Bank xizmatlari isteʼmolchilari bilan oʻzaro munosabatlarni amalga oshirishda tijorat banklarining faoliyatiga qoʻyiladigan minimal talablar toʻgʻrisidagi nizomga qoʻshimchalar kiritish haqida
(resolution, 2019-09-25)

Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq Markaziy bank Boshqaruvi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 28-apreldagi 16/18-son qarori (roʻyxat raqami 3030, 2018-yil 2-iyul) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2018-yil 9-iyul, 27-son, 553-modda) bilan tasdiqlangan Bank xizmatlari isteʼmolchilari bilan oʻzaro munosabatlarni amalga oshirishda tijorat banklarining faoliyatiga qoʻyiladigan minimal talablar toʻgʻrisida nizomga ilovaga muvofiq qoʻshimchalar kiritilsin. 2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. 1. Quyidagi mazmundagi 351-band bilan toʻldirilsin: “351. Tijorat banklariga: jismoniy shaxslarga xorijiy valyutada kreditlar (qarzlar) berish va kreditlar (qarzlar) boʻyicha ularning majburiyatlarini xorijiy valyutada hisobga olish; ilgari olingan kreditlar (qarzlar) boʻyicha soʻndirilmagan muddati oʻtgan qarzdorlik mavjud boʻlgan taqdirda jismoniy shaxslarga yangi mikromoliyaviy xizmatlar koʻrsatish taqiqlanadi.”. 2. Quyidagi mazmundagi 371 va 372-bandlar bilan toʻldirilsin: “371. Qarz oluvchi kredit (qarz) boʻyicha garovda turgan oʻzining depozitidagi (omonatidagi) mablagʻlarini kredit (qarz) shartnomasi davrining xohlagan vaqtida depozit (omonatning) amal qilish muddatidan qati nazar, mazkur kreditni (qarzni) qaytarish uchun yoʻnaltirish huquqiga ega. Bunda, qarz oluvchi kredit (qarz) boʻyicha garovda turgan oʻzining muddatli depozitidagi (omonatidagi) mablagʻlarini shartnomada koʻrsatilgan depozit (omonat) muddati tugagunga qadar kreditni (qarzni) qaytarish uchun yoʻnaltirmoqchi boʻlsa, u bu haqda bankni depozitni (omonatni) qaytarishni moʻljallayotgan sanadan kamida bir oy oldin xabardor qilishi lozim. 372. Qarzdordan kreditning joriy toʻlovi uchun kreditni (qarzni) qaytarish jadvalida belgilangan summaga nisbatan koʻp mablagʻ kelib tushsa, u holda bank kelib tushgan mablagʻning ortiqcha qismini karz oluvchining kreditining (qarzning) asosiy qarzini soʻndirishga yoʻnaltiradi hamda kredit (qarz) summasini qayta hisoblaydi, agar shartnomada boshqacha tartib belgilanmagan boʻlsa.”. 3. 3-bob quyidagi mazmundagi 3 paragraf bilan toʻldirilsin: 401. Markaziy bank qonun hujjatlarida nazarda tutilgan barcha zaruriy hujjatlar taqdim etilganidan keyin banklar tomonidan hisobvaraqlar ochishda sababsiz kechiktirilganlik yoki ochishdan bosh tortganlik, shuningdek mazkur turdagi hisobvaraq ochish uchun ortiqcha hujjatlarni talab qilganligi uchun bank ustav kapitali eng kam miqdorining 0,02 foizi miqdorida jarima toʻlaydi. 402. Banklar tomonidan ish xaqi va qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa ehtiyojlar uchun oʻz vaqtida nakd pul bermaganlik uchun mijozlarga, shu jumladan, tadbirkorlik subyektlariga ular hisobvaraqlarida mablagʻ boʻlganida bank ustav kapitali eng kam miqdorining 0,005 foizi miqdorida jarima toʻlaydi. 403. Qonun hujjatlarida oʻrnatilgan mijozlar hisobvaraqlariga pullarni hisobga kiritish va hisobdan chiqarish tartibini buzganlik uchun, elektron toʻlovlarni amalga oshirishning va xato amalga oshirilgan elektron toʻlovlarni qaytarishning oʻrnatilgan muddatlarini buzishni istisno etgan holda, bank har bir holat uchun bank ustav kapitali eng kam miqdorining 0,01 foizi miqdorida jarima toʻlaydi. Elektron toʻlovlarni amalga oshirishning qonun hujjatlarida belgilangan muddatlari bank tomonidan buzilgan taqdirda, u mijozga kechiktirilgan har bir kun uchun kechiktirilgan elektron toʻlov summasining 0,1 foizi miqdorida, lekin kechiktirilgan elektron toʻlov summasining 10 foizidan koʻp boʻlmagan miqdorda penya toʻlashi shart. Bankning aybi bilan elektron toʻlov notoʻgʻri amalga oshirilgan taqdirda, u mablagʻni xatolik aniqlangan kundan keyingi ish kunidan kechiktirmasdan oluvchining hisobvaragʻiga oʻtkazishi shart. Aks holda, mijoz bankdan mablagʻlarni qaytarishni, shuningdek kechiktirilgan har bir kun uchun notoʻgʻri amalga oshirilgan elektron toʻlov summasining 0,1 foizi miqdorida, lekin notoʻgʻri amalga oshirilgan elektron toʻlov summaning 10 foizidan koʻp boʻlmagan miqdorda penya toʻlashni qonun hujjatlarida belgilangan tartibda talab qilish huquqiga ega. 404. Mazkur Nizomning 402 va 403-bandlarida tijorat banklari uchun nazarda tutilgan sanksiyalar bank va mijoz oʻrtasida tuzilgan shartnomasida koʻrsatilishi shart. 405. Banklar quyidagi hollarda jarima toʻlashdan ozod qilinadi: a) fors-major holatlari, shu jumladan, banklararo elektron toʻlovlar tizimida roʻy berishi mumkin boʻlgan uzilish; b) bank mijozi tomonidan amaldagi qonunlarda belgilangan talablarga mos kelmaydigan toʻlov hujjatlari taqdim qilinganda; v) qonunlarda belgilangan tartibga bank yoki mijoz hisobvaraqlari boʻyicha operatsiyalar toʻxtatilganda. 406. Tijorat banklariga nisbatan mazkur paragrafda nazarda tutilgan jarima jazo choralarini qoʻllash sud qaroriga asosan amalga oshiriladi. Bunda bu kabi nizolar yuzasidan mijozlarning oʻzlari tomonidan sudga daʼvo kiritiladi. 407. Mazkur Nizomning 401 — 403-bandlariga muvofiq bank tomonidan toʻlangan jarima summasi qisman qonunbuzarlikka yoʻl qoʻygan bank (filiali) rahbari va bosh buxgalteri tomonidan qoplanadi.”.