Oʻzbekiston Respublikasining referendumida xorijiy davlatlar va xalqaro tashkilotlardan qatnashadigan kuzatuvchilar toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(resolution, 2022-07-13)

“Oʻzbekiston Respublikasining referendumi toʻgʻrisida”gi Qonunning 18-moddasiga hamda Oʻzbekiston Respublikasi Saylov kodeksining 16-moddasiga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasining referendumida xorijiy davlatlar va xalqaro tashkilotlardan qatnashadigan kuzatuvchilar toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasining “Oʻzbekiston Respublikasining referendumida qatnashadigan xorijiy davlatlar va xalqaro tashkilotlarning kuzatuvchilari toʻgʻrisidagi nizom haqida” 2001-yil 27-dekabrdagi 150-son qarori oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 3. Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasining rasmiy veb-saytida eʼlon qilinsin. 4. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi raisining oʻrinbosari B. Kuchkarov zimmasiga yuklansin. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining referendumi toʻgʻrisida”gi Qonunining 8 va 9-moddalari, shuningdek referendumlarni tashkil etish va oʻtkazish borasidagi xalqaro huquqning umum eʼtirof etilgan qoidalariga muvofiq ishlab chiqilgan boʻlib, Oʻzbekiston Respublikasining referendumida (bundan buyon matnda referendum deb yuritiladi) xorijiy davlatlar va xalqaro tashkilotlardan kuzatuvchilar faoliyati tartibini belgilaydi. 1. Xorijiy davlatlar va xalqaro tashkilotlardan kuzatuvchilarning (bundan buyon matnda xorijiy (xalqaro) kuzatuvchilar deb yuritiladi) faoliyati “Oʻzbekiston Respublikasining referendumi toʻgʻrisida”gi Qonun, Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi (bundan buyon matnda MSK deb yuritiladi) qarorlari hamda ushbu Nizom bilan, shuningdek umum eʼtirof etilgan xalqaro standartlar va xalqaro tashkilotlarning Oʻzbekiston Respublikasi qoʻshilgan hujjatlari bilan tartibga solinadi. 2. “Oʻzbekiston Respublikasining referendumi toʻgʻrisida”gi Qonunga muvofiq referendumga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazishga doir barcha tadbirlarda xorijiy (xalqaro) kuzatuvchilar qatnashish huquqiga ega. 3. Referendum tayinlash toʻgʻrisidagi qaror eʼlon qilinganidan keyin MSK xorijiy davlatlar saylov organlari va xalqaro tashkilotlarga Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi orqali taklifnoma yuboradi. Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi oʻz tashabbusiga koʻra yoki davlat hokimiyati organlari, vazirliklar, idoralar, ilmiy-tadqiqot institutlari, boshqa tashkilot va muassasalar takliflariga koʻra referendumga xorijiy (xalqaro) kuzatuvchilarni taklif etadi. Xorijiy davlatlar va xalqaro tashkilotlar ham referendumda xorijiy (xalqaro) kuzatuvchi sifatida ishtirok etish istagini izhor etib, Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligiga murojaat etishi mumkin. 4. Referendumda xorijiy (xalqaro) kuzatuvchi sifatida ishtirok etish uchun taklif etilgan, shuningdek bunday istakni izhor etgan xorijiy davlatlar, xalqaro tashkilotlar oʻz kuzatuvchilarining roʻyxati, shaxsini tasdiqlovchi hujjatlari nusxalari, elektron foto suratlari (jpeg formatda, kamida 100 KV, 600x600rx) hamda ushbu Nizomning 1-ilovasiga muvofiq anketalarni Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligiga taqdim qiladi. 5. Xorijiy davlatlar, xalqaro tashkilotlar tegishli hujjatlarni ovoz berish kunidan kamida oʻn kun oldin taqdim etishi lozim. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi tegishli xorijiy davlatlar, xalqaro tashkilotlar kuzatuvchilarining hujjatlarini ilova qilgan holda MSKga taqdimnoma kiritadi. MSK besh kunlik muddatda xorijiy (xalqaro) kuzatuvchilarni akkreditatsiya qilish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. Akkreditatsiya qilingan xorijiy (xalqaro) kuzatuvchilarning roʻyxati MSKning rasmiy veb-saytida eʼlon qilinadi. 7. Quyidagi hollarda xorijiy (xalqaro) kuzatuvchilarni akkreditatsiya qilish rad etilishi mumkin: akkreditatsiya uchun taqdim etilgan hujjatlar ushbu Nizom talablariga javob bermasa; hujjatlar ushbu Nizomda belgilangan muddatdan kech taqdim qilinsa; xorijiy (xalqaro) kuzatuvchining yoki uning nomzodini koʻrsatgan tashkilotning faoliyati milliy qonunchilikka zid boʻlsa yoki Oʻzbekiston Respublikasining suvereniteti, xavfsizligi va milliy manfaatlariga xavf solsa. 8. MSK akkreditatsiya qilingan xorijiy (xalqaro) kuzatuvchiga ushbu Nizomning 2-ilovasidagi namunaga muvofiq mandat beradi. Mandat xorijiy (xalqaro) kuzatuvchi referendumga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish davrida oʻz faoliyatini amalga oshirishi uchun asos hisoblanadi. 9. Xorijiy (xalqaro) kuzatuvchilar oʻz vakolatlari doirasida quyidagi huquqlarga ega: referendum oʻtkazuvchi komissiyalarning majlislarida hozir boʻlish; referendum uchastkasida hozir boʻlish, tayyorgarlik ishlarining borishini, yashirin ovoz berish kabinalarining yoki xonalarining joylashtirilishini va ovoz berish qutilarining muhrlanishini, fuqarolarning roʻyxatga olinishini, ovoz berish byulletenlarining ularga berilishini kuzatish; ovoz berish kuni ovoz berish jarayonini kuzatish; muddatidan oldin ovoz berishni oʻtkazish vaqti va joyi haqida xabardor boʻlish hamda ushbu jarayonni kuzatish; fuqaroning turgan joyida uning ruxsati bilan ovoz berishi jarayonini, yashirin ovoz berish prinsipini buzmagan holda kuzatish; ovozlarni sanab chiqishda va referendum oʻtkazuvchi uchastka komissiyasining ovoz berish yakunlari toʻgʻrisidagi bayonnomasini tuzishda hozir boʻlish; ovoz berish natijalari toʻgʻrisidagi hujjatlarning tegishli referendum oʻtkazuvchi komissiya tomonidan tasdiqlangan koʻchirma nusxalarini soʻrash va olish; kuzatuv olib borish davomida oʻzi yollagan tarjimon hamrohligida boʻlish; referendum oʻtkazuvchi komissiyalarning faoliyatiga hamda ovoz berish jarayoniga xalaqit bermasdan va ovoz berishning yashirinligini buzmasdan foto, video, audio yozuvlarni amalga oshirish (qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylari, harbiy qismlar, davolash muassasalari bundan mustasno); kuzatuv natijalari boʻyicha ommaviy axborot vositalari vakillariga murojaat qilish; tashviqot belgilari boʻlmagan, familiyasi, ismi va otasining ismi, oʻzi vakillik qilayotgan tashkilotning nomi koʻrsatilgan koʻkrak nishonlarini taqish; referendum oʻtkazuvchi okrug komissiyasi tomonidan uchastka komissiyalaridan ovozlarni sanab chiqish natijalari toʻgʻrisidagi bayonnomalarni qabul qilib olish hamda okrug boʻyicha ovoz berish yakunlarini aniqlash jarayonida hozir boʻlish; harbiy qismlarda, qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylarida tuzilgan referendum uchastkalariga borishi haqida kamida uch kun oldin tegishli uchastka komissiyasini belgilangan tartibda xabardor qilish; agar referendum uchastkasida referendumga oid milliy qonunchilik va xalqaro normalar talablari buzilishiga yoʻl qoʻyilgan deb hisoblash uchun asoslar boʻlsa, oʻz kuzatuvlari toʻgʻrisida ushbu uchastka komissiyasi aʼzolariga ularning ishiga aralashmagan holda maʼlum qilish, shuningdek yuqori turuvchi referendum oʻtkazuvchi komissiyalarga xabar berish; referendum toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari haqida hamda referendumga tayyorgarlik koʻrish va uning oʻtkazilishi boʻyicha oʻz fikrini bayon qilish. Xorijiy (xalqaro) kuzatuvchilar qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlardan ham foydalanadi. 10. Xorijiy (xalqaro) kuzatuvchilarning majburiyatlari: oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga, qonunlariga, jumladan Oʻzbekistonda boʻlish qoidalariga, referendumni tashkil etish va oʻtkazish borasidagi xalqaro huquqning umum eʼtirof etilgan norma va prinsiplariga amal qilish; referendum ustidan xalqaro kuzatuvni amalga oshirish borasidagi oʻz vazifalarini xolislik, siyosiy betaraflik prinsiplariga amal qilgan holda bajarish, referendum oʻtkazuvchi komissiyalar, davlat organlari, mansabdor shaxslar, referendum ishtirokchilariga nisbatan qanday boʻlmasin biron-bir tarzda afzallik bildirishdan voz kechish; barcha darajadagi referendum oʻtkazuvchi komissiyalarga, davlat hokimiyati va boshqaruv organlariga hamda boshqa tashkilotlarga kirganida MSK tomonidan berilgan mandatni shaxsini tasdiqlovchi hujjat bilan birgalikda koʻrsatish; oʻz xulosalarini oʻtkazilgan kuzatuv va haqiqiy materiallar bilan asoslantirish. 11. Xorijiy (xalqaro) kuzatuvchilarga quyidagilar man etiladi: ovoz beruvchi ovoz berish byulleteniga oʻz belgisini qoʻyayotgan paytda ovoz berish kabinasida yoki xonasida boʻlish; ovoz beruvchilarga taʼsir oʻtkazish, biron-bir tashviqot materiali yoki adabiyoti tarqatish; ovoz beruvchilardan ular qanday ovoz berganliklarini surishtirish yoki ularga ovoz berish byulleteniga belgi qoʻyishda biron-bir tarzda yordam koʻrsatish; referendum oʻtkazuvchi uchastka komissiyasining faoliyatiga, shu jumladan ovoz berish qutilarini muhrlash, ularni ochish, ovozlarni sanab chiqish chogʻida aralashish; referendum kuni va ovoz berish boshlanishidan bir kun oldin jamoatchilik fikri soʻrovlari natijalarini, referendum natijalari prognozlarini, oʻtkazilayotgan referendum bilan bogʻliq boshqa tadqiqotlarni eʼlon qilish. Xorijiy (xalqaro) kuzatuvchilarning referendumga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish bilan bogʻliq boʻlmagan tadbirlarda ishtirok etishi MSK tomonidan oldindan kelishilgan holda amalga oshiriladi. 12. Xorijiy (xalqaro) kuzatuvchilarning vakolat muddati ularga mandat berilgan kundan boshlanadi va referendum yakunlari rasman eʼlon qilingan kuni tugaydi. 13. Xorijiy (xalqaro) kuzatuvchilar Oʻzbekiston Respublikasi hududida boʻlishi vaqtida Oʻzbekiston Respublikasi himoyasi ostida boʻladilar va ularning qonun hujjatlarida belgilangan huquq va erkinliklari taʼminlanadi. 14. Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi, MSK, referendum oʻtkazuvchi okrug va uchastka komissiyalari oʻz vakolatlari doirasida xorijiy (xalqaro) kuzatuvchilar faoliyatiga koʻmaklashadi. 15. Referendum oʻtkazuvchi komissiyalar xorijiy (xalqaro) kuzatuvchini mandati va shaxsini tasdiqlovchi hujjatiga asosan roʻyxatga olgandan keyin unga oʻz vakolatlarini toʻlaqonli hamda toʻsqinliksiz amalga oshirishi uchun sharoit yaratib beradi. 16. Xorijiy (xalqaro) kuzatuvchilar oʻz faoliyatlarini mustaqil ravishda amalga oshiradilar. 17. Xorijiy (xalqaro) kuzatuvchilar mazkur Nizomda belgilangan oʻz vakolatlari doirasidan chetga chiquvchi faoliyatni amalga oshirishga, shuningdek referendumga tayyorgarlik koʻrish, uni oʻtkazish va referendumni kuzatish bilan bogʻliq boʻlmagan faoliyat bilan shugʻullanishda oʻz maqomidan foydalanishga haqli emas. 18. Agar xorijiy (xalqaro) kuzatuvchi Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlarining talablarini, xalqaro huquqning umum eʼtirof etilgan qoidalari va normalarini buzsa, MSK xorijiy (xalqaro) kuzatuvchi vakolatlarini muddatidan ilgari tugatishi mumkin. 19. Xorijiy (xalqaro) kuzatuvchilarning huquqlarini buzgan shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladilar. APPLICATION FORM for registration as a foreign (international) observer 1. Familiyasi Family name Ismi First name Otasining ismi Patronymic 2. Tugʻilgan sanasi (kun, oy, yil) Date of birth (day, month, year) Tugʻilgan joyi Place of birth 3. Fuqaroligi Present nationality 4. Shaxsini tasdiqlovchi hujjat Identification document Raqami Number Berilgan vakti Date of issue Qachongacha haqiqiy (kun, oy, yil) Date of expiry (day, month, year) 5. Qaysi tillarda soʻzlashadi Knowledge of languages 6. Ish joyi (toʻliq nomlanishi, manzili, telefon, faks) Place of work (full name, address, phone, fax of the organization) 7. Lavozimi Position/Designation 8. Sizni xorijiy (xalkaro) kuzatuvchi sifatida tavsiya etgan mamlakat (tashkilot) nomi Name of organization/state You represent as foreign (international) observer Telefon (faks) Phone (fax) 9. Uymanzili Present home address Telefon Phone Faks Fax E-mail 10. Xorijiy (xalqaro) kuzatuvchilik tajribasi, shu jumladan Oʻzbekistonda (mamlakat, yil, qaysi missiya tarkibida) Experience from election observation, including in Uzbekistan (country, year, mission) 11. Oʻzbekiston Respublikasiga kelish sanasi Date of arrival to the Republic of Uzbekistan 12. Oʻzbekiston Respublikasidan ketish sanasi Date of departure from the Republic of Uzbekistan 13. Sana Date Imzo Signature