Oʻzbekiston Respublikasi banklarida depozit operatsiyalarini amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomani tasdiqlash haqida
(resolution, 2020-07-29)

Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi, “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi va “Fuqarolarning banklardagi omonatlarini himoyalash kafolatlari toʻgʻrisida”gi qonunlari hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2015-yil 6-maydagi PQ-2344-son “Tijorat banklarining moliyaviy barqarorligini yanada oshirish va ularning resurs bazasini rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi banklarida depozit operatsiyalarini amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnoma ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Quyidagilar oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin: Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2010-yil 31-dekabrdagi 42/1-son “Oʻzbekiston Respublikasi banklarida depozit operatsiyalarini amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomani tasdiqlash haqida”gi qarori (roʻyxat raqami 2205, 2011-yil 4-mart) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2011-y., 9-son, 97-modda); Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2012-yil 10-noyabrdagi 32/2-son “Oʻzbekiston Respublikasi banklarida depozit operatsiyalarini amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi qarori (roʻyxat raqami 2205-1, 2012-yil 16-noyabr) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami 2012-y., 46-47-son, 530-modda). 3. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oydan keyin kuchga kiradi. Ushbu Yoʻriqnoma Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi, “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi qonunlari va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2015-yil 6-maydagi PQ-2344-son “Tijorat banklarining moliyaviy barqarorligini yanada oshirish va ularning resurs bazasini rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq banklar tomonidan milliy va chet el valyutasida depozitlarni jalb qilish, qaytarish, foizlar hisoblash va toʻlash bilan bogʻliq operatsiyalarni bajarish va nazorat qilish tartibini belgilaydi. 1. Ushbu Yoʻriqnomada quyidagi tushunchalardan foydalaniladi: bank — tijorat tashkiloti boʻlib, Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki (keyingi oʻrinlarda Markaziy bank deb yuritiladi) tomonidan berilgan litsenziya asosida bank faoliyati deb hisoblanadigan yuridik va jismoniy shaxslardan depozitlar qabul qilish hamda qabul qilingan mablagʻlardan tavakkal qilib kredit berish yoki investitsiyalash uchun foydalanish, toʻlovlarni amalga oshirish kabi faoliyatlar majmuini amalga oshiradigan yuridik shaxs; depozit (keyingi oʻrinlarda omonat deb yuritiladi) — talab qilinishi bilanoq yoki toʻlovni amalga oshiruvchi shaxs bilan toʻlovni oluvchi shaxs yoxud ularning qonuniy vakillari oʻrtasida kelishilgan muddatda foizlar yoki ustama haq toʻlagan holda yoxud bunday toʻlovlarsiz qaytarib berish sharti bilan topshiriladigan milliy va chet el valyutasidagi pul summasi; kassir — omonat kassalarga naqd pul va boshqa qimmatliklarni qabul qilish va chiqim qilish bilan shugʻullanuvchi hamda kassadagi naqd pul va boshqa qimmatliklar qoldigʻining hisobotlar boʻyicha toʻgʻriligiga masʼul javobgar xodim; nazoratchi — omonat kassalarda bajariladigan operatsiyalar boʻyicha hujjatlarni rasmiylashtirish, kassaning kunlik operatsiya hisobotlarini tayyorlash bilan shugʻullanadigan hamda kassadagi naqd pul va boshqa qimmatliklarning toʻgʻri ishlatilishini va kassir faoliyatini nazorat qiladigan masʼul javobgar xodim; omonatchi — bank bilan tuzilgan bank omonati shartnomasida yoki bank omonat siyosatida nazarda tutilgan shartlar asosida bank bilan kelishilgan holda bankka maʼlum pul mablagʻini oʻzi yoki uning nomiga kelgan pul mablagʻini omonatga qoʻyuvchi rezident yoki norezident shaxs; omonat boʻlinmasi — bank yoki uning filiali binosida yoxud undan tashqarida joylashgan mini-bank va omonat kassalarda bajariladigan omonat operatsiyalarining qonun hujjatlariga va bank ichki siyosatiga muvofiqligini nazorat qilish uchun masʼul boʻlinma; omonat kassa — bank filiali joylashgan hududda bank nomidan omonat operatsiyalarini bajarish uchun bank filiali binosi yoki uning tashqarisida bank operatsion kungga ulangan holda tashkil qilingan operatsion kassa; omonat operatsiyalari — qonun hujjatlarida belgilangan tartibda hamda bankning omonatchilar bilan tuzgan bank omonati shartnomasi shartlari asosida ularning pul mablagʻlarini muayyan muddatga jalb etish, saqlash, qaytarish, foizlar hisoblash va toʻlash hamda omonatchining yozma topshirigʻiga asosan omonatdagi pul mablagʻlarini boshqa hisobvaraqlarga oʻtkazishga doir operatsiyalar; soʻnggi nazoratchi — omonat boʻlinmasi tarkibidagi omonat kassalarning kunlik bajarilgan omonat operatsiyalari boʻyicha soʻnggi nazoratni amalga oshiruvchi xodim; yakuniy nazorat — operatsion kun tugaganidan soʻng, keyingi bank ish kunidan kechikmagan holda bajarilgan barcha bank operatsiyalari, jumladan omonat operatsiyalarining qonunchilikka mosligi va maqsadga muvofiqligini tasdiqlash maqsadida, buxgalteriyada amalga oshiriladigan nazorat. harakatsiz omonatlar — talab qilib olinguncha saqlanadigan omonatlar boʻyicha 1 yil davomida, jamgʻarma va muddatli omonatlarning muddati tugagandan keyin 1 yil davomida foizlar hisoblanishidan tashqari hech qanday operatsiyalar amalga oshirilmagan omonatlar; shaxsni tasdiqlovchi hujjat — Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosining pasporti, 16 yoshga toʻlmagan fuqarolarning tugʻilganlik toʻgʻrisidagi guvohnomasi, harbiy xizmatchilarning harbiy qismlar va harbiy muassasalar qoʻmondonligi tomonidan beriladigan shaxsiy guvohnomalar yoki harbiy biletlar (harbiy xizmatga majbur fuqarolarning harbiy bileti bundan mustasno), xorijiy fuqarolarning pasporti (qonun hujjatlariga muvofiq xorijiy fuqarolar tegishli ichki ishlar organlari tomonidan roʻyxatga olinishi lozim) yoki Oʻzbekiston Respublikasida yashash guvohnomasi yoxud diplomatik pasporti yoki Oʻzbekiston Respublikasida akkreditatsiya qilinganligini tasdiqlovchi akkreditatsiya kartochkasi, fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning Oʻzbekiston Respublikasida yashash guvohnomasi. elektron oferta — omonat shartnomasining barcha asosiy shartlarini oʻz ichiga olgan, oferta qiluvchi shaxsning javob qaytargan shaxs bilan ofertada koʻrsatilgan shartlar asosida shartnoma tuzishga xohish irodasini bildiruvchi taklif (bundan buyon matnda oferta deb yuritiladi). 2. Bank filiallarida mijozlar bilan bajariladigan omonat operatsiyalarining qonun hujjatlariga va bank ichki siyosatiga muvofiqligini nazorat qilish uchun omonat boʻlinmasi tashkil etilishi shart. Omonat boʻlinmasi, Front-ofis va Bek-ofis tarkibiy tuzilma sifatida faoliyat koʻrsatayotgan banklarda “Mijozlarga chakana bank xizmatlari koʻrsatuvchi boʻlim”, boshqa hollarda bankda omonat operatsiyalarini nazorat qilish boʻyicha alohida boʻlinma (boshqarma, boʻlim, shuʼba) sifatida tashkil etilishi mumkin. Omonat boʻlinmasi tarkibida aholi omonatlari operatsiyalari ustidan soʻnggi nazoratni amalga oshirish uchun ish hajmidan kelib chiqqan holda alohida soʻnggi nazoratchi shtat birliklari tashkil etilishi lozim. Soʻnggi nazoratchi bir vaqtning oʻzida nazoratchi vazifasini ham bajarishi mumkin emas. 3. Bank omonati shartnomasi omonatchilar va bank oʻrtasida yozma shaklda tuziladi, bundan mazkur bankda hisobvaragʻi ochilgan jismoniy shaxslar tomonidan oferta asosida qoʻyilgan omonatlar mustasno. Bank va omonatchilar oʻrtasida bank omonati shartnomasi, omonat summasi bank kassasiga qabul qilingan yoki omonat hisobvaragʻiga tegishli mablagʻ naqd pulsiz kelib tushgan kundan boshlab tuzilgan hisoblanadi. Oferta asosida omonatlar ofertani elektron shaklda akseptlash orqali qoʻyiladi. Ofertani belgilangan muddatda olgan shaxsning akseptlash maqsadida unda koʻrsatilgan shartnoma shartlarini bajarish yuzasidan qilgan harakatlari, agar qonun hujjatlarida yoxud ofertada boshqacha tartib nazarda tutilmagan yoki qayd etilmagan boʻlsa, aksept hisoblanadi. Muomala layoqatiga ega boʻlgan har qanday jismoniy shaxs oʻz nomiga va boshqa shaxs nomiga omonat qoʻyishi, oʻzining bank omonat hisobvaragʻidagi mablagʻini oʻzi yoki vakili orqali mustaqil tasarruf etishi, shuningdek boshqa shaxslar omonat mablagʻlarini tasarruf etish uchun vakil boʻlishi mumkin. 4. Omonatchi tomonidan qoʻyiladigan omonatning eng kam va eng koʻp miqdori har bir bank tomonidan qonun hujjatlariga asosan mustaqil ravishda belgilanadi. 5. Bank qabul qilib olgan omonatlarning qaytarilishini taʼminlash uchun foydalanishi shart boʻlgan vositalar va usullar qonun hujjatlari va bank omonati shartnomasi bilan belgilanadi. Bank omonatchining talabiga koʻra omonatning qaytarilishi kafolatlanganligi toʻgʻrisida axborot berishi shart. Bank omonatning qaytarilishini taʼminlash boʻyicha majburiyatlarini bajarmagan yoki uning shartlarini yomonlashtirgan taqdirda, omonatchi bankdan omonat summasini darhol qaytarib berishni, Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining (keyingi oʻrinlarda Fuqarolik kodeksi deb yuritiladi) 327-moddasiga muvofiq unga foizlar toʻlashni hamda oʻziga yetkazilgan zararni qoplashni talab qilishga haqli. 6. Bank omonati shartnomasi shartlari qonun hujjatlariga zid boʻlmasligi va omonat operatsiyalarini bajarishda qiyinchilik va chalkashliklarni keltirib chiqarmasligi lozim. 7. Agar bankning bank operatsiyalarini bajarish huquqini beruvchi litsenziyasi Markaziy bank tomonidan chaqirib olinsa va mazkur bankning mavjud mablagʻlari fuqarolarning bankdagi omonatlari boʻyicha haq toʻlashga yetmasa, u holda fuqarolar omonatlari “Fuqarolarning banklardagi omonatlarini himoyalash kafolatlari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni talablari asosida qoplab beriladi. 8. Bank tomonidan omonatchilar yoki ularning qonuniy vakillarining yozma topshirigʻiga binoan omonat hisobvaragʻida turgan pul mablagʻlariga doir bank operatsiyalari boʻyicha amalga oshirilgan xizmatlari uchun vositachilik haqi undirilishi mumkin. Banklar tomonidan omonatchilarning hisobvaraqlariga boshqa hisobvaraqlardan kelib tushgan mablagʻlarni kiritib qoʻyish uchun haq olinishi taqiqlanadi. 9. Omonatchi bankdagi omonatini bank omonati shartnomasi va boshqa qonun hujjatlari doirasida erkin tasarruf etadi, shuningdek oʻz omonati boʻyicha foiz, yutuq yoki boshqa shakldagi daromadlarni olish huquqiga ega. Omonatchi birinchi talabi boʻyicha bankdagi omonatini toʻliq yoki qisman qaytarib olish huquqiga ega. Yuridik shaxslar tomonidan qaytarib berishning shartnomada nazarda tutilgan boshqa shartlari asosida qoʻyilgan omonatlar bundan mustasno. 10. Banklarda omonat kassalarni tashkil etish va ularning inkassatsiya qilinishiga boʻlgan talablar Tijorat banklarida kassa ishini tashkil etish, naqd pul va boshqa qimmatliklarni inkassatsiya qilishga doir yoʻriqnomada (roʻyxat raqami 3028, 2018-yil 29-iyun), omonat hisobvaraqlaridan mablagʻlarni mijozning topshirigʻiga koʻra boshqa hisobvaraqlarga oʻtkazish Oʻzbekiston Respublikasida naqd pulsiz hisob-kitoblar toʻgʻrisidagi nizomda (roʻyxat raqami 2465, 2013-yil 3-iyun) belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 11. Omonatlar quyidagi turlarga boʻlinadi: Talab qilib olinguncha saqlanadigan omonatlar; Jamgʻarma omonatlar; Muddatli omonatlar; Omonat sertifikatlari; Banklar yuqorida qayd etilgan omonat turlaridan tashqari qonun hujjatlariga zid boʻlmagan, boshqa omonatlarni qabul qilishlari mumkin. Tijorat banklari oʻzlarining ichki meʼyoriy hujjatlariga muvofiq masofadan omonatlarga mablagʻlar jalb qilish hamda omonatlar bilan bogʻliq barcha amaliyotlarni bajarish imkoniyatini beruvchi dasturlar hamda omonat turlarini ishlab chiqishlari va amaliyotga joriy qilishlari mumkin. Banklar jismoniy shaxslarning omonat operatsiyalarini amalga oshirishda bank hisobvaraqlariga masofadan xizmat koʻrsatish tizimlari orqali qonun hujjatlarida belgilangan barcha hisobvaraqlardan foydalanadilar; Talab qilib olinguncha, muddatli va jamgʻarma omonatlar hisobi “Oʻzbekiston Respublikasi tijorat banklarida buxgalteriya hisobi hisobvaraqlar rejasi”ga (roʻyxat raqami 773-17, 2004-yil 13-avgust) muvofiq tegishli hisobvaraqlarida yuritiladi. 12. Banklar tomonidan omonat mablagʻlarini kirim qilish uchun 29801 — “Mijozlar bilan hisob-kitoblar” va 29896 — “Boshqa majburiyatlar” hisob raqamlaridan tranzit hisob raqamlari sifatida foydalanish qatʼiyan taqiqlanadi. 13. Banklar omonatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarning qonun hujjatlarida belgilangan talablarga amal qilgan holda sir saqlanishini taʼminlashlari lozim. Omonatchi omonat qoldigʻi, kirim-chiqim operatsiyalari, omonat muddatining tugash vaqti va omonat boʻyicha boshqa zarur maʼlumotlarni “SMS-banking” dasturidan foydalangan holda mobil aloqa telefoni yoki omonatchiga berilgan alohida identifikatsiya raqami, login va parol yordamida oʻrnatilgan infokioskalar yoki tadbirkorlar xonasidagi kompyuterga oʻrnatilgan maxsus dastur yoxud bankning Internet tarmogʻidagi veb-sayti orqali ochilgan shaxsiy kabinetlariga kirib olishi mumkin. 14. Omonatchilar bank plastik karta hisobvaraqlari va boshqa omonat hisobvaraqlari boʻyicha mobil ilovadan foydalangan holda yoki shaxsiy kabinet orqali barcha omonat operatsiyalarini amalga oshirishlari mumkin. Bank plastik karta hisobvaraqlari va boshqa omonat hisobvaraqlari boʻyicha mobil ilova yoki shaxsiy kabinet orqali foydalanish omonatchilar tomonidan ixtiyoriy ravishda tanlanadi. Bank plastik karta hisobvaraqlari va boshqa omonat hisobvaraqlari boʻyicha mobil ilova yoki shaxsiy kabinet orqali foydalanish tartibi mazkur Yoʻriqnomaga, Oʻzbekiston Respublikasi tijorat banklarida buxgalteriya hisobi hisobvaraqlar rejasiga (roʻyxat raqami 773-17, 2004-yil 13-avgust) hamda boshqa qonun hujjatlariga muvofiq belgilanadi.”. 17. Omonatchilarning talab qilinishi bilanoq beriladigan omonatlar talab qilib olinguncha saqlanadigan omonatlardir. Bank plastik kartalaridagi mablagʻlar (elektron plastik omonat kartalaridagi muddatli va jamgʻarma omonatlar bundan mustasno) talab qilib olinguncha saqlanadigan omonatlar hisoblanib, ularning harakati alohida qonun hujjatlariga muvofiq tartibga solinadi. 18. Bank bilan yuridik shaxs, yuridik shaxs tashkil etmagan holda tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanuvchi yakka tartibdagi tadbirkor hamda dehqon xoʻjaliklarining talab qilib olinguncha saqlanadigan omonat hisobvaragʻi boʻyicha vujudga keladigan munosabatlar bank hisobvaragʻi shartnomasi bilan tartibga solinadi. 19. Jismoniy shaxslarning talab qilib olinguncha saqlanadigan omonatlari boʻyicha, bank omonatchining birinchi talabiga koʻra (agar bank omonati shartnomasida boshqa muddatlar koʻzda tutilmagan boʻlsa) omonatchining tegishli koʻrsatmasi bankka kelib tushgan kunning ertasidan kechikmagan holda uning toʻlovlar boʻyicha topshirigʻini bajarishi shart. 20. Jismoniy shaxslarning talab qilib olinguncha saqlanadigan omonatlari muddatsiz hisoblanadi. Bank omonati shartnomasida omonatni omonatchining birinchi talabi bilan qaytarish va belgilangan foizlar toʻlash shartlari boʻlishi lozim. 21. Bank omonati shartnomasida belgilangan tartibda dastlabki omonat summasiga qoʻshimcha mablagʻlar kiritib borish huquqi bilan muayyan shartlar asosida jamgʻariladigan va maʼlum maqsadlarda yoʻnaltiriladigan omonatlar jamgʻarma omonatlar hisoblanadi. 22. Jamgʻarma omonatlar boʻyicha bank bilan omonatchi oʻrtasida bank omonati shartnomasi tuzilishi va omonatchi shartnoma tuzganidan soʻng, bank omonati shartnomasida koʻrsatilgan dastlabki omonat summasi qoʻyilishi shart. Jamgʻarma omonatlar boʻyicha bank omonati shartnomasiga muvofiq qoʻshimcha mablagʻlar kiritilishi mumkin. Qoʻshimcha mablagʻlar kiritish tartibi bank omonati shartnomasida aniq belgilanishi lozim. 23. Jamgʻarma omonatlar maqsadli, yutuqli, shartli va boshqa shartlar belgilangan koʻrinishlarda boʻlishi mumkin. 24. Maʼlum maqsad uchun jamgʻariladigan va qatʼiy ravishda shu maqsadga yoʻnaltiriladigan omonatlar maqsadli jamgʻarma omonatlar hisoblanadi. 25. Omonatchiga foizlar yutuq koʻrinishida toʻlanadigan omonatlar yutuqli jamgʻarma omonatlar hisoblanadi. Yutuqlar pul mablagʻlari, omonatga qoʻshimcha foizlar hisoblab yozish, buyum va boshqa koʻrinishlarda boʻlishi mumkin. 26. Omonat qoʻyishda bank omonati shartnomasida koʻrsatilgan shartlarning bajarilishi bilan omonatdan foydalanish mumkin boʻlgan uchinchi shaxs nomiga qoʻyilgan omonatlar shartli jamgʻarma omonatlar hisoblanadi. Masalan, “Omonatchi oʻquv yurtini tugatgandan soʻnggina omonat beriladi” yoki “Voyaga yetgach beriladi” kabi shartlar belgilangan boʻlishi mumkin. Omonatchining xohishiga koʻra, shartning bajarilish muddati bank omonati shartnomasida koʻrsatilishi mumkin. Masalan, “20___ yilda omonatchi oʻquv yurtini tugatgandan soʻng omonat beriladi”. 27. Omonatchi jismoniy shaxslar yoki ularning qonuniy vakillarining yozma topshirigʻiga koʻra, bank jamgʻarma omonat hisobvaraqlari boʻyicha operatsiyalarni amalga oshirishlari mumkin. Masalan, omonatchi topshirigʻi asosida bank uning jamgʻarma omonat summasini bankdan olingan kredit va unga hisoblangan foizlarga yoki kommunal va boshqa toʻlovlarga yoʻnaltirilishi mumkin. Bunda, bank omonatchini yoki ularning qonuniy vakillarini bank omonati shartnomasi shartlariga muvofiq operatsiya bajarilmasdan oldin yoki operatsiya bajarilgandan keyin xabardor qilish majburiyatini oladi. Xabar, uni mijoz olganligi toʻgʻrisida bankka xabar berish sharti bilan pochta orqali buyurtma xat shaklida yoki boshqa shaklda joʻnatiladi. 28. Bank omonati shartnomasida bank tomonidan omonat hisobvaragʻi boʻyicha bajarilgan barcha operatsiyalar haqida xabardor qilishi belgilangan boʻlsa, bank shartnomada koʻrsatilgan muddatlarda jamgʻarma omonat hisobvaraqlaridan koʻchirmani omonatchiga taqdim qiladi. 29. Jamgʻarma omonat hisobvaragʻidan olingan koʻchirmalar va omonat daftarchasidagi barcha oʻzgarishlarni omonatchi oʻrganib chiqishi hamda har qanday nomuvofiqlik toʻgʻrisida bankka xabar qilishi kerak. Bank xabar qilingan nomuvofiqlikning sabablarini oʻrganib, ularni birlamchi hujjatlar asosida bartaraf qilishi va amalga oshirilgan oʻzgarishlar toʻgʻrisida omonatchiga xabar berishi lozim. 30. Agar omonatchi jamgʻarma omonatni bank omonati shartnomasida koʻrsatilgan holatlar yuz bergunga qadar qaytarib berishni talab qilmoqchi boʻlsa, u bu haqda bankni omonatni olishni rejalashtirayotgan sanadan kamida bir oy oldin xabardor qilishi lozim. 31. Omonatchi jamgʻarma omonat summasini bank omonati shartnomasida nazarda tutilgan holatlar vujudga kelganidan keyin qaytarib berishni talab qilmagan hollarda, agar bank omonati shartnomasida boshqacha tartib nazarda tutilgan boʻlmasa, shartnoma omonatni talab qilib olinguncha saqlanadigan omonatlar shartlari asosida uzaytirilgan deb hisoblanadi. Muddati tugagan jamgʻarma omonatlar talab qilib olinguncha omonatlar hisobvaragʻiga oʻtkaziladi hamda talab qilib olinguncha omonat shartlari asosida foizlar hisoblanadi va bu haqda omonat shartnomasida koʻrsatilgan boʻlishi shart. 32. Yuridik shaxs, yuridik shaxs tashkil etmagan holda tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanuvchi yakka tartibdagi tadbirkor hamda dehqon xoʻjaliklarining jamgʻarma omonatlariga mablagʻlar ularning asosiy hisobvaragʻidan oʻtkaziladi va omonat muddati tugagach yoki bank omonati shartnomasi bekor qilingan hollarda jamgʻarma omonatidagi mablagʻlar ularning asosiy hisobvaragʻiga oʻtkazib beriladi. Ikkilamchi hisobvaraqlardan jamgʻarma omonatlarga mablagʻlarni oʻtkazilishi taqiqlanadi. 33. Bank omonati shartnomasida belgilangan muddat tugaganidan keyin qaytarish sharti bilan jalb qilingan omonatlar muddatli omonatlar hisoblanadi. 34. Muddatli omonatlar boʻyicha bank bilan omonatchi oʻrtasida muddatli bank omonati shartnomasi tuzilishi va omonatchi shartnoma tuzilganidan soʻng, muddatli bank omonati shartnomasida koʻrsatilgan omonat summasini qoʻyishi shart. Qoʻshimcha mablagʻlar kiritish tartibi muddatli bank omonati shartnomasida belgilanishi lozim. 35. Agar omonatchi muddatli omonatni muddati tugagunga qadar qaytarib berishni talab qilmoqchi boʻlsa, u bu haqda bankni omonatni olishni rejalashtirayotgan sanadan kamida bir oy oldin xabardor qilishi lozim. 36. Muddatli omonatlar qisqa va uzoq muddatli boʻlishi mumkin. Bunda bir yil va undan kam muddatga qabul qilingan omonatlar qisqa muddatli omonatlar, bir yildan ortiq muddatga qabul qilingan omonatlar uzoq muddatli omonatlar hisoblanadi. 37. Omonatchi muddatli omonat summasini muddat tugaganidan keyin muddatli bank omonati shartnomasida nazarda tutilgan holatlar vujudga kelganidan keyin qaytarib berishni talab qilmagan hollarda, agar muddatli bank omonati shartnomasida boshqacha tartib nazarda tutilgan boʻlmasa, shartnoma omonatni talab qilib olinguncha saqlanadigan omonatlar shartlari asosida uzaytirilgan deb hisoblanadi. Muddati tugagan talab qilib olinguncha omonatlar hisobvaragʻiga oʻtkaziladi hamda talab qilib olinguncha omonat shartlari asosida foizlar hisoblanadi va bu haqda omonat shartnomasida koʻrsatilgan boʻlishi shart. 38. Yuridik shaxs, yuridik shaxs tashkil etmagan holda tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanuvchi yakka tartibdagi tadbirkor hamda dehqon xoʻjaliklarining muddatli omonatlariga mablagʻlar ularning asosiy hisobvaragʻidan oʻtkaziladi va omonat muddati tugagach yoki muddatli bank omonati shartnomasi bekor qilingan hollarda muddatli omonatdagi mablagʻlar ularning asosiy hisobvaragʻiga oʻtkazib beriladi. Ikkilamchi hisobvaraqlardan muddatli omonatlarga mablagʻlarni oʻtkazilishi taqiqlanadi. 39. Bankka qoʻyilgan omonat summasini va omonatchining (sertifikat saqlovchining) omonat summasini hamda sertifikatda shartlashilgan foizlarni sertifikatni bergan bankdan yoki shu bankning istalgan filialidan belgilangan muddat tugaganidan keyin olish huquqini tasdiqlovchi noemissiyaviy egasining nomi yozilgan qimmatli qogʻoz omonat sertifikati hisoblanadi. 40. Omonat sertifikatlari blankalar tarzida hujjatli shaklda chiqariladi. 41. Omonat sertifikatlarini chiqarish hamda muomalada boʻlishi Banklarning depozit (omonat) sertifikatlarini chiqarish va muomalada boʻlish tartibi toʻgʻrisidagi nizomda (roʻyxat raqami 1859, 2008-yil 24-sentabr) belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 42. Bank tomonidan omonatlar boʻyicha foizlar hisoblash Tijorat banklarida foizlarni hisoblash toʻgʻrisida nizom (roʻyxat raqami 1306, 2004-yil 30-yanvar) asosida amalga oshiriladi. 43. Omonatlarga toʻlanadigan foiz stavkalari darajasi banklar tomonidan qonun hujjatlari talablari doirasida belgilanadi. Bank omonati shartnomasida toʻlanadigan foizlar miqdori haqida shart boʻlmagan taqdirda, bank talab qilib olinguncha saqlanadigan omonatlarga toʻlanadigan miqdorda foizlar toʻlashi shart. 44. Agar bank omonati shartnomasida boshqacha tartib nazarda tutilgan boʻlmasa, bank talab qilib olinguncha saqlanadigan omonatlarga toʻlanadigan foizlar miqdorini oʻzgartirish huquqiga ega. Bank talab qilib olinguncha saqlanadigan omonatlar foizlari miqdorini kamaytirgan taqdirda, bu haqda omonatchilarga xabar berilganidan keyin qoʻyilgan omonatlarga nisbatan qoʻllaniladi. Agar bank omonati shartnomasida boshqa muddat nazarda tutilgan boʻlmasa, ushbu xabarga qadar qoʻyilgan omonatlarga nisbatan kamaytirilgan foizlar miqdori tegishli xabar berilgan paytdan bir oy oʻtganidan keyin qoʻllanadi. Bank, omonat foizlari miqdorini kamaytirganligi haqida shaxsan har bir omonatchini rasmiy ravishda xabardor qilishi lozim. 45. Jamgʻarma va muddatli omonatlar boʻyicha bank omonati shartnomasida belgilangan foizlar miqdori, agar shartnomada boshqacha tartib belgilangan boʻlmasa, bank tomonidan bir tomonlama kamaytirilishi mumkin emas. Ushbu omonatlar boʻyicha mablagʻlar omonatchining talabi bilan unga qaytarilgan hollarda, agar shartnomada boshqacha tartib nazarda tutilgan boʻlmasa, omonat boʻyicha foizlar toʻlanmaydi. 46. Bank omonati summasiga foizlar omonat bankka tushgan kunning ertasidan boshlab, to u omonatchiga qaytarilgan yoki boshqa asoslarga koʻra omonatchining hisobvaragʻidan oʻchirilgan kundan oldingi kungacha hisoblanadi. Omonatchining hisobvaragʻi xatlanganligi oqibatida bank ushbu hisobvaraqdagi mablagʻlardan foydalana olmagan boʻlsa, ushbu davr uchun foizlar hisoblamaydi. Agar bank omonati shartnomasida boshqacha tartib nazarda tutilgan boʻlmasa, bank omonati summasiga foizlar har bir oy oʻtganidan keyin omonatchining talabi bilan toʻlanadi, bu muddatda talab qilib olinmagan foizlar esa omonat shartnomasida koʻzda tutilgan taqdirda, foizlar yoziladigan omonat summasiga qoʻshilib borilishi mumkin. Omonatga topshirilgan mablagʻ qoʻyilgan kunning oʻzida toʻliq yoki qisman qaytadan berilsa, foizlarni hisoblashda omonat berilgan kun toʻliq va qisman kaytarilgan omonat qismi hisobga olinmaydi. Omonatga qoʻshimcha mablagʻlar qabul qilinganda, foizlar hisoblash uchun operatsiya amalga oshirilgan kundan keyingi kundan boshlab, to u omonatchiga qaytarilgan yoki boshqa asoslarga koʻra omonatchining hisobvaragʻidan oʻchirilgan kundan oldingi kungacha yoziladi. 47. Banklar omonatchilar bilan kelishgan holda omonat boʻyicha foizlarni oldindan toʻlab berishi mumkin. Agar omonatchi omonat summasini muddatdan oldin olmoqchi boʻlsa va omonatning haqiqatda saqlangan muddatiga hisoblangan foizlar summasi boʻnak tariqasida oldindan berib yuborilgan summadan kam boʻlsa, oʻrtadagi farq omonat summasidan chegirib qolinadi. 48. Talab qilib olinguncha saqlanadigan omonat omonatchining talabi bilan, shuningdek muddatli va jamgʻarma omonatlar muddati tugashi bilan qaytarilganda, shu paytgacha yozilgan hamma foizlar toʻlanadi. 49. Omonatchi jismoniy shaxslar tomonidan bir necha yillar uchun hisoblangan foizlar yozilmagan omonat daftarchasi taqdim qilinganda, bu foizlar summasi omonat daftarchasida har bir yil uchun alohida yoziladi, omonat qoldigʻi esa, oxirgi yil uchun hisoblangan foizlar yozuvidan keyin foizlar summasini qoʻshgan holda soʻz bilan yoziladi. 50. Omonat daftarchasi bank tomonidan omonat boʻyicha bajarilgan operatsiyalarni omonatchiga yozma ravishda tasdiqlovchi va omonat boʻyicha olingan majburiyatlarni kafolatlovchi hujjat hisoblanadi. Mazkur band talablari ushbu bankda hisobvaragʻi ochilgan jismoniy shaxslar tomonidan oferta asosida qoʻyilgan omonatlar boʻyicha tatbiq etilmaydi. Tijorat banklarida bank hisobvaraqlariga masofadan xizmat koʻrsatish tizimlari orqali boshqariladigan depozit hisobvaraqlariga doir omonatlar boʻyicha alohida modul yaratilib, kunlik reyestri va monitoringi olib boriladi. Mijozlar uchun bank hisobvaraqlariga masofadan xizmat koʻrsatish tizimlari orqali boshqariladigan depozit hisobvaraqlariga doir omonatlar boʻyicha barcha maʼlumotlar elektron tarzda shakllantiriladi va omonatchiga elektron tizimlardan foydalangan holda real vaqt rejimida monitoring qilish imkoniyati yaratiladi. 51. Omonat daftarchasi muqovasiga bankning toʻliq nomi va logotipi (firma belgisi), muqovaning ichki tomoniga omonat daftarchasining seriyasi va raqami, daftarchaning ichki tomoni birinchi betida omonat daftarchasining seriyasi va raqami, bank filialining nomi, uning manzili (pochta manzili), omonatchining familiyasi, ismi va otasining ismi, 20 ta belgili shaxsiy hisobvaraq raqami, valyuta turi, omonat turi (nomi, yillik foizi, muddati va boshqa shartlari), nazoratchi, bosh buxgalter va filial rahbarining familiyasi, ismi, otasining ismi, ularning imzosi hamda filial muhri oʻrni uchun joy koʻrsatilishi lozim. 52. Omonat daftarchasining ikkinchi va keyingi varaqlariga omonat boʻyicha amaliyotlarni qayd etuvchi jadval tushirilishi, unda “Sana” (yil, kun, oy), “Operatsiya turi”, “Kirim”, “Chiqim”, “Qoldiq”, “Foizlar” hamda kassir, nazoratchi, bosh buxgalter va filial rahbari tomonidan imzo qoʻyish uchun tegishli ustunlar boʻlishi shart. 53. Omonat daftarchasining birinchi varagʻi ikkinchi betida “Omonatga dastlabki summa ___________ miqdori (raqam va soʻz bilan)da qabul qilindi” degan yozuv va ikkinchi varagʻidan boshlab har bir varaqning oxirida “omonat daftarchasi yopilgan / omonat qoldigʻi yangi “___” seriya ___________ raqamli omonat daftarchasiga oʻtkazildi” degan yozuv hamda nazoratchining familiyasi, ismi va otasining ismi, imzosi va sana uchun chiziqli joy koʻrsatilishi lozim. 54. Omonatning asosiy shartlarini ifodalovchi yozuvlar matni omonat daftarchasi muqovasining ichki tomonlariga kiritilishi yoki unga ilova varagʻi sifatida joylashtirilishi mumkin. 55. Agar omonat boʻyicha bajarilgan operatsiyalarda tartib buzilish holatlari oʻz tasdigʻini topgan boʻlmasa, omonat toʻgʻrisida omonat daftarchasida koʻrsatilgan maʼlumotlar bank bilan omonatchi oʻrtasida omonat boʻyicha hisob-kitoblarni amalga oshirish uchun asos boʻladi. 56. Naqd pulsiz shaklda kelib tushgan omonat toʻliq olinganda yoki omonat daftarchasi yoʻqolgan holda omonatni toʻliq olish istagi bildirilganda omonat daftarchasi rasmiylashtirilmaydi. 57. Omonat yopilganda yoki omonat hisobvaragʻida qoldiq qolmaganda, omonat daftarchasini bank qaytarib olishi shart. Omonat kassalarda omonatchilar omonat daftarchalarini saqlashga qoldirishi taqiqlanadi. 58. Omonat daftarchasida bajarilgan operatsiyalar boʻyicha qayd etilgan yozuvlar nazoratchi va kassir imzosi bilan tasdiqlanishi lozim. Omonatchi tomonidan omonat daftarchasiga biron-bir yozuv kiritilishi taqiqlanadi. Omonat boʻyicha operatsiyalarni qayd etuvchi jadvalning “Operatsiya turi” ustunida bajarilayotgan operatsiyaning turi aniq koʻrsatilishi shart. Masalan, naqd pulsiz, naqd, plastik karta orqali, foizlar va boshqalar. Naqd pulda bajarilgan operatsiyalar toʻgʻrisidagi barcha qaydlar kassir imzosi bilan tasdiqlanishi shart. 59. Banklarda toʻldirilmagan yangi omonat daftarchalari qatʼiy hisobda turuvchi blankalar hisoblanadi va ular pul omborxonasida Tijorat banklarida kassa ishini tashkil etish, naqd pul va boshqa qimmatliklarni inkassatsiya qilishga doir yoʻriqnoma (roʻyxat raqami 3028, 2018-yil 29-iyun) talablariga muvofiq saqlanishi lozim. 60. Omonat kassalarda omonat operatsiyalarini bajarishda quyidagi hujjatlar yuritiladi: 1) Shaxsiy hisobvaraq varaqchasi (mazkur Yoʻriqnomaning 1-ilovasi); 2) Kirim orderi (mazkur Yoʻriqnomaning 2-ilovasi); 5) Chiqim orderi (mazkur Yoʻriqnomaning 5-ilovasi); 8) “Kun davomida ishlatilgan qatʼiy hisobda turuvchi blankalarni hisobini yuritish jadvali” (mazkur Yoʻriqnomaning 8-ilovasi); 9) “Yoʻqolgan omonat daftarchalari boʻyicha arizalarni roʻyxatga olish daftari” (mazkur Yoʻriqnomaning 9-ilovasi); 10) Operatsion kundalik (mazkur Yoʻriqnomaning 10-ilovasi); 11) Operatsion kundalikka ilova (mazkur Yoʻriqnomaning 11-ilovasi); 12) Ishlatilgan qatʼiy hisobda turuvchi blankalarni hisobdan chiqarish orderi (mazkur Yoʻriqnomaning 12-ilovasi); 13) “Qatʼiy hisobda turuvchi blankalarning harakatini hisobga olish daftari” (mazkur Yoʻriqnomaning 13-ilovasi); 15) Omonat daftarchasi (mazkur Yoʻriqnomaning 15-ilovasi). 61. Mazkur Yoʻriqnomaning 60-bandida nazarda tutilgan hujjatlar kompyuterning tegishli dasturi orqali toʻldirilishi mumkin. Ushbu hujjatlar unda koʻrsatilgan shaxslar tomonidan shaxsan imzolanishi shart. 62. Mazkur Yoʻriqnomaning 60-bandida nazarda tutilgan daftarlar (omonat daftarchasi bundan mustasno) ilovalarda keltirilgan namunaga muvofiq boʻlishi, qattiq muqova bilan qoplangan va raqamlangan, tikilgan, varaqlar soni va daftarni yuritish sanasi koʻrsatilgan holda bank filiali rahbari, bosh buxgalteri va omonat boʻlinmasi boshligʻining familiyasi, ismi va otasining ismi yozilishi hamda ularning imzolari va filial muhri bilan tasdiqlangan boʻlishi kerak. 63. Mazkur Yoʻriqnomaning 60-bandida nazarda tutilgan hujjatlarning toʻgʻri, toʻliq va sifatli toʻldirilishi uchun bank filiali rahbari, bosh buxgalteri, Omonat boʻlimi boshligʻi, soʻnggi va yakuniy nazoratchilar shaxsan javobgar hisoblanadi. Ulardagi yozuvlar tushunarli va aniq koʻrinadigan holda yozilishi lozim. Yozuvlarda hech qanday qisqartirishlarga yoʻl qoʻyilmaydi. Operatsion kundalikda omonatchining ismi va otasining ismi bundan mustasno. Masalan: “qabul qilindi” degan soʻzlar oʻrniga “qab. qil-di” degan soʻzlar, “Berildi” degan soʻz oʻrniga “Ber-di” degan soʻz kabi. 64. Omonatlar boʻyicha yuritiladigan hujjatlarni (orderlar bundan mustasno) rasmiylashtirishda yoʻl qoʻyilgan notoʻgʻri yozuv uni oʻqish imkonini beradigan darajada oʻchirilishi va oʻchirilgan notoʻgʻri yozuv ustidan (Shaxsiy hisobvaraq varaqchasida boʻsh joyida yoziladi) toʻgʻri maʼlumotlar yozilishi va yozuvga tuzatish kiritgan xodim tuzatish sanasini koʻrsatib, familiyasi, ismi va otasining ismini yozib, uni imzolashi lozim. 65. Orderlarda hech qanday tuzatish, oʻchirishga yoʻl qoʻyilmaydi. Orderlarda biror-bir tuzatish mavjud boʻlsa, ular boʻyicha operatsiyalarni amalga oshirish taqiqlanadi. 66. Omonat daftarchasida yoʻl qoʻyilgan notoʻgʻri yozuv ustidan chiziladi va amalga oshiriladigan operatsiya keyingi boʻsh satrda yozilishi lozim. Tuzatish haqidagi yozuv nazoratchi tomonidan imzolanadi va omonat kassa muhri bilan tasdiqlanadi. 67. Barcha qoʻlda yoziladigan hujjatlarga yozuvlar faqat koʻk yoki qora rangli, siyohli yoki sharikli ruchkada amalga oshiriladi. 68. Mazkur Yoʻriqnomaning 60-bandida nazarda tutilgan hujjatlarda (Shaxsiy hisobvaraq varaqchasi bundan mustasno) sanani koʻrsatishda oy nomi soʻz bilan yozilishi shart. 69. Omonatchilar uchun bank filiallarida (omonat kassalarida) “Omonatchilar burchagi” tashkil etilishi lozim. Mazkur “Omonatchilar burchagi”da mijozlar bevosita olib foydalanishlari uchun quyidagilar boʻlishi shart: banklarda omonat operatsiyalari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasining qonunlari, Kodekslar, Prezident qarorlari, farmonlari va farmoyishlari, Vazirlar Mahkamasining qarorlari, Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining normativ-huquqiy hujjatlari hamda bank Boshqaruvining ichki tartib-qoidalari nusxalari yoki ularning tegishli qismidan koʻchirmalar; omonat turlari (talab qilib olinguncha saqlanadigan, jamgʻarma va muddatli) boʻyicha bank ichki siyosatida belgilangan maʼlumotlar, qabul qilinayotgan omonatlar shartlari toʻgʻrisida umumiy maʼlumotlar (roʻyxat, jadval va boshqa koʻrinishlarda) hamda ommaviy shartnoma namunalari; omonat operatsiyalari boʻyicha yaratilgan interaktiv xizmat turlari toʻgʻrisida maʼlumot; ishonch telefonlari roʻyxati; bank tasarrufidagi boshqa omonat kassalarning joylashishi (manzili va telefon raqamlari) toʻgʻrisida maʼlumot; “Omonatchilarning shikoyat va takliflarini qayd etish daftari”. 70. Omonatchilar tomonidan toʻldiriladigan hujjatlarda omonatchining familiyasi, ismi va otasining ismini tuzatishga ruxsat etilmaydi. 71. Banklarda jismoniy shaxslar omonatlarining hisobini yurituvchi shaxsiy hisobvaraqlarni ochish va yopish Oʻzbekiston Respublikasi banklarida ochiladigan bank hisobvaraqlari toʻgʻrisidagi yoʻriqnoma (roʻyxat raqami 1948, 2009-yil 27-aprel) asosida amalga oshiriladi. 72. Jismoniy shaxslar omonatlarining hisobini yuritish uchun “Oʻzbekiston Respublikasi tijorat banklarida buxgalteriya hisobi hisobvaraqlar rejasi”da (roʻyxat raqami 773-17, 2004-yil 13-avgust) belgilangan hisobvaraqlarda 20 ta belgili shaxsiy hisobvaraqlar ochiladi. Jismoniy shaxslarga ochilgan hisobvaraqlar belgilangan tartibda Bank depozitorlari milliy axborot bazasida roʻyxatga olinishi shart. Mijoz unga tegishli plastik kartasi ochilgan yoki uni identifikatsiyalash boʻyicha boshqa usullariga ega boʻlgan bank doirasida bank hisobvaraqlariga masofadan xizmat koʻrsatish tizimlari orqali boshqariladigan depozit hisobvaraqlari boʻyicha belgilangan tartibda hisobvaraq ochish, ularni yuritish va hisobvaraqlarni yopish elektron tarzda amalga oshiradi. Bir bank ichida real vaqt rejimida omonat mablagʻlarini joylashtirish, ularni olish va qoʻshimcha pul mablagʻlarini qoʻyish bilan bogʻliq operatsiyalar Oʻzbekiston Respublikasi tijorat banklari avtomatlashtirilgan bank tizimlarida axborotni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi nizom (roʻyxat raqami 1552, 2006-yil 13-mart) bilan muhofaza qilinadi. 73. Shaxsiy hisobvaraqlar har bir omonatga nazoratchi tomonidan alohida ochiladi. Ikki yoki undan ortiq shaxslarga bitta shaxsiy hisobvaraq ochilishiga yoʻl qoʻyilmaydi. Muddatli va jamgʻarma omonatlar muddati tugaganidan soʻng, ushbu omonat shartnomasining muddati uzaytirilgan hollarda, mazkur omonatlar uchun yangi hisobvaraqlar ochilmaydi va omonat hisobi oldingi hisobvaraqda davom ettiriladi. 74. Shaxsiy hisobvaraqlar omonat va unga hisoblangan foizlar toʻliq toʻlangandan keyin yopiladi. Yopilgan shaxsiy hisobvaraqlar raqamlari qayta tiklanmaydi va boshqa shaxsiy hisobvaraqlarni raqamlashda foydalanilmaydi. 75. Omonatchining shaxsiy hisobvaraq raqami uning omonat daftarchasida, shaxsiy hisobvaraq varaqchasida, Kirim orderida va Chiqim orderida koʻrsatilishi shart. 76. Shaxsiy hisobvaraq omonatchilarga bir martalik operatsiyalar, shu jumladan xalqaro pul oʻtkazmalari boʻyicha kelib tushgan mablagʻlar uchun omonat daftarchasi bermagan holda ochilishi mumkin. Bunda bank omonati shartnomasida va omonatchi tomonidan shaxsiy hisobvaraq ochish uchun yozilgan arizada “omonat daftarchasi rasmiylashtirilmagan holda” deb koʻrsatilishi lozim. Pul mablagʻlari qonun hujjatlariga muvofiq naqd pulsiz shaklda omonatchining shaxsiy hisobvaragʻiga kelib tushgan hollarda, pul mablagʻlari arizada koʻrsatilgan hisobvaraqqa omonat daftarchasi rasmiylashtirilmagan holda oʻtkaziladi yoki naqd pulda toʻlab beriladi. 77. Har bir omonatga ochilgan shaxsiy hisobvaraqlar uchun shaxsiy hisobvaraq varaqchalari tuziladi. 78. Shaxsiy hisobvaraq varaqchasining “Belgilar uchun” satrida omonat shartlarida koʻrsatilmagan boshqa holatlar hamda qaydlar barcha hollarda sana koʻrsatilib, omonatchi va nazoratchining familiyasi, ismi va otasining ismi yozilib, ularning imzosi bilan tasdiqlanishi shart. Shaxsiy hisobvaraq varaqchasida omonat va foizlarning harakati boʻyicha barcha yozuvlar nazoratchi va omonatchi imzosi bilan tasdiqlanishi lozim. Omonatchi ishtirokisiz amalga oshirilgan operatsiyalar toʻgʻrisidagi qaydlarga nazoratchi tomonidan omonatchining keyingi tashrifida imzo qoʻydiriladi. Agar omonatchi muddati tugagan, muddatli omonatini aynan shu omonatga qaytadan qoʻyish (muddatini uzaytirish) istagini bildirsa, bank kassasida chiqim va qayta kirim amallari bajarilmasdan, omonat summasi va unga hisoblangan foizlari (agar omonatchi foizlarni talab qilmasdan omonat summasiga qoʻshmoqchi boʻlsa) bilan birga qayta rasmiylashtiriladi. Bunda omonatchiga yangi omonat daftarchasi rasmiylashtirilmasligi va yangi hisobvaraq ochilmasligi mumkin. Ushbu holatlar bank va mijoz oʻrtasida tuziladigan omonat shartnomasida qayd etib oʻtilishi lozim. Muddati uzaytirilgan omonat toʻgʻrisidagi qaydlar omonat daftarchasining navbatdagi qatoriga kiritilishi va nazoratchi imzosi hamda muhri bilan tasdiqlanishi shart. Mazkur qaydlar shaxsiy hisobvaraq varaqchasining navbatdagi qatoriga kiritiladi hamda omonatchi va nazoratchining imzolari bilan tasdiqlanadi. 79. Shaxsiy hisobvaraq varaqchalari kartotekaga avval omonat turlari (“talab qilib olinguncha saqlanadigan”, “muddatli”, “jamgʻarma”) boʻyicha, soʻngra har bir omonat nomi va shaxsiy hisobvaraq varaqchasiga oʻrnatilgan tartib raqamining oʻsib borish tartibida joylashtiriladi. 80. Shaxsiy hisobvaraq varaqchasi toʻlganda, yangi qoʻshimcha shaxsiy hisobvaraq varaqchasi tuziladi va toʻlgan shaxsiy hisobvaraq varaqchasidagi zarur maʼlumotlar, omonat daftarchasining seriya va raqami, omonat qoldigʻi va foizlari yangi qoʻshimcha shaxsiy hisobvaraq varaqchasiga oʻtkaziladi. Toʻlgan shaxsiy hisobvaraq varaqchasida nazoratchi yangi varaqchaning seriya va raqamini koʻrsatadi hamda imzo qoʻyadi. 81. Yangi shaxsiy hisobvaraq varaqchasida omonatchining imzo namunasi uchun joy chizib qoʻyiladi. Nazoratchi ochilgan yangi qoʻshimcha shaxsiy hisobvaraq varaqchasini imzolaydi. 82. Shaxsiy hisobvaraqlar boʻyicha barcha ochilgan yangi qoʻshimcha shaxsiy hisobvaraq varaqchalarining yuqori oʻng burchagiga Shaxsiy hisobvaraq varaqchasining tartib raqami qoʻyiladi. 83. Kartotekada boshlangʻich mablagʻ topshirilganda ochilgan birinchi shaxsiy hisobvaraq varaqchasi bilan birgalikda qoʻshimcha ochilgan barcha shaxsiy hisobvaraq varaqchalari ham saqlanadi. 84. Omonat kassasida yopilgan omonat hisobvaraqlari boʻyicha shaxsiy hisobvaraq varaqchalari va omonat daftarchalari chiqim hujjatiga ilova qilingan holda kunlik hisobot tarkibida omonat boʻlinmasiga yuboriladi. 85. Omonat kassasi yopilganda, mazkur omonat kassasi omonatchilarning shaxsiy hisobvaraq varaqchalari buyruqda koʻrsatilgan boshqa omonat kassasiga oʻtkaziladi. 86. Omonat boʻlinmasi boshligʻi va soʻnggi nazoratchi har oy yakuni boʻyicha filialning barcha omonat kassalaridagi “harakatsiz omonatlar” maqomiga mos boʻlgan shaxsiy hisobvaraqlarni saralab chiqadi va ularning roʻyxatini tuzadi. 87. Omonat boʻlinmasi tomonidan: 1) harakatsiz omonat hisobvaraqlari boʻyicha operatsiyalar bajarilmasligi uchun omonatchi kelgunga qadar dasturda omonat boʻlinmasi tomonidan taqiq qoʻyiladi; 2) barcha harakatsiz omonat hisobvaraqlari dasturiy taʼminotda alohida guruh sifatida jamlanadi hamda bankning markaziy omonat kassasi yoki bosh bankda faoliyat yurituvchi nazoratchiga biriktiriladi. 88. Har oy yakuni boʻyicha Omonat boʻlinmasi tomonidan berilgan roʻyxatga asosan bankning barcha jamgʻarma kassalari oʻzlaridagi “harakatsiz omonatlar” boʻyicha birlamchi hujjatlarni biriktirilgan nazoratchiga topshiradi. 89. Bank va uning filiallarida “harakatsiz omonatlar” hisobvaraqlari boʻyicha chiqim operatsiyalarini bajarish taqiqlanadi. 90. Harakatsiz omonatlar boʻyicha operatsiyalarni amalga oshirish omonatchi tomonidan toʻliq yoki qisman talab qilinganda, bank boshqaruvchisi nomiga harakatsiz omonat hisobvaragʻini tiklash boʻyicha yozma ariza taqdim qilinadi. Harakatsiz omonat hisobvaragʻi boʻyicha barcha operatsiyalar omonatchi yoki uning qonuniy vakilining shaxsini tasdiqlovchi hujjati tekshirilgan holda arizasiga asosan amalga oshiriladi. 91. Jismoniy shaxslarning shaxsiy hisobvaraqlardagi omonatlarini (harakatsiz omonatlarni) sud organlari ajrimiga, tergov va surishtiruv organlari hamda sud ijrochilarining qarorlariga asosan xatlash mumkin. 92. Kelib tushgan ajrim yoki qarorning toʻgʻriligi (yozilgan sanasi, masʼul shaxslar imzolari va boshqa rekvizitlarning mavjudligi va tegishli organlarning muhri aniq tushirilganligi) bank filiali rahbari va bosh buxgalteri tomonidan tekshirilib, ajrim yoki qarorda koʻrsatilgan omonatni xatlash haqida omonat qoʻyilgan omonat kassaga hujjat nusxasini ilova qilgan holda darhol koʻrsatma joʻnatiladi. 93. Nazoratchi bank filiali rahbari va bosh buxgalterning koʻrsatmasini olgandan soʻng, darhol oʻz imzosi bilan shaxsiy hisobvaraq varaqchasida oxirgi operatsiyalar toʻgʻrisida yozuv kiritadi. 94. Omonatni xatlash bekor qilinganda, bank filiali rahbari va bosh buxgalteri xatlash bekor qilinganligi haqidagi hujjatni tekshirib (yozilgan sanasi, masʼul shaxslar imzolari va boshqa rekvizitlarning mavjudligi va tegishli organlarning muhri aniq tushirilganligini), oʻz imzolari bilan tasdiqlaydilar. Xatlash bekor qilinganligi haqidagi hujjat nusxasi darhol shaxsiy hisobvaraq ochilgan omonat kassaga joʻnatiladi. 95. Nazoratchi omonatni xatlash bekor qilinganligi haqidagi hujjat nusxasini olgach, shu kunning oʻzida shaxsiy hisobvaraq varaqchasiga xatlash bekor qilinganligi haqida yozuv kiritadi va xatlash bekor qilinganligi haqidagi hujjat nusxasini kunlik hisobot tarkibida bank filialiga joʻnatadi. 96. Omonatchidan boshlangʻich mablagʻni qabul qilishdan oldin, nazoratchi omonatchini omonat shartlari bilan tanishtirishi shart. 97. Omonatchi omonat shartlariga rozi boʻlgan taqdirda nazoratchiga omonat hisobvaragʻi ochish boʻyicha tegishli hujjatlarni taqdim etadi. Nazoratchi taqdim qilingan hujjatlar asosida omonat hisobvaragʻini ochadi hamda Kirim orderi rasmiylashtiradi. 98. Kirim orderi toʻgʻri toʻldirilganligiga ishonch hosil qilingandan soʻng, omonatchi yoki uning vakilidan omonatni qabul qilish uchun Kirim orderini kassirga beradi. 99. Kassir omonat summasini sanab oladi va Kirim orderida koʻrsatilgan summa bilan solishtiradi hamda summalar mos kelganda Kirim orderini imzolaydi. 101. Nazoratchi Kirim orderi asosida kompyuter dasturiga boshlangʻich omonat summasini kiritadi va Shaxsiy hisobvaraq varaqchasini belgilangan tartibda rasmiylashtiradi. 102. Omonatchi shaxsiy hisobvaraq varaqchasining “omonatchi” satriga oʻz imzosini qoʻyadi. Ushbu imzo omonatchining imzo namunasi boʻlib hisoblanadi. 103. Nazoratchi omonatchining imzo namunasini omonatchining shaxsini tasdiqlovchi hujjatdagi imzo bilan solishtirishi shart. 104. Kirim operatsiyasi yakunlanib, buxgalteriya oʻtkazmalari bajarilganidan soʻng, nazoratchi tomonidan omonat daftarchasi rasmiylashtiriladi va imzolash uchun kassirga beriladi. 105. Bank omonati shartnomasi nazoratchi tomonidan ikki nusxada bir xil raqamlanadi va unda omonatchiga beriladigan omonat daftarchasi raqami koʻrsatiladi. Bank omonati shartnomasiga omonatchining familiyasi, ismi va otasining ismi oʻz qoʻli bilan yozilishi va imzolanishi lozim. 106. Kassir tomonidan omonat daftarchasi imzolanadi va omonat kassasi muhri qoʻyilib omonatchiga beriladi. 107. Omonatga qoʻshimcha mablagʻlar qabul qilishda omonatchi nazoratchiga omonat daftarchasini va shaxsini tasdiqlovchi hujjatni taqdim qilishi shart. Bunda, Yoʻriqnomaning 97 — 101-bandlariga muvofiq Kirim orderi rasmiylashtiriladi, hamda oldin rasmiylashtirilgan omonat daftarchasida va shaxsiy hisobvaraq varaqchasida qoʻshimcha yozuvlar kiritiladi. 108. Bankdan tashqari omonat kassalari ish vaqti tugagandan soʻng barcha hujjatlar, pul va boshqa qimmatliklarni shu kunning oʻzida inkassatsiya xizmati orqali bank filialiga yetkazib berishlari shart. Omonat daftarchasi toʻliq rasmiylashtirilib, imzolangandan soʻng nusxa olinadi va soʻnggi nazoratga taqdim etiladi. 109. Omonat boʻlinmasining soʻnggi nazoratchisi tomonidan omonat kassalarining hujjatlari nazoratdan oʻtkaziladi hamda naqd pullar shu kunning oʻzida aylanma kassaga kirim qilinadi. 110. Omonat daftarchasi ochilganda va yopilganda kassir, nazoratchi, bosh buxgalter va filial rahbari yoki masʼul oʻrinbosari tomonidan imzolanadi. Omonat daftarchasida qayd etiladigan boshqa kirim va chiqim operatsiyalari nazoratchi va kassir tomonidan imzolanadi. 111. Agar omonatchi voyaga yetmagan boʻlsa, shaxsiy hisobvaraq varaqchasining “tugʻilgan yili” satrida omonatchining tugʻilgan yili, kuni va oyi toʻliq koʻrsatiladi. 112. Boshlangʻich mablagʻ omonatchining vakilidan qabul qilingan hollarda, shaxsiy hisobvaraq varaqchasining birinchi (boʻsh) ustunida va Kirim orderida (chap tomonida) “omonatni qoʻygan shaxs imzosi” satri oldida “Omonatni kiritdi” deb yoziladi va vakilning familiyasi, ismi va otasining ismi yoziladi. 113. Boshlangʻich mablagʻ omonatchining vakilidan qabul qilingan hollarda, omonatchi omonat kassaga kelganda shaxsiy hisobvaraq varaqchasiga imzosini qoʻyadi. 115. Oʻn toʻrt yoshga toʻlmagan voyaga yetmagan shaxs nomiga qoʻyilgan omonat boʻyicha shaxsiy hisobvaraq varaqchasiga nazoratchi “Omonatni ota-ona ruxsati bilan boshqarish”, “Omonatni farzandlikka oluvchilar ruxsati bilan boshqarish” yoki “Omonatni vasiy ruxsati bilan boshqarish” degan yozuvni kiritadi va imzolaydi. Bunda, shaxsiy hisobvaraq varaqchasining “omonatchi” satriga omonatchi faqat oʻn toʻrt yoshga toʻlgandan keyin imzo qoʻyadi. 116. Oʻn toʻrt yoshga toʻlmagan voyaga yetmagan shaxs nomiga qoʻyilgan omonat boʻyicha omonatchining ota-onasi, farzandlikka oluvchisi yoki vasiysi oʻn toʻrt yoshga toʻlmagan voyaga yetmagan shaxsning tugʻilgan yili, oyi va kuni, omonatchining ota-onasi, farzandlikka oluvchisi yoki vasiysi ekanligini tasdiqlovchi hujjat maʼlumotlarini shaxsiy hisobvaraq varaqchasiga yozadi va shaxsiy hisobvaraq varaqchasining “omonatchi” satriga imzo qoʻyadi. Nazoratchi tomonidan oʻn toʻrt yoshga toʻlmagan voyaga yetmagan shaxsning ota-onasi, farzandlikka oluvchisi yoki vasiysining imzosi ularning shaxsini tasdiqlovchi hujjatdagi imzo bilan taqqoslanadi hamda taqdim etilgan hujjatlarga asosan haqiqatan ham omonatchining ota-onasi, farzandlikka oluvchisi yoki vasiysi ekanligi tekshiriladi. 117. Omonat daftarchasi va shaxsiy hisobvaraq varaqchasidagi omonat qoldigʻi boʻyicha farq boʻlgan hollarda (naqd pulsiz hisob-kitoblar boʻyicha omonat kirim qilingan summadagi farqdan tashqari) bu haqda nazoratchi omonat boʻlinmasi boshligʻiga xabar beradi. Omonat boʻyicha navbatdagi operatsiya farq sabablari aniqlanib, bartaraf etilgandan keyin amalga oshiriladi. 118. Omonatchi oʻz omonatini toʻliq yoki qisman qaytarib olish uchun Chiqim orderini toʻldirib, omonat daftarchasi (omonat daftarchasi berilmagan yoki omonat daftarchasi yoʻqolgan hollar bundan mustasno) va shaxsini tasdiqlovchi hujjat bilan birga nazoratchiga taqdim qiladi. 119. Nazoratchi omonatni berishda quyidagilarni amalga oshiradi: 1) Shaxsini tasdiqlovchi hujjat asosida omonatchining shaxsi va omonat daftarchasi unga tegishli ekanligini aniqlaydi; 2) Shaxsni tasdiqlovchi hujjat va omonat daftarchasidagi maʼlumotlarni shaxsiy hisobvaraq varaqchasidagi maʼlumotlar bilan solishtiradi; 3) Chiqim orderi toʻgʻri toʻldirilganligini tekshiradi va undagi imzoni shaxsiy hisobvaraq varaqchasidagi imzo namunasi bilan solishtiradi; 4) Shaxsiy hisobvaraq varaqchasiga va Chiqim orderiga operatsiya sanasi, berilgan summa, operatsiyadan keyingi omonat qoldigʻi, hisoblangan foizlar summasi va operatsiyadan keyingi foizlar qoldigʻini kiritadi va imzolaydi; 5) Omonat daftarchasiga operatsiya boʻyicha amalga oshirilgan sanani koʻrsatadi, berilgan summani raqam bilan, omonat qoldigʻini raqam va soʻz bilan yozadi; 6) Omonat daftarchasi va Chiqim orderini kassirga beradi. 120. Kassir omonatni berishda quyidagilarni amalga oshiradi: 1) Nazoratchidan qabul qilingan hujjatlar boʻyicha beriladigan summani tayyorlaydi; 2) Omonatchining shaxsini tasdiqlovchi hujjat boʻyicha Chiqim orderi toʻgʻri rasmiylashtirilganligi va omonat daftarchasiga kiritilgan operatsiya boʻyicha yozuvlar toʻgʻriligini tekshiradi va ularni imzolaydi; 3) Pul, omonat daftarchasi (omonat qisman olinganda) va shaxsni tasdiqlovchi hujjatni qaytarib beradi. 121. Nazoratchi zarur hollarda omonatchidan yoki u vakolat bergan shaxsdan Chiqim orderining orqa tomoniga takroran imzo qoʻyishini talab qilish huquqiga ega. 122. Omonat kassalarda omonatchilar omonatlarining oʻz vaqtida berilishini taʼminlash maqsadida “Aholi omonatlari boʻyicha naqd pul mablagʻlarining berilishida omonatchilarning murojaatlarini qayd etish daftari” yuritiladi. 123. Omonatchi omonatini ishonchli vakili orqali tasarruf etishi mumkin. Bunda omonatchi vakiliga belgilangan tartibda ishonchnoma rasmiylashtirishi shart. 124. Ishonchnoma uch yil muddatgacha beriladi. Agar ishonchnomada amal qilish muddati koʻrsatilmagan boʻlsa, u holda ishonchnoma berilgan kundan boshlab bir yil davomida oʻz kuchini saqlaydi. 125. Ishonchnoma boʻyicha omonatni berishda nazoratchi ishonchnoma toʻgʻri rasmiylashtirilganligini, amal qilish muddati tugamaganligini va omonatchining ishonchnomadagi imzosini shaxsiy hisobvaraq varaqchasidagi imzo namunasi bilan solishtiradi. 126. Nazoratchi ishonchli vakildan shaxsini tasdiqlovchi hujjatini talab etadi va Chiqim orderidagi imzo namunasini taqdim etilgan shaxsni tasdiqlovchi hujjatdagi imzosi bilan solishtiradi. 127. Omonat kassaga ishonchnoma asl nusxasi taqdim etiladi va nazoratchi tomonidan ishonchnomadan ikki nusxa (ishonchnoma bir martalik omonat operatsiyasi boʻyicha berilganda, bir nusxa) olinadi. Ishonchnomaning birinchi nusxasi (ishonchnoma bir martalik omonat operatsiyasi boʻyicha berilganda, asl nusxasi) kunlik hisobot tarkibida soʻnggi nazorat uchun omonat boʻlinmasiga beriladi va kartotekada saqlanadi. Ishonchnomaning ikkinchi nusxasi ishonchnoma bergan omonatchining shaxsiy hisobvaraq varaqchasiga tikiladi va omonat kassada qoladi. 128. Omonatchi ishonchnomani istalgan vaqtda bekor qilish huquqiga ega. Ishonchnoma bekor boʻlganligi haqida omonatchi (uning huquqiy vorislari) omonatdan foydalanish uchun ishonchnoma berilgan omonat boʻyicha shaxsiy hisobvaraq ochilgan bank yoki uning filialiga yozma ravishda maʼlum qilishi shart. 129. Ishonchnoma bekor boʻlgan va bu haqda omonatchi (uning huquqiy vorislari) tomonidan oʻz vaqtida bankka yoki uning filialiga yozma ravishda xabar berilmagan hollarda, ishonchnoma boʻyicha berilgan omonat uchun bank javobgar hisoblanmaydi. 131. Omonat merosxoʻrga omonat daftarchasi (omonat daftarchasi berilmagan yoki omonat daftarchasi yoʻqolgan hollar bundan mustasno), merosga boʻlgan huquq toʻgʻrisidagi guvohnoma hamda shaxsini tasdiqlovchi hujjat taqdim qilinganda beriladi. 132. Merosga boʻlgan huquq toʻgʻrisidagi guvohnoma asosida omonatdagi pul summasi nomiga oʻtgan shaxs tomonidan vafot etgan omonatchining omonat daftarchasi taqdim qilinmaganda, omonat boʻlinmasi soʻnggi nazoratchi maʼlumotlari boʻyicha omonatchining omonat mablagʻlari qoldiqlari tekshirilgandan soʻng, omonat beriladi. 133. Merosga boʻlgan huquq toʻgʻrisidagi guvohnoma asosida merosxoʻrlarga omonatning tegishli qismi berilganda, omonatchining shaxsiy hisobvaraq varaqchasida omonatning tegishli qismini olgan shaxs maʼlumotlari yozib qoʻyiladi. 134. Merosga boʻlgan huquq toʻgʻrisidagi guvohnoma asosida omonat berilayotganda nazoratchi merosxoʻrning shaxsini tasdiqlovchi hujjat maʼlumotlarini guvohnoma bilan solishtiradi hamda merosga boʻlgan huquq toʻgʻrisidagi guvohnomaning nusxasi olinib, asli qaytariladi. 135. Fuqarolik kodeksining 1157-moddasiga muvofiq vafot etgan omonatchining qonun boʻyicha ham vasiyatnoma boʻyicha ham merosxoʻrlari boʻlmasa yoki merosxoʻrlardan hech qaysisi vorislik huquqiga ega boʻlmasa yoxud ularning hammasi merosdan voz kechgan boʻlsa, meros omonati egasiz deb hisoblanadi. Meros omonati meros ochilgan joydagi mahalliy davlat hokimiyati organi yoki fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organining arizasi boʻyicha meros ochilgan kundan eʼtiboran uch yil oʻtgandan soʻng sudning qarori asosida egasiz deb topiladi. Egasiz omonat u turgan joydagi fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organi mulkiga oʻtadi, bu organ omonatdan voz kechgan taqdirda, davlat foydasiga oʻtadi. 136. Bank omonati shartnomasida birinchi talab bilan berish boʻyicha boshqa shartlar belgilanmagan boʻlsa, dastlabki omonatni qabul qilgan bank filiali qayerda joylashganligidan qatʼi nazar, shu bankning barcha filiallari tomonidan talab qilib olinguncha, muddati tugagan jamgʻarma va muddatli omonatlardagi naqd pul mablagʻlari omonatchining birinchi talabiga koʻra cheklanmagan tarzda beriladi. Bunda omonatchi tegishli filial rahbari nomiga yozma ravishda ariza bilan murojaat qiladi. Arizada omonat qaysi bank filialiga qoʻyilganligi, uning summasi, omonat turi, muddati va foizlari koʻrsatiladi hamda olinadigan omonat summasining miqdori qayd etiladi. 137. Ariza filial rahbari tomonidan darhol koʻrib chiqilib, arizaga oʻz rezolyutsiyasini qoʻygan holda ijro uchun omonat boʻlinmasiga beriladi. Omonatchining arizasiga muvofiq nazoratchi shaxsni tasdiqlovchi hujjatni va omonat daftarchasining ichki tomoni birinchi betida qayd qilingan maʼlumotlarning mavjudligini tekshiradi hamda ularni omonat ochilgan bankdan elektron pochta orqali olingan omonatchining shaxsiy hisobvaraq varaqchasi va shaxsini tasdiqlovchi hujjat bilan solishtiradi. Bunda hujjatlarni tuzish uchun nazoratchi shaxsni tasdiqlovchi hujjatning nusxasini oladi va u omonatchining shaxsiy hisobvaraq varaqchasi bilan hisobvaraq toʻliq yopilgunga qadar saqlanadi. 138. Omonatchi Chiqim orderlarini toʻldirib, nazoratchiga beradi, nazoratchi Chiqim orderlariga kiritilgan hamma maʼlumotlarni omonatchining shaxsini tasdiqlovchi hujjati bilan solishtiradi hamda pul mablagʻlari miqdorini tekshiradi. Nazoratchi kiritilgan maʼlumotlarni elektron axborot kanali orqali omonat ochilgan bank tomonidan yetkazilgan omonatchining shaxsiy hisobvaraq varaqchasi bilan mos kelishini solishtiradi hamda omonatchining shaxsiy hisobvaragʻida mablagʻ borligi tasdiqlangandan soʻng Chiqim orderini imzolab, omonat daftarchasiga yozuv kiritadi va kassirga beradi. Nazoratchi omonat ochilgan bank tomonidan elektron pochta manzili orqali yetkazilgan shaxsiy hisobvaraq varaqchasining boʻsh qatoriga chiqim haqidagi yozuvni kiritadi va uni omonatchi, bosh buxgalter va bankning vakolatli rahbari imzolaydi. 139. Kassir Chiqim orderida va arizada koʻrsatilgan summalarni taqqoslab, toʻgʻriligiga ishonch hosil qilgach hamda shaxsni tasdiqlovchi hujjatni taqdim qilgan taqdirda tegishli mablagʻni omonatchiga beradi va bir vaqtning oʻzida Chiqim orderiga Omonatchidan mablagʻlarni olganligi toʻgʻrisida imzo qoʻydiradi. 140. Omonatchiga omonat mablagʻini bergan bank Chiqim orderi va shaxsiy hisobvaraq varaqchasini elektron pochta manzili orqali shaxsiy hisobvaraq varaqchasi ochilgan bankka yuboradi. Shaxsiy hisobvaraq varaqchasi ochilgan bank Chiqim orderi va shaxsiy hisobvaraq varaqchasini qogʻozga chiqarib, ularni omonatchining asosiy shaxsiy hisobvaraq varaqchasiga qoʻshib qoʻyadi hamda chiqim operatsiyasini qayd qilib, omonatni bergan bankning nomini koʻrsatadi. 141. Omonat summasi va unga hisoblangan foizlar toʻligʻicha omonatchiga berilgan hollarda, Omonat daftarchasi omonat mablagʻini bergan bank filialida qolishi lozim. 142. Jismoniy shaxslarning shaxsiy hisobvaraqlarga naqd pulsiz shaklda omonat kirim qilinishiga istak bildirgan jismoniy shaxslar bank filialida mazkur Yoʻriqnomaning 71-72 bandlarida belgilangan tartibda omonat hisobvaraqlari ochishlari shart. Banklarda jismoniy shaxslarning shaxsiy hisobvaraqlariga naqd pulsiz shaklda mablagʻlarning kirim qilinishi qonun hujjatlariga muvofiq shartnoma asosida amalga oshiriladi. Shartnomalar omonat hisobvaragʻini yurituvchi tijorat banki va shaxsiy hisobvaraqqa mablagʻ oʻtkazuvchi yuridik shaxs yoki jismoniy shaxs oʻrtasida tuziladi. 143. Jismoniy shaxslarning shaxsiy hisobvaraqlariga naqd pulsiz shaklda mablagʻlarni kirim qilish toʻgʻrisida tuzilgan shartnomalar omonat boʻlinmasidagi “Naqd pulsiz shaklda qabul qilinadigan omonatlar boʻyicha tuziladigan shartnomalarni roʻyxatga olish daftari”da qayd etiladi. 144. Yuridik shaxslar bank bilan tuzilgan umumiy shartnomalar asosida bir yoki bir nechta jismoniy shaxslarning shaxsiy hisobvaraqlariga qonunda belgilangan toʻlovlarni (ish haqi, unga tenglashtirilgan toʻlovlar va boshqalar) oʻtkazishi mumkin. 145. Yuridik shaxs xodimlarining ish haqi va unga tenglashtirilgan toʻlovlarni omonat hisobvaraqlariga oʻtkazish uchun mazkur yuridik shaxs xodimlari tomonidan bank filialida belgilangan tartibda shaxsiy hisobvaraqlar ochilgan boʻlishi lozim. 146. Yuridik shaxs tomonidan xodimlarining ish haqi va unga tenglashtirilgan toʻlovlar summasi toʻlov topshiriqnomasi asosida oʻtkaziladi va ushbu toʻlov topshiriqnomasi nusxasi omonatchilar roʻyxati bilan birga omonat boʻlinmasiga taqdim qilinadi. Toʻlov topshiriqnomasining “toʻlovlar maqsadi” satrida bank filiali bilan yuridik shaxs oʻrtasida tuzilgan shartnoma raqami va sanasi koʻrsatilishi shart. 147. Omonatchining shaxsiy hisobvaragʻiga naqd pulsiz shaklda kirim qilingan omonat, omonatchining yozma roziligisiz uni oʻtkazgan yuridik shaxsga qaytarilishi mumkin emas. 148. Jismoniy shaxslarning shaxsiy hisobvaraqlariga naqd pulsiz shaklda kelib tushgan omonatlar boʻyicha omonat daftarchasi omonatchilar omonat kassaga kelganda rasmiylashtiriladi (bir martalik operatsiyalar bundan mustasno). 149. Omonatchilarning shaxsiy hisobvaraqlaridagi omonatlarini boshqa hisobvaraqlarga oʻtkazish, ularning yozma topshirigʻi asosida toʻldirilgan memorial orderlar orqali amalga oshiriladi. 150. Nazoratchi memorial orderdagi maʼlumotlarni shaxsiy hisobvaraq varaqchasi va omonat daftarchasidagi maʼlumotlar bilan solishtirib, omonat daftarchasiga va shaxsiy hisobvaraq varaqchasining birinchi (boʻsh) ustuniga “________________ga (familiyasi, ismi va otasining ismi) №____ hisobvaragʻiga oʻtkazildi” degan yozuvni kiritib, chiqim operatsiyasini yozadi. 151. Pensiya va ijtimoiy nafaqa toʻlovlarini jismoniy shaxslarning shaxsiy hisobvaraqlariga oʻtkazish mazkur Yoʻriqnomaning 142-148-bandlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 152. Oʻzbekiston Respublikasining “Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish toʻgʻrisida”gi Qonunining 5-moddasiga muvofiq ijro etilishi lozim boʻlgan sud hujjatlari va boshqa organlarning hujjatlari asosida omonatchining shaxsiy hisobvaragʻidan mablagʻlarni hisobdan chiqarish bank filiali rahbari va bosh buxgalteri tomonidan imzolangan va bank filiali muhri tushirilgan memorial order asosida amalga oshiriladi. Memorial orderga ijro hujjatlari ilova qilinishi va uning “toʻlov maqsadi” satrida ijro hujjatlarining sana va raqamlari koʻrsatilishi shart. 153. Memorial orderning asl nusxasi kunlik buxgalteriya hujjatlariga, uning nusxasi va ijro hujjatlari nusxalari omonatlar boʻyicha kunlik hisobotga tikiladi va bu maʼlumotlar omonatchining shaxsiy hisobvaraq varaqchasining “Belgilar uchun” satrida qayd qilinadi. 154. Yuridik shaxs foydasiga vasiyat qilingan omonat mablagʻ yuridik shaxsning hisobvaragʻiga naqd pulsiz shaklda pul oʻtkazish yoʻli bilan oʻtkazib beriladi. Bunda, yuridik shaxsning vakili omonat daftarchasi (omonat daftarchasi berilmagan yoki omonat daftarchasi yoʻqolgan hollar bundan mustasno), merosga boʻlgan huquq toʻgʻrisidagi guvohnoma (nusxasi olinib, asli qaytariladi) va yuridik shaxs rahbari va bosh buxgalteri tomonidan imzolangan vasiyat qilingan omonatni oʻtkazish toʻgʻrisida va tegishli maʼlumotlar (yuridik shaxsning hisobvaragʻi, bank filiali nomi va kodi, omonat ochilgan bank filiali) koʻrsatilgan xatni taqdim qilishi shart. 155. Omonat daftarchasi varaqlari yozuvlar bilan toʻlganda yoki yaroqsiz holga kelganda yoki yoʻqolganda omonatchiga yangi omonat daftarchasi rasmiylashtiriladi. 156. Omonatchi toʻlgan omonat daftarchasining oxirgi betiga “Omonat qoldigʻi “____” seriyali __________-sonli “__” _________ sanasida oʻtkazilgan yangi omonat daftarchasini oldim. Omonat qoldigʻi ____________ soʻm ___ tiyinni tashkil qilishi toʻgʻriligini tasdiqlayman” degan yozuvni kiritib, sana va imzosini qoʻyadi. Shuningdek, toʻlgan omonat daftarchasi oxirgi varagʻida nazoratchi familiyasi, ismi va otasining ismini yozib, sana va imzosini qoʻyadi. 157. Yangi omonat daftarchasi birinchi betiga “Eskirgan oʻrniga” yozuvi yoziladi va nazoratchi tomonidan eskirgan omonat daftarchasidagi zarur maʼlumotlar yangi omonat daftarchasiga koʻchiriladi. 158. Yangi omonat daftarchasiga koʻchirilgan omonat qoldigʻi va boshqa yozuvlarning toʻgʻriligi nazoratchi hamda kassirning imzolari bilan tasdiqlanadi. 159. Toʻlgan omonat daftarchasi kunlik hisobot tarkibida omonat boʻlinmasiga topshiriladi. 160. Omonat daftarchasi yaroqsiz holga kelganda, uni yangisiga almashtirish mazkur Yoʻriqnomaning 155–159-bandlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 161. Omonat daftarchasi yoʻqolganda nazoratchi omonatchining omonat daftarchasi yoʻqolganligi haqidagi arizasidagi imzosini shaxsiy hisobvaraq varaqchasidagi imzosi bilan solishtiradi va shaxsiy hisobvaraq varaqchasining navbatdagi (boʻsh) satriga ariza tushgan sanani va “omonat daftarchasi yoʻqotilgan” degan yozuvni kiritadi va imzolaydi. 162. Omonat daftarchasi yoʻqolganligi haqidagi arizaga nazoratchi omonat qoldigʻini va shaxsiy hisobvaraq varaqchasi maʼlumotlari boʻyicha foizlarni kiritib imzolaydi hamda arizani omonat boʻlinmasiga yuboradi. 163. Omonat boʻlinmasi boshligʻi omonat daftarchasining yoʻqolganligi haqidagi arizani olib, “Yoʻqolgan omonat daftarchalari boʻyicha arizalarni roʻyxatga olish daftari”ga ariza tushgan sana, omonatchining shaxsiy hisobvaraq raqami, familiyasi, ismi va otasining ismini kiritish orqali roʻyxatga oladi va imzosi bilan tasdiqlaydi. 164. Omonat daftarchasi yoʻqolganligi haqidagi arizaga soʻnggi nazoratchi omonatchining imzosini, omonat va foizlar qoldigʻini tasdiqlovchi yozuv kiritadi va imzolaydi. Ariza omonat boʻlinmasi boshligʻi tomonidan ham imzolanishi shart. 165. Omonat daftarchasi yoʻqolganligi haqidagi arizaga bank filiali rahbarining yangi omonat daftarchasi berish boʻyicha ruxsatidan soʻng, Omonat boʻlinmasi boshligʻi “Yoʻqolgan omonat daftarchalari boʻyicha arizalarni roʻyxatga olish daftari”ga ruxsat berilgan sanani yozadi. 166. Omonat daftarchasi yoʻqolganligi haqidagi ariza roʻyxatga olingandan soʻng, omonat kassaga yuboriladi. 167. Omonatchi yangi omonat daftarchasi olish uchun omonat kassaga kelganda, nazoratchi quyidagilarni amalga oshiradi: arizada bank filiali rahbarining ruxsat imzosi mavjudligini tekshiradi; omonatchining shaxsini tasdiqlovchi hujjatini tekshiradi; Shaxsiy hisobvaraq varaqchasining keyingi satrida joriy sana bilan “Omonat daftarchasi yoʻqotilishi munosabati bilan ___ seriya_________ — raqamli yangi omonat daftarchasi berildi” yozuvini kiritib, imzolaydi. 168. Yangi omonat daftarchasi omonat daftarchasi yoʻqolganligi haqida ariza taqdim etilgandan soʻng, uch bank ish kuni mobaynida beriladi. 169. Omonat boʻyicha yangi omonat daftarchasi berilmagunga qadar, omonat daftarchasi yoʻqolgan omonatchining shaxsiy hisobvaragʻi boʻyicha hech qanday kirim va chiqim operatsiyalari amalga oshirilmaydi. 170. Omonat daftarchasi yoʻqolganligi haqida ariza bilan birga omonat summasini toʻliq olish istagi bildirilganda ariza mazkur Yoʻriqnomaning 160-165 bandlarida belgilangan tartibda roʻyxatga olinadi. 171. Omonat daftarchasi yoʻqolganligi haqidagi arizaga operatsiya haqida maʼlumotlar yoziladi va Chiqim orderiga ilova qilinadi. 172. Omonat kassalarda operatsion kun tugaganidan keyin naqd pullar, qimmatliklar, qatʼiy hisobda turuvchi blankalar va boshqa hujjatlar sanaladi, operatsiyalar boʻyicha Operatsion kundalik va Operatsion kundalikka ilova tuziladi, hisob maʼlumotlarining haqiqatdagi mavjud naqd pullar, qimmatliklar va qatʼiy hisobda turuvchi blankalar miqdori (summasi) bilan muvofiqligi aniqlanadi. 173. Operatsion kundalik kun davomida oʻsib borish tartibida bir nusxada tuziladi. 174. Operatsion kundalikda omonatlar boʻyicha operatsiyalarni kiritishda, operatsiyalar bajarilgan shaxsiy hisobvaraqning raqami, omonatchining familiyasi, ismi va otasining ismi, shuningdek mos ravishda “Naqd pul — Kirim” yoki “Naqd pul — Chiqim” ustuniga omonatchining shaxsiy hisobvaragʻi boʻyicha naqd pulda qabul qilingan yoki berilgan omonat summasi koʻrsatiladi. Omonat boʻyicha naqd pulsiz hisobga kiritish va hisobdan chiqarish boʻyicha operatsiyalarda omonat summalari Operatsion kundalikning “Memorial aylanmalar — Kirim qilingan” va “Memorial aylanmalar — Chiqim qilingan” ustunlarida koʻrsatiladi. 175. Operatsion kundalikka ilova omonat kassa kunlik hujjatlar boʻyicha hisobotlarning tarkibiy boʻlagi hisoblanadi. 176. Operatsion kundalikka ilovaning “Omonatlar” boʻlimida har bir omonat turi boʻyicha oldingi operatsion kunning kun oxiriga qoldigʻi yangi operatsion kunning kun boshiga qoldigʻi sifatida oʻtkaziladi (summada va miqdorda) va kun davomida har bir omonat turi boʻyicha amalga oshirilgan operatsiyalar birlamchi hujjatlar bogʻlamlari ustxatiga yozilgan aylanmalar summasi (kelib tushdi va chiqib ketgan) hamda shu asosda hisoblangan operatsion kun oxiriga qoldiq (summada va miqdorda) yoziladi. 177. Operatsion kundalikka ilovaning “Qatʼiy hisobda turuvchi blankalar” boʻlimining “Olingan” ustunida orderga muvofiq olingan, “Ishlatilgan” ustunida esa Ishlatilgan qatʼiy hisobda turuvchi blankalarni hisobdan chiqarish orderi boʻyicha (buzilgan qatʼiy hisobda turuvchi blankalar soni kiritilgan holda) har bir turdagi qatʼiy hisobda turuvchi blankalar soni yoziladi. Boshqa omonat kassalarga joʻnatilgan qatʼiy hisobda turuvchi blankalar memorial orderlar asosida “Joʻnatilgan” ustunida yoziladi, “Kun oxiriga qoldiq” ustunida kun oxiriga qolgan har bir turdagi qatʼiy hisobda turuvchi blankalar soni yoziladi va kun oxiriga qolgan “Jami” satri bilan solishtiriladi (“Kun boshiga qoldiq” + “Olingan” — “Ishlatilgan” — “Joʻnatilgan”). “Blanka raqamlari” ustunida qolgan qatʼiy hisobda turuvchi blankalarning raqamlari koʻrsatiladi. 178. Operatsion kundalikka ilova sifatida “Qatʼiy hisobda turuvchi blankalar” boʻyicha ushbu Yoʻriqnomaning 8-ilovasida belgilangan jadval toʻldiriladi. 179. Operatsion kundalikka ilovaning “Operatsiyalar hisobi” boʻlimining “Kun davomida” ustuni kun davomida bajarilgan operatsiyalar va orderlar soni boʻyicha toʻldiriladi. 180. Operatsion kundalikka ilovaning “Naqd pulsiz operatsiyalar toʻgʻrisida maʼlumotnoma” boʻlimi naqd pulsiz amalga oshirilgan operatsiyalar summasi boʻyicha toʻldiriladi. 181. Nazoratchi Operatsion kundalikka ilovada koʻrsatilgan qimmatliklar va qatʼiy hisobda turuvchi blankalarning umumiy qoldigʻini Operatsion kundalikdagi maʼlumotlar bilan solishtiradi. Operatsion kundalik va Operatsion kundalikka ilova raqamlanib, nazoratchi va kassirning familiyasi, ismi va otasining ismi koʻrsatilgan holda imzolanadi hamda omonat kassa muhri bilan tasdiqlanadi. Shuningdek, Operatsion kundalik va Operatsion kundalikka ilovalar Omonat boʻlinmasi boshligʻi va soʻnggi nazoratchi tomonidan tekshirilib, imzolanadi. 182. Bir necha nazoratchi faoliyat yuritayotgan omonat kassalarda har bir nazoratchi Operatsion kundalikni faqat omonat operatsiyalari boʻyicha toʻldirishi lozim. Kun oxirida, har bir nazoratchi tomonidan omonat operatsiyalari boʻyicha toʻldirilgan Operatsion kundaliklarning yakuniy summalari boshqa operatsiyalar boʻyicha Operatsion kundalik va Operatsion kundalikka ilovada omonat turlari boʻyicha alohida jami summalari chiqariladi. 183. Kassir kunlik operatsiyalar boʻyicha yakun yasashda quyidagilarni amalga oshiradi: nazoratchidan unga kun boshida berilgan qatʼiy hisobda turuvchi blankalarning ishlatilmagan qoldiqlarini sanab oladi, ularni “Qatʼiy hisobda turuvchi blankalarning harakatini hisobga olish daftari”ga yozadi va ishlatilmagan qatʼiy hisobda turuvchi blankalar qaytarib olinganligini imzosi bilan tasdiqlaydi; nazoratchidan Ishlatilgan qatʼiy hisobda turuvchi blankalarni hisobdan chiqarish orderini oladi, uni tekshiradi va imzolaydi; naqd pullar, qimmatliklar, qatʼiy hisobda turuvchi blankalarning haqiqatdagi qoldiqlarini kassa hujjatlaridagi maʼlumotlar bilan solishtiradi va qoldiqlar boʻyicha maʼlumotnoma tuzib, nazoratchiga beradi; kun davomida kirim va chiqim qilingan pul summasini operatsion kun boshida olingan naqd pul boʻnagini hisobga olgan holda qoldiq summa bilan solishtiradi, summalar mos kelmasa, uning sabablarini aniqlaydi va zarur boʻlgan hollarda, qayta sanaydi; naqd pullarni belgilangan tartibda shakllantiradi va oʻraydi, orderlar va boshqa hujjatlarni ularning alohida turlari boʻyicha sanab chiqib, omonat kassa raqami, hujjatlar soni va summasini koʻrsatgan holda oʻraydi hamda nazoratchiga beradi. 184. Nazoratchi kunlik operatsiyalar boʻyicha yakun yasashda quyidagilarni amalga oshiradi: ishlatilmagan qatʼiy hisobda turuvchi blankalarni kassirga topshiradi va “Qatʼiy hisobda turuvchi blankalarning harakatini hisobga olish daftari”da imzo bilan tasdiqlaydi; ishlatilgan va buzilgan qatʼiy hisobda turuvchi blankalar boʻyicha Ishlatilgan qatʼiy hisobda turuvchi blankalarni hisobdan chiqarish orderini tuzadi; kassirdan kun oxiriga naqd pullar, qimmatliklar va qatʼiy hisobda turuvchi blankalar hisob-kitobi natijasi toʻgʻrisida qoldiqlar boʻyicha maʼlumotnomani oladi; Operatsion kundalik va Operatsion kundalikka ilovaning ustunlaridagi yozuvlarni hisob-kitob qilib, naqd pullar qoldigʻini va qimmatliklarning jami summasini hisoblab chiqadi va uni kassir tomonidan hisoblangan naqd pullar qoldigʻi boʻyicha tuzilgan maʼlumotnoma bilan solishtiradi; kassirdan barcha hujjatlarni qabul qilib, omonatlar va boshqa operatsiyalar boʻyicha umumiy banderollarda kassir tomonidan yozilgan summalarni Operatsion kundalik ustunlaridagi yakuniy yozuvlar bilan solishtiradi; Operatsion kundalikka ilovaning barcha ustunlari boʻyicha jamlanma natijalar chiqarilgandan keyin navbatdagi yigʻma satrlarda kunlik operatsiyalar aylanmasi boʻyicha balans summasini hisoblab chiqaradi va kassir bilan birgalikda, familiyasi, ismi va otasining ismi koʻrsatilgan holda, imzo qoʻyadi; keyingi ish kuni uchun Operatsion kundalikka ilovani tayyorlaydi va uning barcha boʻlimlari boʻyicha qoldiqlarini yozadi; Kassir bilan birgalikda kartotekalar saqlanayotgan temir shkafni qulflab, surgʻich yoki plastilin bilan muhrlaydi (tushlik vaqtida kartotekalar saqlanayotgan temir shkaf nazorat qulflari bilan qulflanadi); inkassator xaltalariga pullarni joylashtirishda ishtirok etadi va ilova qaydnomasini tuzib inkassatorlar orqali bank filialiga yuboradi. 185. Bir necha nazoratchilar faoliyat koʻrsatadigan omonat kassalarda omonat kassa mudiri kunlik operatsiyalar yakunida, mazkur Yoʻriqnomaning 183-bandida koʻrsatilgan vazifalarga qoʻshimcha ravishda, quyidagilarni amalga oshiradi: nazoratchilar tomonidan tuzilgan va kassirlar bilan birgalikda imzolangan kunlik Operatsion kundaliklarni oladi; Operatsion kundaliklardagi jami summalarni yigʻma Operatsion kundalikda jamlab yozadi va yakun chiqaradi; katta kassirdan barcha hujjatlarni olib, hujjatlarning har bir turi boʻyicha banderollarda yozilgan jami summalarni hisoblab chiqadi, hisoblab chiqarilgan summani va yigʻma orderlardagi jami summalarni hisobga olgan holda, yigʻma Operatsion kundalikning tegishli ustunlaridagi summalar bilan solishtiradi va Operatsion kundalikni katta kassir bilan birgalikda, familiyasi, ismi va otasining ismini koʻrsatgan holda, imzo qoʻyadi; kun oxirida katta kassirdagi mavjud naqd pullar, qimmatliklar va qatʼiy hisobda turuvchi blankalarning summasi va sonini yigʻma Operatsion kundalik va Operatsion kundalikka ilova maʼlumotlari bilan solishtiradi. 186. Kunlik operatsiyalarni yakunlashda yigʻma Operatsion kundalikning ayrim ustunlaridagi yakuniy summalar hujjatlarda koʻrsatilgan summaga mos kelmasa, omonat kassa mudiri (katta nazoratchi, nazoratchi) uning sabablarini aniqlashi va bartaraf etishi lozim. 187. Omonat kassada naqd pul yoki qimmatliklar boʻyicha aniqlangan ortiqcha yoki kamomad yuzasidan Tijorat banklarida kassa ishini tashkil etish, naqd pul va boshqa qimmatliklarni inkassatsiya qilishga doir yoʻriqnomada (roʻyxat raqami 3028, 2018-yil 29-iyun) belgilangan tartibda dalolatnoma rasmiylashtiriladi. Bunda, ortiqcha chiqqan naqd pul yoki qimmatliklar bank foydasiga kirim qilinadi, kamomad esa belgilangan tartibda javobgar shaxsdan undirib olinadi. 188. Soʻnggi nazorat qilish uchun berilgan kunlik hujjatlar banderol sifatida yelimlangan Operatsion kundalikka qoʻshiladi hamda sana va omonat kassa raqami yoziladi. 189. Kunlik hisobot va unga ilova qilingan hujjatlar omonat kassalar tomonidan keyingi kundan kechiktirmasdan inkassatsiya xizmati orqali yoki nazoratchi tomonidan bank filialiga yetkazilishi lozim. 190. Omonat boʻlinmasi omonat kassalarning kunlik hisobotlari va ularga ilova qilingan hujjatlarning oʻz vaqtida topshirilishi alohida daftarga qayd etilishi yuzasidan kunlik nazorat oʻrnatishi lozim. 191. Omonat kassa ish vaqti tugagandan soʻng, Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi huzuridagi markaziy qoʻriqlash pultiga topshirilishi lozim. 192. Soʻnggi nazoratchi omonat kassaning kunlik hisoboti va unga ilova qilingan hujjatlarni qabul qilib olgandan keyin quyidagilarni amalga oshiradi: Operatsion kundalik va Operatsion kundalikka ilovaga koʻra hisobot kuni uchun kun boshidagi naqd pul, qimmatliklar va qatʼiy hisobda turuvchi blankalar qoldigʻini tekshirilgan Operatsion kundalik va Operatsion kundalikka ilovada koʻrsatilgan oldingi kun oxiridagi qoldiqlar bilan solishtiradi; Operatsion kundalik va Operatsion kundalikka ilovadagi summa va miqdorlar aylanmalariga koʻra hisobot kuni oxiridagi naqd pul, qimmatliklar va qatʼiy hisobda turuvchi blankalar qoldigʻini tekshiradi; Operatsion kundalik va Operatsion kundalikka ilovaning barcha ustunlari boʻyicha summalarni orderlardagi yakuniy yigʻindi summalar bilan solishtiradi; hujjatli banderollarda koʻrsatilgan jami pul summasini Operatsion kundalikning tegishli yakuniy summalari bilan solishtiradi; har bir banderoldagi orderlar hamda kassa hujjatlari summasi va sonini qayta hisoblaydi, olingan natijalarni banderoldagi yozuvlar bilan solishtiradi; Operatsion kundalik, Operatsion kundalikka ilova va banderoldagi imzolarni omonat boʻlinmasidagi imzo va muhr namunalari bilan solishtiradi; har bir operatsiya boʻyicha hujjatlar belgilangan tartibda tasdiqlangan blankalarda rasmiylashtirilganligi, orderlar va hujjatlarda barcha rekvizitlar toʻgʻri yozilganligi, order va hujjatlarda belgilangan imzolar borligi, Chiqim orderlari va hujjatlarda esa bundan tashqari pul yoki qimmatliklarni olganligini tasdiqlab omonatchilar imzolari qoʻyilganligi va imzolar soʻnggi nazoratchiga berilgan namunalarga mosligi, summalarni koʻrsatishda tuzatishlar yoʻqligi, summalarning raqamlar va yozuvlarda koʻrsatilishida oʻzaro mosligini tekshiradi; hujjatlar boʻyicha qatʼiy hisobda turuvchi blankalar nomi, raqami va seriyasiga koʻra toʻgʻri hisobdan chiqarilganligini tekshiradi. Soʻnggi nazoratchi yopilgan omonatlar boʻyicha omonat daftarchalarini Shaxsiy hisobvaraq varaqchalari yozuvlari bilan solishtirib tekshiradi. Hujjatlarda nomuvofiqliklar aniqlangan taqdirda xato va kamchiliklarni bartaraf etish uchun omonat boʻlimi boshligʻiga xabar qiladi. 193. Omonat kassalarning kunlik hisoboti soʻnggi nazorati tugagandan keyin soʻnggi nazoratchi Operatsion kundalik va Operatsion kundalikka ilovaga hamda kassa hisobotining titul varaqasiga tekshiruv sanasini qoʻyadi va imzosi bilan tasdiqlaydi. 194. Soʻnggi nazoratchi har bir yangi ochilgan omonat hisobvaraqlari boʻyicha alohida kartotekalar ochadi. Kartotekalar har bir omonat turi boʻyicha hamda omonat hisobvaraqlari ochilishi sanasi boʻyicha ketma-ketlikda tartib bilan saqlanadi. Soʻnggi nazoratchi kelib tushgan kunlik hisobot va hujjatlarni belgilangan tartibda tekshirib chiqqanidan soʻng, omonat hisobvaraqlarining ochilishi va kirim-chiqim qilinishi boʻyicha birlamchi hujjatlarni (ariza, shaxsini tasdiqlovchi hujjat nusxasi, shartnoma, naqd puldagi kirim-chiqim kassa orderlari, naqd pulsiz oʻtkazmalar boʻyicha yozma topshiriq va memorial orderlar, toʻlgan va yopilgan omonat daftarchalari) saralab oladi va ularni har bir omonatchining kartotekasiga qatʼiy tartibda joylashtirib chiqadi. Kunlik hisobot va boshqa hujjatlarni har bir omonat kassasi boʻyicha alohida yoki omonat kassalari qirqimida bitta yigʻmajildga tikadi. Yigʻmajildlar operatsion kundan keyingi bank ish kunidan kechiktirmasdan tikilishi va barcha masʼul xodimlar tomonidan imzolanishi shart. Yopilgan omonat hisobvaraqlari boʻyicha kartotekadagi hujjatlar, yopilgan omonat daftarchasi bilan birga alohida kartotekaga oʻtkaziladi va omonat boʻlinmasi tomonidan belgilangan tartibda arxivga topshiriladi. 195. Kunlik hisobotdan hujjatlarni olib qoʻyishga yoʻl qoʻyilmaydi va naqd pullarning qoldiqlariga oʻzgartirishlar kiritilmaydi. 196. Operatsion kundalik va Operatsion kundalikka ilovadagi maʼlumotlar orderlardagi maʼlumotlarga mos kelmaganida nomuvofiqlik sabablari aniqlanadi. 197. Orderlardagi maʼlumotlar bilan Operatsion kundalik va Operatsion kundalikka ilovadagi maʼlumotlar oʻrtasida notoʻgʻri arifmetik hisob-kitob yoki nazoratchining texnik xatolikka yoʻl qoʻyganligi sababli nomuvofiqlik yuzaga kelganda, yoʻl qoʻyilgan notoʻgʻri yozuv uni oʻqish imkonini beradigan darajada oʻchiriladi va notoʻgʻri yozuv ustidan toʻgʻri maʼlumotlar yoziladi hamda “Tuzatildi” degan yozuv va sana kiritiladi va imzolanadi. 198. Xatolarni tuzatish uchun orderlar omonat boʻlinmasi boshligʻi va kunlik hisobotni tekshirgan soʻnggi nazoratchi tomonidan imzolanadi va Operatsion kundalikka xatolik sabablari va kiritilgan tuzatishlar haqida maʼlumotlar yoziladi. 199. Orderlardagi maʼlumotlar bilan Operatsion kundalik va Operatsion kundalikka ilovadagi maʼlumotlar oʻrtasida aniqlangan nomuvofiqlik boʻyicha omonatlarni noqonuniy oʻzlashtirish yoki boshqa jinoyatlar sodir etish alomatlariga shubha tugʻilgan hollarida soʻnggi nazoratchi darhol bu haqda bank filiali rahbarini xabardor qiladi. Bunda, bank filiali rahbari tomonidan komissiya tuziladi va mazkur omonat kassa operatsiyalari qoʻshimcha ravishda taftishdan oʻtkaziladi hamda taftish natijasida jinoyat sodir etish alomatlari tasdiqlansa, huquqni muhofaza qilish organlariga belgilangan tartibda maʼlumot beriladi. 200. Soʻnggi nazoratchi omonat kassalarining kunlik hujjatlarni tikib, rasmiylashtirganidan soʻng kunlik hujjatlar yigʻmajildlarini maxsus daftarga imzo qoʻydirgan holda bankning yakuniy nazoratni amalga oshiruvchi xodimga topshiradi. Maxsus daftar ushbu Yoʻriqnomaning 62-bandiga muvofiq yuritilishi va unda hujjatlarni taqdim etish vaqti, ularning olinganligi va qaytarilganligi toʻgʻrisida imzolar uchun joy ajratilgan boʻlishi lozim. Yakuniy nazoratni amalga oshiruvchi xodim bankning omonatlar boʻyicha yigʻmajildlarini bank elektron axborotlar bazasi asosida qonunchilikka mosligi va maqsadga muvofiqligini tekshirib chiqishi va yigʻmajildlarning titul varaqasiga oʻz imzosini qoʻyishi lozim. 201. Ish kuni tugaganidan keyin kartotekalar saqlanayotgan metall qutilar va xona qulflanadi va metall muhrlar bilan muhrlanadi. Muhrlash uchun surgʻuch yoki plastilin qoʻllaniladi. Xona va kartoteka kalitlari hamda muhr omonat boʻlinmasi boshligʻida saqlanadi. Xona va kartotekalar ochilishidan oldin muhrlar buzilmaganligi tekshirilishi zarur. 202. Soʻnggi nazoratchida kassir va nazoratchilarning imzosi hamda omonat kassa muhri namunalari boʻlishi kerak. 203. Imzolar namunalari har yili 1-yanvar holatiga koʻra hamda masʼul xodimlar oʻzgarganda yangilanib turilishi shart. 204. Omonat daftarchalari va shaxsiy hisobvaraq varaqchalari qatʼiy hisobda turuvchi blanka sifatida Bosh bank va “Davlat belgisi” davlat-ishlab chiqarish birlashmasi oʻrtasida tuziladigan shartnoma asosida yagona shakldagi maxsus himoya belgilari bilan taʼminlangan qogʻozda tayyorlanib, Bosh bank tomonidan bankning barcha filiallariga yetkaziladi. 205. Har ish kuni boshida omonat boʻlinmasi masʼul xodimi tomonidan omonat daftarchalari va shaxsiy hisobvaraq varaqchalarini olish uchun bank (filial) rahbari nomiga talabnoma rasmiylashtiriladi. Talabnomada omonat daftarchalari va shaxsiy hisobvaraq varaqchalarini soni koʻrsatiladi va masʼul xodim imzosi bilan tasdiqlanadi. 206. Markaziy omonat kassaga ega bank filiallarida omonat daftarchalari va shaxsiy hisobvaraq varaqchalarini bank filiali tasarrufidagi boshqa omonat kassalarga hamda oʻzining omonatchilariga berish uchun filial binosida joylashgan markaziy omonat kassa kassiri tomonidan bank (filial) rahbari nomiga talabnoma rasmiylashtiriladi. Talabnoma markaziy omonat kassa nazoratchisi hamda omonat boʻlinmasi boshligʻi imzosi bilan tasdiqlanadi. 207. Omonat daftarchalari va shaxsiy hisobvaraq varaqchalari talabnoma asosida berilganda buxgalteriya boʻlinmasi masʼul ijrochi buxgalteri tomonidan tegishli buxgalteriya oʻtkazmasi beriladi. 208. Omonat boʻlinmasida yoki bank filiali binosida joylashgan markaziy omonat kassada omonat daftarchalari va shaxsiy hisobvaraq varaqchalarining kirim-chiqim hisobi boʻyicha kitob yuritiladi. Omonat daftarchalari va shaxsiy hisobvaraq varaqchalari kassirga kitobda olinganligi toʻgʻrisida imzo qoʻydirilib tarqatiladi. 209. Omonat kassalarda kassir har kuni ish boshlanishidan oldin nazoratchiga operatsiyalarni rasmiylashtirish uchun zarur boʻlgan omonat daftarchalari va shaxsiy hisobvaraq varaqchalarini beradi. 210. Buzilgan omonat daftarchalari va shaxsiy hisobvaraq varaqchalarining har birida “buzilgan” degan yozuv va sana kiritiladi hamda nazoratchi va kassir tomonidan imzolanadi. Buzilgan omonat daftarchalari va shaxsiy hisobvaraq varaqchalari soni, seriyasi va raqamlari Ishlatilgan qatʼiy hisobda turuvchi blankalarni hisobdan chiqarish orderining orqa tomonida koʻrsatilib, unga ilova qilinadi. 211. Omonat boʻlinmasining masʼul xodimi tomonidan kun boshida berilgan barcha omonat daftarchalarining sonini ishlatilgan, buzilgan va foydalanilmagan omonat daftarchalari sonlarining yigʻindisi bilan, kun davomida ishlatilgan omonat daftarchalari sonini yangi omonatchilarga ochilgan shaxsiy hisobvaraqlar soni bilan, yoʻqolgan omonat daftarchalari oʻrniga yangi berilgan omonat daftarchalari sonini omonatchilar tomonidan omonat daftarchasining yoʻqolganligi haqidagi arizalar soni bilan hamda yangi almashtirib berilgan omonat daftarchalari sonini omonatchining toʻlgan omonat daftarchalari soni bilan solishtiradi. Omonat boʻlinmasining masʼul xodimi tomonidan kun boshida berilgan barcha shaxsiy hisobvaraq varaqchalarining sonini ishlatilgan, buzilgan va foydalanilmagan shaxsiy hisobvaraq varaqchalari sonlarining yigʻindisi bilan, kun davomida ishlatilgan shaxsiy hisobvaraq varaqchalari sonini yangi omonatchilarga ochilgan shaxsiy hisobvaraqlar soni bilan solishtiradi. 212. Taqqoslash jarayonida farq aniqlanganda omonat boʻlinmasining masʼul xodimi zudlik bilan bank filiali rahbariga xabar beradi. 213. Omonat operatsiyalarining amalga oshirilishini ushbu Yoʻriqnoma talablari asosida tashkil qilish boʻyicha javobgarlik bank rahbariyati zimmasiga yuklatiladi. 214. Soʻnggi nazorat amalga oshirilgunga qadar omonat kassada omonat operatsiyalarining qonuniyligiga hamda pul va qimmatliklarning butligiga kassir va nazoratchi javobgardir. 215. Aniqlangan noqonuniy operatsiyalar uchun nazoratchi, kassir, soʻnggi nazoratchi, bosh buxgalter va filial rahbari javobgardir. Bank omonatlar boʻyicha majburiyatlarni belgilangan muddatda va toʻliq bajarishni oʻz zimmasiga oladi. Banklardagi omonatlar Fuqarolarning banklardagi omonatlarini kafolatlash fondi bilan himoyalangan. Bank oʻz mijozlariga turli operatsiyalar va ularning hisob-kitob holatiga tegishli boʻlgan axborotlarning sir saqlanishiga kafolat beradi. Omonat daftarchasining raqami mavjudligiga eʼtibor qarating. Omonatchiga har bir omonat turi boʻyicha alohida shaxsiy hisobvaraq varaqchasi yuritiladi, ushbu varaqchada omonat boʻyicha har bir bajarilgan operatsiya omonatchining imzosi bilan tasdiqlanishi lozim. Omonat qabul qilinganda, bank tomonidan omonatchiga omonat qabul qilinganligining tasdigʻi sifatida Tasdiqnoma beriladi. Omonat daftarchasiga omonatchi tomonidan biron-bir yozuv kiritilishi taqiqlanadi. Omonat mablagʻlari omonat daftarchasi va shaxsini tasdiqlovchi hujjat bilan bankka taqdim etilgan holda beriladi. Omonat daftarchasi bank tomonidan omonat boʻyicha bajarilgan operatsiyalarni tasdiqlovchi va omonat boʻyicha olingan majburiyatlarni kafolatlovchi hujjat hisoblanadi. Omonat yopilgan taqdirda, omonat daftarchasi bankka qaytarilishi shart. Omonat daftarchasini begona shaxslarga berish qatʼiyan man etiladi (ishonchnoma orqali berish hollari bundan mustasno). Omonatlar boʻyicha operatsiyalar haqidagi maʼlumotlarni “SMS-banking” dasturidan foydalangan holda mobil aloqa telefoni yoki omonatchiga berilgan alohida identifikatsiya raqami, login va parol yordamida oʻrnatilgan infokioskalar yoki tadbirkorlar xonasidagi kompyuterga oʻrnatilgan maxsus dastur yoxud bankning Internet tarmogʻidagi veb-sayti orqali ochilgan shaxsiy kabinetlarga kirib olish mumkin.