Sport turlarini va sport turining tarmoqlarini eʼtirof etish, ularni sport turlari reyestriga kiritish va undan chiqarish hamda reyestrni yuritish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(resolution, 2025-06-21)

Oʻzbekiston Respublikasining “Jismoniy tarbiya va sport toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Jismoniy tarbiya va sport davlat qoʻmitasi qaror qiladi: 1. Sport turlarini va sport turining tarmoqlarini eʼtirof etish, ularni sport turlari reyestriga kiritish va undan chiqarish hamda reyestrni yuritish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. Mazkur Nizom sport turlarini va sport turining tarmoqlarini eʼtirof etish, ularni sport turlari reyestriga (bundan buyon matnda reyestr deb yuritiladi) kiritish va undan chiqarish hamda reyestrni yuritish tartibini belgilaydi. 1. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: sport turi — jismoniy tarbiya va sport sohasidagi faoliyat turi boʻlib, u insonning sport musobaqalariga oʻziga xos tarzda tayyorgarlik koʻrishi bilan ajralib turadi, sport musobaqalarini oʻtkazish va ularda ishtirok etishga doir talablar, tartib va shartlar belgilanadigan qoidalarga, nizomga (reglamentga) ega boʻladi; sport turining tarmogʻi — farqlovchi belgilarga ega boʻlgan hamda bitta yoki bir nechta sport musobaqalari dasturlari turlarini oʻz ichiga oladigan sport turining qismi. 2. Sport turlarini va sport turining tarmoqlarini eʼtirof etish, ularni reyestrga kiritish va undan chiqarish hamda reyestrni yuritish Oʻzbekiston Respublikasi Sport vazirligi (bundan buyon matnda vakolatli organ deb yuritiladi) tomonidan amalga oshiriladi. 3. Sport turi va sport turining tarmogʻini eʼtirof etish uchun u sport turiga mos belgiga, aniq musobaqa qoidalariga, mashgʻulot oʻtkazishning oʻziga xos xususiyatlariga, sport mashgʻulotlari va sport musobaqalarini oʻtkazish talablariga javob beradigan sport infratuzilmasining mavjudligi, sport infratuzilmasi, foydalaniladigan sport anjomlari va jihozlariga ega boʻlishi, sportchilarning qatnashishi, odamning jismoniy va aqliy rivojlanish qobiliyati hamda harakat faolligini takomillashtirishga, shuningdek sogʻlom turmush tarzini shakllantirishga xizmat qilishi lozim. 4. Reyestr Oʻzbekiston Respublikasida rivojlantirilayotgan sport turlari va sport turining tarmoqlari boʻyicha yagona bazani yaratish maqsadida yuritiladi. 5. Sport turlari va sport turining tarmoqlari eʼtirof etilishi uchun ular quyidagi talablarga mos kelishi lozim: sport turlari va sport turi tarmoqlari boshqa eʼtirof etilgan sport turlaridan va sport turi tarmoqlaridan hamda ularning qoidalari mazmuni, musobaqalar jarayonlari va ularni baholash usullari, mashgʻulot joyi, foydalaniladigan sport anjomlari (himoya vositalaridan tashqari) va jihozlari boʻyicha ajralib turuvchi oʻziga xos xususiyatlarga ega boʻlishi; Oʻzbekiston Respublikasida eʼtirof etilgan sport turlari va sport turi tarmoqlarining nomlaridan farqlanuvchi hamda qisqartmalardan foydalanilmagan oʻzining nomiga ega boʻlishi (sport turi tarmoqlarini hisobga olmaganda); Oʻzbekiston Respublikasida sport mashgʻulotlari va sport musobaqalarini oʻtkazish talablariga javob beradigan sport infratuzilmasining mavjudligi; sport turlari va sport turining tarmoqlari boʻyicha xalqaro sport tashkilotining mavjudligi; sport turlari va sport turining tarmoqlari boʻyicha sport musobaqalarini oʻtkazish va ularda ishtirok etishga doir talablar, tartib va shartlar belgilanadigan qoidalar, nizom (reglament) mavjudligi; turli darajadagi sport musobaqalariga sportchilarni tayyorlash boʻyicha oʻquv dasturlarining mavjudligi; sport turlari va sport turining tarmoqlari maʼmuriy-hududiy tuzilmalarning (Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar) kamida yettitasida rivojlanganligi, ushbu Nizomga 2-ilovasida nazarda tutilgan sport turlari va sport turining tarmoqlari bundan mustasno; shaxsning shaʼni va qadr-qimmatini kamsitadigan, zoʻravonlik va shafqatsizlikni, ijtimoiy, irqiy, milliy, diniy va boshqa murosasizlikni hamda kamsitishning har qanday shaklini targʻib qilmasligi. 6. Olimpiya va Paralimpiya oʻyinlari dasturiga kiritilgan sport turlari va sport turining tarmoqlarini eʼtirof etish, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti va Vazirlar Mahkamasining hujjatlarida koʻzda tutilgan hollarda sport turlari va sport turining tarmoqlarini eʼtirof etish vakolatli organ tomonidan, istisno tariqasida, reyestrga toʻgʻridan-toʻgʻri kiritiladi. 7. Sport turlarini va sport turining tarmoqlarini eʼtirof etish respublika sport federatsiyalari (uyushmalari), jismoniy tarbiya-sport tashkilotlari arizasi asosida vakolatli organ tomonidan amalga oshiriladi, mazkur Nizomning 6-bandi bundan mustasno. 8. Sport turlarini va sport turining tarmoqlarini eʼtirof etish uchun vakolatli organga quyidagi hujjatlar taqdim etiladi: a) sport turi yoki sport turi tarmogʻining aniq nomi koʻrsatilgan ariza; b) sport turlari va sport turining tarmoqlari boʻyicha sport musobaqalarini oʻtkazish va ularda ishtirok etishga doir talablar, tartib va shartlar belgilanadigan qoidalar, nizom (reglament); v) Oʻzbekiston Respublikasi hududlarida sport turlari yoki sport turining tarmoqlari rivojlanayotganligi toʻgʻrisida sport federatsiyasi (uyushmasi) yoki jismoniy tarbiya-sport tashkiloti tomonidan tasdiqlangan maʼlumotnoma. 9. Sport turlari va sport turining tarmoqlarini eʼtirof etish toʻgʻrisidagi ariza vakolatli organ rahbarining buyrugʻi bilan tashkil etiladigan doimiy faoliyat yuritadigan Sport turlarini va sport turining tarmoqlarini eʼtirof etish, ularni sport turlari reyestriga kiritish va reyestrdan chiqarish boʻyicha ekspert komissiyasi (bundan buyon matnda Ekspert komissiyasi deb yuritiladi) tomonidan bir oy muddatda koʻrib chiqilib, sport turlari va sport turining tarmoqlarini eʼtirof etish yoki eʼtirof etishni rad etish toʻgʻrisida xulosa beriladi. 10. Ekspert komissiyasi 11 nafar kishidan kam boʻlmagan tarkibda tuziladi, unga vakolatli organning tegishli tarkibiy boʻlinmalari rahbarlari yoki mutaxassislari, Oʻzbekiston Milliy olimpiya va paralimpiya qoʻmitalari, respublika sport federatsiyalari (uyushmalari) hamda boshqa jismoniy tarbiya va sport tashkilotlarining vakillari kiritiladi. Ekspert komissiyasiga vakolatli organ rahbarining tegishli oʻrinbosari raislik qiladi. 11. Ekspert komissiyasining xulosasi asosida vakolatli organ Hayʼatining navbatdagi yigʻilishida sport turlari va sport turining tarmoqlarini eʼtirof etish yoki eʼtirof etishni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qilinadi. Vakolatli organ tomonidan mazkur Nizom talablariga asosan eʼtirof etilgan sport turlari va sport turining tarmoqlari reyestrga kiritiladi. Qabul qilingan qarordan koʻchirma Hayʼat yigʻilishidan soʻng besh ish kuni ichida arizachiga yuboriladi. 12. Respublika sport federatsiyasi (uyushmasi) yoki jismoniy tarbiya-sport tashkiloti vakolatli organ Hayʼati tomonidan qabul qilingan sport turlari va sport turining tarmoqlarini eʼtirof etishni rad toʻgʻrisidagi qarorda koʻrsatilgan kamchiliklarni bartaraf etgan holda takroran murojaat qilishga haqli. 13. Vakolatli organ tomonidan eʼtirof etilgan sport turlari va sport turining tarmoqlari har toʻrt yilda bir marotaba mazkur Nizomning 5-bandida belgilangan talablarga muvofiq ekanligi boʻyicha qayta koʻrib chiqiladi, oxirgi Olimpiya va Paralimpiya, Osiyo va Paraosiyo oʻyinlari dasturiga kiritilgan sport turlari va sport turining tarmoqlari bundan mustasno. 14. Sport turlari va sport turining tarmoqlarini eʼtirof etishni rad etish uchun quyidagilar asos boʻlib hisoblanadi: sport turlari va sport turining tarmoqlarini mazkur Nizomning 5-bandida belgilangan talablarga muvofiq emasligi; mazkur Nizomning 8-bandida koʻrsatilgan hujjatlar toʻliq taqdim etilmaganligi yoki taqdim etilgan hujjatlarda haqiqatga toʻgʻri kelmaydigan maʼlumotlarning mavjudligi aniqlanganligi; muqaddam vakolatli organ Hayʼati tomonidan qabul qilingan sport turlari va sport turining tarmoqlarini eʼtirof etishni rad etish toʻgʻrisidagi qarorda koʻrsatilgan kamchiliklarning bartaraf etilmaganligi. 15. Reyestr vakolatli organ tomonidan eʼtirof etilgan sport turlarining tizimlashtirilgan roʻyxatidan iborat boʻladi. 16. Reyestr quyidagi oltita boʻlimdan iborat boʻladi: birinchi boʻlim — Olimpiya va Osiyo oʻyinlari dasturiga kiritilgan sport turlari va ularning tarmoqlari; ikkinchi boʻlim — Olimpiya va Osiyo oʻyinlari dasturiga kiritilmagan sport turlari va ularning tarmoqlari; uchinchi boʻlim — Paralimpiya va Paraosiyo oʻyinlari dasturiga kiritilgan sport turlari va ularning tarmoqlari; toʻrtinchi boʻlim — Paralimpiya va Paraosiyo oʻyinlari dasturiga kiritilmagan adaptiv sport turlari va ularning tarmoqlari; beshinchi boʻlim — milliy sport turlari va ularning tarmoqlari; oltinchi boʻlim — xalq oʻyinlari (etnosport). 17. Reyestrga kiritilgan sport turi va sport turining tarmoqlariga oʻn bitta belgidan iborat tartib raqami (kod) beriladi. Har bir son quyidagilarni aniqlaydi: a) birinchi, ikkinchi va uchinchi sonlar — sport turining bazali tartib raqami 001 dan 999 gacha; b) toʻrtinchi va beshinchi sonlar — sport turi tarmoqlarining bazali tartib raqami 01 dan 99 gacha, sport turi tarmoqlar boʻlmasa — 00; v) oltinchi son — sport bilan shugʻullanish mavsumini hamda oʻyinli va oʻyinli emas sport turini aniqlaydi: 0 — mavsumli emas, oʻyinli emas; 1 — yozgi, oʻyinli emas; 2 — qishki, oʻyinli emas; 3 — mavsumli emas, oʻyinli; 4 — yozgi, oʻyinli; 5 — qishki, oʻyinli; g) yettinchi va sakkizinchi sonlar — sport turining nufuzini aniqlaydi: 01 — Olimpiya va Osiyo oʻyinlari dasturiga kiritilgan sport turlari va ularning tarmoqlari; 02 — Olimpiya va Osiyo oʻyinlari dasturiga kiritilmagan sport turlari va ularning tarmoqlari; 03 — Paralimpiya va Paraosiyo oʻyinlari dasturiga kiritilgan sport turlari va ularning tarmoqlari; 04 — Paralimpiya va Paraosiyo oʻyinlari dasturiga kiritilmagan adaptiv sport turlari va ularning tarmoqlari; 05 — milliy sport turlari va ularning tarmoqlari; 06 — xalq oʻyinlari (etnosport); d) toʻqqizinchi son — sport turining idoraviy mansubligini bildiradi: 0 — hech qanday tashkilotga mansub emas; 1 — Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligiga; 2 — Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligiga; 3 — Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaasiga koʻmaklashuvchi “Vatanparvar” tashkiloti Markaziy Kengashiga; 4 — Oʻzbekiston Respublikasi Sport vazirligiga; 5 — Oʻzbekiston Adaptiv sport turlari assotsiatsiyasiga; 6 — Oʻzbekiston Milliy paralimpiya qoʻmitasi; e) oʻninchi son — maxsus belgi: 0 — sport turi bilan shugʻullanish cheklanmagan; 9 — faqat maxsus davlat tizimlarida rivojlantirish mumkin; yo) oʻn birinchi son — sport turi bilan shugʻullanuvchilarning jinsini bildiradi: 1 — erkaklar va ayollar; 2 — erkaklar; 3 — ayollar. 18. Har bir sport turlari va sport turining tarmoqlariga berilgan raqam (kod)lar ular reyestrdan chiqarilgan taqdirda, ushbu raqam (kod)lar boshqa sport turlari va sport turining tarmoqlariga berilishi mumkin emas. 19. Reyestrga kiritilgan sport turlari va sport turining tarmoqlari boʻyicha quyidagilarga ruxsat etiladi: oliy, oʻrta maxsus va professional taʼlim tashkilotlari mutaxassislarini tayyorlash; sport maktablari va ularning boʻlimlarini ochish; turli hududiy, respublika va xalqaro musobaqalarni oʻtkazish; sportchilarga sport unvonlari va razryadlarni, sport hakamlari va trenerlarga malaka toifalari berish; Oʻzbekiston Respublikasi nomidan turli xalqaro sport musobaqalarida ishtirok etish; qonunchilik hujjatlariga zid boʻlmagan boshqa maqsadlarda faoliyat olib borish. 20. Reyestrga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish respublika sport federatsiyalari (uyushmalari), jismoniy tarbiya-sport tashkilotlari arizalari asosida Ekspert komissiyasi tomonidan mazkur Nizomning 9-bandida belgilangan muddatda berilgan xulosasiga muvofiq vakolatli organning navbatdagi Hayʼati qarori bilan amalga oshiriladi. Qabul qilingan qarordan koʻchirma besh ish kuni ichida arizachiga yuboriladi. 21. Sport turlarini yoki sport turining tarmoqlarini reyestrdan chiqarish uchun quyidagilar asos boʻladi: respublika sport federatsiyalari (uyushmalari), jismoniy tarbiya-sport tashkilotlari tomonidan sport turlarini yoki sport turining tarmoqlarini reyestrdan chiqarish yuzasidan berilgan arizalari asosida; sport turlarini yoki sport turining tarmoqlari boʻyicha sportchilar, trenerlar va oʻtkazilayotgan sport musobaqalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarning vakolatli organning “ERP sport” yagona elektron boshqaruv tizimiga bir yil davomida kiritilmaganligi; sport turlari yoki sport turining tarmoqlari eʼtirof etilganidan keyin sport turi yoki sport turining tarmoqlari eʼtirof etilishiga toʻsqinlik qiluvchi faktlarning aniqlanganligi (qonunchilik hujjatlariga zid yoki soxta hujjat va maʼlumotlarni taqdim etilganligi); sport turlari yoki sport turining tarmoqlari eʼtirof etilganidan keyin bir yil davomida tegishli respublika sport federatsiyalari (uyushmalari), jismoniy tarbiya-sport tashkilotlari tomonidan sport va ommaviy jismoniy tarbiya tadbirlarining kalendar rejasiga taklif kiritilmaganligi yoki tasdiqlangan kalendar rejasi asosida sport tadbirlarini oʻtkazmaganligi; sport turlari yoki sport turining tarmoqlari eʼtirof etilganidan bir yil davomida tegishli respublika sport federatsiyalari (uyushmalari), jismoniy tarbiya-sport tashkilotlari tomonidan Oʻzbekiston Respublikasining sport terma jamoalari va ularning zaxirasini shakllantirish va tasdiqlash uchun vakolatli organga taqdimnoma kiritilmaganligi; sport turlari yoki sport turining tarmoqlari eʼtirof etilganidan keyin bir yil davomida reyestrdagi respublika sport federatsiyalari (uyushmalari), jismoniy tarbiya-sport tashkilotlarining faoliyat yuritmayotganligi yoki faoliyati tugatilganligi. Mazkur bandda belgilangan qoidalar oxirgi Olimpiya va Paralimpiya, Osiyo va Paraosiyo oʻyinlari dasturiga kiritilgan sport turlari va sport turining tarmoqlariga nisbatan qoʻllanilmaydi. 22. Mazkur Nizomning 20-bandida keltirilgan holatlar asosida sport turlari va sport turi tarmoqlarini reyestrdan chiqarish Ekspert komissiyasi tomonidan ushbu Nizomning 9-bandida belgilangan muddatda berilgan xulosasiga muvofiq vakolatli organning navbatdagi Hayʼati qarori bilan amalga oshiriladi. Qabul qilingan qarordan koʻchirma besh ish kuni ichida sport federatsiyalari (uyushmalari), jismoniy tarbiya-sport tashkilotlariga yuboriladi, faoliyati tugatilgan sport federatsiyalari (uyushmalari), jismoniy tarbiya-sport tashkilotlari bundan mustasno. 23. Reyestr vakolatli organ tomonidan mazkur Nizomning 1-ilovasiga muvofiq shaklda elektron koʻrinishida davlat tilida yuritiladi, reyestrdagi sport turlari va sport turi tarmoqlarining nomlari bundan mustasno. Sport turlari va sport turining tarmoqlarini eʼtirof etish, Reyestrga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish, shu jumladan sport turini yoki sport turining tarmogʻini Reyestrdan chiqarish toʻgʻrisida vakolatli organning hayʼat qarori qabul qilingandan keyin uch kun ichida vakolatli organning tegishli masalani Hayʼat muhokamasiga taqdim etgan boʻlimning masʼul xodimi bu haqda reyestrga tegishli yozuv kiritadi. 24. Reyestrning nusxasi vakolatli organning rasmiy veb-saytiga joylashtiriladi va unga kiritilgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar asosida muntazam yangilab boriladi. 25. Mazkur Nizom kuchga kirgunga qadar Oʻzbekiston Respublikasi sport turlari boʻyicha reyestrga kiritilgan sport turlari va sport turining tarmoqlari takroran eʼtirof etilishi talab etilmaydi. Bunda, muqaddam reyestrga kiritilgan sport turlari va sport turining tarmoqlari ushbu Nizomning 1-ilovasidagi shaklga muvofiq yangi raqam (kod) berish orqali qaytadan rasmiylashtiriladi. 26. Respublika sport federatsiyalari (uyushmalari), jismoniy tarbiya-sport tashkilotlari vakolatli organning Hayʼati qaroridan hamda uning aʼzolarining harakatlari (harakatsizligi) yuzasidan bevosita sudga shikoyat qilishga haqli. 27. Mazkur Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladi. T/rSport turining nomiSport turining xos raqam kodiSport turi tarmogʻining nomiSport turi tarmogʻining xos raqam kodiSport turi yoki sport turi tarmogʻini eʼtirof etish uchun ariza kiritgan sport federatsiyasi (uyushmasi), jismoniy tarbiya-sport tashkilotiSport turlari va sport turining tarmoqlarini eʼtirof etilgan sanaSport turlari va sport turining tarmoqlarini Reyestrdan chiqarilgan sanaabvgdeyoBirinchi boʻlim — Olimpiya va Osiyo oʻyinlari dasturiga kiritilgan sport turlari va ularning tarmoqlari1. 2. ... Ikkinchi boʻlim — Olimpiya va Osiyo oʻyinlari dasturiga kiritilmagan sport turlari va ularning tarmoqlari1. 2. ... Uchinchi boʻlim — Paralimpiya va Paraosiyo oʻyinlari dasturiga kiritilgan sport turlari va ularning tarmoqlari1. 2. ... Toʻrtinchi boʻlim — Paralimpiya va Paraosiyo oʻyinlari dasturiga kiritilmagan adaptiv sport turlari va ularning tarmoqlari1. 2. ... Beshinchi boʻlim — Milliy sport turlari va ularning tarmoqlari1. 2. ... Oltinchi boʻlim — xalq oʻyinlari (etnosport)1. 2. .. Sport turi yoʻnalishlari nomiSport turlari va sport turining tarmoqlarini nomiAdaptiv sport turlariParalimpiya sport turlariBochchaGolbolPara akademik eshkak eshishPara badmintonPara voleybolPara velosport (trek va shosse)Para dzyudoPara yengil atletikaPara kamondan otishPara kanoeda eshkak eshishPara qilichbozlikPara pauerliftingPara suzishPara stol tennisiPara taekvondoPara triatlonPara oʻq otishPara basketbol aravachadaPara regbi aravachadaPara tennis aravachada5x5 futbol (koʻzi ojizlar futboli)Para qoyani zabt etishPara ot sportiPara togʻ changʻisiPara snoubordPara xokkey Para biatlonPara togʻ changʻi sportiAravachada kyorlingPara armrestlingKoʻzi ojizlar sport turlari (koʻzi ojiz va zaif koʻruvchilar)Velosport-tandemVelosport-shossePauerliftingStol tennisi (showdown)ShaxmatTor-bolFutzalSurdlimpiya sport turlari(kar va zaif eshituvchilar)BadmintonBasketbolVelosport-shosseVoleybolSohil voleyboliDzyudoYengil atletikaKarate (WKF)Stol tennisiSuv polosiSuzishTaekvondo (WT)TennisOʻq otishFutbol FutzalShaxmatErkin kurashYunon-rum kurashiPauerliftingBoulingGandbolMaxsus olimpiada sport turlari (aqliy va intellektual rivojlanishda nuqsoni mavjud)BasketbolBadmintonBoulingBochchaBadiiy gimnastika VoleybolDzyudoYengil atletikaSport gimnastikasiStol tennisiSuzishFutbol (7x7)FutzalSnoubordSnoushuingTogʻ changʻisiKonkida poygaFigurali uchishChangʻi sportiGandbolBoshqa adaptiv sport turlari*Armrestling Para karateTosh koʻtarishPauerliftingShaxmat ShashkaKibersportFutbol (amputantlar)Noolimpiya sport turlariAvtomobil sport turiKartingKarting slalomAvto slalomRalliAvtokross Aylanma poygaDrift va boshqa yoʻnalishlariQishki sport turlariQishki Osiyo, Olimpiya va Paralimpiya oʻyinlari dasturiga kiritilgan sport turlari