“Kichik biznesni uzluksiz qoʻllab-quvvatlash” kompleks dasturini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2025-12-27)

Kichik biznesni moliyaviy qoʻllab-quvvatlashning uzluksizligi va barqarorligini taʼminlash, bank va mikromoliyalashtirish xizmatlaridan foydalanish imkoniyatlarini kengaytirish maqsadida: 1. “Kichik biznesni uzluksiz qoʻllab-quvvatlash” kompleks dasturi (keyingi oʻrinlarda — Dastur) doirasida quyidagi mexanizmlar amaliyotga joriy etilsin: bir loyiha doirasida 300 million soʻmgacha mikrokreditlarni, shundan 100 million soʻm garovsiz qismini “Tadbirkorlikni rivojlantirish kompaniyasi” aksiyadorlik jamiyati (keyingi oʻrinlarda — Kompaniya) mablagʻlari hisobidan, 200 million soʻmgacha qismini banklar va mikromoliya tashkilotlarining (keyingi oʻrinlarda — mikrokredit beruvchilar) oʻz mablagʻlari hisobidan ajratish; garovsiz ajratilgan 100 million soʻm doirasida mikrokreditlar boʻyicha kredit tavakkalchiligini davlat va mikrokredit beruvchilar oʻrtasida taqsimlash yoki ular boʻyicha Kompaniyaning portfel kafilligini taqdim etish; mikrokredit beruvchilar tomonidan oʻz mablagʻlari hisobidan ajratilgan 100 million soʻmgacha garovsiz mikrokreditlarni qayta moliyalashtirish tizimiga oʻtish. 2. Belgilansinki, Dastur doirasida 100 million soʻmgacha garovsiz mikrokreditlar: a) barcha mikrokredit beruvchilar tomonidan kamida bir yil mobaynida faoliyat yuritayotgan va ijobiy kredit tarixiga ega boʻlgan kichik tadbirkorlik subyektlariga ajratiladi. Bunda kichik tadbirkorlik subyektlarini tanlab olishda boshqa talablar va mezonlar kiritilishiga yoʻl qoʻyilmaydi; b) 2024-yil 1-noyabrdan boshlab kichik tadbirkorlik subyektlari roʻyxatdan oʻtgan va faoliyat yuritayotgan hudud toifasidan kelib chiqqan holda Kompaniya tomonidan mikrokredit beruvchilarga quyidagi stavkalarda qayta moliyalashtiriladi: 5-toifa uchun — 12,5 foiz; 4-toifa uchun — 13,5 foiz; 3-toifa uchun — 14,5 foiz; 2-toifa uchun — 17,0 foiz; 1-toifa uchun — 18,0 foiz; v) yillik stavkasi 24 foizdan oshganda yoki 1 — 3-toifadagi tumanda (shaharda) savdo va umumiy ovqatlanish faoliyati bilan bogʻliq loyihalar uchun aylanma mablagʻlarni toʻldirishga ajratilganda, Kompaniya tomonidan qayta moliyalashtirilmaydi va ular boʻyicha portfel kafilligi taqdim etilmaydi. 3. Dastur doirasida mikrokreditlar ajratish va resurs mablagʻlari bilan taʼminlashning quyidagi tartibi joriy etiladi: Iqtisodiyot va moliya vazirligi Kompaniyaga: a) dastlabki ajratiladigan 3 trillion soʻmni: mikrokreditlarni qayta moliyalashtirish uchun — 11,5 foiz stavkada 3 yil imtiyozli davr bilan 7 yil muddatga; Qoraqalpogʻiston Respublikasida Ijtimoiy reyestrga kiritilgan oilalarning ishsiz aʼzolarini ish bilan taʼminlagan kichik va oʻrta biznes subyektlariga ushbu fuqarolar uchun tashkil qilingan har bir ish oʻrniga qoʻshimcha ravishda 10 million soʻmgacha, biroq 100 million soʻmdan oshmagan miqdorda aylanma mablagʻlarni toʻldirish uchun ajratilgan mikrokreditlarni qayta moliyalashtirish uchun 9 foiz stavkada 3 yil muddatgacha joylashtiradi; b) kelgusida mablagʻlarni Markaziy bankning asosiy stavkasidan ikki foiz band past stavkada 3 yil imtiyozli davr bilan 7 yil muddatga joylashtiradi; v) mikrokredit beruvchilar tomonidan 7 yilgacha boʻlgan muddatga ajratilgan 100 million soʻm doirasidagi mikrokreditlar Kompaniya tomonidan 10 (oʻn) ish kunida qayta moliyalashtiriladi; d) mikrokreditlar Kompaniya tomonidan qayta moliyalashtirilganda yoki ular boʻyicha portfel kafilligi berilganda, mazkur mikrokreditlar boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 10-noyabrdagi PF-193-son Farmonida nazarda tutilgan kompensatsiya taqdim etilmaydi. 4. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq 2024-yil 1-noyabrdan boshlab: a) mikrokreditlarni qayta moliyalashtirishda ular boʻyicha yuzaga keladigan kredit tavakkalchiligini tumanlar (shaharlar) toifasidan kelib chiqib, Kompaniya va mikrokredit beruvchilar oʻrtasida taqsimlash tizimi joriy qilinadi. Bunda Kompaniya mikrokredit beruvchilarga joylashtiradigan resurs mablagʻlarining tegishli qismi quyidagi miqdorlarda garov depoziti sifatida qabul qilinadi: 5-toifadagi tumanda (shaharda) roʻyxatdan oʻtgan va shu hududda faoliyat yuritadigan kichik tadbirkorlik subyektlariga ajratilgan mikrokreditlar boʻyicha — 80 foiz; 4-toifadagi tumanda (shaharda) roʻyxatdan oʻtgan va shu hududda faoliyat yuritadigan kichik tadbirkorlik subyektlariga ajratilgan mikrokreditlar boʻyicha — 60 foiz; 3-toifadagi tumanda (shaharda) roʻyxatdan oʻtgan va shu hududda faoliyat yuritadigan kichik tadbirkorlik subyektlariga ajratilgan mikrokreditlar boʻyicha — 40 foiz; 1-2-toifalardagi tumanda (shaharda) roʻyxatdan oʻtgan va shu hududda faoliyat yuritadigan kichik tadbirkorlik subyektlariga ajratilgan mikrokreditlar boʻyicha — 20 foiz; b) mikrokredit beruvchilar tomonidan ajratilgan hamda Kompaniya resurslari hisobidan qayta moliyalashtirilmaydigan 100 million soʻm doirasidagi garovsiz mikrokreditlar boʻyicha Kompaniyaning portfel kafilligi taqdim qilinadi. Bunda kafillik boʻyicha toʻlab berish majburiyati mikrokredit boʻyicha qarzdorlik muddati oʻtgan sanadan 90 kun oʻtgandan soʻng bajariladi; v) mikrokreditlarni qayta moliyalashtirish uchun Kompaniya tomonidan olingan mablagʻlar Iqtisodiyot va moliya vazirligiga mikrokredit soʻndirilishiga qarab qaytariladi. Bunda mikrokreditni soʻndirish boʻyicha majburiyatlar bajarilmaganligi natijasida mikrokredit beruvchilar tomonidan Kompaniyaga qaytarilmagan mablagʻlar boʻyicha Kompaniyaning Iqtisodiyot va moliya vazirligi oldidagi majburiyatlari bekor qilinadi; g) Dastur doirasida moliyaviy qoʻllab-quvvatlash instrumentlaridan foydalanish uchun amaliy oʻquv kurslarini tugatganlik toʻgʻrisida sertifikatga ega boʻlish talab etilmaydi. 5. Iqtisodiyot va moliya vazirligi mikrokredit beruvchilarni uzluksiz ravishda qayta moliyalashtirish maqsadida Kompaniyani zarur moliyaviy resurslar bilan doimiy ravishda taʼminlab borish choralarini koʻrib borsin, shu jumladan, bir oy muddatda 3 trillion soʻm miqdoridagi mablagʻlar ajratilishini taʼminlasin. 6. Kompaniyaga quyidagi vazifalar yuklatilsin: qayta moliyalashtiriladigan yoki kafillik taqdim etiladigan mikrokreditlarning shartlariga, mikrokredit oluvchilarga qoʻyiladigan talablarni va mikrokreditlar ajratadigan banklar va mikromoliya tashkilotlariga nisbatan muvofiqlik mezonlarini belgilash; respublika budjeti va boshqa manbalardan moliyaviy mablagʻlarni jalb qilish va ularni kichik tadbirkorlik subyektlariga ajratilgan mikrokreditlar boʻyicha tavakkalchiliklarni oʻzaro taqsimlash asosida qayta moliyalashtirishga yoʻnaltirish; mikrokredit beruvchilar tomonidan oʻz mablagʻlari hisobidan kichik tadbirkorlik subyektlariga ajratilgan mikrokreditlar boʻyicha portfel kafilliklar taqdim etish. 7. Kompaniya kuzatuv kengashiga (J. Qoʻchqorov): a) 2025-yil 1-yanvarga qadar: kafillik boʻyicha banklar oldidagi majburiyatlarni bajarish bilan bogʻliq tartibotlarni soddalashtirish va muddatlarni qisqartirish; tadbirkorlik subyektlarining kredit tarixi va moliyaviy holatidan kelib chiqqan holda kafillik boʻyicha tabaqalashtirilgan xizmat haqlarini joriy qilish choralarini koʻrish vazifasi yuklatilsin; b) mikrokredit beruvchilarga ajratiladigan resurslar va ushbu resurslar hisobidan beriladigan mikrokreditlar boʻyicha eng yuqori foiz stavkalarini mustaqil ravishda belgilash, mikrokredit miqdorlari, kredit tavakkalchiligini taqsimlash, portfel kafilliklarini taqdim etish va qayta moliyalashtirish miqdorlari va shartlarini oʻzgartirish hamda bozor talabidan kelib chiqqan holda boshqa mexanizmlarni joriy qilish vakolati berilsin. 8. Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda Markaziy bankning “Kichik biznesni rivojlantirish jamgʻarmasi” masʼuliyati cheklangan jamiyatining (keyingi oʻrinlarda — Jamgʻarma) mol-mulklarini baholashdan oʻtkazmagan holda uni Kompaniyaga qoʻshib yuborish toʻgʻrisidagi taklifiga rozilik berilsin. Bunda: Jamgʻarma ustav kapitalidagi “Biznesni rivojlantirish banki” ATB (keyingi oʻrinlarda — Biznesni rivojlantirish banki) ulushini nominal (balans) qiymatiga kamaytirish hisobiga Jamgʻarmaning “Raqamli transformatsiya markazi” masʼuliyati cheklangan jamiyati hamda 14 ta “Kichik biznesga koʻmaklashish markazlari” masʼuliyati cheklangan jamiyatlari ustav kapitalidagi ulushlari Biznesni rivojlantirish bankiga oʻtkaziladi; Biznesni rivojlantirish banki ustav kapitalidagi Iqtisodiyot va moliya vazirligi ulushini nominal (balans) qiymatiga kamaytirish hisobiga Biznesni rivojlantirish bankining Jamgʻarma ustav kapitalidagi 100 foiz ulushi Iqtisodiyot va moliya vazirligining Kompaniyadagi ulushini oshirish hisobiga Kompaniyaga oʻtkaziladi. 9. Biznesni rivojlantirish bankining kichik biznesni moliyaviy qoʻllab-quvvatlash borasida asosiy tayanch bank sifatida: xalqaro va mahalliy ekspertlarni jalb qilgan holda oʻsish va rivojlanish salohiyatiga ega boʻlgan tadbirkorlar faoliyatiga koʻmak berish va hamrohlik qilish boʻyicha mentorlar yoki yetakchi tadbirkorlar guruhini shakllantirish, bunda yil yakuniga qadar 24 ta mentorlar faoliyatini yoʻlga qoʻyish; tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash dasturlari doirasida oʻsish va rivojlanish salohiyatiga ega tadbirkorlik subyektlarini tanlab olish orqali ularni individual yondashuv asosida oʻstirish; har bir hududda yuqori qiymat yaratuvchi yangi kichik tadbirkorlik subyektlari sonini oshirish yoki rivojlanishiga koʻmaklashish; Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida bankning xizmat koʻrsatish markazlarini ochish; 2024-2025-yillarda 100 ta yangi biznes yoʻnalishi boʻyicha loyiha takliflarini ishlab chiqib, ularni amaliyotga tatbiq etib borish; 3-, 4- va 5-toifadagi hududlarda kichik tadbirkorlik subyektlariga mikrokreditlar ajratish boʻyicha qoʻshimcha choralar koʻrib borish borasidagi takliflari maʼqullansin. 10. Iqtisodiyot va moliya vazirligi Tiklanish va taraqqiyot jamgʻarmasi bilan birgalikda bir oy muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 15-noyabrdagi PQ-366-son qarori asosida Biznesni rivojlantirish bankiga Dasturni moliyalashtirish uchun yoʻnaltirilgan jami 300 million AQSH dollaridan 200 million AQSH dollari Biznesni rivojlantirish banki ustav kapitalini oshirishga yoʻnaltirilishi, 100 million AQSH dollari milliy valyutada yillik 14 foiz stavkada subordinar qarz sifatida qayta rasmiylashtirilishini taʼminlasinlar. 11. Belgilansinki: moliyaviy yordamlarni taqdim etish doirasida Kompaniya tomonidan tadbirkorlik subyektlarining buyurtmasiga asosan asbob-uskuna va boshqa mol-mulklar hamda xomashyolar xarid qilishda davlat xaridlari toʻgʻrisidagi qonunchilik talablari tatbiq etilmaydi; Kompaniyaga u tomonidan tuzilgan import shartnomalariga asosan tadbirkorlar mablagʻlari hisobidan 50 foizgacha boʻnak toʻlovlarini oʻtkazishga ruxsat beriladi; Jamgʻarma tomonidan tijorat banklariga ilgari joylashtirilgan resurs mablagʻlari tasdiqlangan grafiklar asosida soʻndirilganidan soʻng Kompaniya tomonidan qayta moliyalashtirishga yoʻnaltiriladi; kredit (lizing) mablagʻlaridan kredit (lizing) shartnomasida va/yoki buyurtmada koʻrsatilgan maqsadlarda foydalanilmaganda, ushbu kredit (lizing) boʻyicha toʻlangan kompensatsiya mablagʻlari tijorat banki tomonidan Kompaniyaga qaytariladi. Bunda ushbu qoida Tadbirkorlik faoliyatini qoʻllab-quvvatlash davlat jamgʻarmasi bilan avval tuzilgan shartnomalardan kelib chiqadigan munosabatlarga ham tatbiq etiladi. 12. Davlat aktivlarini boshqarish agentligi Toshkent shahar hokimligi bilan birgalikda bir oy muddatda Kompaniyani Toshkent shahridagi zaruriy infratuzilmaga ega boʻlgan maʼmuriy binoga joylashtirishni taʼminlasin. 13. Iqtisodiyot va moliya vazirligi Markaziy bank va boshqa manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonunchilik hujjatlariga mazkur qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin. 14. Mazkur qarorning ijrosini samarali tashkil qilishga masʼul va shaxsiy javobgar etib Bosh vazir oʻrinbosari J.A. Qoʻchqorov va Markaziy bank raisi M.B. Nurmuratov belgilansin. Qaror ijrosini muhokama qilib borish, ijro uchun masʼul tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin.