Mahalla institutini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(decree, 2021-03-17)

Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyati samaradorligini oshirish, mahalla institutini aholiga eng yaqin va xalqchil tuzilmaga aylantirish, fuqarolar yigʻinlarining mushtarak manfaatlarini ifoda etadigan uyushmaga birlashish huquqlarini roʻyobga chiqarish, ularning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash hamda davlat organlari va fuqarolik jamiyati institutlari bilan oʻzaro hamkorligini yanada rivojlantirish maqsadida: 1. Quyidagilar mahalla institutini yanada takomillashtirishning ustuvor yoʻnalishlari etib belgilansin: fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining jamiyatdagi oʻrni va rolini kuchaytirish, ularni joylarda xalqning chinakam maslakdoshi va koʻmakdoshiga aylantirish; jamiyatimizda oʻzaro hurmat, mehr-oqibat va hamjihatlik muhitini shakllantirishda, milliy va umuminsoniy qadriyatlarni asrab-avaylash hamda rivojlantirishda mahallalarning ahamiyati va nufuzini yanada oshirish; yoshlarni maʼnaviy boy va jismonan sogʻlom etib tarbiyalash, ularning bandligini taʼminlash, yosh avlodni mafkuraviy tahdidlardan himoya qilish, aholining ehtiyojmand qatlamlarini, keksa avlod vakillarini ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash borasida fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining davlat va nodavlat tashkilotlari bilan oʻzaro hamkorligini mustahkamlash; jamoat tartibi va xavfsizligini taʼminlashda, huquqbuzarliklarning barvaqt oldini olishda, fuqarolarda qonunga hurmat hissini kuchaytirishda mahallalarning bevosita ishtirokini kengaytirish; fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari huquq va qonuniy manfaatlarini himoya qilishning hamda ular faoliyatini muvofiqlashtirishning samarali mexanizmlarini joriy etish, mahalla tizimida yagona huquqni qoʻllash amaliyotini taʼminlash. 2. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatini muvofiqlashtirish boʻyicha respublika kengashi, Oʻzbekiston “Mahalla” xayriya jamoat fondi va fuqarolar yigʻinlarining quyidagi takliflari maʼqullansin: Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatini muvofiqlashtirish boʻyicha respublika kengashiga (keyingi oʻrinlarda Respublika kengashi deb ataladi) yuridik shaxs maqomini bergan holda uni fuqarolar yigʻinlarining uyushmasi shaklida tashkil etish; Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatini muvofiqlashtirish boʻyicha hududiy kengashlarni (keyingi oʻrinlarda hududiy kengashlar deb ataladi) Respublika kengashining tarkibiy tuzilmalari sifatida tashkil etish; Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi raisi, viloyatlar va Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar hokimlariga tegishincha Respublika kengashi, hududiy kengashlarga jamoatchilik asosida raislik qilish vazifasini yuklash; Respublika kengashi va hududiy kengashlar raislarining birinchi oʻrinbosarlari bir vaqtning oʻzida Oʻzbekiston “Mahalla” xayriya jamoat fondining (keyingi oʻrinlarda “Mahalla” fondi deb ataladi) tegishincha respublika boshqaruvi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar boʻlimlari, tumanlar va shaharlar boʻlinmalariga raislik qilishlari; Respublika kengashida tashkiliy ishlar va uslubiy masalalar boʻyicha rais oʻrinbosari, shuningdek Respublika kengashi hamda hududiy kengashlarda yoshlar ishlari, diniy-maʼrifiy masalalar, keksalar va faxriylar ishlari boʻyicha rais oʻrinbosarlari lavozimlarini joriy etish; fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarida jamoatchilik asosida faoliyat yuritadigan fuqarolar yigʻini raisining oʻrinbosari — yoshlar masalalari boʻyicha maslahatchi lavozimini kiritish. 3. Quyidagilar: Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatini muvofiqlashtirish boʻyicha respublika kengashining tashkiliy tuzilmasi 1-ilovaga muvofiq; Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatini muvofiqlashtirish boʻyicha respublika kengashi ijro apparatining tuzilmasi 2-ilovaga muvofiq; Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatini muvofiqlashtirish boʻyicha kengashlar ijro apparatlarining namunaviy tuzilmalari 3 va 4-ilovalarga muvofiq; Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatini muvofiqlashtirish boʻyicha kengashlar ijro apparatlari xodimlarining cheklangan soniga nisbatan toifalangan hududlar, tumanlar va shaharlar roʻyxatlari 5 va 6-ilovalarga muvofiq maʼqullansin. 4. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatini yanada takomillashtirishga doir kompleks chora-tadbirlar dasturi 7-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. Kompleks chora-tadbirlar dasturida nazarda tutilgan tadbirlarning oʻz vaqtida va sifatli bajarilishi yuzasidan shaxsiy javobgarlik vazirlik va idoralar, mahalliy davlat hokimiyati organlari rahbarlari zimmasiga yuklansin. 5. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyat Kengashlari, Respublika kengashi, “Mahalla” fondi va mahallalar faollarining tarkibida mahallalar tuzilgan shaharcha, qishloq va ovul fuqarolar yigʻinlarini qonun hujjatlarida belgilangan tartibda mahalla fuqarolar yigʻinlariga birlashtirish va boʻlish yoʻli bilan qayta tashkil etish toʻgʻrisidagi taklifi maʼqullansin. 6. Belgilab qoʻyilsinki: “Mahalla” fondi va fuqarolar yigʻinlarining taklifiga binoan Respublika kengashi, hududiy kengashlar ijro apparatlari “Mahalla” fondining tegishincha respublika boshqaruvi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar boʻlimlari, tumanlar va shaharlar boʻlinmalari, shuningdek shaharcha, qishloq va ovul fuqarolar yigʻinlarining qayta tashkil etilishi munosabati bilan boʻshaydigan shtat birliklari hisobidan shakllantiriladi; Respublika kengashi, hududiy kengashlar ijro apparatlarining shtatdagi xodimlarini taʼminlash va moddiy ragʻbatlantirish “Mahalla” fondi hisobidan amalga oshiriladi, ushbu maqsadlarga yoʻnaltiriladigan mablagʻlarning yetmagan qismi esa Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti hisobidan qoplanadi; Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Davlat xizmatchilarining mehnatini ragʻbatlantirish toʻgʻrisida”gi 1997-yil 13-maydagi PF–1778-sonli Farmonining mehnat haqi boʻyicha Yagona tarif setkasi razryadlariga muvofiq ragʻbatlantirish koeffitsiyenti sifatida maoshlarga 20 foizli ustama haq oʻrnatilishini nazarda tutadigan 1-bandining amal qilishi Respublika kengashi, hududiy kengashlar ijro apparatlari xodimlariga nisbatan qoʻllaniladi; Respublika kengashi raisining birinchi oʻrinbosari maqomi, maishiy taʼminoti, tibbiy va transport xizmatidan foydalanish borasidagi shart-sharoitlariga koʻra — vazirga, Respublika kengashi raisining oʻrinbosari — vazir oʻrinbosariga tenglashtiriladi. 7. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga tegishli vazifalarni amalga oshirishda munosib hissa qoʻshgan tashabbuskor fuqarolar va jamoatchilik tuzilmalari vakillariga taqdim etiladigan “Mahalla iftixori” koʻkrak nishoni taʼsis etilsin. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi ikki oy muddatda “Mahalla iftixori” koʻkrak nishoni toʻgʻrisidagi Nizomni ishlab chiqsin va tasdiqlasin. 8. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Respublika kengashi, “Mahalla” fondi: 2018-yilning 1-dekabrigacha Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar markazlarida “Mahalla markazi” majmualari binolarini, 2021-yilning 1-dekabrigacha fuqarolar yigʻinlari idoralari binolarini namunaviy loyihalar va ularga qoʻyilgan talablar asosida qurish (rekonstruksiya qilish, taʼmirlash), shuningdek ularni zarur mebel jamlanmasi, kompyuter texnikasi, aloqa vositalari va internet tarmoqlari bilan jihozlash; “Mahalla markazi” majmualarida hududiy kengashlar hamda “Mahalla” fondining Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar boʻlimlari, tumanlar va shaharlar boʻlinmalarini joylashtirish choralarini koʻrsin. 9. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi “Mahalla” fondi, Moliya vazirligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonun hujjatlariga ushbu Farmondan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin. 10. Mazkur Farmonning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat maslahatchisi U.S. Ismoilov va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat maslahatchisi vazifasini bajaruvchi O.B. Murodov zimmasiga yuklansin. Hududlar 1-toifa 2-toifa 3-toifa Qoraqalpogʻiston Respublikasi Buxoro viloyati Jizzax viloyati Andijon viloyati Navoiy viloyati Sirdaryo viloyati Qashqadaryo viloyati Namangan viloyati Samarqand viloyati Surxondaryo viloyati Toshkent viloyati Xorazm viloyati Fargʻona viloyati Toshkent shahri 7 5 2 1-toifa — ijro apparati uchun 13 ta shtat birliklariga qadar miqdor belgilanadi (hududiy kengash raisining birinchi oʻrinbosari — 1, rais oʻrinbosari — 3, shoʻba mudiri — 1, bosh mutaxassis — 5, yetakchi mutaxassis — 2, buxgalter — 1); 2-toifa — ijro apparati uchun 12 ta shtat birliklariga qadar miqdor belgilanadi (hududiy kengash raisining birinchi oʻrinbosari — 1, rais oʻrinbosari — 3, shoʻba mudiri — 1, bosh mutaxassis — 5, yetakchi mutaxassis — 1, buxgalter — 1); 3-toifa — ijro apparati uchun 11 ta shtat birliklariga qadar miqdor belgilanadi (hududiy kengash raisining birinchi oʻrinbosari — 1, rais oʻrinbosari — 3, shoʻba mudiri — 1, bosh mutaxassis — 5, buxgalter — 1). T/r Hududlar Tumanlar va shaharlar 1-toifa 2-toifa 3-toifa 4-toifa 5-toifa 1. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Nukus shahri Amudaryo tumani Beruniy tumani Qoʻngʻirot tumani Toʻrtkoʻl tumani Xoʻjayli tumani Ellikqala tumani Qoraoʻzak tumani Kegeyli tumani Chimboy tumani Qonlikoʻl tumani Muynoq tumani Nukus tumani Taxtakoʻpir tumani Shumanay tumani 2. Andijon viloyati Andijon shahri Asaka tumani Andijon tumani Izboskan tumani Qoʻrgʻontepa tumani Shaxrihon tumani Oltinkoʻl tumani Baliqchi tumani Buloqboshi tumani Jalaquduq tumani Marhamat tumani Paxtaobod tumani Xoʻjaobod tumani Boʻz tumani Ulugʻnor tumani Xonobod shahri 3. Buxoro viloyati Buxoro shahri Gʻijduvon tumani Olot tumani Buxoro tumani Vobkent tumani Qorakoʻl tumani Peshku tumani Romitan tumani Jondor tumani Shofirkor tumani Kogon tumani Kogon shahri Qorovulbozor tumani 4. Jizzax viloyati Jizzax shahri Baxmal tumani Gʻallaorol tumani Jizzax tumani Zomin tumani Paxtakor tumani Forish tumani Doʻstlik tumani Zarbdor tumani Arnasoy tumani Mirzachoʻl tumani Zafarobod tumani Yangiobod tumani 5. Qashqadaryo viloyati Qarshi shahri Chiroqchi tumani Shaxrisabz tumani Gʻuzor tumani Qamashi tumani Qarshi tumani Koson tumani Kitob tumani Nishon tumani Kasbi tumani Yakkabogʻ tumani Dehqonobod tumani Mirishkor tumani Muborak tumani 6. Navoiy viloyati Navoiy shahri Qiziltepa tumani Xatirchi tumani Karmana tumani Navbahor tumani Zarafshon shahri Konimex tumani Nurota tumani Tomdi tumani Uchquduq tumani 7. Namangan viloyati Namangan shahri Chust tumani Kosonsoy tumani Namangan tumani Norin tumani Pop tumani Toʻraqoʻrgʻon tumani Uychi tumani Uchqoʻrgʻon tumani Chortoq tumani Yangiqoʻrgʻon tumani Mingbuloq tumani 8. Samarqand viloyati Samarqand shahri Pastdargʻom tumani Urgut tumani Bulungʻur tumani Ishtixon tumani Kattaqoʻrgʻon tumani Payariq tumani Samarqand tumani Jomboy tumani Narpay tu�ani Tayloq tumani Oqdaryo tumani Qoʻshrabot tumani Paxtachi tumani Nurobod tumani Kattaqoʻrgʻon shahri 9. Sirdaryo viloyati Guliston shahri Boyovut tumani Sayxunobod tumani Mirzaobod tumani Sirdaryo tumani Xovos tumani Shirin shahri Yangiyer shahri Oqoltin tumani Guliston tumani Sardoba tumani 10. Surxondaryo viloyati Denov shahri Termiz shahri Oltinsoy tumani Jarqoʻrgʻon tumani Qumqoʻrgʻon tumani Qiziriq tumani Sariosiyo tumani Uzun tumani Sherobod tumani Shoʻrchi tumani Angor tumani Boysun tumani Muzrabot tumani Termiz tumani 11. Toshkent viloyati Zangiota tumani Oʻrtachirchiq tumani Qibray tumani Yangiyoʻl tumani Angren shahri Chirchiq shahri Bekobod tumani Boʻstonliq tumani Yuqorichirchiq tumani Parkent tumani Chinoz tumani Olmaliq shahri Bekobod shahri Oqqoʻrgʻon tumani Oxangaron tumani Boʻka tumani Quyichirchiq tumani Piskent tumani 12. Fargʻona viloyati Fargʻona shahri Qoʻqon shahri Margʻilon shahri Buvayda tumani Beshariq tumani Quva tumani Uchkoʻprik tumani Oʻzbekiston tumani Oltiariq tumani Qoʻshtepa tumani Bagʻdod tumani Rishton tumani Toshloq tumani Fargʻona tumani Dangʻara tumani Quvasoy shahri Soʻx tumani Furqat tumani Yozyovon tumani 13. Xorazm viloyati Xazorasp tumani Xiva tumani Urganch shahri Bogʻot tumani Gurlan tumani Qoʻshkoʻpir tumani Urganch tumani Xonqa tumani Shovot tumani Yangiariq tumani Yangibozor tumani 14. Toshkent shahri Yunusobod tumani Shayxontohur tumani Olmazor tumani M.Ulugʻbek tumani Uchtepa tumani Mirobod tumani Sergeli tumani Yashnobod tumani Chilonzor tumani Yakkasaroy tumani Bektemir tumani Jami 14 29 84 43 23 1-toifa — ijro apparati uchun 10 ta shtat birliklariga qadar miqdor belgilanadi (hududiy kengash raisining birinchi oʻrinbosari — 1, rais oʻrinbosari — 3, bosh mutaxassis — 4, 1-toifali mutaxassis — 2); 2-toifa — ijro apparati uchun 9 ta shtat birliklariga qadar miqdor belgilanadi (hududiy kengash raisining birinchi oʻrinbosari — 1, rais oʻrinbosari — 3, bosh mutaxassis — 4, 1-toifali mutaxassis — 1); 3-toifa — ijro apparati uchun 8 ta shtat birliklariga qadar miqdor belgilanadi (hududiy kengash raisining birinchi oʻrinbosari — 1, rais oʻrinbosari — 3, bosh mutaxassis — 4); 4-toifa — ijro apparati uchun 7 ta shtat birliklariga qadar miqdor belgilanadi (hududiy kengash raisining birinchi oʻrinbosari — 1, rais oʻrinbosari — 3, bosh mutaxassis — 3); 5-toifa — ijro apparati uchun 5 ta shtat birliklariga qadar miqdor belgilanadi (hududiy kengash raisining birinchi oʻrinbosari — 1, rais oʻrinbosari — 3, bosh mutaxassis — 1). T/r Tadbirlar nomi Amalga oshirish mexanizmi Ijro muddati Masʼul ijrochilar I. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatiga oid normativ-huquqiy bazani takomillashtirish 1. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatiga oid qonun hujjatlarini inventarizatsiyadan oʻtkazish va tegishli qonun hujjatlariga Farmondan kelib chiqadigan, shu jumladan ularning huquq va vakolatlarini kengaytirish, ushbu yoʻnalishdagi tuzilmalarning vazifa va javobgarligini aniq belgilashga qaratilgan oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish boʻyicha takliflar tayyorlash. Norm�tiv-huquqiy hujjatlar loyihalari 2017-yil 1-aprel M.Ikramov (Adliya vazirligi), Sh.Javlonov (“Mahalla” fondi), J.Qoʻchqorov (Moliya vazirligi) 2. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatini muvofiqlashtirish boʻyicha respublika kengashi hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar hududiy kengashlari tomonidan sudlarga fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari manfaatlarini koʻzlab daʼvo arizalari, davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlarining qarorlari, ularning mansabdor shaxslari xatti-harakatlari (harakatsizligi) ustidan shikoyatlarni davlat boji toʻlamasdan taqdim etish boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksiga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisidagi qonun loyihasini ishlab chiqish va kiritish. Qonun loyihasi 2017-yil 1-aprel Q.Togʻayev (Oliy sud), J.Qoʻchqorov (Moliya vazirligi), E.Gadoyev (Davlat soliq qoʻmitasi) 3. Fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining: – aholi, birinchi navbatda yoshlar va xotin-qizlar bandligini taʼminlashda bandlikka koʻmaklashuvchi tuman (shahar) markazlari bilan; – tegishli hududda jamoat tartibini va jamoat xavfsizligini taʼminlashda, jumladan fuqarolarning kelishi va ketishini hisobga olishni tashkil etishda, voyaga yetmaganlar oʻrtasida nazoratsizlik hamda huquqbuzarliklar profilaktikasiga doir ishlarda va ularning huquqlarini himoya qilishda huquqni muhofaza qiluvchi organlar bilan; – hududlardagi umumtaʼlim maktablari, kasb-hunar kollejlari va akademik litseylardagi oʻquvchilarning toʻliq davomatini taʼminlash, taʼlim-tarbiya sifati ustidan jamoatchilik nazoratini amalga oshirish boʻyicha taʼlim muassasalari bilan; – ijtimoiy qoʻllab-quvvatlashga muhtoj boʻlgan kam taʼminlangan oilalar, yolgʻiz keksalar, pensioner va nogironlarni aniqlash hamda ularni ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash boʻyicha moliya va sogʻliqni saqlash organlari bilan oʻzaro hamkorligini nazarda tutadigan tegishli normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqish va kiritish. Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2017-yil 1-iyul B.Nizomov (Mehnat vazirligi), D.Allayev (“Mahalla” fondi) M.Azimov (Bosh prokuratura),S.Nishanbayev (Ichki ishlar vazirligi), D.Kenjayev (Xalq taʼlim� vazirligi), U.Salimov (Oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi markazi), Z.Ruziyev (“Mahalla” fondi) D.Kenjayev (Xalq taʼlimi vazirligi), U.Salimov (Oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi markazi), D.Allayev (“Mahalla” fondi) J.Qoʻchqorov (Moliya vazirligi), A.Xadjibayev (Sogʻliqni saqlash vazirligi), D.Usmonov (“Mahalla” fondi) 4. Ehtiyojmand oilalarga ijtimoiy nafaqalar va moddiy yordam tayinlash hamda toʻlash tartibini zamonaviy talablarni hisobga olgan holda yanada takomillashtirish maqsadida “Kam taʼminlangan oilalarga ijtimoiy nafaqalar va moddiy yordam tayinlash va toʻlash tartibi toʻgʻrisida”gi Nizomning yangi tahririni ishlab chiqish va kiritish. Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2017-yil 1-iyul Y.Tursunov (Moliya vazirligi), A.Xadjibayev (Sogʻliqni saqlash vazirligi), D.Usmonov (“Mahalla” fondi) 5. “Mahalla iftixori” koʻkrak nishoni toʻgʻrisidagi Nizom loyihasini ishlab chiqish va kiritish. Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2017-yil 15-mart D.Allayev (“Mahalla” fondi), N.Qosimov (Maʼnaviyat targʻibot markazi) 6. Aholi tomonidan kommunal xizmatlar va elektr energiyasi haqi oʻz vaqtida va toʻliq toʻlanishini taʼminlashga koʻmaklashgani uchun fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarini ragʻbatlantirishni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2017-yil 1-aprel Y.Tursunov (Moliya vazirligi), I.Maxkamov (“Oʻzkommunxizmat” agentligi), F.Salomov (“Oʻzbekenergo” AK), E.Shaismatov (“Oʻztransgaz” AK) 7. “Mahalla posboni” jamoatchilik tuzilmalari faoliyatini takomillashtirishga qaratilgan normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish va kiritish. Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2017-yil 1-oktabr S.Nishanbayev (Ichki ishlar vazirligi), M.Azimov (Bosh prokuratura), J.Qoʻchqorov (Moliya vazirligi) 8. Oliy taʼlim muassasalarida ijtimoiy-gumanitar fanlar yoʻnalishi doirasida taʼlim dasturlariga fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatini oʻrganish boʻyicha maxsus kursni kiritish masalasini oʻrganib chiqish va natijasi boʻyicha taklif kiritish. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2017-yil 1-sentabr I.Madjidov (Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi), M.Aliyev (Davlat boshqaruvi akademiyasi), Z.Ruziyev (“Mahalla” fondi) 9. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarida mehnat munosabatlarini tartibga soluvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish va kiritish. Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2017-yil 1-oktabr B.Nizomov (Mehnat vazirligi), Q.Rafikov (Oʻzbekiston Kasaba uyushmalari federatsiyasi), Sh.Javlonov (“Mahalla” fondi) 10. Shaharcha, qishloq va ovul fuqarolar yigʻinlari xodimlari uchun mehnatga haq toʻlashning Yagona tarif setkasi razryadlari?i mahalla fuqarolar yigʻinlari xodimlarining rzryadlariga tenglashtirishni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish. Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2017-yil 1-aprel B.Nizomov (Mehnat vazirligi), J.Qoʻchqorov (Moliya vazirligi), Sh.Ismoilov (Iqtisodiyot vazirligi), D.Usmonov (“Mahalla” fondi) 11. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarida jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari bilan ishlash tartibi toʻgʻrisidagi Namunaviy nizom loyihasini ishlab chiqish va kiritish. Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2017-yil 1-iyul M.Ikramov (Adliya vazirligi), U.Sunnatov (Bosh prokuratura), Sh.Javlonov (“Mahalla” fondi) 12. Jamoatchilik asosida faoliyat koʻrsatayotgan fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarini optimallashtirish, ularda zarur shtat birliklarini joriy etish hamda tegishli qo�un hujjatlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish boʻyicha takliflar tayyorlash. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2017-yil 1-noyabr J.Qoʻchqorov (Moliya vazirligi), D.Allayev (“Mahalla” fondi), B.Mirusmanov (Davlat statistika qoʻmitasi), Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari 13. Hududida 2000 va undan ortiq oilalar mavjud boʻlgan mahalla fuqarolar yigʻinlarida diniy maʼrifat va maʼnaviy-axloqiy tarbiya masalalari boʻyicha maslahatchi lavozimi boʻyicha qoʻshimcha shtat birliklarini joriy etish hamda tegishli qonun hujjatlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish yuzasidan takliflar tayyorlash. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2017-yil 1-noyabr J.Qoʻchqorov (Moliya vazirligi), D.Mirzajanova (“Mahalla” fondi), B.Mirusmanov (Davlat statistika qoʻmitasi), Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari 14. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari xodimlari uchun dam olish maskanini tashkil etish yuzasidan taklif tayyorlash. Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2017-yil 1-iyun Sh.Babayev (Toshkent viloyati hokimligi), D.Xidoyatov (Davlat raqobat qoʻmitasi), Q.Rafikov (Oʻzbekiston Kasaba uyushmalari federatsiyasi), D.Usmonov (“Mahalla” fondi) 15. Shaharchalar, qishloq va ovullarni tuzish, birlashtirish, boʻlish va tugatish, shuningdek ularning chegaralarini belgilash va oʻzgartirish, ularga nom berish va nomini oʻzgartirish tartibini takomillashtirish boʻyicha takliflar tayyorlash. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2017-yil 1-oktabr S.Arabov (Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qoʻmitasi), D.Allayev (“Mahalla” fondi), Y.Tursunov (Moliya vazirligi), B.Mirusmanov (Davlat statistika qoʻmitasi), Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari II. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyati samaradorligini oshirishga qaratilgan tashkiliy chora-tadbirlar 16. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatini muvofiqlashtirish boʻyicha hududiy kengashlarning tashkiliy yigʻilishlarini hamda Respublika Konferensiyasini oʻtkazish. Bunda Respublika kengashi va hududiy kengashlar kollegial organlari tarkibiga tegishincha davlat hokimiyati vakillik organlari aʼzolari, Moliya, Ichki ishlar, Mehnat, Xalq taʼlimi, Sogʻliqni saqlash vazirliklari, “Kamolot” yoshlar ijtimoiy harakati, “Nuroniy” jamgʻarmasi, Xotin-qizlar qoʻmitasi, boshqa davlat va nodavlat tashkilotlar hamda ularning hududiy tuzilmalari rahbar xodimlarini jamoatchilik asosida kiritishni nazarda tutish. Respublika kengashi ustavi va hududiy kengashlarning nizomlarini belgilangan tartibda tasdiqlash. Kompleks chora-tadbirlar 2017-yil 1-may Sh.Javlonov (“Mahalla” fondi), Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, N.Joʻrayev (Adliya vazirligi) 17. “Mahalla ziyosi” respublika oʻquv-uslubiy markazi hamda “Mahalla” gazetasi tahririyatini belgilangan tartibda “Mahalla” fondidan Respublika kengashi tasarrufiga oʻtkazish va budjetdan tashqari mablagʻlar hisobidan saqlashni taʼminlash boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish. Chora-tadbirlar 2017-yil 1-iyun Sh.Javlonov (“Mahalla” fondi) 18. “Mahalla ziyosi” respublika oʻquv-uslubiy markazi faoliyatini takomillashtirishga qar�tilgan kompleks chora-tadbirlarni amalga oshirish. Kompleks chora-tadbirlar 2018-yil 1-aprel D.Allayev (“Maxalla” fondi) 19. “Mahalla” xayriya jamoat fondi taʼsis hujjatlarini qayta koʻrib chiqish, ularni qonun hujjatlari talablariga muvofiqlashtirgan holda Fond va uning hududiy tuzilmalarini adliya organlarida qayta roʻyxatdan oʻtkazish. Kompleks chora-tadbirlar 2017-yil 1-may D.Usmonov (“Mahalla” fondi), N.Joʻrayev (Adliya vazirligi) 20. Mavjud fuqarolar yigʻinlarini toʻliq inventarizatsiyadan oʻtkazgan holda, tarkibida mahallalar tuzilgan shaharcha, qishloq va ovul fuq�rolar yigʻinlarini mahalla fuqarolar yigʻinlariga birlashtirish va boʻlish yoʻli bilan qayta tashkil etish. Chora-tadbirlar 2017-yil 1-aprel Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyat Kengashlari, J.Qoʻchqorov (Moliya vazirligi), D.Allayev (“Mahalla” fondi), B.Mirusmanov (Davlat statistika qoʻmitasi) 21. Tarkibida mahallalar tuzilgan shaharcha, qishloq, ovul fuqarolar yigʻinlarining qayta tashkil etilishi munosabati bilan boʻshab qoladigan harbiy hisobni yuritish boʻyicha xodimlar shtat birliklarini ushbu hududlardagi mahalla fuqarolar yigʻinlariga biriktirish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish. Chora-tadbirlar 2017-yil 1-aprel Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari, Sh.Normatov (Mudofaa vazirligi), Y.Tursunov (Moliya vazirligi), D.Allayev (“Mahalla” fondi) 22. Shaharcha, qishloq va ovul fuqarolar yigʻinlarini qayta tashkil etish munosabati bilan ishdan boʻshatilgan xodimlarning bandligini taʼminlash boʻyicha tadbirlarni amalga oshirish. Chora-tadbirlar 2017-yil 1-iyul B.Nizomov (Mehnat vazirligi), Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari 23. Yangi tashkil etiladigan mahalla fuqarolar yigʻinlarida fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari saylovini tashkil etish va oʻtkazish. Chora-tadbirlar 2017-yil 1-iyun S.Artikova (Oliy Majlis Senati Kengashi), Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyat Kengashlari, Sh.Javlonov (“Mahalla” fondi) 24. Fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining haftalik, oylik, choraklik ish faoliyatlari boʻyicha namunaviy ish rejalarini ishlab chiqish va amaliyotga tatbiq etishga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish. Chora-tadbirlar 2017-yil 1-aprel Sh.Javlonov (“Mahalla” fondi) 25. “Mahalla posboni” jamoatchilik tuzilmasi rahbari lavozimi joriy etilmagan chegara hududlardagi fuqarolar yigʻinlarida ushbu shtat birliklarini joriy etish hamda malakali xodimlar bilan toʻldirishga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish. Chora-tadbirlar 2017-yil 1-noyabr J.Qoʻchqorov (Moliya vazirligi), S.Nishanbayev (Ichki ishlar vazirligi), Sh.Javlonov (“Mahalla” fondi), Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari 26. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarida jamoatchilik asosida faoliyat yuritadigan mahalla fuqarolar yigʻini raisining oʻrinbosari — yoshlar masalalari boʻyicha maslahatchi lavozimini har tomonlama munosib shaxslar bilan toʻldirishga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish. Chora-tadbirlar 2017-yil 1-iyun Z.Ruziyev (“Mahalla” fondi) 27. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarini tashkil etish mezonlarini tanqidiy oʻrganib chiqib, bu sohadagi qonun hujjatlarini yanada takomillashtirish va amalga oshirilishi lozim boʻlgan chora-tadbirlar boʻyicha takliflar tayyorlash. Chora-tadbirlar 2017-yil 1-dekabr Sh.Javlonov (“Mahalla” fondi), N.Bakirov (Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qoʻmitasi), J.Qoʻchqorov (Moliya vazirligi), B.Mirusmanov (Davlat statistika qoʻmitasi), Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari 28. Fuqarolar yigʻini Kengashi tarkibiga fuqarolar yigʻini raisining oʻrinbosarlarini (fuqarolar yigʻini raisining keksalar va faxriylar ishlari hamda yoshlar masalalari boʻyicha maslahatchilarini), hududdagi profilaktika inspektorlarini, taʼlim muassasalari va qishloq vrachlik punktlari (oilaviy poliklinikalar) rahbarlarini kiritish va ular tomonidan oʻz faoliyati yuzasidan yilning har choragida fuqarolar yigʻini (fuqarolar vakillarining yigʻilishi)ga hisobot taqdim qilish amaliyotini joriy etishga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish. Chora-tadbirlar 2017-yil 1-iyun Sh.Javlonov (“Mahalla” fondi), S.Nishanbayev (Ichki ishlar vazirligi), D.Kenjayev (Xalq taʼlimi vazirligi), U.Salimov (Oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi markazi), A.Xadjibayev (Sogʻliqni saqlash vazirligi) 29. Aholini yangi qabul qilinayotgan qonun hujjatlari, boʻsh ish oʻrinlari haqida xabardor qilish maqsadida fuqarolar yigʻinlari binolarida axborotlar peshlavhalari yaratish va maʼlumotlarni muntazam yangilab borish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish. Chora-tadbirlar 2017-yil 1-iyul D.Allayev (“Mahalla” fondi), B.Nizomov (Mehnat vazirligi), N.Joʻrayev (Adliya vazirligi), Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlarva Toshkent shahar hokimliklari 30. “Mahalla koʻzgusi” ilmiy-ommabop jurnalini taʼsis etish va yilning har choragida bir marta nashr etilishini taʼminlash. Chora-tadbirlar 2017-yil 1-sentabr Z.Ruziyev (“Mahalla” fondi), K.Mansurov (Oʻzbekiston matbuot va axborot agentligi) 31. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarida tegishli dasturiy mahsulotni oʻrnatish va unda “Ishga joylashtirish inspektorining chaqiruvi”, “Ishga joylashtirish maqsadida boʻsh ish oʻrinlari yarmarkalarini oʻtkazish uchun talabnoma” interaktiv xizmatlari hamda boʻsh ish oʻrinlari banki “ish.mehnat.uz” bilan ishlash dasturidan foydalanish tizimini bosqichma-bosqich shakllantirishga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish. Kompleks chora-tadbirlar 2018-yil 1-dekabr B.Nizomov (Mehnat vazirligi), Sh.Shermatov (Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi), D.Usmonov (“Mahalla” fondi) 32. Maʼmuriy-hududiy birliklarda fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining chegaralarini aniqlash va xaritalarini tuzish ishlarini amalga oshirish. Kompleks chora-tadbirlar 2018-yil 1-dekabr S.Arabov (Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qoʻmitasi), Y.Tursunov (Moliya vazirligi), D.Allayev (“Mahalla” fondi), Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari 33. “Oʻzbekiston mahallalari” nomli ensiklopediya tayyorlash va chop etish. Chora-tadbirlar 2018-yil 1-sentabr Z.Ruziyev (“Mahalla” fondi), K.Mansurov (Oʻzbekiston matbuot va axborot agentligi), F.Djalalov (Madaniyat va sport ishlari vazirligi), B.Mirusmanov (Davlat statistika qoʻmitasi), A. Qodirov (Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi) 34. Fuqarolar yigʻinlari idoralari binolari hamda “Mahalla markazi” majmualarining namunaviy loyihalarini zamonaviy talablarni hisobga olgan holda ishlab chiqish. “Mahalla markazi” majmualari binolarini loyihalashtirishda hududiy kengashlar hamda “Mahalla” fondining hududiy boʻlim va boʻlinmalarini joylashtirish, tadbirkorlikni rivojlantirishga koʻmaklashish, xotin-qizlarni ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash boʻyicha maslahat markazlari, kutubxona uchun alohida xonalar, maʼnaviy-maʼrifiy tadbirlar oʻtkazish uchun zal boʻlishini nazarda tutish. Chora-tadbirlar 2017-yil 1-aprel A.Toxtayev (Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi), D.Usmonov (“Mahalla” fondi) 35. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar markazlarida “Mahalla markazi” majmualari binolarini namunaviy loyihalar va ularga qoʻyilgan talablar asosida qurish, shuningdek ularni zarur mebel jamlanmasi, kompyuter texnikasi, aloqa vositalari va internet tarmoqlari bilan jihozlash choralarini amalga oshirish. Kompleks chora-tadbirlar 2018-yil 1-dekabr Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, D.Usmonov (“Mahalla” fondi) 36. 2017 — 2021-yillar mobaynida fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash, bolalar sport maydonchalari, maishiy xizmat koʻrsatish obyektlarini tashkil etish chora-tadbirlari boʻyicha hududiy dasturlarni ishlab chiqish. Hududiy dasturlar 2017-yil 1-may Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, D.Usmonov (“Mahalla” fondi) 37. Hududiy dasturlarga muvofiq fuqarolar yigʻinlari idoralari binolarini namunaviy loyihalar va ularga qoʻyilgan talablar asosida qurish (rekonstruksiya qilish, taʼmirlash), shuningdek ularni zarur mebel jamlanmasi, kompyuter texnikasi, aloqa vositalari va internet tarmoqlari bilan jihozlashga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish. Kompleks chora-tadbirlar 2021-yil 1-dekabr Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, D.Usmonov (“Mahalla” fondi) Yurtimizda azal-azaldan mahalla tarbiya oʻchogʻi hisoblanadi. Avloddan-avlodga oʻtib kelayotgan milliy qadriyatlarimiz, xalqimizning turmush va tafakkur tarzini koʻz qorachigʻidek asrab-avaylashda uning oʻrni va ahamiyati beqiyos. Mustaqillik yillarida mahalla institutining nufuzini oshirish nafaqat ijtimoiy-iqtisodiy, balki siyosiy, tarbiyaviy va ulkan maʼnaviy ahamiyatga ega boʻlgan ustuvor vazifa sifatida belgilanib, mamlakatimizda fuqarolik jamiyatini rivojlantirishda uning ishonchli tayanch va taʼsirchan kuch boʻlib xizmat qilishi uchun zarur shart-sharoitlar yaratish borasida keng koʻlamli chora-tadbirlar bosqichma-bosqich amalga oshirildi. Xususan, milliy davlatchiligimiz tarixida ilk bor shaharcha, qishloq, ovul va mahalla fuqarolar yigʻinlari oʻzini oʻzi boshqarishning hududiy birliklari sifatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 105-moddasida mustahkamlab qoʻyildi. Yuzdan ortiq normativ-huquqiy hujjatlarda fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining jamiyat hayotining muayyan sohasidagi ishtiroki oʻz aksini topdi. Birgina soʻnggi besh yilda yangi tahrirdagi “Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari toʻgʻrisida”gi hamda “Fuqarolar yigʻini raisi (oqsoqoli) va uning maslahatchilari saylovi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining qonunlari, mahallalar hamda ulardagi jamoatchilik tuzilmalari faoliyatiga oid 20 ga yaqin nizom qabul qilinib, ijtimoiy hayotga tatbiq etildi. Shuningdek, tizimda faoliyat koʻrsatayotgan xodimlarning malakasini oshirish boʻyicha oʻquv kurslari hamda “Mahalla” maʼrifiy teleradiokanali tashkil etildi. Hozirgi kunda yurtimizda 10 mingga yaqin fuqarolar yigʻinlari tomonidan ilgari mahalliy davlat hokimiyati organlariga taalluqli boʻlgan 30 dan ziyod ijtimoiy-iqtisodiy ahamiyatga molik vazifalar muvaffaqiyatli bajarib kelinmoqda. Fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash maqsadida oxirgi besh yil mobaynida fuqarolar yigʻinlarining 1600 ga yaqin xizmat binolari joriy, 367 tasi kapital taʼmirlandi va 350 dan ziyodi rekonstruksiya qilindi, namunaviy loyihalar asosida 216 ta bino yangidan qurilib, foydalanishga topshirildi. Amalga oshirilgan keng koʻlamli tashkiliy-huquqiy chora-tadbirlar natijasida mahalla noyob, dunyoda oʻxshashi boʻlmagan tuzilmaga aylandi, fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining ijtimoiy-siyosiy va ijtimoiy-iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirish jarayonida faol ishtirok etishi uchun mustahkam zamin yaratildi. Shu bilan birga, mamlakatimizda fuqarolik jamiyatini shakllantirishning zamonaviy talablari fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari zimmasiga yuklatilgan vazifalarning samarali ijrosini taʼminlash tizimini yanada takomillashtirishni taqozo etmoqda. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Mahalla institutini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining mahalliy ahamiyatga molik masalalarni samarali hal qilishdagi rolini oshirish, fuqarolar yigʻinlarining mushtarak manfaatlarini ifoda etadigan uyushmaga birlashish huquqini roʻyobga chiqarish, ularning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash hamda davlat organlari va fuqarolik jamiyati institutlari bilan oʻzaro hamkorligini yanada rivojlantirishga qaratilgan tashkiliy-huquqiy chora-tadbirlarni belgilab berdi. Xususan, Farmonda mahalla institutini yanada takomillashtirishning ustuvor yoʻnalishlari etib quyidagilar belgilandi: fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining jamiyatdagi oʻrni va rolini yanada kuchaytirish, ularni joylarda xalqning chinakam maslakdoshi va koʻmakdoshiga aylantirish; jamiyatimizda oʻzaro hurmat, mehr-oqibat va hamjihatlik muhitini shakllantirishda, milliy va umuminsoniy qadriyatlarni asrab-avaylash hamda rivojlantirishda mahallalarning ahamiyati va nufuzini yanada oshirish; yoshlarni maʼnaviy boy va jismonan sogʻlom etib tarbiyalash, ularning bandligini taʼminlash, yosh avlodni mafkuraviy tahdidlardan himoya qilish, aholining ehtiyojmand qatlamlarini, keksa avlod vakillarini ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash borasida fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining davlat va nodavlat tashkilotlari bilan oʻzaro hamkorligini mustahkamlash; jamoat tartibi va xavfsizligini taʼminlashda, huquqbuzarliklarning barvaqt oldini olishda, fuqarolarda qonunga hurmat hissini kuchaytirishda mahallalarning bevosita ishtirokini kengaytirish; fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari huquq va qonuniy manfaatlarini himoya qilishning hamda ular faoliyatini muvofiqlashtirishning samarali mexanizmlarini joriy etish, mahalla tizimida yagona huquqni qoʻllash amaliyotini taʼminlash. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatini muvofiqlashtirish boʻyicha respublika kengashiga yuridik shaxs maqomini bergan holda uni fuqarolar yigʻinlarining uyushmasi shaklida tashkil etish nazarda tutilmoqda. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar, tumanlar va shaharlarda tuzilgan kengashlarni esa Respublika kengashining tarkibiy tuzilmalari sifatida tashkil etish belgilandi. Kengashlarning nufuzi va maqomini oshirish, joylarda aholi tomonidan koʻtarilayotgan masalalarni ijro hokimiyati organlarining rahbarlari eʼtiboriga yetkazish va mazkur masalalarni hal etish boʻyicha ularning bevosita ishtirokini yanada kengaytirish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi raisi, viloyatlar, Toshkent shahar hamda tumanlar va shaharlar hokimlari zimmasiga tegishincha Respublika kengashi, hududiy kengashlarga jamoatchilik asosida raislik qilish vazifasi yuklatildi. Kengashlar zimmasiga yuklatilgan vazifalar ijrosini samarali taʼminlash, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash, sohada amalga oshirilayotgan ijtimoiy-iqtisodiy dasturlarni moliyalashtirish boʻyicha ishlarning samaradorligini oshirish maqsadida Respublika kengashi va hududi� kengashlar raislarining birinchi oʻrinbosarlari bir vaqtning oʻzida “Mahalla” fondining tegishincha respublika boshqaruvi hamda hududiy boʻlim va boʻlinmalariga raislik qilishlari haqidagi tashabbus qoʻllab-quvvatlandi. Shuningdek, Farmonda yoshlarni ona Vatanga muhabbat, xalqimizning koʻp asrlik anʼanalariga hurmat ruhida tarbiyalash, mahallalarda tinchlik va osoyishtalikni taʼminlash, keksa avlod vakillarining ijtimoiy faolligini qoʻllab-quvvatlash borasida joylarda amalga oshirilayotgan chora-tadbirlarning samaradorligini yanada oshirish maqsadida Respublika kengashida tashkiliy ishlar va uslubiy masalalar boʻyicha rais oʻrinbosari, shuningdek Respublika kengashi hamda hududiy kengashlarda yoshlar ishlari, diniy-maʼrifiy masalalar, keksalar va faxriylar ishlari boʻyicha rais oʻrinbosarlari lavozimlarini, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarida esa jamoatchilik asosida faoliyat yuritadigan mahalla fuqarolar yigʻini raisining oʻrinbosari — yoshlar masalalari boʻyicha maslahatchi lavozimini joriy etish nazarda tutildi. Bundan tashqari, ijtimoiy muhim masalalarni hal etishda fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari hamda davlat va jamoat tashkilotlari oʻrtasida oʻzaro hamkorlikni kuchaytirish maqsadida kengashlar kollegial organlari tarkibiga tegishincha davlat hokimiyati vakillik organlari vakillari, moliya, ichki ishlar, mehnat, xalq taʼlimi, sogʻliqni saqlash vazirliklari, “Kamolot” yoshlar ijtimoiy harakati, “Nuroniy” jamgʻarmasi, Xotin-qizlar qoʻmitasi, boshqa davlat va nodavlat tashkilotlar hamda ularning hududiy tuzilmalari rahbar xodimlarini kiritish moʻljallanmoqda. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari zimmasiga yuklatilgan vazifalarning samarali ijrosini taʼminlash maqsadida mahalla fuqarolar yigʻini Kengashi tarkibiga fuqarolar yigʻini raisining oʻrinbosarlarini (fuqarolar yigʻini raisining keksalar va faxriylar ishlari hamda yoshlar masalalari boʻyicha maslahatchilarini), hududdagi profilaktika inspektorlarini, taʼlim muassasalari va qishloq vrachlik punktlari (oilaviy poliklinikalar) rahbarlarini kiritish va ularning oʻz faoliyati yuzasidan yil�ing har choragida fuqarolar yigʻini (fuqarolar vakillarining yigʻilishi)ga hisobot taqdim qilishlari amaliyotini joriy etish belgilab qoʻyildi. Qayd etilgan asosiy vazifalar va yangi normalarni hayotga tatbiq etish uchun Farmon bilan kengashlar faoliyatini yanada takomillashtirish hamda fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarini qoʻllab-quvvatlash borasida 37 ta aniq tadbirlarni amalga oshirishni nazarda tutadigan Kompleks chora-tadbirlar dasturi tasdiqlandi. Farmonni ijro etish doirasida “Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari toʻgʻrisida”gi, “Fuqarolar yigʻini raisi (oqsoqoli) va uning maslahatchilari saylovi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining qonunlari va bir qator boshqa qonun hujjatlariga zarur oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritiladi. Shuningdek, mutasaddi vazirlik, idora va tashkilotlar zimmasiga fuqarolar yigʻinlarining bandlikka koʻmaklashuvchi tuman (shahar) markazlari, huquqni muhofaza qiluvchi organlar, taʼlim muassasalari hamda moliya va sogʻliqni saqlash organlari bilan oʻzaro hamkorligini nazarda tutadigan tegishli normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqish vazifasi yuklandi. Bundan tashqari, mahalla fuqarolar yigʻinlarining mahalliy ahamiyatga molik masalalarni hal etish boʻyicha mustaqilligini taʼminlash, oʻzini oʻzi boshqarish tizimida ortiqcha boʻgʻinlardan voz kechish maqsadida tarkibida mahallalar tuzilgan shaharcha, qishloq va ovul fuqarolar yigʻinlarini mahalla fuqarolar yigʻinlariga birlashtirish va boʻlish yoʻli bilan qayta tashkil etishga qaratilgan chora-tadbirlar amalga oshiriladi. Fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash, bolalar sport maydonchalari, maishiy xizmat koʻrsatish obyektlarini tashkil etish maqsadida 2017 — 2021-yillarga moʻljallangan hududiy dasturlar ishlab chiqiladi. Shuningdek, 2018-yilning 1-dekabriga qadar tumanlar va shaharlar markazlarida “Mahalla markazi” majmualari binolarini namunaviy loyihalar asosida barpo etishga qaratilgan chora-tadbirlar amalga oshiriladi. Shu bilan birga, fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining zimmasiga yuklatilgan vazifalarning amalga oshirilishiga munosib hissa qoʻshgan tashabbuskor fuqarolar va jamoatchilik tuzilmalari vakillariga taqdim etiladigan “Mahalla iftixori” koʻkrak nishonini taʼsis etish nazarda tutilmoqda. Farmonda hamda u bilan tasdiqlangan Kompleks chora-tadbirlar dasturida nazarda tutilgan tadbirlarning amalga oshirilishi fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari zimmasidagi vazifalarni samarali bajarish, ularning faoliyatini muvofiqlashtirish, davlat organlari va fuqarolik jamiyati institutlari bilan oʻzaro hamkorligini yanada mustahkamlash imkonini beradi.