Spirt va alkogolli mahsulotlar ishlab chiqarish va sotish ustidan davlat nazoratini kuchaytirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida
(resolution, 2024-08-16)

Vazirlar Mahkamasi qayd etadiki, spirt, alkogolli mahsulotlar va aksiz soligʻi solinadigan tovarlarning boshqa turlarini ishlab chiqarish va sotishni tartibga solish yuzasidan koʻrilayotgan chora-tadbirlarga qaramasdan jiddiy nuqsonlar va kamchiliklar mavjud. Oʻtkazilgan tekshirishlar spirt, alkogolli mahsulotlarni yashirin ishlab chiqarish, ularning noqonuniy aylanishi holatlariga barham berilmaganligini koʻrsatmoqda. Ishlab chiqarilayotgan va sotilayotgan mahsulotning sifati belgilangan texnik shartlar va standartlarga muvofiq emas. Alkogolli mahsulotlar va aksiz soligʻi solinadigan boshqa mahsulotlar savdo qoidalari qoʻpol ravishda buzilgan holda sotilmoqda. Moliya vazirligi, “Oʻzmevasabzavotuzumsanoat-xolding” xolding kompaniyasi etil spirti va alkogolli mahsulotlar ishlab chiqarayotgan korxonalar faoliyati ustidan zarur nazoratni taʼminlamayapti, buning natijasida hisobga olinmagan mahsulot ishlab chiqarish va sotishning, budjet va budjetdan tashqari jamgʻarmalarga mablagʻlarning tegishli ravishda toʻliq tushmasligining koʻplab holatlari aniqlandi. Spirt va alkogolli mahsulotlarning respublikaga kontrabanda yoʻli bilan olib kelinishi va sotilishiga barham berish yuzasidan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi, Davlat bojxona qoʻmitasi va Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Soliq va valyutaga oid jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti tomonidan nihoyatda qoniqarsiz ish olib borilmoqda. Bularning barchasi davlatning manfaatlariga sezilarli iqtisodiy zarar yetkazmoqda, kishilarning salomatligini xavf ostiga qoʻymoqda, isteʼmolchilarning huquqlarini kamsitmoqda. Isteʼmolchilarning huquqlari himoya qilinishini kuchaytirish, alkogolli mahsulotlar noqonuniy ishlab chiqarilishi, sifatsiz va kontrabanda yoʻli bilan olib kelingan alkogolli mahsulotlar sotilishiga yoʻl qoʻyilmasligi uchun nazoratni kuchaytirish, budjetga daromadlar toʻliq tushushini taʼminlash va oʻzaro hisob-kitoblarni tartibga solish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Moliya vaziri (Nurmurodov), Davlat soliq qoʻmitasi raisi (Sayfiddinov), Davlat bojxona qoʻmitasi raisi (Parpiyev), “Oʻzmevasabzavotuzumsanoat-xolding” xolding kompaniyasi raisiga (Ayupov) spirt va alkogolli mahsulotlar noqonuniy ishlab chiqarilishi, kontrabanda yoʻli bilan olib kelinishi, sifatsiz mahsulot sotilishiga yoʻl qoʻyilmasligi, alkogolli mahsulotlar aylanishidan soliq toʻlovlari toʻliq va oʻz vaqtida tushishi uchun shaxsan javobgar ekanliklari qatʼiy koʻrsatib oʻtilsin. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Davlat soliq qoʻmitasi, Davlat bojxona qoʻmitasi ikki hafta muddatda Vazirlar Mahkamasiga spirt va alkogolli mahsulotlar ishlab chiqarilishi, sotilishi va aylanishi ustidan qattiq nazoratni taʼminlash, birinchi navbatda, bunga bevosita aloqador boʻlgan barcha tuzilmalarning javobgarligini kuchaytirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida takliflar kiritsinlar, bunda koʻrsatib oʻtilgan mahsulot davlat monopoliyasi obyekti ekanligi nazarda tutilsin. 3. Quyidagi tartib belgilansin, unga koʻra: Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Iqtisodiyot vazirligi manfaatdor tuzilmalar bilan birgalikda yangi kalendar yilga Davlat budjeti loyihasini tayyorlashda joriy yilning 1-noyabridan kechikmay etil spirti va alkogolli mahsulotlar ishlab chiqarish va ulardan foydalanish balansini ishlab chiqadi va tasdiqlash uchun Vazirlar Mahkamasiga kiritadi; etil spirti va alkogolli mahsulotlar ishlab chiqarish faoliyatini huquqi uchun arizalarni koʻrib chiqish va litsenziya berishda Vazirlar Mahkamasining koʻrsatib oʻtilgan Komissiyasi etil spirti va alkogolli mahsulotlar ishlab chiqarish va ulardan foydalanishning har yili tasdiqlanadigan balansi parametrlariga qatʼiy amal qilishga majburdir; etil spirti va alkogolli mahsulotlar ishlab chiqarish faoliyatini amalga oshirish huquqi uchun litsenziya ishlab chiqarilayotgan mahsulotning har bir turiga, ularni ishlab chiqarishning aniq hajmi koʻrsatilgan holda alohida beriladi; faoliyatning ayrim turlarini litsenziyalash toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilganda, shuningdek etil spirti va alkogolli mahsulotlar ishlab chiqarish darajasi litsenziyada koʻrsatilgan hajmlarda taʼminlanmaganda, uch oy va undan koʻp oy mobaynida budjetga va budjetdan tashqari jamgʻarmalarga toʻlovlar boʻyicha muddatida toʻlanmagan qarzlar mavjud boʻlganda, sifatsiz spirt va alkogolli mahsulotlar ishlab chiqarilishi va sotilishi aniqlanganda litsenziyaning amal qilishi belgilangan tartibda toʻxtatiladi. 5. Vazirlar Mahkamasining etil spirti va alkogolli mahsulotlar ishlab chiqarish faoliyatini litsenziyalash komissiyasi 2004-yil 1-martgacha Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi, Moliya vazirligi, “Oʻzstandart” agentligi bilan birgalikda spirt va alkogolli mahsulotlar ishlab chiqaruvchi korxonalar faoliyatini tanqidiy oʻrganib chiqsin va mazkur qaror bilan tasdiqlangan Nizom talablariga muvofiq etil spirti va alkogolli mahsulotlar ishlab chiqarish faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyalarni qayta rasmiylashtirsin. Belgilansinki, 2004-yil 1-martgacha litsenziyalarni qayta rasmiylashtirmagan korxonalarning ilgari berilgan litsenziyalari bekor qilinadi hamda ular etil spirti va alkogolli mahsulotlar ishlab chiqarish bilan shugʻullanish huquqiga ega boʻlmaydi. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi, Davlat soliq qoʻmitasi, Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti spirt va alkogolli mahsulotlar noqonuniy ishlab chiqarilishi, kontrabanda yoʻli bilan olib kelinishi va sotilishi ustidan qattiq nazorat oʻrnatsinlar hamda ularni aniqlash boʻyicha amaliy chora-tadbirlar koʻrsinlar. Amalga oshirilayotgan ishlarning natijalari toʻgʻrisida yilning har choragida Vazirlar Mahkamasiga axborot berilsin. 7. “Oʻzstandart” agentligi tegishli idoralar va tashkilotlar bilan birgalikda bir oy muddatda respublikada yetishtirilayotgan bugʻdoyning navlari va klasslaridan kelib chiqib xom ashyo sarfining va etil spirti chiqishining yagona normalarini ishlab chiqsin va tasdiqlasin. 10. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi, Moliya vazirligi, Davlat soliq qoʻmitasi, “Oʻzstandart” agentligi, “Oʻzmevasabzavotuzumsanoat-xolding” xolding kompaniyasi va “Oʻzspirtsanoat” aksiyadorlik kompaniyasi ikki hafta muddatda etil spirti va alkogolli mahsulotlar ishlab chiqaruvchi korxonalar pasporti shaklini ishlab chiqsinlar va tasdiqlash uchun Etil spirti va alkogolli mahsulotlar ishlab chiqarish faoliyatini litsenziyalash komissiyasiga kiritsinlar. 11. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 5-ilovaga muvofiq ayrim qarorlari oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin va baʼzilariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda: Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga Hukumat qarorlariga mazkur qarorga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida takliflar kiritsin; vazirliklar va idoralarning normativ hujjatlari mazkur qarorga muvofiqlashtirilishini taʼminlasin. 12. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat maslahatchisi T.A. Xudaybergenov va Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosarlari R.S. Azimov va M.Z. Usmonov zimmasiga yuklansin. 1. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Alkogolli mahsulot ishlab chiqarishga davlat monopoliyasini joriy etish toʻgʻrisida”gi Farmonini bajarishga oid chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 1997-yil 14-avgustdagi 398-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 1997-y., 8-son, 28-modda). 2. Vazirlar Mahkamasining “Spirt va alkogolli mahsulotlar ishlab chiqarish va ularning aylanishi ustidan davlat nazoratini mustahkamlash yuzasidan qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 1999-yil 5-yanvardagi 2-son qarorining (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 1999-y., 1-son, 2-modda) 1-4-bandlari, shuningdek qarorga 1, 2 va 5-ilovalar. 3. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Hukumat komissiyalarini tashkil etish masalalari boʻyicha ayrim qarorlariga oʻzgartirish, qoʻshimchalar kiritish, baʼzilarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash haqida” 2000-yil 19-sentabrdagi 359-son qaroriga 1-ilova 16-bandining uchinchi—yettinchi xatboshi. 4. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining qarorlari bilan tashkil etilgan komissiyalar va kengashlar tarkibini tasdiqlash haqida” 2000-yil 30-sentabrdagi 374-son qaroriga 9-ilova. 5. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida” 2003-yil 13-yanvardagi 14-son qaroriga ilovaning 11-bandi (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2003-y., 1-son, 5-modda).