Sudlarda komplayens nazorat tizimi samaradorligini oshirishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(decree, 2026-06-08)

Aholining sud himoyasida boʻlish kafolatlarini yanada kuchaytirish, sudlarda korrupsiyaviy xavf-xatarlarni aniqlash va baholashning professional tizimini joriy etish, shuningdek, sud tizimida 2026-yilda korrupsiyaga qarshi kurashish boʻyicha eʼlon qilingan “favqulodda holat”dan kelib chiqadigan vazifalarning samarali va oʻz vaqtida amalga oshirilishini taʼminlash maqsadida qaror qilaman: 1. Quyidagilar mazkur Farmonning asosiy maqsadlari etib belgilansin: (a) sudlarda korrupsiyaviy xavf-xatarlarni aniqlash va baholash, zamonaviy komplayens nazorat tizimini joriy etish orqali korrupsiyani keltirib chiqaruvchi omillarni barvaqt bartaraf etish; (b) sud apparati xodimlarini ishga qabul qilish jarayonini shaffof tartib-taomillar va ochiq tanlovga asoslangan tarzda tashkil etish, ularning salohiyati, iqtidori, kasbiy sifatlari hamda alohida xizmatlarini odilona va haqqoniy baholash (meritokratiya) asosida kasbiy oʻstirish; (v) sud tizimiga jamoatchilik ishonchini mustahkamlash va sudning nufuzi va obroʻsini oshirish, sud organlarini Yangi Oʻzbekistonni barpo etish yoʻlidagi islohotlarning koʻmakchisiga aylantirish. 2. Oliy sudning quyidagi takliflari maʼqullansin: (a) sud tizimining mavjud boshqaruv shtat birliklari doirasida sud apparati xodimlari orasida korrupsiyaning oldini olish, shu jumladan, manfaatlar toʻqnashuvi holatlarini aniqlash va tartibga solish uchun masʼul boʻlgan Komplayens nazorat xizmatini tashkil etish; (b) sud apparati xodimlari kasb masʼuliyatini yanada chuqur his etishlari maqsadida mansab darajasiga ega boʻlgan sud apparati xodimlari uchun ixtisoslashgan xizmat kiyimini joriy etish. 3. Belgilansinki, sud tizimida korrupsiyaning oldini olish: (a) sudyalar korpusiga nisbatan — Sudyalar oliy kengashining Sudyalar daxlsizligini taʼminlash va korrupsiyaning oldini olish boʻyicha sud inspeksiyasi tomonidan; (b) sud apparati, shu jumladan, Sudlar faoliyatini taʼminlash departamenti xodimlariga nisbatan — Oliy sudning Komplayens nazorat xizmati tomonidan amalga oshiriladi. 4. Quyidagilar Komplayens nazorat xizmatining asosiy vazifalari etib belgilansin: (a) sud apparati faoliyatida korrupsiyaviy xavf-xatarlarni aniqlash va baholash, korrupsiyani keltirib chiqaruvchi omillarni bartaraf etish choralarini koʻrish; (b) sud apparati xodimlari tomonidan kasb etikasi va qonunchilik hujjatlariga rioya etilishini monitoring qilish, korrupsiya va sud tizimi obroʻsiga putur yetkazuvchi boshqa holatlarning oldini olish; (v) sud apparatiga ishga qabul qilish jarayonlarida shaffoflik va xolislikni taʼminlash choralarini koʻrish, shuningdek, belgilangan tartibda sud apparati lavozimlariga nomzodlarni korrupsiyaga qarshi tekshiruvdan oʻtkazish va xulosa berish; (g) sud apparati xodimlarida korrupsiyaga murosasiz munosabatni shakllantirish, ularning bu boradagi bilim va koʻnikmalari uzluksiz oshirib borilishini muvofiqlashtirish; (d) sud apparati xodimlari, ular oila aʼzolarining (turmush oʻrtogʻi va voyaga yetmagan farzandlari) daromadlari va mol-mulki, shuningdek, manfaatlar toʻqnashuvi holatlarini deklaratsiya qilish tizimlarini ishga tushirish hamda yuritish, mahalliychilik, urugʻ-aymoqchilik holatlariga yoʻl qoʻymaslik; (j) xalqaro standartlar asosida korrupsiya holatlari haqida xabar bergan xodimlarni himoya qilish va ragʻbatlantirish, pora taklif etish holatlari haqida xodim tomonidan xabar berish tizimi, shuningdek, fuqarolar uchun xavfsiz aloqa kanallarini joriy etish; (z) qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa vazifalarni amalga oshirish. 5. Quyidagilar: (a) Oliy sudning apparatida Oliy sud raisiga toʻgʻridan-toʻgʻri boʻysunuvchi 3 ta shtat birligidan iborat Komplayens nazorat xizmati tashkil etilsin; (b) Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy sudi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyatlar va Toshkent shahar sudlarida Komplayens nazorat xizmatiga toʻgʻridan-toʻgʻri boʻysunadigan jami 15 ta shtat birligidan iborat komplayens nazorat boʻyicha inspektor lavozimlari joriy etilsin. 6. Belgilansinki: (a) Komplayens nazorat xizmati rahbari Oliy sud raisi tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimidan ozod etiladi hamda mehnatga haq toʻlash, moddiy taʼminot va ijtimoiy himoya shartlari boʻyicha Oliy sud departament boshligʻiga tenglashtiriladi; (b) komplayens nazorat boʻyicha inspektorlar Oliy sud raisi tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimidan ozod etiladi hamda mehnatga haq toʻlash, moddiy taʼminot va ijtimoiy himoya shartlari boʻyicha Oliy sud bosh konsultantiga tenglashtiriladi; (v) komplayens nazorat boʻyicha inspektorlar Harbiy sud, Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyatlar va Toshkent shahar sudlarida joylashtiriladi; (g) Komplayens nazorat xizmati lavozimlariga halol, pok va benuqson obroʻ-eʼtiborga ega boʻlgan oliy yuridik maʼlumotli, shuningdek, qoida tariqasida, sud-huquq sohasida kamida 5 yillik ish stajiga ega nomzodlar tayinlanadi; (d) Oliy sud raisiga Komplayens nazorat xizmati xodimlariga budjetdan tashqari mablagʻlar hisobidan qonunchilikda belgilangan tartibda qoʻshimcha ustamalar toʻlash huquqi beriladi; (j) Komplayens nazorat xizmati xodimlariga yuklatilgan vazifalar doirasida sud apparati xodimlarining odob-axloqi hamda xizmat vaqtida va xizmatdan tashqari holatlarda oʻzini tutishi, umumeʼtirof etilgan odob-axloq qoidalariga rioya etishi bilan bogʻliq masalalarda xizmat tekshiruvlarini oʻtkazish vakolati beriladi. 7. Oliy sud: (a) 2026-yil 1-sentabrga qadar sud apparati faoliyatida korrupsiyaning oldini olish boʻyicha chora-tadbirlar dasturi va sud apparatidagi korrupsiyaviy xavf-xatar yuqori boʻlgan lavozimlar roʻyxatini tasdiqlasin; (b) 2027-yil 1-martga qadar sud apparati xodimlarining korrupsiyaviy xavf-xatar darajasi yuqori boʻlgan vazifa va funksiyalarini raqamlashtirish, ularni amalga oshirishda inson omilini kamaytirish choralarini koʻrsin. 8. Oliy sud uch oy muddatda sud apparati xodimlarini ishga qabul qilish va ularning mehnat faoliyati bilan bogʻliq cheklovlarni belgilovchi nizomni oʻrnatilgan tartibda tasdiqlasin. Nizomda quyidagilarga nisbatan cheklovlar nazarda tutilsin: (a) muqaddam korrupsiyaga oid jinoyatlarni sodir etishda sud tomonidan aybdor deb topilgan shaxslarni ishga qabul qilish; (b) notarius, advokat, sudya, huquqni muhofaza qiluvchi yoki boshqa davlat organi faoliyatida nojoʻya xatti-harakatlari uchun lavozimdan boʻshatilgan shaxslarni uch yil mobaynida ishga qabul qilish; (v) pedagogik, ilmiy va ijodiy faoliyatdan tashqari haq toʻlanadigan boshqa faoliyat bilan shugʻullanish; (g) tadbirkorlik subyektini taʼsis etish, unda tashkiliy-boshqaruv, maʼmuriy-xoʻjalik vazifalarini bajarish (bundan aksiyadorlik jamiyatlari erkin muomalada boʻlgan aksiyalariga qonunchilikda belgilangan talablar doirasida egalik qilish hollari mustasno); (d) oʻz xizmat vazifalarini siyosiy partiyalar, boshqa jamoat birlashmalari, shuningdek, jismoniy va yuridik shaxslar manfaatlarini koʻzlab bajarish; (j) Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqarida hisobvaraqlar ochish va ularga ega boʻlish, koʻchmas mulk va boshqa mol-mulkka egalik qilish. 9. Oliy sudning HR-menejment mexanizmlaridan keng foydalangan holda sudlar apparatining kadrlarini boshqarish va nazorat qilishning samarali va zamonaviy tizimini joriy etish toʻgʻrisidagi taklifi maʼqullansin. Unga koʻra 2026-yil yakuniga qadar: (a) nomzodlarning shaxsiy va kasbiy fazilatlari, shu jumladan, ularning maʼnaviy-axloqiy va halollik sifatlarini haqqoniy baholash imkonini beruvchi ochiq tanlov asosida ishga qabul qilish tizimini joriy etish. Bunda malakali kadrlarni jalb etish va jamoada ishlash koʻnikmalarini rivojlantirishning zamonaviy usullaridan keng foydalanishni nazarda tutish; (b) inson resurslarini boshqarish va rivojlantirishda raqamli texnologiyalar, shu jumladan sunʼiy intellektdan foydalangan holda vakant lavozimlarni eʼlon qilish, nomzodlarni saralash, tanlash va ishga qabul qilish jarayonlarini raqamlashtirishga moʻljallangan “vacancy.sud.uz” portali hamda sud tizimida xodimlar bilan ishlash va kadrlar maʼmurchiligining zamonaviy uslublarini joriy etishga qaratilgan “SudHR” elektron platformasini ishlab chiqish va ishga tushirish; (v) zamonaviy usullardan foydalangan holda sud apparati xodimlarining kasbiy mahorati va kasb bilan bogʻliq chaqiriqlarga bardoshliligi, ahillik va jamoada ishlash koʻnikmalarini rivojlantirish, yangiliklarga moslashishiga qodir jamoani shakllantirish; (g) sudlarga oliy yuridik maʼlumot va ilmiy salohiyatga ega boʻlgan kadrlarni jalb qilishda respublikaning yetakchi oliy taʼlim muassasalari hamda Boshqaruv samaradorligi agentligi bilan hamkorlikni yoʻlga qoʻyish taʼminlansin. 10. Oliy sud ikki oy muddatda Oliy sud va quyi sudlar tuzilmasini belgilangan shtat birliklari doirasida mustaqil tasdiqlash huquqini Oliy sud raisiga berishni nazarda tutuvchi qonun loyihasini kiritsin. 11. Sudyalar oliy kengashi va Boshqaruv samaradorligi agentligining quyidagilarni nazarda tutuvchi takliflari maʼqullansin: (a) Odil sudlov akademiyasi va Boshqaruv samaradorligi agentligi huzuridagi Rahbar kadrlarni baholash markazining moddiy-texnika bazasi va ilmiy-amaliy resurslaridan foydalangan holda 2026-yil yakuniga qadar sud tizimida korrupsiyaga qarshi barqarorlik darajasini diagnostikadan oʻtkazish; (b) Odil sudlov akademiyasida nomzodlarni sudyalik kasbiga tayyorlashda qoʻshimcha ravishda shaxsiy-professional va korrupsiyaga qarshi barqarorlik darajasini diagnostikadan oʻtkazish amaliyotini joriy etish. 12. Oliy sud uch oy muddatda sud ishlarini avtomatik taqsimlash dasturini yanada takomillashtirish choralarini koʻrsin. Bunda: (a) ishlarni taqsimlash va qayta taqsimlash mezonlarining tugal asoslarini belgilash, mazkur jarayonlar shaffofligini taʼminlash; (b) ishni bir sudyadan boshqa sudyaga asossiz ravishda oʻtkazish holatlarining oldini olish nazarda tutilsin. 13. Sudyalar oliy kengashi 2026-yil sentabrga qadar Odil sudlov akademiyasida sudyalar va sud apparati xodimlari faoliyatida manfaatlar toʻqnashuvi va korrupsiyaning boshqa koʻrinishlarining oldini olish boʻyicha “real keyslar”ga asoslangan oʻquv-amaliy modulini joriy etsin. 14. Sudyalar oliy kengashi: (a) 2026-yil 1-sentabrga qadar Odil sudlov akademiyasida mavjud boshqaruv shtat birliklari doirasida ichki xavfsizlik nazorati xizmatini tashkil etish; (b) 2027-yil 1-iyunga qadar Odil sudlov akademiyasini ISO 37001 korrupsiyaga qarshi kurashish menejmenti tizimi xalqaro standarti boʻyicha auditdan oʻtkazish choralarini koʻrsin. 15. Sudyalar oliy kengashi Oliy sud, Odil sudlov akademiyasi bilan birgalikda sudyalar va sud apparati xodimlarining har uch yilda korrupsiyaga qarshi kurashish boʻyicha oʻquv kurslarida malakasini oshirish choralarini koʻrib borsin. 16. Quyidagilar: (a) Sudyalar oliy kengashi — 2026-yil 1-sentabrga qadar sudyalar tomonidan manfaatlar toʻqnashuvi holatlari hamda daromadlar va mol-mulki toʻgʻrisidagi deklaratsiyani Kengashga taqdim etish, shuningdek, ularni tekshirish va tahlil qilishning avtomatlashtirilgan elektron tizimini; (b) Oliy sud 2027-yil 1-mayga qadar: (i) sud apparati xodimlari tomonidan manfaatlar toʻqnashuvi holatlari hamda daromadlar va mol-mulki toʻgʻrisidagi deklaratsiyani Oliy sudga taqdim etish, shuningdek, ularni tekshirish va tahlil qilishning avtomatlashtirilgan elektron tizimini; (ii) sud apparati xodimlari faoliyatidagi korrupsiya, shubhali sxemalar va intizom buzilishlariga olib keluvchi boʻshliqlarni aniqlab, ularni bartaraf etish, sud apparati xodimlari faoliyatini monitoring qilish imkonini beruvchi korrupsiyaviy xavf-xatarlarni boshqarish elektron axborot tizimini ishga tushirsin. 17. Sudlarda komplayens nazorat tizimi samaradorligini oshirishning qoʻshimcha chora-tadbirlari boʻyicha “yoʻl xarita”si ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 18. Oliy sud uch oy muddatda Komplayens nazorat xizmatini malakali kadrlar bilan toʻldirish va ularning samarali faoliyatini yoʻlga qoʻyishni taʼminlasin. 19. Oliy sud Sudyalar oliy kengashi, Adliya vazirligi va Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi bilan birgalikda ikki oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu Farmondan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida takliflar kiritsin. 20. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi Komplayens xizmati va Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi Oliy sudga Komplayens nazorat xizmati faoliyatini samarali tashkil etish, xodimlarning malakasini oshirishda uslubiy jihatdan koʻmaklashib borsin. 21. Mazkur Farmon ijrosini samarali tashkil qilishga masʼul va shaxsan javobgar etib Oliy sud raisi B.D. Islamov va Sudyalar oliy kengashi raisi X.B. Yodgorov belgilansin. 22. Farmon ijrosini muhokama qilib borish, ijro uchun masʼul idoralar faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbarining sud tizimini isloh qilish boʻyicha oʻrinbosari N.J. Xakimova zimmasiga yuklansin.