Davlat organlari va tashkilotlari yuridik xizmat xodimlariga martaba darajalari berish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(order, 2025-05-26)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 16-iyundagi PF-5086-son “Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi Farmoni hamda 2017-yil 19-yanvardagi PQ-2733-son “Yuridik xizmat faoliyatini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq buyuraman: 1. Davlat organlari va tashkilotlari yuridik xizmat xodimlariga martaba darajalari berish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur buyruq davlat roʻyxatidan oʻtkazilsin va bu haqda Idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish boshqarmasi Idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarning davlat reyestriga tegishli yozuv kiritsin. 3. Huquqiy targʻibot va axborot boshqarmasi mazkur idoraviy normativ-huquqiy hujjatni “Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami” — “Sobraniye zakonodatelstva Respubliki Uzbekistan”da nashr etilishini taʼminlasin. 4. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. 5. Mazkur buyruqning ijrosini nazorat qilish vazirning birinchi oʻrinbosari N. Joʻrayev zimmasiga yuklansin. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 19-yanvardagi PQ-2733-sonli “Yuridik xizmat faoliyatini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq davlat organlari va tashkilotlari yuridik xizmat xodimlariga egallab turgan lavozimini hisobga olgan holda maxsus unvon — martaba darajalari (bundan buyon matnda martaba darajalari deb yuritiladi) berish tartibini belgilaydi. 1. Mazkur Nizom maqsadlari uchun davlat organlari va tashkilotlari deganda davlat organlari, xoʻjalik boshqaruvi organlari, davlat korxonalari, muassasalari va tashkilotlari tushuniladi. 2. Mazkur Nizom talablarining attestatsiya qismi boʻyicha amal qilishi: Oʻzbekiston Respublikasi adliya organlari va muassasalaridan ishga oʻtgan yoki adliya organlari xodimlari uchun belgilangan tartibda berilgan martaba darajalariga ega boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi boshqaruv xodimlariga; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi va Senatining yuridik xizmatlari xodimlariga; Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri kotibiyati rahbari va uning oʻrinbosarlari, Bosh vazir kotibiyatining tarkibiy boʻlinmalari hamda Bosh vazir oʻrinbosarlari kotibiyatlarining boshqaruv xodimlariga; Oʻzbekiston Respublikasi adliya organlari va muassasalaridan ishga oʻtgan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakili devonining boshqaruv xodimlariga tatbiq etilmaydi. 3. Davlat organlari va tashkilotlari yuridik xizmat xodimlariga martaba darajalari ijobiy attestatsiya, malakasi va ish stajiga muvofiq, egallab turgan lavozimini, oldingi ish yoki xizmat joyida berilgan maxsus unvonlarni, shuningdek qonunchilikni mustahkamlash, aholining huquqiy savodxonligi va huquqiy madaniyatini oshirish sohasidagi xizmatlarini hisobga olgan holda izchil tartibda beriladi. 3, 2 va 1-darajali adliya maslahatchisi, shuningdek, 3, 2 va 1-darajali yurist martaba darajalari Oʻzbekiston Respublikasi adliya vaziri tomonidan: a) Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasining tegishli tarkibiy boʻlinmalari rahbarining tavsiyanomasiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi adliya organlari va muassasalaridan ishga oʻtgan yoki adliya organlari xodimlari uchun belgilangan tartibda berilgan martaba darajalariga ega boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi boshqaruv xodimlariga, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligi direktorining tavsiyanomasiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligi, uning hududiy boʻlinmalari yuridik xizmat xodimlariga hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakilning tavsiyanomasiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi adliya organlari va muassasalaridan ishga oʻtgan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakili devonining boshqaruv xodimlariga; b) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi va Senati devoni rahbarining tavsiyanomasiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi va Senatining yuridik xizmati rahbarlari va xodimlariga; v) respublika darajasidagi davlat organlari va tashkilotlari rahbarlarining tavsiyanomalariga koʻra, shuningdek oʻz tashabbusi bilan Oʻzbekiston Respublikasi davlat organlari va tashkilotlarining yuridik xizmati rahbarlari va xodimlariga; g) Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri kotibiyati rahbarining tavsiyanomasiga asosan Bosh vazir kotibiyati rahbarining oliy yuridik maʼlumotga ega boʻlgan oʻrinbosarlariga, Bosh vazir kotibiyati rahbarining axborot-tahlil va yuridik taʼminlash masalalariga masʼul oʻrinbosarining tavsiyanomasiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi adliya organlari va muassasalaridan ishga oʻtgan yoki adliya organlari xodimlari uchun belgilangan tartibda berilgan martaba darajalariga ega boʻlgan Vazirlar Mahkamasining boshqaruv xodimlariga beriladi. 3 va 2-darajali Davlat adliya maslahatchisi martaba darajalari qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan beriladi. 4. Adliya organlari va muassasalarida ishlagan, martaba darajasiga ega boʻlgan xodimlar davlat organlari va tashkilotlarining yuridik xizmatiga ishga qabul qilinganda muqaddam berilgan martaba darajasi saqlab qolinadi. Davlat organlari va tashkilotlarining yuridik xizmat xodimi sifatida ishlagan, muqaddam berilgan martaba darajasiga ega boʻlgan shaxslar adliya organlariga ishga qabul qilinganda, ularga berilgan martaba darajasi saqlab qolinadi. 5. Davlat organlari va tashkilotlarining yuridik xizmatlari xodimlariga martaba darajalari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 19-yanvardagi PQ-2733-sonli qarori bilan tasdiqlangan Davlat organlari va tashkilotlari yuridik xizmat xodimlarining martaba darajalari toʻgʻrisidagi nizomga asosan egallab turgan lavozimini hisobga olgan holda beriladi, mazkur bandning ikkinchi xatboshisida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno. Maxsus unvonga ega boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi ichki ishlar organlaridan davlat organlari va tashkilotlarining yuridik xizmatiga oʻtkazilgan xodimlarga martaba darajalarini berish, ular egallab turgan lavozimidan qatʼi nazar, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 29-noyabrdagi PQ-3413-son qarori bilan tasdiqlangan Ichki ishlar organlarida xizmatni oʻtash tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq mazkur Nizomda belgilangan tartibda beriladi. Davlat organlari va tashkilotlari yuridik xizmat xodimlariga martaba darajalari oldingi ish yoki xizmat joyida berilgan maxsus unvonlarni hisobga olgan holda, ular egallab turgan lavozimidan qatʼiy nazar, ushbu Nizom ilovasiga muvofiq tenglashtirilgan tarzda mazkur Nizomda belgilangan tartibda beriladi. 6. Martaba darajalarini berish bosqichma-bosqich xodimning egallab turgan lavozimi va mehnat stajiga muvofiq, shuningdek, uning ishchanlik va shaxsiy fazilatlarini hisobga olgan holda amalga oshiriladi. 7. Davlat organlari va tashkilotlarining yuridik xizmatlari xodimlariga quyidagi lavozimlarga muvofiq martaba darajalari beriladi: 1-darajali adliya maslahatchisi — yuridik departament yoki yuridik boshqarma boshligʻi; 2-darajali adliya maslahatchisi — respublika darajasidagi davlat organlari va tashkilotlarining yuridik boʻlim yoki yuridik byuro boshligʻi; 3-darajali adliya maslahatchisi — respublika darajasidagi davlat organlari va tashkilotlarining bosh yuriskonsulti, hududiy (viloyat) darajasidagi davlat organlari va tashkilotlarining yuridik boʻlim yoki yuridik byuro boshligʻi; 1-darajali yurist — respublika darajasidagi davlat organlari va tashkilotlarining yetakchi yuriskonsulti, hududiy (viloyat) darajasidagi davlat organlari va tashkilotlarining bosh yuriskonsulti; 2-darajali yurist — respublika darajasidagi davlat organlari va tashkilotlarining katta yuriskonsulti va yuriskonsulti, hududiy (viloyat) darajasidagi davlat organlari va tashkilotlarining yetakchi yuriskonsulti, tuman (shahar) darajasidagi davlat organlari va tashkilotlarining bosh yuriskonsulti; 3-darajali yurist — hududiy (viloyat) darajasidagi davlat organlari va tashkilotlarining katta yuriskonsulti va yuriskonsulti, tuman (shahar) darajasidagi davlat organlari va tashkilotlarining yetakchi, katta yuriskonsulti va yuriskonsulti. 8. Bitta shtat birligidan iborat respublika darajasidagi davlat organlari va tashkilotlari yuridik xizmati xodimlariga respublika darajasidagi davlat organlari va tashkilotlarining boʻlim boshligʻi uchun belgilangan martaba darajasi beriladi. Bitta shtat birligidan iborat hududiy (viloyat) darajasidagi davlat organlari va tashkilotlari yuridik xizmati xodimlariga hududiy (viloyat) darajasidagi davlat organlari va tashkilotlarining bosh yuriskonsulti uchun belgilangan martaba darajasi beriladi. Bitta shtat birligidan iborat tuman (shahar) darajasidagi davlat organlari va tashkilotlari yuridik xizmati xodimlariga tuman (shahar) darajasidagi davlat organlari va tashkilotlarining bosh yuriskonsulti uchun belgilangan martaba darajasi beriladi. 10. Har bir martaba darajasida boʻlish muddati: 3, 2, 1-darajali yuristlar uchun — 2,5 yilni; 3, 2, 1-darajali adliya maslahatchilari uchun — 4 yilni tashkil etadi. 11. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 19-yanvardagi PQ-2733-sonli qarori bilan tasdiqlangan Davlat organlari va tashkilotlari yuridik xizmat xodimlarining martaba darajalari toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi adliya vaziri: a) ishda alohida oʻrnak koʻrsatganligi yoki xizmat burchini namunali ijro etganligi uchun oldingi martaba darajasida xizmat qilishning belgilangan muddati tamom boʻlgunga qadar martaba darajasi berishga; b) izchillikka rioya qilmagan holda, lekin xodim yuqori lavozimga koʻtarilayotganda ega boʻlgan martabadan ikki daraja yuqori boʻlmagan martaba darajasi berishga; v) birinchi marta attestatsiyadan oʻtayotgan xodimlarga ular egallab turgan lavozim boʻyicha nazarda tutilganidan bir daraja past martaba darajalari berishga haqlidir. 12. Tegishli malaka boʻyicha ish tajribasiga ega boʻlmagan shaxslarga martaba darajasi lavozimga tayinlangandan keyin kamida 1 yil oʻtgach beriladi. 13. Martaba darajalarini berish uchun davlat organlari va tashkilotlari tomonidan tegishlicha Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi yoki uning hududiy boshqarmalariga tavsiyanoma bilan murojaat qilinadi (xodim Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining tashabbusiga koʻra martaba darajalariga tavsiya etilgan hollar bundan mustasno). Mazkur tavsiyanomaga xodimning kasbiy faoliyati, ishchanlik va axloqiy jihatlari aks ettirilgan maʼlumot-tavsifnoma, pasporti yoki identifikatsiyalovchi ID-kartasi nusxasi, mehnat daftarchasining ish joyida tasdiqlangan nusxasi yoxud undan koʻchirma yoki yuridik mutaxassislik boʻyicha ish stajini tasdiqlovchi boshqa hujjat, malaka oshirish kurslarida oʻqiganlik toʻgʻrisidagi sertifikat nusxasi, attestatsiyadan oʻtganlik toʻgʻrisida guvohnoma nusxasi (qonunchilikka koʻra attestatsiyadan oʻtkazilmaydigan xodimlar bundan mustasno), oldingi ish yoki xizmat joyida maxsus unvonlar berilganligini tasdiqlovchi hujjat (hujjatlar) nusxasi (agar maxsus unvonlar berilgan boʻlsa) ilova qilinadi. Maʼlumot-tavsifnomada xodimning amaldagi martaba darajasi (agar mavjud boʻlsa), soʻnggi ikki yil davomidagi ish sifati va koʻrsatkichlari, qonunchilikni mustahkamlash, aholining huquqiy savodxonligi va huquqiy madaniyatini oshirish borasida amalga oshirilgan ishlari, sudlardagi ishtiroki, xulqi, kasbiy-axloqiy tomonlari, mehnat faoliyati davomidagi yutuqlari va boshqa muhim masalalar koʻrsatiladi. Maʼlumot-tavsifnoma tavsiyanoma bergan shaxs tomonidan imzolangan boʻlishi kerak. 14. Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining tashabbusiga koʻra yuridik xizmat xodimi martaba darajasiga tavsiya etilganda, maʼlumot-tavsifnoma Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligining Yuridik xizmatlar faoliyatini muvofiqlashtirish boshqarmasi tomonidan tayyorlanadi. 15. Martaba darajalariga tavsiya etilgan nomzodlar Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining buyrugʻiga asosan tuziladigan Yuridik xizmat xodimlarini martaba darajalari boʻyicha attestatsiyadan oʻtkazish komissiyasi tomonidan attestatsiyadan oʻtkaziladi. 16. Yuridik xizmat xodimlarini martaba darajalari boʻyicha attestatsiyadan oʻtkazish komissiyasi adliya vaziriga davlat organlari va tashkilotlari tomonidan tavsiya etilgan martaba darajasidan yuqori yoki past martaba darajasi berish taklifi bilan chiqishi mumkin. 17. Yuridik xizmat xodimlariga martaba darajalarini berish Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining buyrugʻi bilan rasmiylashtiriladi. Mazkur buyruq asosida davlat organlari va tashkilotlari yuridik xizmatlarining maʼlumotlari bazasi “Yurist-adliya” elektron tizimiga avtomatik tarzda tegishli oʻzgartirishlar kiritiladi. 18. Martaba darajasi berish haqidagi Oʻzbekiston Respublikasi adliya vaziri buyrugʻi tegishli davlat organlari va tashkilotlariga yuboriladi. Mazkur buyruq nusxasi yuridik xizmat xodimining shaxsiy jildiga tikib qoʻyilishi lozim. 19. Davlat organlari va tashkilotlarining kadrlar sohasiga masʼul tarkibiy boʻlinmalari tomonidan yuridik xizmat xodimlarining martaba darajalari har chorakda kamida bir marta xatlovdan oʻtkazilishi, belgilangan muddatlarda xodimni navbatdagi martaba darajasiga tavsiya etish uchun rahbarga axborot taqdim etib borilishi kerak. Xatlov natijasiga koʻra xodimni martaba darajasiga tavsiya etish haqidagi hujjatlar davlat organlari va tashkilotlari tomonidan 10 kunlik muddat ichida tegishlicha Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi yoki uning hududiy boshqarmalariga yuboriladi. 20. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligining Yuridik xizmatlar faoliyatini muvofiqlashtirish boshqarmasi davlat organlari va tashkilotlari yuridik xizmatlari xodimlarini martaba darajalariga tavsiya etish borasidagi ishlarni muntazam ravishda tahlil qilib boradi. Tahlil natijalari boʻyicha yuridik xizmatlar xodimlarini martaba darajasiga tavsiya etish masalasini koʻrib chiqish uchun davlat organlari va tashkilotlariga murojaat qilinishi mumkin. 21. Yuridik xizmat xodimlarini oʻz vaqtida va muddatida, shuningdek muddatidan ilgari martaba darajalariga tavsiya etish yuzasidan ishlarning toʻgʻri yoʻlga qoʻyilishi borasida masʼuliyat shaxsan davlat organlari va tashkilotlarining rahbarlari zimmasiga yuklatiladi. 22. Mazkur Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgarlikka tortiladilar. T/r. Davlat organlari va tashkilotlari yuridik xizmatlarining martaba darajalari Adliya organlarining martaba darajalari Sud organlarining martaba darajalari (Harbiy) prokuratura organlarining martaba darajalari Ichki ishlar organlarning maxsus unvonlari Harbiy unvonlar Bojxona organlarining maxsus unvonlari Soliq organlarining maxsus unvonlari 1. 3-darajali yurist 3-darajali yurist 3-darajali yurist 3-darajali yurist, adliya leytenanti Leytenant Leytenant Bojxona xizmati leytenanti Soliq xizmatining 3-darajali inspektori 2. 2-darajali yurist 2-darajali yurist Beshinchi malaka darajasi, 2-darajali yurist 2-darajali yurist, adliya katta leytenanti Katta leytenant Katta leytenant Bojxona xizmati katta leytenanti Soliq xizmatining 2-darajali inspektori 3. 1-darajali yurist 1-darajali yurist Toʻrtinchi malaka darajasi, 1-darajali yurist 1-darajali yurist,adliya kapitani Kapitan Kapitan Bojxona xizmati kapitani Soliq xizmatining 1-darajali inspektori 4. 3-darajali adliya maslahatchisi 3-darajali adliya maslahatchisi Uchinchi malaka darajasi, 3-darajali adliya maslahatchisi Adliya kichik maslahatchisi, adliya mayori Mayor Mayor Bojxona xizmati mayori Soliq xizmatining 3-darajali maslahatchisi 5. 2-darajali adliya maslahatchisi 2-darajali adliya maslahatchisi Ikkinchi malaka darajasi, 2-darajali adliya maslahatchisi Adliya maslahatchisi, adliya podpolkovnigi Podpolkovnik Podpolkovnik Bojxona xizmati podpolkovnigi Soliq xizmatining 2-darajali maslahatchisi 6. 1-darajali adliya maslahatchisi 1-darajali adliya maslahatchisi Birinchi malaka darajasi, 1-darajali adliya maslahatchisi Adliya katta maslahatchisi, adliya polkovnigi Polkovnik Polkovnik Bojxona xizmati polkovnigi Soliq xizmatining 1-darajali maslahatchisi 7.* 3-darajali Davlat adliya maslahatchisi 3-darajali Davlat adliya maslahatchisi Oliy malaka darajasi 3-darajali davlat adliya maslahatchisi, adliya genaral-mayori General-mayor General-mayor Bojxona xizmati general-mayori Soliq xizmatining 3-darajali davlat maslahatchisi 8.* 2-darajali Davlat adliya maslahatchisi 2-darajali Davlat adliya maslahatchisi 2-darajali davlat adliya maslahatchisi, adliya general-leytenanti General-leytenant General-leytenant Bojxona xizmati general-leytenanti Soliq xizmatining 2-darajali davlat maslahatchisi