DAVLAT BOShQARUVI ORGANLARI VA MAHALLIY DAVLAT HOKIMIYATI ORGANLARIDA QONUN HUJJATLARINING TURKUMLAShTIRILGAN HISOBINI YuRITISh QOIDALARINI TASDIQLASh TOʻGʻRISIDA
(order, 2012-02-24)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2011-yil 23-avgustdagi PQ-1602-son “Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq hamda davlat boshqaruvi va mahalliy davlat hokimiyati organlarida qonun hujjatlarining turkumlashtirilgan hisobini yuritishni takomillashtirish maqsadida buyuraman: 1. “Davlat boshqaruvi organlari va mahalliy davlat hokimiyati organlarida qonun hujjatlarining turkumlashtirilgan hisobini yuritish qoidalari” ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur buyruq davlat roʻyxatidan oʻtkazilsin va Idoraviy meʼyoriy hujjatlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish boshqarmasi (S. Sattarov) Oʻzbekiston Respublikasi vazirliklari, davlat qoʻmitalari va idoralari normativ-huquqiy hujjatlarining Davlat reyestriga tegishli yozuv kiritsin. 3. Qonun hujjatlarini turkumlash va huquqiy axborot boshqarmasi (A. Inanbabayev) ushbu normativ-huquqiy hujjatni manfaatdor shaxslar eʼtiboriga yetkazilishini va “Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami” — “Sobraniye zakonodatelstva Respubliki Uzbekistan”da nashr etilishini taʼminlasin. 4. Mazkur buyruq davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan boshlab oʻn kundan keyin kuchga kiradi. 5. Mazkur buyruqning ijrosini nazorat qilish vazir oʻrinbosari E. Kanyazov zimmasiga yuklatilsin. Mazkur Qoidalar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2011-yil 23-avgustdagi PQ-1602-son “Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi, Vazirlar Mahkamasining 1998-yil 27-oktabrdagi 454-son “Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilik tarmoqlarining umumhuquqiy klassifikatorini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi, 2000-yil 5-avgustdagi 304-son “Qonun hujjatlarini turkumlashni takomillashtirish va huquqiy axborotlarni tarqatishni tartibga solish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarorlariga muvofiq vazirliklar, davlat qoʻmitalari va idoralar hamda ularning tarkibiy va hududiy tuzilmalarida (keyingi oʻrinlarda matnda davlat boshqaruvi organlari deb yuritiladi), shuningdek mahalliy davlat hokimiyati organlarida qonun hujjatlarining turkumlashtirilgan hisobini yuritish tartibini belgilaydi. Xoʻjalik boshqaruvi organlari faoliyatida ushbu Qoidalarning qoʻllanilishi tavsiyaviy xarakterga ega. 1. Qonun hujjatlarining turkumlashtirilgan hisobini yuritish ushbu Qoidalarning 1-ilovasida keltirilgan Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilik tarmoqlarining klassifikatori (keyingi oʻrinlarda matnda Klassifikator deb yuritiladi) asosida kod berish, ularga mazkur Qoidalarning 2-ilovasida keltirilgan Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlarining turkumlashtirilgan hisobini yuritish jurnalida (keyingi oʻrinlarda matnda Jurnal deb yuritiladi) hisobga olish va qonun hujjatlarining nazorat nusxalarini olib borishdan iborat. 2. Davlat boshqaruvi organlari va mahalliy davlat hokimiyati organlarida qonun hujjatlariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi, kodekslari va qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi va uning palatalarining qarorlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari, vazirliklar, davlat qoʻmitalari va idoralarining normativ-huquqiy hujjatlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasining qonunlari va boshqa normativ-huquqiy hujjatlari, mahalliy davlat hokimiyati organlarining normativ-huquqiy hujjatlarining turkumlashtirilgan hisobi yuritiladi. 3. Qonun hujjatlarining turkumlashtirilgan hisobini yuritish vazifasi yuridik xizmat xodimiga (yuriskonsultga) yuklatiladi. Uning yoʻqligida ushbu vazifa davlat boshqaruvi organi yoki mahalliy davlat hokimiyati organi rahbari tomonidan vaqtincha boshqa shaxsga yuklatiladi. 4. Qonun hujjatlarining turkumlashtirilgan hisobini yuritish maqsadida davlat boshqaruvi organlari va mahalliy davlat hokimiyati organlariga kelib tushgan har bir normativ-huquqiy hujjat toʻgʻrisidagi maʼlumot yuridik xizmat xodimi (yuriskonsult) tomonidan Jurnalga kiritiladi. Jurnalga kiritilayotgan normativ-huquqiy hujjatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar faqat ushbu hujjatlarning rasmiy nashrlarda eʼlon qilingan manbasidan yoki rasmiy tarqatilgan normativ-huquqiy hujjatlar nusxalaridan olinadi. Normativ-huquqiy hujjatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar toʻliq (qisqartirilmasdan), aniq va adabiy tilda bayon qilinishi kerak. Bunda umumiy qabul qilingan qisqartmalardan foydalanish mumkin. Jurnaldagi yozuvlarni chizish yoki ularni boshqacha tarzda buzib toʻgʻrilashga yoʻl qoʻyilmaydi. Agar yozuvlarni Jurnalga kiritishda jiddiy xatolarga yoʻl qoʻyilsa, notoʻgʻri kiritilgan yozuv toʻliqligicha oʻchirilib, maʼlumotlar qaytadan kiritiladi. Jurnalga kiritilayotgan jiddiy boʻlmagan tuzatishlar, oʻzgartish va qoʻshimchalar vakolatli shaxs imzosi bilan tasdiqlanadi. 5. Jurnalga normativ-huquqiy hujjatlar toʻgʻrisidagi quyidagi maʼlumotlar kiritiladi: tartib raqami; normativ-huquqiy hujjatning Klassifikator boʻyicha kodi; roʻyxatga olish sanasi; normativ-huquqiy hujjatni qabul qilgan organning nomi; normativ-huquqiy hujjatning turi; normativ-huquqiy hujjatning nomi; normativ-huquqiy hujjat qabul qilingan sana va hujjat raqami; normativ-huquqiy hujjatning kuchga kirish sanasi; normativ-huquqiy hujjatni rasmiy nashrda chop etilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; normativ-huquqiy hujjatning amal qilish muddati; normativ-huquqiy hujjatga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; normativ-huquqiy hujjatni oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash toʻgʻrisidagi maʼlumotlar. 6. Klassifikator boʻyicha kod normativ-huquqiy hujjatning qonunchilik tarmogʻiga taalluqliligi boʻyicha beriladi. Agar normativ-huquqiy hujjatda qonunchilikning bir necha tarmogʻiga tegishli normalar mavjud boʻlsa, normativ-huquqiy hujjatga bir necha kod beriladi. 7. Normativ-huquqiy hujjatlarga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish haqidagi, ularni toʻliq yoki qisman oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash toʻgʻrisidagi normativ-huquqiy hujjatlar Jurnalga alohida kiritiladi. Jurnalga kiritilgan normativ-huquqiy hujjatlarga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilganda Jurnalning tegishli ustuniga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisidagi normativ-huquqiy hujjatning qabul qilingan sanasi va hujjat raqami toʻgʻrisidagi maʼlumotlar kiritiladi. Jurnalga kiritilgan normativ-huquqiy hujjatlar oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblanganda, Jurnalning tegishli ustuniga oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash toʻgʻrisidagi normativ-huquqiy hujjatning qabul qilingan sanasi va hujjat raqami koʻrsatiladi. 8. Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlarini turkumlashtirilgan hisobi Jurnalda va elektron koʻrinishda yuritiladi. Elektron koʻrinishdagi maʼlumotlarni viruslar va boshqa taʼsirlar natijasida yoʻq boʻlib ketishini oldini olish maqsadida maʼlumotlar yilda kamida ikki marotaba elektron axborot tashuvchi jismlarga (disketa, SD-disk va boshqalarga) koʻchiriladi va alohida saqlanadi. 9. Jurnalga kiritilgan normativ-huquqiy hujjatlar asosida davlat boshqaruvi organlari va mahalliy davlat hokimiyati organlarining normativ-huquqiy hujjatlar jamgʻarmasi shakllantiriladi. 10. Qonun hujjatining nazorat nusxasi boʻlib, shu hujjatga kiritilgan barcha oʻzgartish va qoʻshimchalar, hujjatni toʻliq yoki qisman oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblanganligi, hujjatning toʻliq yoki qisman amal qilish muddatini uzaytirish yoxud amal qilishini toʻxtatib turish haqidagi maʼlumotlar kiritilgan nusxasi hisoblanadi. 11. Davlat boshqaruvi organlari va mahalliy davlat hokimiyati organlarida normativ-huquqiy hujjatlarning faqat rasmiy nashrlarda eʼlon qilingan nusxalari nazorat holatida olib boriladi. 12. Nazorat holati yuritilayotgan normativ-huquqiy hujjatlarning muqovasiga “NAZORAT” belgisi qoʻyiladi. 13. Normativ-huquqiy hujjatga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish, yangi tahrirda qabul qilish, hujjatni toʻliq yoki qisman oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblanishi, hujjatning toʻliq yoki qisman amal qilish muddatini uzaytirish yoxud amal qilishini toʻxtatib turish haqidagi koʻrsatmaga muvofiq, normativ-huquqiy hujjatning nazorat nusxasiga tegishli belgi qoʻyiladi va shu koʻrsatmaning mazmunini yorituvchi yozuv hamda hujjatning turi, qabul qilingan sana va hujjat raqami hamda hujjat eʼlon qilingan manba aks ettiriladi. 14. Agar normativ-huquqiy hujjat yoki uning boʻlimi, kichik boʻlimi, bobi, paragrafi, moddasi, qismi, bandi, kichik bandi, xatboshisi (keyingi oʻrinlarda matnda tuzilmaviy birliklari deb yuritiladi) oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblanganda yoki yangi tahrirda qabul qilinganda mazkur Qoidalarning 13-bandida koʻrsatilgan belgi va yozuvlardan tashqari mazkur hujjat yoki uning tegishli tuzilmaviy birliklari egri chiziq bilan oʻchiriladi. Masalan: Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2004-yil 22-dekabrdagi 599-son qarori bilan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Shakar xomashyosi xarid qilish mexanizmini takomillashtirish toʻgʻrisida” 2003-yil 20-sentabrdagi 407-son qarori oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblangan. Shu sababli ushbu qaror egri chiziq bilan oʻchiriladi, tegishli belgi qoʻyiladi va “OʻzR VMning 22.12.2004-y. 599-son qarori bilan oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblangan (OʻzR QHT 2004-y., № 51, 518-m.)” degan yozuv kiritiladi (3-ilova); Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2006-yil 17-oktabrdagi PF-3811-son Farmoni bilan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Kommunal xizmatni boshqarish tizimini yanada isloh qilish toʻgʻrisida” 2000-yil 19-dekabrdagi PF-2791-son Farmonining 2-bandi oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblangan. Shu sababli 2000-yil 19-dekabrdagi PF-2791-son Farmonning 2-bandi matni egri chiziq bilan oʻchiriladi, tegishli belgi qoʻyiladi va “OʻzR Prezidentining 17.10.2006-y. PF-3811-son Farmoni bilan oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblangan (OʻzR QHT, 2006-y., № 43-44, 424-m.)” degan yozuv kiritiladi (4-ilova); “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisidagi” Oʻzbekiston Respublikasining 2006-yil 10-oktabrdagi Qonuni bilan Oʻzbekiston Respublikasining “Birjalar va birja faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonuni 6-moddasining uchinchi qismi yangi tahrirda bayon etilgan. Shu sababli “Birjalar va birja faoliyati toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni 6-moddasining uchinchi qismi egri chiziq bilan oʻchiriladi, tegishli belgi qoʻyiladi va “OʻzRning Qonuni 10.10.2006-y. OʻRQ-59-son tahririda (OʻzR QHT, 2006-y., № 41, 405-m.)” degan yozuv kiritiladi (5-ilova). 15. Qonun hujjatida matndan alohida jumlalarni, soʻzlarni, raqamlarni almashtirish yoki chiqarib tashlash yoʻli bilan oʻzgartirish haqida koʻrsatma boʻlsa mazkur Qoidalarning 13-bandida koʻrsatilgan belgi va yozuvdan tashqari hujjat matnidagi ushbu jumlalar, soʻzlar va raqamlar gorizontal toʻgʻri chiziq bilan oʻchiriladi. Masalan: Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2006-yil 9-iyundagi 112-son qarori bilan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1997-yil 18-avgustdagi 404-son qarori bilan tasdiqlangan Xususiylashtiriladigan korxonalar aksiyalari bilan birja va birjadan tashqari bozorlarda bitishuvlarni amalga oshirish tartibining 5.1-bandining ikkinchi xatboshisidagi va 5.2-bandidagi “Vakil qilingan agent” soʻzlari “Sotuvchi” soʻzi bilan almashtirilgan. Shu sababli mazkur Tartibning 5.1-bandining ikkinchi xatboshisidagi va 5.2-bandidagi “Vakil qilingan agent” soʻzlari gorizontal toʻgʻri chiziq bilan oʻchiriladi, tegishli belgi qoʻyiladi va “OʻzR VMning 09.06.2006-y. 112-son qarori bilan soʻzlar almashdi (OʻzR QHT 2006-y., № 23, 210-m.)” degan yozuv kiritiladi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2006-yil 9-iyundagi 112-son qarori bilan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1997-yil 18-avgustdagi 404-son qarori bilan tasdiqlangan Xususiylashtiriladigan korxonalar aksiyalari bilan birja va birjadan tashqari bozorlarda bitishuvlarni amalga oshirish tartibining 5.2-bandidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi bilan kelishilgan holda” soʻzlari chiqarib tashlangan. Shu sababli ushbu banddagi “Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi bilan kelishilgan holda” soʻzlari gorizontal toʻgʻri chiziq bilan oʻchiriladi, tegishli belgi qoʻyiladi va “OʻzR VMning 09.06.2006-y. 112-son qarori bilan soʻzlari chiqarildi (OʻzR QHT 2006-y., № 23, 210-m.)” degan yozuv kiritiladi (6-ilova). 16. Normativ-huquqiy hujjatga qoʻshimchalar kiritilsa tegishli belgi qoʻyiladi. Masalan: “Eksport nazorati toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 9-moddasiga qoʻshimcha kiritish haqida” Oʻzbekiston Respublikasining 2006-yil 20-iyundagi Qonuni bilan Oʻzbekiston Respublikasining “Eksport nazorati toʻgʻrisida”gi Qonunning 9-moddasi toʻrtinchi qism bilan toʻldirilgan. Shu sababli tegishli 9-moddaga belgi qoʻyiladi va “OʻzRning 20.06.2006-y. Qonuni bilan toʻrtinchi qism bilan toʻldirildi (OʻzR QHT, 2006-y., № 25-26, 223-m.)” degan yozuv kiritiladi (7-ilova). 17. Qonun hujjati toʻliq yoki uning tuzilmaviy birliklarining amal qilishi muddati uzaytirilganda, yoxud amal qilishi toʻxtatib turilganda, qaysi muddatga hujjatning amal qilish muddati uzaytirilgani yoki amal qilishi toʻxtatib turilganligi koʻrsatiladi. Masalan: Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2002-yil 2-yanvardagi PF-3020-son Farmoni bilan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Xalq badiiy hunarmandchiliklari va amaliy sanʼatini yanada rivojlantirishni davlat yoʻli bilan qoʻllab-quvvatlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 1997-yil 31-martdagi PF-1741-son Farmonining 2-bandi bilan belgilangan koʻrsatilgan imtiyozlarning amal qilish muddati 2005-yilning 1-apreliga qadar uzaytirilgan. Shu sababli 1997-yil 31-martdagi PF-1741-son Farmoniga tegishli belgi qoʻyiladi va “OʻzR Prezidentining 02.01.2002-y. PF-3020-son Farmoni bilan imtiyozlar amal qilish muddati uzaytirildi (OʻzR OM Axb., 2002-y., № 1, 33-m.)” degan yozuv kiritiladi (8-ilova). 18. Nazorat nusxalardagi yozuvlar faqat havo rangdagi sharikli ruchka bilan tushunarli yozuvda kiritilishi kerak. Agar yozuv butun hujjatga taalluqli boʻlsa, belgi qonun hujjati nomining qarshisiga qoʻyiladi. Agarda yozuv qonun hujjatining tuzilmaviy birliklariga taalluqli boʻlsa u holda belgi tegishli tuzilmaviy birliklar qarshisiga qoʻyiladi. 19. Kodeksning yangi nashri olinganida ilgarigi nashrdagi nazorat nusxa yangisi bilan almashtiriladi. Yangi nashr etilgan kodeksning titul varagʻida koʻrsatilgan sanadan boshlab nazorat nusxa yuritiladi. Foydalanishda qulay boʻlishi uchun kodekslarning nazorat nusxalariga oʻzgartish va qoʻshimchalar aks ettirilgan matnning yopishtirilishi tavsiya etiladi. 20. Normativ-huquqiy hujjatlar: davlat boshqaruvi organlarida yuridik departament, yuridik boshqarma, yuridik boʻlim, yuridik byuro yoki yuriskonsult tomonidan (keyingi oʻrinlarda matnda yuridik xizmat deb yuritiladi), agar shunday tarkibiy boʻlinma mavjud boʻlmasa, ushbu organ rahbari tomonidan belgilanadigan boshqa boshqarma yoki boʻlim tomonidan; Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklarida — yuridik xizmat tomonidan yoki huquqni muhofaza qilish organlari faoliyati, harbiy safarbarlik va favqulodda vaziyatlar masalalari boʻyicha guruh tomonidan; tuman (shahar) hokimliklarida — yuridik xizmat tomonidan yoki tashkiliy-nazorat guruhi tomonidan saqlanadi. 21. Davlat boshqaruvi organlari va mahalliy davlat hokimiyati organlariga kelib tushadigan qonun hujjatlarining rasmiy nashrlari qatʼiy hisobga olinishi, saqlanishi va vaqti-vaqti bilan ular xatlovdan (inventarizatsiyadan) oʻtkazilishi zarur. Qonun hujjatlarining rasmiy nashrlari yil boʻyicha xronologik tartibda yigʻiladi va muqovalanadi. Rasmiy nashrlarning foydalanish uchun berilishi va qaytarilishi maxsus jurnalda qayd etiladi. 22. Davlat boshqaruvi organi va mahalliy davlat hokimiyati organiga rasmiy tarqatilgan normativ-huquqiy hujjatlar nusxalari xronologik tartibda turkumlashtiriladi hamda jildlarda saqlanadi. 23. Qonun hujjatlarini turkumlashgan hisobini yuritish boʻyicha javobgarlik mazkur Qoidalarning 3-bandida koʻrsatilgan masʼul xodimlarga yuklatiladi. Bu xodimlar moddiy javobgar shaxs hisoblanadi va ular bilan toʻliq moddiy javobgarlik toʻgʻrisida shartnoma tuziladi. Yuqorida koʻrsatilgan xodimlar oʻzgarganda Qonun hujjatlari dalolatnoma asosida topshiriladi.