Sud qarorlarini qayta koʻrish instituti takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksiga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida
(code, 2021-01-12)

“301-modda. Investitsiyaviy nizolar boʻyicha ishlar
Investitsiyaviy nizolar boʻyicha ishlar jumlasiga quyidagilar kiradi: 1) investitsiya shartnomalarini tuzish, oʻzgartirish va bekor qilish bilan bogʻliq nizolar; 2) investitsiya shartnomalarini haqiqiy emas deb topish haqidagi nizolar; 3) investitsiya shartnomasining bajarilishi bilan bogʻliq nizolar; 4) investitsiya shartnomasidan kelib chiqadigan soliq, bojxona, ijtimoiy, ekologik va boshqa majburiyatlarning investor tomonidan bajarilishi bilan bogʻliq nizolar; 5) investitsiya shartnomasi boʻyicha investorga berilgan mol-mulkni talab qilib olish yoki bunday shartnoma boʻyicha neustoyka undirish va (yoki) zararlar oʻrnini qoplash toʻgʻrisidagi nizolar.

302. Raqobatga oid ishlar
Yuridik shaxslar, shu jumladan chet el yuridik shaxslari, xoʻjalik boshqaruvi organlari, yakka tartibdagi tadbirkorlar hamda monopoliyaga qarshi organ oʻrtasida tovar va moliya bozorlarida raqobat sohasidagi munosabatlardan kelib chiqadigan nizolar raqobatga oid ishlar jumlasiga kiradi”; 7) 32-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Sudga taalluqli ishlar tumanlararo, tuman (shahar) iqtisodiy sudlari tomonidan koʻriladi, bundan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi va Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyatlar va Toshkent shahar sudlari sudloviga tegishli ishlar mustasno. Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyatlar va Toshkent shahar sudlari: taraflardan biri Oʻzbekiston Respublikasi norezidenti — chet el shaxsi boʻlgan ishlarni; chet davlat sudlari va arbitrajlarining qarorlarini tan olish hamda ijroga qaratish toʻgʻrisidagi ishlarni koʻradi. Davlat boshqaruv organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari oʻrtasidagi iqtisodiy bitimlardan kelib chiqadigan nizolar Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi tomonidan koʻriladi. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi alohida holatlarni eʼtiborga olgan holda har qanday ishni istalgan suddan olib qoʻyish va uni birinchi instansiya boʻyicha oʻz ish yurituviga qabul qilishga, ishni bir suddan boshqasiga oʻtkazishga haqli. Investitsiyaviy nizolar boʻyicha yirik investorning, raqobatga oid ishlar boʻyicha taraflarning xohishiga koʻra, ushbu toifadagi ishlar bevosita Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi, qolgan investitsiyaviy nizolar investorning xohishiga koʻra, Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyatlar va Toshkent shahar sudlari tomonidan birinchi instansiya sudi sifatida koʻriladi”; 8) 34-modda quyidagi mazmundagi beshinchi va oltinchi qismlar bilan toʻldirilsin: “Yirik investor boʻlmagan investorning investitsiya faoliyati bilan bogʻliq daʼvolar javobgar joylashgan yerdagi tuman (shahar), tumanlararo iqtisodiy sudga yoki Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyatlar va Toshkent shahar sudlariga taqdim etilishi mumkin. Yirik investorning investitsiya faoliyati bilan bogʻliq daʼvolar, shuningdek tovar va moliya bozorlaridagi raqobat sohasidagi munosabatlardan kelib chiqadigan daʼvolar javobgar joylashgan yerdagi tuman (shahar), tumanlararo iqtisodiy sudga yoki Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudiga taqdim etilishi mumkin”; 9) 49-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Tumanlararo, tuman (shahar) iqtisodiy sudlariga daʼvo arizasini (arizani) — Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar (shaharlar) prokurorlari va ularga tenglashtirilgan prokurorlar, Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyatlar va Toshkent shahar sudlariga esa — Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahar prokurorlari yoki ularning oʻrinbosarlari taqdim etadi. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori yoki uning oʻrinbosari Oʻzbekiston Respublikasining barcha iqtisodiy sudlariga daʼvo arizasi (ariza) taqdim etishga haqli. Prokuror faqat qonunda nazarda tutilgan hollarda yoki prokurorning daʼvo arizasi (arizasi) asosida qoʻzgʻatilgan ishlardagina ishtirok etishi mumkin. Prokuror boshqa shaxslarning arizalari bilan qoʻzgʻatilgan ishning muhokamasida oʻz tashabbusi bilan ishtirok etishi mumkin emas. Ishda ishtirok etuvchi prokuror ishning mazmuni boʻyicha fikrini bayon etadi, bundan uning boshqa shaxslarning huquqlari va qonun bilan qoʻriqlanadigan manfaatlarini himoya qilishga doir daʼvo arizasi (arizasi) boʻyicha qoʻzgʻatilgan ishlar mustasno. Fuqaroning, yuridik shaxsning va davlatning manfaatlarini koʻzlab daʼvo arizasi (ariza) taqdim etgan prokuror daʼvogarning huquqlaridan foydalanadi va uning majburiyatlarini oʻz zimmasiga oladi, bundan kelishuv bitimi yoki mediativ kelishuv tuzish huquqi mustasno. Prokurorning oʻz daʼvo arizasidan (arizasidan) voz kechishi daʼvogarni (arizachini) ishni mazmunan koʻrib chiqishni talab qilish huquqidan mahrum etmaydi. Prokuror tomonidan daʼvogarning huquqini himoya qilish maqsadida taqdim etilgan daʼvodan daʼvogarning voz kechishi daʼvo arizasini (arizani) koʻrmasdan qoldirishga olib keladi”; 10) 115-moddaning uchinchi qismidagi “apellatsiya, kassatsiya yoki nazorat” degan soʻzlar “apellatsiya yoki kassatsiya” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 11) 118-moddaning toʻqqizinchi qismidagi “apellatsiya, kassatsiya, nazorat” degan soʻzlar “apellatsiya, kassatsiya” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 12) 133-modda: yettinchi qismidagi “Apellatsiya, kassatsiya yoki nazorat” degan soʻzlar “Apellatsiya yoki kassatsiya” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; toʻqqizinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Kelishuv bitimini tasdiqlash haqidagi sud hujjati ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) mumkin”; 13) 151-modda quyidagi mazmundagi uchinchi qism bilan toʻldirilsin: “Investitsiyaviy nizolar boʻyicha daʼvo arizasiga investitsiya shartnomasining koʻchirma nusxasi, yirik investorning investitsiya faoliyati bilan bogʻliq daʼvo arizasiga esa uning yirik investorligini tasdiqlovchi hujjat ham ilova qilinadi”; 14) 166-moddaning toʻrtinchi qismidagi “apellatsiya, kassatsiya va nazorat” degan soʻzlar “apellatsiya va kassatsiya” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 15) 249-moddadagi “Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar iqtisodiy sudiga” degan soʻzlar “Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyatlar va Toshkent shahar sudlariga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 16) 259-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Ishda ishtirok etuvchi shaxslar, shuningdek ishda ishtirok etishga jalb qilinmagan, ammo huquqlari va majburiyatlari toʻgʻrisida sud hal qiluv qarori qabul qilgan shaxslar birinchi instansiya sudining qonuniy kuchga kirmagan hal qiluv qarori ustidan apellatsiya shikoyati berishga haqlidir. Prokuror, yuqori turuvchi prokuror faqat prokuror ishtirokida koʻrilgan ish boʻyicha, shuningdek taraflarning murojaati mavjud boʻlgan taqdirda birinchi instansiya sudining qonuniy kuchga kirmagan hal qiluv qarori ustidan apellatsiya protesti keltirishga haqli. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil birinchi instansiya sudining qonuniy kuchga kirmagan hal qiluv qarori ustidan apellatsiya shikoyati berishga haqli, bundan tadbirkorlik subyektlari oʻrtasida yuzaga keladigan iqtisodiy nizolar, shuningdek tadbirkorlik faoliyati bilan bogʻliq boʻlmagan nizolar mustasno. Sudning hal qiluv qarori ustidan toʻliq yoki qisman shikoyat qilinishi (protest keltirilishi) mumkin”; 17) 260-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“260-modda. Apellatsiya shikoyatini (protestini) koʻrib chiquvchi sud
Apellatsiya shikoyatlari (protestlari): tegishli tumanlararo, tuman (shahar) iqtisodiy sudlarining hal qiluv qarorlari ustidan berilganda — Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyatlar va Toshkent shahar sudlarining iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼati tomonidan; Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyatlar va Toshkent shahar sudlarining hal qiluv qarorlari, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining hal qiluv qarorlari ustidan berilganda — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼati tomonidan koʻriladi”; 18) 262-modda quyidagi mazmundagi oltinchi qism bilan toʻldirilsin: “Ishda ishtirok etishga jalb qilinmagan, ammo huquqlari va majburiyatlari toʻgʻrisida sud hal qiluv qarori qabul qilgan shaxslar, shuningdek sud majlisining vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilinmagan ishda ishtirok etuvchi shaxslar uchun ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan apellatsiya shikoyatini berish muddati ularga hal qiluv qarori qabul qilinganligi maʼlum boʻlgan kundan eʼtiboran hisoblanadi”; 19) 265-moddaning ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Apellatsiya protestiga ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarga apellatsiya protestining va unga ilova qilingan, ushbu shaxslarda mavjud boʻlmagan hujjatlarning koʻchirma nusxalari yuborilganligini yoki topshirilganligini tasdiqlovchi hujjat, prokuror ishtirokisiz koʻrilgan ish boʻyicha tarafning murojaati koʻchirma nusxasi ilova qilinadi”; 20) 269-moddaning birinchi qismi quyidagi mazmundagi 11-band bilan toʻldirilsin: “11) apellatsiya shikoyatining (protestining) shakli va mazmuni ushbu Kodeksning 263-moddasida belgilangan talablarga muvofiq boʻlmasa yoki apellatsiya shikoyatiga ushbu Kodeks 265-moddasining uchinchi qismida nazarda tutilgan hujjatlar yoxud prokuror ishtirokisiz koʻrilgan ish boʻyicha keltirilgan protestga tarafning murojaati koʻchirma nusxasi ilova qilinmagan boʻlsa”; 21) 272-moddaning uchinchi qismidagi “nazorat tartibida” degan soʻzlar “kassatsiya tartibida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 22) 273-modda: birinchi qismining 4-bandidagi “va voz kechish apellatsiya instansiyasi sudi tomonidan qabul qilingan” degan soʻzlar chiqarib tashlansin; toʻrtinchi qismidagi “nazorat tartibida” degan soʻzlar “kassatsiya tartibida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 23) 274-modda: toʻrtinchi qismidagi “bundan jamiyat yoki davlat manfaatlarini koʻzlab qoʻzgʻatilgan ishlar boʻyicha prokurorning kelmaganligi mustasno” degan soʻzlar chiqarib tashlansin; quyidagi mazmundagi beshinchi — oʻn uchinchi qismlar bilan toʻldirilsin: “Apellatsiya instansiyasi sudida ishni koʻrish raislik qiluvchining yoki sudyalardan birining maʼruzasi bilan boshlanadi. Maʼruzachi ishning holatlarini, birinchi instansiya sudi hal qiluv qarorining mazmunini, apellatsiya shikoyati (protesti) vajlarini va uning yuzasidan berilgan yozma fikrni bayon qiladi. Sud maʼruzadan keyin sud majlisiga kelgan ishda ishtirok etuvchi shaxslarning tushuntirishlarini eshitadi, ular apellatsiya shikoyatida (protestida) koʻrsatilmagan vajlarni keltirishga va qoʻshimcha materiallar taqdim etishga ham haqli. Dastlab apellatsiya shikoyati bergan shaxs yoki uning vakili yoxud, agar ish protest boʻyicha koʻrilayotgan boʻlsa, prokuror soʻzga chiqadi. Hal qiluv qarori ustidan har ikkala taraf tomonidan shikoyat berilgan boʻlsa, birinchi boʻlib daʼvogar soʻzga chiqadi. Ushbu Kodeksning 50-moddasida nazarda tutilgan tartibda ishda ishtirok etuvchi davlat organlari va boshqa shaxslar, agar ular sudning qarori ustidan shikoyat bermagan boʻlsa, taraflar va uchinchi shaxslardan keyin soʻzga chiqadi. Ishda ishtirok etuvchi shaxslarning tushuntirishlari eshitilganidan soʻng apellatsiya instansiyasi sudi qaror chiqarish uchun maslahatxonaga kiradi. Sud muhokamasi tugaganidan keyin qabul qilingan qarorning xulosa qismi eʼlon qilinadi va u ishga qoʻshib qoʻyiladi. Qaror besh kun ichida toʻliq hajmda tuziladi va imzolanadi. Raislik qiluvchi qarorning xulosa qismi eʼlon qilinganidan keyin ishda ishtirok etuvchi shaxslarga qarorning toʻliq hajmda tuzilishi va ularga yuborilishi muddatini, shuningdek qaror ustidan shikoyat qilish tartibini tushuntiradi”; 24) 275-modda: ikkinchi qismi chiqarib tashlansin; uchinchi qismi ikkinchi qism deb hisoblansin; 25) 277-moddaning uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Alohida hollarda apellatsiya shikoyatini (protestini) koʻrib chiqish muddati ishni koʻrayotgan sudlov hayʼati tomonidan koʻpi bilan bir oyga uzaytirilishi mumkin”; 26) 279-modda toʻrtinchi qismining 5-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “5) hal qiluv qarorining sudya tomonidan imzolanmaganligi yoxud hal qiluv qarorida koʻrsatilganidan boshqa sudya tomonidan imzolanganligi”; 27) 281-modda uchinchi qismining 3-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “3) daʼvo arizasini qabul qilishni rad etish, daʼvo arizasini qaytarish, daʼvo arizasini koʻrmasdan qoldirish, ish yuritishni tugatish, ish yuritishni toʻxtatib turish toʻgʻrisidagi ajrimni bekor qilishga va daʼvo arizasini, ishni birinchi instansiya sudida koʻrib chiqish uchun yuborishga haqli”; 28) 282-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Ishda ishtirok etuvchi shaxslar, shuningdek ishda ishtirok etishga jalb qilinmagan, ammo huquqlari va majburiyatlari toʻgʻrisida sud hal qiluv qarori qabul qilgan shaxslar birinchi instansiya sudining qonuniy kuchga kirgan, apellatsiya tartibida koʻrilgan hal qiluv qarori va apellatsiya instansiyasi sudining qarori ustidan kassatsiya shikoyati berishga haqli. Prokuror, yuqori turuvchi prokuror birinchi instansiya sudining qonuniy kuchga kirgan, apellatsiya tartibida koʻrilgan hal qiluv qarori va apellatsiya instansiyasi sudining qarori ustidan, agar ish boʻyicha prokuror ishtirok etgan boʻlsa, shuningdek taraflarning murojaati mavjud boʻlgan taqdirda, kassatsiya protesti keltirishga haqli. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil birinchi instansiya sudining qonuniy kuchga kirgan, apellatsiya tartibida koʻrilgan hal qiluv qarori va apellatsiya instansiyasi sudining qarori ustidan kassatsiya shikoyati berishga haqlidir, bundan tadbirkorlik subyektlari oʻrtasida yuzaga keladigan iqtisodiy nizolar, shuningdek tadbirkorlik faoliyati bilan bogʻliq boʻlmagan nizolar mustasno. Birinchi instansiya sudining hal qiluv qarori va apellatsiya instansiyasi sudining qarori ustidan toʻliq yoki qisman kassatsiya tartibida shikoyat qilinishi (protest keltirilishi) mumkin”; 29) 283-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“283-modda. Kassatsiya shikoyatini (protestini) koʻradigan sud
Birinchi instansiya sudining apellatsiya tartibida koʻrilgan hal qiluv qarori va apellatsiya instansiyasi sudining qarori ustidan berilgan kassatsiya shikoyati (protesti) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼati tomonidan koʻriladi”; 30) 284-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Kassatsiya shikoyati (protesti) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼatiga beriladi”; 31) 285-moddaning birinchi va ikkinchi qismlari quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Kassatsiya shikoyati (protesti) apellatsiya instansiyasi sudi qarori qabul qilingan kundan eʼtiboran bir yil ichida berilishi mumkin. Kassatsiya shikoyati (protesti) berishning oʻtkazib yuborilgan muddati shikoyat (protest) bergan shaxsning iltimosnomasi boʻyicha kassatsiya instansiyasi sudi tomonidan, agar iltimosnoma kassatsiya shikoyatini (protestini) berish muddati oʻtgan kundan eʼtiboran uch oy ichida berilgan va kassatsiya shikoyatini (protestini) berish muddati oʻtkazib yuborilishining sabablari sud tomonidan uzrli deb topilgan boʻlsa, tiklanishi mumkin”; 32) 286-modda birinchi qismining 3 va 4-bandlari quyidagi tahrirda bayon etilsin: “3) ustidan shikoyat (protest) berilayotgan hal qiluv qarorini, qarorni qabul qilgan sudning nomi; 4) ishning raqami, hal qiluv qarori, qaror qabul qilingan sana, nizo predmeti”; 33) 288-moddaning ikkinchi va uchinchi qismlari quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Kassatsiya protestiga ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarga kassatsiya protesti va unga ilova qilingan, ushbu shaxslarda mavjud boʻlmagan hujjatlarning koʻchirma nusxalari yuborilganligini yoki topshirilganligini tasdiqlovchi hujjat, prokuror ishtirokisiz koʻrilgan ish boʻyicha tarafning murojaati koʻchirma nusxasi ilova qilinadi. Apellatsiya shikoyatini (protestini) qaytarish va apellatsiya shikoyatini (protestini) qabul qilishni rad etish toʻgʻrisidagi ajrim ustidan berilgan kassatsiya shikoyatiga (protestiga) qaytarilgan shikoyat (protest) va uni sudga taqdim etishda unga ilova qilingan hujjatlar ham ilova qilinishi kerak”; 34) quyidagi mazmundagi 2881-modda bilan toʻldirilsin:

“2881-modda. Ishni talab qilib olish
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining sudyasi kassatsiya shikoyati (protesti) boʻyicha tegishli iqtisodiy suddan ishni talab qilib olishga haqli. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi, Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori va ularning oʻrinbosarlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyat, Toshkent shahar prokurorlari ushbu Kodeksning 282-moddasida koʻrsatilgan shaxslarning murojaati mavjud boʻlgan taqdirda, kassatsiya protesti kiritish masalasini hal etish uchun tegishli iqtisodiy suddan ishni talab qilib olishga haqli”; 35) 289-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“289-modda. Kassatsiya shikoyatini (protestini) oʻrganish
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining sudyasi kassatsiya shikoyatini (protestini) besh kundan ortiq boʻlmagan muddatda oʻrganadi. Kassatsiya shikoyatini (protestini) oʻrganish natijalari boʻyicha sudya quyidagi ajrimlardan birini chiqaradi: 1) kassatsiya shikoyatini (protestini) ish yuritishga qabul qilish va ishni talab qilib olish toʻgʻrisida; 2) kassatsiya shikoyatini (protestini) ish yuritishga qabul qilishni rad etish haqida; 3) kassatsiya shikoyatini (protestini) qaytarish toʻgʻrisida. Kassatsiya shikoyatini (protestini) oʻrganish natijalariga doir ajrimning koʻchirma nusxasi ishda ishtirok etuvchi shaxslarga ajrim chiqarilgan kunning ertasidan kechiktirmay, ushbu Kodeksning 197-moddasida nazarda tutilgan tartibda yuboriladi”; 36) 290-moddaning ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Kassatsiya shikoyatini (protestni) ish yuritishga qabul qilish toʻgʻrisidagi ajrimda quyidagilar koʻrsatilishi kerak: 1) ajrim chiqarilgan sana va joy; 2) ajrim chiqargan sudyaning familiyasi, ism-sharifining bosh harflari; 3) shikoyatni (protestni) bergan shaxsning nomi (familiyasi, ismi, otasining ismi); 4) ustidan shikoyat qilinayotgan (protest keltirilayotgan) sud hujjatlari; 5) tegishli suddan ishni talab qilib olish toʻgʻrisidagi xulosa”; 37) 291-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining sudyasi kassatsiya shikoyatini (protestini) ish yuritishga qabul qilishni quyidagi hollarda rad etadi, agar: 1) kassatsiya shikoyati (protesti) hal qiluv qarori ustidan shikoyat qilish (protest keltirish) huquqiga ega boʻlmagan shaxs tomonidan berilgan boʻlsa; 2) kassatsiya shikoyati (protesti) qonuniy kuchga kirmagan yoki qonunchilikka muvofiq kassatsiya tartibida shikoyat qilinishi (protest keltirilishi) mumkin boʻlmagan yoxud apellatsiya tartibida koʻrilmagan sud hujjati ustidan berilgan boʻlsa; 3) kassatsiya shikoyati (protesti) kassatsiya tartibida koʻrilgan sud hujjati ustidan berilgan boʻlsa; 4) kassatsiya shikoyatini (protestini) berishning oʻtkazib yuborilgan muddatini tiklash rad etilgan boʻlsa; 5) kassatsiya shikoyatidan (protestidan) uni bergan shaxs voz kechganligi (uni chaqirib olganligi) sababli kassatsiya shikoyati (protesti) boʻyicha ish yuritishni tugatish haqidagi ajrim mavjud boʻlsa. Kassatsiya shikoyatini (protestini) ish yuritishga qabul qilishni rad etish toʻgʻrisidagi ajrimda kassatsiya shikoyatini (protestini) ish yuritishga qabul qilishni rad etish asoslari koʻrsatiladi, kassatsiya shikoyatini berishda toʻlangan davlat bojini qaytarish haqidagi masala hal etiladi. Kassatsiya shikoyatini (protestini) ish yuritishga qabul qilishni rad etish toʻgʻrisidagi ajrim bekor qilingan taqdirda, kassatsiya shikoyati (protesti) sudga dastlab murojaat qilingan kunda berilgan hisoblanadi”; 38) 292-moddaning: birinchi qismi: birinchi xatboshisidagi “kassatsiya instansiyasi sudi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining sudyasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 2-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “2) kassatsiya shikoyatining (protestining) shakliga va mazmuniga nisbatan ushbu Kodeksning 286-moddasida belgilangan talablarga rioya etilmagan yoki kassatsiya shikoyatiga (protestiga) ushbu Kodeks 288-moddasining uchinchi qismida koʻrsatilgan hujjatlar yoxud prokuror ishtirokisiz koʻrilgan ish boʻyicha protestga taraflarning murojaati koʻchirma nusxasi ilova qilinmagan boʻlsa”; toʻrtinchi qismi chiqarib tashlansin; beshinchi va oltinchi qismlari tegishincha toʻrtinchi va beshinchi qismlar deb hisoblansin; 39) 294-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“294-modda. Sud hujjatlari ijrosini toʻxtatib turish
Ishda ishtirok etuvchi shaxslarning iltimosnomasiga koʻra, kassatsiya instansiyasi sudi (sudya) birinchi instansiya sudida qabul qilingan hal qiluv qarorining, apellatsiya instansiyasi sudi qarorining ijrosini kassatsiya instansiyasida ish yuritish tamomlanguniga qadar toʻxtatib turishga haqli. Sudya sud hujjati ijrosini toʻxtatib turish toʻgʻrisida yoki uning ijrosini toʻxtatib turishni rad etish haqida kassatsiya shikoyatini (protestini) ish yuritishga qabul qilish toʻgʻrisidagi ajrimda koʻrsatadi”; 40) quyidagi mazmundagi 2941-modda bilan toʻldirilsin:

“2941-modda. Kassatsiya shikoyatini (protestini) sud muhokamasida koʻrib chiqish uchun tayinlash va ishda ishtirok etuvchi shaxslarni xabardor qilish
Kassatsiya shikoyatini (protestini) sud muhokamasida koʻrib chiqish uchun tayinlash toʻgʻrisidagi masala ish sudga kelib tushgan kundan eʼtiboran besh kundan kechiktirmay hal qilinadi. Kassatsiya shikoyatini (protestini) sud muhokamasida koʻrib chiqish uchun tayinlash toʻgʻrisidagi ajrimda sud majlisini oʻtkazish vaqti va joyi koʻrsatiladi. Kassatsiya shikoyatini (protestini) sud muhokamasida koʻrib chiqish uchun tayinlash toʻgʻrisidagi ajrimning koʻchirma nusxasi ishda ishtirok etuvchi shaxslarga ajrim chiqarilgan kunning ertasidan kechiktirmay, ushbu Kodeksning 197-moddasida nazarda tutilgan tartibda yuboriladi”; 41) 295-modda: uchinchi qismi chiqarib tashlansin; toʻrtinchi qismi uchinchi qism deb hisoblansin; 42) 296-modda: birinchi qismining: 1-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “1) kassatsiya shikoyati (protesti) apellatsiya tartibida koʻrilmagan yoki ushbu Kodeksga muvofiq kassatsiya tartibida shikoyat qilinmaydigan (protest keltirilmaydigan) sud hujjati ustidan berilgan va u kassatsiya instansiyasi sudi tomonidan xatoga yoʻl qoʻyilib, ish yuritishga qabul qilingan boʻlsa”; 4-bandidagi “va voz kechish kassatsiya instansiyasi sudi tomonidan qabul qilingan” degan soʻzlar chiqarib tashlansin; toʻrtinchi qismi chiqarib tashlansin; beshinchi qismi toʻrtinchi qism deb hisoblansin; 43) 297-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Kassatsiya instansiyasi sudi ishni sud majlisida koʻradi. Kassatsiya shikoyati (protesti) boʻyicha birinchi sud majlisi kassatsiya shikoyatini (protestini) sud muhokamasida koʻrib chiqish uchun tayinlash toʻgʻrisida ajrim chiqarilgan kundan eʼtiboran yigirma kundan kechiktirmay oʻtkazilishi kerak. Kassatsiya instansiyasi sudida: ishlarni bitta ish yuritishga birlashtirish toʻgʻrisidagi; daʼvoning predmetini yoki asosini, daʼvo talablarining miqdorini oʻzgartirish haqidagi; qarshi daʼvo taqdim etish toʻgʻrisidagi; ishda ishtirok etishga uchinchi shaxslarni jalb qilish haqidagi qoidalar, shuningdek ushbu Kodeksda faqat birinchi instansiya sudida ishni koʻrish uchun belgilangan boshqa qoidalar qoʻllanilmaydi. Kassatsiya instansiyasi sudining sud majlisiga sud muhokamasini oʻtkazish vaqti va joyi haqida tegishli tarzda xabardor qilingan, kassatsiya shikoyatini (protestini) bergan shaxsning va ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarning kelmaganligi ishni ularning ishtirokisiz koʻrishga toʻsqinlik qilmaydi. Kassatsiya instansiyasi sudida ishni koʻrish raislik qiluvchining yoki sudyalardan birining maʼruzasi bilan boshlanadi. Maʼruzachi ishning holatlarini, birinchi instansiya sudi hal qiluv qarorining, apellatsiya instansiyasi sudi qarorining mazmunini, kassatsiya shikoyati (protesti) vajlarini va unga doir kelib tushgan yozma fikrni bayon qiladi. Shundan soʻng sud sud majlisida hozir boʻlgan ishda ishtirok etuvchi shaxslarning tushuntirishlarini eshitadi, ular kassatsiya shikoyatida (protestida) koʻrsatilmagan vajlarni keltirishga va qoʻshimcha dalillar taqdim etishga ham haqli. Dastlab kassatsiya shikoyati bergan shaxs yoki uning vakili yoxud, agar ish protest boʻyicha koʻrilayotgan boʻlsa, prokuror soʻzga chiqadi. Hal qiluv qarori ustidan har ikkala taraf tomonidan shikoyat berilgan boʻlsa, birinchi boʻlib daʼvogar soʻzga chiqadi. Ushbu Kodeksning 50-moddasida nazarda tutilgan tartibda ishda ishtirok etuvchi davlat organlari va boshqa shaxslar, agar ular hal qiluv qarori ustidan shikoyat bermagan boʻlsa, taraflar va uchinchi shaxslardan keyin soʻzga chiqadi. Ishda ishtirok etuvchi shaxslarning tushuntirishlari eshitilganidan soʻng kassatsiya instansiyasi sudi qaror chiqarish uchun maslahatxonaga kiradi. Sud muhokamasi tugaganidan keyin qabul qilingan qarorning xulosa qismi eʼlon qilinadi va u ishga qoʻshib qoʻyiladi. Qaror besh kun ichida toʻliq hajmda tuziladi va imzolanadi. Raislik qiluvchi qarorning xulosa qismi eʼlon qilinganidan keyin ishda ishtirok etuvchi shaxslarga qarorning toʻliq hajmda tuzilishi va ularga yuborilishi muddatini tushuntiradi”; 44) 298-moddaning: ikkinchi qismi chiqarib tashlansin; uchinchi qismi ikkinchi qism deb hisoblansin; ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Protest keltirgan shaxs yoki yuqori turuvchi mansabdor shaxs ishni koʻrish yakuni boʻyicha sud hujjat chiqarilguniga qadar protestni chaqirib olishga haqli”; 45) 299-moddaning birinchi va ikkinchi qismlari quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Sud ishni kassatsiya tartibida koʻrish chogʻida birinchi instansiya va apellatsiya instansiyasi sudi tomonidan moddiy huquq normalari toʻgʻri qoʻllanilganligini va protsessual qonun talablariga rioya etilganligini ish materiallari boʻyicha tekshiradi. Kassatsiya instansiyasi sudi yangi dalillarni tekshirishga va yangi faktlarni aniqlashga haqli emas”; 46) 300-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Kassatsiya shikoyati (protesti) u sud muhokamasida koʻrib chiqish uchun tayinlangan kundan eʼtiboran bir oydan ortiq boʻlmagan muddatda koʻrib chiqiladi. Alohida hollarda kassatsiya shikoyatini (protestini) koʻrib chiqish muddati ishni koʻrayotgan sudlov hayʼati tomonidan koʻpi bilan bir oyga uzaytirilishi mumkin”; 47) 301-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Kassatsiya instansiyasi sudi kassatsiya shikoyatini (protestini) koʻrish natijalari boʻyicha: 1) hal qiluv qarorini, qarorni oʻzgarishsiz, kassatsiya shikoyatini (protestini) esa qanoatlantirmasdan qoldirishga; 2) hal qiluv qarorini, qarorni oʻzgartirishga yoki bekor qilishga va ishni yangidan koʻrib chiqish uchun yubormasdan yangi qaror qabul qilishga; 3) ushbu Kodeks 302-moddasi birinchi qismining 1-bandida va toʻrtinchi qismining 4 va 7-bandlarida nazarda tutilgan asoslar mavjud boʻlganda, hal qiluv qarorini, qarorni bekor qilishga va ishni yangidan koʻrish uchun sud hujjati bekor qilingan sud instansiyasiga yuborishga; 4) hal qiluv qarorini, qarorni oʻzgartirishga; 5) hal qiluv qarorini toʻliq yoki qisman bekor qilishga va ish yuritishni tugatishga yoxud daʼvoni toʻliq yoki qisman koʻrmasdan qoldirishga; 6) ayrim sud hujjatlarini bekor qilish va ish boʻyicha ilgari qabul qilingan sud hujjatlaridan birini oʻz kuchida qoldirishga haqli”; 48) 302-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“302-modda. Birinchi instansiya sudining hal qiluv qarorini, apellatsiya instansiyasi sudining qarorini oʻzgartirish yoki bekor qilish asoslari
Birinchi instansiya sudining hal qiluv qarorini, apellatsiya instansiyasi sudining qarorini oʻzgartirish yoki bekor qilish uchun quyidagilar asos boʻladi: 1) ish uchun ahamiyatli holatlarning toʻliq aniqlanmaganligi; 2) sud aniqlangan deb hisoblagan, ish uchun ahamiyatli boʻlgan holatlarning isbotlanmaganligi; 3) hal qiluv qarorida bayon qilingan xulosalarning ish holatlariga muvofiq emasligi; 4) moddiy va (yoki) protsessual huquq normalarining buzilganligi yoxud notoʻgʻri qoʻllanilganligi. Moddiy huquq normalarining buzilishi yoki notoʻgʻri qoʻllanilishi quyidagilardan iborat: 1) qoʻllanilishi lozim boʻlgan qonun hujjatining qoʻllanilmaganligi; 2) qoʻllanilishi mumkin boʻlmagan qonun hujjatining qoʻllanilganligi; 3) qonun hujjatining notoʻgʻri talqin qilinganligi. Protsessual huquq normalarining buzilganligi yoki notoʻgʻri qoʻllanilganligi, agar bu notoʻgʻri hal qiluv qarori qabul qilinishiga olib kelgan boʻlsa yoki olib kelishi mumkin boʻlsa, birinchi instansiya sudning hal qiluv qarorini, apellatsiya instansiyasi sudining qarorini oʻzgartirish yoxud bekor qilish uchun asos boʻladi. Birinchi instansiya sudining hal qiluv qarorini, apellatsiya instansiyasi sudining qarorini har qanday holda bekor qilish uchun quyidagilar asos boʻladi: 1) sud tomonidan ishning qonunga xilof tarkibda koʻrilganligi; 2) ishning sud majlisi vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilinmagan biror-bir ishda ishtirok etuvchi shaxs yoʻqligida koʻrilganligi; 3) sud ishi yuritilayotgan til toʻgʻrisidagi qoidalar ishni koʻrish chogʻida buzilganligi; 4) ishda ishtirok etishga jalb qilinmagan shaxslarning huquq va majburiyatlari toʻgʻrisida sud tomonidan hal qiluv qarori qabul qilinganligi; 5) hal qiluv qarorining, qarorning sudya yoki, agar ish sudyalar hayʼati tarkibida koʻrilgan boʻlsa, sudyalarning biri tomonidan imzolanmaganligi yoxud hal qiluv qarorida, qarorda koʻrsatilganidan boshqa sudyalar tomonidan imzolanganligi; 6) ishda sud majlisi bayonnomasining mavjud emasligi, uning imzolanmaganligi yoki ushbu Kodeks 202-moddasining ikkinchi qismida koʻrsatilganidan boshqa shaxslar tomonidan imzolanganligi yoxud, agar sud majlisining audio-yoki videoyozuvi amalga oshirilgan boʻlsa, audio- va videoyozuvning elektron yoki boshqa manbalari sud majlisi bayonnomasiga qoʻshib qoʻyilmaganligi; 7) bildirilgan talab boʻyicha sud hal qiluv qarori qabul qilmaganligi; 8) sudyalar maslahatining sir saqlanishi toʻgʻrisidagi qoidaning buzilganligi. Kassatsiya instansiyasi sudi birinchi instansiya sudining hal qiluv qarorini, apellatsiya instansiyasi sudining qarorini, agar taraflar oʻrtasida kelishuv bitimi tuzilgan va u kassatsiya instansiyasi sudi tomonidan tasdiqlangan boʻlsa, bekor qiladi”; 49) 303-moddaning: ikkinchi qismi: 6, 7-bandlari “hal qiluv qarori” degan soʻzlardan keyin “qaror” degan soʻz bilan toʻldirilsin; 8-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “8) kassatsiya shikoyatida (protestida) keltirilgan hal qiluv qarorining, qarorning qonuniyligini va asoslantirilganligini tekshirish toʻgʻrisida talab bildirilishiga doir asoslar”; 12-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “12) agar birinchi instansiya sudining hal qiluv qarori, apellatsiya instansiyasi sudining qarori toʻliq yoki qisman bekor qilingan boʻlsa, uning xulosalariga kassatsiya instansiyasi sudi qoʻshilmaganligining sabablari”; toʻrtinchi qismidagi “Sudning hal qiluv qarori” degan soʻzlar “Hal qiluv qarori, qaror” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 50) 305-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“305-modda. Ajrim, qaror ustidan berilgan kassatsiya shikoyati (protesti)
Sudning ajrimi ustidan ushbu Kodeksda nazarda tutilgan hollarda kassatsiya tartibida shikoyat qilinishi (protest keltirilishi) mumkin. Apellatsiya instansiyasi sudida koʻrilgan ajrim, qaror ustidan ushbu Kodeksda belgilangan qoidalar boʻyicha berilgan kassatsiya shikoyati (protesti) ushbu bobda kassatsiya shikoyatlarini (protestlarini) koʻrish uchun nazarda tutilgan tartibda kassatsiya instansiyasi sudi tomonidan koʻriladi. Kassatsiya instansiyasi sudi apellatsiya instansiyasi sudida koʻrilgan ajrim, qaror, apellatsiya instansiyasi sudining ajrimi ustidan berilgan shikoyatni (protestni) koʻrish natijalari boʻyicha quyidagilarga haqli: 1) birinchi instansiya sudining ajrimini, qarorini, apellatsiya instansiyasi sudining qarorini oʻzgarishsiz, kassatsiya shikoyatini (protestini) esa qanoatlantirmasdan qoldirishga; 2) birinchi instansiya sudining ajrimini, qarorini, apellatsiya instansiyasi sudining qarorini oʻzgartirishga yoki bekor qilishga yoxud ilgari qabul qilingan sud hujjatlaridan birini oʻz kuchida qoldirishga; 3) daʼvo arizasini qabul qilishni rad etish toʻgʻrisidagi, daʼvo arizasini qaytarish, daʼvo arizasini koʻrmasdan qoldirish, ish yuritishni tugatish, ish yuritishni toʻxtatib turish haqidagi ajrimni, ularni oʻz kuchida qoldirish toʻgʻrisidagi apellatsiya instansiyasi sudi qarorini bekor qilishga va daʼvo arizasini, ishni koʻrish uchun birinchi instansiya sudiga yuborishga; 4) apellatsiya instansiyasi sudining apellatsiya shikoyatini (protestini) ish yuritishga qabul qilishni rad etish toʻgʻrisidagi, apellatsiya shikoyatini (protestini) qaytarish toʻgʻrisidagi, apellatsiya shikoyatini (protestini) koʻrmasdan qoldirish, apellatsiya shikoyati (protesti) boʻyicha ish yuritishni tugatish, apellatsiya instansiyasi sudida ish yuritishni toʻxtatib turish haqidagi ajrimni bekor qilishga va apellatsiya shikoyatini (protestini), ishni koʻrish uchun apellatsiya instansiyasi sudiga yuborishga”; 51) quyidagi mazmundagi 3051-modda bilan toʻldirilsin:

“3051-modda. Ishni kassatsiya tartibida takroran koʻrish
Ushbu Kodeksning 282-moddasida koʻrsatilgan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisiga, Bosh prokurori yoki ularning oʻrinbosarlariga ishni kassatsiya tartibida takroran koʻrish haqida protest kiritish toʻgʻrisidagi ariza bilan murojaat qilishga haqli. Ishni kassatsiya tartibida takroran koʻrish haqida protest kiritish toʻgʻrisidagi ariza kassatsiya shikoyati (protesti) berish muddati ichida, mazkur muddat oʻtkazib yuborilgan hollarda esa, qaror qabul qilingan kundan eʼtiboran bir oy ichida berilishi mumkin. Ushbu moddaning ikkinchi qismida nazarda tutilgan muddatlar oʻtgandan keyin berilgan ariza koʻrib chiqilmaydi. Ushbu Kodeks 302-moddasi birinchi qismining 4-bandida nazarda tutilgan asoslar mavjud boʻlgan taqdirda, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi, Bosh prokurori yoki ularning oʻrinbosarlari kassatsiya tartibida koʻrib chiqilgan ishlar boʻyicha chiqarilgan sud hujjatlari ustidan ishni kassatsiya tartibida takroran koʻrish haqida protest kiritishga haqli. Ishni kassatsiya tartibida takroran koʻrish umumiy asoslarga koʻra amalga oshiriladi”; 52) 306-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“306-modda. Kassatsiya instansiyasi sudining ajrimi ustidan shikoyat qilish
Kassatsiya instansiyasi sudi sudyasining kassatsiya shikoyatini (protestini) ish yuritishga qabul qilishni rad etish, kassatsiya shikoyatini (protestini) qaytarish toʻgʻrisidagi ajrimi kassatsiya shikoyati (protesti) bergan shaxsning iltimosnomasiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi yoki uning oʻrinbosari tomonidan bekor qilinishi mumkin. Kassatsiya shikoyatini (protestini) koʻrmasdan qoldirish, kassatsiya shikoyati (protesti) boʻyicha ish yuritishni tugatish toʻgʻrisidagi ajrim ushbu bobda nazarda tutilgan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi, Bosh prokurori yoki ularning oʻrinbosarlari protestiga asosan kassatsiya tartibida takroran koʻrilishi mumkin. Kassatsiya instansiyasi sudi sudyasining kassatsiya shikoyatini (protestini) ish yuritishga qabul qilishni rad etish, kassatsiya shikoyatini (protestini) qaytarish, kassatsiya instansiyasi sudining kassatsiya shikoyatini (protestini) koʻrmasdan qoldirish, kassatsiya shikoyati (protesti) boʻyicha ish yuritishni tugatish toʻgʻrisidagi ajrimini bekor qilish haqidagi ariza kassatsiya shikoyati (protesti) berish muddati ichida, mazkur muddat oʻtkazib yuborilgan hollarda esa, ajrim chiqarilgan kundan eʼtiboran bir oy ichida berilishi mumkin. Ushbu moddaning uchinchi qismida koʻrsatilgan muddat oʻtgandan keyin berilgan ariza koʻrib chiqilmaydi”; 53) 36-bob chiqarib tashlansin; 54) 326-moddaning ikkinchi qismidagi “apellatsiya, kassatsiya yoki nazorat” degan soʻzlar “apellatsiya yoki kassatsiya” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 55) 328-moddaning: birinchi qismidagi “yoki prokuror” degan soʻzlar chiqarib tashlansin; toʻrtinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Sud hujjati qonuniy kuchga kirgan paytdan eʼtiboran uch yil oʻtgach berilgan arizalar koʻrib chiqilmaydi, bundan ushbu Kodeks 327-moddasining 2 — 4-bandlarida nazarda tutilgan asoslar boʻyicha berilgan arizalar mustasno”. 2-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi: hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin; davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarining qayta koʻrib chiqilishi va bekor qilinishini taʼminlasin; ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin. 3-modda. Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.