Xususiy mulkni himoya qilish va mulkdorlar huquqlarining kafolatlarini kuchaytirish, tadbirkorlik tashabbuslarini qoʻllab-quvvatlash borasidagi ishlarni tashkil qilish tizimini tubdan takomillashtirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar, shuningdek, tadbirkorlik subyektlarining moliyaviy resurslar va ishlab chiqarish infratuzilmasidan foydalanish imkoniyatlarini kengaytirish toʻgʻrisida
(decree, 2025-11-26)

2017 — 2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasini amalga oshirish doirasida biznes yuritish tartib-taomillarini sezilarli darajada soddalashtirish, infratuzilmani yaxshilash va moliyaviy manbalarni kengaytirish orqali tadbirkorlikning izchil oʻsishi taʼminlanmoqda. Aholining turli qatlamlarini, shu jumladan yoshlar, kam taʼminlangan va himoyaga muhtoj fuqarolar hamda kichik korxonalarning tadbirkorlik tashabbuslarini moliyaviy qoʻllab-quvvatlash boʻyicha bir qator dasturlar amalga oshirilmoqda. Birgina “Har bir oila — tadbirkor” dasturini amalga oshirish uchun 7,2 trillion soʻmdan ortiq mablagʻ yoʻnaltirildi. Shu bilan birga, bir qator hal etilmagan muammolar saqlanib qolmoqda, ayniqsa yer uchastkalarini ajratish, qurilish-montaj ishlarini amalga oshirish, muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlariga ulanishda, tadbirkorlik subyektlarining ishlab chiqarish infratuzilmasidan, kredit va boshqa moliyaviy resurslardan foydalanish imkoniyatlarini taʼminlashda byurokratik toʻsiqlar va sansalorliklar uchramoqda. Mansabdor shaxslar davlat himoyasida boʻlgan xususiy mulkning daxlsiz ekanligini, har qanday vaj bilan xususiy mulkni, shu jumladan avval xususiylashtirilgan mulkni olib qoʻyish, asosli zaruratsiz mulkni buzib yuborish gʻayri huquqiyligini anglab yetmayapti hamda yer uchastkalarini ajratishda oʻzboshimchaliklarga yoʻl qoʻymoqda, bu esa mulkdorlarning konstitutsiyaviy huquqlarini himoyalash kafolatlarini kuchaytirish va bunday huquqbuzarliklarga yoʻl qoʻyganligi uchun ushbu masʼul shaxslarning javobgarligini oshirishni taqozo etmoqda. Koʻrsatib oʻtilgan kamchiliklarni kompleks va tezkor hal etishni, barcha darajadagi davlat organlarining yagona uslubiy rahbarlik ostida oʻzaro muvofiqlashtirilgan hamkorlik qilishini, xususiy mulkning ishlashi, yer uchastkalarini realizatsiya qilish, tender savdolarini oʻtkazish hamda davlatga tegishli boʻlmagan bino va inshootlarni buzishga oid aniq va loʻnda huquqiy normalarni yaratishni, tadbirkorlik tashabbuslarini qoʻllab-quvvatlashni, aholining keng qatlamlarini biznes bilan shugʻullanishga faol jalb etishni talab etadi. Xususiy mulkni himoya qilish va mulkdorlar huquqlarining kafolatlarini yanada kuchaytirish, tadbirkorlikni rivojlantirish uchun qoʻshimcha turtki berish, tadbirkorlik tashabbuslari va loyihalarini qoʻllab-quvvatlash, tadbirkorlik subyektlarining moliyaviy resurslardan foydalanish imkoniyatlarini kengaytirish, joylarda ijtimoiy qamrov darajasini oshirish maqsadida: 1. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar hokimlari, Oʻzbekiston Respublikasi Qurilish vazirligi, Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qoʻmitasi (keyingi oʻrinlarda — Davergeodezkadastr qoʻmitasi) va ularning hududiy boʻlinmalari hamda boshqa vakolatli davlat organlari rahbarlari Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining xususiy mulkning daxlsizligi, iqtisodiy faoliyat va tadbirkorlik erkinligini taʼminlash, tajovuzlardan himoya qilish, xususiy mulkni saqlash va yanada koʻpaytirish uchun barcha zarur shart-sharoitlarni yaratish toʻgʻrisidagi normalarini soʻzsiz ijro etish va ularga qatʼiy rioya qilish boʻyicha shaxsan javobgar ekanligi toʻgʻrisida ogohlantirilsin. Bosh prokuratura va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil (keyingi oʻrinlarda — Tadbirkorlar huquqlarini himoya qilish boʻyicha vakil): xususiy mulkdorlarga ularning huquqlarini buzgan holda zarar yetkazilishiga, shu jumladan mulk huquqini noqonuniy cheklash va (yoki) undan mahrum qilish, xususiy mulkka, jumladan avval xususiylashtirilgan mulkka tajovuz qilish, mulkdorga qasddan nomaqbul shartlarni, shu jumladan mulkni yoki mulkiy huquqni topshirishga doir asossiz talablarni qoʻyish, shuningdek, mulkni olib qoʻyish yoxud mulk egasini shaxsiy mulk huquqidan voz kechishga majbur qilishga yoʻl qoʻyilmasligi ustidan tizimli nazorat (kontrol) oʻrnatsin; mansabdor shaxslar tomonidan suiisteʼmol va qonunbuzarlik holatlarining oldini olish va bunga yoʻl qoʻymaslik yuzasidan zarur choralarni koʻrsin. 2. Vazirlar Mahkamasi ikki oy muddatda ushbu Farmon qoidalarini hisobga olgan holda qonun hujjatlariga, shu jumladan “Xususiy mulkni himoya qilish va mulkdorlar huquqlarining kafolatlari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga mulkdorlarning xususiy mulk daxlsizligi, oʻziga tegishli boʻlgan mol-mulkka mustaqil egalik qilish, foydalanish va tasarruf etish huquqlarini himoya qilish kafolatlarini yanada kuchaytirish, mulkdorlarga davlat va jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyilgan yer maydonining bozor qiymatida toʻliq qoplanishini nazarda tutuvchi oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida takliflar kiritsin. 3. Quyidagilar barcha darajadagi mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining tadbirkorlik subyektlari huquq va manfaatlarini himoya qilish sohasidagi eng muhim vazifalari etib belgilansin: tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlari ustuvorligi, tadbirkorlik faoliyatiga noqonuniy aralashganlik va toʻsqinlik qilganlik uchun mansabdor shaxslarning javobgarligi toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari normalarining soʻzsiz bajarilishi, mulk va boshqa mulkiy huquqlar buzilishiga yoʻl qoʻyilmasligi tamoyillariga qatʼiy rioya qilinishini taʼminlash; aholini tadbirkorlik faoliyatiga keng jalb qilish, barqaror rivojlanayotgan tadbirkorlik subyektlari sonini yanada koʻpaytirish boʻyicha tizimli choralar koʻrish, shuningdek, oʻz faoliyatini vaqtincha toʻxtatgan tadbirkorlar bilan ishlashni kuchaytirish; faoliyat koʻrsatmayotgan ishlab chiqarish maydonlari va noturarjoy obyektlari negizida kichik sanoat zonalarini tashkil etish, yer uchastkalarini belgilangan tartibda elektron onlayn-auksion orqali ajratishda koʻmaklashish; tadbirkorlik subyektlarining moliyaviy, tovar va xomashyo resurslari, muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlaridan foydalanish imkoniyatiga ega boʻlishi, investitsiya va ishlab chiqarish jarayonlarini tashkil etish boʻyicha amaliy koʻnikmalarni oʻzlashtirishida amaliy yordam koʻrsatish; tadbirkorlik subyektlari uchun mavjud imkoniyatlar, imtiyozlar va boshqa moliyaviy qoʻllab-quvvatlash choralari toʻgʻrisida ommaviy axborot vositalarida, davlat idoralarining rasmiy veb-saytlarida muntazam ravishda yoritib borish; Oʻzbekiston Respublikasi Savdo-sanoat palatasi va Adliya vazirligi bilan birgalikda konsultativ yordam va axborot jihatdan taʼminlash, tadbirkorlarning moliyaviy va huquqiy savodxonligini oshirish boʻyicha joylarda seminar-treninglar oʻtkazish; tadbirkorlarga biznes forumlar, koʻrgazmalar va yarmarkalarni tashkil etish va oʻtkazishda koʻmaklashish, ularda mahalliy va xorijiy tadbirkorlik subyektlarining keng ishtirokini taʼminlash; tadbirkorlarga ishonchli sheriklar va ishlab chiqarayotgan mahsulotlari uchun yangi bozorlarni topishda, eksport salohiyatini oshirishda amaliy yordam koʻrsatish. 4. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar hokimliklariga quyidagilar taqiqlansin: tadbirkorlik subyektlarini oʻzlarining asosiy faoliyati bilan bogʻliq boʻlmagan ishlarga, shu jumladan homiylik va xayriya yordami koʻrsatish ishlariga, hududlarni obodonlashtirish, koʻkalamzorlashtirish ishlarini olib borish, temir-tersak va makulatura yigʻish hamda boshqa ishlarga majburiy jalb qilish; tadbirkorlik subyektlarini har qanday shaklda qishloq xoʻjaligidagi mavsumiy ishlarga (ekish va yigʻib olish ishlariga) va mehnat resurslari, pul mablagʻlari va boshqa moddiy boyliklarni yoʻnaltirish bilan bogʻliq boshqa tadbirlarga jalb qilish; tadbirkorlik subyektlari ishtirokida majburiy tartibda, shu jumladan ularga nisbatan maʼmuriy va boshqa choralarni qoʻllash tahdidi ostida yigʻilishlar va boshqa tadbirlarni oʻtkazish. 5. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar hokimlarining qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda yer uchastkalarini jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyish boʻyicha vakolatlari Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlariga berilsin. 6. 2020-yil 1-martdan kuchga kiradigan “Qishloq xoʻjaligiga moʻljallanmagan yer uchastkalarini xususiylashtirish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni (keyingi oʻrinlarda — Qonun) qabul qilinganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin. 7. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari va Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 1-fevralga qadar Sirdaryo viloyatida qishloq xoʻjaligiga moʻljallanmagan yer uchastkalarini xususiylashtirish tartib-taomillarini aprobatsiya qilish boʻyicha huquqiy eksperiment (keyingi oʻrinlarda — huquqiy eksperiment) oʻtkazish toʻgʻrisidagi taklifiga rozilik berilsin: Quyidagilar huquqiy eksperimentning asosiy vazifalari etib belgilansin: qonuniylik, ixtiyoriylik, haq toʻlash, xususiylashtiriladigan yer uchastkalarining va ularda joylashgan koʻchmas mulk obyektlarining birligi, yer uchastkalarini xususiylashtirishning ochiqligi va shaffofligini taʼminlashga qaratilgan qishloq xoʻjaligiga moʻljallanmagan yer uchastkalarini xususiylashtirish tartib-taomillarining samaradorligini aniqlash; qishloq xoʻjaligiga moʻljallanmagan yer uchastkalarini xususiylashtirish mexanizmlarini amalda qoʻllash samaradorligini baholash; qishloq xoʻjaligiga moʻljallanmagan yer uchastkalarini xususiylashtirish sohasidagi davlat boshqaruvini amalga oshiruvchi davlat organlarining vakolatlarini ularning amaliy samaradorligi, tartibga solinadigan munosabatlar sohalarini toʻliq qamrab olinishi jihatidan monitoring oʻtkazish; ishbilarmonlik muhitini yaxshilash, tadbirkorlik tashabbuslarini amalga oshirish uchun qoʻshimcha shart-sharoitlarni yaratish va aholini biznes bilan shugʻullanishga jalb qilish, qishloq xoʻjaligiga moʻljallanmagan yer uchastkalarini xususiylashtirishda fuqarolarning huquq va qonuniy manfaatlarini himoya qilish. 8. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi: bir oy muddatda Qonunning havolaki normalarini amalga oshirishga qaratilgan zarur hujjatlar, shu jumladan Sirdaryo viloyatida qishloq xoʻjaligiga moʻljallanmagan yer uchastkalarini xususiylashtirish tartib-taomillarini aprobatsiya qilish boʻyicha huquqiy eksperiment oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni qabul qilsin; ikki oy muddatda Sirdaryo viloyati hududlarining rejalashtirish sxemasi tasdiqlanishini taʼminlasin; ommaviy axborot vositalarida, shuningdek, aholi oʻrtasida huquqiy eksperiment amaliy ijrosining borishini muntazam ravishda yoritib borsin; huquqiy eksperiment natijalariga koʻra, 2020-yil 5-fevralga qadar Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasiga Qonun normalarini yanada takomillashtirish va uni respublikaning boshqa hududlarida qoʻllash boʻyicha takliflar kiritsin. 9. 2019-yil 1-sentabrdan boshlab foydalanilmayotgan davlat mulki obyektlarini, shu jumladan taʼlim muassasalari (akademik litsey va kasb-hunar kollejlari bundan mustasno), sogʻliqni saqlash va sport, madaniyat, xususan kinoteatrlar, klublar, konsert-tomosha koʻrsatish muassasalari va kinolashtirish obyektlari, shuningdek,davlat tashkilotlarining boʻsh turgan yer uchastkalaridan (keyingi oʻrinlarda — foydalanilmayotgan aktivlar) doimiy foydalanish huquqini xoʻjalik faoliyatiga jalb qilish va sotish tartibi joriy etilsin. Unga muvofiq: foydalanilmayotgan aktivlarning mulkdorlari Oʻzbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi huzuridagi Davlat mulki obyektlaridan samarali foydalanish markazi va uning hududiy boshqarmalari hamda Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligi va uning hududiy boshqarmalarining tegishli soʻrovi kelib tushgan vaqtdan boshlab ikki oy muddatda balansda saqlovchining yuqori turuvchi tashkiloti (agar mavjud boʻlsa) bilan kelishilgan, foydalanilmayotgan obyektlar va boʻsh turgan yer uchastkalaridan samarali foydalanish boʻyicha “yoʻl xaritasi”ni (keyingi oʻrinlarda — “yoʻl xaritasi”) taqdim etishi shart; Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida foydalanilmayotgan obyektlarni xoʻjalik faoliyatiga jalb qilish boʻyicha ishchi guruh tomonidan “yoʻl xaritasi” tasdiqlanadi; foydalanilmayotgan aktivlarning balansda saqlovchisi tomonidan “yoʻl xaritasi” taqdim etilmagan yoki unda nazarda tutilgan foydalanilmayotgan aktivlardan samarali foydalanish boʻyicha chora-tadbirlar belgilangan muddatda bajarilmagan yoxud “yoʻl xaritasi”ni tasdiqlash rad etilgan hollarda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, viloyatlar va Toshkent shahar xalq deputatlari Kengashlari, shuningdek, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari oʻz vakolatlari doirasida foydalanilmayotgan aktivlarni olib qoʻyish, jumladan sotish yoki ijaraga berish uchun boʻsh turgan davlat mulki obyektini Davlat aktivlarini boshqarish agentligi huzuridagi Davlat mulki obyektlaridan samarali foydalanish markazining tegishli hududiy boshqarmalariga berish toʻgʻrisida qaror qabul qilishga haqlidir. Bunda, vazirlik va idoralar, mahalliy davlat hokimiyati organlariga qarashli boʻlgan, uch oydan ortiq foydalanilmasdan boʻsh turgan obyektlar Davlat aktivlarini boshqarish agentligi tomonidan tasdiqlanadigan tartibga muvofiq ularning roziligisiz ijaraga berish yoki sotish uchun “E-auksion” elektron savdo platformasiga onlayn-auksion savdolariga chiqariladi. 10. Tadbirkorlar huquqlarini himoya qilish boʻyicha vakil, Davergeodezkadastr qoʻmitasi, Savdo-sanoat palatasining quyidagi tartiblarni oʻrnatish toʻgʻrisidagi takliflariga rozilik berilsin: a) tadbirkorlik va shaharsozlik faoliyati uchun qishloq xoʻjaligiga moʻljallanmagan boʻsh yer uchastkalari respublikaning barcha hududlarida faqat “E-AUKSION” elektron savdo platformasida elektron onlayn-auksion orqali mulk yoki ijara huquqi asosida taqdim etiladi, Oʻzbekiston Respublikasining Yer kodeksiga muvofiq Vazirlar Mahkamasining qarori bilan yer uchastkalarini ijaraga berish hollari bundan mustasno. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar hokimlariga, shuningdek, davlat organlari va tashkilotlari rahbarlari ushbu tartibni buzganlik uchun shaxsiy javobgarlik toʻgʻrisida ogohlantirilsin; b) jismoniy va yuridik shaxslarga “YERELEKTRON” avtomatlashtirilgan axborot tizimida yer uchastkasi va rejalashtirilayotgan qurilish maydonchasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni keyinchalik ularni elektron onlayn-auksionga qoʻyish masalasini belgilangan tartibda koʻrib chiqish uchun joylashtirish toʻgʻrisida takliflar kiritish huquqi beriladi. Davergeodezkadastr qoʻmitasi tadbirkorlik va shaharsozlik uchun taklif qilinadigan yer uchastkalarining joylashuvi toʻgʻrisidagi axborotlar Oʻzbekiston Respublikasining ochiq maʼlumotlar portalida va oʻz rasmiy veb-saytida joylashtirib borilishini taʼminlasin. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi bir oy muddatda ushbu banddagi qoidalarni hisobga olgan holda qishloq xoʻjaligiga moʻljallanmagan boʻsh yer uchastkalarini elektron onlayn-auksion orqali tadbirkorlik faoliyati uchun taqdim etishning yangi tartibini joriy etishga yoʻnaltirilgan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti qarori loyihasini kiritsin va unda jumladan quyidagilarni nazarda tutsin: Davergeodezkadastr qoʻmitasi organlari tomonidan “YERELEKTRON” avtomatlashtirilgan axborot tizimiga maʼlumotlarning mustaqil kiritilishi; yer uchastkalarini tanlash boʻyicha materiallarni vakolatli organlarga kelishish va xulosa berish uchun avtomatik tarzda yuborish; yer uchastkalarini tanlash boʻyicha materiallarni kelishish paytida qurilishga ruxsat berilgan yoki taqiqlangan obyektlar turlarini aniqlash, arxitektura-reja topshirigʻini ishlab chiqish, shuningdek, muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlariga ulanish uchun texnik shartlarni taqdim etish; yer uchastkalarini tanlash boʻyicha materiallar yuzasidan muayyan davlat organlari xulosalarini olish talabini bekor qilish; kelishuv va ijobiy xulosalar berilgandan soʻng qoʻshimcha qarorlarsiz yer uchastkalarini “YERELEKTRON” avtomatlashtirilgan axborot tizimi orqali avtomatik rejimda elektron onlayn-auksionga qoʻyish; elektron onlayn-auksion natijalari toʻgʻrisidagi bayonnoma asosida yer uchastkasiga boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatiga olish, shuningdek, auksion gʻolibiga yer uchastkasini ajratish toʻgʻrisidagi qaror oʻrniga Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarning davlat reyestridan koʻchirma berish. 12. Belgilab qoʻyilsinki, Mahallabay ishlash va tadbirkorlikni rivojlantirish agentligi (keyingi oʻrinlarda — Agentlik) respublika davlat boshqaruvi organi boʻlib, oʻz faoliyatida Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligiga boʻysunadi. 13. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki va Moliya vazirligining: “Mikrokreditbank” ATB va “Xalq banki” ATBni “oilaviy tadbirkorlik”ni rivojlantirish davlat dasturlari doirasida kichik biznes va tadbirkorlikni rivojlantirish loyihalarini moliyalashtiruvchi banklar etib belgilash; “oilaviy tadbirkorlik”ni rivojlantirish va umuman, aholining tadbirkorlik faoliyatini moliyaviy qoʻllab-quvvatlash davlat dasturlari doirasida avval ajratilgan kreditlar hisobiga boʻshaydigan mablagʻlarni “Mikrokreditbank” ATB va “Xalq banki” ATBga keyinchalik kredit bozorida buzilishlarni bartaraf etish, pul mablagʻlaridan teng foydalanish imkoniyatini taʼminlash va maqsadli moliyaviy resurslardan foydalanishda ijtimoiy-iqtisodiy samarani oshirish maqsadida kichik biznes va tadbirkorlikni bozor sharoitlariga yaqin stavkalarda kreditlash uchun yoʻnaltirish toʻgʻrisidagi takliflari maʼqullansin. Moliya vazirligi Agentlik va manfaatdor idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish imkoniyati cheklangan aholining ijtimoiy himoyaga muhtoj qatlamlarini talab mavjud boʻlgan kasb va mutaxassisliklar boʻyicha oʻqitishga, ularni ijtimoiy va nomoliyaviy qoʻllab-quvvatlashning yangi vositalarini joriy etishga qaratilgan hukumat qarori loyihasini ushbu tadbirlarni “oilaviy tadbirkorlik”ni rivojlantirish davlat dasturlari doirasida ilgari berilgan kreditlarni “Mikrokreditbank” ATB va “Xalq banki” ATBlariga joylashtirishdan tushgan qoʻshimcha daromadlar hisobiga moliyalashtirishni nazarda tutgan holda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga taqdim etsin. 14. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki, Moliya vazirligi va Davlat aktivlarini boshqarish agentligi: a) 2019-yil oxiriga qadar quyidagilarni: mijozlarning kreditga layoqatliligini baholashga asoslangan hamda ularga joylashgan joyi va tijorat banklari filiallarida moliyaviy resurslarning mavjudligidan qatʼi nazar tadbirkorlik faoliyati uchun kreditlarni soddalashtirilgan tartibda va teng shartlarda jalb qilish imkonini beruvchi “bir xil” (namunali) bank mahsulotlari — “modul”larni ishlab chiqishni va kichik biznes va tadbirkorlik subyektlariga bank xizmatlarini koʻrsatish amaliyotiga joriy etishni; tijorat banklarining kichik biznes va tadbirkorlik subyektlariga kreditlar ajratish boʻyicha alohida tarkibiy boʻlinmalarini tashkil qilishni, ajratilayotgan kreditlarning maqsadliligi va samaradorligini taʼminlash yuzasidan ushbu boʻlinmalar xodimlarining javobgarligini, shuningdek, moliyalashtirilayotgan loyihalarni amalga oshirish natijalariga qarab ularning mehnatiga haq toʻlash va ragʻbatlantirish tizimini kuchaytirishni; Sirdaryo va Andijon viloyatlarida, shuningdek, Toshkent shahrida mijozlarga tezkor xizmat koʻrsatish uchun ixcham “bank xizmatlari ofislari”ni tashkil qilish, keyinchalik respublikaning barcha shaharlari va tumanlarida ularning tarmogʻini kengaytirish boʻyicha tajriba-sinov loyihasini amalga oshirishni taʼminlasin; b) ikki oy muddatda bank xizmatlari menejmenti va tizimini tubdan isloh qilish, shuningdek, bank sektorini davlat tasarrufidan chiqarish boʻyicha quyidagilarga qaratilgan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori loyihasini kiritsin: tijorat banklarida korporativ boshqaruvning zamonaviy usullarini joriy etish va uning samaradorligini oshirish; tijorat banklarining mijozga qaratilganlik darajasini oshirish, ularda samarali infratuzilma yaratish va yangi xizmat turlarini, shu jumladan axborot texnologiyalarini joriy etish; tijorat banklarining operatsion xarajatlarini optimallashtirish; tijorat banklariga kreditlar hajmi va ularning foiz stavkalarini mavjud talabga asosan mustaqil ravishda belgilash huquqini bergan holda imtiyozli foiz stavkalari bilan kreditlar ajratish amaliyotini bekor qilish; davlat ulushi ishtirokidagi tijorat banklarini xalqaro moliya institutlari, xorijiy hukumat moliya tashkilotlari va konsalting kompaniyalari ishtirokida, bozor tamoyillari asosida ishlaydigan universal banklarga transformatsiya qilish. 15. 2019-2020-yillarda tijorat banklari tomonidan kichik biznes va tadbirkorlikni yanada rivojlantirishni har tomonlama qoʻllab-quvvatlash boʻyicha “Yoʻl xaritasi” 1-ilovaga muvofiq maʼqullansin. 16. “Kafolat sugʻurta kompaniyasi” AJ: Agentlik, Oʻzbekiston Respublikasi Savdo-sanoat palatasi bilan birgalikda oʻzining quyi boʻgʻindagi boʻlinmalari tomonidan kichik biznes va tadbirkorlik subyektlari oʻrtasida xizmatlarni, shu jumladan tadbirkorlik tavakkalchiligi, garov, lizing, asbob-uskunalar, yuklar, javobgarlik va boshqalarni sugʻurta qilish masalalari boʻyicha muntazam ravishda seminarlar va treninglar tashkil etilishini taʼminlasin; tijorat banklari bilan birgalikda tadbirkorlik tavakkalchiligini sugʻurta qilish shartlarida kichik biznes va tadbirkorlik subyektlariga berilgan kreditning garov taʼminoti bilan qoplanmagan qismini kredit qaytmaslik xatari boʻyicha sugʻurtalashni amalga oshirsin; Agentlik bilan birgalikda ilgʻor xorijiy tajribani inobatga olgan holda, 2019-yil 1-oktabrga qadar kichik biznes va tadbirkorlik subyektlarining sugʻurta xizmatlarini olish uchun sarflaydigan xarajatlari va vaqtini qisqartirishga qaratilgan tadbirkorlik tavakkalchiligini sugʻurta qilish shartlaridagi zamonaviy sugʻurta mahsulotlarini ishlab chiqsin va joriy etsin. 17. Belgilansinki, moliyaviy yil uchun barcha turdagi kreditning qaytmaslik xatarini sugʻurtalash (kreditlar va lizing operatsiyalari boʻyicha tadbirkorlik tavakkalchiligini sugʻurtalash) shartnomalari boʻyicha sugʻurta qoplamalarining umumiy miqdori “Kafolat sugʻurta kompaniyasi” AJ oʻz kapitalining 10 foizidan oshgan taqdirda, kompaniyaning oʻz kapitali 10 foizidan ortiq miqdoridagi zarari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Tadbirkorlikni rivojlantirishni qoʻllab-quvvatlash davlat jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan qoplanadi. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Sugʻurta bozorini rivojlantirish agentligi har chorakda “Kafolat sugʻurta kompaniyasi” AJ Kuzatuv kengashida kreditning qaytmaslik xatarini sugʻurtalash (kreditlar va lizing operatsiyalari boʻyicha tadbirkorlik tavakkalchiligini sugʻurtalash) shartnomalari boʻyicha sugʻurta qoplamalarining hajmlari va ular boʻyicha kutilayotgan yoʻqotishlar toʻgʻrisidagi jamiyat ijro etuvchi organining hisoboti eshitilishini taʼminlasin. 18. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi, Soliq qoʻmitasi va Agentlik 2019-yil 1-oktabrdan boshlab: tadbirkorlik subyektlarini, shu jumladan maʼlum sabablarga koʻra faoliyat koʻrsatmayotgan tadbirkorlik subyektlarini hisobga olishning yagona yondashuvini; tadbirkorlik subyektlarining demografiyasi, shu jumladan ularning faoliyat davri boʻyicha statistik maʼlumotlar shakllantirilishini taʼminlasin; 19. 2019-yil 1-oktabrdan boshlab Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining, viloyatlar, tumanlar va shaharlar hokimlarining iqtisodiyot va tadbirkorlikni rivojlantirish masalalari boʻyicha birinchi oʻrinbosarlari, Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va sanoat vazirligi, Savdo-sanoat palatasi va Bosh vazir qabulxonalarining hududiy boʻlinmalari rahbarlarini oʻz faoliyatini toʻxtatgan tadbirkorlik subyektlarining tadbirkorlik faoliyatini tiklash va unga jalb qilish, tegishli hududda ularning sonini oshirish yuzasidan ragʻbatlantirish va javobgarligini kuchaytirish tizimi joriy etilsin. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi bir oy muddatda ushbu bandni amalga oshirish mexanizmlari toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlasin. 20. Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Sirdaryo viloyati hokimligi Iqtisodiyot va sanoat vazirligi bilan birgalikda bir oy muddatda viloyatning oliy oʻquv yurtlariga oʻtkazilayotgan kasb-hunar kollejlari negizida, shu jumladan xususiy sektor ishtirokida tadbirkorlik, marketing va biznesni boshqarish kabi biznes yoʻnalishlari boʻyicha oʻqitish uchun Oʻzbekistonda “Binary” (Malayziya) xalqaro menejment va tadbirkorlik universitetining filialini ochish masalasini koʻrib chiqsin. 21. Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov bir oy muddatda kichik biznes va tadbirkorlikni rivojlantirishga toʻsqinlik qilayotgan dolzarb muammolarni muhokama qilish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining Tadbirkorlar murojaatlarini koʻrib chiqish qabulxonalari huzurida faol tadbirkorlar, huquqshunoslar va jamoatchilikning boshqa vakillari orasidan jamoatchilik kengashlari tuzilishini hamda ushbu kengashlar toʻgʻrisidagi namunaviy nizom tasdiqlanishini taʼminlasin. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar hokimlariga tashkil etiladigan jamoatchilik kengashlari faoliyatini samarali yoʻlga qoʻyish yuzasidan shaxsiy javobgarlik yuklansin. 22. Belgilab qoʻyilsinki, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlarining iqtisodiy va tadbirkorlikni rivojlantirish masalalari boʻyicha birinchi oʻrinbosarlari tizimli ravishda: Agentlik bilan birgalikda kichik biznes va tadbirkorlikni rivojlantirish boʻyicha hududiy dasturlarning ishlab chiqilishi, ijro etilishi va monitoringini tashkil qiladi; har haftaning dushanba, seshanba va chorshanba kunlari tumanlar va shaharlar sektorlari rahbarlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyatning tegishli organlari bilan birgalikda kichik biznes va tadbirkorlikning rivojlanishiga toʻsqinlik qilayotgan tizimli muammolarni aniqlash va bartaraf etish maqsadida mahallalarga chiqishni tashkillashtiradi; Agentlikka kichik biznes va tadbirkorlikni rivojlantirishni ragʻbatlantirish, shuningdek, hududlarda kichik biznes va xususiy tadbirkorlik uchun zarur xizmatlar koʻrsatadigan tegishli bozor infratuzilmasini shakllantirish boʻyicha takliflar kiritadi. 26. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi uch oy muddatda: “Davlat xaridlari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi qonunining yangi tahrirdagi loyihasini belgilangan tartibda kiritsin; Oʻzbekiston Respublikasi Savdo-sanoat palatasi va uning hududiy boʻlinmalarining moddiy-texnik bazasini mustahkamlash choralarini koʻrsin; boshqaruv qarorlarini qabul qilish boʻyicha islohotlarni amalga oshirishni muvofiqlashtirish uchun mamlakat hududlariga yuborilgan vazirlik va idoralar vakillarining roli va vakolatlarini qayta koʻrib chiqsin. 27. Vazirlik va idoralar, shuningdek, xoʻjalik boshqaruvi organlari va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari: Oʻzbekiston Respublikasining “Davlat xaridlari toʻgʻrisida”gi Qonuni talablariga qatʼiy rioya qilgan holda tadbirkorlik subyektlarini davlat xaridlari jarayoniga keng jalb etish orqali barcha davlat buyurtmachilari tomonidan davlat xaridlarining shaffofligi va raqobatbardoshligini taʼminlash boʻyicha samarali choralarni koʻrsin; Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining ushbu Qonunga muvofiq boʻlmagan topshiriqlari, shu jumladan Qonunda koʻzda tutilmagan, yagona yetkazib beruvchidan toʻgʻridan-toʻgʻri xarid qilish imkonini koʻzda tutuvchi bayonnomalar shaklidagi topshiriqlarni kiritish amaliyoti qatʼiyan taqiqlansin; davlat xaridlarini amalga oshirishda istisno tarzida toʻgʻridan-toʻgʻri shartnomalar tuzish huquqini berishni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini tayyorlash va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritish taqiqlansin. 28. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Markaziy bank bilan birgalikda ikki oy muddatda davlat xaridlari boʻyicha maxsus axborot portali va Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining axborot tizimlarini integratsiya qilgan holda korporativ buyurtmachilarning amalga oshiradigan davlat xaridlari boʻyicha toʻlovlar hisobini yuritish tartib-taomillarini takomillashtirish toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin. 29. Oʻzbekiston Respublikasi Qurilish vazirligi va Davergeodezkadastr qoʻmitasi ikki oy muddatda oʻz tuzilmalarini funksional jihatdan takomillashtirish va quyidagilar bilan bogʻliq ayrim vakolatlarni hududiy boʻlinmalarga oʻtkazishni nazarda tutgan holda, kichik biznes va tadbirkorlikni rivojlantirish sohasida ularning hududiy boʻlinmalari roli va masʼuliyatini oshirish boʻyicha takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritsin: qurilish obyektlarini loyihalashtirish, qurish, qabul qilish, foydalanish va taʼmirlash, ruxsat berish tartib-taomillarini amalga oshirish, loyiha-smeta hujjatlarini ekspertizadan oʻtkazish, qurilish inspeksiyasini amalga oshirish, boshqa turdagi davlat xizmatlarini koʻrsatish; yer tuzishni tashkil etish, yerdan foydalanish va uni muhofaza qilish, yer resurslarini hisobga olish, baholash va monitoring qilish, ushbu sohada tizimli davlat nazoratini amalga oshirish, boshqa turdagi davlat xizmatlarini koʻrsatish. 30. Vazirlar Mahkamasi Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat kodeksining yangi tahrirdagi loyihasini kiritishda tadbirkorlik faoliyati sohasida ichki va tashqi investitsiyalarni jalb qilishni ragʻbatlantirishga qaratilgan mehnat munosabatlarini takomillashtirish boʻyicha normalarni nazarda tutsin. 31. “Oʻzstandart” agentligi Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi hamda boshqa manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda olti oy muddatda xalqaro va milliy standartlarga muvofiq tovarlar (ishlar, xizmatlar)ning milliy klassifikatorini ishlab chiqsin. 32. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 7-martdagi PQ-4231-son qarori bilan tashkil etilgan Hududlarda aholini tadbirkorlikka keng jalb qilish va oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirishga doir ishlarni muvofiqlashtirish boʻyicha respublika komissiyasiga ushbu Farmonda belgilangan vazifalarni bajarish boʻyicha ishlarni samarali tashkil etish hamda chora-tadbirlarning muvofiqlashtirilishini taʼminlash vazifasi yuklansin. 34. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim farmonlariga 2019-yil 1-oktabrdan kuchga kiradigan qoʻshimcha va oʻzgartirishlar 2-ilovaga muvofiq kiritilsin. 35. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va sanoat vazirligi: bir hafta muddatda Agentlik faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori loyihasini; Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Adliya vazirligi va boshqa manfaatdor idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda qonun hujjatlariga ushbu Farmondan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritsin. 36. Mazkur Farmonning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin. T/r Chora-tadbirlar nomi Amalga oshirish turi va mexanizmi Ijro muddati Masʼul ijrochilar Nazorat uchun masʼullar I. Tijorat banklari tomonidan tadbirkorlik subyektlariga xizmat koʻrsatish ishlarini takomillashtirish sohasida 1. Barcha tijorat banklari rahbarlari xizmat koʻrsatayotgan tadbirkorlik subyektlari bilan muloqot qilib, ularni toifalarga (yaxshi, standart yoki oʻrta va yordamga muhtoj) ajratgan holda bank xizmatlari koʻrsatilishini taʼminlash. Mijozlarni tasniflash natijalari asosida, “yaxshi” tadbirkorga ishlab chiqarish quvvatini oshirish yoki faoliyatini yanada kengaytirish, “standart yoki oʻrta” tadbirkorga moliyaviy koʻmak berish, yordamga muhtoj tadbirkorni har tomonlama moliyaviy qoʻllab-quvvatlash tizimini yaratish. 1. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlangan roʻyxat va grafik-jadval asosida bank xizmatlari koʻrsatilayotgan har bir tadbirkorlik subyekti bilan bevosita uchrashuv-muloqotlar tashkil qilish. 2. Uchrashuv-muloqotlar mazmuni, oʻtkazish joyi va vaqtlari haqidagi maʼlumotni tadbirkorlik subyektlariga ommaviy axborot vositalari va reklama orqali yetkazish. 3. Uchrashuv-muloqotlar natijalari asosida ularni guruhlarga (yaxshi, standart yoki oʻrta va yordamga muhtoj) ajratish. 4. Toifalarga ajratilgan xoʻjalik yurituvchi subyektlarni qoʻllab-quvvatlash boʻyicha amalga oshiriladigan chora-tadbirlar rejasini ishlab chiqish va ijrosini taʼminlash. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining Tadbirkorlar murojaatlarini koʻrib chiqish qabulxonalarida uchrashuv-muloqotlar asosida tuman, shahar va viloyat boʻyicha tadbirkorlik subyektlari faoliyatini monitoring qilish yuzasidan maʼlumotlar bazasini shakllantirish. 2019-yil avgust 2019-yil avgust-sentabr Tijorat banklari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Vazirlar Mahkamasi (A. Ortiqov), Markaziy bank (I. Norkulov, S. Xolxoʻjayev, B. Zaxidov) 2. Kichik biznes subyektlari joriy faoliyatini kreditlash mexanizmini takomillashtirish. Kichik biznes subyektlarining ishlab chiqarish faoliyatini kreditlash amaliyotini tanqidiy qayta koʻrib chiqib, uni yanada soddalashtirish, ortiqcha tartib-taomillarni qisqartirish, birinchi navbatda, qisqa muddatli va revolver kreditlar ajratishga alohida eʼtibor qaratgan holda kredit siyosati va kreditlash boʻyicha ichki tartiblarga tegishli oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish. 2019-yil sentabr Tijorat banklari Markaziy bank (B. Zaxidov, S. Xolxoʻjayev) 3. Kichik biznes va tadbirkorlik subyektlarining mahsulot ishlab chiqarish va eksportini yoʻlga qoʻyish loyihalarini moliyalashtirish boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va sanoat vazirligi huzuridagi Kichik biznes va tadbirkorlikni rivojlantirish agentligi (keyingi oʻrinlarda — Agentlik) bilan yaqin hamkorlik qilish. 1. Agentlik va tijorat banklari oʻrtasida hamkorlik strategiyasini ishlab chiqish va tasdiqlash. 2. Tadbirkorlik faoliyatini rivojlantirishni qoʻllab-quvvatlash davlat jamgʻarmasining xizmatlarini ilgari surish boʻyicha ishlarni kuchaytirish va uning faoliyati mazmunini har bir tadbirkorlik subyektiga tushuntirish. Tadbirkorlik subyektlarining loyihalarini moliyalashtirishda Jamgʻarma xizmatlaridan keng foydalanish. 3. Jamgʻarmaning moliyaviy xizmatlari samaradorligini tahlil qilgan holda va tadbirkorlik subyektlarining ehtiyojlari asosida Jamgʻarmaning xizmatlari koʻlamini kengaytirish. Agentlik faoliyatini boshlagandan soʻng 10 kun muddatda Doimiy ravishda Doimiy ravishda Iqtisodiyot va sanoat vazirligi, tijorat banklari Vazirlar Mahkamasi (A. Ortiqov), Markaziy bank (S. Xolxoʻjayev), Iqtisodiyot va sanoat vazirligi (B. Usmanov) 4. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining Tadbirkorlar murojaatlarini koʻrib chiqish qabulxonalari qoshidagi jamoatchilik kengashlari bilan bevosita hamkorlikda tadbirkorlik subyektlarining muammolarini oʻrganib borish. 1. Jamoatchilik kengashlari bilan hamkorlikda tadbirkorlik subyektlari bilan uchrashuvlarni muntazam ravishda tashkil etib borish. 2. Yigʻilishlarda koʻtarilgan masalalarni qisqa muddatlarda hal qilish choralarini koʻrish va tegishli davlat idoralariga taklif va tavsiyalar kiritish. Oʻzaro kelishilgan jadvallar asosida Tijorat banklari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, manfaatdor vazirlik va idoralar, jamoatchilik kengashlari Vazirlar Mahkamasi (A. Ortiqov), Markaziy bank (S. Xolxoʻjayev) 5. Tadbirkorlarga koʻrsatilayotgan bank xizmatlari sifatini oshirish va turlarini koʻpaytirish maqsadida tuman va shaharlarda “bank xizmatlari ofislari”ni tashkil etish. Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik subyektlariga xizmatlar koʻrsatish koʻlamini yanada kengaytirish va bank filiallarining ish uslubini tubdan oʻzgartirish, jumladan ixcham “bank xizmatlari ofislari”ni tashkil etish va bu ishlarni Sirdaryo va Andijon viloyatlarida, shuningdek, Toshkent shahrida tajriba-sinov tariqasida amalga oshirish. Bunda: birinchi navbatda Xovos tumanida Milliy bank, Xalq banki, Agrobank, Mikrokreditbank, Asaka bank va Qishloq qurilish banklari tomonidan jami 7 ta “bank xizmatlari ofislari” faoliyatini yoʻlga qoʻyish; 2019-yil yakuniga qadar “bank xizmatlari ofislari” sonini Sirdaryo viloyatida 50 taga, Andijon viloyatida 80 taga, shuningdek Toshkent shahrida kamida 100 taga yetkazish chora-tadbirlarini koʻrish; tadbirkorlar bilan ishlashda aynan “mijozga yoʻnaltirilgan” ish uslubini joriy etish, oʻz mijozlari bilan “biznes-hamkor” sifatida ishlash tizimni yaratish; hududlarda ochiladigan “bank xizmatlari ofislari”da, birinchi navbatda, mahalliy aholi uchun zarur boʻlgan bank xizmatlari turlarini mujassamlashtirish. 2019-yil sentabr — dekabr Tijorat banklari Markaziy bank (B. Zaxidov) 6. Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik subyektlariga bank xizmatlari koʻrsatish, shuningdek, ularning investitsiya loyihalarini moliyaviy qoʻllab-quvvatlash doirasida yaratilgan qulaylik va imkoniyatlarni keng targʻib qilish. 1. Yangi bank xizmatlari, shu jumladan kreditlar ajratish shartlarini oddiy va ravon tarzda bayon qilgan holda bukletlar, tarqatma materiallar tayyorlab, barcha hududlarda tadbirkorlik subyektlariga yetkazish. 2. Bank xizmatlari turlari, tadbirkorlik subyektlarining loyihalarini qoʻllab-quvvatlash borasida amalga oshirilayotgan ishlarni televideniyeda maxsus koʻrsatuvlar, respublika va mahalliy gazetalar hamda boshqa ommaviy axborot vositalari orqali keng yoritib borish. Yil davomida doimiy Oʻzaro kelishilgan jadval asosida Tijorat banklari, Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi, MTRK Vazirlar Mahkamasi (A. Ortiqov), Markaziy bank (S. Xolxoʻjayev) II. Hududlarda tadbirkorlik subyektlarining investitsiya loyihalarini qoʻllab-quvvatlash va samaradorligini oshirish sohasida 7. Tadbirkorlik subyektlarining moliyalashtirilgan investitsiya loyihalari toʻliq quvvat bilan ishlashi, shuningdek, ular faoliyatining uzluksizligini taʼminlash maqsadida qisqa muddatli kreditlar ajratish koʻlamini kengaytirish. Investitsion kreditlar hisobiga texnologiya va asbob-uskunalar sotib olib, bugungi kunda faoliyatini toʻliq quvvatda tashkil qilmagan tadbirkorlarga belgilangan tartibda (uchrashuv-muloqotlar natijalariga koʻra) joriy faoliyati uchun qisqa muddatli va revolver kreditlar ajratish tizimini bank amaliyotiga keng joriy etish. Doimiy ravishda Tijorat banklari Markaziy bank (S. Xolxoʻjayev) 8. Kichik biznes subyektlariga taqdim etilgan kreditlar qaytarilishi boʻyicha doimiy monitoring olib borish, kreditlar oʻz vaqtida qaytarilmagan har bir holat boʻyicha zarur choralar koʻrish. 1. Kreditlar boʻyicha muddati oʻtgan qarzdorlik yuzaga kelish sabablarini oʻrganish. 2. Oʻrganish natijalari boʻyicha maʼlumotlarni, shuningdek, kreditlarni soʻndirish boʻyicha jadval-rejalarni tegishli hokimliklarga taqdim etib borish. Doimiy ravishda Tijorat banklari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Vazirlar Mahkamasi (A. Ortiqov), Markaziy bank (S. Xolxoʻjayev, B. Zaxidov) 9. Hududlarni kompleks rivojlantirish, aholi bandligini taʼminlash va oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish boʻyicha investitsiya va tarmoq dasturlariga asosan ajratilgan imtiyozli kreditlarning qaytarilishini tizimli nazorat qilish. 1. Kreditlarning qaytarilishi holatini tahlil qilib, oʻz muddatida qarzdorligi soʻndirilmayotgan har bir toʻlov boʻyicha tegishli hokimliklarga, sektor rahbarlariga amaliy yordam koʻrsatish uchun maʼlumot kiritib borish. 2. Avval berilgan kreditlarning oʻz vaqtida qaytarilishi hisobiga hududlarda kreditlar ajratish imkoniyatlarini yanada kengaytirish. 3. Banklar tomonidan taqdim etilgan maʼlumotlar asosida kreditlarning oʻz vaqtida qaytarilishida amaliy yordam koʻrsatish. Har oyning 10 sanasiga qadar Doimiy ravishda Tijorat banklari Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, sektor rahbarlari Vazirlar Mahkamasi (A. Ortiqov), Markaziy bank (S. Xolxoʻjayev) 10. Kreditlarni oʻz muddatida qaytarish boʻyicha hududlar va tijorat banklari kesimida taqdim etilgan jadval ijrosi toʻgʻrisida mahalliy hokimliklar va tijorat banklari rahbarlarining hisobotlarini eshitib borish amaliyotini joriy etish. 1. Mahalliy hokimliklar va tijorat banklari rahbarlarining hisobotlarni eshitish jadvallarini tasdiqlash. 2. Aniq hisob-kitoblar asosida hisobotlarni taqdim etish. 2019-yil avgust Har oy yakuni boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, tijorat banklari Vazirlar Mahkamasi (A. Ortiqov), Markaziy bank (S. Xolxoʻjayev, B. Zaxidov) 11. Ajratilgan kreditlarning samaradorligini oshirish, kreditlarning muddatida qaytarilishini taʼminlash, tijorat banklari rahbarlarini ular faoliyatining yakunlari boʻyicha baholash va ragʻbatlantirish mexanizmlarini joriy qilish. 1. Kredit olish uchun taqdim etilayotgan biznes-rejalarning puxta tahlil qilinishini taʼminlash, ajratilgan kreditlarning maqsadli ishlatilishi, ishlab chiqarish quvvatlarini muddatida ishga tushirish va loyihaning toʻliq quvvat bilan ishlashi ustidan mahalliy hokimliklar bilan birgalikda monitoring olib borish. 2. Tadbirkorlarga kredit ajratish,ajratilgan kreditlarning qaytarilishini taʼminlash boʻyicha tijorat banklari faoliyatini baholash mexanizmini ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish. 3. Ushbu mexanizm asosida bank filiallari rahbarlari, boshqaruvi aʼzolari va kredit qoʻmitalari aʼzolarini ragʻbatlantirish tizimini joriy etish. Doimiy ravishda 2019-yil avgust-sentabr Tijorat banklari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Markaziy bank, Moli? vazirligi Vazirlar Mahkamasi (A. Ortiqov), Markaziy bank (O. Boʻtayev) III. Tijorat banklari tomonidan eksport bilan shugʻullanuvchi tadbirkorlik subyektlari faoliyatiga moliyaviy koʻmaklashish sohasida 12. Ustav kapitalida davlat ulushi boʻlgan tijorat banklari tomonidan eksportyor korxonalarga xorijiy valyutada ajratilgan kreditlar boʻyicha bank foiz marjasining (spredining) minimal daromadlik darajasini tavsiya qilish. 1. Oʻzbekiston Respublikasi Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi hamda uning hududiy boshqarmalari tomonidan imtiyozli kreditlar olish uchun tavsiya etilayotgan salohiyatli eksportyorlar roʻyxatini shakllantirish va tegishli tijorat banklariga taqdim etish mexanizmini joriy qilish. 2. Davlat ishtirokidagi tijorat banklari tomonidan eksportyor korxonalarga xalqaro moliya institutlaridan va boshqa maqsadli manbalardan jalb qilingan mablagʻlar hisobidan ajratilayotgan kreditlar boʻyicha bank foiz marjasini (spredini) minimal daromadlilik darajasida (2 foiz atrofida) belgilash. 2019-yil sentabr Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, tijorat banklari, Moliya vazirligi Vazirlar Mahkamasi (A. Ortiqov), Markaziy bank (S. Xolxoʻjayev) 13. Tadbirkorlik subyektlariga, fermer xoʻjaliklari va tomorqa yer egalariga eksport maqsadlarida qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini sotib olishlari uchun ajratilayotgan kreditlarni toʻliq yoki qisman naqd pulda berish amaliyotini joriy etish. 1. Oʻzbekiston Respublikasi Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligining hududiy boshqarmalari tomonidan tadbirkorlik subyektlari fermer xoʻjaliklari va tomorqa yer egalaridan qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini naqd pul hisobiga sotib oluvchi tadbirkorlar roʻyxatini shakllantirish va tegishli tijorat banklariga taqdim etish. 2. Tijorat banklari tomonidan 90 kunlik muddatga eksport tushumi hisobidan qaytarish sharti bilan naqd pulda kredit berish mexanizmini joriy etish va bunda quyidagilarni inobatga olish: avval ajratilgan kreditlar boʻyicha qarzdorlikning, shuningdek, ilgari olingan kreditlarni qaytarish boʻyicha muammolarning mavjud emasligi; naqd pulda kredit olish uchun ariza berishda Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi hududiy boshqarmalari kafolat xatining mavjudligi; kredit olish uchun yuqori likvidli aktivlarning garovga taqdim etilishi; avval oʻz vaqtida qaytarilmagan kreditlarni soʻndirishga koʻmaklashishi uchun Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligining hududiy boshqarmalari va Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamentiga maʼlumot taqdim etish. 2019-yil avgust-sentabr Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, tijorat banklari, Davlat bojxona qoʻmitasi, Davlat soliq qoʻmitasi Vazirlar Mahkamasi (A. Ortiqov), Bosh prokuratura (N. Yoʻldoshev), Markaziy bank (S. Xolxoʻjayev) 14. Eksport bilan shugʻullanuvchi tadbirkorlik subyektlariga bank xizmatlarini koʻrsatishda qoʻllanilayotgan tarif va komissiyalarni qayta koʻrib chiqib, minimal daromadlilik darajasidan kelib chiqqan holda belgilash. 1. Eskportyor tadbirkorlik subyektlariga bank xizmatlarini koʻrsatishda, shu jumladan bank hisobvaraqlaridan toʻlovlarni amalga oshirishda (debet aylanmalar) hamda valyuta mablagʻlarini sotib olish va sotishda bank komissiyasini 0,2 foizdan oshmagan miqdorda oʻrnatish. 2. Eskportyor korxonalarga naqd pul berishda komission toʻlovlarni 0,5 foizdan oshadigan miqdordagi xarajatlarni qoplash darajasida oʻrnatish. 3. Eksportyor korxonalarga bank xizmatlarini koʻrsatishda boshqa tarif va komission toʻlovlarni tubdan qayta koʻrib chiqish va maqbullashtirish. 2019-yil avgust-sentabr Tijorat banklari, Moliya vazirligi, Markaziy bank, Respublika valyuta birjasi Vazirlar Mahkamasi (A. Ortiqov), Markaziy bank (B. Abubakirov) 15. Eksport bilan shugʻullanuvchi tadbirkorlik subyektlariga kreditlarni ajratishda tijorat banklari tomonidan “Oʻzbekinvest” milliy sugʻurta kompaniyasining sugʻurta polislarini qabul qilish amaliyotini kengaytirish. Milliy bank, Oʻzsanoatqurilishbank, Asaka bank tomonidan “Oʻzbekinvest” milliy sugʻurta kompaniyasi bilan birgalikda kreditlar qaytarilishi xatarini sugʻurtalashning quyidagi mexanizmini joriy etish: “Oʻzbekinvest” sugʻurta kompaniyasi Milliy bank, Oʻzsanoatqurilishbank va Asaka bank bilan maqsadli muddatli depozitlarni joylashtirish boʻyicha tegishli shartnoma yoki bitimni imzolaydi; tijorat banklari ushbu depozitlar boʻyicha bozor stavkalarida foiz toʻlaydi; sugʻurtalanayotgan kredit miqdori banklarga joylashtirilgan depozit hajmidan yuqori boʻlmasligi lozim; tijorat banklari kredit qaytarilmagan holatda ushbu depozitdan sugʻurtalangan miqdor doirasida pullarni qaytarib olish huquqiga ega boʻlishi kerak. 2019-yil avgust Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Moliya vazirligi, “Oʻzbekinvest” milliy sugʻurta kompaniyasi, tijorat banklari Vazirlar Mahkamasi (A. Ortiqov), Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi (S. Umurzoqov) 16. Eksport bilan shugʻullanuvchi tadbirkorlik subyektlariga bank xizmatlaridan foydalanishda yaratilgan imkoniyatlar va sharoitlar yuzasidan tushuntirish va maslahatlar berish, shuningdek, ularning faoliyatini rivojlantirish boʻyicha kompleks yordam koʻrsatish. Barcha tijorat banklari tomonidan eksport bilan shugʻullanuvchi tadbirkorlik subyektlari muammolarini hal etishda mahalliy hokimliklar, tegishli vazirlik va idoralar bilan hamkorlik tizimini joriy etish. Doimiy ravishda Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi hamda uning hududiy boshqarmalari, tijorat banklari, mahalliy hokimliklar, tegishli vazirlik va idoralar Vazirlar Mahkamasi (A. Ortiqov), Markaziy bank (B. Abubakirov) IV. Ilgʻor axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan keng foydalanilgan holda tadbirkorlik subyektlariga koʻrsatilayotgan bank xizmatlari koʻlami va sifatini oshirish sohasida 17. Zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng qoʻllagan holda tadbirkorlik subyektlarining bank hisobvaraqlariga masofadan xizmat koʻrsatish (“bank-mijoz”, “internet-banking”, “mobil bank” “SMS-banking”) tizimlarini yanada kengaytirish. 1. Muntazam ravishda tadbirkorlik subyektlari bilan bank hisobvaraqlariga masofadan xizmat koʻrsatish tizimlaridan foydalanishning afzalliklarini tushuntirish ishlarini olib borish va mijozlarning mazkur tizimlardan foydalanishini tashkil qilish. 2. Tadbirkorlik subyektlarining kamida 50 foizini bank hisobvaraqlariga masofadan xizmat koʻrsatish tizimlari bilan qamrab olish. Doimiy ravishda 2019-yilyakuniga qadar Tijorat banklari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Vazirlar Mahkamasi (A. Ortiqov), Markaziy bank (I. Abdugafarov) 18. Respublikaning barcha hududlarida “HUMO” toʻlov tizimi infratuzilmasini yaratish. 1. “HUMO” toʻlov tizimi infratuzilmasi faoliyat koʻrsatayotgan Toshkent, Buxoro va Samarqand viloyatlari hamda Toshkent shahrida tizimning uzluksiz ishlashini taʼminlash; 2. Respublikaning boshqa viloyatlarida tadbirkorlik subyektlarini “HUMO” terminallari bilan toʻliq taʼminlash va toʻlov infratuzilmasining butun mamlakat boʻyicha barqaror ishlashini tashkil etish. Doimiy ravishda 2019-yilavgust — dekabr Markaziy bank, tijorat banklari Markaziy bank (I. Abdugafarov) 19. Tadbirkorlik subyektlari uchun toʻlovlarni 24/7 rejimida amalga oshirish imkoniyatini yaratish va amaliyotga joriy etish. 1. Maʼlumotlarni qayta ishlash markazini toʻlaqonli ishga tushirish; 2. Tijorat banklarining mavjud avtomatlashtirilgan bank tizimlarini ilgʻor axborot-kommunikatsiya texnologiyalar va dasturiy yechimlar asosida modernizatsiyalash va 24/7 rejimida kechayu-kunduz ishlashga tayyorlash. 3. Tadbirkorlik subyektlari tomonidan toʻlovlarni 24/7 rejimida amalga oshirish amaliyotini joriy etish. 2019-yilyakuniga qadar Markaziy bank, tijorat banklari Markaziy bank (I. Abdugafarov) 20. Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik subyektlariga joriy faoliyati uchun qisqa muddatli kreditlar (shu jumladan revolver kreditlar) va jismoniy shaxslarga mikroqarzlar ajratishda qarz oluvchining kreditga layoqatlilik darajasini baholash boʻyicha skoring modelini joriy etish. 1. Barcha tijorat banklarida oʻz skoring modeli asosida qarz oluvchining kreditga layoqatlilik darajasini tahlil qilish orqali kreditlash tizimini yoʻlga qoʻyish. 2. “Kredit-axborot tahliliy markazi” kredit byurosi” MCHJ tomonidan skoring modelini joriy qilish, uni tegishli tashkilotlarning maʼlumotlar bazasi bilan integratsiya qilish va skoring tahlil natijalaridan tijorat banklari keng foydalanishi uchun imkoniyat yaratish. 2019-yilavgust 2019-yiloktabr Tijorat banklari, “Kredit-axborot tahliliy markazi” kredit byurosi” MCHJ Markaziy bank (O. Butayev) 21. Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik subyektlariga joriy faoliyati uchun onlayn-kreditlar (shu jumladan revolver kreditlar) va jismoniy shaxslarga mikroqarzlarni onlayn ajratishda kredit axboroti almashinuvining uzluksizligini taʼminlash. 1. Tijorat banklari tomonidan dastur yaratuvchilar bilan birgalikda banklarning dasturiy majmuasiga tezkor ravishda onlayn kreditlar ajratilishini nazarda tutuvchi texnik oʻzgartirishlarni kiritish. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankning Kredit axboroti davlat reyestri dasturiy majmuasiga onlayn kreditlar boʻyicha uzluksiz axborot almashinuvini taʼminlovchi tegishli oʻzgartirishlarni kiritish. 2019-yil avgust Tijorat banklari, Markaziy bank Markaziy bank (O. Butayev) V. Xalqaro kredit liniyalarini jalb etishni kengaytirish sohasida 22. Kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni rivojlantirish uchun xalqaro moliya institutlari hamda chet el banklarining imtiyozli kredit liniyalarini jalb etish borasida hamkorlikni kengaytirish. 1. Xalqaro moliya institutlari va chet el banklarining mavjud kredit liniyalarini tadbirkorlik subyektlari uchun jozibadorligi (kreditlash shartlari qulayligi va foiz stavkalari maqbulligi) nuqtai nazaridan xatlovdan oʻtkazish. 2. Tadbirkorlar uchun jozibador boʻlmagan kredit liniyalari boʻyicha tegishli xalqaro moliya institutlari va chet el banklari bilan kredit liniyalari shartlarini yengillashtirish borasida muzokaralar olib borish. 3. Xorijiy hamkorlar bilan muzokaralar natijalaridan kelib chiqib, shartlari qulay boʻlgan kredit liniyalari hajmini 2019-2020-yillarda 1 mlrd dollarga yetkazish. 2019-yil sentabr 2019-yil sentabr-oktabr 2019-2020-yillar davomida Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, tijorat banklari Vazirlar Mahkamasi (A. Ortiqov), Markaziy bank (S. Xolxoʻjayev) 23. Jahon banki guruhi tashkilotlari (XTTB, XTU), Osiyo taraqqiyot banki va boshqa xalqaro moliya institutlarining qishloq xoʻjaligi sohasiga oid loyihalari doirasida kredit liniyalarini rivojlantirishni tizimli va samarali tashkil etish. 1. Xalqaro moliya institutlarining kredit liniyalarini jalb etishni kengaytirish yuzasidan zarur choralarni koʻrib borish. 2. Loyihalarni moliyalashtirishda loyiha tashabbuskorlariga har tomonlama yordam koʻrsatish. 3. Mavjud kredit liniyalarining samaradorligini va yuzaga kelayotgan muammolarni oʻrganib borish va muammolarning yechimi yuzasidan loyiha tashabbuskorlariga yordam koʻrsatish. Doimiy ravishda Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Savdo-sanoat palatasi, tijorat banklari Vazirlar Mahkamasi (A. Ortiqov), Markaziy bank (S. Xolxoʻjayev) 24. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 19-iyuldagi PF-4399-son Farmoniga muvofiq Xalqaro tiklanish va taraqqiyot bankining dasturi doirasida tadbirkorlik salohiyatini yanada kengaytirish, Fargʻona, Andijon va Namangan viloyatlarida tadbirkorlarning qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini chuqur qayta ishlash borasidagi loyihalarini koʻpaytirish orqali tadbirkorlikni rivojlantirish. 1. Kredit liniyasidan foydalanish tartibi toʻgʻrisidagi Nizomni ishlab chiqish va tasdiqlash hamda qayta moliyalash boʻyicha tijorat banklari bilan tegishli qarz shartnomalarini imzolash. 2. Kreditlar va dastur shartlari toʻgʻrisida Fargʻona vodiysidagi tadbirkorlik faoliyati subyektlariga batafsil maʼlumotni yetkazish. 3. Ishlab chiqarish loyihalari, shu jumladan qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlash boʻyicha loyihalarni tayyorlashga, biznes-rejasini ishlab chiqishga yordam berishga alohida eʼtibor qaratish va kreditlarning samaradorligini taʼminlash. 2019-yil avgust-sentabr Doimiy ravishda Doimiy ravishda Moliya vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Savdo-sanoat palatasi, tijorat banklari, Andijon, Fargʻona va Namangan viloyatlari hokimliklari Vazirlar Mahkamasi (A. Ortiqov), Markaziy bank (S. Xolxoʻjayev) 25. Banklar tomonidan xorijiy kredit liniyalari mablagʻlari hisobidan moliyalashtirilishi mumkin boʻlgan loyihalar, ularning yoʻnalishlari va shartlari toʻgʻrisida har bir mijozga toʻliq maʼlumot berib borilishini taʼminlash. 1. Bank filiallari xodimlarining jalb etilgan kredit liniyalar toʻgʻrisida (shartlari, talab etiladigan hujjatlar va h.k.) batafsil maʼlumotga ega boʻlishini taʼminlash. 2. Tijorat banklari tomonidan biznes-loyihalarni moliyalashtirishda xorijiy kredit liniyalari mablagʻlaridan foydalanish afzalliklari haqida tadbirkor va ishbilarmonlar orasida sodda, ravon va atroflicha tushuntirishlarni berish boʻyicha bank xodimlarining masʼuliyatini kuchaytirish. 3. Xorijiy kredit liniyalari toʻgʻrisida ommaviy axborot vositalari orqali jamoatchilik oʻrtasida tushuntirish ishlarini keng miqyosda olib borish. Doimiy ravishda Tijorat banklari, Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi, MTRK Vazirlar Mahkamasi (A. Ortiqov), Markaziy bank (S. Xolxoʻjayev) VI. Bank mijozlarining huquqlari himoya qilinishini taʼminlash sohasida 26. Mahalliy hokimlik qaroriga asosan mulki buzilayotgan qarzdorlarning kreditlarini istisno tariqasida restrukturizatsiya qilish boʻyicha takliflar tayyorlash. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qarori loyihasini tayyorlash va kiritish. 2020-yil fevral Markaziy bank, tijorat banklari Vazirlar Mahkamasi (A. Ortiqov), Markaziy bank (O. Butayev) 27. Tadbirkorlik subyektlarining moliyaviy savodxonligini oshirish boʻyicha “Tadbirkorning alifbosi” va “Tadbirkorlik maktabi” nomli metodik qoʻllanmalarni ishlab chiqish. Tadbirkorlik subyektlarining moliyaviy savodxonligini oshirish boʻyicha “Tadbirkorning alifbosi” va “Tadbirkorlik maktabi” nomli metodik qoʻllanmalarni ishlab chiqish, tasdiqlash, chop etish va tadbirkorlar oʻrtasida tarqatish. 2019-yilnoyabr Oʻzbekiston banklari assotsiatsiyasi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, iqtisodiyot yoʻnalishidagi oliy taʼlim muassasalari, tijorat banklari Vazirlar Mahkamasi (A. Ortiqov), Markaziy bank (O. Butayev, B. Zaxidov) 1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 1-avgustdagi “Oʻzbekiston Respublikasida investitsiya muhitini tubdan yaxshilash chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-5495-son Farmonida: a) 4-bandning ikkinchi xatboshisi “investitsiya loyihalarini amalga oshirish uchun” soʻzlaridan keyin “E-IJRO AUKSION” yagona elektron savdo maydonchasida elektron auksion orqali soʻzlari bilan toʻldirilsin; b) 5-bandda: ikkinchi xatboshi chiqarib tashlansin; uchinchi va toʻrtinchi xatboshilar tegishincha ikkinchi va uchinchi xatboshilar deb hisoblansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 15-avgustdagi “Toshkent shahrida investitsiya muhitini yaxshilash boʻyicha eksperimentni amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-5511-son Farmonida: a) 1-bandning “b” kichik bandida: ikkinchi xatboshi chiqarib tashlansin; uchinchi va toʻrtinchi xatboshilar tegishincha ikkinchi va uchinchi xatboshilar deb hisoblansin; b) 2-bandda: ikkinchi xatboshi chiqarib tashlansin; uchinchi — yettinchi xatboshilar tegishincha ikkinchi — oltinchi xatboshilar deb hisoblansin; v) 3-bandning uchinchi xatboshisidan “yer uchastkalari ajratish,” soʻzlari chiqarib tashlansin; g) 4-bandda: ikkinchi xatboshidan “ularga yer uchastkalari ajratish va” soʻzlari chiqarib tashlansin; uchinchi xatboshi chiqarib tashlansin; toʻrtinchi — sakkizinchi xatboshilar tegishincha uchinchi — yettinchi xatboshilar deb hisoblansin; toʻrtinchi xatboshidan “yer uchastkalari taqdim etish,” soʻzlari chiqarib tashlansin; beshinchi xatboshi chiqarib tashlansin; oltinchi — yettinchi xatboshilar tegishincha beshinchi — oltinchi xatboshilar deb hisoblansin. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 11-oktabrdagi “Davlat mulki obyektlarini va yer uchastkalariga boʻlgan huquqlarni tadbirkorlik subyektlariga sotish tartibini soddalashtirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PF-5552-son Farmonida: a) 1-bandda: “b” kichik bandidan “yer uchastkalarini berish va” soʻzlari chiqarib tashlansin; “v” kichik bandidagi “har chorakda” soʻzlari “har yili 10-iyungacha va 10-dekabrgacha” soʻzlari bilan almashtirilsin; “d” kichik bandi oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin; b) 2-bandning uchinchi xatboshisidan “va yer uchastkalariga boʻlgan huquqlarni” soʻzlari chiqarib tashlansin.