Universal telekommunikatsiya xizmatlari va telekommunikatsiya xizmatlarining ayrim turlari uchun tariflarni (narxlarni) shakllantirish va tartibga solish toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(order, 2023-07-17)

Oʻzbekiston Respublikasining “Telekommunikatsiyalar toʻgʻrisida”gi, “Davlat tili haqida”gi qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 19-fevraldagi PF-5349-son “Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalari sohasini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni, Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 1-maydagi 318-son “Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi huzuridagi Aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya texnologiyalari sohasida nazorat boʻyicha inspeksiya toʻgʻrisidagi nizomlarni tasdiqlash haqida”gi qaroriga muvofiq buyuraman: 1. Universal telekommunikatsiya xizmatlari va telekommunikatsiya xizmatlarining ayrim turlari uchun tariflarni (narxlarni) shakllantirish va tartibga solish toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Ayrim idoraviy normativ-huquqiy hujjatlar 2-ilovaga muvofiq oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin. 3. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. Mazkur Nizom universal telekommunikatsiya xizmatlari va telekommunikatsiya xizmatlarining ayrim turlari uchun tariflarni (narxlarni) shakllantirish va tartibga solish tartibini belgilaydi. 1. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: telekommunikatsiyalar tarmogʻi — uzatishlarning bir yoki bir necha turini: telefon, telegraf, faksimil turlarini, maʼlumotlar uzatish va hujjatli xabarlarning boshqa turlarini, televizion va radioeshittirish dasturlarini translatsiya qilishni taʼminlovchi telekommunikatsiya vositalarining majmui; telekommunikatsiya xizmatlari — operator va provayderning signallar hamda boshqa axborot turlarini telekommunikatsiya tarmoqlari orqali qabul qilish, uzatish, qayta ishlashga doir faoliyati mahsuli; telekommunikatsiya xizmatlarining ayrim turlari — telekommunikatsiya xizmatlarining foydalanuvchilariga pullik (shartnoma) asosida taqdim etiladigan belgilangan sifatga ega telekommunikatsiya xizmatlari toʻplami (kanallar, traktlarni ijaraga berish, oʻrnatish (installatsiya), tarmoqlararo ulanishlar, maxsus aloqa xizmatlari); umumiy foydalanishdagi telekommunikatsiya tarmogʻi — telekommunikatsiya xizmatlari koʻrsatishning yagona prinsiplari, ularni taqdim etish va haq toʻlashning tartibi asosida Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi barcha yuridik va jismoniy shaxslarga telekommunikatsiya xizmatlarini koʻrsatish uchun moʻljallangan telekommunikatsiyalar tarmogʻi; universal telekommunikatsiya xizmatlari — umumiy foydalanishdagi telekommunikatsiya tarmoqlari orqali barcha foydalanuvchilarga koʻrsatiladigan, belgilangan sifatdagi majburiy xizmatlar toʻplami (foydalanuvchilarning bu tarmoqdan foydalanishini taʼminlash, mahalliy, shaharlararo va xalqaro telefon soʻzlashuvlari, telegrammalar joʻnatish va boshqalar); universal telekommunikatsiya xizmatlari va telekommunikatsiya xizmatlarining ayrim turlari uchun tariflarni (narxlarni) tartibga solish — Oʻzbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi (bundan buyon matnda Vazirlik deb yuritiladi) tomonidan ushbu Nizomda belgilangan tartibda universal telekommunikatsiya xizmatlari va telekommunikatsiya xizmatlarining ayrim turlari uchun cheklangan tariflarni (narxlarni) belgilash, oʻrnatish va kelishish. 2. Mazkur Nizom uning 1 va 2-ilovalarida keltirilgan universal telekommunikatsiya xizmatlari va telekommunikatsiya xizmatlarining ayrim turlari roʻyxatidagi telekommunikatsiya xizmatlarini koʻrsatuvchi ustav fondidagi davlat ulushi 75 foiz hamda undan ortiq boʻlgan telekommunikatsiya operatorlari va telekommunikatsiya xizmatlari provayderlariga (bundan buyon matnda operatorlar va provayderlar deb yuritiladi) nisbatan tatbiq etiladi. Ushbu Nizom talablari mobil telefon aloqa operatorlari, idoraviy tarmoqlar operatorlari, shuningdek ustav fondidagi davlat ulushining miqdoridan qatʼi nazar telekommunikatsiya provayderlari tomonidan qishloq joylarida koʻrsatiladigan xizmatlarga nisbatan tatbiq etilmaydi. 3. Universal telekommunikatsiya xizmatlari va telekommunikatsiya xizmatlarining ayrim turlari (bundan buyon matnda xizmatlar deb yuritiladi) uchun tariflarni (narxlarni) tartibga solishning asosiy maqsadlari quyidagilardan iborat: xizmatlarga boʻlgan talabni maksimal darajada qondirish va foydalanuvchilar huquqlarini himoya qilish; operatorlar va provayderlar faoliyatining samaradorligini oshirish; umumiy foydalanishdagi telekommunikatsiya vositalari va tarmoqlarining yanada rivojlanishini taʼminlash, telekommunikatsiya xizmatlari bozorini kengaytirish va ularni taqdim etish sifatini yaxshilash. 4. Xizmatlar uchun tariflar (narxlar) Oʻzbekiston Respublikasi milliy valyutasida belgilanadi. 5. Xizmatlar uchun tariflar (narxlar) xizmatlar guruhlarining (mahalliy, qishloq telefon aloqasi, telegraf aloqasi, shaharlararo telefon aloqasi, xalqaro telefon aloqasi va boshqalar) tannarxi va sof foyda asosida, shuningdek chet el aloqa maʼmuriyatlari va kompaniyalari bilan kelishilgan hisob-kitob summalarini (taksalarni) (xalqaro aloqa xizmatlari tariflari (narxlari) uchun) inobatga olgan holda belgilanadi. 6. Xizmatlar uchun tariflarni (narxlarni) shakllantirish hisobot davrining maʼlumotlari tahlili, operatorlar va provayderlarning kelgusi davr uchun rejalashtiradigan xarajatlari va sof foydasi asosida amalga oshiriladi. Xizmatlar uchun amaldagi tariflarni (narxlarni) oʻzgartirishga ularni koʻrsatish uchun qilinadigan xarajatlarning (energetika resurslari, xomashyo, materiallar, transport va boshqa) narxlari, shuningdek, hisob-kitob summalari (taksalar) miqdori, erkin konvertatsiya qilinadigan valyuta kursi yoki maxsus qarz olish huquqining (SDR) oshishi yoki kamayishi asos boʻlib hisoblanadi. 7. Xizmatlar uchun qilinadigan xarajatlar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 5-fevraldagi 54-son qarori bilan tasdiqlangan Mahsulot (ishlar, xizmatlar)ni ishlab chiqarish va sotish xarajatlarining tarkibi hamda moliyaviy natijalarni shakllantirish tartibi toʻgʻrisidagi nizom va boshqa qonunchilik hujjatlariga muvofiq aniqlanadi. Xizmatlar uchun tariflarni (narxlarni) shakllantirishda bilvosita moddiy xarajatlarni, mehnatga haq toʻlashga bilvosita xarajatlarni, ishlab chiqarish xususiyatiga ega boʻlgan boshqa xarajatlarni, davr xarajatlari va moliyaviy faoliyat boʻyicha xarajatlarni taqsimlash xizmatning solishtirma mehnat sigʻimi (muayyan xizmat turiga toʻgʻri keladigan asosiy ishlab chiqaruvchi xodimlar mehnatiga haq toʻlash xarajatlari) boʻyicha amalga oshiriladi. 8. Favqulodda xizmatlarni (yongʻin xavfsizligi xizmati, ichki ishlar organlari, tez tibbiy yordam, gaz tarmogʻining avariya xizmati, Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligining qutqaruv xizmati) chaqirish, shuningdek shaharlararo, xalqaro telefon stansiyasining buyurtma va maʼlumot xizmatiga, mahalliy telefon tarmogʻining taʼmirlash byurosiga chiqish barcha foydalanuvchilar uchun bepul amalga oshiriladi. Favqulodda xizmatlar koʻrsatilganligi uchun sarflangan xarajatlar boshqa xizmatlarni koʻrsatishdan olingan daromadlar hisobidan qoplanadi. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti yoki Hukumatning tegishli qarorlarida ishonch telefonlariga qoʻngʻiroqlar bepul amalga oshirilishi toʻgʻridan toʻgʻri koʻrsatib oʻtilgan boʻlsa, mazkur qoʻngʻiroqlar bepul amalga oshiriladi (masalan, Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligining ishonch telefoni va h.k.). 9. Universal telekommunikatsiya xizmatlari uchun tariflar (narxlar) Vazirlik tomonidan belgilanadi. Telekommunikatsiya xizmatlarining ayrim turlari uchun tariflar (narxlar) Vazirlik bilan kelishilgan holda operatorlar va provayderlar tomonidan belgilanadi. 10. Operatorlar va provayderlar Vazirlikni xabardor qilgan holda barcha foydalanuvchilar uchun belgilangan tariflarni (narxlarni) kamaytirish huquqiga ega. Bunda, operatorlar va provayderlarning sof foydasi ular tomonidan taqdim etilgan hisob-kitoblarga muvofiq amaldagi tariflar (narxlar) boʻyicha aniqlanadi. 11. Xizmatlar uchun tariflar (narxlar) aholi uchun qishloq telefon aloqa xizmatlariga tariflardan (narxlardan) tashqari, ularni taqdim etish xarajatlarini qoplashi, xizmatlar bozorini rivojlantirish va ularning nomenklaturasini kengaytirish, foydalanuvchilik qiymati hamda xizmatlarning sifatini oshirish uchun kerakli sof foydani taʼminlashi lozim. Xizmatlar foydalanuvchilarini saqlab qolish maqsadida xizmatlar uchun tariflar (narxlar) ularning tannarxi darajasida belgilanishi mumkin. 12. Bir xil turdagi xizmatlar uchun tariflar (narxlar) foydalanuvchilar toifalari (aholi, tashkilotlar), mahalliy telefon aloqa xizmatlari uchun esa qoʻllanish joyi (qishloq, shahar) boʻyicha tabaqalashtirilishi mumkin. 13. Telekommunikatsiya tarmoqlariga yuklamani oqilona taqsimlash maqsadida mahalliy (hisob-kitoblarning vaqtbay shaklida), shaharlararo va xalqaro telefon aloqa xizmatlari uchun tariflar (narxlar) sutkaning soatlari, haftaning kunlari boʻyicha tabaqalashtirilishi mumkin. 14. Vazirlik oʻz tashabbusi bilan yoki operatorlar va provayderlarning taklifiga asosan xizmatlar uchun tariflarni (narxlarni) koʻrib chiqish (tasdiqlash, oʻzgartirish, kelishish)ni amalga oshiradi. Xizmatlar uchun tariflarga (narxlarga) oʻzgartirishlar kiritish yangi tariflarni (narxlarni) tasdiqlash yoki kelishish orqali amalga oshiriladi. 15. Xizmatlar uchun tariflar (narxlar) cheklangan darajalari boʻyicha hisob-kitoblar operatorlar va provayderlar tomonidan amalga oshiriladi va ushbu xizmatlar uchun tariflarni (narxlarni) koʻrib chiqish uchun hujjatlar Vazirlikka taqdim etiladi. Operatorlar va provayderlar tarkibiga kiradigan telekommunikatsiya xizmatlari operatorlari, provayderlari xizmatlar uchun tariflarni (narxlarni) koʻrib chiqish toʻgʻrisidagi takliflarini oʻzlari tarkibiga kiradigan operatorlar va provayderlarga taqdim etadi. 16. Operatorlar va provayderlar xizmatlar uchun tariflarni (narxlarni) koʻrib chiqish toʻgʻrisidagi takliflar bilan Vazirlikka murojaat qilganda, ushbu Nizomning 3-ilovasiga keltirilgan tariflarni (narxlarni) koʻrib chiqish zarurligini tasdiqlovchi hujjatlarni (hisob-kitoblar, buxgalteriya va statistika hisoboti boʻyicha maʼlumotlar) yozma yoki elektron shaklda taqdim etadilar. 17. Vazirlik taqdim etilgan hujjatlarni ularni olgan kundan boshlab 7 kun muddat ichida koʻrib chiqadi. Zaruratga koʻra, tariflarni (narxlarni) koʻrib chiqish uchun telekommunikatsiyalar sohasidagi malakali ekspertlar kelishuv asosida jalb etilishi mumkin. 18. Vazirlik tomonidan hujjatlarni koʻrib chiqish natijalari boʻyicha tariflarni (narxlarni) tasdiqlash yoki kelishish haqida qaror qabul qilinadi yoxud ularni tasdiqlash yoki kelishish rad etiladi. 19. Vazirlik tomonidan xizmatlar uchun tariflarni (narxlarni) tasdiqlash yoki kelishish rad etilgan taqdirda, operatorlar va provayderlarga rad etish asoslari koʻrsatilgan holda shu kunning oʻzida yozma yoki elektron shaklda xabar yuboriladi. 20. Vazirlik tomonidan universal telekommunikatsiya xizmatlari uchun tariflarni (narxlarni) tasdiqlash haqida tegishli tariflarni (narxlarni) amalga kiritish muddatlari koʻrsatilgan holda buyruq qabul qilinadi hamda shu kunning oʻzida buyruq nusxasi operatorlar va provayderlarga yuboriladi. Telekommunikatsiya xizmatlari ayrim turlarining tariflari (narxlari) Vazirlik tomonidan kelishilganda, kelishish haqidagi tegishli hujjatda tariflarni (narxlarni) amalga kirish muddatlari koʻrsatiladi. 21. Xizmatlar uchun tariflarga (narxlarga) oʻzgartirish kiritilganda, oʻzgartirish kiritilganligi toʻgʻrisidagi axborot operatorlar va provayderlar tomonidan ommaviy axborot vositalarida yoki oʻzining rasmiy veb-saytida tariflar (narxlar) amalga kiritilishidan kamida oʻn besh kun oldin eʼlon qilinishi lozim. 22. Operatorlar va provayderlar Vazirlikning xizmatlar uchun tariflarni (narxlarni) koʻrib chiqish natijalari boʻyicha qabul qilgan qarori yoki boshqa xatti-harakatlari (harakatsizligi) ustidan norozi boʻlgan taqdirda, qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda sudga yoki boshqa vakolatli davlat organlariga shikoyat qilishlari mumkin. 23. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladi. 24. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi bilan kelishilgan. Asosiy telefon apparatini ulash orqali simli abonent liniyasi boʻyicha telefon tarmogʻiga ulanishni taqdim etish (operator tomonidan bitta foydalanuvchiga bitta raqam ajratilganda): telefonlashtirilgan xonada; telefonlashtirilmagan xonada. Simli abonent liniyasi boʻyicha telefon tarmogʻiga ulangan telefon apparatidan mahalliy telefon soʻzlashuvini taqdim etish: soʻzlashuvlar vaqtbay toʻlov tizimiga oʻtkazilganda; soʻzlashuvlar vaqtbay toʻlov tizimiga oʻtkazilmaganda. Telegrammani yuborish: oddiy; shoshilinch. Shaharlararo telefon soʻzlashuvini taqdim etish: a) avtomatik shaharlararo telefon aloqa boʻyicha; b) avtomatik aloqa boʻlmagan yoʻnalishlarda telefonchi operator orqali buyurtma boʻyicha: oddiy buyurtma yoki tezkor tizim boʻyicha; shoshilinch buyurtma boʻyicha; v) avtomatik aloqa ochilgan yoʻnalishlarda telefonchi operator orqali buyurtma boʻyicha: oddiy buyurtma yoki tezkor tizim boʻyicha; shoshilinch buyurtma boʻyicha. Xalqaro telefon soʻzlashuvini taqdim etish. Telegrammani yuborish: oddiy; shoshilinch. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlangan roʻyxatda keltirilgan muassasalar tomonidan beriladigan “Toifadan tashqari”, navbatdan tashqari telegrammalarni yuborish; Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlangan roʻyxatda keltirilgan mansabdor shaxslar tomonidan beriladigan “oliy hukumatga oid”, “hukumatga oid” telegrammalarni yuborish; telegraf kanallarini ijaraga berish. Kanallar (traktlar)ni ijaraga berish (hududlararo va zonaichi); analog kanal (trakt)ni oʻrnatish (installatsiya); analog kanal (trakt)ni ijaraga berish; raqamli kanal (trakt)ni oʻrnatish (installatsiya); raqamli kanal (trakt)ni ijaraga berish. 30-kanalli trakt (E-1)ning quyi chastotali bogʻlovchi liniyasi yoki bitta kanalining ulanish nuqtasini ajratgan holda mahalliy darajada umumiy foydalanish tarmogʻiga ulanishni taqdim etish; mahalliy darajada raqamli kanalni ijaraga olish. Asosiy telefon apparatini ulash orqali simli abonent liniyasi boʻyicha telefon tarmogʻiga ulanishni taqdim etish (operator tomonidan bitta foydalanuvchiga bitta raqam ajratilganda): telefonlashtirilgan xonada; telefonlashtirilmagan xonada. Simli abonent liniyasi boʻyicha telefon tarmogʻiga ulangan telefon apparatidan mahalliy telefon soʻzlashuvini taqdim etish: soʻzlashuvlar vaqtbay toʻlov tizimiga oʻtkazilganda; soʻzlashuvlar vaqtbay toʻlov tizimiga oʻtkazilmaganda. Universal telekommunikatsiya xizmatlari va telekommunikatsiya xizmatlarining ayrim turlari (bundan buyon matnda xizmatlar deb yuritiladi) uchun tariflarni koʻrib chiqish boʻyicha quyidagi hujjatlar (maʼlumotlar) ilova qilinishi zarur: oxirgi hisobot davrida xizmatlarning barcha turlari boʻyicha moliyaviy koʻrsatkichlar, xizmatlar hajmining tabiiy ifodada (minut, Mbayt, Mbit/s va boshqalar) oʻzgarish dinamikasi; oxirgi hisobot davridagi chiquvchi soʻzlashuvlar almashinuvi; keyingi hisobot davri uchun xizmatlar turlari boʻyicha amaldagi tariflardagi daromadlar va sof foyda prognozi; keyingi hisobot davri uchun ishlab chiqarish tannarxi toʻgʻrisidagi prognoz maʼlumotlar; keyingi hisobot davri uchun rejalashtirilgan telekommunikatsiya vositalari va inshootlarini rivojlantirish, rekonstruksiya qilish va modernizatsiyalash uchun ajratiladigan mablagʻlar toʻgʻrisidagi maʼlumot; chet ellik hamkorlar bilan tuzilgan shartnomalar boʻyicha toʻlovlar grafiklari; oxirgi va keyingi hisobot davri uchun xarajatlar, ularning tarkibi va miqdorlari yuzasidan batafsil maʼlumotlar. Xalqaro xizmatlar uchun tariflarga oʻzgartirish kiritishda quyidagilar maʼlumotlar qoʻshimcha ravishda taqdim etiladi: toʻlov zonalari boʻyicha oʻrtacha hisoblangan hisob-kitob summalari (taksalari, ulushlari); Oʻzbekiston Respublikasi milliy valyutasi kursining oxirgi hisobot davri uchun erkin konvertatsiya qilinadigan valyutaga va maxsus qarz olish huquqiga (SDR) nisbatan oʻzgarish dinamikasi. 1. Pochta va telekommunikatsiya agentligi tomonidan 2000-yil 28-iyuldagi 14-8/1553-son bilan tasdiqlangan Telekommunikatsiya xizmatlari tariflarini shakllantirish va tartibga solish toʻgʻrisidagi nizom (roʻyxat raqami 959, 2000-yil 18-avgust) (Oʻzbekiston Respublikasi vazirliklari, davlat qoʻmitalari va idoralarining normativ-huquqiy hujjatlari axborotnomasi, 2000-y., 16-son). 2. Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirining 2017-yil 30-yanvardagi 149-mh-son “Telekommunikatsiya xizmatlari tariflarini shakllantirish va tartibga solish toʻgʻrisidagi nizomga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi qarori (roʻyxat raqami 959-1, 2017-yil 9-mart) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2017-y., 10-son, 151-modda).