Xalqaro tiklanish va taraqqiyot banki tomonidan beriladigan institutsional kreditga xizmat koʻrsatish tartibi toʻgʻrisida
(resolution, 2014-09-15)

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 26-yanvardagi 37 sonli “Xalqaro qayta qurish va taraqqiyot banki tomonidan ajratilgan institutsional kreditdan hamda yaponiya hukumati grantidan foydalanish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarorini bajarish maqsadida, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi va Oʻzbekiston Respublikasi Oʻzbekiston Respublikasi oʻrtasidagi Xalqaro shartnomaga muvofiq taqdim etilgan institutsional ssudaga oʻz vaqtida xizmat koʻrsatish maqsadida Qayta qurish va taraqqiyot Vazirlar Mahkamasining 1993-yil 31-avgustdagi qarori bilan: 1. Xalqaro tiklanish va taraqqiyot banki tomonidan beriladigan institutsional kreditga xizmat koʻrsatish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Moliya vazirligi tasdiqlangan Nizomga muvofiq institutsional kreditga oʻz vaqtida xizmat koʻrsatilishini taʼminlasin. 3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari R.S. Azimov zimmasiga yuklansin. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 26-yanvardagi 37-sonli “Xalqaro qayta qurish va taraqqiyot banki tomonidan ajratilgan institutsional kreditdan hamda yaponiya hukumati grantidan foydalanish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq ishlab chiqilgan va Bank tomonidan nazarda tutilgan kredit mablagʻlariga xizmat koʻrsatish va toʻlash tartibini belgilaydi. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati topshirigʻiga koʻra, Vazirlar Mahkamasining Tashqi iqtisodiy faoliyatni muvofiqlashtirish departamenti (hozirgi vaqtda Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Iqtisodiy va tashqi iqtisodiy faoliyatni muvofiqlashtirish boshqarmasi), Moliya vazirligi, Markaziy bank, Davlat statistika qoʻmitasi va Davlat iqtisod vazirligi (AQSH) tomonidan toʻliq oʻzlashtirildi Oʻzbekiston Respublikasi), Davlat mulki qoʻmitasi, Oʻzbekiston Respublikasi Aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya texnologiyalari davlat qoʻmitasi, Mehnat vazirligi (Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi) va “Oʻzbekneftgaz” Tashqi iqtisodiy aloqalar uyushmasi. Institutsional kredit mablagʻlari yuqorida qayd etilgan vazirlik va idoralarni institutsional rivojlantirishga qaratilgan loyiha doirasida neft-gaz sanoati va xususiylashtirish sohasida meʼyoriy-huquqiy bazani yaratish, iqtisodiyotning bazaviy tarmoqlari boʻyicha ilmiy-tadqiqot ishlarini olib borish va qonun hujjatlarini ishlab chiqish, Mehnat vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki, shuningdek, statistik idoralarni institutsional mustahkamlash, dasturiy taʼminotni joriy etish uchun foydalanildi. 1. Mazkur Nizom maqsadlari uchun quyidagi atama va tushunchalar qoʻllaniladi: institutsional ssuda — Oʻzbekiston Respublikasi va Xalqaro tiklanish va taraqqiyot banki oʻrtasida 1993-yil 31-avgustdagi kelishuvga muvofiq XTTB tomonidan ajratilgan 21,0 million AQSH dollari miqdoridagi xorijiy valyutadagi mablagʻlar; kreditor — Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi; qarz oluvchi(lar) — Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Iqtisodiy va tashqi iqtisodiy masalalar boʻyicha SIAD, Moliya vazirligi, Markaziy bank, Iqtisodiyot vazirligi, Davlat statistika qoʻmitasi, Davlat mulk qoʻmitasi, Oʻzbekiston Respublikasi Aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya texnologiyalari davlat qoʻmitasi, Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat vazirligi va Oʻzbekiston Respublikasi Ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi; foizlarni hisoblash davri — foizlar va asosiy qarzni toʻlash sanasidan boshlab va foizlar va asosiy qarzni toʻlashning navbatdagi sanasidan oldingi kuni tugaydigan olti oylik muddat (olti oylik davrdagi kunlarning haqiqiy soni); foizlar — kreditni toʻlash muddatigacha foydalanish uchun kreditning haqiqiy qoldigʻi summasiga xorijiy valyutada hisoblangan summa; foiz stavkasi — XTTB tomonidan keyingi foizlarni hisoblash davri boshlanishidan oldin belgilanadigan va foizlarni hisoblash davrida qoʻllaniladigan; Institutsional ssuda toʻlovlari — asosiy qarz, foizlar va boshqa toʻlovlar yigʻindisi; penya — har bir kechiktirilgan kun uchun kechiktirilgan toʻlovlar (asosiy qarz, foizlar) summasining 0,04% miqdorida institutsional kredit boʻyicha toʻlovlar kechiktirilgan taqdirda hisoblanadi. Bunda hisoblangan penyalar summasi muddati oʻtgan toʻlov summasining 50 foizidan oshmasligi kerak; Institutsional kreditni qaytarish jadvali — ushbu Nizomga ilova hisoblanadi. Jadval Oʻzbekiston Respublikasi bilan Xalqaro tiklanish va taraqqiyot banki oʻrtasida 1993-yil 31-avgustdagi institutsional ssuda berish toʻgʻrisida tuzilgan Shartnomada koʻrsatilgan institutsional kreditni toʻlash shartlari va shartlariga muvofiq tuziladi; institutsional kredit boʻyicha toʻlovlarni toʻlash sanasi — ushbu Nizomning ilovasiga muvofiq institutsional kreditni toʻlash jadvalida belgilangan asosiy qarzni va foizlarni toʻlash uchun toʻlovlarni toʻlash sanasi hisoblanadi. Agar koʻrsatilgan sanalardan biri ishlamaydigan kunga toʻgʻri kelsa, toʻlovlar keyingi birinchi ish kuniga oʻtkaziladi; haqiqiy toʻlov sanasi — Moliya vazirligining maxsus hisob raqamiga mablagʻlar amalda kelib tushgan sana; maxsus hisobvaraq — Moliya vazirligi tomonidan qarz oluvchilardan olingan mablagʻlarni jamlash uchun Markaziy bankda milliy valyutada ochilgan hisobvaraq. 2. Loyihani amalga oshirish uchun institutsional kredit mablagʻlari toʻliq oʻzlashtirildi va uni toʻlash boʻyicha majburiyatlar har bir qarz oluvchi tomonidan foydalanilgan qarz mablagʻlari miqdoriga mutanosib ravishda taqsimlanadi. 3. Institutsional kreditni (shu jumladan, asosiy qarzni, foizlarni) toʻlash davlat budjeti mablagʻlari hisobidan toʻliq hajmda, keyinchalik “Oʻztashqineftgaz” OAJ tomonidan oʻz mablagʻlari hisobidan hamda Oʻzbekiston Respublikasi Aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya texnologiyalari davlat qoʻmitasi tomonidan — Axborot texnologiyalari va boshqa manbalar hisobidan qaytarilgan holda amalga oshiriladi ushbu Nizomning ilovasiga muvofiq jadvalga muvofiq qabul qilingan majburiyatlardan. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan foydalaniladigan institutsional kreditni toʻlash qonun hujjatlarida belgilangan tartibda har bir moliyaviy yil yakunlari boʻyicha Markaziy bankning foydasidan shakllantiriladigan zaxira fondi hisobidan ushbu Nizomning ilovasiga muvofiq jadvalga muvofiq amalga oshiriladi. 5. Institutsional ssuda boʻyicha foizlar asosiy qarzning haqiqiy qoldigʻi (ssuda qarzining oʻzlashtirilgan va toʻlanmagan qismi) summasiga yiliga 365 kun va foizlarni hisoblash davrida oʻtgan kunlarning haqiqiy soniga, shu jumladan, ushbu davrning boshlanish sanasini hisobga olgan holda, lekin foizlarni hisoblash muddatini hisobga olmaganda hisoblab chiqiladi. 6. Moliya vazirligi qarz oluvchi tomonidan asosiy qarz va foizlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni hamda toʻlov sanasidan 30 kun oldin XTTBdan olingan xabarnomaga muvofiq kredit boʻyicha foizlar hisoblangan davrda qoʻllanilgan foiz stavkasini koʻrsatgan holda yuboradi. 7. Qarz oluvchilar institutsional kredit boʻyicha toʻlovlarni amalga oshirayotganda ularning hisobvaraqlaridan toʻlangan yoki hisobdan chiqarilgan summalar quyidagi tartibda qarz oluvchilarning majburiyatlarini toʻlash uchun sarflanadi: — institutsional kreditdan foydalanganlik uchun hisoblangan foizlar boʻyicha muddati oʻtgan qarz; — asosiy qarz boʻyicha muddati oʻtgan qarz; — kechiktirilgan toʻlovlar uchun hisoblangan jarimalar; — joriy foizlarni toʻlash; — asosiy qarz boʻyicha joriy toʻlovlar. 8. Institutsional kredit muddatidan oldin toʻlangan taqdirda, qarz oluvchilar tomonidan toʻlangan summalar quyidagi tartibda yuboriladi: — institutsional ssudadan foydalanganlik uchun haqiqiy toʻlov sanasigacha hisoblangan foizlar; — institutsional kredit boʻyicha qolgan asosiy qarz (muddatli kredit qarzi). 9. Kreditning asosiy summasi institutsional kredit shartnomasiga muvofiq, yaʼni har yili 15-iyun va 15-dekabr kunlari toʻlanadi. 10. Institutsional kredit boʻyicha toʻlovlarni amalga oshirish uchun mablagʻlarni jamlash uchun kreditor maxsus hisob raqami ochadi. 11. Qarz oluvchilar tomonidan institutsional kreditlar boʻyicha toʻlovlar banklararo savdo sessiyalarida haqiqiy toʻlov amalga oshirilgan kunga belgilangan kurs boʻyicha milliy valyutada amalga oshiriladi. 12. Kredit mablagʻlarini oʻz mablagʻlari hisobidan toʻlayotgan qarz oluvchilar foizlar va asosiy qarzni toʻlash muddatidan oʻttiz kun oldin toʻlanishi lozim boʻlgan summani kreditorning maxsus hisob raqamiga oʻtkazadilar. 13. Qarzni oʻz mablagʻlari hisobidan toʻlayotgan qarz oluvchilar tomonidan pul mablagʻlari oʻz vaqtida oʻtkazilmagan yoki qisman oʻtkazilmagan taqdirda, yetishmayotgan summa keyinchalik qarz oluvchilar tomonidan qoplangan holda davlat budjetidan oʻtkaziladi. Bunda kreditor ushbu mablagʻlarni qarz oluvchining istalgan banklardagi istalgan hisobvaraqlaridan ham chet el valyutasida, ham milliy valyutada qonun hujjatlarida belgilangan tartibda soʻzsiz undirib olishga haqli. 14. Kreditorning maxsus hisobvaragʻida toʻplangan mablagʻlar institutsional kredit boʻyicha toʻlovlarni amalga oshirish uchun qonun hujjatlarida belgilangan tartibda xorijiy valyutaga konvertatsiya qilinadi. 15. Kreditor asosiy qarz va kredit boʻyicha foizlarni toʻlash muddati tugashidan uch kun oldin Markaziy bankka navbatdagi toʻlov boʻyicha qarzni toʻlash uchun konvertatsiya qilingan mablagʻlarni XTTBga oʻtkazish toʻgʻrisida ariza beradi. 16. Institutsional ssuda boʻyicha majburiyatlarni toʻlash boʻyicha toʻlovlar respublika budjetiga toʻlovlarga ekvivalent boʻlib, qarz oluvchi tomonidan majburiyatlar oʻz vaqtida toʻlanmagan taqdirda, mablagʻlar qarz oluvchining hisobvaraqlaridan budjet va budjetdan tashqari jamgʻarmalar bilan hisob-kitoblar tartibida hisobdan chiqariladi. 17. Qarz oluvchi institutsional kredit boʻyicha toʻlovlarni bajarmagan taqdirda, kreditor besh bank kunidan soʻng qarz oluvchini oldindan ogohlantirmasdan, qarz oluvchining banklarda ochilgan yoki kelajakda ochiladigan har qanday hisobvaraqlariga inkasso topshiriqnomasini berishga majburdir. 18. Qarz oluvchi institutsional kredit boʻyicha asosiy qarz va foizlarni oʻz vaqtida toʻlamaganligi uchun kechiktirilgan har bir kun uchun asosiy qarz va foizlarni toʻlash muddati oʻtkazib yuborilgan summaning 0,04 foizi miqdorida penya undiriladi. Bunda hisoblangan jarimalar summasi muddati oʻtgan toʻlovlar summasining 50 foizidan oshmasligi kerak. 19. Qarzni qoplash uchun mablagʻlarni oʻz vaqtida oʻtkazmaganlik uchun olingan summalar kreditorning maxsus hisobvaragʻiga oʻtkaziladi. 20. Qarz oluvchi tugatilgan yoki qayta tashkil etilgan taqdirda kreditlar boʻyicha qarzni toʻlash budjetga toʻlovlar boʻyicha belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Qarz oluvchining mol-mulkini sotishdan tushgan mablagʻlar berilgan institutsional kreditni toʻlash uchun ishlatiladi. 21. Oʻz mablagʻlari hisobidan toʻlovlarni amalga oshiruvchi qarz oluvchilar ushbu Nizomga ilovaga muvofiq jadval boʻyicha institutsional kreditning oʻz vaqtida va toʻliq toʻlanishi uchun kreditor oldida javobgar boʻladilar. 22. Kreditor bankka institutsional ssuda va u boʻyicha foizlarning oʻz vaqtida va toʻliq qaytarilishi uchun javobgardir. 23. Kreditor qarz oluvchilar tomonidan asosiy qarz va foizlarning oʻz vaqtida va toʻliq qaytarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi. 24. Kreditorning maxsus hisobvaragʻida pul mablagʻlarini jamlash uchun zarur boʻlgan toʻlov hujjatlarining toʻgʻri rasmiylashtirilishi uchun qarz oluvchilar va tijorat banklari javobgardir. Markaziy bank kreditor tomonidan taqdim etilgan koʻrsatmalarga muvofiq bankka mablagʻlarning oʻz vaqtida oʻtkazilishi uchun javobgardir. 25. Institutsional kredit qarzini toʻlash bilan bogʻliq operatsiyalar uchun komissiya olinmaydi. 26. Qarz oluvchilar har chorakda kreditorga oʻzlarining chet el va milliy valyutadagi barcha hisobvaraqlaridagi mablagʻ qoldigʻi toʻgʻrisida, shuningdek, ularning toʻlov qobiliyati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni taqdim etadilar. 27. Qarz oluvchilar oʻzlarining institutsional ssuda boʻyicha majburiyatlarini bajarishga salbiy taʼsir koʻrsatuvchi yoki salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan har qanday xatti-harakatlar toʻgʻrisida kreditorni yozma ravishda xabardor qilishlari hamda yangi bank hisobvaraqlari ochilganidan keyin ikki ish kuni ichida kreditorni xabardor qilishlari shart. 28. Qarz oluvchilarni qayta tashkil etish toʻgʻrisidagi masala koʻrib chiqilayotgan taqdirda, ular bu haqda kreditorni darhol yozma ravishda xabardor qilishlari shart.