OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI VAZIRLAR MAHKAMASI HUZURIDAGI “SIFAT” OʻZBEKISTON PAXTA TOLASINI SERTIFIKATLASh MARKAZI TOʻGʻRISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASh HAQIDA
(resolution, 2018-05-11)

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Paxta chigiti resurslaridan foydalanish ustidan nazoratni kuchaytirish va ulardan foydalanish samaradorligini oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2005-yil 31-martdagi 93-son qarorini bajarish yuzasidan Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi “Sifat” Oʻzbekiston paxta tolasini sertifikatlash markazi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Vazirlar Mahkamasining “Sifat” Oʻzbekiston paxta tolasini sertifikatlash markazi faoliyatini takomillashtirish toʻgʻrisida” 2004-yil 7-maydagi 220-son qarorining 2-bandi va ushbu qarorga 2-ilova oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Agrosanoat va suv xoʻjaligi komplekslari masalalari axborot-tahlil departamentiga yuklansin. 1. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi “Sifat” Oʻzbekiston paxta tolasini sertifikatlash markazi (keyingi oʻrinlarda Markaz deb ataladi) Oʻzbekiston Respublikasida paxta tolasi va chigitini sertifikatlash va ularning sifatini nazorat qilish organi hisoblanadi. Markaz oʻz faoliyati toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga hisob beradi. 2. Markaz tizimiga Paxta chigitidan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi, Paxta chigiti sifatini nazorat qilish markaziy laboratoriyasi, Tekshirish va nazorat qilish markaziy laboratoriyasi, mintaqaviy sinov laboratoriyalari hamda paxta tozalash korxonalari huzuridagi yuridik shaxs maqomiga ega boʻlmagan urugʻchilik laboratoriyalari kiradi. 3. Markaz oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga va qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining qarorlari va boshqa hujjatlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, shuningdek mazkur Nizomga amal qiladi. 4. Markaz oʻz faoliyatini davlat boshqaruvining boshqa organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, jamoat birlashmalari va boshqa tashkilotlar bilan oʻzaro hamkorlikda amalga oshiradi. 5. Markazni va uning mintaqaviy boʻlinmalarini moddiy-texnik taʼminlash, Markaz tizimi xodimlari mehnatiga haq toʻlash paxta tolasi va chigitini sertifikatlash ishlarini bajarishdan tushadigan mablagʻlar, shuningdek amaldagi qonun hujjatlariga zid boʻlmagan boshqa manbalar hisobiga, Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi bilan kelishilgan xarajatlar smetasiga muvofiq amalga oshiriladi. 6. Markaz yuridik shaxs hisoblanadi, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbi tasviri tushirilgan va oʻz nomi yozilgan muhrga ega boʻladi. 7. Quyidagilar markazning asosiy vazifalari hisoblanadi: a) belgilangan standartlar, metodikalar, qoidalar, kontraktlar, shartnomalarga hamda respublika hududida va uning tashqarisida paxta tolasini ishlab chiqarish va saqlash joylarida uning sifatiga qoʻyiladigan talablarni nazarda tutuvchi boshqa bitimlarga muvofiq paxta tolasini sertifikatlash va uning sifatini nazorat qilish; b) respublika paxta tozalash zavodlarida paxta tolasi turkumlari massasini nazorat qilish; v) jahon bozori va ichki bozor talablariga muvofiq paxta tolasini sertifikatlash va uning sifatini nazorat qilish tizimini rivojlantirish va taʼminlash boʻyicha amaliy va ilmiy faoliyatni amalga oshirish; g) paxta tozalash sanoati korxonalarini, paxta tolasi, momigʻi va chigiti xaridorlarini va boshqa tashkilotlarni sertifikatlanadigan mahsulotning standart namunalari bilan taʼminlash; d) manfaatdor tashkilotlar va idoralar bilan birgalikda gʻoʻzalarni tolaning yopishqoqligi jihatidan aprobatsiya qilishda, shuningdek yuqori tashkilotlar tomonidan ruxsat berilgan paxta tozalash zavodlari tayyorlov punktlarida qabul qilib olishda paxta xomashyosi sifatini nazorat tekshiruvidan oʻtkazishda qatnashish; e) Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro moliya tashkilotlari bilan tuzilgan bitimlariga muvofiq loyihalarni amalga oshirishda qatnashish; j) paxta mahsulotini sertifikatlash, tasniflash, sinash usullari boʻyicha mutaxassislar tayyorlash; z) paxta chigiti ishlab chiqarishni, uning miqdorini, sifatini, undan maqsadli foydalanishni, mulkchilik shakllaridan qatʼi nazar, paxta tozalash, yogʻ-moy korxonalarida paxta chigitini hamda uni qayta ishlashdan olinadigan mahsulotlarni sifatli saqlashning taʼminlanishini, tashish vaqtida nobud boʻlishini qisqartirishni, shuningdek qishloq xoʻjaligi korxonalarida urugʻlik chigitdan foydalanishni nazorat qilish; i) paxta chigitiga va uni qayta ishlashdan olinadigan mahsulotlarga normativ-texnik hujjatlar talablariga, shuningdek qabul qilib olish, yuklab joʻnatish, saqlash, qayta ishlash va eksport-import operatsiyalarida ularning sifatini sinash metodlariga rioya etilishini muntazam ravishda nazorat qilish; k) paxta tozalash korxonalarida ishlab chiqarilayotgan texnik chigitning har qaysi turkumini muvofiqlik sertifikati bergan holda sinashni amalga oshirish; l) paxta tozalash va yogʻ-moy sanoati korxonalariga paxta chigitini saqlash, tozalash, quritish, unga ishlov berish boʻyicha, shuningdek paxta tozalash korxonalarida normativ-texnik hujjatlarni va ilgʻor texnologiyalarni belgilangan tartibda joriy etish, texnik chigitni topshirish-qabul qilib olish mexanizmini takomillashtirish masalalarida metodik yordam koʻrsatish. 8. Markaz oʻziga yuklangan vazifalarni bajarish uchun quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi: a) paxta tolasi, chigitiga va uni qayta ishlashdan olinadigan boshqa mahsulotlarga davlat standartlarini ishlab chiqishda qatnashadi; b) sertifikatlash tartibini belgilovchi normativ-texnik, tashkiliy-metodik hujjatlarni ishlab chiqadi va yangilab boradi; v) sertifikatlash uchun buyurtmalar qabul qiladi va paxta tolasi va chigiti sifatini nazorat qiladi; g) paxta tolasi va chigiti tashqi koʻrinishining standart namunalarini tayyorlaydi; d) paxta tolasi va chigiti sifatini aniqlash metodlarini ishlab chiqadi va tasdiqlaydi hamda zarurat boʻlganda manfaatdor tashkilotlar va idoralar bilan birgalikda ularni takomillashtirish yuzasidan tegishli ilmiy-tadqiqot ishlarini amalga oshiradi; e) paxta mahsulotlarini sertifikatlash, tasniflash va sinash usullari boʻyicha mutaxassislar tayyorlaydi, oʻqitishning shakl va usullarini takomillashtirish tadbirlarini ishlab chiqadi; j) paxta mahsulotini sertifikatlash sohasida respublikada va uning tashqarisida paxta tolasi va chigitini ishlab chiqaruvchilar, tashqi savdo tashkilotlari va paxta mahsulotlari isteʼmolchilari bilan oʻzaro hamkorlik qiladi; z) paxta chigiti va uni qayta ishlashdan olingan mahsulotlarning sifati, saqlanishi, ulardan oqilona foydalanilishi ustidan davlat nazoratini amalga oshiradi; i) respublika hududida xoʻjalik yurituvchi subyektlar oʻrtasida paydo boʻladigan nizoli holatlarda, shuningdek eksport-import operatsiyalarida oʻz vakolatlari doirasida paxta chigitining sifati boʻyicha sinovlar oʻtkazadi hamda jismoniy va yuridik shaxslar uchun xulosalar beradi; k) paxta chigiti va uni qayta ishlashdan olingan mahsulotlarning balanslarini tuzishda qatnashadi, xarid qilish, shu jumladan import boʻyicha xarid qilish moʻljallanayotgan xomashyoning sifati boʻyicha, shuningdek uni eksport qilishda takliflar kiritadi; l) texnologik jarayonlar bilan tartibga solingan paxta chigiti va uni qayta ishlashdan olingan mahsulotlardan foydalanish bilan bogʻliq sifat, saqlash, oqilona foydalanish, hisobini yuritish masalalari boʻyicha normativ-texnik hujjatlarni belgilangan tartibda ishlab chiqish, tasdiqlash va manfaatdor idoralar bilan kelishishda, shu jumladan ishlab chiqarish, transportda tashish va saqlashda ularning chiqishini, tabiiy kamayish normalarini aniqlashda qatnashadi; m) paxta chigiti va uni qayta ishlashdan olingan mahsulotlarning sifatini oshirish va ulardan oqilona foydalanish davlat dasturlarini tayyorlashda ishtirok etadi; n) paxta chigiti sifatining yomonlashishi, kamomadi holatlari va sabablarini aniqlaydi, zarurat boʻlganda ularni bartaraf etishga doir koʻrsatmalar beradi hamda paxta chigiti va uni qayta ishlashdan olingan mahsulotlar resurslarining saqlanishi va ulardan foydalanish ishlarining ahvoli toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga va mahalliy davlat hokimiyati organlariga axborot beradi; o) tashqi iqtisodiy faoliyatni amalga oshiradi. 9. Markaz oʻziga yuklangan vazifalarni bevosita va mintaqaviy sinov boʻlinmalari orqali hal qiladi. 10. Markaz oʻziga yuklangan vazifalar va funksiyalarni bajarish uchun quyidagi huquqlarga ega: a) respublikadagi ishlab chiqaruvchilar va isteʼmolchilar uchun majburiy boʻlgan paxta tolasi va chigitining milliy standartlarga muvofiqlik sertifikatini belgilangan tartibda berish; b) paxta tolasi va chigitini eksportga yetkazib berish jarayonida uning sifatiga baho berilayotganda, sifat masalalari koʻrib chiqilayotganda xorijiy va xalqaro tashkilotlarda respublika manfaatlarini ifodalash; v) paxta chigiti va uni qayta ishlashdan olingan mahsulotlar resurslarini ishlab chiqarish, saqlash, qayta ishlash va sotish korxonalari va tashkilotlarini belgilangan tartibda tekshirish; g) korxonalar va tashkilotlarning tekshirish bilan bogʻliq masalalar boʻyicha hujjatlari bilan tanishish; d) korxonalarda paxta chigiti va uni qayta ishlashdan olingan mahsulotlarning namunalarini belgilangan tartibda olish, tekshirib koʻrish uchun ularning laboratoriyalaridan foydalanish va zarurat boʻlganda tekshirish bilan bogʻliq ishlarni bajarish uchun korxonalar mutaxassislarini jalb etish, zarurat boʻlganda paxta chigiti va uni qayta ishlashdan olingan mahsulotlar namunalarini qoʻshimcha ravishda tekshirish uchun tegishli laboratoriyalarga joʻnatish; e) zarurat boʻlganda avtomobil va temir yoʻl transportidan tushirilayotgan va ularga yuklanayotgan paxta chigiti va uni qayta ishlashdan olingan mahsulotlar turkumlarini paxta tozalash va yogʻ-moy korxonalari bilan birgalikda nazorat qilish tartibida ogʻirligini tortib koʻrish; j) paxta chigiti va mahsulotlar qoldigʻi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarning ishonchliligi asosli ravishda shubha tugʻdirgan taqdirda paxta chigiti va uni qayta ishlashdan olingan mahsulotlar resurslari qoldiqlarini qayta tortib koʻrgan yoki standart massaga oʻralgan mahsulotni qayta sanab chiqqan holda navbatdan tashqari xatlov oʻtkazilishini tayinlash; z) paxta chigiti va uni qayta ishlashdan olingan mahsulotlarning saqlash uchun yaroqsiz idishlarda saqlanishini taqiqlash, texnologiya va sanitariya rejimlari qoʻpol ravishda buzilganligi aniqlangan taqdirda ayrim ishlab chiqarishlar, sexlar va korxonalar ishini ushbu qoida buzishlar bartaraf etilgunga qadar toʻxtatib qoʻyish, shuningdek normativ va texnik hujjatlar talablariga javob bermaydigan paxta chigiti va uni qayta ishlashdan olingan mahsulotlarni muayyan maqsadda sotishni taqiqlash; i) xoʻjalik yurituvchi subyektlarga, birlashmalarga va boshqa tovar ishlab chiqaruvchilarga paxta chigiti va uni qayta ishlashdan olingan mahsulotlarning sifatini baholash boʻyicha shartnoma asosida xizmatlar koʻrsatish, shuningdek oʻz vakolatlari doirasida boshqa xizmat turlarini koʻrsatish; k) mehnatga haq toʻlash, uni tashkil etish va normalash shakllari va tizimini belgilash; l) bank va tijorat kreditlaridan foydalanish; m) respublikada va chet ellarda oʻz faoliyatini amalga oshirish uchun zarur boʻlgan, amaldagi qonun hujjatlariga zid boʻlmagan bitishuvlarni va boshqa yuridik hujjatlarni tuzish va ishlarni roʻyobga chiqarish; n) oʻz faoliyatini amalga oshirish uchun zarur boʻlgan binolar qurish, sotib olish, oʻzgaga berish, ijaraga olish, kiraga olish va berish; o) respublikada va chet ellarda mustaqil ravishda yoki mamlakatimizdagi yoki xorijiy sheriklar bilan pay asosida filiallar, boʻlimlar, vakolatxonalar va shu kabilarni taʼsis etish; p) korxona va tashkilotlarga, ularning ishlab chiqarish binolariga, omborlariga kirish hamda sinash, sertifikatlash yoki sifatning standartlarga va boshqa normativ-texnik hujjatlar talablariga muvofiqligini nazorat (inspeksiya) qilish uchun tegishli paxta mahsuloti namunalarini tanlab olish; r) korxonalar va tashkilotlardan xomashyo, paxta tolasi va chigiti sifati masalalari boʻyicha maʼlumotlarni belgilangan tartibda olish; s) paxta mahsulotini standartlash va sertifikatlash masalalarini hal etish uchun mutaxassislarni jalb qilish; t) paxta tolasi va chigiti sifatini tekshirish natijalari boʻyicha hujjatlar tuzish hamda tegishli korxonalar va tashkilotlar rahbarlariga amaldagi standartlar buzilishining aniqlangan hollarini bartaraf etish yuzasidan takliflar berish; u) respublikada va chet elda “nou-xau” hamda paxta mahsulotini standartlash, sertifikatlash va sifatini nazorat qilish boʻyicha boshqa ilmiy yutuqlarni belgilangan tartibda sotib olish va sotish. 11. Markaz oʻziga yuklangan vazifalarning samarali bajarilishi uchun javob beradi. 12. Markazga belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan lavozimga tayinlanadigan va lavozimdan ozod qilinadigan bosh direktor boshchilik qiladi. Bosh direktor maqomiga koʻra vazirning birinchi oʻrinbosariga tenglashtiriladi, uning belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan lavozimga tayinlanadigan va lavozimdan ozod qilinadigan, maqomi boʻyicha vazir oʻrinbosarlariga tenglashtiriladigan ikki nafar oʻrinbosarlari, shu jumladan bir nafar birinchi oʻrinbosari boʻladi; Inspeksiya boshligʻi ayni vaqtda “Sifat” Oʻzbekiston paxta tolasini sertifikatlash markazi bosh direktorining oʻrinbosari hisoblanadi. 13. Bosh direktor: Markaz faoliyatiga yakka boshchilik asosida umumiy rahbarlik qiladi; Markaz vakolatiga kiruvchi masalalar boʻyicha qarorlar qabul qiladi hamda Markazga yuklangan vazifalar va funksiyalarning bajarilishi uchun shaxsan javob beradi; oʻz oʻrinbosarlari vakolatlarini belgilaydi, ular oʻrtasida vazifalarni taqsimlaydi, Markaz tizimining boshqa mansabdor shaxslari vakolatlarini, Markaz faoliyatining alohida uchastkalariga rahbarlik qilish yuzasidan oʻz oʻrinbosarlari va boshqa mansabdor shaxslarning javobgarligi darajasini belgilaydi; Markaz tizimi xodimlari bajarishi majburiy boʻlgan buyruqlar chiqaradi va koʻrsatmalar beradi; zarurat boʻlganda xodimlarning belgilangan umumiy soni doirasida Markaz markaziy apparati tuzilmasiga oʻzgartirishlar kiritadi, uning shtat jadvalini, shuningdek Markazning markaziy apparati va uning mintaqaviy sinov laboratoriyalarining xarajatlar smetasini tasdiqlaydi; Markazning markaziy apparati va uning boʻlinmalari xodimlarini belgilangan tartibda lavozimga tayinlaydi va lavozimdan ozod qiladi. Bosh direktor qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi. 14. Markazda bosh direktor (hayʼat raisi), uning oʻrinbosarlari (lavozimiga koʻra), shuningdek Markaz faoliyatining asosiy yoʻnalishlarini muvofiqlashtiruvchi tarkibiy boʻlinmalari rahbarlaridan iborat tarkibda hayʼat tashkil etiladi. Hayʼatning aʼzolari soni va shaxsiy tarkibi bosh direktorning taqdimnomasiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi. Hayʼat quyidagilar bilan bogʻliq masalalarni koʻrib chiqadi: Markaz faoliyatining belgilangan standartlar, metodikalar, qoidalar, kontraktlar, shartnomalarga hamda respublika hududida va uning tashqarisida paxta tolasini ishlab chiqarish va saqlash joylarida uning sifatiga qoʻyiladigan talablarni nazarda tutuvchi boshqa bitimlarga muvofiq paxta tolasini bundan buyon sertifikatlash va uning sifatini nazorat qilish, respublika paxta tozalash zavodlarida paxta tolasi turkumlari massasini nazorat qilishni taʼminlash, shuningdek jahon bozori va ichki bozor talablariga muvofiq paxta tolasini sertifikatlash va uning sifatini nazorat qilish tizimini rivojlantirish va taʼminlash boʻyicha amaliy va ilmiy faoliyatni amalga oshirish boʻyicha ushbu Nizomda belgilangan asosiy yoʻnalishlarini tayyorlash va amalga oshirish; Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi “Sifat” Oʻzbekiston paxta tolasini sertifikatlash markazi nomenklaturasiga kiradigan lavozimlarga kadrlarni tanlash, joy-joyiga qoʻyish, tayyorlash va qayta tayyorlash; Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlarida, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qarorlari va farmoyishlarida belgilangan vazifalarni amalga oshirish boʻyicha ijro intizomini mustahkamlash, ularning oʻz vaqtida va sifatli amalga oshirilishini taʼminlash uchun Markaz rahbarlari va xodimlarining shaxsiy javobgarligini oshirish. Hayʼat Markazning vakolatiga taalluqli boshqa masalalarni ham koʻrib chiqish huquqiga ega. Hayʼat majlisiga Markaz vakolatiga kiradigan masalalar boʻyicha boshqa vazirliklar, davlat qoʻmitalari, idoralar, mahalliy davlat hokimiyati organlari, korxonalar, muassasalar, tashkilotlar rahbarlari taklif etilishi mumkin. Hayʼat uning majlisida tarkibining yarmidan koʻpi qatnashgan taqdirda vakolatli boʻladi. Koʻrib chiqilayotgan masalalar boʻyicha qarorlar oddiy koʻpchilik ovoz bilan qabul qilinadi. Hayʼat qarorlari bosh direktorning buyruqlari bilan amalga oshiriladi. Bosh direktor va hayʼat aʼzolari oʻrtasida kelishmovchiliklar mavjud boʻlgan taqdirda bosh direktor paydo boʻlgan kelishmovchiliklar toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga axborot bergan holda mustaqil ravishda qaror qabul qiladi. Hayʼat aʼzolari ham oʻz fikr-mulohazalarini Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga xabar qilishlari mumkin. Hayʼat faoliyati tartibi uning hayʼat tasdiqlaydigan reglamentida belgilanadi. 15. Markazni tugatish yoki qayta tashkil etish Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.