Mahsulot taqsimotiga oid bitimlarni va geologiya-qidiruv ishlari olib borish toʻgʻrisidagi bitimlarni amalga oshirish mexanizmini takomillashtirish haqida
(resolution, 2023-07-22)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Mahsulot taqsimoti va geologiya-qidiruv ishlari olib borish toʻgʻrisidagi bitimlar doirasida investorlar tomonidan investitsiya majburiyatlari bajarilishini oʻrganish boʻyicha Komissiya tashkil etish toʻgʻrisida” 2008-yil 5-martdagi F-2945-son Farmoyishini amalga oshirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Mahsulot taqsimotiga oid bitimlar va geologiya-qidiruv ishlari olib borish toʻgʻrisidagi bitimlar doirasida tovarlar, ishlar va xizmatlarni xarid qilishda tanlovlar oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Belgilansinki, mahsulot taqsimoti toʻgʻrisidagi bitimlar va geologiya-qidiruv ishlari olib borish toʻgʻrisidagi bitimlar (keyingi oʻrinlarda “bitim” deb ataladi) doirasida kadrlar siyosatini amalga oshirishda: bitim boʻyicha ishlarni bajarishda investor tomonidan Oʻzbekiston Respublikasining mehnat haqidagi qonunlariga va “Mahsulot taqsimotiga oid bitimlar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga zid boʻlmagan qismi yuzasidan operatorning yoki boshqa tashkilotlarning xodimlarini tanlash, yollash, ishdan boʻshatish, ragʻbatlantirish boʻyicha investor oʻzining korporativ siyosatini qoʻllash huquqiga ega; investor Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari talablariga va bitimga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining bitim boʻyicha ishlarni bajarishga jalb etilishini taʼminlaydi; operatorda yoki bitim boʻyicha ishlarni bajarish uchun investor tomonidan tashkil etiladigan boshqa tashkilotda ishlash uchun investor tomonidan xizmat safariga yuboriladigan mutaxassislar, agar ularga moddiy boyliklar harakati bilan bogʻliq rahbarlik, tashkiliy, farmoyish beruvchi, nazorat-tekshirish funksiyalari yuklangan boʻlsa, mansabdor shaxslar hisoblanadilar va Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlarida belgilangan moddiy va boshqacha javobgar boʻladilar; xizmat safariga yuborilgan xodimlar mehnatiga haq toʻlash boshqaruvchi qoʻmita tomonidan tasdiqlangan taqqoslanadigan lavozimlar uchun bir yildagi oʻrtacha oylik ish haqi darajasiga muvofiq xizmat safariga yuboruvchi investor tomonidan amalga oshiriladi. Boʻsh lavozimlar mavjudligi hisobiga paydo boʻladigan tejash operatorning boshqa xizmat safariga yuborilgan xodimlariga taqsimlanmaydi yoki navbatdagi kalendar davrlarga oʻtkazilmaydi. Investor tomonidan xizmat safariga yuborilgan ayrim xodimlarga boshqaruvchi qoʻmita tomonidan tasdiqlangan taqqoslanadigan lavozimlar boʻyicha bir yil uchun oʻrtacha oylik ish haqi darajalariga nisbatan koʻpayishga olib kelgan ish haqi belgilash toʻgʻrisida qaror qabul qilinsa, ushbu koʻpaytirish miqdori qoplanmaydi; operator tomonidan yoki bitim boʻyicha ishlarni bajarish uchun investor tomonidan tashkil etiladigan boshqa tashkilot tomonidan jalb etiladigan xodimlarni moddiy va nomoddiy ragʻbatlantirishning barcha toʻlovlari boshqaruvchi qoʻmita tomonidan tasdiqlanadigan budjetning tegishli moddalari doirasida amalga oshiriladi. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi va “Oʻzbekneftgaz” MXK mahsulot taqsimotiga oid bitimlarni va geologiya-qidiruv ishlari olib borish toʻgʻrisidagi tuzilgan bitimlarni amalga oshirish boʻyicha vakolatli organlar sifatida investorlar bilan muzokaralar olib borish asosida tegishli bitimlarga va boshqaruvchi qoʻmita tomonidan qabul qilinadigan ichki hujjatlarga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalarni kiritsinlar. 4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari E.R. Shoismatov zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Nizom neft-gaz operatsiyalarini olib borish jarayonida, shu jumladan neft va gaz sanoati sohasida mahsulot taqsimoti va geologiya-qidiruv ishlarini olib borish toʻgʻrisidagi bitimlar (keyingi oʻrinlarda “bitimlar” deb ataladi) doirasida geologiya-qidiruv ishlarini olib borish jarayonida tovarlar, ishlar va xizmatlarni xarid qilishdagi asosiy talablarni belgilaydi. 2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: buyurtmachi — : tovarlar, ishlar va xizmatlarni xarid qilishni rejalashtirgan; tovarlar, ishlar va xizmatlarni xarid qilish talabini bergan; texnik shartlarni tayyorlagan; tovarlarni yetkazib berish, ishlarni bajarish va xizmatlar koʻrsatish muddatlarini belgilagan; tanlov savdolari oʻtkazish boʻyicha tashkiliy-texnik ishlarni bajargan operator yoki investor tomonidan vakil qilingan boshqa shaxs; tijorat takliflari soʻrovi — tanlov boʻyicha tanlash mavzusi hisoblangan tovarlar, ishlar va xizmatlarga qoʻyilgan talablar mavjud boʻlgan hujjatlar turkumi va pudratchi (yetkazib beruvchi)ning texnik, tijorat, tashkiliy imkoniyatlariga qoʻyiladigan talablar; investor — oʻz mablagʻlarini, qarz olingan yoki jalb qilingan mablagʻlarni (mol-mulk) va (yoki mulkiy huquqlarni) uglevodorodlarni izlash, qidiruv va qazish uchun kiritilayotgan investitsiya faoliyati subyekti, shuningdek uning huquqiy vorislari va yoʻl qoʻyiladigan sessionariylari; malaka tanlovi — tanlov savdolarida qatnashishga ruxsat etish uchun talabgorlar buyurtmachining malaka talablariga muvofiqligini aniqlash maqsadida talabgorlarni tanlash. Malaka tanlovi pudratchilar (yetkazib beruvchilar)ni oldindan malaka tanlovi shaklida yoxud tanlov savdolarining birinchi bosqichi bilan birga oʻtkazilishi mumkin; kontrakt — barcha ilovalar va qoʻshimchalar bilan birgalikda buyurtmachi bilan pudratchilar (yetkazib beruvchilar) oʻrtasida erishilgan va yozma shaklda qayd etilgan, taraflar imzolagan bitim (shartnoma); raqobat varaqasi — tanlov qatnashchilari taqdim etgan narxlarning qiyosiy jadvallari va shart-sharoitlar mavjud boʻlgan hujjat. Ushbu hujjat olingan tanlov yoki tijorat takliflari asosida ekspert komissiyasi tomonidan tuziladi; tanlov — tanlov boʻyicha tanlash yoki tanlov savdolari yoʻli bilan tovarlar, ishlar va xizmatlarni xarid qilish uchun pudratchini (yetkazib beruvchini) tanlash tartib-qoidasi; tanlov boʻyicha tanlash — buyurtmachining tegishli talablarini hisobga olgan holda tanlov boʻyicha tanlash qatnashchilari tomonidan taqdim etilgan tijorat takliflari qiyoslanishini nazarda tutadigan tijorat takliflari soʻrovida bayon qilingan talablar va shartlarga muvofiq tovarning maqbul pudratchisini (yetkazib beruvchisini), ishlar va xizmatlarni bajaruvchini tanlash tartib-qoidasi; tanlov savdolari — tanlov hujjatlarida nazarda tutilgan mezonlar va shartlarga muvofiq tovarning maqbul pudratchisini (yetkazib beruvchisini) ishlar va xizmatlarni bajaruvchini tanlash tartib-qoidasi; tanlov buyurtmanomasi — tanlov taklifi tarkibidagi tijorat hujjatlarida yoki tijorat takliflari soʻrovida belgilangan talablarga muvofiq tanlovning aniq predmetiga nisbatan tanlov qatnashchisi tomonidan taqdim etilgan tovarlar, ishlar va xizmatlar qiymatini va bajarish yoki yetkazib berish muddatlarini belgilaydigan hujjat; tanlov hujjatlari — tanlov savdolari predmeti hisoblangan tovarlar, ishlar va xizmatlarga, pudratchining (yetkazib beruvchining) texnik, moliyaviy va tashkiliy imkoniyatlariga, shuningdek tanlov savdolarini oʻtkazish shartlari va tartib-qoidasi toʻgʻrisidagi axborotga qoʻyiladigan talablar mavjud boʻlgan hujjatlar turkumi; tanlov komissiyasi — bitim doirasida tovarlar, ishlar va xizmatlar xaridlari boʻyicha tanlovlarni tashkil etish, oʻtkazish va tanlov natijalari boʻyicha tegishli qarorni qabul qilish maqsadida buyurtmachi tomonidan tashkil etiladigan doimiy ishlaydigan komissiya boʻlib, uning tarkibiga bitimni amalga oshirish boʻyicha vakolatli organning va investorning vakillari ham kiritiladi. Agar tanlov komissiyasi majlisida uning roʻyxatdagi tarkibining 70 foizi va undan ortigʻi qatnashsa tanlov komissiyasi majlisi huquqiy vakolatli hisoblanadi. Tanlov komissiyasining qarori majlisda qatnashganlarning oddiy koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi. Ovozlar teng boʻlgan taqdirda raisning ovozi hal qiluvchi ovoz hisoblanadi; tanlov taklifi — pudratchi (yetkazib beruvchi) tomonidan tanlov hujjatlarida belgilangan shartlarga muvofiq taqdim etilgan tanlov savdolarining predmetiga va pudratchi (yetkazib beruvchi)ning imkoniyatlariga nisbatan hujjatlar turkumi; baholash mezonlari — tanlov qatnashchilarini tanlash, tanlov yoki tijorat taklifini baholash va savdolar gʻolibini tanlash uchun foydalaniladigan koʻrsatkichlar; yirik yoki murakkab tovarlar, ishlar va xizmatlar — xaridlarga boʻlgan ehtiyojlarni qondirish uchun eng maqbul qarorni aniqlash uchun batafsil tavsiflarni shakllantirishning murakkabligi bilan farq qiladigan tovarlar, ishlar va xizmatlar; mahalliy pudratchi (yetkazib beruvchi) — Oʻzbekiston Respublikasining ishlar yoxud xizmatlarni bajarish boʻyicha tovarlarni yetkazib beruvchi sifatida yoki pudratchi sifatida buyurtmachi tomonidan jalb qilinadigan yuridik yoki jismoniy shaxslari; pudratchi — ishlar yoxud xizmatlarni bajaradigan tashkilot; yetkazib beruvchi — tovarlarni yetkazib beradigan tashkilot; ish — natijalari ashyoviy shaklga ega boʻlgan hamda tashkilotlar va (yoki) jismoniy shaxslarning ehtiyojlarini qondirishi mumkin boʻlgan faoliyat; taklifning hisoblangan narxi — ekspert komissiyasi tomonidan tanlov hujjatlari talablariga muvofiq tanlov qatnashchilari tanlov buyurtmanomasiga kiritishlari kerak boʻlgan ortiqcha narx va narxni hisobga oladigan tanlov buyurtmanomasiga tuzatish kiritish yoʻli bilan hisoblab chiqiladigan narx; tovar — sotiladigan yoxud sotish uchun moʻljallangan har qanday mol-mulk, shu jumladan buyumlar, konstruksiyalar, asbob-uskunalarga butlovchi buyumlar, qattiq, suyuq va gazsimon holatdagi predmetlar, energiyaning barcha turlari, shuningdek, yetkazib beriladigan tovarlarga qoʻshimcha xizmatlar, agar ularning qiymati tovarning oʻz qiymatidan ortiq boʻlmasa; tovarlar, ishlar va xizmatlar xaridiga qoʻyiladigan talab (talab) — buyurtmachi tomonidan rasmiylashtirilgan, uning tovarlar, ishlar va xizmatlarni xarid qilishga ehtiyojini aks ettiradigan rasmiy hujjat; vakolatli organ — davlat boshqaruvi organi yoki davlat korxonasi, yoxud davlat ulushi ellik bir foizdan kam boʻlmagan korxona, Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligi bilan Oʻzbekiston Respublikasi nomidan bitimlarni bajarish boʻyicha vakolatli organ sifatida belgilangan organ; boshqaruvchi qoʻmita — bitim taraflarining oʻzaro hamkorligini taʼminlaydigan bitim doirasidagi boshqaruvning maxsus tashkil etilgan yuqori organi, qoʻmita tegishli bitimlar doirasida xaridlarni amalga oshirishda tanlovlar oʻtkazish boʻyicha ichki hujjatlarni tasdiqlaydi; xizmatlar — natijalari ashyoviy shaklga ega boʻlmagan faoliyat, ushbu faoliyatni amalga oshirish jarayonida amalga oshiriladi va isteʼmol qilinadi; tanlov qatnashchisi — Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligi yoxud u davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan mamlakat qonunchiligi bilan tanlovlarda qatnashishi taqiqlanmagan tanlov yoki tijorat taklifini taqdim etgan yuridik yoki jismoniy shaxs; taklif narxi — tovarlar, ishlar va xizmatlar uchun pudratchi (yetkazib beruvchi)ning tanlov buyurtmanomasida taklif qilingan narx; ekspert komissiyasi — tegishli ravishda tanlov yoki tijorat takliflarini batafsil baholash uchun har bir tanlov boʻyicha tanlov komissiyasi yoki buyurtmachi tomonidan tashkil etiladigan organ. Ekspert komissiyasi tarkibiga zaruriyat boʻlganda jalb etilgan ekspertlar kiritilishi mumkin. 3. Har xil tushunilishiga yoʻl qoʻymaslik uchun ushbu Nizomda, bitimlarda va bitimlarni amalga oshirish uchun qabul qilingan boshqa hujjatlarda qoʻllaniladigan barcha atamalar va tushunchalardan bir xil tarzda foydalanilishi kerak. 4. Ushbu Nizom investorga, shuningdek operatorga yoki investor tomonidan vakil qilingan boshqa shaxsga (keyingi oʻrinlarda buyurtmachi deb ataladi)joriy etiladi va buyurtmachiga pudratchilarni (yetkazib beruvchilarni) tanlashda va kontraktlar tuzishda faqat tanlovlarning malaka, texnik va iqtisodiy natijalariga asoslanib xolisona qarorlar qabul qilish imkoniyatini beradi, bu tanlovning investor va (yoki) buyurtmachini talab etiladigan tovarlar, ishlar va xizmatlar bilan taʼminlashga qodir boʻlgan har bir ishtirokchisiga tanlovda qatnashish uchun teng imkoniyat beradi. 5. Investor va (yoki) buyurtmachi tovarlar, ishlar va xizmatlarni xarid qilishga tanlovlarni oʻtkazishda quyidagi asos boʻluvchi shartlarga amal qiladi: takliflarning koʻp variantliligi — bir necha pudratchilardan (yetkazib beruvchilardan) takliflarning bir vaqtda olinishi va qiyoslanishi; adolatli bozor narxi — shu jumladan foydalanish xarajatlari qiymatini (isteʼmol qilinadigan qiymat, energiya resurslari qiymati, texnik xizmat koʻrsatish, ehtiyot qismlar va boshqalar) oʻz ichiga oladigan kontraktlarning muqobil bozor narxini taʼminlash; tovarlar, ishlar va xizmatlar sifati — belgilangan texnik topshiriqlar yoki tovarlar, ishlar va xizmatlar yetkazib berilishiga qoʻyiladigan talablar bilan belgilangan sifat va texnik parametrlarga muvofiq tovarlar, ishlar va xizmatlarni sotib olish tovar qiymati qoʻshimcha ravishda koʻpaytirilishi hisobiga investor va buyurtmachi tomonidan taqdim etiladigan talablardan ortiq boʻlgan takliflar tanlov shartlariga muvofiq sifatida qaralishi mumkin emas; foydalaniladigan texnologiyalar va asbob-uskunalar bilan moslik — sotib olinadigan tovarlar, ishlar va xizmatlar imkoni boricha ularni joriy etish va ulardan foydalanish xarajatlarini pasaytirish maqsadida investor va buyurtmachi tomonidan foydalaniladigan texnologiyalar va asbob-uskunalar bilan mos boʻlishi kerak; texnika xavfsizligi, sogʻliqni va atrof muhitni muhofaza qilish — tovarlar, ishlar va xizmatlarning individual tavsiflari investor va buyurtmachining neft va gaz sanoati sohasida Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga, sanoat xavfsizligini taʼminlash xalqaro amaliyotda qoʻllaniladigan texnik reglamentlarga yoki standartlarga, texnika xavfsizligiga, sogʻliq va atrof muhitni muhofaza qilishga asoslanadigan talablarga toʻliq hajmda muvofiq boʻlishi kerak. Bunda tovarlarning qiymatini pasaytirish yoki sotib olish muddatlarini kamaytirish, ishlarni bajarish va xizmatlar koʻrsatish tovarlar, ishlar va xizmatlar tavsiflarini texnik reglamentlar yoki standartlar talablaridan past boʻlgan pasaytirish hisobiga amalga oshirmasligi kerak; sugʻurta — Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligi va bitimlar doirasida tovarlar, ishlar va xizmatlar xaridini amalga oshirish jarayonida investor va buyurtmachining mulkiy manfaatlarini va boshqa manfaatlarini sugʻurta qilish; qonunchilikka rioya qilish — investor va buyurtmachining tovarlar, ishlar va xizmatlarni xarid qilishga kontraktlarni tayyorlash va amalga oshirish boʻyicha faoliyati bitimlar hisobga olingan holda Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligi doirasida amalga oshirilishi kerak; tanlov qatnashchisining ishonchliligi — pudratchilar (yetkazib beruvchilar) amaliy nufuz, ish tajribasi, kontrakt majburiyatlarini bajarish va ularni tavsiflaydigan boshqa fazilatlarga nisbatan investor va buyurtmachining talablariga muvofiq boʻlishi shart; mahalliy pudratchilar (yetkazib beruvchilar)ning qatnashishi — investor va buyurtmachi Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligi talablarini va zarur tovarlar, ishlar va xizmatlarni yetkazib berishga pudratchilar (yetkazib beruvchilar) sifatida Oʻzbekiston Respublikasining yuridik shaxslarini jalb etish boʻyicha bitimlarni bajarishi shart; ochiqlik — investor va buyurtmachi Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligi talablariga va bitimlarga muvofiq qatnashish uchun tanlovning barcha qatnashchilariga teng shart-sharoitlar yaratgan holda tovarlar, ishlar va xizmatlarni xarid qilishga tanlovlarni tayyorlash va oʻtkazish boʻyicha oʻz faoliyati ochiqligini taʼminlaydilar; samaradorlik — investor va buyurtmachi tovarlar, ishlar va xizmatlar xaridining maksimal darajada tejamkorligi va samaradorligini taʼminlaydilar. 6. Tovarlar, ishlar va xizmatlarni xarid qilish uchun buyurtmachi xarid ehtiyojlarini belgilaydi. Agar bunda investor va buyurtmachi: bu davr mobaynida xarid qilinadigan tovarlar, ishlar va xizmatlardan foydalaniladigan (bajariladigan) vaqt davrini belgilash; bunday tovarlar, ishlar va xizmatlar spetsifikatsiyasini tuzish; xarid qilinadigan tovarlar, ishlar va xizmatlar hajmini fizik miqdorlarda belgilash; tovar yetkazib berish jadvallarini yoki ishlar va xizmatlarni bajarish jadvallarini tuzish; xarid qilinadigan tovarlarning texnik va foydalanish tavsiflarini berish yoki bajariladigan ishlar va xizmatlarning batafsil bayoni va xususiyatini koʻrsatish imkoniyatiga ega boʻlsa investor va buyurtmachining tovarlar, ishlar va xizmatlarga boʻlgan ehtiyoji moliyalashtirish bilan taʼminlanganligi xarid ehtiyojlari hisoblanadi. Oy, yil choragi, yarim yillik va bir yil tavsiya etiladigan vaqt davrlari hisoblanadi. Bunda buyurtmachi bu davrda yuqorida sanab oʻtilgan pozitsiyalarni belgilash imkoniyati mavjud boʻlgan uzoqroq vaqt davriga ustunlik berishi kerak. Texnologiyalar oʻzgarishi (masalan, ofis texnikasi, dasturiy taʼminlash singari) munosabati bilan rivojlanish va modernizatsiya qilishning yuqori surʼatlari bilan bogʻliq boʻlgan tovarlar, ishlar va xizmatlar boʻyicha, shuningdek qiymati pudratchi (yetkazib beruvchi)ga bogʻliq boʻlmagan sabablar bilan oʻzgargan tovarlar, ishlar va xizmatlarni sotib olishda qisqaroq vaqt davrlarini qabul qilish tavsiya etiladi. Xarid ehtiyojlari ushbu Nizomning III va IV boʻlimlarida koʻrsatilgan tuziladigan kontraktlar qiymatining eng past boʻlgan chegaralarini kamaytirish maqsadida boʻlinishi mumkin emas. Ushbu talab tovarlar, ishlar va xizmatlarni xarid qilishning barcha shakllariga, shu jumladan xarid qilishga, boʻlib-boʻlib xarid qilishga, ijaraga, lizingga va hokazolarga cheklanmasdan joriy etiladi. 7. Boshqaruvchi qoʻmita tomonidan tasdiqlangan yillik ish dasturiga va budjetga kiritilgan xarid ehtiyojlariga muvofiq buyurtmachi tovarlar, ishlar va xizmatlarni xarid qilishga talabni tayyorlaydi. Talab buyurtmachining belgilangan namunaviy shakli boʻyicha rasmiylashtiriladi va buyurtmachining rahbari tomonidan tasdiqlanadi. 8. Talabda quyidagi maʼlumotlar mavjud boʻlishi kerak: talabning tartib raqami (buyurtmachi tomonidan beriladi); uning uchun talab yoziladigan obyektning nomi va uning buxgalteriya shifri; buyurtmachining boʻlinmasi nomi; tovarlarni yetkazib berish, ishlarni bajarish va xizmatlar koʻrsatishning moʻljallanayotgan sanasi; tovarning zarur soni yoki ishlar va xizmatlar hajmi; tovarlarni yetkazib berish, ishlar va xizmatlarni bajarish joyi; tovarning zarur isteʼmol xossalari tavsifi va nomi, shuningdek texnik reglamentlarga yoki standartlarga, TIF TN kodiga va hokazolarga havola qilgan holda, ishlarni, xizmatlarni bajarishga qoʻyiladigan talablar; ishlar va xizmatlarni bajarish uchun zarur boʻlgan tovarlarning toʻliq tavsifi (zarur boʻlganda); ishlar va xizmatlarni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan birlikning smeta qiymati, shuningdek har qaysi pozitsiya boʻyicha umumiy qiymat (mavjud boʻlganda); buyurtmachining budjeti boʻyicha tovarlar, ishlar va xizmatlar qiymati tavsifi (mavjud boʻlganda); buyurtmachining tegishli tarkibiy boʻlinmasi rahbarining nomi va imzosi, talabni tayyorlash sanasi; talabni tasdiqlagan buyurtmachi rahbarining nomi va imzosi, tasdiqlash sanasi; boshqa istalgan zarur axborot (buyurtmachining potensial pudratchilarga (yetkazib beruvchilarga) talabi, ishlarni bajarish uchun buyurtmachining asbob-uskunalarga qoʻyadigan talabi, bunday tovarlar, ishlar va xizmatlarga oldingi talablar, loyihalar va chizmalar, tovar unga moʻljallangan yoki ishlar bajariladigan tumanning iqlim xususiyatlari va hokazolar). 9. Buyurtmachi ushbu Nizomga muvofiq talab asosida zarur tovarlar, ishlar va xizmatlarni xarid qilishni tashkil etish ishlarini boshlaydi. 10. Bitta kontrakt boʻyicha 100 mln.soʻmdan koʻp boʻlmagan summadagi tovarlar, ishlar va xizmatlarni xarid qilish buyurtmachi tomonidan tanlov oʻtkazmasdan amalga oshiriladi. 11. Kontraktning moʻljallanayotgan umumiy summasi ekvivalentda 100 mln soʻmdan ortiq boʻlgan, lekin 400 mln soʻmdan koʻp boʻlmagan ortiq boʻlmagan tovarlar, ishlar va xizmatlarni sotib olish bilan bogʻliq xaridlar tanlov boʻyicha tanlash natijalariga koʻra buyurtmachi tomonidan kontrakt olinishiga kamida uch talabgorga (ular mavjud boʻlgan taqdirda) tijorat takliflari soʻrovini yuborish va kamida ikki nafar talabgordan tijorat takliflarini oʻrganib chiqish buyurtmachi tomonidan oʻtkazilgan marketing tadqiqotlari asosida amalga oshiriladi, ushbu Nizomning VI boʻlimida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno. Bunda kontraktlarni pudratchilarga (yetkazib beruvchilarga) berish tanlov komissiyasi tomonidan tasdiqlanadi. Tovarlar, ishlar va xizmatlarni xarid qilishga talablar asosida tayyorlangan tijorat takliflari soʻrovida quyidagilar boʻlishi kerak: a) umumiy maʼlumotlar, shu jumladan: ular boʻyicha kontrakt tuzilishi zarur boʻlgan tovarning, ishlar va xizmatlar turining tavsifi, shu jumladan tovarning yoki ishlar va xizmatlar turining zarur texnik tavsiflari, ularning tavsifi va sifatini aks ettiruvchi standartlar; tovarning talab qilinadigan miqdori yoki ishlar va xizmatlar hajmi; yetkazib beriladigan punktning batafsil nomi; toʻlov shartlari (agar toʻlov shartlari buyurtmachi tomonidan belgilansa); talab qilinadigan sertifikatsiya; tovar qachon olinishi, ishlar va xizmatlar bajarilishi koʻrsatilgan jadval; ishga uchinchi tomonlarni (subpudratchilarni) jalb etish zarurligi va shartlari; menejment va nazoratning afzal metodi; istalgan boshqa zarur axborot (pudratchiga (yetkazib beruvchiga) qoʻyiladigan talablar, ishlarni bajarish uchun asbob-uskunalarga qoʻyiladigan talablar, loyihalar va chizmalar; tovarlar unga moʻljallangan va ishlar bajariladigan tumanning iqlim xususiyatlari va hokazolar); tijorat taklifini taqdim etish zarur boʻlgan muddat; b) yetkazib berish shartlarini soʻrash, shu jumladan: tovarlar, ishlar va xizmatlarning umumiy summasi; tovarlar, ishlar va xizmatlar birligi narxi; transportda tashish narxi; sugʻurta qiymati; toʻlov valyutasi; toʻlov shartlari (agar toʻlov shartlari buyurtmachi tomonidan belgilanmasa); INKOTERMSga muvofiq yetkazib berish bazisi; yetkazib berish muddati; istalgan boshqa zarur axborot (foydalanishning talab qilinadigan shartlari, tovarlar va ishlarga kafolatli muddat, tovarlarning xizmat qilish muddati, isteʼmol qilinadigan quvvat (yoki boshqa foydalanish xarajatlari) ehtiyot qismlar bilan taʼminlash boʻyicha omborxona mavjudligi, buyurtmachi faoliyat koʻrsatadigan mintaqada tovarga kafolatli va kafolat davridan keyin xizmat koʻrsatish boʻyicha servis markazlari, oʻrab-joylash shakli, tovarning gabaritlari, ogʻirligi va hokazolar); tijorat taklifining amal qilish muddati. 12. Tijorat takliflari soʻrovi faqat koʻrsatib oʻtilgan talablarga muvofiq tovarlarni yetkazib berishga, ishlarni bajarishga va xizmatlar koʻrsatishga qodir boʻlgan potensial pudratchilarga (yetkazib beruvchilarga) yuboriladi. 13. Potensial pudratchilar (yetkazib beruvchilar) tijorat takliflari soʻroviga muvofiq axborot mavjud boʻlgan tijorat takliflarini rasmiylashtiradilar va buyurtmachiga yuboradilar. Tijorat takliflarini berish muddati tamom boʻlgan paytdan boshlab besh kalendar kun mobaynida buyurtmachi ekspert komissiyasini tashkil etadi. Ekspert komissiyasi tushgan tijorat takliflarini koʻrib chiqadi va tijorat varaqasi tuzadi, unga: yetkazib berish muddatlari; toʻlov shartlari; kafolat muddatlari; texnik-iqtisodiy parametrlardagi farqlar; yetkazib berish bazisi; boshqa koʻrsatkichlar hisobga olingan holda baholash ballari kiritiladi. Koʻrib chiqish yakunlari ekspert komissiyasi majlisining protokoli bilan rasmiylashtiriladi. Protokolga raqobat varagʻi qoʻshib qoʻyiladi. Ekspert komissiyasi majlisining protokolida pudratchini (yetkazib beruvchini) tanlash boʻyicha ishlab chiqilgan asoslangan tavsiyalar aks ettiriladi. Nazorat varagʻi va ekspert komissiyasi majlisining protokoli komissiyaning barcha aʼzolari tomonidan imzolanadi. Ekspert komissiyasi majlisining protokolini, shuningdek pudratchilar (yetkazib beruvchilarning) tijorat takliflari nusxalarini oʻz ichiga olgan tayyorlangan hujjatlar koʻrib chiqish uchun tanlov komissiyasiga taqdim etiladi. Tanlov komissiyasi taqdim etilgan hujjatlarni koʻrib chiqib ekspert komissiyasining gʻolib chiqqan tijorat taklifini eʼtirof etish toʻgʻrisidagi qarorini tasdiqlash yoki tasdiqlamaslik toʻgʻrisida qaror qabul qiladi yoxud boshqa qarorni qabul qiladi, bu haqda tanlov komissiyasi majlisining protokoli tuziladi. Protokol tanlov komissiyasining majlisda hozir boʻlgan aʼzolari tomonidan imzolanadi. Bunda kontrakt eng koʻp baholash bali olgan pudratchiga (yetkazib beruvchiga) beriladi. Bir necha pudratchilar (yetkazib beruvchilar) takliflarining baholash ballari teng boʻlgan taqdirda kontrakt mahalliy pudratchiga (yetkazib beruvchiga) beriladi. Tanlov komissiyasining pudratchini (yetkazib beruvchini) tanlashni tasdiqlash toʻgʻrisidagi qarori mavjud boʻlgan protokoli buyurtmachi uchun kontrakt loyihasini tayyorlash va pudratchilar (yetkazib beruvchilar) bilan muzokaralar olib borishga asos boʻlib xizmat qiladi. Kontraktni imzolash bitimga va Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq buyurtmachi tomonidan tasdiqlanadigan shartnomalarni tayyorlash, kelishish, roʻyxatga olish va hisobga olish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq amalga oshiriladi. 14. Quyidagi hollarda, agar: tijorat takliflarini berish muddati tamom boʻlish vaqtiga kelib ikkitadan kam taklif tushsa, tanlov boʻyicha tanlash gʻolibni pozitsiyalar boʻyicha aniqlagan holda oʻtkazilgan taqdirda faqat ular boʻyicha ikkitadan kam tijorat taklifi tushgan pozitsiyalarga nisbatan; tushgan barcha tijorat takliflari tijorat takliflari soʻrovi shartlariga muvofiq boʻlmasa tanlov boʻyicha tanlash oʻtkazilmagan deb eʼlon qilinadi. 15. Buyurtmachi tanlov boʻyicha tanlash qatnashchilariga tanlov komissiyasi tomonidan tasdiqlangan tanlov boʻyicha tanlash natijalarini, tijorat takliflaridan chetga chiqish va kontrakt tanlov boʻyicha tanlash gʻolibiga berilishi sabablarini tushuntirishga majbur emas. 16. Moʻljallanayotgan umumiy qiymati 400 mln. soʻmdan ortiq boʻlgan tovarlar, ishlar va xizmatlarni sotib olishga kontraktlar tanlov komissiyasi tomonidan tanlov savdolari natijalari boʻyicha beriladi, ushbu Nizomning VI boʻlimida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno. 17. Tanlov savdolarini tayyorlashda buyurtmachi tanlov savdolarini oʻtkazish shakli toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. Tanlov savdolari: ochiq shaklda (ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilgan holda); yopiq shaklda (ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilmasdan) oʻtkazilishi mumkin. Yopiq tanlov savdolari tovarlar, ishlar va xizmatlar yuqori darajada murakkabligi (yoki tor ixtisoslashuvi) bilan farqlangan va faqat pudratchilar (yetkazib beruvchilar)ning cheklangan soniga yetkazib berilishi yoki bajarilishi mumkin boʻlgan hollarda oʻtkazilishi mumkin. Yopiq tanlov savdolari oʻtkazish toʻgʻrisidagi qaror vakolatli organga (nusxasi — investorga) yuborilgan va tanlov savdolari qatnashchilarining taxmin qilinayotgan roʻyxati mavjud boʻlgan xat asosida vakolatli organ bilan kelishgan holda buyurtmachi tomonidan qabul qilinadi. Agar vakolatli organ bunday xat olingan sanadan boshlab oʻn kalendar kun mobaynida eʼtiroz bildirmasa, yopiq tanlov savdolari oʻtkazish toʻgʻrisidagi qaror vakolatli organ bilan kelishilgan deb hisoblanadi. Vakolatli organ va investor bunday yopiq tanlov savdolarining taxmin qilinayotgan qatnashchilari roʻyxatini toʻldirish huquqiga ega. Vakolatli organ yopiq tanlov savdolari oʻtkazilishiga eʼtiroz bildirgan taqdirda yopiq tanlov savdolari oʻtkazilmaydi. Ochiq yoki yopiq tanlov savdolari: a) oʻtkazilgan dastlabki malaka tanlovi yoki dastlabki malaka tanlovisiz; b) bir bosqichda yoki ikki bosqichda; v) lotlarga boʻlib yoki lotlarga boʻlmasdan; g) oshkora (tanlov savdolari natijalarini ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilgan holda) yoki nooshkora (ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilmagan holda) oʻtkazilishi mumkin. 18. Tanlov savdolari oʻtkazishda tovarlar, ishlar va xizmatlarni xarid qilishga qoʻyiladigan talablar asosida tayyorlangan tovarlar, ishlar va xizmatlar xarid qilishga tanlov hujjatlari ushbu Nizom asosida buyurtmachi tomonidan ishlab chiqiladi va tasdiqlanadi. Tanlov hujjatlari umumiy, texnik va tijorat qismlaridan va kontraktning shaklidan iborat boʻladi. Umumiy qism: a) tanlov savdolarida qatnashishga taklifnomani; b) tanlov savdolari qatnashchilariga yoʻriqnomani oʻz ichiga oladi, unda quyidagilar mavjud boʻladi: tanlov savdolari oʻtkazilishiga nisbatan tushuntirish olish mumkin boʻlgan tanlov komissiyasi ishchi organi vakilining manzili va u bilan aloqa bogʻlanadigan telefonlar; tanlov komissiyasining nomiga yuboriladigan tanlov takliflari nusxalari soni haqidagi koʻrsatma; tanlov taklifini rasmiylashtirish tartibi va uni vizalashga qoʻyiladigan talablar; tanlov taklifi tanlov komissiyasi qatnashchilariga taqdim etilgandan keyin tanlov taklifiga oʻzgartirishlarni kiritish va rasmiylashtirish tartibi; narx va valyutani taqdim etish boʻyicha koʻrsatma; tanlov taklifini tanlov komissiyasiga berish tartib-qoidasiga qoʻyiladigan talablar; qayd etilgan vaqt davri mobaynida tanlov savdolari qatnashchisining tanlov taklifiga javob berilmasligini kafolatlaydigan tanlov taklifini taʼminlash miqdori, kiritish va qaytarish tartibi; buyurtmachining xohishi boʻyicha — tanlov savdolari natijalari boʻyicha tuzilgan kontrakt bajarilishini taʼminlash miqdori, kiritish va qaytarish tartibi; tanlov hujjatlari talablariga asoslangan taklif bilan birgalikda tanlov savdolari qatnashchilariga qarama-qarshi takliflar taqdim etish imkoni toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; tanlov savdolari qatnashchisining dalillangan iltimosi mavjud boʻlgan taqdirda tanlov savdolarini yopish sanasini koʻchirish imkoniyati haqidagi koʻrsatma; oʻtkaziladigan tanlov savdolari doirasida tuziladigan istalgan hujjatlarning maxfiyligiga havola; takliflar bildirilgan konvertlarni ochish tartib-qoidasi bayoni va tanlov komissiyasi gʻolibini aniqlash muddati. Texnik qism tanlov savdolari predmetiga (qurish, rekonstruksiya qilish, loyihalashtirish, materiallar, konstruksiyalar va asbob-uskunalarni xarid qilish va hokazolar) bogʻliq ravishda ishlab chiqiladi. Tijorat qismi quyidagilardan iborat boʻladi: tanlov savdolari predmeti narxi, uni aniqlash tartibi; ishlar (xizmatlar)ni bajarish va (yoki) tovarni yetkazib berish shartlari; moliyalashtirish manbalari shartlari; tanlov savdolari predmetini sotish muddati. Tanlov savdolari predmetiga bogʻliq ravishda tanlov hujjatlarining tijorat qismiga tuzatishlar kiritilishi mumkin. Kontraktning shakli quyidagilar yuzasidan: kontraktning xalqaro savdo huquqining qabul qilingan normalariga muvofiqligi; kontraktning Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiqligi yuzasidan kontraktlarga qoʻyiladigan talablarga javob berishi kerak. 19. Ochiq tanlov savdolari oʻtkazish toʻgʻrisida ommaviy axborot vositalarida eʼlon berilgungacha yoki yakuniy roʻyxatga kirgan tanlov savdolari qatnashchilariga tanlov savdolarida qatnashish uchun taklifnomalar joʻnatilgunga qadar buyurtmachi tomonidan baholash mezonlari ishlab chiqiladi va u tanlov komissiyasi tomonidan tasdiqlanadi. 20. Qoidaga koʻra, tanlov savdolari qatnashchisining buyurtmachining tovarlar, ishlar va xizmatlarni yetkazib berish bilan bogʻliq talablarini qondirish imkoniyatini tavsiflaydigan tanlov savdolari qatnashchisining professional yaroqliligi, shu jumladan: tanlov savdolari qatnashchisining moliyaviy ahvoli; xalqaro ish tajribasiga ega ekanligi; texnika bilan jihozlanganligi (taʼminlanganligi); mintaqaviy infratuzilma mavjudligi; buyurtmachi uchun ishlarni bajaradigan pudratchi (yetkazib beruvchi) va (yoki) uning subpudratchilari xodimlarining kasbiy darajasi; sanoat xavfsizligi normalariga, mehnatni va atrof muhitni muhofaza qilishga rioya qilish; taqdim etiladigan tovarlar, ishlar va xizmatlarning sertifikatsiyasi va sifati texnik baholashning mezoni boʻlib xizmat qiladi. 21. Qoidaga koʻra: tovarlar, ishlar va xizmatlar qiymati va ularning asoslanganligi; tovarlarni yetkazib berish, ishlar va xizmatlarni taqdim etish jadvali; toʻlovlar shartlari va jadvali; foydalanish xarajatlarini pasaytirish boʻyicha muqobil taklif; tanlov savdolarining ushbu qatnashchisi taklifi qabul qilingan taqdirda ishlarni loyihalashtirish va bajarish davomida buyurtmachining qoʻshimcha chiqimlari tijoratga oid baholash mezonlari hisoblanadi. 22. Obyektlarni qurish boʻyicha qurilish-montaj ishlarini amalga oshirish uchun pudratchilarni aniqlash boʻyicha tanlov savdolari faqat ushbu obyektlar boʻyicha qonunchilikda belgilangan tartibda davlat ekspertizasining ijobiy xulosasini olgan loyiha-smeta hujjatlari mavjud boʻlgan taqdirda oʻtkazilishi mumkin. Agar obyektlarni qurish boʻyicha qurilish-montaj ishlarini olib borishga tanlov savdolari oʻtkazish doirasida dastlabki malaka tanlovi amalga oshirilgan taqdirda, buyurtmachi loyiha-smeta hujjatlariga majburiy davlat ekspertizasining ijobiy xulosasi olingunga qadar dastlabki malaka tanlovini oʻtkazish huquqiga ega. 23. Tanlov savdolarini oldindan tayyorlash bosqichida buyurtmachi tomonidan vaqtning ushbu davrida buyurtmachining tanlov savdolari predmeti hisoblangan tovarlar, ishlar va xizmatlarni yetkazib berish boʻyicha talablarini qondirish uchun potensial pudratchilar (yetkazib beruvchilar)ning real texnik va moliyaviy imkoniyatlarini aniqlash maqsadida bozor marketing jihatidan tadqiq etiladi va potensial pudratchilar (yetkazib beruvchilar)ning imkoniyatlari baholanadi. Buyurtmachi potensial pudratchilar (yetkazib beruvchilar)ning imkoniyatlarini baholashni pudratchi (yetkazib beruvchi) toʻgʻrisidagi quyidagi maʼlumotlar asosida amalga oshiradi: xoʻjalik faoliyati turi (sanoat, savdo, transport-ekspeditorlik, injiniring va hokazo); aksiyadorlik kapitalining miqdori, uning aksiyalar mulkdorlari oʻrtasida taqsimlanishi, aksiyalar nazorat paketining tegishliligi; biznesning joriy holati: aktivlar miqdori, aylanma mablagʻlar, xodimlar soni, mahsulot ishlab chiqarish hajmi va hokazolar; ishlab chiqariladigan yoki sotiladigan tovarlar, ishlar va xizmatlar turlari, ixtisoslashuv yoʻnalishlari va hokazolar; buyurtmalarga davlat va bank kafolatlari olish imkoniyati; nufuzi va xalqaro bozordagi ish tajribasi; moliyaviy holati; mahsulot sifatini tekshirish usullari; texnik asbob-uskunalarning holati; energiya resurslari, xom ashyo va materiallar bilan taʼminlash; omborga joylashtirish, oʻrash-joylash, saqlashni tashkil etish; kvotalar, litsenziyalar; oʻzaro hisob-kitoblarni erkin muomaladagi valyutada amalga oshirish uchun banklarda valyuta hisob raqamlari mavjudligi. Yuqorida sanab oʻtilgan maʼlumotlar olingandan va oʻrganib chiqilgandan keyin buyurtmachi tanlov komissiyasi uchun aniq pudratchilarni (yetkazib beruvchilarni) tanlov savdolarida qatnashishga jalb etishning maqsadga muvofiqligi yoki maqsadga muvofiq emasligi boʻyicha tavsiyalarni shakllantiradi. Buyurtmachi tegishli malaka talablariga muvofiq boʻlgan pudratchilar (yetkazib beruvchilar)ning eng koʻp soni tanlovda qatnashish uchun jalb qilinishiga intilishi kerak. 24. Bozorning marketing tadqiqotlari natijalari, potensial pudratchilar (yetkazib beruvchilar)ning real texnik va moliyaviy imkoniyatlarini, buyurtmachi va investorlarning oʻzaro daxldor kompaniyalarning ushbu pudratchilar (yetkazib beruvchilar) ish tajribasini oʻrganish boʻyicha ularning tovarlar, ishlar va xizmatlar aniq turlarini bajarish va yetkazib berish boʻyicha imkoniyatlari, yetkazib beriladigan tovarlar, ishlar va xizmatlar sifati hamda kontrakt majburiyatlarini bajarish intizomi koʻrsatilgan holda potensial pudratchilar (yetkazib beruvchilar) boʻyicha maʼlumotlarning xolisona bazasi tuziladi. Tanlov komissiyasi malaka tanlovi bosqichida, agar maʼlumotlar bazasi asosida tanlov savdolari qatnashchisi buyurtmachi tomonidan tanlov savdosi qatnashchisiga qoʻyiladigan talablarga javob bermaydigan sifatida aniqlangan boʻlsa, tanlov savdolari qatnashchisining tanlov taklifini rad etish huquqiga ega. 25. Tanlov savdolarida Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligi yoxud uni roʻyxatdan oʻtkazgan mamlakat qonunchiligida tanlov savdolarida qatnashishi taqiqlanmagan va tanlov hujjatlarida koʻrsatilgan buyurtmachining talablarini qoniqtiradigan yuridik va jismoniy shaxs qatnashishi mumkin. 26. Tanlov savdolarida alohida tashkilot yoki ikki yoki undan ortiq sheriklardan iborat boʻlgan konsorsium, agar u quyidagi talablarni bajarsa, qatnashishi mumkin: a) tanlov hujjatlarida nazarda tutilgan barcha sheriklarga tatbiqan hujjatlarni, shu jumladan konsorsium sheriklari oʻrtasidagi bitimni taqdim etadi; b) konsorsium aʼzolaridan birini yetakchi sherik etib tayinlaydi, u barcha vakolatlarga, shu jumladan kontraktlar tuzish vakolatiga ega boʻlishi, majburiyatlar olishi va istalgan sherikning va birgalikda barcha sheriklarning topshirigʻi boʻyicha ular nomidan va topshirigʻi boʻyicha koʻrsatma olishi kerak; v) barcha sheriklar birgalikda va alohida kontrakt shartlariga muvofiq kontrakt bajarilishi uchun javob beradi, bunda kontrakt bajarilishi uchun umuman yetakchi sherik javob beradi; g) kontraktni bajarish boʻyicha barcha xatti-harakatlar, shu jumladan toʻlov va kontraktni bajarish chogʻida paydo boʻladigan nizolarni hal etish faqat yetakchi sherik tomonidan sodir etiladi; d) konsorsium sheriklari oʻrtasidagi bitim shunday tuzilishi kerakki, unda quyidagilar aniq koʻrsatilgan boʻlishi lozim: kontrakt bajarilishi uchun sheriklarning jamoaviy va yakka tartibdagi javobgarligi qabul qilinishi boʻyicha majburiyatlar; konsorsium xatti-harakatini tartibga soladigan barcha cheklovlar; har bir qatnashchi tomonidan bajarilgan ishlar hajmi va turlari; kontraktni bajarishda sheriklar oʻrtasidagi oʻzaro hisob-kitoblarga tegishli barcha masalalarning tartibga solinganligi; yetakchi sherikka konsorsium nomidan ish koʻrish vakolatlari berilishi. 27. Tanlov savdolari maqsadlari uchun pudratchilar (yetkazib beruvchilar)ning malaka tanlovi oʻtkazilishi mumkin. Malaka tanlovi pudratchilar (yetkazib beruvchilar)ning dastlabki malaka tanlovi shaklida oʻtkazilishi mumkin, yoxud tanlov savdolarining birinchi bosqichiga qoʻshib oʻtkazilishi mumkin. 28. Ochiq tanlov savdolari oʻtkazilgan taqdirda dastlabki malaka tanlovi toʻgʻrisidagi eʼlon ommaviy axborot vositalarida beriladi. Eʼlon chiqqan sana bunday ochiq tanlovlar eʼlon qilingan sana hisoblanadi. 29. Agar buyurtmachi tomonidan ushbu Nizomning 17-bandida nazarda tutilgan tartibda vakolatli organ bilan kelishuv boʻyicha yopiq tanlov savdolari oʻtkazish toʻgʻrisida qaror qabul qilinsa, u holda buyurtmachi tomonidan maʼlumotlar bazasi va bozorning marketing tadqiqotlari asosida ushbu Nizomning 23—25-bandlarida nazarda tutilgan tartibda dastlabki malaka tanlovini oʻtkazish uchun talabgorlar roʻyxati tayyorlanadi va tasdiqlanadi. Talabgorlar roʻyxati tuzilgandan va tanlov komissiyasi tasdiqlagandan keyin buyurtmachi barcha talabgorlarga dastlabki malaka tanlovida qatnashish toʻgʻrisidagi taklifnomani, toʻldirish uchun belgilangan namunadagi zarur shakllarni va tanlov komissiyasiga taqdim etish uchun zarur boʻlgan hujjatlar roʻyxatini yuboradi. 30. Buyurtmachi tomonidan bunday dastlabki malaka tanlovida qatnashish uchun zarur boʻlgan hujjatlar va materiallar dastlabki malaka tanlovi qatnashchilari tomonidan tayyorlanishi va taqdim etilishi uchun ajratiladigan muddat zarur maʼlumotlarni tayyorlash uchun yetarli boʻlishi, biroq oʻttiz kalendar kundan kam boʻlmasligi kerak. 31. Talabgorlar dastlabki malaka tanlovida qatnashish uchun yuborilgan taklifnomada belgilangan muddat mobaynida buyurtmachiga toʻldirilgan shakllarni va malaka tanlovida qatnashish uchun yuborilgan taklifnomada mavjud boʻlgan roʻyxat boʻyicha hujjatlarning nusxalarini yuboradilar. 32. Talabgorlardan dastlabki malaka tanlovi uchun olingan hujjatlarni tahlil qilish va oʻrganishni tanlov komissiyasi tomonidan tayinlangan ekspert komissiyasi amalga oshiradi. Bunda tanlov predmeti hisoblangan buyurtmalarni bajarishda pudratchilar (yetkazib beruvchilar)ning vakolatlarini, tajribasi va ishonchliligini tasdiqlaydigan quyidagi hujjatlar va koʻrsatkichlarni oʻrganish va tekshirishga alohida eʼtibor beriladi: pudratchi (yetkazib beruvchi)ning moliyaviy ahvoli; pudratchi (yetkazib beruvchi)da amalga oshirilishiga litsenziyalar, ruxsatnomalar, yoʻl qoʻyishlar, sertifikatlar talab qilinadigan ishlar turlariga ana shunday litsenziyalar, ruxsatnomalar, ijozatnomalar, sertifikatlar va hokazolar mavjudligi; pudratchi (yetkazib beruvchi)ning xalqaro bozordagi ish tajribasi; pudratchi (yetkazib beruvchi) tomonidan tanlovga qoʻyilgan kontraktlarga oʻxshash kontraktlar boʻyicha bajarilgan yetkazib berishlar va ishlari hajmi; pudratchi (yetkazib beruvchi)ning tovarlari, ishlari va xizmatlari isteʼmolchilari roʻyxati, shunga oʻxshash kontraktlar boʻyicha ularning rekvizitlari koʻrsatilgan holda; tovarlarni tayyorlash va ishlarni bajarish yoki xizmatlar koʻrsatish uchun foydalaniladigan texnologik asbob-uskunalarning holati; pudratchi (yetkazib beruvchi) va (yoki) uning subpudratchilari xodimlarining malakasi; pudratchi (yetkazib beruvchi)ning buyurtmachini qoniqtiradigan sifat va muddatlarda tovarlarni yetkazib berish, ishlarni bajarish va xizmatlar koʻrsatish layoqati; mahsulot va ishlar sifatini nazorat qilish uchun pudratchilar (yetkazib beruvchilar) tomonidan foydalaniladigan usullar, texnologiyalar va asbob-uskunalar; pudratchilar (yetkazib beruvchilar) tomonidan kontraktlar bajarilishini taʼminlash sifatida buyurtmachi uchun maqbul boʻlgan kafolatlar berilishi imkoniyati; Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilikka rioya qilishga tayyorlik; Oʻzbekiston Respublikasidagi ish tajribasi; ishga mahalliy pudratchilar (yetkazib beruvchilar)ni, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarini jalb etishga va ularning malakasini oshirishga tayyorlik; sanoat xavfsizligi, mehnatni va atrof muhitni muhofaza qilish sohasida texnik reglamentlar yoki standartlar talablariga va talablarga rioya etish; boshqa hujjatlar va koʻrsatkichlar. 33. Tanlovda qatnashishga qayta tashkil etish (qoʻshish, birlashtirish, boʻlish, ajratish, qayta oʻzgartirish), tugatish yoki toʻlovga qobiliyatsizlik jarayonida turgan potensial pudratchilar (yetkazib beruvchilar) qoʻyilmaydi. 34. Tanlov savdolari qatnashchilari manfaatlar nizosi mavjudligi aniqlangan taqdirda ular tanlovdan chiqarilishi mumkin. Agar tanlov savdolarining ayrim qatnashchilari quyida sanab oʻtilgan shartlarning bittasiga yoki bir nechtasiga javob bergan taqdirda, manfaatlar nizosi mavjudligi belgilangan deb hisoblanadi: a) ushbu qatnashchilarning nazorat paketlariga egalik qiladigan umumiy aksiyadorlar mavjud; b) qatnashchilarning istalgan biridan toʻgʻridan-toʻgʻri yoki bilvosita pul mablagʻlari oladilar yoki oldilar; v) tanlov savdolari maʼlumotlari boʻyicha ayni bir vakilga ega; g) bir-birlari bilan ularni ular boshqa qatnashchining tanlov taklifi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarga ega boʻlgan yoki bunday taklifga taʼsir koʻrsatishi yoki ushbu tanlov savdolari bilan bogʻliq buyurtmachining qaroriga taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻladigan holatga tushirib qoʻyadigan oʻzaro munosabatlarga, toʻgʻridan-toʻgʻri yoki umumiy uchinchi tomon orqali munosabatlarga ega. Qatnashchi faqat bitta tanlov taklifi berishi mumkin. Agar u bittadan ortiq tanlov taklifi bersa yoki bir nechta tanlov takliflarida qatnashsa (subpudrat bundan mustasno), uning ishtirokidagi barcha tanlov takliflari rad etiladi. 35. Talabgorlarni baholashning yakuniy hujjati tanlov qatnashchilari tomonidan taqdim etilgan hujjatlarni koʻrib chiqish boʻyicha ekspert komissiyasi majlisining protokoli shaklida tuziladi va u quyidagi umumlashmalarni oʻz ichiga oladi: potensial pudratchilar (yetkazib beruvchilar) toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; pudratchilar (yetkazib beruvchilar)ning javoblarini baholashning yigʻma jadvali; tanlov qatnashchilari roʻyxatiga kiritish uchun tavsiya qilinadigan potensial pudratchilar (yetkazib beruvchilar) va tanlashga taʼsir koʻrsatgan omillar; tanlov qatnashchilari roʻyxatiga kirmagan potensial pudratchilar (yetkazib beruvchilar) rad etilishi sabablarini asoslash; 36. Ekspert komissiyasining dastlabki malakali tanlov toʻgʻrisidagi protokoli va tanlov qatnashchilari roʻyxati tanlov komissiyasi majlisida tasdiqlanadi. 37. Dastlabki malaka tanlovida qatnashgan barcha talabgorlarga uning natijalari toʻgʻrisidagi bildirishnoma yuboriladi. 38. Buyurtmachi potensial pudratchilarga (yetkazib beruvchilarga) ularning dastlabki malaka tanlovidan oʻtmaganlik sabablarini tushuntirib berishga majbur emas. 39. Malaka tanlovi tanlov savdolarining birinchi bosqichi bilan birga oʻtkazilgan taqdirda tanlov qatnashchilari malakasini baholash natijalarini oʻrganish, tahlil qilish, baholash va tasdiqlash ushbu Nizomning 32—38-bandlarida nazarda tutilgan tartibga oʻxshash tarzda amalga oshiriladi. 40. Tanlov savdolari pudratchini (yetkazib beruvchini) tanlash boʻyicha qaror qabul qilish uchun asos hisoblanadi. Tanlov savdolari qatnashchilari soni ikki nafardan kam boʻlishi mumkin emas. Ularning hammasi buyurtmachining talabiga javob berishi hamda tanlov savdolarida qatnashishga ham, kontraktni bajarishga ham tayyor ekanligini namoyon qilishlari kerak. Tanlov savdolari qatnashchilarining yakuniy roʻyxati malakali tanlab olish natijalari boʻyicha shakllantiriladi va tanlov komissiyasi tomonidan tasdiqlanadi. Bunda tanlov savdolari qatnashchilarining yakuniy roʻyxatiga faqat shunday malakali tanlab olishdan oʻtgan talabgorlar kiritilishi kerak. 41. Buyurtmachi tomonidan tanlov savdolari qatnashchilariga tanlov takliflarini tayyorlashga va berishga ajratiladigan muddat eʼlon chop etilgan yoki tovarlar, ishlar va xizmatlarni sotib olish yuzasidan tanlovda qatnashishga taklifnoma joʻnatilgan (yopiq tanlov savdolari oʻtkazilgan hollarda) kundan boshlab kamida oʻttiz kalendar kunni tashkil qilishi kerak. Yirik yoki murakkab tovarlar, ishlar va xizmatlarga nisbatan ushbu muddatlar buyurtmachi tomonidan toʻqson va undan koʻp kalendar kungacha uzaytirilishi mumkin. 42. Tanlov takliflarining amal qilish muddatlari va buyurtmachi tomonidan belgilanadigan sotib olish muddatlaridan tanlov har qanday qatnashchisiga nisbatan kamsitish maqsadlarida foydalanilmasligi kerak. Favqulodda hollardagina tanlov komissiyasi tanlov qatnashchilariga ular bergan tanlov takliflarining amal qilish muddatini muayyan davrga uzaytirishni tavsiya etishi mumkin. Oʻz taklifining amal qilish muddatini uzaytirishga rozi boʻlgan tanlov qatnashchisi oʻz tanlov taklifining mazmuniga va mohiyatiga oʻzgartirish kiritish huquqiga ega emas, lekin tanlov taklifi taʼminlanishining amal qilish muddatini uzaytirishi kerak. Oʻz taklifining amal qilish muddatini uzaytirishni rad etgan tanlov qatnashchisi tanlov taklifi boʻyicha berilgan taʼminlash huquqini yoʻqotmaydi. 43. Qatnashchidan ochiq tanlov savdolarida qatnashish yuzasidan buyurtmanoma olingandan keyin, dastlabki malaka tanlovi oʻtkazilgan taqdirda esa — tanlov savdolari qatnashchilarining yakuniy roʻyxati tasdiqlangandan keyin buyurtmachi ularga tanlov savdolarida qatnashishga taklifnomani va tanlov hujjatlari paketini yuboradi. Tanlov savdolari qatnashchilari tanlov hujjatlarida koʻrsatilgan muddat mobaynida oʻzining tanlov takliflarini tanlov hujjatlari talablarini hisobga olgan holda tayyorlaydi va buyurtmachiga yuboradi. 44. Yopiq tanlov savdolari oʻtkazilgan taqdirda buyurtmachi aniq talabgorlarni tanlov savdolarida qatnashishga taklifnomani yubormaslik yoki qaytarib olish toʻgʻrisidagi asoslangan qarorni tanlov takliflari berish uchun tanlov hujjatlarida belgilangan vaqtning yarmi oʻtishidan kech boʻlmagan muddatda qabul qilishga haqlidir. Bunda vakolatli organning tavsiyasiga koʻra bunday tanlov savdolarining moʻljallanayotgan qatnashchilari varaqasiga kiritilgan talabgorlarning tanlov savdolarida qatnashishga taklifnomani vakolatli organ bilan oldindan kelishib olmasdan yubormasligiga yoki qaytarib olishiga yoʻl qoʻyilmaydi. 45. Buyurtmachi tanlov takliflarini berish muddati oʻtgungacha tanlov hujjatlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalarni, ular toʻgʻrisida tanlov qatnashchilarini darhol xabardor qilgan holda, zaruriyat boʻlganda, tanlov qatnashchilari tomonidan oʻzlarining tanlov takliflariga tuzatishlar kiritishi uchun yetarli boʻlgan vaqtga tanlov takliflari berish muddatini uzaytirgan holda kiritishga haqlidir. 46. Tanlov savdolari quyidagi hollarda oʻtkazilmagan deb eʼlon qilinadi: tanlov takliflarini berish muddati tugaydigan vaqtgacha ikkitadan kam tanlov taklifi tushgan taqdirda. Agar tanlov savdolari lotlarga taqsimlagan holda oʻtkazilsa, tanlov savdolari ular boʻyicha ikkitadan kam tanlov taklifi tushgan lotlarga nisbatangina oʻtkazilmagan deb eʼlon qilinadi; tushgan barcha tanlov takliflari tanlov hujjatlari shartlariga muvofiq boʻlmagan taqdirda; tanlov komissiyasi tomonidan asoslangan boshqa vaziyatlar paydo boʻlgan taqdirda. 47. Tanlov savdolarining oʻtkazilmagan deb eʼlon qilinishi qatnashchilardan birontasining ham mulkiy yoki boshqacha tusdagi javobgarligiga olib kelmaydi. 48. Agar tanlov savdolari oʻtkazilmagan deb eʼlon qilinsa, takroriy tanlov savdolari oʻtkaziladi, bunda tanlov hujjatlari shartlarining qayta koʻrib chiqilishiga yoʻl qoʻyiladi yoki vakolatli organ bilan kelishilgan holda tovarlar, ishlar va xizmatlar tanlov oʻtkazmasdan, ushbu Nizomning VI boʻlimida nazarda tutilgan tartibda sotib olinadi. 49. Tanlov hujjatlari boʻyicha biron-bir tushuntirish olishi, shu jumladan tanlov takliflarini berish muddatini uzaytirish toʻgʻrisida iltimos qilishi zarur boʻlgan tanlov savdolari qatnashchisi tanlov takliflarini berish muddati tugashidan besh kalendar kundan kech boʻlmagan muddatda bunday tushuntirishlar olish uchun tanlov hujjatlarida koʻrsatilgan manzillar boʻyicha buyurtmachiga yozma shaklda (xat, telegramma, faks yoki elektron pochta boʻyicha) murojaat qilishi mumkin. Buyurtmachi koʻrsatib oʻtilgan muddatdan kechikmay olingan soʻrovlarni koʻrib chiqadi va soʻrov muallifi koʻrsatilmagan holda tanlovning barcha qatnashchilariga joʻnatiladigan yozma javob beradi. 50. Tanlov savdolari qatnashchilari tanlov savdolari predmeti yoki unga yoʻriqnomalar boʻyicha paydo boʻlishi mumkin boʻlgan savollarga tushuntirishlar va javoblar olish maqsadida dastlabki uchrashuvga taklif etilishi mumkin (agar bunday tartib tanlov hujjatlari shartlarida nazarda tutilgan boʻlsa). Bunday uchrashuvlar boʻyicha majburiy ravishda protokol rasmiylashtirilishi kerak. Tanlov savdolari qatnashchilari, imkoniyatga qarab, oʻzlarining barcha savollarini buyurtmachi ularni belgilangan uchrashuvgacha bir haftadan kechikmay olishi uchun yozma ravishda yuborishi kerak. Berilgan savollarning va olingan javoblarning, shuningdek uchrashuvdan keyin tayyorlangan barcha javoblarning matnlari tanlov savdolarining tanlov savdolarida qatnashishga taklifnoma olishgan barcha qatnashchilariga taqdim etiladi. Tanlov hujjatlariga oʻtkazilgan uchrashuv natijalarida paydo boʻladigan tuzatishlar kiritishga buyurtmachi tomonidan savdolar qatnashchilariga albatta joʻnatish yoʻli bilan yoʻl qoʻyilishi mumkin. Ogʻzaki yoki boshqacha shaklda amalga oshirilgan, lekin savdolar qatnashchilariga bildirishnoma tarzida yuborilmagan aniqlashtirishlar, oʻzgartirishlar, yoʻriqnomalar yuridik kuchga ega boʻlmaydi va tanlov qatnashchilarining eʼtirozlari uchun asos boʻlishi mumkin emas. 51. Tanlov savdolari qatnashchisining dastlabki uchrashuvga kelmasligi uning tanlov savdosidan chiqarilishiga sabab boʻlishi mumkin emas. 52. Tanlovni oʻtkazish muddatlari oʻzgargan taqdirda buyurtmachi tanlovning barcha qatnashchilariga yozma shaklda tegishli bildirishnoma yuboradi. Tanlov qatnashchisi tanlov taklifini muddatni bunday uzaytirish buyurtmachi tomonidan eʼlon qilingungacha bergan taqdirda u taklifni qayta koʻrib chiqish uchun qaytarib olishga haqlidir. 53. Tanlov takliflari tanlov qatnashchilari tomonidan tanlov hujjatlarida koʻrsatilgan manzil boʻyicha, tanlov takliflarini qabul qilib olish tugaydigan sana va vaqtdan kechikmay yuborilishi kerak. Tanlov takliflarini qabul qilib olishning tugashi va ularni ochish oʻrtasidagi vaqt bir soatdan oshmasligi kerak. Tanlov takliflarini berishning belgilangan muddatidan kechikib tushgan tanlov takliflari tanlov komissiyasi tomonidan koʻrib chiqilmaydi. Potensial pudratchi (yetkazib beruvchi) tanlov takliflari tarkibida tanlov hujjatlarida koʻrsatilgan miqdorda, lekin uning tanlov buyurtmanomasida koʻrsatilgan narxning ikki foizidan koʻp boʻlmagan miqdorda tanlov taklifi taʼminlanishini taqdim etadi. Bunda taʼminlanishning amal qilish muddati tanlov taklifi amal qiladigan muddatdan kam boʻlishi mumkin emas. 54. Tanlov savdolari qatnashchilaridan olingan tanlov takliflari buyurtmachi tomonidan ular olingan sanani va vaqtni koʻrsatgan holda roʻyxatdan oʻtkazilishi kerak. Tanlov taklifini taqdim etish sanasi buyurtmachining pochta joʻnatmasini topshirish toʻgʻrisidagi bildirishnomasidagi yozuvi boʻyicha yoki choparning tilxati (yuk xati)da koʻrsatilgan vaqt boʻyicha yoki hujjatlarni qabul qilib olish reyestrida koʻrsatilgan sana boʻyicha tanlov savdolari qatnashchisi vakilining imzosi mavjud boʻlganda — tanlov taklifi bevosita yetkazib berilgan taqdirda aniqlanadi. Tanlov takliflari tanlov hujjatlarida koʻrsatilgan ularni ochish sanasigacha ochilmagan holda saqlanadi va tanlov savdolarini qabul qilib olish va roʻyxatdan oʻtkazish uchun javob beradigan buyurtmachining xodimidan tashqari har qanday shaxsning undan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydigan joyda saqlanadi. 55. Ichida tanlov takliflari mavjud boʻlgan konvertlar ochilgandan keyin ularni saqlanishi uchun tanlov komissiyasining kotibi yoki komissiya vakil qilgan boshqa shaxs javob beradi. 56. Tushgan tanlov takliflari paketlari tanlov komissiyasi kotibi tomonidan tanlov komissiyasi aʼzolari, buyurtmachi ishtirokida ochiladi va tanlov savdolari qatnashchilarining vakolatli vakillari tomonidan ushbu ochib koʻrishda qatnashishni xohlovchilar ishtirokida, ular tomonidan maxfiylik talablariga rioya qilish va oʻz ishtirokini roʻyxatdan oʻtkazish daftarida roʻyxatdan oʻtkazish sharti bilan ochiladi. Tushgan tanlov takliflari paketlarini ochish tanlov hujjatlarida belgilangan joyda va vaqtda amalga oshiriladi. Har bir tanlov taklifini ochishda buyurtmachi tomonidan taqdim etilgan hujjatlarning tanlov taklifida qatnashchi tomonidan koʻrsatilgan hujjatlar roʻyxatiga muvofiqligi oʻqib chiqiladi va tekshiriladi. Takliflarni ochishda birorta ham taklif rad etilishi mumkin emas, kechikib berilgan takliflar bundan mustasno, bunday takliflar savdolar qatnashchisiga ochilmagan holda qaytariladi. 57. Konvertlarni ochish natijalari boʻyicha, har bir tanlov taklifining belgilangan vaqtda, sanada olinganini va tanlov komissiyasi tomonidan koʻrib chiqilganini rasmiy ravishda tasdiqlash uchun tanlov komissiyasi majlisining protokoli tuziladi. 58. Tanlov komissiyasining qatnashgan barcha aʼzolari tanlov takliflarini ochish toʻgʻrisidagi protokolni imzolashi kerak. Bunday protokolning asl nusxasi saqlash uchun tanlov savdolari buyurtmachisiga beriladi. 59. Tanlov takliflarini baholash jarayoni shunday tarzda amalga oshirilishi kerakki, bunda tanlov savdolari qatnashchilarining takliflaridan tanlov savdolari shartlariga va buyurtmachining talablariga eng koʻp javob beradigan taklifni aniqlash mumkin boʻlishi lozim. Tanlov hujjatlarida talab qilingan axborotlarni toʻliq taqdim etmaslik yoki tanlov hujjatlari talablariga toʻliq javob bermaydigan tanlov taklifini berish tanlov komissiyasiga tanlov taklifini rad etish huquqini beradi. Tanlov takliflarini baholash tarkibi tanlov komissiyasi tomonidan tasdiqlanadigan ekspert komissiyasi tomonidan amalga oshiriladi. Tanlov takliflarini baholash ikki bosqichda oʻtkaziladi. Birinchi bosqichda tanlov savdolari qatnashchilari tanlov taklifining umumiy va texnik qismi, shu jumladan: taqdim etilgan axborotlarning tanlov hujjatlari talablariga muvofiq toʻliqligi va tanlov taklifining tasdiqlangan baholash mezonlariga muvofiqligi; tanlov taklifi tarkibida kelishilgan vaqt davri mobaynida tanlov savdolari qatnashchisi tanlov taklifining qaytarib olinmasligini kafolatlaydigan tanlov taklifi taʼminlanishining mavjudligi baholanadi. Baholashning birinchi bosqichi natijalari boʻyicha tanlov takliflari faqat ularning tanlov hujjatlari talablariga muvofiq emasligi yoxud tanlov komissiyasi tomonidan tasdiqlangan baholash mezonlariga javob bermasligi sababi boʻyicha rad qilinishi mumkin. Baholashning birinchi bosqichi natijalari boʻyicha ekspert komissiyasi tomonidan protokol tuziladi, unda quyidagilar aks ettirilgan boʻlishi kerak: tanlov takliflari rad etilgan tanlov savdolari qatnashchisining roʻyxati va ushbu tanlov savdolari qatnashchilari tanlov takliflarining rad qilinganlik sabablari; tanlov takliflari baholashning ikkinchi bosqichiga qoʻyilgan tanlov savdolari qatnashchilarining roʻyxati; baholashning ikkinchi bosqichiga qoʻyilgan tanlov savdolari birinchi bosqichi baholarining natijalari. Ikkinchi bosqichda tanlov savdolari qatnashchilari tanlov takliflari tijorat qismining baholash mezonlariga muvofiqligi baholanadi. Baholashning ikkinchi bosqichi natijalari boʻyicha ekspert komissiyasi tomonidan protokol tuziladi, unda tanlov savdolari qatnashchilari tanlov taklifining tijorat qismini baholash natijalari aks ettirilgan boʻlishi kerak. 60. Tanlov takliflarini baholash uchun buyurtmachining ekspertlari yoki tashqi mustaqil ekspertlar jalb qilinishi mumkin. Axloq normalariga va qatʼiy maxfiylikka rioya etish ishga jalb etiladigan ekspertlar uchun majburiy talab hisoblanadi. 61. Tanlov takliflarini koʻrib chiqish va baholash davrida ekspert komissiyasi va tanlov komissiyasi aʼzolarining axloq normalariga va qatʼiy maxfiylikka rioya etishi majburiy hisoblanadi. 62. Tanlov qatnashchisini gʻolib deb eʼtirof etish toʻgʻrisidagi qaror tanlov komissiyasi tomonidan, tanlov savdolari qatnashchilarining tanlov takliflarini baholashning birinchi va ikkinchi bosqichlari natijalari asosida qabul qilinadi. Eng koʻp baholash bali olgan taklif gʻolib deb eʼtirof etiladi. Tanlov takliflarini baholash alohida ajratilgan xonada oʻtkaziladi, unga ekspert komissiyasi va tanlov komissiyasi ishlayotgan vaqtda begona kishilarning kirishi qatʼiyan taqiqlanishi kerak. 63. Tanlov takliflarini ochish vaqtidan boshlab tanlov savdolari gʻolibi toʻgʻrisida qaror qabul qilinadigan vaqtgacha ekspert komissiyasi va tanlov komissiyasi aʼzolari tanlov savdolari qatnashchilaridan bittasiga ustunlik bermaslik, koʻrib chiqilayotgan takliflarni baholashning xolisligiga bevosita yoki bilvosita taʼsir koʻrsatmaslik uchun tanlov savdolari qatnashchilari bilan muloqotda boʻlmasligi kerak. 64. Ekspert komissiyasi va tanlov komissiyasining tanlov savdolari qatnashchilari bilan barcha muloqotlari tanlov savdolari eʼlon qilingan vaqtdan boshlab tanlov komissiyasi tomonidan kontrakt berish toʻgʻrisida qaror qabul qilingungacha faqat yozma shaklda amalga oshiriladi, tanlov savdolari qatnashchilaridan ularning ushbu Nizomning 65-bandiga muvofiq oʻtkaziladigan tanlov takliflari mohiyati boʻyicha tushuntirishlar olish yuzasidan muloqotlar bundan mustasno. 65. Tanlov taklifi bilan tanishish natijalari boʻyicha uning ayrim jihatlari tushunarli boʻlmagan va tanlov savdolari qatnashchisi tomonidan tushuntirishlarni talab qiladigan masalalar, hisob-kitoblardagi aniq xatoliklar, noaniq atamalar va aniqlashtirishni talab qiladigan boshqa detallar paydo boʻlgan taqdirda ekspert komissiyasi va tanlov komissiyasi aʼzolari buyurtmachining vakillari ishtirokida yozma soʻrov yuborishlari yoki bunday tanlov taklifi bergan tanlov savdolari qatnashchisi bilan kengash oʻtkazishlari mumkin. Bunday muloqotlarda qatnashish uchun tanlov qatnashchisining vakili oʻzining vakolatlarini yozma ravishda tasdiqlaydigan, bunday tanlov qatnashchisining tanlov taklifini imzolagan shaxs tomonidan imzolangan yozma tasdiqnomaga ega boʻlishi kerak. Ekspert yoki tanlov komissiyasi tanlov qatnashchisini bunday kengashning vaqti va kun tartibi toʻgʻrisida xabardor qiladi hamda kengashga raislik qiladi, bunda tanlov buyurtmanomasi mazmunini oʻzgartiradigan tushuntirishlarga, shu jumladan bajarishning narxi yoki muddati oʻzgartirilishiga yoʻl qoʻyilmaydi. Qatnashchiga yoki uning vakolatli vakiliga barcha savollar va savollarga javoblar yozma shaklda qayd etilishi kerak. 66. Tanlov takliflarini baholash tugallangandan keyin ekspert komissiyasi kontrakt berish boʻyicha protokolni tavsiyanomalar bilan birga rasmiylashtiradi va imzolaydi. Kontrakt berish boʻyicha protokol tavsiyanomalar bilan birga baholashning birinchi va ikkinchi bosqichlari protokollari hamda qatnashchilarning tanlov buyurtmanomalari nusxalari bilan birgalikda tanlov komissiyasiga beriladi. 67. Bitimlar talablarini hisobga olgan holda pudratchilarni (yetkazib beruvchilarni) tanlash boʻyicha qarorlar quyidagi tarzda kelishiladi: a) umumiy qiymati 60 mlrd. soʻmdan oshmaydigan tovarlar, ishlar va xizmatlarni sotib olish yuzasidan tanlov savdolari oʻtkazish natijalari toʻgʻrisidagi tanlov komissiyasi protokollari kelishish uchun maʼlum qilish tartibida vakolatli organga yuboriladi. Agar vakolatli organ tanlov komissiyasi majlisining protokollari olingan sanadan boshlab oʻn kalendar kun mobaynida buyurtmachi tomonidan tanlov savdolari oʻtkazish shartlari buzilganligi asoslangan rad etishlarni taqdim etmasa protokol bilan tasdiqlangan kontrakt berish toʻgʻrisidagi qaror vakolatli organ bilan kelishilgan deb hisoblanadi; b) umumiy qiymati 60 mlrd. soʻmdan ortiq boʻlgan tovarlar, ishlar va xizmatlarni sotib olish yuzasidan tanlov savdolari oʻtkazish natijalari toʻgʻrisidagi tanlov komissiyasi protokollari kelishish uchun boshqaruvchi qoʻmitaga kiritiladi. 68. Tanlov savdolari natijalarini vakolatli organ yoki boshqaruvchi qoʻmita bilan kelishganlik buyurtmachi uchun: buyurtmachining budjetiga belgilangan tartibda tegishli oʻzgartirishlar kiritish; tanlov savdolari gʻolibi boʻlgan qatnashchiga kontrakt berish toʻgʻrisidagi qarorni tasdiqlash va uning bilan bunday kontraktni tuzish uchun asos hisoblanadi. Vakolatli organ yoki boshqaruvchi qoʻmitaning tanlov savdolari natijalarini kelishishni rad etishi buyurtmachi tomonidan tanlov savdolari natijalarini bekor qilish uchun asos hisoblanadi. 69. Buyurtmachi tanlov takliflari amal qiladigan muddat oʻtgungacha, lekin pudratchini (yetkazib beruvchini) tanlash boʻyicha qaror qabul qilingandan va tanlov savdolari natijalari kelishilgandan keyin besh bank kunidan kechikmay tanlov savdolari gʻolibiga uni gʻolib deb eʼtirof etish toʻgʻrisidagi yozma bildirishnomani yuboradi. 70. Tanlov savdolari gʻolibi boʻlgan qatnashchi bank kafolati tarzida yoki buyurtmachi uchun maqbul boʻlgan boshqa istalgan tarzda kontraktni bajarish taʼminlanishini taqdim qilgandan keyin buyurtmachi darhol tanlov savdolarida yutqazgan qatnashchilarga ularning takliflari rad etilganligi toʻgʻrisida bildirishnoma yuboradi va ularning tanlov takliflari taʼminlanishini beradi. 71. Buyurtmachi tanlov savdolari qatnashchilariga tanlov savdolarining tanlov komissiyasi tomonidan tasdiqlangan natijalarini, tanlov takliflari rad etilganligi sabablarini va tanlov savdolari gʻolibiga kontrakt berilishini izohlashga majbur emas. 72. Buyurtmachi tanlov qatnashchisini uni gʻolib deb eʼtirof etish toʻgʻrisidagi bildirishnoma bilan bir vaqtda tanlovning bunday qatnashchisiga buyurtmachining rahbari imzolagan kontraktni ikki nusxada yuboradi. 73. Tanlov qatnashchisi gʻolib deb eʼtirof etish toʻgʻrisidagi bildirishnoma olingan vaqtdan boshlab oʻn kalendar kun mobaynida kontraktni imzolashi, unga sana qoʻyishi va bir nusxasini buyurtmachiga qaytarishi kerak. Kontraktning oxirgi varianti tomonlar oʻrtasidagi muzokaralar yoʻli bilan shakllantirilishi mumkin. 74. Umumiy qiymati 60 mlrd.soʻmdan ortiq boʻlgan tuzilgan kontraktlar bitim talablariga muvofiq, tasdiqlash uchun boshqaruvchi qoʻmitaga kiritiladi. Bunda mazkur kontraktlar faqat ular boshqaruvchi qoʻmita tomonidan tasdiqlangandan keyin kuchga kiradi. 75. Kontrakt uni ikkala tomon imzolagan vaqtdan boshlab tuzilgan hisoblanadi va u ushbu Nizomda va bitimlarda belgilangan tartibda kelishilgandan yoki tasdiqlangandan hamda Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilikda belgilangan tegishli tartibotlardan oʻtgandan keyin kuchga kiradi. 76. Tanlov qatnashchisi gʻolib deb eʼtirof etgan vaqtdan boshlab oʻn kalendar kun mobaynida gʻolib kontrakt shartlariga muvofiq, bank kafolati shaklida (shakl sotib olish turiga koʻra tanlov hujjatida mavjud boʻladi) yoki buyurtmachi uchun maqbul boʻlgan boshqacha turda kontraktni bajarishning taʼminlanishini taqdim etishi kerak. 77. Agar tanlov gʻolibi ushbu Nizomning 73 va 76-bandlarida nazarda tutilgan shartlarni bajara olmasa, u holda bu buyurtmachining kontraktni rad etishi va tanlov taklifi taʼminlanishini ushlab qolishi uchun yetarli asos boʻlib xizmat qilishi mumkin. Bu holda buyurtmachi tanlovda tanlov taklifi yutgan deb eʼtirof etilgan tanlov qatnashchisidan keyingi oʻrinni egallagan tanlov qatnashchisi bilan kontrakt tuzish yoki yangi tanlovni eʼlon qilish huquqiga ega boʻladi. 78. Kontraktni bajarishning taʼminlanishi miqdori kontrakt bahosining oʻn foizidan oshmasligi kerak. 79. Quyidagi favqulodda holatlarda buyurtmachi vakolatli organ bilan kelishgan holda tovarlar, ishlar va xizmatlarni sotib olishni tanlov oʻtkazmasdan toʻgʻridan-toʻgʻri shartnomalar tuzish yoʻli bilan amalga oshirishi mumkin: a) tovarlar, ishlar va (yoki) xizmatlar quyidagi sabablarga koʻra faqat bitta pudratchi (yetkazib beruvchi) tomonidan yetkazib berilishi (bajarilishi) mumkin: uning mutlaq imkoniyatlari va huquqlari; sotib olinayotgan asbob-uskunalarni yoki ehtiyot qismlarni ilgari sotib olingan asbob-uskunalarga mosligi va unifikatsiya qilinishining muhimligi; amalga oshirilishi (sotib olinishi) kerak boʻlgan tovarlar, ishlar va xizmatlarning buyurtmachi tomonidan ilgari sotib olingan (foydalanilayotgan)larga qoʻshimcha hisoblanishi va (yoki) ilgari boshlangan yoki davom etayotgan ishlar (xizmatlar)ning tabiiy ravishda kengaytirilishi hisoblanishi hamda bitta va aynan shu pudratchini (yetkazib beruvchini) jalb etish tejamliroq boʻlishini va tovarning hamda bajarilayotgan ishlar (xizmatlar)ning sifatiga nisbatan natijalarning oʻzaro mosligini taʼminlashining aniqligi; b) kontrakt maydoni uchastkalarida ishlarni tashkil etish uchun buyurtmachining nazarida eng qulay boʻlgan ishlab chiqarishga xizmat koʻrsatish obyektlari bilan shartnomalar tuzilishi; v) buyurtmachi nazarida buyurtmachi tomonidan amalga oshirilayotgan ishlar talablariga eng toʻliq javob beradigan va buyurtmachiga investorning kompaniyalar guruhi bilan yagona axborot makoniga ega boʻlish imkonini beradigan axborot tizimlari va idoraviy dasturiy taʼminotini (va unga litsenziyalarni) joriy etish hamda birga qoʻshib olib borish yuzasidan xizmatlarni sotib olish va amalga oshirish boʻyicha shartnomalar tuzilishi; g) texnika, materiallar va asbob-uskunalarni tezkorlik bilan sotib olishni talab qiladigan fors-major vaziyatlarida va texnogen tusdagi avariyalarda; d) ushbu Nizomga muvofiq oʻtkazilgan tanlovlar gʻolibning aniqlanishiga olib kelmaganda; e) loyihaning ishlab chiquvchisi tomonidan mualliflik nazorati boʻyicha ishlarni amalga oshirish; j) buyurtmachi xodimini oʻqitish yuzasidan shartnomalar tuzish; z) investorning xodimini ishlash uchun buyurtmachiga xizmat safariga yuborish boʻyicha xizmatlarni xarid qilish. 80. Buyurtmachi ushbu Nizomning 81—83-bandlariga muvofiq, tanlov oʻtkazmasdan amaldagi kontraktlarga qoʻshimcha bitimlar tuzishi mumkin. 81. Amaldagi kontraktlarga qoʻshimcha bitimlar vakolatli organ bilan kelishmasdan tuzilishi mumkin, agar bu: a) ushbu Nizomning III boʻlimiga muvofiq tuzilgan amaldagi kontraktga qoʻshimcha bitimlar ana shunday tusdagi qoʻshimcha tovarlar, ishlar va xizmatlar yuzasidan tuzilgan boʻlsa, agar kontraktning umumiy summasi amaldagi kontraktga tuzilgan barcha qoʻshimcha bitimlar boʻyicha amalga oshiriladigan tegishli oʻzgartirishlarni hisobga olgan holda 400 mln. soʻmdan oshmasa; b) ushbu Nizomning IV boʻlimiga muvofiq tuzilgan amaldagi kontraktga qoʻshimcha bitimlar boʻlsa, agar ana shunday tusdagi qoʻshimcha tovarlar, ishlar va xizmatlar yuzasidan tuzilayotgan qoʻshimcha bitimlar summasi 400 mln. soʻmdan oshmasa va amaldagi ana shunday kontrakt umumiy summasining oʻttiz foizidan oshmasa. 82. Amaldagi kontraktlarga qoʻshimcha bitimlar vakolatli organ bilan kelishgan holda tuziladi, agar bu: a) ushbu Nizomning III boʻlimiga muvofiq tuzilgan amaldagi kontraktga qoʻshimcha bitimlar ana shunday tusdagi qoʻshimcha tovarlar, ishlar va xizmatlar yuzasidan tuzilgan boʻlsa, agar kontraktning umumiy summasi amaldagi kontraktga tavsiya qilinayotgan qoʻshimcha bitimlar boʻyicha amalga oshirilgan tegishli oʻzgartirishlarni hisobga olgan holda 400 mln. soʻmdan oshsa, bu holda shunday tusdagi qoʻshimcha tovarlar, ishlar va xizmatlar yuzasidan qoʻshimcha bitimlar summasi amaldagi ana shunday kontrakt umumiy summasining oʻttiz foizi doirasida boʻlishi kerak; b) ushbu Nizomning IV boʻlimiga muvofiq tuzilgan amaldagi kontraktga tuzilgan barcha qoʻshimcha bitimlar boʻyicha amalga oshiriladigan tegishli oʻzgartirishlarning umumiy summasi 400 mln.soʻmdan oshsa, lekin 4 mlrd soʻmdan ortiq boʻlmasa va amaldagi ana shunday kontrakt umumiy summasining oʻttiz foizidan oshmasa. 83. Amaldagi kontraktlarga qoʻshimcha bitimlar boshqaruvchi qoʻmita qaroriga koʻra tuziladi, agar amaldagi kontraktga barcha tuzilgan qoʻshimcha bitimlar boʻyicha amalga oshiriladigan tegishli oʻzgartirishlarning umumiy summasi 4 mlrd. soʻmdan va/yoki amaldagi ana shunday kontrakt umumiy summasining 30 foizidan ortiq boʻlsa. 84. Tanlovda qatnashishning belgilangan qoidalarini buzgan tanlov qatnashchilari tanlovda qatnashishdan chetlashtirilishi kerak. Tanlov gʻolibi deb eʼlon qilingan tanlov qatnashchisi: fizik, sifat va texnik parametrlar boʻyicha kontrakt shartlarining shartnomada nazarda tutilgan muddatlarda bajarilmaganligi; tanlov shartlarini bajarish monitoringi natijalari buzilganligi; tanlov shartlari va kontraktning boshqacha tarzda buzilganligi uchun javob beradi. 85. Buyurtmachi: tanlov komissiyasini shakllantirish vaqtida uning tarkibiga nisbatan qoʻyilgan talablarga rioya etilishi; bunday xarid ehtiyoji uchun nazarda tutilmagan shakllarda xaridni amalga oshirishga imkon beradigan, uning qiymatini kamaytirish maqsadida xarid ehtiyojining boʻlib yuborilishi; tanlov takliflarini taqdim etish muddati tugagungacha tanlov hujjatlarini sotib olgan talabgorlarni oʻz vaqtida xabardor qilmasdan va tanlov takliflarini taqdim etish muddatini ularga tuzatish kiritish uchun yetarli boʻlgan vaqtga uzaytirmasdan tanlov hujjatlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilishi; tanlovda qatnashish yuzasidan buyurtmanomalarni hamda tijorat yoki tanlov takliflarini qabul qilib olishning rad etilishi, ularning hisobga olinishi, maxfiyligi va ochilgungacha saqlanishi taʼminlamaganligi; tanlov savdolari gʻolibi bilan kontrakt tuzish muddatining buzilganligi; fizik, sifat va texnik parametrlar boʻyicha kontrakt shartlarining shartnomada belgilangan muddatlarda bajarilmaganligi; axborotlarning oshkor qilganligi, oʻzaro yoki jalb etilgan mutaxassislar oʻrtasida tanlov qatnashchilari bilan til biriktirishga yoʻl qoʻyilganligi, sovgʻalar va pul mukofotlari (har qanday shakllarda) olganlik va boshqa qonunga qarshi xatti-harakatlar sodir etilganligi; tanlov shartlarini bajarish monitoringi uchun notoʻgʻri axborotlar taqdim etilganligi; tanlov savdolari oʻtkazish tartibotlarining boshqacha tarzda buzilishlari uchun javob beradi. 86. Tanlov komissiyasi: tanlov savdolarini oʻtkazish tartiboti bosqichlari boʻyicha kam ovoz bilan va (yoki) tanlov takliflarini baholash mezonlarini hisobga olmasdan qaror qabul qilinganligi; talabgorlarning oʻz intellektual mulki yoki tijorat siri saqlanishi yuzasidan huquqlarining buzilganligi; talabgorlarning (tanlov savdolari qatnashchilarining) tanlov hujjatlarida nazarda tutilmagan malaka maʼlumotlariga nisbatan mezonlar va talablar belgilanganligi; talabgorning (tanlov qatnashchisining) tanlov tartibotida qatnashishdan asossiz ravishda chetlatilganligi; tijorat va tanlov takliflari mazmunini oʻzgartiradigan tushuntirishlar va tuzatishlarga, shu jumladan narxlarning yoki bajarish muddatining oʻzgartirilishiga yoʻl qoʻyilganligi; tanlov savdolari qatnashchisi tomonidan tanlov taklifining mazmunini uni tanlov komissiyasi majlisida koʻrib chiqish vaqtida tushuntirib berilishiga asossiz ravishda yoʻl qoʻyilganligi; axborotlarning oshkor qilinganligi, oʻzaro yoki jalb etilgan mutaxassislar oʻrtasida tanlov qatnashchilari bilan til biriktirishga yoʻl qoʻyilganligi, sovgʻalar va pul mukofotlari (har qanday shakllarda) olganlik va boshqa qonunga qarshi xatti-harakatlar sodir etilganligi; tanlov savdolari gʻolibini belgilash va eʼlon qilish tartibotining buzilganligi; tanlov savdolari tartibotlarining boshqacha tarzdagi buzilishlari uchun javob beradi. 87. Tanlov boʻyicha tanlash yoki tanlov savdolari tartibotlaridan yuzaga kelgan kelishmovchiliklar va nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda koʻrib chiqiladi.