matnda firma nomiga deb yuritiladi) qoʻshiladi. Tijoratchi tashkilot boʻlgan yuridik shaxsning firma nomi tashqarisida davlatning rasmiy nomidan, shuningdek undan hosila soʻzlardan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi. 6. Oʻz nomiga davlatning rasmiy nomini, shuningdek undan hosila soʻzlarni qoʻshgan holda tashkil etilayotgan quyidagi yuridik shaxslarning vakolatli organi firma nomini zaxiraga olish yuzasidan, basharti Oʻzbekiston Respublikasi qonunlarida, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlarida, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlarida boshqa muddat nazarda tutilmagan boʻlsa, yuridik shaxsni tashkil etish toʻgʻrisida qaror qabul qilingandan soʻng bir oy mobaynida roʻyxatga oluvchi organlarga murojaat etishi lozim: Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlariga muvofiq tashkil etiladigan yoki faoliyatini tashkil etish amalga oshiriladigan yuridik shaxslar, agar ularning nomlari tegishli hujjatlarda toʻgʻridan-toʻgʻri nazarda tutilgan boʻlsa; davlat organlari va respublika ahamiyatiga molik tashkilotlar tomonidan tashkil etiladigan davlat unitar korxonalari; ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi 50 foizdan ortiq boʻlgan xoʻjalik jamiyatlari. 7. Tashkil etilayotgan yuridik shaxsning firma nomini zaxiraga olish yuzasidan roʻyxatga oluvchi organlarga taqdim qilingan murojaatlarda tegishliligiga koʻra quyidagi maʼlumotlar koʻrsatilishi lozim: yuridik shaxsni tashkil etish toʻgʻrisidagi Oʻzbekiston Respublikasi qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari qabul qilingan sanasi va raqami; yuridik shaxsni tashkil etish toʻgʻrisida vakolatli organ tomonidan qabul qilingan qarorning sanasi va raqami; davlat organlari va respublika ahamiyatiga molik tashkilotlar tomonidan tashkil etiladigan davlat unitar korxonasining muassisi toʻgʻrisidagi maʼlumot; ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi 50 foizdan ortiq boʻlgan xoʻjalik jamiyatini tashkil etish toʻgʻrisida qaror qabul qilgan vakolatli organning nomi, qaror sanasi va raqami; davlat organlari va respublika ahamiyatiga molik tashkilotlar tomonidan tashkil etiladigan davlat unitar korxonalari va ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi 50 foizdan ortiq boʻlgan xoʻjalik jamiyatlari uchun bitta asosiy va muhimligi boʻyicha joylashgan qoʻshimcha firma nomlarining roʻyxati. 9. Roʻyxatga oluvchi organlar ikki ish kuni mobaynida murojaatni koʻrib chiqib, murojaat qilgan shaxsning firma nomi zaxiraga olinganligini tasdiqlaydi yoki murojaatni qayta koʻrib chiqish uchun qaytaradi. Tasdiqlangan firma nomi tadbirkorlik subyektlarini davlat roʻyxatidan oʻtkazish va hisobga qoʻyishning avtomatlashtirilgan tizimiga qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda roʻyxatga oluvchi organlarning masʼul xodimi tomonidan kiritiladi. 10. Quyidagi hollarda yuridik shaxslarning firma nomiga davlatning rasmiy nomini, shuningdek undan hosila soʻzlarni qoʻshish toʻgʻrisidagi murojaatlar qayta koʻrib chiqish uchun qaytarilishi lozim: murojaatlar mazkur Yoʻriqnomaning 6-bandi talablariga rioya etilmagan holda taqdim qilinganda; murojaatlarda mazkur Yoʻriqnomaning 7-bandida koʻrsatilgan maʼlumotlar toʻliq bayon etilmaganda; qulay firma nomlariga respublika boʻyicha firma nomi adashtirib yuborish darajasida bir xil yoki ularga oʻxshash boʻlgan boshqa yuridik shaxslar mavjud boʻlganda. 11. Mazkur Yoʻriqnomaning 10-bandida nazarda tutilmagan asoslar bilan yuridik shaxslarning firma nomiga davlatning rasmiy nomini, shuningdek undan hosila soʻzlarni qoʻshish toʻgʻrisidagi murojaatlarni rad etishga yoʻl qoʻyilmaydi. 12. Roʻyxatga oluvchi organlar tomonidan koʻrsatilgan kamchiliklar bartaraf etilgandan soʻng, taqdim qilingan murojaatlar bir ish kuni mobaynida koʻrib chiqiladi. 13. Faoliyat yuritayotgan va mazkur Yoʻriqnomaning 6-bandida nazarda tutilgan yuridik shaxslarning nomiga davlatning rasmiy nomini, shuningdek undan hosila soʻzlarni qoʻshish ham mazkur bob talablariga asosan amalga oshiriladi. 14. Mazkur bob talablari banklarga, kredit byurolariga, davlat organlari va respublika ahamiyatiga molik tashkilotlar tomonidan tashkil etiladigan davlat muassasalariga, yuridik shaxslar respublika ahamiyatiga ega boʻlgan birlashmalariga va respublika nodavlat notijorat tashkilotlari, shuningdek nomlarida bosh tashkilotning toʻliq nomi koʻrsatiladigan ularning alohida boʻlinmalariga hamda boshqa tijoratchi tashkilot boʻlmagan yuridik shaxslarga nisbatan tatbiq etilmaydi. 15. Davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari oʻzlarining tashabbusiga asosan yoki ushbu organlar va ularning tizimiga kiruvchi tashkilotlarning muassisligida tashkil etilayotgan xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalarning firma nomiga davlatning rasmiy nomini, shuningdek undan hosila soʻzlarni qoʻshish yuzasidan adliya organlariga murojaat etish huquqiga ega. 16. Davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari tashkil etilayotgan xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalar firma nomiga davlatning rasmiy nomini, shuningdek undan hosila soʻzlarni qoʻshish yuzasidan ularning joylashgan yeriga (pochta manziliga) koʻra, adliya organlariga yuridik shaxslarni tashkil etish toʻgʻrisida qaror qabul qilgandan soʻng bir oy mobaynida murojaat qilishi lozim. 17. Tashkil etilayotgan xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalar firma nomiga davlatning rasmiy nomini, shuningdek undan hosila soʻzlarni qoʻshish yuzasidan davlat boshqaruvi organlari sifatida faqat vazirliklar, agentliklar, qoʻmitalar, markazlar, inspeksiyalar, shuningdek ular huzurida va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzurida tashkil etiladigan davlat boshqaruvi tuzilmalari, mahalliy davlat hokimiyati organlari sifatida esa Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari murojaat qilishlari mumkin. 18. Davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlarining adliya organlariga taqdim qilgan murojaatlarida quyidagi maʼlumotlar koʻrsatilishi lozim: bitta asosiy va muhimligi boʻyicha joylashgan qoʻshimcha firma nomlarining roʻyxati; tashkil etilayotgan xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalarning Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 1996-yil 30-noyabrdagi PF-1652-son “Xorijiy sarmoyalar ishtirokidagi korxonalarga beriladigan qoʻshimcha ragʻbatlantirish omillari va imtiyozlar toʻgʻrisida”gi va 2002-yil 11-iyundagi PF-3090-son “Qoraqalpogʻiston Respublikasi va Xorazm viloyatida kichik korxonalarni rivojlantirishni ragʻbatlantirish borasidagi qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi farmonlari talablariga javob berishini tasdiqlovchi korxonalarning ustav fondi (ustav kapitali) hamda muassislari toʻgʻrisida toʻliq maʼlumotlar; tashkil etilayotgan korxonalarning joylashgan yeri (pochta manzili) toʻgʻrisida maʼlumot. 20. Adliya organlari ikki ish kuni mobaynida murojaatni koʻrib chiqib, murojaat qilgan shaxsning firma nomi zaxiraga olinganligini tasdiqlaydi yoki murojaatni qayta koʻrib chiqish uchun qaytaradi. Tasdiqlangan firma nomi tadbirkorlik subyektlarini davlat roʻyxatidan oʻtkazish va hisobga qoʻyishning avtomatlashtirilgan ttizimiga qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda roʻyxatga oluvchi organlarning masʼul xodimi tomonidan kiritiladi. 21. Quyidagi hollarda tashkil etilayotgan xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalarning firma nomiga davlatning rasmiy nomini, shuningdek undan hosila soʻzlarni qoʻshish toʻgʻrisidagi murojaatlari qayta koʻrib chiqish uchun qaytarilishi lozim: murojaatlar mazkur Yoʻriqnomaning 15, 16 va 17-bandlari talablariga rioya etilmagan holda taqdim qilinganda; murojaatlarda mazkur Yoʻriqnomaning 18-bandida koʻrsatilgan maʼlumotlar toʻliq bayon etilmaganda; qulay firma nomlariga respublika boʻyicha firma nomi adashtirib yuborish darajasida bir xil yoki ularga oʻxshash boʻlgan boshqa yuridik shaxslar mavjud boʻlganda. 22. Mazkur Yoʻriqnomaning 21-bandida nazarda tutilmagan asoslar bilan tashkil etilayotgan xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalarning firma nomiga davlatning rasmiy nomini, shuningdek undan hosila soʻzlarni qoʻshish toʻgʻrisidagi murojaatlarini rad etishga yoʻl qoʻyilmaydi. 23. Davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlarining adliya organlari tomonidan koʻrsatilgan kamchiliklarni bartaraf etgan holda qilingan murojaatlari bir ish kuni mobaynida koʻrib chiqiladi. 24. Faoliyat yuritayotgan xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalarning firma nomiga davlatning rasmiy nomini, shuningdek undan hosila soʻzlarni qoʻshish mazkur bob talablariga asosan amalga oshiriladi. 25. Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlariga muvofiq tashkil etilgan hamda nomiga davlatning rasmiy nomi, shuningdek undan hosila soʻzlar qoʻshilgan yuridik shaxslarning nomini oʻzgartirish tegishli qonunchilik hujjatlariga asosan amalga oshiriladi. 26. Davlat organlari va respublika ahamiyatiga molik tashkilotlar tomonidan tashkil etilgan hamda nomiga davlatning rasmiy nomi, shuningdek undan hosila soʻzlar qoʻshilgan davlat unitar korxonalari va davlat muassasalarining nomini oʻzgartirish ushbu organlarning (muassislarning) qaroriga asosan amalga oshiriladi. 27. Ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi 50 foizdan ortiq boʻlgan hamda nomiga davlatning rasmiy nomi, shuningdek undan hosila soʻzlar qoʻshilgan xoʻjalik jamiyatlarining nomini oʻzgartirish jamiyatlar muassislarining (aksiyadorlarining) umumiy yigʻilishi qaroriga asosan amalga oshiriladi. 28. Yuridik shaxslar respublika ahamiyatiga ega boʻlgan hamda nomiga davlatning rasmiy nomi, shuningdek undan hosila soʻzlar qoʻshilgan birlashmalarining nomini oʻzgartirish mazkur birlashmaning vakolatli organi qaroriga asosan amalga oshiriladi. 29. Nomiga davlatning rasmiy nomi, shuningdek undan hosila soʻzlar qoʻshilgan respublika nodavlat notijorat tashkilotlari, shuningdek nomlarida bosh tashkilotning toʻliq nomi koʻrsatiladigan ularning alohida boʻlinmalarining nomini oʻzgartirish mazkur tashkilotning vakolatli organi qaroriga asosan amalga oshiriladi. 30. Nomiga davlatning rasmiy nomi, shuningdek undan hosila soʻzlar qoʻshilgan xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalarning firma nomini oʻzgartirish xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalar muassislarining umumiy yigʻilishi qarorlariga asosan amalga oshiriladi, bunda oʻzgartirilayotgan firma nomiga davlatning rasmiy nomi, shuningdek undan hosila soʻzlar qayta qoʻshilayotgan boʻlsa, xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalarning firma nomini oʻzgartirish mazkur Yoʻriqnomaning 3-bob talablari asosida amalga oshiriladi. 31. Quyidagi hollarda davlatning rasmiy nomini, shuningdek undan hosila soʻzlarni qoʻshish asosida tashkil etilgan yuridik shaxslarning nomidan foydalanishga yoʻl qoʻyilmasligi va ushbu nom oʻzgartirilishi lozim: davlat organlari va respublika ahamiyatiga molik tashkilotlar tomonidan tashkil etilgan davlat unitar korxonalari va davlat muassasalari davlatning rasmiy nomidan, shuningdek undan hosila soʻzlardan foydalanish huquqiga ega boʻlmagan boshqa tashkiliy-huquqiy shaklga oʻzgartirilganda; xoʻjalik jamiyatlarining ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi 50 foizdan kamayganda; yuridik shaxslar respublika ahamiyatiga ega boʻlgan birlashmasi aʼzolari joylashgan hudud bitta maʼmuriy-hududiy tuzilmaga toʻgʻri kelib qolganda; xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 1996-yil 30-noyabrdagi PF-1652-son “Xorijiy sarmoyalar ishtirokidagi korxonalarga beriladigan qoʻshimcha ragʻbatlantirish omillari va imtiyozlar toʻgʻrisida”gi va 2002-yil 11-iyundagi PF-3090-son “Qoraqalpogʻiston Respublikasi va Xorazm viloyatida kichik korxonalarni rivojlantirishni ragʻbatlantirish borasidagi qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi farmonlari talablariga javob bermay qolganda. 32. Yuridik shaxslarning nomiga davlatning rasmiy nomini, shuningdek undan hosila soʻzlarni qoʻshish tartibiga rioya etilishi ustidan nazorat roʻyxatga oluvchi organlar tomonidan amalga oshiriladi. 33. Murojaat qilgan shaxslar taqdim etilgan maʼlumotlarning xaqqoniyligi uchun javobgardirlar. 34. Ushbu Yoʻriqnoma talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladilar. 35. Mazkur Yoʻriqnomani qoʻllash jarayonida yuzaga kelgan masalalar ushbu hujjatni qabul qilgan va kelishgan tashkilotlar tomonidan hal etiladi. 36. Mazkur Yoʻriqnoma Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki, Oʻzbekiston Respublikasining Xususiylashtirish, monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Savdo-sanoat palatasi bilan kelishilgan.