Markaziy bank tomonidan tijorat banklarining ichki meʼyoriy hujjatlariga qoʻyiladigan talablar toʻgʻrisidagi nizomga oʻzgartirishlar va qoʻshimcha kiritish haqida
(resolution, 2025-01-15)

Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi va “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi qonunlariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan 2000-yil 22-fevralda 466-son bilan tasdiqlangan Markaziy bank tomonidan tijorat banklarining ichki meʼyoriy hujjatlariga qoʻyiladigan talablar toʻgʻrisidagi nizomga (roʻyxat raqami 916, 2000-yil 5-aprel) (Oʻzbekiston Respublikasi vazirliklari, davlat qoʻmitalari va idoralarining meʼyoriy hujjatlari axborotnomasi, 2000-y., 7-son) ilovaga muvofiq oʻzgartirishlar va qoʻshimcha kiritilsin. 2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. 1. Nomidagi “meʼyoriy hujjatlariga” degan soʻzlar “qoidalariga” degan soʻz bilan almashtirilsin. 2. 1.1-banddagi “bank operatsiyalari bilan bogʻliq boʻlgan ichki meʼyoriy hujjatlariga” degan soʻzlar “ichki qoidalariga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 3. 1.2-banddagi, 2-boʻlimning nomidagi, 3.6 va 5.1-bandlardagi “meʼyoriy hujjatlari” degan soʻzlar “qoidalari” degan soʻz bilan almashtirilsin. 4. 1.3 — 1.6-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin: “1.3. Tijorat banklari va ularning mijozlari oʻrtasidagi munosabatlar shartnomalar asosida amalga oshiriladi. 1.4. Tijorat banklarining ichki qoidalari banklarda samarali ichki nazorat tizimini yaratish, bank faoliyatiga xos boʻlgan tavakkalchiliklarni boshqarish (tavakkalchiliklarni aniqlash, baholash, monitoring qilish, nazorat qilish, kamaytirish va ular haqida xabardor etish), xavfsiz va sogʻlom bank faoliyatini yuritishni, bank qonunchiligiga toʻliq rioya etilishini taʼminlash, bank faoliyatini boshqarish va bank operatsiyalarini amalga oshirishni qulaylashtirish maqsadida ishlab chiqiladi va qabul qilinadi. 1.5. Tijorat banklari oʻz vakolatlari doirasida faqat mazkur bank uchun majburiy xarakterga ega boʻlgan ichki qoidalarini strategiya, nizom, tartib, qoidalar yoki siyosat shaklida qabul qiladilar. 1.6. Tijorat banklarining ichki qoidalari bank kuzatuv kengashi (bundan buyon matnda kengash deb yuritiladi) yoki bank boshqaruvi (bundan buyon matnda boshqaruv deb yuritiladi) tomonidan tasdiqlanadi.”. 5. 1.7-band oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin. 6. 1.8-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “1.8. Bank ichki qoidalarining qonunchilik hujjatlariga mos kelishi boʻyicha javobgarlik kengash va boshqaruv zimmasiga yuklanadi.”. 7. 2.1-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “2.1. Tijorat banklari ishlab chiqqan ichki qoidalar qonunchilik hujjatlariga muvofiq boʻlishi lozim. Tijorat banklari ichki qoidalarida fuqarolarning qonun bilan himoyalangan huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga zid normalar belgilanishiga yoʻl qoʻyilmaydi.”. 8. 2.2-banddagi “meʼyoriy hujjatda” degan soʻzlar “qoidada” degan soʻz bilan almashtirilsin. 9. 2.3 va 2.7-bandlardagi “meʼyoriy hujjatning” degan soʻzlar “qoidaning” degan soʻz bilan almashtirilsin. 10. 2.4-banddagi “meʼyoriy hujjat” degan soʻzlar “qoida” degan soʻz bilan almashtirilsin. 11. 2.5 va 2.6-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin: “2.5. Ichki qoidalar rasmiy tilda aniq va ravshan bayon qilingan boʻlishi lozim. Turlicha sharhlash imkoniyatlarini istisno qilish maqsadida ichki qoidada ishlatilayotgan tushuncha va iboralar ularning qonunchilik hujjatlarida qabul etilgan maʼnolari bilan bir xil shaklda qoʻllaniladi. 2.6. Ichki qoidada qonunchilik hujjatlarida belgilangan normalarning soʻzma-soʻz qaytarilishiga yoʻl qoʻyilmaydi. Ichki qoidalarning matnida amaldagi qonunchilik hujjatlariga havola etishga istisno tariqasidagina ruxsat etiladi. Mazkur ichki qoidaning boshqa bandlariga, shuningdek Markaziy bank va boshqa vazirlik, idoralar tomonidan avval qabul qilingan meʼyoriy hujjatlarga havola qilishga faqatgina ularning oʻzaro bogʻliqligini koʻrsatish yoki takrorlashlarga yoʻl qoʻymaslik maqsadidagina yoʻl qoʻyiladi.”. 12. 2.8-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “2.8. Agar ichki qoidada roʻyxatlar, jadvallar, grafiklar, sxemalar, hujjat va blanklar namunalarini keltirish zarurati boʻlsa, ular, qoidaga koʻra, ilovalarda joylashtiriladi. Zarur hollarda, ichki qoidaning tegishli bandlarida ularga havola etiladi.”. 13. 2.9-bandda: birinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “2.9. Ichki qoida quyidagi rekvizitlarga ega boʻlishi lozim:”; beshinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “mazkur bankning muhri bilan tasdiqlangan hamda kengash va (yoki) boshqaruv aʼzolarining imzolari.”. 14. 3-boʻlimning nomidagi “meʼyoriy hujjatlarini” degan soʻzlar “qoidalarini” degan soʻz bilan almashtirilsin. 15. 3.1 — 3.3-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin: “3.1. Ichki qoidalar bankning tegishli tarkibiy boʻlinmasida ishlab chiqilganidan soʻng, bankning yuridik xizmati tomonidan, ushbu hujjatning qonunchilik hujjatlariga muvofiqligini taʼminlash maqsadida huquqiy ekspertizadan oʻtkaziladi va bu borada yuridik xulosa tayyorlanib, tegishli yigʻmajildlarga tikib qoʻyiladi. Yuridik xulosada ichki qoidaning qonunchilik hujjatlariga muvofiqligi aks ettirilishi lozim. Tijorat banklarining ichki qoidalarining, ularning qonunchilik hujjatlariga muvofiqligi toʻgʻrisida yuridik xizmatning xulosasi va rozilik imzosi (vizasi) boʻlmasa, qabul qilinishiga yoʻl qoʻyilmaydi. 3.2. Ichki qoida, agar unda boshqa muddat koʻrsatilgan boʻlmasa, kengash yoki boshqaruv tomonidan tasdiqlangan kunning ertasidan kuchga kiradi. 3.3. Tijorat banklari ichki qoidalariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar bankning tegishli boshqaruv organlarining qarori asosida kiritiladi. Ushbu oʻzgartirish va qoʻshimchalar asosiy ichki qoida rasmiylashtirilgan tartibda rasmiylashtirilishi lozim.”. 16. 3.4-banddagi “meʼyoriy hujjatiga” degan soʻzlar “qoidasiga” degan soʻz bilan almashtirilsin. 17. 3.5-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “3.5. Markaziy bank tomonidan bank nazoratini amalga oshirish jarayonida tijorat banklari ichki qoidalari qonunchilik hujjatlariga zid boʻlgan yoxud ularning talablariga toʻliq javob bermaslik hollari aniqlangan taqdirda, Markaziy bank ushbu ichki qoidalarga tegishli oʻzgartirishlar kiritish yoki ularni bekor qilish toʻgʻrisida kengash va (yoki) boshqaruvga ijro etilishi majburiy boʻlgan koʻrsatma beradi.”. 18. 3.7-bandda: birinchi xatboshidagi “meʼyoriy hujjatlarning” degan soʻzlar “qoidalarning” degan soʻz bilan almashtirilsin; ikkinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Markaziy bankning normativ-huquqiy hujjatlarida ishlab chiqilishi belgilangan ichki qoidalar, shuningdek ularga kiritiladigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar tijorat banklari tomonidan tasdiqlangandan soʻng 15 kun ichida Markaziy bankka taqdim etilishi kerak.”. 19. Quyidagi mazmundagi 5.11-band bilan toʻldirilsin: “5.11. Mazkur Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javobgar boʻladilar.”.