Ish haqi, pensiya, nafaqa va stipendiyalarni toʻlash mexanizmini takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida
(resolution, 2024-11-21)

Ish haqi, pensiya, nafaqa va stipendiyalarni toʻlash tizimini tubdan takomillashtirish, pensionerlar, talabalar va aholining boshqa ijtimoiy ehtiyojmand qatlamlari huquq va qonuniy manfaatlari himoyasini soʻzsiz taʼminlash, ularning Oʻzbekiston Respublikasining barcha hududida xarid qiladigan tovar va xizmatlar uchun toʻlovlarni toʻsiqlarsiz amalga oshirishi uchun qulay sharoitlar yaratish maqsadida: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki, Moliya vazirligi, Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi rahbarlarining eʼtibori Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Virtual qabulxonasiga ish haqi, pensiya, nafaqa va stipendiyalar oʻz vaqtida toʻlanmayotgani, toʻlov terminallari va bank apparatlari tizimi yetarli darajada rivojlanmagan holda toʻlovlar plastik kartochkalarga asossiz ravishda oʻtkazilayotgani toʻgʻrisida koʻplab murojaatlar kelib tushayotganiga qaratilsin. 2. Belgilab qoʻyilsinki, 2022-yil 1-maydan boshlab: barcha turdagi pensiya va nafaqa toʻlovlari naqd shaklda beriladi yoki fuqarolarning roziligi asosida bank kartasiga oʻtkaziladi; ilovada keltirilgan togʻli va olis tumanlardagi budjet tashkilotlari xodimlariga ish haqi toʻlash, ijtimoiy toʻlovlar hech qanday cheklovlarsiz toʻliq hajmda naqd shaklda amalga oshiriladi; oliy oʻquv yurtlari talabalariga stipendiyalarning kamida 50 foizi naqd shaklda beriladi. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi, AT “Xalq banki” pensiyalar mazkur qarorning 2-bandiga muvofiq, qonunchilikda belgilangan muddatda, tegishli oyning 27 sanasidan kechiktirmay toʻlanishini taʼminlasin. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki: tijorat banklari bilan birgalikda ish haqi, pensiya, nafaqa va stipendiyalar hamda ularga tenglashtirilgan toʻlovlarni toʻlashda yoʻl qoʻyilayotgan doimiy suiisteʼmolliklarni soʻzsiz bartaraf etishga doir choralarni koʻrsin, toʻlovlarning birinchi talabga binoan xoʻjalik yurituvchi subyektlar hisob raqamlaridan hech qanday moneliksiz berilishini taʼminlasin; Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Davlat soliq qoʻmitasi, tijorat banklari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari bilan birgalikda bir oy muddatda mavjud toʻlov terminallari infratuzilmasini hisobga olgan holda ish haqini naqd shaklda va plastik kartalarga oʻtkazish yoʻli bilan toʻlashni tanqidiy qayta koʻrib chiqsin va bu borada maqbul nisbatlarni belgilasin. Qabul qilingan chora-tadbirlar toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Devoniga axborot berilsin. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi bir oy muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2005-yil 5-avgustdagi PQ-147-sonli “Banklardagi depozit hisobvaraqlardan naqd pul toʻlovlarini uzluksiz taʼminlash kafolatlari toʻgʻrisida”gi qarorining 3- va 4-bandlarida koʻzda tutilgan naqd pul mablagʻlari oʻz vaqtida berilishini taʼminlamayotgan tijorat banklari rahbarlari va mansabdor shaxslarini javobgarlikka tortish boʻyicha normalar amalda qanday qoʻllanilayotganini oʻrgansin. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi tijorat banklari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyat, shahar va tumanlar hokimliklari bilan birgalikda naqd pul mablagʻlarining bankdan tashqari aylanmaga chiqib ketishiga yoʻl qoʻymaslik hamda uning savdo va xizmat koʻrsatish sohasidan tijorat banklari kassalariga oʻz vaqtida qaytarilishini taʼminlashga qaratilgan aniq tizimli chora-tadbirlar amalga oshirilishini taʼminlasin. 7. Ish haqi, pensiya, nafaqa va stipendiyalarning oʻz vaqtida va uzluksiz toʻlanishini taʼminlash boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori I.B. Abdullayev, Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri oʻrinbosari R.S. Azimov va Markaziy bank raisi F.M. Mullajonov zimmasiga shaxsiy javobgarlik yuklansin. 8. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin. Qoraqalpogʻiston Respublikasi 1. Qonlikoʻl 2. Qoraoʻzak 3. Kegeyli 4. Qoʻngʻirot 5. Moʻynoq 6. Taxtakoʻpir 7. Chimboy 8. Shumanay Andijon viloyati 1. Buloqboshi 2. Ulugʻnor 3. Xonobod shahri Buxoro viloyati 1. Olot 2. Qorakoʻl 3. Qorovulbozor 4. Peshku 5. Romitan Jizzax viloyati 1. Arnasoy 2. Baxmal 3. Gʻallaorol 4. Zomin 5. Zarbdor 6. Zafarobod 7. Forish 8. Yangiobod Qashqadaryo viloyati 1. Dehqonobod 2. Mirishkor 3. Muborak 4. Nishon 5. Chiroqchi Namangan viloyati 1. Kosonsoy 2. Mingbuloq 3. Norin 4. Yangiqoʻrgʻon Navoiy viloyati 1. Konimex 2. Nurota 3. Tomdi 4. Uchquduq Sirdaryo viloyati 1. Xovos Samarqand viloyati 1. Qoʻshrabot 2. Nurobod 3. Paxtachi 4. Urgut Surxondaryo viloyati 1. Boysun 2. Qiziriq 3. Muzrabot 4. Sariosiyo 5. Uzun 6. Shoʻrchi Toshkent viloyati 1. Boʻstonliq 2. Boʻka 3. Pskent Fargʻona viloyati 1. Beshariq 2. Soʻx 3. Yozyovon Xorazm viloyati 1. Hazorasp 2. Shovot 3. Yangiariq 4. Yangibozor Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Ish haqi, pensiya, nafaqa va stipendiyalarni toʻlash mexanizmini takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi qarorida pensionerlar, talabalar va aholining boshqa ijtimoiy ehtiyojmand qatlamlari huquq va qonuniy manfaatlarini ishonchli va samarali himoya qilish, ular Oʻzbekiston Respublikasining barcha hududida xarid qiladigan tovar va xizmatlar uchun toʻlovlarni toʻsiqlarsiz amalga oshirishi uchun qulay sharoitlar yaratishga doir qatʼiy choralar belgilangan. Mazkur qaror mamlakatimiz hududlarida ish haqi, pensiya, nafaqa va stipendiyalar toʻlashdagi mavjud ahvolni tanqidiy tahlil qilish natijasida qabul qilindi. Bundan tashqari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Virtual qabulxonasiga kelayotgan murojaatlar tahlili ish haqi, pensiya, nafaqa va stipendiyalarni oʻz vaqtida toʻlamaslik, toʻlovlarni plastik kartochkalarga naqdsiz shaklda asossiz ravishda oʻtkazish holatlari koʻpaygani hamda toʻlov terminallari va bank apparatlari tizimi yetarli darajada rivojlanmaganini koʻrsatmoqda. 2016-yil 27-sentabrda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Virtual qabulxonasi ishga tushganidan buyon 7 mingdan ortiq shunday mazmundagi murojaatlar kelib tushgan. Ushbu salbiy holatlarga barham berish maqsadida qarorda 2017-yil fevral oyidan boshlab: birinchidan, barcha turdagi pensiyalarni toʻlash hech qanday cheklovlarsiz toʻliq hajmda naqd shaklda amalga oshirilishi; ikkinchidan, 58 togʻli va olis tumanlarda joylashgan budjet tashkilotlari xodimlariga ish haqi toʻlash, shuningdek, ushbu tumanlar aholisiga ijtimoiy toʻlovlar ham hech qanday cheklovlarsiz toʻliq hajmda naqd shaklda amalga oshirilishi; uchinchidan, oliy oʻquv yurtlari talabalariga stipendiya toʻlash 50 foizdan kam boʻlmagan miqdorda naqd shaklda amalga oshirilishi belgilangan. Shu bilan birga, Moliya vazirligi, Pensiya jamgʻarmasi va pochta xizmati tashkilotlariga pensiyalarning uzluksiz, tegishli oyning 27 sanasidan kechiktirmay toʻlanishini taʼminlashga doir qatʼiy topshiriq berilgan. Bundan tashqari, hududlarda shakllangan ish haqini naqd shaklda hamda plastik kartalarga oʻtkazish yoʻli bilan toʻlashdagi nisbatlar tanqidiy qayta koʻrib chiqiladi. Bu jarayonda odamlar oʻz ish haqidan foydalanishda muammolarga duch kelmasligi va oʻzlariga kerakli tovar va xizmatlarni erkin xarid qilishlari uchun mavjud toʻlov terminallari infratuzilmasi hisobga olinadi. Markaziy bank tijorat banklarining ish haqi, pensiya, nafaqa va stipendiyalar hamda ularga tenglashtirilgan toʻlovlarni toʻlashda yoʻl qoʻyilayotgan qoidabuzarliklar va kamchiliklarni qisqa muddatda bartaraf etishga doir ishlarini tashkil etishi lozim. Birinchi talabga binoan pul mablagʻlari xoʻjalik yurituvchi subyektlar hisobvaraqlaridan hech qanday moneliksiz berilishini taʼminlashi zarur. Ish haqi, pensiya, nafaqa va stipendiyalarning oʻz vaqtida va toʻliq toʻlanishi Bosh prokuratura tomonidan qatʼiy nazoratga olinadi. Shuningdek, Bosh prokuratura tijorat banklari mansabdor shaxslarining belgilangan tartibni buzganlik uchun javobgarlikka tortilishi toʻgʻrisidagi qonunchilik normalarining amalda qoʻllanilishini oʻrganadi. Shu bilan bir qatorda, qarorda tijorat banklarini ish haqi, pensiyalar va boshqa ijtimoiy toʻlovlarni toʻlash uchun kerakli naqd pul mablagʻlari bilan taʼminlash maqsadida pul mablagʻlarining savdo va xizmat koʻrsatish sohasidan toʻliq va oʻz vaqtida tijorat banklari kassalariga topshirilishini taʼminlashga qaratilgan hamda bozor iqtisodiyoti tamoyillariga mos keladigan tizimli kompleks chora-tadbirlar ishlab chiqish va amalga oshirish koʻzda tutilgan. Prezidentimiz qarori ijrosini taʼminlash ish haqi, pensiya, nafaqa va stipendiyalar hamda ularga tenglashtirilgan toʻlovlarni amalga oshirish bilan bogʻliq vaziyatni tubdan yaxshilash va fuqarolarning oʻz pul mablagʻlarini oʻzlariga qulay shaklda olish boʻyicha qonuniy huquqlarini toʻla taʼminlashga xizmat qiladi.