Sud qarorlarini qayta koʻrish instituti takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining Fuqarolik protsessual kodeksiga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida
(code, 2021-01-12)

“29-modda. Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudining, viloyatlar, Toshkent shahar sudlarining sudloviga tegishli ishlar
Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyatlar, Toshkent shahar sudlari chet el fuqarosi yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxs ariza beruvchi boʻlgan farzandlikka olish toʻgʻrisidagi ishlarni, shuningdek qonun bilan oʻz vakolatiga kiritilgan boshqa ishlarni koʻradi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyatlar, Toshkent shahar sudlari alohida holatlardan kelib chiqib, har qanday ishni fuqarolik ishlari boʻyicha tumanlararo, tuman (shahar) sudidan olishga va uni birinchi instansiya sudi sifatida oʻz ish yurituviga qabul qilishga yoki ishni bir suddan boshqa fuqarolik ishlari boʻyicha tumanlararo, tuman (shahar) sudiga oʻtkazishga haqli”; 7) 40-moddaning birinchi qismidagi “shikoyat qilish” degan soʻzlar “shikoyat qilish (protest keltirish)” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 8) 50-moddaning: ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Prokuror faqat qonunda nazarda tutilgan hollarda, shuningdek prokurorning arizasiga koʻra qoʻzgʻatilgan ishlar boʻyicha fuqarolik ishining muhokamasida ishtirok etishga haqli. Prokuror boshqa shaxslarning arizalari bilan qoʻzgʻatilgan ishning muhokamasida oʻz tashabbusi bilan ishtirok etishi mumkin emas”; uchinchi qismi chiqarib tashlansin; 9) 138-moddaning yettinchi qismidagi “apellatsiya, kassatsiya va nazorat” degan soʻzlar “apellatsiya va kassatsiya” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 10) 168-moddaning uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Kelishuv bitimi apellatsiya, kassatsiya instansiyasi sudi tomonidan tasdiqlangan taqdirda, ish boʻyicha ilgari qabul qilingan barcha sud hujjatlari bekor qilinishi toʻgʻrisida ajrim chiqariladi va ish yuritish tugatiladi”; 11) 249-modda: quyidagi mazmundagi uchinchi qism bilan toʻldirilsin: “Sudning hal qiluv qarori qonuniy, asoslantirilgan va adolatli boʻlishi kerak. U faqat sud majlisida tekshirilgan dalillarga asoslangan boʻlishi kerak”; uchinchi va toʻrtinchi qismlari tegishincha toʻrtinchi va beshinchi qismlar deb hisoblansin; 12) 260-modda chiqarib tashlansin; 13) 264-moddaning birinchi qismidagi “yuqori instansiya” degan soʻzlar “apellatsiya instansiyasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 14) 2705-moddaning oltinchi qismi chiqarib tashlansin; 15) 275-moddaning: nomidagi “(qarori)” degan soʻz chiqarib tashlansin; birinchi, ikkinchi va uchinchi qismlaridagi “(qaror)” degan soʻz chiqarib tashlansin; 16) 285-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“285-modda. Sirtdan qabul qilingan hal qiluv qarorini qayta koʻrib chiqish toʻgʻrisidagi ariza
Javobgar sirtdan hal qiluv qarorini qabul qilgan sudga shu hal qiluv qarori qabul qilinganidan keyin oʻn besh kun ichida uni qayta koʻrib chiqish toʻgʻrisida ariza berishga haqli. Sirtdan qabul qilingan hal qiluv qarorini qayta koʻrib chiqish toʻgʻrisidagi ariza ushbu Kodeksning 287 — 291-moddalarida nazarda tutilgan tartibda koʻrib chiqiladi”; 17) quyidagi mazmundagi 2851-modda bilan toʻldirilsin:

“2851-modda. Sirtdan qabul qilingan hal qiluv qarori ustidan shikoyat qilish (protest keltirish)
Sirtdan qabul qilingan hal qiluv qarori ustidan ushbu Kodeksning 44-bobida nazarda tutilgan tartibda apellatsiya shikoyati (protesti) berilishi mumkin”; 18) 298-moddaning ikkinchi qismidagi “Qoraqalpogʻiston Respublikasi fuqarolik ishlari boʻyicha sudiga, fuqarolik ishlari boʻyicha viloyat yoki Toshkent shahar sudiga” degan soʻzlar “Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudiga, viloyatlar yoki Toshkent shahar sudlariga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 19) 43-bob chiqarib tashlansin; 20) 44-bobning 383 — 402-moddalari quyidagi mazmundagi 383 — 4021-moddalar bilan almashtirilsin:

“383-modda. Apellatsiya shikoyati (protesti) berish huquqi
Taraflar va ishda ishtirok etishga jalb qilingan boshqa shaxslar, shuningdek ishda ishtirok etishga jalb qilinmagan, ammo huquq va majburiyatlari haqidagi masala sud tomonidan hal etilgan shaxslar, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil sudning hal qiluv qarori ustidan apellatsiya tartibida shikoyat qilishi mumkin, bundan tadbirkorlik faoliyati bilan bogʻliq boʻlmagan nizolar mustasno. Prokuror, yuqori turuvchi prokuror prokurorning ishtirokida koʻrilgan ish boʻyicha, shuningdek taraflarning murojaati mavjud boʻlgan taqdirda birinchi instansiya sudining qonuniy kuchga kirmagan hal qiluv qarori ustidan apellatsiya protesti keltirishga haqli.

384. Apellatsiya shikoyatlarini (protestlarini) koʻrib chiqadigan sudlar
Quyidagilar: 1) Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudining, viloyatlar va Toshkent shahar sudlarining fuqarolik ishlari boʻyicha sudlov hayʼati — tegishli fuqarolik ishlari boʻyicha tumanlararo, tuman (shahar) sudlarining hal qiluv qarorlari, ajrimlari, qarorlari ustidan berilgan; 2) Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy sudi — hududiy harbiy sudlarning hal qiluv qarorlari, ajrimlari, qarorlari ustidan berilgan; 3) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Fuqarolik ishlari boʻyicha sudlov hayʼati — Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudining, viloyatlar va Toshkent shahar sudlarining, Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy sudining, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining birinchi instansiya boʻyicha qabul qilingan hal qiluv qarorlari, ajrimlari, qarorlari ustidan berilgan apellatsiya shikoyatlarini (protestlarini) koʻrib chiqadi.

385. Apellatsiya shikoyatini (protestini) berish tartibi
Apellatsiya shikoyati (protesti) apellatsiya instansiyasi sudi nomiga yoʻllanadi, lekin hal qiluv qarorini, ajrimni, qarorni chiqargan sudga beriladi. Apellatsiya shikoyati (protesti) sudga ishda ishtirok etuvchi shaxslarning soniga qarab koʻchirma nusxalari bilan birga taqdim etiladi, bundan elektron hujjat tarzida yuboriladigan apellatsiya shikoyati (protesti) mustasno. Zarur hollarda, sudya apellatsiya shikoyati bergan shaxsning yoki protest keltirgan prokurorning zimmasiga apellatsiya shikoyatiga yoxud protestga ilova qilingan yozma materiallarning koʻchirma nusxalarini ishda ishtirok etuvchi shaxslarning soniga qarab taqdim etish majburiyatini yuklatishi mumkin.

3851. Apellatsiya shikoyatini (protestini) berish muddati
Apellatsiya shikoyati (protesti) hal qiluv qarori qabul qilingan kundan eʼtiboran bir oy ichida berilishi mumkin. Belgilangan muddat oʻtgandan keyin berilgan apellatsiya shikoyati (protesti) apellatsiya shikoyatini (protestini) bergan shaxsga qaytariladi. Oʻtkazib yuborilgan muddat, agar muddatni oʻtkazib yuborish sabablari sud tomonidan uzrli deb topilgan boʻlsa, shikoyat (protest) berayotgan shaxsning iltimosnomasiga koʻra birinchi instansiya sudining ajrimiga binoan tiklanishi mumkin. Oʻtkazib yuborilgan muddatni tiklash haqidagi masala ushbu Kodeksning 155-moddasida nazarda tutilgan tartibda hal qilinadi.

386. Apellatsiya shikoyatining (protestining) mazmuni
Apellatsiya shikoyatida (protestida) quyidagilar koʻrsatilgan boʻlishi kerak: 1) shikoyat (protest) yoʻllanayotgan sudning nomi; 2) shikoyat (protest) berayotgan shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi (nomi), uning yashash joyi yoki joylashgan yeri (pochta manzili); 3) shikoyat qilinayotgan yoki protest keltirilayotgan hal qiluv qarori, ajrim, qaror va ushbu sud hujjatlarini chiqargan sud; 4) hal qiluv qarorining, ajrimning, qarorning notoʻgʻriligi nimadan iborat ekanligi; 5) shikoyat (protest) berayotgan shaxsning iltimosi; 6) shikoyatga (protestga) ilova qilingan yozma materiallarning roʻyxati. Apellatsiya shikoyatini shikoyat berayotgan shaxs yoki uning vakili imzolaydi. Apellatsiya protestini prokuror yoki uning oʻrinbosari keltiradi va imzolaydi. Apellatsiya shikoyatida (protestida) shikoyatni (protestni) bergan shaxsning yoxud uning vakilining telefonlari va fakslari raqamlari, elektron pochta manzili koʻrsatilishi mumkin.

387. Apellatsiya shikoyatiga (protestiga) ilova qilinadigan hujjatlar
Apellatsiya shikoyatiga quyidagilar ilova qilinadi: davlat boji va pochta xarajatlari toʻlanganligini tasdiqlovchi hujjat; apellatsiya shikoyati vakil tomonidan imzolangan taqdirda — uni imzolashga vakilning vakolatlarini tasdiqlovchi hujjat; shikoyat qilinayotgan sud hujjatining nusxasi. Prokurorning ishtirokisiz koʻrib chiqilgan ish boʻyicha apellatsiya shikoyatiga protest keltirish uchun asos boʻlib xizmat qilgan tarafning murojaati nusxasi ilova qilinadi. Sudning arizani qaytarish haqidagi yoki arizani qabul qilishni rad etish toʻgʻrisidagi ajrimi ustidan apellatsiya shikoyatiga (protestiga) qaytarilgan ariza va unga qoʻshib berilgan hujjatlar ham ilova qilinishi kerak.

388. Apellatsiya shikoyatini (protestini) harakatsiz qoldirish
Agar apellatsiya shikoyatini (protestini) berish paytida ushbu Kodeks 385 — 387-moddalarining talablari buzilishiga yoʻl qoʻyilgan boʻlsa, apellatsiya shikoyati (protesti) harakatsiz qoldiriladi. Apellatsiya shikoyatini (protestini) harakatsiz qoldirish toʻgʻrisida sudya bu shikoyatning (protestning) harakatsiz qoldirilishiga asos boʻlgan kamchiliklarni va ularni tuzatish uchun berilgan muddatni koʻrsatgan holda ajrim chiqaradi. Ajrim apellatsiya shikoyati (protesti) bergan shaxsga imzo qoʻydirib topshiriladi yoki unga pochta orqali yoxud axborot tizimi orqali elektron hujjat tarzida yuboriladi. Agar shikoyat (protest) bergan shaxs ajrimda koʻrsatilgan kamchiliklarni belgilangan muddatda bartaraf etsa, shikoyat (protest) dastlab sudga taqdim etilgan kunda berilgan hisoblanadi. Aks holda, shikoyat (protest) berilmagan hisoblanib, shikoyatni (protestni) bergan shaxsga qaytariladi va bu haqda ajrim chiqariladi. Shikoyat (protest) uni bergan shaxsga ajrim bilan birga imzo qoʻydirib topshiriladi yoki unga pochta orqali yoxud elektron hujjat tarzida yuboriladi.

389. Birinchi instansiya sudining apellatsiya shikoyatini (protestini) olganidan keyingi harakatlari
Sudya yoki sud raisi apellatsiya shikoyatini (protestini) olgandan keyin: 1) ishda ishtirok etuvchi shaxslarga shikoyatning (protestning) koʻchirma nusxasini yuborishi; 2) ishda ishtirok etuvchi shaxslarni apellatsiya instansiyasi sudida ishni koʻrish vaqti va joyi toʻgʻrisida xabardor qilishi; 3) hal qiluv qarori ustidan shikoyat qilish (protest keltirish) uchun belgilangan muddat oʻtgan vaqtdan eʼtiboran oʻn kun ichida ishni kelib tushgan shikoyat (protest) bilan birga apellatsiya instansiyasi sudiga yuborishi shart. Hal qiluv qarori, ajrim, qaror ustidan shikoyat qilish (protest keltirish) uchun belgilangan muddat ichida hech kim ishni suddan talab qilib olishi mumkin emas. Ishda ishtirok etuvchi shaxslar sudda ish materiallari va kelib tushgan shikoyat (protest) bilan tanishishga haqli. Shikoyat qilish (protest keltirish) uchun oʻtkazib yuborilgan muddat tiklangan taqdirda birinchi instansiya sudi hal qiluv qarorining ijrosini toʻxtatishga haqli boʻlib, bu haqda ajrim chiqariladi. Hal qiluv qarorining ijrosi apellatsiya instansiyasi sudi tomonidan shikoyatni (protestni) koʻrib chiqish natijalari boʻyicha ajrim qabul qilinguniga qadar boʻlgan muddatga toʻxtatiladi.

390. Apellatsiya shikoyatiga (protestiga) qoʻshilish
Sud protsessida apellatsiya shikoyati bergan taraf tomonida ishtirok etayotgan sherik ishtirokchilar va uchinchi shaxslar berilgan shikoyatga qoʻshilishi mumkin. Mazkur shaxslar keltirilgan apellatsiya protestiga ham qoʻshilishi mumkin. Shikoyatga (protestga) qoʻshilish haqida ariza berilganda davlat boji undirilmaydi.

391. Apellatsiya shikoyati (protesti) yuzasidan tushuntirish berish (eʼtiroz bildirish)
Ishda ishtirok etuvchi shaxslar shikoyat (protest) yuzasidan sudga tushuntirishlar (eʼtirozlar) ularni tasdiqlovchi hujjatlarni ilova qilib, taqdim etishga haqli. Tushuntirishlar (eʼtirozlar) ishda ishtirok etuvchi shaxslar soniga qarab mutanosib miqdordagi koʻchirma nusxalari bilan birga sudga taqdim etiladi, bundan elektron hujjat tarzida yuboriladigan tushuntirishlar (eʼtirozlar) mustasno. Sud tushuntirishlarning (eʼtirozlarning) koʻchirma nusxalarini ishda ishtirok etuvchi shaxslarga topshiradi (yuboradi).

392. Apellatsiya instansiyasi sudining ishni shikoyat (protest) bilan birga olganidan keyingi harakatlari
Zarur hollarda, apellatsiya instansiyasi sudi: ishda ishtirok etuvchi shaxslarga shikoyat (protest) yuzasidan tushuntirishlar (eʼtirozlar) taqdim etishni taklif qiladi. Tushuntirishlar (eʼtirozlar), shuningdek ularga ilova qilingan hujjatlar ishda ishtirok etuvchi shaxslar soniga qarab koʻchirma nusxalari bilan birga taqdim etiladi, bundan elektron hujjat tarzida yuboriladigan tushuntirishlar (eʼtirozlar), shuningdek ularga ilova qilingan hujjatlar mustasno. Sud tushuntirishlarning (eʼtirozlarning) koʻchirma nusxalarini ishda ishtirok etuvchi shaxslarga topshiradi (yuboradi); ishda ishtirok etuvchi shaxslarning iltimosnomasiga koʻra yoki oʻz tashabbusi bilan dalillarni talab qilib oladi.

393. Apellatsiya shikoyatini (protestini) toʻldirish, oʻzgartirish, shikoyatdan voz kechish va protestni qaytarib olish
Apellatsiya shikoyati bergan shaxs apellatsiya instansiyasi sudi maslahatxonaga kirguniga qadar shikoyatni toʻldirishga, oʻzgartirishga yoki undan voz kechishga haqli. Apellatsiya protesti keltirgan prokuror, shuningdek yuqori turuvchi prokuror apellatsiya instansiyasi sudi maslahatxonaga kirguniga qadar protestni toʻldirishga, oʻzgartirishga yoki qaytarib olishga haqli. Shikoyatdan voz kechilganda va protest qaytarib olingan taqdirda, apellatsiya instansiyasi sudi ajrim chiqaradi hamda unga koʻra apellatsiya tartibida ish yuritishni tugatadi. Apellatsiya shikoyati (protesti) rad etilganligi (qaytarib olinganligi) sababli mazkur shikoyat (protest) boʻyicha apellatsiya tartibida ish yuritishning tugatilishi, agar tegishli sud qarori ustidan boshqa shaxslar tomonidan shikoyat qilingan boʻlsa, boshqa apellatsiya shikoyatlarini (protestini) koʻrib chiqish uchun toʻsqinlik qilmaydi.

394. Daʼvogarning arz qilingan talablaridan voz kechishi, javobgarning daʼvogar talablarini tan olishi va taraflarning kelishuv bitimi
Apellatsiya shikoyati (protesti) berilgandan keyin daʼvogarning arz qilingan talablaridan voz kechishi, javobgarning daʼvogar talablarini tan olishi va taraflarning kelishuv bitimi yozma shaklda, shu jumladan elektron hujjat tarzida apellatsiya instansiyasi sudiga taqdim etilishi kerak. Agar ish muhokamasi davomida daʼvogar arz qilingan talablaridan voz kechsa, javobgar bildirilgan talablarni tan olsa yoki taraflar kelishuv bitimi tuzsa, bu haqda sud majlisining bayonnomasiga yozib qoʻyiladi. Sud daʼvodan voz kechishni qabul qilishdan yoki kelishuv bitimini tasdiqlashdan oldin daʼvogarga yoki taraflarga bunday protsessual harakatlarning oqibatlarini tushuntiradi. Apellatsiya instansiyasi sudi daʼvogarning arz qilingan talablaridan voz kechishini qabul qilganida yoki taraflarning kelishuv bitimini tasdiqlaganida chiqarilgan hal qiluv qarorini bekor qiladi va ish yuritishni tugatadi. Agar daʼvogarning arz qilingan talablaridan voz kechishi yoki taraflarning kelishuv bitimi qonunga zid boʻlsa yoxud boshqa birovning huquqlari va qonun bilan qoʻriqlanadigan manfaatlariga xilof boʻlsa, sud voz kechishni qabul qilmaydi yoxud tuzilgan kelishuv bitimini tasdiqlashni rad etadi va ishni apellatsiya tartibida koʻrib chiqadi.

395. Apellatsiya shikoyatini (protestini) koʻrish muddati
Apellatsiya instansiyasi sudi birinchi instansiya sudining hal qiluv qarori ustidan berilgan apellatsiya shikoyatini (protestini) ish sudga kelib tushgan kundan eʼtiboran bir oydan ortiq boʻlmagan muddatda koʻrib chiqadi. Alohida hollarda, apellatsiya shikoyatini (protestini) koʻrib chiqish muddati ishni koʻrayotgan sudlov hayʼati tomonidan koʻpi bilan bir oyga uzaytirilishi mumkin.

396. Apellatsiya instansiyasi sudining ishni koʻrish doirasi
Sud ishni apellatsiya tartibida koʻrayotganda sud hujjatlarining qonuniyligi, asosliligi va adolatliligini tekshiradi. U yangi dalillarni oʻrganib chiqishi va yangi faktlarni aniqlashi mumkin. Apellatsiya instansiyasi sudi sud hujjatini toʻliq hajmda tekshirib chiqishi shart.

397. Apellatsiya instansiyasi sudida ishlarni koʻrish tartibi
Apellatsiya instansiyasi sudida sud muhokamasi mazkur moddada belgilangan xususiyatlarni inobatga olgan holda, ushbu Kodeksning 22-bobida belgilangan qoidalar boʻyicha oʻtkaziladi. Apellatsiya instansiyasi sudining majlisida raislik qiluvchi ushbu Kodeksning 211 va 212-moddalariga amal qilgan holda, sud majlisida tegishli tartibni taʼminlashga doir zarur choralarni koʻradi. Raislik qiluvchi sud majlisini ochadi va kimning shikoyati (protesti) boʻyicha hamda qaysi sudning hal qiluv qarori ustidan qanday ish koʻrilishini eʼlon qiladi. Raislik qiluvchi ishda ishtirok etuvchi shaxslarning qaysi biri kelmaganligini, kelmaganlik sabablari toʻgʻrisida qanday maʼlumotlar borligini aniqlaydi, sudga kelganlarning shaxsini aniqlaydi, shuningdek mansabdor shaxslarning va vakillarning vakolatlarini tekshiradi. Raislik qiluvchi sud tarkibini eʼlon qiladi, sud majlisining kotibi, prokuror, ekspert, mutaxassis, tarjimon sifatida kimlar ishtirok etayotganligini eʼlon qiladi va ishda ishtirok etuvchi shaxslarga ularning rad qilishga doir huquqlarini tushuntiradi. Arz qilingan rad qilishlar ushbu Kodeksning 4-bobida belgilangan tartibda hal etiladi. Raislik qiluvchi ishda ishtirok etuvchi shaxslarga ularning protsessual huquqlari va majburiyatlarini tushuntiradi. Ishni koʻrish vaqti va joyi haqida belgilangan tartibda xabardor qilinganligi toʻgʻrisida maʼlumotlar mavjud boʻlmagan ishda ishtirok etuvchi shaxslarning biror-biri sud majlisiga kelmagan taqdirda, sud ishning muhokamasini keyinga qoldiradi. Ishni koʻrish vaqti va joyi haqida belgilangan tartibda xabardor qilingan ishda ishtirok etuvchi shaxslarning sud majlisiga kelmaganligi ishning muhokamasiga toʻsqinlik qilmaydi. Biroq sud bunday hollarda ham sudga kelmaganlik sabablarini uzrli deb topib, ishning muhokamasini keyinga qoldirishga haqli. Prokurorning yoki advokatning sudga uzrli sabablarsiz kelmaganligi toʻgʻrisida sud xususiy ajrim chiqarib, bu haqda tegishli yuqori turuvchi prokurorga yoki Oʻzbekiston Respublikasi advokatlar palatasining hududiy boshqarmasi huzuridagi malaka komissiyasiga xabar beradi. Ishda ishtirok etuvchi shaxslarning apellatsiya instansiyasida ishning muhokamasi bilan bogʻliq boʻlgan barcha masalalar boʻyicha iltimosnomalari va arizalari ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarning fikrlari eshitilgandan keyin sud tomonidan hal etiladi. Apellatsiya instansiyasi sudida ishni koʻrish raislik qiluvchining yoki sudyalardan birining maʼruzasi bilan boshlanadi. Maʼruzachi ishning holatlarini, birinchi instansiya sudi hal qiluv qarorining mazmunini, apellatsiya shikoyatida (protestida) keltirilgan vajlarni va ular yuzasidan berilgan tushuntirishlarni (eʼtirozlarni), yangi dalillarning mazmunini, shuningdek sud hujjatining qonuniyligi, asosliligi va adolatliligini tekshirish uchun sud koʻrishi zarur boʻlgan boshqa maʼlumotlarni bayon qiladi. Sud raislik qiluvchining yoki sudyalardan birining maʼruzasidan keyin sud majlisiga kelgan ishda ishtirok etuvchi shaxslarning tushuntirishlarini eshitadi, bu shaxslar apellatsiya shikoyatida (protestida) koʻrsatilmagan vajlarni keltirishga va qoʻshimcha materiallar taqdim etishga ham haqli. Dastlab apellatsiya shikoyati bergan shaxs va uning vakili yoki, agar ish protest boʻyicha koʻrilayotgan boʻlsa, prokuror soʻzga chiqadi. Hal qiluv qarori ustidan har ikkala taraf tomonidan shikoyat qilingan boʻlsa, birinchi boʻlib daʼvogar soʻzga chiqadi. Ushbu Kodeksning 52-moddasida nazarda tutilgan tartibda ishda ishtirok etuvchi davlat boshqaruvi organlarining, tashkilotlarning vakillari, shuningdek fuqarolar, agar ular sudning hujjati ustidan shikoyat qilmagan boʻlsa, apellatsiya instansiyasi sudida taraflar va uchinchi shaxslardan keyin soʻzga chiqadi. Ishda ishtirok etuvchi shaxslarning tushuntirishlaridan soʻng prokuror sud hujjatining qonuniyligi, asosliligi va adolatliligi toʻgʻrisida fikrini bayon etadi, bundan prokurorning protesti boʻyicha qayta koʻrilayotgan sud hujjatlari mustasno. Ishda ishtirok etuvchi shaxslarning tushuntirishlari va prokuror fikri eshitilgandan soʻng apellatsiya instansiyasi sudi ajrim chiqarish uchun alohida xonaga (maslahatxonaga) kiradi. Apellatsiya instansiyasi sudining ajrimi ish koʻrilgandan soʻng darhol chiqariladi. Alohida hollarda, asoslantirilgan ajrimni tayyorlash besh kungacha boʻlgan muddatga kechiktirilishi mumkin, biroq ajrimning xulosa qismini sud apellatsiya muhokamasi tamomlangan majlisning oʻzidayoq eʼlon qilishi kerak. Sudyalarning maslahatlashuvi, ajrim chiqarish va uni oʻqib eshittirish ushbu Kodeksda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

398. Apellatsiya instansiyasi sudida ish yuritishni toʻxtatib turish
Apellatsiya instansiyasi sudi ish yuritishni ushbu Kodeksning 10-bobida nazarda tutilgan tartibda toʻxtatib turadi.

399. Apellatsiya instansiyasi sudining vakolatlari
Sud ishni apellatsiya tartibida koʻrib chiqqach, oʻz ajrimi bilan: 1) hal qiluv qarorini oʻzgarishsiz qoldirishga, shikoyatni (protestni) esa qanoatlantirmaslikka; 2) ishni yangidan koʻrish uchun yubormasdan hal qiluv qarorini oʻzgartirishga yoki hal qiluv qarorini butunlay yoki qisman bekor qilishga va yangi hal qiluv qarori chiqarishga; 3) hal qiluv qarorini qisman yoki butunlay bekor qilishga hamda ushbu Kodeksning 122 va 124-moddalarida koʻrsatilgan asoslarga koʻra arizani koʻrmasdan qoldirishga yoxud ish yuritishni tugatishga; 4) ushbu Kodeks 3993-moddasi ikkinchi qismining 2 va 4-bandlarida nazarda tutilgan asoslar mavjud boʻlgan taqdirda hal qiluv qarorini bekor qilishga va ishni yangidan koʻrish uchun yuborishga haqli. Sud xarajatlarini taqsimlash toʻgʻrisidagi masala hal qilinmaganligi yoki notoʻgʻri hal qilinganligi sudning hal qiluv qarorini bekor qilish yoki oʻzgartirish uchun asos boʻlmaydi. Bunday holda, ajrimning xulosa qismida sud xarajatlari ushbu Kodeksning 138 — 141-moddalarida nazarda tutilgan tartibda taqsimlanishi koʻrsatiladi.

3991. Sud hujjatini bekor qilish yoki oʻzgartirish asoslari
Sud hujjatini apellatsiya tartibida bekor qilishga yoki oʻzgartirishga quyidagilar asos boʻladi: 1) ish uchun ahamiyatga ega boʻlgan holatlar toʻliq aniqlanmaganligi; 2) sud aniqlangan deb hisoblagan, ish uchun ahamiyatga ega boʻlgan holatlarning isbotlanmaganligi; 3) sudning hal qiluv qarorida bayon etilgan xulosalarning ish holatlariga muvofiq kelmasligi; 4) moddiy huquq normalarining yoki protsessual huquq normalarining buzilganligi yoki notoʻgʻri qoʻllanilganligi. Sudning mazmunan toʻgʻri boʻlgan hal qiluv qarori, ajrimi, qarori faqat rasmiy asoslarga koʻra bekor qilinishi mumkin emas.

3992. Moddiy huquq normalarini buzish yoki notoʻgʻri qoʻllash
Quyidagi hollarda moddiy huquq normalari buzilgan yoki notoʻgʻri qoʻllanilgan deb hisoblanadi, agar: 1) sud qoʻllanilishi lozim boʻlgan qonun yoki boshqa qonun hujjatini qoʻllamagan boʻlsa; 2) sud qoʻllanilmasligi lozim boʻlgan qonun yoki boshqa qonun hujjatini qoʻllagan boʻlsa; 3) sud qonun yoki boshqa qonun hujjatini notoʻgʻri talqin qilgan boʻlsa.

3993. Protsessual huquq normalarini buzish yoki notoʻgʻri qoʻllash
Protsessual huquq normalarining buzilganligi yoki notoʻgʻri qoʻllanilganligi ishning notoʻgʻri hal etilishiga sabab boʻlgan yoki sabab boʻlishi mumkin boʻlgan taqdirdagina hal qiluv qarorining, ajrimning yoki qarorning bekor qilinishiga asos boʻladi. Agar: 1) ish sud tomonidan gʻayriqonuniy tarkibda yoki taalluqlilik toʻgʻrisidagi qoidalar buzilgan holda koʻrilgan boʻlsa; 2) ish sud muhokamasida ishtirok etish huquqiga ega boʻlgan, ammo sud majlisining vaqti va joyi toʻgʻrisida xabardor qilinmagan shaxslardan biror-biri yoʻqligida koʻrilgan boʻlsa; 3) ish koʻrilayotganida ish yuritilayotgan tilga doir qoidalar buzilgan boʻlsa; 4) sud ishida ishtirok etishga jalb qilinmagan shaxslarning huquq va majburiyatlari toʻgʻrisidagi masalani hal qilgan boʻlsa; 5) hal qiluv qarori, ajrim, qaror chiqarishda sud maslahatining sir saqlanishiga doir qoidalar buzilgan boʻlsa; 6) hal qiluv qarori, ajrim, qaror sudya tomonidan imzolanmagan yoki ishni koʻrgan va hal qilgan sudyalardan (sudyadan) boshqa sudyalar (sudya) tomonidan imzolangan boʻlsa; 7) ishda sud majlisi bayonnomasi mavjud boʻlmasa yoki u imzolanmagan boʻlsa, hal qiluv qarori, ajrim, qaror bekor qilinishi mumkin.

3994. Apellatsiya instansiyasi sudining ajrimi
Apellatsiya instansiyasi sudining ajrimida quyidagilar koʻrsatilgan boʻlishi kerak: 1) ajrim chiqarilgan sana va joy; 2) ajrim chiqargan sudning nomi va tarkibi; 3) taraflar va ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarning ishtiroki toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; 4) ish kimning shikoyati yoki protesti boʻyicha koʻrib chiqilganligi; 5) shikoyat qilingan yoki protest keltirilgan sud hujjatining nomi va uning qisqacha mazmuni; 6) shikoyatda yoki protestda bayon etilgan vajlar, taqdim etilgan materiallarning qisqacha mazmuni, ishni koʻrishda ishtirok etgan shaxslarning tushuntirishlari va prokurorning fikri; 7) apellatsiya instansiyasi sudi xulosaga kelishiga asos boʻlgan sabablar hamda sud amal qilgan moddiy va protsessual huquq normalari; 8) qarorning xulosa qismi. Sud shikoyatni (protestni) rad qilgan taqdirda oʻz ajrimida qaysi sabablarga koʻra shikoyatdagi (protestdagi) vajlarni notoʻgʻri deb yoki qarorni bekor qilish, oʻzgartirish yoxud yangi hal qiluv qarori chiqarish uchun asos boʻlmaydi deb topganligini koʻrsatishi shart. Apellatsiya instansiyasi sudining ajrimi ishni koʻrgan sudyalar tomonidan imzolanadi. Apellatsiya instansiyasi sudi ajrimining nusxalari ishda ishtirok etgan shaxslarga ajrim chiqarilgan kundan eʼtiboran besh kundan kechiktirmay pochta orqali yoki elektron hujjat tarzida yuboriladi. Apellatsiya instansiyasi sudining ajrimi chiqarilgan kundan eʼtiboran qonuniy kuchga kiradi.

400. Birinchi instansiya sudining ajrimi ustidan xususiy shikoyat (protest) berish huquqi
Taraflar va ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslar, shuningdek ishda ishtirok etishga jalb qilinmagan, huquq va majburiyatlari haqidagi masala sud tomonidan hal etilgan shaxslar birinchi instansiya sudining ajrimlari ustidan sud tomonidan ajrim topshirilgan yoki yuborilgan kundan eʼtiboran yigirma kun ichida apellatsiya instansiyasi sudiga quyidagi hollarda sudning hal qiluv qaroridan alohida shikoyat qilishi va prokuror protest keltirishi mumkin: 1) ushbu Kodeksda nazarda tutilgan hollarda; 2) sudning ajrimi ishning keyingi harakatlanishiga toʻsqinlik qiladigan hollarda. Birinchi instansiya sudining boshqa ajrimlari ustidan xususiy shikoyat (protest) berilmaydi, biroq bunday ajrimlarga qarshi eʼtirozlar apellatsiya shikoyatiga (protestiga) kiritilishi mumkin.

401. Xususiy shikoyatlar (protestlar) berish va ularni koʻrib chiqish tartibi
Xususiy shikoyatlar (protestlar) ushbu bobda belgilangan tartibda beriladi va koʻrib chiqiladi.

402. Birinchi instansiya sudining ajrimi ustidan shikoyat qilinganligi (protest keltirilganligi) munosabati bilan ishni koʻradigan apellatsiya instansiyasi sudining vakolatlari
Apellatsiya instansiyasi sudi xususiy shikoyatni (protestni) koʻrib chiqib: 1) ajrimni oʻzgartishsiz qoldirishga, shikoyatni (protestni) esa qanoatlantirmaslikka; 2) ajrimni bekor qilishga va ishni mazmunan koʻrish uchun birinchi instansiya sudiga yuborishga; 3) ajrimni butunlay yoki qisman oʻzgartirishga yoxud bekor qilishga va masalani mazmunan hal qilishga haqli.

4021. Birinchi instansiya sudining qarori ustidan berilgan apellatsiya shikoyati (protesti)
Maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisidagi ish boʻyicha birinchi instansiya sudining qarori ustidan berilgan apellatsiya shikoyati (protesti) mazkur bobda birinchi instansiya sudining ajrimlari ustidan shikoyat (protest) berish uchun nazarda tutilgan tartibda koʻrib chiqiladi”; 21) 403 va 404-moddalar quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“403-modda. Kassatsiya shikoyati (protesti) berish huquqi
Taraflar va ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslar, ishda ishtirok etishga jalb qilinmagan, ammo huquq va majburiyatlari haqidagi masala sud tomonidan hal etilgan shaxslar, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil birinchi instansiya sudining apellatsiya tartibida koʻrilgan hal qiluv qarori, ajrimi, qarori hamda apellatsiya instansiyasi sudining ajrimi ustidan kassatsiya shikoyati berishi, bundan tadbirkorlik faoliyati bilan bogʻliq boʻlmagan nizolar mustasno, prokuror esa ushbu Kodeksda belgilangan hollarda kassatsiya protesti keltirishi mumkin.

404. Kassatsiya shikoyatini (protestini) koʻradigan sud
Birinchi instansiya sudining hal qiluv qarori, ajrimi, qarori va apellatsiya instansiyasi sudining ajrimi ustidan berilgan kassatsiya shikoyati (protesti) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Fuqarolik ishlari boʻyicha sudlov hayʼati tomonidan koʻriladi”; 22) 405-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Kassatsiya shikoyati (protesti) bevosita Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Fuqarolik ishlari boʻyicha sudlov hayʼatiga beriladi. Kassatsiya shikoyati (protesti) ishda ishtirok etuvchi shaxslarning soniga qarab koʻchirma nusxalari bilan birga sudga taqdim etiladi, bundan elektron hujjat tarzida yuboriladigan kassatsiya shikoyati (protesti) mustasno. Zarur hollarda, sudya kassatsiya shikoyati bergan shaxs yoki protest keltirgan prokuror zimmasiga kassatsiya shikoyatiga (protestiga) ilova qilingan yozma materiallarning koʻchirma nusxalarini ishda ishtirok etuvchi shaxslarning soniga qarab taqdim etish majburiyatini yuklatishi mumkin. Xodim bilan tuzilgan mehnat shartnomasi gʻayriqonuniy ravishda bekor qilinganda yoki xodim bir ishdan boshqa ishga gʻayriqonuniy ravishda oʻtkazilganida uni ilgarigi ishiga tiklash toʻgʻrisida sud chiqargan hal qiluv qarori ustidan kassatsiya shikoyati (protesti) ushbu qarorning ijrosiga doir hujjat ilova qilingan taqdirdagina qabul qilinadi”; 23) quyidagi mazmundagi 4051-modda bilan toʻldirilsin:

“4051-modda. Kassatsiya shikoyati (protesti) berish muddati
Kassatsiya shikoyati (protesti) apellatsiya instansiyasi sudining ajrimi qabul qilingan kundan eʼtiboran bir yil ichida berilishi mumkin. Oʻtkazib yuborilgan kassatsiya shikoyati (protesti) berish muddati shikoyat (protest) berayotgan shaxsning iltimosnomasiga koʻra kassatsiya instansiya sudining sudyasi tomonidan, basharti iltimosnoma kassatsiya shikoyati (protesti) berish muddati oʻtgan kundan eʼtiboran uch oydan kechiktirmay berilgan boʻlsa va oʻtkazib yuborilgan muddat sud tomonidan uzrli deb topilsa, tiklanishi mumkin. Oʻtkazib yuborilgan kassatsiya shikoyati (protesti) berish muddatini tiklash yoki tiklashni rad etish toʻgʻrisida ajrim chiqariladi”; 24) 406-moddaning: birinchi qismi 3-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “3) shikoyat qilinayotgan (protest keltirilayotgan) hal qiluv qarori, ajrim, qaror va ushbu sud hujjatlarini chiqargan sud”; uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Kassatsiya protesti protest keltirgan prokuror tomonidan imzolangan boʻlishi kerak”; 25) 407-modda: quyidagi mazmundagi ikkinchi va uchinchi qismlar bilan toʻldirilsin: “Prokurorning ishtirokisiz koʻrilgan ish boʻyicha kassatsiya protestiga tarafning protest keltirishga asos boʻlib xizmat qilgan murojaatining koʻchirma nusxasi ilova qilinadi. Kassatsiya shikoyatiga (protestiga) ish boʻyicha qabul qilingan sud hujjatlarining koʻchirma nusxalari ilova qilinishi kerak”; ikkinchi qismi toʻrtinchi qism deb hisoblansin; 26) quyidagi mazmundagi 4071 — 4077-moddalar bilan toʻldirilsin:

“4071-modda. Ishni talab qilib olish
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining sudyasi kassatsiya shikoyati (protesti) boʻyicha ishni suddan talab qilib olishga haqli. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi, Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori va ularning oʻrinbosarlari, viloyat prokurori, unga tenglashtirilgan prokuror va ularning oʻrinbosarlari ushbu Kodeksning 403-moddasida koʻrsatilgan shaxslarning murojaati mavjud boʻlgan taqdirda, kassatsiya protesti keltirish toʻgʻrisidagi masalani hal etish uchun tegishli suddan ishni talab qilib olishga haqli”;

4072. Kassatsiya shikoyatini (protestini) oʻrganish
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining sudyasi kassatsiya shikoyatini (protestini) besh kundan ortiq boʻlmagan muddatda oʻrganadi. Kassatsiya shikoyatini (protestini) oʻrganish natijalari boʻyicha sudya quyidagi ajrimlardan birini chiqaradi: 1) kassatsiya shikoyatini (protestini) qabul qilishni rad etish toʻgʻrisida; 2) kassatsiya shikoyatini (protestini) qaytarish haqida; 3) kassatsiya shikoyatini (protestini) ish yuritishga qabul qilish va ishni talab qilib olish toʻgʻrisida. Ushbu modda ikkinchi qismining 1 va 2-bandlarida koʻrsatilgan ajrimning koʻchirma nusxasi shikoyatga (protestga) ilova qilingan hujjatlar bilan birga kassatsiya shikoyatini (protestini) bergan shaxsga ushbu Kodeksning 273-moddasida nazarda tutilgan tartibda va muddatda yuboriladi.

4073. Kassatsiya shikoyatini (protestini) qabul qilishni rad etish
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining sudyasi kassatsiya shikoyatini (protestini) qabul qilishni quyidagi hollarda rad etadi, agar: 1) kassatsiya shikoyati (protesti) sud hujjati ustidan shikoyat qilish (protest keltirish) huquqiga ega boʻlmagan shaxs tomonidan berilgan boʻlsa; 2) kassatsiya shikoyati (protesti) qonuniy kuchga kirmagan yoki qonunchilikka muvofiq kassatsiya tartibida shikoyat qilinishi (protest keltirilishi) mumkin boʻlmagan yoxud apellatsiya tartibida koʻrilmagan sud hujjati ustidan berilgan boʻlsa; 3) kassatsiya shikoyati (protesti) kassatsiya tartibida koʻrilgan sud hujjati ustidan berilgan boʻlsa; 4) kassatsiya shikoyatini (protestini) berish muddati oʻtkazib yuborilgan va oʻtkazilgan muddatni tiklash rad etilgan boʻlsa. Kassatsiya shikoyatini (protestini) qabul qilishni rad etish toʻgʻrisidagi ajrimda kassatsiya shikoyatini (protestini) qabul qilishni rad etish asoslari koʻrsatiladi, kassatsiya shikoyatini berishda toʻlangan davlat bojini qaytarish haqidagi masala hal etiladi. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi yoki uning oʻrinbosari tomonidan kassatsiya shikoyatini (protestini) qabul qilishni rad etish toʻgʻrisidagi ajrim kassatsiya shikoyatini (protestini) bergan shaxsning arizasiga koʻra bekor qilinishi mumkin. Kassatsiya shikoyatini (protestini) qabul qilishni rad etish toʻgʻrisidagi ajrimni bekor qilish haqidagi ariza sud hujjatining kassatsiya shikoyati (protesti) berish muddati ichida berilishi mumkin. Ushbu moddaning toʻrtinchi qismida koʻrsatilgan muddat oʻtgandan soʻng berilgan ariza koʻrib chiqilmaydi. Kassatsiya shikoyatini (protestini) ish yuritishga qabul qilishni rad etish toʻgʻrisidagi ajrim bekor qilingan taqdirda, kassatsiya shikoyati (protesti) sudga dastlabki murojaat qilingan kunda berilgan deb hisoblanadi.

4074. Kassatsiya shikoyatini (protestini) qaytarish
Kassatsiya shikoyati (protesti) quyidagi hollarda qaytariladi, agar: 1) shikoyat (protest) ushbu Kodeks 406-moddasi birinchi qismining 1 — 5-bandlarida nazarda tutilgan talablarga javob bermasa; 2) shikoyatga (protestga) shikoyat (protest) qilinayotgan sud hujjatlarining koʻchirma nusxalari ilova qilinmagan boʻlsa; 3) shikoyatga davlat boji va pochta xarajatlari toʻlanganligini tasdiqlovchi hujjat ilova qilinmagan boʻlsa, qonunda davlat boji toʻlashni kechiktirish, boʻlib-boʻlib toʻlash yoki uning miqdorini kamaytirish imkoniyati nazarda tutilgan hollarda esa bu haqda iltimosnoma mavjud boʻlmasa yoxud iltimosnoma rad etilgan boʻlsa; 4) shikoyatga vakilning shikoyatni imzolash vakolatini tasdiqlovchi hujjat ilova qilinmagan boʻlsa; 5) prokurorning ishtirokisiz koʻrilgan ish boʻyicha kassatsiya protestiga tarafning protest keltirishga asos boʻlib xizmat qilgan murojaatining koʻchirma nusxasi ilova qilinmagan boʻlsa; 6) shikoyat (protest) berish muddati oʻtgan va oʻtkazib yuborilgan muddatni tiklash haqidagi iltimosnoma mavjud boʻlmasa; 7) shikoyatni (protestni) qaytarish toʻgʻrisida ariza kelib tushgan boʻlsa. Kassatsiya shikoyatini (protestini) qaytarish haqidagi ajrimda shikoyatni (protestni) qaytarish asoslari koʻrsatiladi, kassatsiya shikoyatini berishda toʻlangan davlat bojini qaytarish toʻgʻrisidagi masala hal etiladi. Shikoyat (protest) bergan shaxs ushbu modda birinchi qismida koʻrsatilgan holatlar bartaraf etilganidan keyin umumiy tartibda qaytadan murojaat qilishga haqli. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi yoki uning oʻrinbosari tomonidan kassatsiya shikoyatini (protestini) qaytarish toʻgʻrisidagi ajrim kassatsiya shikoyatini (protestini) bergan shaxsning arizasiga koʻra bekor qilinishi mumkin. Kassatsiya shikoyatini (protestini) qaytarish haqidagi ajrimni bekor qilish toʻgʻrisidagi ariza sud hujjatining kassatsiya shikoyati (protesti) berish muddati ichida berilishi mumkin. Ushbu moddaning beshinchi qismida koʻrsatilgan muddat oʻtgandan soʻng berilgan ariza koʻrib chiqilmaydi. Kassatsiya shikoyatini (protestini) qaytarish haqidagi ajrim bekor qilingan taqdirda, kassatsiya shikoyati (protesti) sudga dastlabki murojaat qilingan kunda berilgan deb hisoblanadi.

4075. Kassatsiya shikoyatini (protestini) ish yuritishga qabul qilish
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining sudyasi ushbu Kodeks talablariga rioya etgan holda berilgan kassatsiya shikoyatini (protestini) ish yuritishga qabul qilishi shart. Kassatsiya shikoyatini (protestini) ish yuritishga qabul qilish toʻgʻrisidagi ajrimda quyidagilar koʻrsatilishi kerak: 1) ajrim chiqarilgan sana va joy; 2) ajrim chiqargan sudyaning familiyasi, ismi, otasining ismi; 3) shikoyat (protest) bergan shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi (nomi); 4) ustidan shikoyat (protest) berilayotgan sud hujjatlari; 5) tegishli suddan ishni talab qilib olish haqidagi xulosa.

4076. Sud hujjatlari ijrosini toʻxtatib turish
Ishda ishtirok etuvchi shaxslarning iltimosnomasiga koʻra, kassatsiya instansiyasi sudi (sudyasi) birinchi instansiya sudida qabul qilingan hal qiluv qarorining, apellatsiya instansiyasi sudi ajrimining ijrosini kassatsiya instansiyasida ish yuritish tamomlanguniga qadar toʻxtatib turishga haqli. Sudya sud hujjati ijrosini toʻxtatib turish toʻgʻrisida yoki uning ijrosini toʻxtatib turishni rad etish haqida kassatsiya shikoyatini (protestini) ish yuritishga qabul qilish toʻgʻrisidagi ajrimda koʻrsatadi.

4077. Kassatsiya shikoyatini (protestini) sud muhokamasida koʻrib chiqish uchun tayinlash va ishda ishtirok etuvchi shaxslarni xabardor qilish
Kassatsiya shikoyatini (protestini) sud muhokamasida koʻrib chiqish uchun tayinlash toʻgʻrisidagi masala ish kassatsiya instansiyasi sudiga kelib tushgan kundan eʼtiboran besh kundan kechiktirmay hal qilinadi. Kassatsiya shikoyatini (protestini) sud muhokamasida koʻrib chiqish uchun tayinlash haqidagi ajrimda sud majlisini oʻtkazish vaqti va joyi koʻrsatiladi. Kassatsiya shikoyati (protesti) bergan shaxs, shuningdek ishda ishtirok etuvchi shaxslar ishni kassatsiya instansiyasida koʻrish vaqti va joyi haqida xabardor qilinadi. Ish muhokamasining vaqti va joyi toʻgʻrisida belgilangan tartibda xabardor qilingan shaxslarning kelmaganligi ishning kassatsiya tartibida koʻrilishiga toʻsqinlik qilmaydi”; 27) 408-modda chiqarib tashlansin; 28) 409-modda chiqarib tashlansin; 29) 412-modda chiqarib tashlansin; 30) 413-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Kassatsiya shikoyati bergan shaxs kassatsiya instansiyasi sudi maslahatxonaga kirguniga qadar shikoyatni toʻldirishga, oʻzgartirishga yoki undan voz kechishga haqli. Kassatsiya protesti keltirgan prokuror, shuningdek yuqori turuvchi prokuror kassatsiya instansiyasi sudi maslahatxonaga kirguniga qadar protestni toʻldirishga, oʻzgartirishga yoki qaytarib olishga haqli. Shikoyatdan voz kechilgan va protest chaqirib olingan taqdirda, kassatsiya instansiyasi sudi ajrim chiqarib, kassatsiya tartibida ish yuritishni tugatadi. Kassatsiya shikoyatidan (protestidan) voz kechilganligi (uning chaqirib olinganligi) sababli u boʻyicha ish yurituvning tugatilishi, agar sud hujjati ustidan boshqa shaxslar tomonidan shikoyat qilingan boʻlsa, boshqa kassatsiya shikoyatini (protestini) koʻrib chiqish uchun toʻsqinlik qilmaydi”; 31) 415-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“415-modda. Kassatsiya shikoyatini (protestini) koʻrish muddati
Kassatsiya shikoyati (protesti) uni sud muhokamasida koʻrib chiqish uchun tayinlash toʻgʻrisidagi ajrim chiqarilgan kundan eʼtiboran bir oydan koʻp boʻlmagan muddatda koʻrib chiqiladi. Alohida hollarda kassatsiya shikoyatini (protestini) koʻrib chiqish muddatini ishni koʻrib chiqayotgan sudlov hayʼati tomonidan koʻpi bilan yana bir oyga uzaytirilishi mumkin”; 32) 416-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Sud ishni kassatsiya tartibida koʻrayotganida birinchi instansiya va apellatsiya instansiyasi sudi tomonidan moddiy huquq normalari toʻgʻri qoʻllanilganligini va protsessual qonun talablariga rioya etilganligini ishdagi materiallar boʻyicha tekshiradi. Kassatsiya instansiyasi sudi yangi dalillarni oʻrganib chiqish va yangi faktlarni aniqlash huquqiga ega emas”; 33) 417-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“417-modda. Ishni kassatsiya instansiyasi sudida koʻrish tartibi
Kassatsiya tartibida ish ushbu Kodeksning 397-moddasida nazarda tutilgan qoidalarga asosan, mazkur bobda belgilangan xususiyatlarni inobatga olgan holda koʻriladi. Kassatsiya instansiyasi sudida ishni koʻrish raislik qiluvchining yoki sudyalardan birining maʼruzasi bilan boshlanadi. Maʼruzachi ish holatlarini, birinchi va apellatsiya instansiyalari sudi hujjatlarining mazmuni, kassatsiya shikoyatining (protestining) vajlari va kelib tushgan tushuntirishlar (eʼtirozlar) mazmunini bayon qiladi. Shundan soʻng sud majlisida hozir boʻlgan ishda ishtirok etuvchi shaxslarning tushuntirishlari eshitiladi. Dastlab kassatsiya shikoyati bergan shaxs yoki uning vakili yoxud, agar ish protest boʻyicha koʻrilayotgan boʻlsa, prokuror soʻzga chiqadi. Sud hujjati ustidan har ikkala taraf tomonidan shikoyat berilgan boʻlsa, birinchi boʻlib daʼvogar soʻzga chiqadi. Ishda ishtirok etuvchi shaxslarning tushuntirishlari va prokuror fikri eshitilganidan keyin, kassatsiya instansiyasi sudi ajrim chiqarish uchun maslahatxonaga kiradi. Kassatsiya instansiyasi sudining ajrimi ish koʻrilganidan keyin darhol chiqariladi. Alohida hollarda asoslantirilgan ajrim tayyorlanishi besh kungacha boʻlgan muddatga qoldirilishi mumkin, biroq sud ajrimning qaror qismini kassatsiya muhokamasi tugagan majlisda eʼlon qilishi kerak”; 34) 419-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Kassatsiya instansiyasining sudi kassatsiya shikoyatini (protestini) koʻrish natijalari boʻyicha quyidagilarga haqli: 1) hal qiluv qarorini, ajrimni, qarorni oʻzgarishsiz, kassatsiya shikoyatini (protestini) esa qanoatlantirmasdan qoldirishga; 2) hal qiluv qarorini, ajrimni, qarorni toʻliq yoxud qisman bekor qilishga va ishni yangidan koʻrish uchun yubormasdan yangi hal qiluv qarori, ajrim yoki qaror qabul qilishga; 3) hal qiluv qarorini, ajrimni, qarorni oʻzgartirishga; 4) ushbu Kodeks 3991-moddasi birinchi qismining 1-bandida va 3993-moddasi ikkinchi qismining 4-bandida nazarda tutilgan asoslar mavjud boʻlgan taqdirda, hal qiluv qarorini, ajrimni, qarorni bekor qilishga va ishni yangidan koʻrish uchun sud hujjati bekor qilingan sud instansiyasiga yuborishga; 5) hal qiluv qarorini, ajrimni, qarorni toʻliq yoki qisman bekor qilishga va arizani koʻrmasdan qoldirishga yoxud ish yuritishni toʻliq yoki qisman tugatishga; 6) ayrim sud hujjatlarini bekor qilishga va ish boʻyicha ilgari qabul qilingan sud hujjatlaridan birini oʻz kuchida qoldirishga”; 35) quyidagi mazmundagi 4191 — 4193-moddalar bilan toʻldirilsin:

“4191-modda. Kassatsiya instansiyasi sudining ajrimi
Kassatsiya instansiyasi sudining ajrimida quyidagilar koʻrsatilgan boʻlishi kerak: 1) ajrim chiqarilgan sana va joy; 2) ajrim chiqargan sudning nomi va tarkibi; 3) taraflar va ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarning ishtiroki toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; 4) ish kimning shikoyati (protesti) boʻyicha koʻrib chiqilganligi; 5) shikoyat qilingan yoki protest keltirilgan sud hujjatining nomi va uning qisqacha mazmuni; 6) shikoyatda (protestda) bayon etilgan vajlar, taqdim etilgan materiallarning qisqacha mazmuni, ishni koʻrishda ishtirok etgan shaxslarning tushuntirishlari, prokurorning fikri; 7) kassatsiya instansiyasi sudining xulosaga kelishiga asos boʻlgan sabablar hamda sud amal qilgan moddiy va protsessual huquq normalari; 8) qarorning xulosa qismi. Sud hujjatlari bekor qilingan va ish yangidan koʻrib chiqish uchun yuborilgan taqdirda, kassatsiya instansiyasi sudi ishni yangidan koʻrganda qaysi holatlar aniqlanishi zarurligini, qaysi dalillar talab qilib olinishi kerakligini, shuningdek ish topshirilayotgan sud boshqa qanday harakatlarni bajarishi kerakligini koʻrsatishi shart. Kassatsiya instansiyasi sudi shikoyatni (protestni) rad qilgan taqdirda, shikoyat (protest) vajlari notoʻgʻri deb topilishi yoki hal qiluv qarorini bekor qilish, oʻzgartirish yoxud yangi hal qiluv qarori chiqarish uchun asos boʻlmasligi sabablarini oʻz ajrimida koʻrsatishi shart. Kassatsiya instansiyasi sudining ajrimi ishni koʻrgan sudyalar tomonidan imzolanadi. Kassatsiya instansiyasi sudi ajrimining nusxalari ishda ishtirok etgan shaxslarga ajrim chiqarilgan kundan eʼtiboran besh kundan kechiktirmay pochta orqali yoki elektron hujjat tarzida yuboriladi. Kassatsiya instansiyasi sudining ajrimi chiqarilgan kundan eʼtiboran qonuniy kuchga kiradi.

4192. Kassatsiya instansiyasi sudi koʻrsatmalarining majburiyligi
Kassatsiya instansiyasi sudining ajrimida bayon qilingan koʻrsatmalar mazkur ishni yangidan koʻrayotgan sud uchun majburiydir. Kassatsiya instansiyasi sudi u yoki bu dalilning ishonchliligi yoki ishonchsizligi toʻgʻrisidagi, ayrim bir dalillarning boshqalaridan ustunligi haqidagi, ish yangidan koʻrilgan taqdirda qanday qaror chiqarilishi kerakligi toʻgʻrisidagi masalalarni oldindan hal qilib qoʻyishga haqli emas.

4193. Ishni kassatsiya tartibida takroran koʻrish
Ushbu Kodeksning 403-moddasida koʻrsatilgan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi, Bosh prokurori yoki ularning oʻrinbosarlariga ishni kassatsiya tartibida takroran koʻrish haqida protest kiritish toʻgʻrisidagi ariza bilan murojaat qilishga haqli. Ishni kassatsiya tartibida takroran koʻrish haqida protest kiritish toʻgʻrisidagi ariza kassatsiya shikoyati (protesti) berish muddati ichida, mazkur muddat oʻtgan hollarda esa — ajrim qabul qilingan kundan boshlab bir oy ichida berilishi mumkin. Ushbu moddaning ikkinchi qismida koʻrsatilgan muddatlar oʻtganidan keyin berilgan ariza koʻrib chiqilmaydi. Ushbu Kodeks 3991-moddasining birinchi qismi 4-bandida nazarda tutilgan asoslar mavjud boʻlgan taqdirda, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi, Bosh prokurori yoki ularning oʻrinbosarlari kassatsiya tartibida koʻrib chiqilgan ishlar boʻyicha chiqarilgan sud hujjatlari ustidan ishni kassatsiya tartibida takroran koʻrish toʻgʻrisida protest kiritishga haqli. Ishni kassatsiya tartibida takroran koʻrish umumiy asoslarga koʻra amalga oshiriladi”; 36) 420-modda chiqarib tashlansin; 37) 421-modda chiqarib tashlansin; 38) 46-bob chiqarib tashlansin; 39) 438-moddaning matnidagi “Apellatsiya, kassatsiya yoki nazorat instansiyasi” degan soʻzlar “Apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 40) 439-moddaning birinchi qismidagi “yoki prokuror” degan soʻzlar chiqarib tashlansin; 41) 458-moddaning birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Ijro etilgan sud hujjati oʻzgartirilgan yoki bekor qilingan va ish yangidan koʻrib chiqilganidan keyin talablarni qanoatlantirishni toʻliq yoki qisman rad etish toʻgʻrisida hal qiluv qarori qabul qilingan yoki ish yuritishni tugatish toʻgʻrisida yoxud arizani koʻrmasdan qoldirish toʻgʻrisida ajrim chiqarilgan taqdirda, oʻzgartirilgan yoki bekor qilingan sud hujjati boʻyicha javobgardan daʼvogarning foydasiga undirilgan narsalarning barchasi javobgarga qaytarib berilishi kerak (hal qiluv qarorining qaytarma ijrosi)”; 42) 460-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“460-modda. Sud hujjatining qaytarma ijrosi toʻgʻrisidagi masalaning apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudi tomonidan hal qilinishi
Apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudi huquq toʻgʻrisidagi nizoni uzil-kesil hal qilsa yoki ish yuritishni tamomlasa, sud hujjatining qaytarma ijrosi toʻgʻrisidagi masalani hal qilishi yoxud uni hal qilish uchun birinchi instansiya sudiga topshirishi shart. Agar yuqori turuvchi sudning ajrimida sud hujjatining qaytarma ijrosi toʻgʻrisidagi masala boʻyicha hech qanday koʻrsatma boʻlmasa, javobgar birinchi instansiya sudiga tegishli ariza berishga haqli. Birinchi instansiya sudi bu arizani ushbu Kodeksning 459-moddasi qoidalariga binoan koʻrib chiqadi va hal qiladi”. 2-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi: hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin; davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin; ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin. 3-modda. Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.