Oʻsimliklar karantini chegara punktlarini karantin ostidagi mahsulotlarni olib kirishga ixtisoslashtirish toʻgʻrisida
(resolution, 2025-09-29)

Mamlakatimizda oʻsimliklar karantini va himoyasi sohasini takomillashtirish boʻyicha keng koʻlamli ishlar amalga oshirib kelinmoqda. Xususan, fitosanitar xavfsizlikni taʼminlash, oʻsimliklarni zararli organizmlardan ishonchli himoya qilishni takomillashtirish, tadbirkorlik subyektlarini yanada qoʻllab-quvvatlash hamda oʻsimliklar karantini sohasida koʻrsatiladigan xizmatlar sifatini xalqaro standartlarga muvofiqlashtirish borasida tizimli chora-tadbirlar olib borilmoqda. Xorijiy mamlakatlardan Oʻzbekiston Respublikasiga olib kiriladigan karantin ostidagi mahsulotlar bilan karantin ahamiyatiga ega boʻlgan zararli organizmlar kirib kelishining oldini olishda Oʻzbekiston Respublikasining Davlat chegarasi orqali oʻtkazish punktlariga bevosita tutash boʻlgan yoki boʻlmagan hududlarida tashkil etilgan va etiladigan bojxona terminallarida tezkor fitosanitar nazoratni amalga oshirish zarurati yuzaga kelmoqda. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasi Oʻsimliklar karantini va himoyasi agentligini tashkil etish toʻgʻrisida” 2021-yil 15-iyuldagi PQ-5185-son qaroriga muvofiq oʻsimliklar karantini chegara punktlarini respublika hududiga karantin ostidagi mahsulotlar olib kirilishiga ixtisoslashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Quyidagilar: Karantin ostidagi mahsulotlarni olib kirishga ixtisoslashtiriladigan oʻsimliklar karantini chegara punktlari roʻyxati 1-ilovaga muvofiq; Oʻsimliklar karantini chegara punktlarini karantin ostidagi mahsulotlarni olib kirishga ixtisoslashtirishga doir talablar 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻsimliklar karantini toʻgʻrisida”gi Qonuni 14-moddasiga muvofiq oʻsimliklar karantini chegara punkti Oʻzbekiston Respublikasining Davlat chegarasi orqali oʻtkazish punktlarida, ichki hududlararo chegara punktlarida tashkil etiladi hamda Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan xonalar, tekshiruvlar oʻtkazish va namunalar olish, fitosanitariya ekspertizasini va fumigatsiya ishlarini amalga oshirish uchun vositalar, aloqa vositalari va Internet jahon axborot tarmogʻi bilan taʼminlanishi belgilangani maʼlumot uchun qabul qilinsin. 3. Belgilansinki, 2026-yil 1-yanvardan boshlab: oʻsimliklar karantini chegara punktlarida hamda unga bevosita tutash boʻlgan va boʻlmagan hududlarida tashkil etilgan va etiladigan bojxona terminallari hamda karantin ostidagi mahsulotlarni bojxona rasmiylashtiruviga qadar vaqtincha saqlash uchun foydalaniladigan bino va inshootlari (omborlar) hamda ularning shart-sharoitlari manfaatdor jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan oʻz mablagʻlari yoki qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa mablagʻlar hisobidan 2-ilovada belgilangan talablarga muvofiqlashtiriladi; oʻsimliklar karantini chegara punktlari orqali kirib keladigan karantin ostidagi mahsulotlarni chegara punktlariga bevosita tutash boʻlgan va boʻlmagan hududlarda tashkil etilgan bojxona terminallarida va/yoki karantin ostidagi mahsulotlarni bojxona rasmiylashtiruviga qadar vaqtincha saqlash uchun foydalaniladigan bino va inshootlarda (omborlarda) fitosanitariya nazoratidan oʻtkaziladi. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Oʻsimliklar karantini va himoyasi agentligi: a) har chorakda karantin ostidagi mahsulotlarni olib kirishga ixtisoslashtiriladigan oʻsimliklar karantini chegara punktlari hamda unga bevosita tutash boʻlgan va boʻlmagan hududlarida tashkil etilgan va tashkil etiladigan bojxona terminallarini hamda karantin ostidagi mahsulotlarni bojxona rasmiylashtiruviga qadar vaqtincha saqlash uchun foydalaniladigan bino va inshootlar (omborlar)ni 2-ilovaga asosan talablarga muvofiqligi boʻyicha xatlovdan oʻtkazadi va reyestrini shakllantiradi hamda shakllantirilgan reyestrni Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Bojxona qoʻmitasi (keyingi oʻrinda — Bojxona qoʻmitasi)ga taqdim etib boradi. Bunda Bojxona qoʻmitasi Oʻsimliklar karantini va himoyasi agentligi tomonidan taqdim etilgan reyestr asosida respublika hududiga olib kiriladigan karantin ostidagi mahsulotlarni fitosanitariya nazoratidan oʻtkazishga yoʻnaltiradi hamda bu haqda tashqi iqtisodiy faoliyat subyektlarini bojxona axborot tizimi orqali xabardor qilib boradi; b) Bojxona qoʻmitasi bilan birgalikda oʻsimliklar karantini chegara punktlarini 2025 — 2027-yillarda bosqichma-bosqich respublika hududiga olib kiriladigan karantin ostidagi mahsulotlar boʻyicha ixtisoslashtirishga doir talablarga muvofiqlashtirish choralarini koʻradi hamda, zaruratga koʻra, ushbu qarorga 1-ilovada keltirilgan roʻyxatga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritib boradi. 5. Karantin ostidagi mahsulotlarni olib kirishga ixtisoslashtirilgan oʻsimliklar karantini chegara punktlarining eksport yoʻnalishida tashqi savdo yuklari boʻyicha oʻtkaziladigan fitosanitariya nazorat funksiyalari bojxona organlari tomonidan muvofiqlashtiriladi. Bunda: bojxona organlari oʻsimliklar karantini chegara punktlarining respublika hududidan eksport yoʻnalishida olib chiqiladigan karantin ostidagi mahsulotlarni hujjatli nazorat tartib-taomillaridan oʻtkazadi hamda bojxona axborot tizimiga bu haqda qayd etib boradi; shubhali yoki zarur holatlarda mahsulotlarni koʻzdan kechirish hamda qoʻl yukida mavjud karantin ostidagi mahsulotlarga belgilangan tartibda fitosanitariya sertifikatini rasmiylashtirish uchun oʻsimliklar karantini davlat inspektorini jalb qiladi. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni ikki oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin. 7. Ushbu qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari J.A. Xodjayev zimmasiga yuklansin. 1. Karantin ostidagi mahsulotlarni olib kirishga ixtisoslashtiriladigan oʻsimliklar karantini chegara punktlari va uning bevosita tutash boʻlgan yoki boʻlmagan hududlarida tashkil etilgan va etiladigan bojxona terminallarini, karantin ostidagi mahsulotlarni fitosanitariya nazoratidan oʻtkazish hamda karantin ostidagi mahsulotlarni bojxona rasmiylashtiruviga qadar vaqtincha saqlanadigan bino va inshootlarni (omborlar) tashkil etish, qurish va rekonstruksiya qilish ishlari ushbu talablar asosida amalga oshiriladi. 2. Ushbu Talablarda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllanadi: karantin ostidagi mahsulot — oʻsimliklar karantini obyektlarini tashuvchilar boʻlishi mumkin boʻlgan oʻsimliklar, ularning qismlari, ekin materiallari, qayta ishlash mahsuloti va boshqa mahsulot hamda yuklar; fitosanitariya nazorati — Oʻzbekiston Respublikasi hududiga olib kirilayotgan, uning hududidan olib chiqilayotgan va tranzit tarzida tashiladigan karantin ostidagi mahsulotlarni tekshirishda oʻsimliklar karantini davlat inspektori tomonidan amalga oshiriladigan kompleks tadbirlar. 3. Karantin ostidagi mahsulotlarni olib kirishga ixtisoslashtiriladigan oʻsimliklar karantini chegara punktlari va uning bevosita tutash boʻlgan yoki boʻlmagan hududlarida tashkil etilgan va etiladigan bojxona terminallarini qurish va rekonstruksiya qilish mazkur Talablar asosida amalga oshirilishi lozim. Bunda quyidagilar talab qilinadi: xonalari sanitariya-gigiyena, qurilish meʼyorlari va qoidalarida belgilangan talablarga muvofiq shamollatilishi, havoni sovitish va isitish, suv taʼminoti va kanalizatsiya, shuningdek, yongʻinga qarshi vositalar va favqulodda holatlarda ogohlantirish signalizatsiya tizimlari bilan jihozlangan boʻlishi; barcha kirish va oʻtish yoʻllari, piyodalar yoʻlaklari, yukni ortish va tushirish maydonchalari chang hosil qilmaydigan, suv oʻtkazmaydigan, yuvish hamda dezinfeksiya qilish uchun qulay, hosil boʻlgan oqovalarni kanalizatsiyaga yoʻnaltirish imkoniyatiga ega qattiq qoplamali boʻlishi; hududi daraxt va butalardan xoli boʻlishi; bino va inshootlari, omborxona xonalari karantin ostidagi mahsulotlarni but saqlaydigan va ushbu mahsulotlarga nisbatan fitosanitariya nazoratini toʻliq amalga oshirish uchun ushbu Talablarning 9-bandida belgilangan inventar va asbob-uskunalar bilan jihozlanishi; tovarlarni tushirish-ortish uchun koʻchma va (yoki) yerdagi estakada (yuklash-tushirish ishlarini amalga oshirish uchun yer yuzasidan maʼlum balandlikda quriladigan yoki oʻrnatiladigan toʻsinsimon konstruksiyalardan iborat koʻpriksimon inshoot) boʻlishi; bino va inshoot (omborxona)larda karantin ostidagi mahsulotlarni koʻrikdan oʻtkazish uchun platformalar va rampalar oʻrnatilishi lozim. 4. Karantin ostidagi mahsulotlarni olib kirishga ixtisoslashtiriladigan oʻsimliklar karantini chegara punktlari va uning bevosita tutash boʻlgan yoki boʻlmagan hududlarida tashkil etilgan va etiladigan bojxona terminallarida oʻsimliklar karantini davlat inspektori faoliyat yuritishi uchun quyidagi xizmat xonalari tashkil etilgan boʻlishi lozim: navbatchi (operativ); maxsus; maishiy (xoʻjalik); dam olish xonasi. 5. Navbatchi (operativ) xona oʻsimliklar karantini davlat inspektori faoliyat olib boradigan xizmat xonasi hisoblanadi. Ushbu xonada oʻsimliklar karantini davlat inspektori oʻz vakolati doirasida hujjatli nazoratni amalga oshiradi va sohaga oid hujjatlarni rasmiylashtiradi. 6. Maxsus xonadan tezkor (ekspress) laboratoriya tahlillarini amalga oshirishda, karantin ostidagi mahsulotlarning namunalarini saqlashda, transport vositalari hamda karantin ostidagi mahsulotlarni zararsizlantirishga oid maxsus texnik vositalar va kimyoviy moddalarni saqlashda, zararlangan karantin ostidagi mahsulotlarni zararsizlantirishda, shuningdek, yoʻnalishga oid boshqa maqsadlarda foydalaniladi. 7. Maishiy (xoʻjalik) xonalardan fitosanitariya nazoratini amalga oshirish uchun maxsus kiyim-boshlar va asbob-uskunalarni saqlashda foydalaniladi. 8. Dam olish xonasi ish rejimi tunu kun boʻlgan oʻsimliklar karantini chegara punktlarida tashkil etiladi. Bunda oʻsimliklar karantini davlat inspektori dam olishi uchun shart-sharoit yaratiladi. 9. Navbatchi, maxsus, maishiy va dam olish xonalari davlat inspektori va boshqa shaxslar uchun sanitariya-gigiyena vositalari, issiq va sovuq suv, sanuzel tizimlari bilan taʼminlanishi, shuningdek, ilovaga muvofiq inventar va asbob-uskunalar bilan jihozlanishi lozim. 10. Mazkur obyektlarda oʻrnatiladigan inventar va asbob-uskunalarni joylashtirishda xavfsizlik, texnik xizmat koʻrsatish va taʼmirlash qulayligi taʼminlanishi hamda texnologik jarayonning ketma-ketligi talablari va texnologik loyihalash meʼyorlariga muvofiq boʻlishi lozim. Shuningdek, ushbu obyektlarda oʻrnatiladigan, laboratoriya tahlillari oʻtkazish uchun foydalaniladigan sinov va oʻlchash vositalari oʻrnatilgan tartibda metrologik attestatsiyadan oʻtkazilgan boʻlishi shart. 11. Xorijiy mamlakatlardan olib kiriladigan karantin ostidagi mahsulotlarni fitosanitariya nazoratidan oʻtkazish hamda bojxona rasmiylashtiruviga qadar vaqtincha saqlash uchun foydalaniladigan bino va inshootlar (omborlar)ning tashkil etilishi, qurilishi va rekonstruksiya qilinishi ushbu Talablar asosida amalga oshirilishi lozim. Bunda karantin ostidagi mahsulotlarni saqlash uchun zarur boʻlgan texnologik rejim va sharoitlar bilan taʼminlanishi, shuningdek, karantin ostidagi mahsulotlarni fitosanitariya nazoratidan oʻtkazish vaqtida oʻsimliklar karantinidagi zararli organizmlar va boshqa xavfli zararkunandalar tarqalishining oldini olishga qaratilgan boʻlishi kerak. 12. Karantin ostidagi mahsulotlarni fitosanitariya nazoratidan oʻtkazish hamda bojxona rasmiylashtiruviga qadar vaqtincha saqlash uchun foydalaniladigan bino va inshootlar (omborlar) amaldagi sanitariya-gigiyena, qurilish meʼyorlari va qoidalariga, ekologik talablarga javob berishi shart. Jumladan: shamollatish, havoni sovitish va isitish hamda omborlar favqulodda holatlarda ogohlantirish tizimi bilan jihozlangan boʻlishi; yorugʻlik (tabiiy yoki sunʼiy) bilan taʼminlangan boʻlishi; devorlari boʻyalgan yoki oqlangan, yoriqlarsiz, eshik va derazalarning germetikligi taʼminlangan boʻlishi; kirish va oʻtish yoʻllari, piyodalar yoʻlaklari, yukni tushirish va yuklash uchun maxsus ajratilgan maydon boʻlishi; pestitsid va kimyoviy vositalar saqlanadigan alohida xona va ularni saqlash uchun metall shkaf boʻlishi; tovarlarni tushirish-ortish uchun koʻchma va (yoki) yerdagi estakada (yuklash-tushirish ishlarini amalga oshirish uchun yer yuzasidan maʼlum balandlikda quriladigan yoki oʻrnatiladigan toʻsinsimon konstruksiyalardan iborat koʻpriksimon inshoot) boʻlishi; pollari ruxsat etilgan mexanik, termik yoki kimyoviy taʼsirlarga chidamli, teshiklarsiz, sirti oson tozalanadigan, pol konstruksiyasi elementlari ish paytida yerga tushadigan zararli moddalarni oʻzida toʻplamaydigan yoki singdirmaydigan va suyuqlik oqishi uchun nishablik boʻlishi kerak. Shuningdek, mahsulot turiga qarab, omborlarda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga muvofiq saqlash sharoitlari, namuna olish uchun jihozlar bilan toʻliq taʼminlangan boʻlishi lozim, jumladan: ekish materiallari uchun germetik yopilishi taʼminlanadigan yopiq bino va inshoot (omborxona); meva-sabzavot, poliz mahsulotlari hamda boshqa tez buziluvchi karantin ostidagi mahsulotlar uchun vaqtincha saqlash uchun sovitkich (harorat meʼyori -10 S0 dan +20 S0 gacha boʻlishi lozim); yogʻoch materiallari uchun — namuna olish uchun arra (elektr yoki moto); donli, dukkakli va moyli ekin mahsulotlari uchun — namuna olish uchun shup, chashka va urugʻ maydalagich (drobilka); mahsulotdan olingan namunani koʻrikdan oʻtkazish uchun maxsus koʻrik stoli boʻlishi lozim. 13. Mazkur obyektlarda oʻrnatiladigan inventar va asbob-uskunalarga nisbatan ushbu Talablarning 10-bandida belgilangan shartlar qoʻllanadi.