MIKROKREDIT TAShKILOTLARIDA BUXGALTERIYA HISOBINI YURITISh TOʻGʻRISIDAGI YOʻRIQNOMAGA OʻZGARTIRISh VA QOʻShIMChALAR KIRITISh HAQIDA
(resolution, 2020-06-30)

Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida” (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1995-y., 12-son, 247-modda), “Mikrokredit tashkilotlari toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2006-y., 37-38-son, 372-modda) qonunlariga va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2010-yil 26-noyabrdagi PQ-1438-son “2011 — 2015-yillarda respublika moliya-bank tizimini yanada isloh qilish va barqarorligini oshirish hamda yuqori xalqaro reyting koʻrsatkichlariga erishishning ustuvor yoʻnalishlari toʻgʻrisida”gi qaroriga (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2010-y., 48-son, 442-modda) muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2007-yil 8-sentabrdagi 23/1-son qarori (roʻyxat raqami 1728, 2007-yil 12-oktabr) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2007-y., 41-42-son, 426-modda) bilan tasdiqlangan Mikrokredit tashkilotlarida buxgalteriya hisobini yuritish toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin. 2. Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan boshlab oʻn kun oʻtgandan keyin kuchga kiradi. 1. 1-bandda: birinchi xatboshidagi “buxgalteriya” degan soʻz “moliyaviy” degan soʻz bilan almashtirilsin; ikkinchi xatboshi chiqarib tashlansin. 2. 16-bandning ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Bunda kirim kassa orderi (4-ilova) bir nusxada rasmiylashtirilib, buxgalteriyaga hisobvaraqlarda aks ettirish va kunlik hujjatlarga tikilishi uchun beriladi. Naqd pul qabul qilinganligi toʻgʻrisida kvitansiya bosh buxgalter yoki boshqa vakolatli shaxs va kassir tomonidan imzolanadi va mikrokredit tashkiloti kassasi muhri bilan tasdiqlanib, pul mablagʻini qoʻyuvchiga qaytariladi”. 3. 19-banddagi “hisobvaraqlar” degan soʻz “ikkinchi tartibli balans hisobvaraqlari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 4. 20-band quyidagi mazmundagi xatboshi bilan toʻldirilsin: “kassa kitobi (17-ilova)”. 5. Quyidagi mazmundagi 201-band bilan toʻldirilsin: “201. Bosh va yordamchi kitoblar hisobvaraqlar rejasi nomenklaturasiga mos ikkinchi tartibli balans hisobvaraqlari boʻyicha har oy uchun alohida yuritilishi lozim. Bosh va yordamchi kitoblar dasturiy yoʻl bilan yuritilishi mumkin, kassa kitobi bundan mustasno. Bunda bosh va yordamchi kitoblar (kirim va chiqim boʻyicha kassa kitoblari har kuni) qogʻozga koʻchirilib, xronologik tartibda har oy uchun alohida tikiladi, oʻsib borish tartibida raqamlanadi hamda varaqlar soni koʻrsatilgan holda mikrokredit tashkiloti rahbari va bosh buxgalteri tomonidan imzolanadi”. 6. 21-bandda: toʻrtinchi va oltinchi xatboshilar chiqarib tashlansin; beshinchi va yettinchi xatboshilar tegishlicha toʻrtinchi va beshinchi xatboshilar deb hisoblansin. 7. 22-banddagi “daftarlardagi” va “kitobiga” degan soʻzlar tegishlicha “kitoblardagi” va “kitobga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 8. 23-bandda: birinchi xatboshidagi “kitoblarining” degan soʻz “kitobining” degan soʻz bilan almashtirilsin; quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “Kassa kitobi varaqlari yozuvlari ikki nusxada yuritiladi. Kassa kitobi varaqlarining ikkinchi nusxasi yirtib olinadigan boʻlib, u kassirning hisoboti boʻlib hisoblanadi. Kassa kitobining har ikkala varagʻi bir xil raqamlanadi. Har kuni, ish kuni oxirida kassir kun davomidagi operatsiyalar yakunini hisoblaydi, keyingi kunga kassadagi pullar qoldigʻini hisoblab chiqaradi va buxgalteriyaga kassir hisoboti sifatida yirtib olingan ikkinchi varaqni kirim va chiqim kassa hujjatlari bilan birgalikda kassa kitobiga imzo chektirib topshiradi”. 9. 24-bandning uchinchi xatboshidagi “memorial orderi” degan soʻzlar chiqarib tashlansin. 10. 32-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “32. Mikrokredit tashkiloti bilan mijoz oʻrtasida mikrokredit (mikrolizing, mikroqarz, isteʼmol krediti) berish boʻyicha shartnoma kuchga kirgandan soʻng, keyingi ish kunidan kechiktirmasdan mijozga shaxsiy hisobvaraq ochiladi. Bunda mikrokredit tashkiloti tomonidan har bir qarzdorga har bir mikrokredit (mikrolizing, mikroqarz, isteʼmol krediti) boʻyicha alohida kredit kartochkasi ochiladi”. 11. 34 va 35-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin: “34. Mikrokredit tashkiloti tomonidan yuridik shaxs va yakka tartibdagi tadbirkorlarga mikrokredit hamda jismoniy shaxslarga mikroqarzlar berilganda har bir qarz oluvchining har bir mikrokredit va mikroqarzi boʻyicha qogʻoz shaklida kredit kartochkasi rasmiylashtirilib, unda mikrokredit va mikroqarzlar boʻyicha amalga oshirilgan operatsiyalar hisobi olib boriladi. Kredit kartochka va unda amalga oshirilgan mikrokredit va mikroqarzlar boʻyicha operatsiyalarning hisobi dasturiy yoʻl bilan amalga oshirilishi mumkin. Kredit kartochkasida quyidagilar koʻrsatilgan boʻlishi lozim: qarz oluvchi jismoniy shaxsning ismi, familiyasi va otasining ismi, qarz oluvchi yuridik shaxsning nomi; shaxsiy hisobvaraq raqami; qarz oluvchi jismoniy shaxsning pasport yoki shaxsni tasdiqlovchi boshqa hujjat maʼlumotlari, qarz oluvchi yuridik shaxs yoki yakka tartibdagi tadbirkorning davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma maʼlumotlari; qarz oluvchi jismoniy shaxsning turar joyi, qarz oluvchi yuridik shaxsning joylashgan yeri hamda ularning kontakt maʼlumotlari; majburiyatlar taʼminlanganligi haqida maʼlumotlar; kafillar toʻgʻrisida maʼlumotlar, shu jumladan ularning pasport yoki shaxslarini tasdiqlovchi boshqa hujjatlar maʼlumotlari, turar joy (joylashgan yeri) va kontakt maʼlumotlari; mikrokredit yoki mikroqarzning maqsadi; mikrokredit yoki mikroqarz shartlari toʻgʻrisida maʼlumotlar; mikrokredit yoki mikroqarz boʻyicha hisoblangan va toʻlangan foizlar toʻgʻrisida maʼlumot; mikrokredit yoki mikroqarzni qaytarish summalari toʻgʻrisida maʼlumot; toʻlov muddatini kechiktirish toʻgʻrisida maʼlumot. 35. Mikrokredit va mikroqarz berish boʻyicha operatsiyalar oʻtkazilganda bosh buxgalter: har bir qarzdor uchun har bir mikrokredit (mikroqarz) shartnomasiga asosan alohida shaxsiy hisobvaraq ochadi; mikrokredit (mikroqarz) berish boʻyicha operatsiyalarni va tegishli oʻtkazmalarni amalga oshirishni tasdiqlaydi. Mikrokredit (mikroqarz) shartnomalari buxgalteriyada bosh buxgalter javobgarligi ostida saqlanadi”. 12. 39-banddagi “Kredit yoki qarz summasi X foiz stavkasi X kunlar soni” degan soʻzlar “Kredit yoki qarz boʻyicha asosiy qarzning toʻlanmagan qoldigʻi summasi X yillik foiz stavkasi X kunlar soni” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 13. 43-band quyidagi mazmundagi toʻrtinchi va beshinchi xatboshilar bilan toʻldirilsin: “Mikrokredit tashkiloti tomonidan koʻrilishi mumkin boʻlgan zararlarni qoplash zaxirasiga oʻtkazmalar belgilangan talablardan kam boʻlganda, qoʻshimcha oʻtkazmalar ushbu holat aniqlangan davrda mikrokredit tashkilotining xarajatiga 56802 — “Mikroqarz va mikrokreditlar boʻyicha koʻrilishi mumkin boʻlgan zararlarni baholash” hisobvaragʻi orqali olib boriladi va joriy davr uchun “Foyda va zararlar toʻgʻrisida hisobot”da aks ettiriladi. Mikrokredit tashkiloti tomonidan belgilangan talablarga nisbatan ortiqcha shakllantirilgan zaxiralar kamaytirilganda, shuningdek qarzdor tomonidan zaxira shakllantirilgan aktiv boʻyicha mablagʻlar qaytarilganda ortiqcha shakllantirilgan zaxiralar 56802 — “Mikroqarz va mikrokreditlar boʻyicha koʻrilishi mumkin boʻlgan zararlarni baholash” (zaxira hisobot yilida yaratilgan boʻlsa) hisobvaragʻiga yoki 45921 — “Hisobdan chiqarilgan mablagʻlarning qaytarilishi” (zaxira hisobot yilidan oldingi yilda yaratilgan boʻlsa) hisobvaragʻiga olib boriladi va joriy davr uchun “Foyda va zararlar toʻgʻrisida hisobot”da aks ettiriladi”. 14. 44-bandda: uchinchi xatboshidagi “ssuda” degan soʻz chiqarib tashlansin; quyidagi mazmundagi toʻrtinchi va beshinchi xatboshilar bilan toʻldirilsin: “Bunda zaxira hisobiga hisobdan chiqarilgan aktivning kelgusi hisobi 95413 — “Hisobdan chiqarilgan mikroqarzlar, mikrokreditlar va mikrolizinglar” hisobvaragʻida yuritiladi. Zaxira hisobiga hisobdan chiqarilgan aktiv va unga hisoblangan foizlar balansdan tashqari “Koʻzda tutilmagan holatlar” hisobvaraqlarida kamida uch yil yuritiladi va mikrokredit tashkiloti tomonidan ularni undirish boʻyicha tegishli choralar koʻrilishi shart. Mikrokredit tashkiloti tomonidan zaxira hisobiga hisobdan chiqarilgan aktiv va unga hisoblangan foizlar boʻyicha har oyda qarzdorga qarzdorlikni soʻndirish boʻyicha daʼvo xati va tegishli “Koʻzda tutilmagan holatlar” hisobvaraqlaridan koʻchirmalar yuboriladi. Ushbu daʼvo xati va koʻchirmalar sudga qarzdorlikni undirish boʻyicha murojaat etish uchun asos hisoblanadi. Koʻrilgan choralar natijasida qarzdorlik qoplanmagan taqdirda, yaratilgan zaxira hisobiga hisobdan chiqarilgan aktiv va unga hisoblangan foizlar mikrokredit tashkiloti tomonidan belgilangan tartibda hisobdan chiqariladi”. 15. 45-bandda: birinchi xatboshi “naqd pulda” degan soʻzlardan keyin “yoki naqd pulsiz shaklda pul oʻtkazish yoʻli bilan” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin; ikkinchi xatboshidagi “hisobvaragʻi” degan soʻz “yoki 10503 — “Banklarga qoʻyilgan talab qilib olinguncha saqlanadigan depozitlar” hisobvaragʻi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 16. 47-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “47. Mikrokredit tashkilotida mikrolizingga berilayotgan aktiv boʻyicha debitorlik qarzni dastlabki tan olish mikrolizing shartnomasining amal qilish muddati boshlanishida amalga oshiriladi. Bunda mikrokredit tashkiloti ushbu debitorlik qarzni oʻz balansida lizingga berilgan mikrolizing obyektini sotib olish, uni lizing oluvchiga yetkazib berish va foydalanishga shay holga keltirish bilan bogʻliq xarajatlar yigʻindisi aktivi sifatida tan oladi”. 17. 48-bandning birinchi xatboshisidagi “memorial order toʻldirib” degan soʻzlar chiqarib tashlansin. 18. 50-banddagi “mikrolizing obyekti” degan soʻzlar “mikrolizingga berilayotgan aktiv boʻyicha debitorlik qarzi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 19. 52-banddagi “hisoblanganda” degan soʻz “har kuni hisoblanadi va” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 20. IV boʻlimning “3.2” tuzilmaviy birligi nomidagi “mikrolizing” degan soʻz “lizing (mikrolizing)” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 21. 67-bandda: birinchi xatboshidagi “hisoblanganda” degan soʻz “har kuni hisoblanadi va” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; ikkinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Debet 54301 — “Lizing (mikrolizing) boʻyicha foizli xarajatlar”. 22. 69-band quyidagi mazmundagi toʻrtinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “Agar mikrolizing obyektiga egalik huquqi oʻtishi mikrolizing shartnomasida belgilanmagan boʻlsa, mikrolizing obyekti boʻyicha eskirish mikrolizing shartnomasining amal qilish muddatidan yoki aktivning foydali xizmat qilish muddatidan qaysi biri kichik boʻlsa oʻsha muddatga hisoblanadi”. 23. Quyidagi mazmundagi 751-band bilan toʻldirilsin: “751. Lizing oluvchi mikrokredit tashkilotida lizing hisobi mazkur Yoʻriqnomaning 60 — 75-bandlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi”. 24. 82-bandning ikkinchi jumlasi chiqarib tashlansin. 25. 83-banddagi “orderining birinchi nusxasiga kassir imzo qoʻyganidan” degan soʻzlar “orderiga imzo qoʻyilganidan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 26. 84-bandning “b” kichik bandi oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 27. 86-bandning ikkinchi xatboshisidagi “3” raqami “1” raqami bilan almashtirilsin. 28. 88-bandning ikkinchi jumlasi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Ular mos kelgan taqdirda, kvitansiyaga imzo qoʻyadi, mikrokredit tashkiloti kassasi muhri bilan tasdiqlaydi va pulni topshirgan shaxsga beradi. Kirim kassa orderi buxgalterga yoki kirim boʻyicha kassa kitobini yurituvchi boshqa masʼul xodimga kun oxirida kunlik hujjatlarga tikib qoʻyish uchun beriladi”. 29. 92-bandda: birinchi xatboshidagi “mablagʻlarini” va “oʻtkazishda” degan soʻzlar tegishlicha “mablagʻlari” va “kelib tushganda” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; uchinchi xatboshi chiqarib tashlansin; toʻrtinchi xatboshi uchinchi xatboshi deb hisoblansin. 30. 97-bandning birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Toʻlanishi lozim boʻlgan kreditlar va boshqa majburiyatlar boʻyicha foizlar har kuni hisoblanadi va quyidagi buxgalteriya oʻtkazmalari amalga oshiriladi”. 31. 98-band: quyidagi mazmundagi birinchi va ikkinchi xatboshilar bilan toʻldirilsin: “Mikrokredit tashkiloti faoliyatida mikromoliyaviy xizmatlarni koʻrsatish jarayonida, ijaraga berish uchun yoki maʼmuriy maqsadlar uchun foydalaniladigan, shuningdek bir yildan ortiq vaqt mobaynida foydalanish koʻzda tutilgan moddiy aktivlar asosiy vositalar boʻlib hisoblanadi. Asosiy vositalarga binolar, inshootlar, asbob-uskunalar, kompyuterlar, mebel, hisoblash texnikasi, transport vositalari, foydalanish huquqlarida xarid qilingan er, kutubxona fondi, qiymatidan qatʼi nazar qurishda bino qiymatiga kiritilmagan signalizatsiya va telefonizatsiya obyektlari va boshqalar kiritiladi”; birinchi, ikkinchi va uchinchi xatboshilar tegishlicha uchinchi, toʻrtinchi va beshinchi xatboshilar deb hisoblansin. 32. 101-bandning uchinchi xatboshisi “(taʼsischilardan olinganda) yoki 45994 — “Boshqa foizsiz daromadlar” (boshqalardan olinganda)” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin. 33. 107-band oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 34. 113-bandning birinchi xatboshisi “har oyda” degan soʻzlardan keyin “tegishli aktiv tiklanish qiymatining eskirish summasi bilan boshlangʻich qiymatining eskirish summasi oʻrtasidagi farqqa teng ravishda” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin. 35. 120-bandda: quyidagi mazmundagi sakkizinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “Bunda agar garovga qoʻyilgan mol-mulkning sotilishidan tushgan summa, mikrokredit tashkilotining talablari miqdoridan oshib ketsa, tafovuti garovga beruvchiga qaytarib beriladi”; sakkizinchi, toʻqqizinchi, oʻninchi va oʻn birinchi xatboshilar tegishlicha toʻqqizinchi, oʻninchi, oʻn birinchi va oʻn ikkinchi xatboshilar deb hisoblansin. 36. 134, 135 va 137-bandlardagi “bank” degan soʻz “mikrokredit tashkiloti” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 37. 141-band oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 38. 147-banddagi “va 19931 — “Muddati uzaytirilgan soliqlar” degan soʻzlar chiqarib tashlansin. 39. Quyidagi mazmundagi 121-bob bilan toʻldirilsin: 1581. Mikrokredit tashkilotining chet el valyutasidagi operatsiyalari boʻlib quyidagilar hisoblanadi: mol-mulkni (asosiy vositalar, nomoddiy aktivlar, oʻrnatiladigan asbob-uskunalar, tovar-moddiy qiymatliklar) chet el valyutasida sotib olinishi (sotilishi); toʻlov summasi chet el valyutasida belgilangan kredit (mikrokredit)lar va qarz (mikroqarz)larning olinishi (berilishi); chet el valyutasida ifodalangan majburiyatlarning qabul qilinishi (toʻlanishi). 1582. Chet el valyutasida ifodalangan aktivlar va majburiyatlar qiymati buxgalteriya hisobida aks ettirilishi uchun chet el valyutasidagi operatsiyalarni amalga oshirish sanasidagi Markaziy bank kursi boʻyicha milliy valyuta — soʻmda qayta baholanadi. 1583. Mikrokredit tashkiloti balansining valyuta moddalari har oyda hisobot oyining oxirgi sanasidagi va chet el valyutasidagi operatsiyalar amalga oshirilgan sanadagi Markaziy bank kursi boʻyicha qayta baholanadi. 1584. Balansning quyidagi valyuta moddalari qayta baholanadi: kassadagi, bankdagi depozit va ssuda hisobvaraqlaridagi valyuta mablagʻlari, shu jumladan akkreditivlar; chet el valyutasidagi pul hujjatlari; chet el valyutasida ifodalangan qisqa muddatli va uzoq muddatli investitsiyalar; chet el valyutasida ifodalangan debitorlik va kreditorlik qarzlar, kredit (mikrokredit)lari va qarz (mikroqarz)lari. 1585. Quyidagilar qayta baholanmaydi: chet el valyutasiga sotib olingan mol-mulk (asosiy vositalar, nomoddiy aktivlar, oʻrnatiladigan asbob-uskunalar, kapital qoʻyilmalar, tovar-moddiy qiymatliklar); ustav kapitali miqdori va taʼsischilar (qatnashchilar) ulushlarining nisbatlari. 1586. Chet el valyutasidagi aktiv va majburiyatlarni qayta baholashda yuzaga kelgan kurs farqlari mikrokredit tashkiloti tomonidan moliyaviy natijalarga toʻgʻri olib borish yoki jamlash usuli bilan olib boriladi. Ushbu kurs farqlarini moliyaviy natijalarga olib borishda qoʻllanilayotgan usullar mikrokredit tashkilotining hisob siyosatida aks ettirilishi lozim. 1587. Toʻgʻri olib borish usuli qoʻllanilganda qayta baholash natijasida yuzaga kelgan kurs farqlari moliyaviy natijalarga yuzaga kelishi (qayta baholanishi) bilan olib boriladi. Kurs farqlari natijasida yuzaga kelgan foyda 45401 — “Chet el valyutasi kursi oʻzgarishi natijasida olingan foyda” va zararlar 55301 — “Chet el valyutasi kursi oʻzgarishi natijasida koʻrilgan zarar” hisobvaraqlariga olib boriladi. 1588. Jamlash usuli qoʻllanilganda kurs farqlari moliyaviy natijalarga quyidagi tartibda olib boriladi: chet el valyutasidagi debitorlik va kreditorlik qarzlari boʻyicha ularning toʻlanishi (hisobdan chiqarilishi)ga koʻra; boshqa hollarda balansning tegishli valyuta moddalari bilan xoʻjalik operatsiyalarining amalga oshirilishiga koʻra. 1589. Jamlash usulida qayta baholash natijasida yuzaga kelgan ijobiy farq 22816 — “Chet el valyutasi kursi oʻzgarishi natijasida muddati uzaytirilgan daromad” hisobvaragʻida jamlanib, keyinchalik 45401 — “Chet el valyutasi kursi oʻzgarishi natijasida olingan foyda” hisobvaragʻiga olib boriladi. Qayta baholash natijasida yuzaga kelgan salbiy farq 19927 — “Chet el valyutasi kursi oʻzgarishi natijasida muddati uzaytirilgan xarajatlar” hisobvaragʻida jamlanib, keyinchalik 55301 — “Chet el valyutasi kursi oʻzgarishi natijasida koʻrilgan zarar” hisobvaragʻiga olib boriladi. 15810. Mikrokredit tashkiloti jamlash usulidan toʻgʻri olib borish usuliga oʻtganida, balansning valyuta moddalarini qayta baholash natijasida jamlangan kurs farqlari hisob siyosati qabul qilingan kalendar yilning oxirigacha har oyda proporsional ravishda moliyaviy natijalarga olib boriladi”. 40. 164-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “164. Mikrokredit tashkilotiga berilgan xayriya badallari va grantlar faoliyatni moliyalashtirish manbai sifatida qaraladi va quyidagi tartibda hisobga olinadi: a) mikrokredit tashkiloti tomonidan xayriya badallari olinganda quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi amalga oshiriladi: Debet 10101 — “Kassadagi pul mablagʻlari” yoki 10503 — “Banklarga qoʻyilgan talab qilib olinguncha saqlanadigan depozitlar”; Kredit 45994 — “Boshqa foizsiz daromadlar”; b) mikrokredit tashkilotiga berilgan grantlar dastlab majburiyat sifatida tan olinadi va quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi amalga oshiriladi: Debet 10503 — “Banklarga qoʻyilgan talab qilib olinguncha saqlanadigan depozitlar”; Kredit 22814 — “Grant mablagʻlari”; v) grantlar bilan bogʻliq boʻlgan shartlar mikrokredit tashkiloti tomonidan bajarilishiga (grantlar oʻzlashtirilishiga) muvofiq quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi amalga oshiriladi: Debet 22814 — “Grant mablagʻlari”; Kredit 45917 — “Grant mablagʻlaridan olingan daromad”; g) grantlar pul shaklida boʻlmagan aktivlar, masalan asosiy vositalar koʻrinishida olinganida aktivlarning baholangan qiymati boʻyicha quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi amalga oshiriladi: Debet 165** — “Asosiy vositalarning tegishli hisobvaragʻi”; Kredit 22814 — “Grant mablagʻlari” (agar grant bilan bogʻliq shartlar mavjud boʻlsa) yoki Kredit 45917 — “Grant mablagʻlaridan olingan daromad” (agar grant bilan bogʻliq shartlar boʻlmasa). Grant shaklida olingan asosiy vositalar eskirishi sari ularning eskirishi boʻyicha oʻtkazmalar mikrokredit tashkilotining boshqa oʻziga tegishli asosiy vositalari kabi amalga oshiriladi va 22814 — “Grant mablagʻlari” hisobvaragʻidagi grant summasi 45917 — “Grant mablagʻlaridan olingan daromad” hisobvaragʻiga hisobot davri uchun hisoblanadigan eskirish summasida oʻtkaziladi; d) oʻzlashtirilgan grantlar hisobot yili tugashi bilan foyda (zararlar) hisobvaragʻidan kapitaldagi “Oʻzlashtirilgan grant mablagʻlari” hisobvaragʻiga quyidagi buxgalteriya oʻtkazmasi amalga oshiriladi: Debet 31206 — “Sof foyda (zarar) (aktiv-passiv)”; Kredit 31701 — “Oʻzlashtirilgan grant mablagʻlari”. 41. 166-banddagi “oʻn kunlik” degan soʻzlar “koʻpi bilan bir oylik” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 42. 167-band birinchi xatboshisining ikkinchi jumlasi chiqarib tashlansin. 43. 169-band oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 44. 171-band quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “Mikrokredit tashkiloti mijozlar bilan amalga oshirilgan operatsiyalar toʻgʻrisidagi axborotni, mijozlar bilan yozishmalarni, shuningdek mijozlarni identifikatsiyalash maʼlumotlarini va mijozlarni lozim darajada tekshirishga doir materiallarni mijozlar bilan amaliy ish munosabatlari toʻxtatilganidan keyin kamida besh yil mobaynida saqlashlari shart”. 45. 172-banddagi “har bir kun” va “shu kun” degan soʻzlar tegishlicha “har oy” va “shu oy” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 46. 173-bandning birinchi xatboshidagi “omborda” degan soʻz “kassada, omborda” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 47. 174-banddagi “omborda” degan soʻz “kassa yoki omborda” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 48. 3, 4, 7, 11, 13 va 14-ilovalar mazkur oʻzgartirish va qoʻshimchalarning 1—6 ilovalariga muvofiq tahrirda bayon etilsin. 49. 5-ilovadagi “Eslatma” ustuni chiqarib tashlansin. 50. 6-ilovadagi “davri” va “Hisobvaraqlar debetiga hisobvaraqlar kreditidan” degan soʻzlar tegishlicha “oyi” va “Hisobvaraqlar debetidan hisobvaraqlar kreditiga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 51. 17-ilovaning “Chiqim” qismida: “Mikrolizing” satri chiqarib tashlansin; “Jami naqd chiqim (A)” degan soʻzlar “Jami naqd chiqim (V)” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 52. 20-ilovada: 1-band quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “Bunda mikrokredit tashkilotida yuridik shaxs va yakka tartibdagi tadbirkorga hisobvaraqlar, shuningdek mikrokredit tashkilotining ichki faoliyati boʻyicha hisobvaraqlar ularning bankdagi hisobvaraqlari boʻyicha Bank depozitorlarining milliy axborot bazasida berilgan xos raqami bilan, jismoniy shaxslarga hisobvaraqlar “99XXXXXX” tartibida har bir jismoniy shaxs uchun alohida ixtiyoriy shakllantirilgan xos raqam bilan ochiladi”; 2-bandidagi “bankning”, “bank boʻlimida” va “banklarning” degan soʻzlar tegishlicha “mikrokredit tashkilotining”, “mikrokredit tashkilotida” va “mikrokredit tashkilotlar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.