Ekologik audit toʻgʻrisida
(law, 2024-01-16)

1. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi ekologik audit sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.

2. Ekologik audit toʻgʻrisidagi qonunchilik
Ekologik audit toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir. Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining ekologik audit toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.

3. Asosiy tushunchalar
Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: ekologik audit — ekologik audit subyekti amalga oshiradigan xoʻjalik va boshqa faoliyatni texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar hamda atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar talablariga rioya etish yuzasidan ekologik auditorlik tashkiloti tomonidan oʻtkaziladigan tizimli, hujjatlashtirilgan, mustaqil baholash; ekologik auditor — ekologik auditorning malaka sertifikatiga ega boʻlgan jismoniy shaxs; ekologik auditning buyurtmachisi — ekologik audit oʻtkazish tashabbusi bilan chiquvchi xoʻjalik yurituvchi subyekt, uning mulkdori ishtirokchilari va (yoki) aksiyadorlari; ekologik auditorning malaka sertifikati — ekologik auditorning malakasini tasdiqlovchi va ekologik auditorlik faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi hujjat; ekologik audit obyekti — ekologik audit subyektining atrof-muhitga taʼsir koʻrsatadigan xoʻjalik va boshqa faoliyati, shuningdek uning atrof-muhitni boshqarish tizimi; ekologik audit subyekti — mahsulot ishlab chiqarishni amalga oshiruvchi, ishlarni bajaruvchi va xizmatlar koʻrsatuvchi, oʻzida ekologik audit oʻtkaziladigan xoʻjalik yurituvchi subyekt va boshqa tashkilotlar; ekologik auditorlik tashkiloti — ekologik auditorlik faoliyatini amalga oshiruvchi yuridik shaxs; ekologik auditorlik faoliyati — ekologik auditorlik tashkilotining ekologik audit oʻtkazishni va turdosh xizmatlar koʻrsatishni oʻz ichiga olgan tadbirkorlik faoliyati; ekologik audit xulosasi — ekologik audit buyurtmachisiga yoʻllangan, oʻtkazilgan ekologik audit jarayoni, texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar hamda atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar talablarining aniqlangan buzilishlari, oʻtkazilgan laboratoriya sinovlarining natijalari toʻgʻrisidagi batafsil maʼlumotlarni hamda ekologik audit oʻtkazish natijasida olingan boshqa axborotni oʻz ichiga olgan hujjat.

4. Ekologik auditning asosiy prinsiplari
Ekologik auditning asosiy prinsiplari mustaqillik, xolislik, maxfiylik va ishonchlilikdan iboratdir.

5. Ekologik audit standartlari
Ekologik audit standartlari ekologik auditni oʻtkazish, turdosh xizmatlar koʻrsatish va ekologik auditorlar ishining sifatini nazorat qilish tizimini tashkil etish tartibini belgilaydi. Milliy ekologik audit standartlari ekologik auditorlik faoliyatini amalga oshirishga doir yagona talablarni belgilaydi. Ekologik auditorlik tashkilotlari ekologik auditni oʻtkazish chogʻida shartnomaga muvofiq xalqaro ekologik audit standartlarini qoʻllashi mumkin.

6. Ekologik auditning asosiy vazifalari
Ekologik auditning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat: ekologik audit subyekti xoʻjalik va boshqa faoliyatining ekologik jihatlari toʻgʻrisidagi ishonchli axborotni toʻplash; ekologik audit subyektining xoʻjalik va boshqa faoliyati texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar hamda atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar talablariga muvofiqligini aniqlash; ekologik audit subyekti faoliyatining atrof-muhit holatiga taʼsirini baholash; ekologik audit subyekti tomonidan amalga oshiriladigan tabiatni muhofaza qilishga oid tadbirlarning samaradorligini baholash; atrof-muhitning ifloslanishi bilan bogʻliq favqulodda vaziyatlarning yuzaga kelishi xavfini kamaytirish; atrof-muhitni boshqarish tizimining samaradorligini baholash; ekologik audit xulosasini tuzish, ekologik audit subyekti tomonidan amalga oshiriladigan tabiatni muhofaza qilishga oid tadbirlar samaradorligini oshirishga, shuningdek atrof-muhitni boshqarish tizimini takomillashtirishga qaratilgan tavsiyalar ishlab chiqish.

7. Ekologik audit oʻtkazishning oʻziga xos xususiyatlari
Ekologik audit qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladigan ekologik nazoratning oʻrnini bosmaydi. Ekologik audit ekologik auditorlik tashkiloti va ekologik audit buyurtmachisi oʻrtasida tuziladigan, ekologik audit oʻtkazish muddatlari va boshqa shartlari belgilanadigan shartnoma asosida oʻtkaziladi. Ekologik audit ekologik audit subyektining atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi butun faoliyatiga yoki uning alohida qismiga nisbatan oʻtkazilishi mumkin. Ekologik audit subyektining faoliyati texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar hamda atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar talablariga muvofiq boʻlgan taqdirda Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi (bundan buyon matnda Davlat ekologiya qoʻmitasi deb yuritiladi) tomonidan bir yil davomida tekshirilmaydi, bundan ushbu moddaning oltinchi qismida nazarda tutilgan hollar mustasno. Ekologik audit subyektining faoliyati texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar hamda atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar talablariga muvofiq boʻlmagan taqdirda ekologik audit subyekti aniqlangan qoidabuzarliklarni bir oylik muddatda bartaraf etishi shart. Avariyalar va favqulodda vaziyatlar yuzaga kelganda, shuningdek jinoyat ishlarini tergov qilish yoxud Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining yoki Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining topshirigʻi munosabati bilan Davlat ekologiya qoʻmitasi tomonidan oʻtkazilgan ekologik auditning fakti va natijalaridan qatʼi nazar tekshiruv oʻtkazilishi mumkin.

8. Ekologik audit shakllari
Ekologik audit ixtiyoriy yoki majburiy shaklda oʻtkazilishi mumkin. Atrof-muhitga taʼsir koʻrsatish xavfi kam boʻlgan yoki unchalik koʻp boʻlmagan (lokal taʼsirga ega) ekologik audit subyektlarining faoliyatiga nisbatan ekologik audit ixtiyoriy tartibda oʻtkaziladi. Atrof-muhitga yuqori va oʻrtacha taʼsir koʻrsatish xavfiga ega boʻlgan ekologik audit subyektlari har yilgi majburiy ekologik auditdan oʻtkazilishi lozim. Atrof-muhitga taʼsir koʻrsatish xavfi darajasi boʻyicha faoliyat turlarining roʻyxati Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi. Ixtiyoriy ekologik audit ekologik audit buyurtmachisining tashabbusiga koʻra oʻtkaziladi. Majburiy yillik ekologik audit ekologik audit subyektining atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi butun faoliyatiga nisbatan oʻtkaziladi.

9. Ekologik audit xulosasi
Ekologik audit oʻtkazish yakunlari boʻyicha ekologik audit xulosasi tuziladi. Ekologik audit xulosasi aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etishga doir tavsiyalarni, shuningdek ekologik audit subyekti tomonidan amalga oshirilayotgan tabiatni muhofaza qilishga oid tadbirlar samaradorligini oshirish boʻyicha tavsiyalar va takliflarni oʻz ichiga olishi kerak. Ekologik audit xulosasi maxfiy hujjatdir va u ekologik audit buyurtmachisining roziligisiz oshkor qilinishiga yoʻl qoʻyilmaydi. Ekologik audit xulosasining har bir sahifasi ekologik auditni amalga oshirgan ekologik auditor (ekologik auditorlar) va ekologik auditorlik tashkilotining rahbari tomonidan imzolangan boʻlishi kerak. Ekologik audit xulosasining shakli va mazmuni ekologik audit standartlarida belgilanadi.

10. Ekologik auditorlik tashkilotlari
Ekologik auditorlik tashkilotlari oʻz faoliyatini amalga oshirish chogʻida mustaqildir. Ekologik auditorlik xizmatlari koʻrsatish toʻgʻrisidagi shartnoma faqat ekologik auditorlik tashkilotining fuqarolik javobgarligi sugʻurta polisi mavjud boʻlgan taqdirda tuziladi. Ekologik auditorlik tashkilotlarining, shuningdek ular xodimlarining faoliyatiga mustaqil ekologik auditni amalga oshirishga monelik qilish maqsadida aralashishga hamda qanday shaklda boʻlmasin taʼsir oʻtkazishga yoʻl qoʻyilmaydi. Davlat hokimiyati va boshqaruvi organlarining mansabdor shaxslari, shuningdek qonunchilikka muvofiq tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanishi taqiqlangan boshqa shaxslar ekologik auditorlik tashkilotlarining muassislari boʻlishi mumkin emas. Ekologik auditorlik tashkilotlari har qanday tashkiliy-huquqiy shaklda tuzilishi va oʻz faoliyatini amalga oshirishi mumkin, bundan aksiyadorlik jamiyati mustasno. Ekologik auditorlik tashkilotiga ushbu ekologik auditorlik tashkiloti oʻzi uchun asosiy ish joyi boʻlgan ekologik auditor rahbar boʻlishi mumkin. Ekologik auditorlik tashkilotlari davlat xizmatlari markazlarida davlat roʻyxatidan oʻtkazilishi lozim. Ekologik auditorlik tashkilotlari davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, shuningdek mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan tashkil etilishi mumkin emas. Ekologik auditorlik tashkiloti boshqa ekologik auditorlik tashkilotining muassisi (ishtirokchisi) boʻlishi mumkin emas hamda atrof-muhitga taʼsir koʻrsatish va tabiiy resurslardan foydalanish bilan bogʻliq biror-bir tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanishga haqli emas.

11. Ekologik auditorlik tashkilotining huquq va majburiyatlari
Ekologik auditorlik tashkiloti quyidagi huquqlarga ega: ekologik audit subyektiga nisbatan ekologik audit oʻtkazish toʻgʻrisida qaror qabul qilish uchun uning taʼsis hujjatlari va boshqa hujjatlari bilan oldindan tanishish; ekologik audit subyektining asbob-uskunalari va boshqa mol-mulkini inventarizatsiyadan oʻtkazish, shuningdek ularning haqiqiy holati va ish samaradorligini oʻrganish; zarur oʻlchovlar oʻtkazish, namunalar olish va oʻzining akkreditatsiyadan oʻtgan laboratoriyasida yoki boshqa akkreditatsiyadan oʻtgan laboratoriyada laboratoriya sinovlarini oʻtkazish; ekologik audit oʻtkazish davomida yuzaga kelgan masalalar boʻyicha tabiatni muhofaza qilishga oid tadbirlarni oʻtkazish uchun masʼul boʻlgan shaxslardan tushuntirishlar va ekologik audit oʻtkazish uchun zarur boʻlgan qoʻshimcha maʼlumotlar olish; ekologik audit oʻtkazishda ishtirok etishga boshqa mutaxassislarni ekspert sifatida jalb qilish; ekologik audit bilan bogʻliq huquqiy masalalar yuzasidan maslahatlar berish. Ekologik auditorlik tashkiloti quyidagi turdosh xizmatlarni ham koʻrsatishi mumkin: a) atrof-muhitga salbiy taʼsir koʻrsatganlik uchun toʻlov hisob-kitobining toʻgʻriligini tekshirish; b) quyidagi masalalar yuzasidan tahlil qilish va maslahat berish: tabiiy resurslardan foydalanish va (yoki) atrof-muhitga taʼsir koʻrsatish bilan bogʻliq faoliyatni amalga oshirish; atrof-muhitga taʼsir koʻrsatish toʻgʻrisida hisobotlar tuzish; tabiatni muhofaza qilishga oid faoliyatni va tadbirlarni rejalashtirish, amalga oshirish hamda natijalarini baholash; ishlab chiqarishga doir ekologik nazoratni tashkil etish va oʻtkazish, uning natijalari toʻgʻrisida hisobotlar tuzish; atrof-muhitga salbiy taʼsirni kamaytirish boʻyicha ilgʻor texnologiyalar va usullarni joriy etish; v) atrof-muhitga yetkazilgan zararning miqdorini aniqlash. Ekologik auditorlik tashkiloti: ekologik auditorlik faoliyatini amalga oshirish chogʻida ekologik audit toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga rioya etishi; shtatida asosiy ish joyi ekologik auditorlik tashkiloti boʻlgan kamida toʻrt nafar ekologik auditor mavjud boʻlishini taʼminlashi; ekologik auditorlik tashkilotining fuqarolik javobgarligi sugʻurta polisiga ega boʻlishi; ekologik audit xulosasida texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar hamda atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar talablarining buzilishi holatini bartaraf etish boʻyicha tavsiyalarni aks ettirishi; ekologik auditorlik faoliyatini amalga oshirishga doir tegishli hujjatlarni ekologik audit buyurtmachisining talabiga koʻra taqdim etishi; ekologik auditorlik xizmatlarini koʻrsatish chogʻida olingan axborotning maxfiyligini taʼminlashi; ekologik audit natijalarini ekologik audit standartlariga binoan rasmiylashtirishi va ekologik audit xulosalarining nusxalarini ekologik auditorlik tashkilotida kamida besh yil saqlashi; ekologik auditorlar ishi sifatining nazoratini taʼminlashi shart.

12. Ekologik auditorlik tashkilotining javobgarligi
Ekologik auditorlik tashkiloti bila turib soxta tuzilgan ekologik audit xulosasini tuzishi oqibatida yetkazilgan zarar uchun ekologik audit buyurtmachisi oldida javobgar boʻladi. Ekologik auditning ekologik audit oʻtkazmasdan tuzilgan yoki ekologik audit natijalari boʻyicha tuzilgan, ammo ekologik auditor (ekologik auditorlar) tomonidan olingan va oʻrganilgan hujjatlar mazmuniga muvofiq boʻlmagan xulosasi bila turib soxta tuzilgan hisoblanadi. Sifatsiz oʻtkazilgan yoki lozim darajada oʻtkazilmagan ekologik audit natijasida ekologik audit buyurtmachisiga yetkazilgan zararlarning, shu jumladan boy berilgan foydaning oʻrni qonunchilikda belgilangan tartibda qoplanishi lozim.

13. Ekologik audit oʻtkazish chogʻidagi cheklovlar
Quyidagilarga ekologik audit oʻtkazish taqiqlanadi: ekologik audit subyektining mansabdor shaxslari bilan yaqin qarindoshlik munosabatlarida boʻlgan shaxsga; ekologik audit subyektiga nisbatan mulkiy yoki shaxsiy nomulkiy manfaatlari bor shaxsga; Davlat ekologiya qoʻmitasining mansabdor shaxslariga; ekologik audit subyektining xodimiga. Ekologik audit ekologik auditorlik tashkilotlari va ekologik auditorlar tomonidan quyidagilarga nisbatan ham oʻtkazilmaydi: ushbu ekologik auditorlik tashkilotining mulkdorlari, ishtirokchilari, kreditorlari, sugʻurtachilari boʻlgan xoʻjalik yurituvchi subyektlarga, shuningdek ushbu ekologik auditorlik tashkilotlari va ekologik auditorlar oʻziga nisbatan mulkdor, ishtirokchi, aksiyador boʻlgan xoʻjalik yurituvchi subyektlarga nisbatan; oʻz mulkdori, ishtirokchisi, aksiyadori, shuningdek tabiatni muhofaza qilishga oid faoliyatni tashkil etish va yuritish uchun javobgar boʻlgan shaxsi bir vaqtning oʻzida mazkur ekologik auditorlik tashkilotining mulkdori, ishtirokchisi boʻlgan xoʻjalik yurituvchi subyektga nisbatan; oʻz xodimi bir vaqtning oʻzida mazkur ekologik auditorlik tashkilotining xodimi boʻlgan ekologik audit subyektiga nisbatan. Ekologik auditorlik tashkiloti ayni bir ekologik audit subyektida ketma-ket uch martadan ortiq ekologik audit oʻtkazishga haqli emas.

14. Ekologik auditorga qoʻyiladigan talablar
Ekologik auditorga quyidagi talablar qoʻyiladi: Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligining mavjudligi; tegishli sohaga oid oliy maʼlumotning mavjudligi; atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida yoki turdosh sohalarda ketma-ket kamida uch yillik ish tajribasiga ega boʻlish; ekologik auditor malaka sertifikatining mavjudligi. Ekologik auditor arizasida koʻrsatilgan faoliyatni faqat bitta ekologik auditorlik tashkilotida amalga oshirishga haqli. Ekologik auditorlarni tayyorlash, shuningdek ekologik auditorning malaka sertifikatini berish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

15. Ekologik auditorning huquq va majburiyatlari
Ekologik auditor quyidagi huquqlarga ega: ekologik audit oʻtkazish uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar va materiallarni olish; ekologik auditga taqdim qilingan, ekologik audit toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga javob bermaydigan materiallarni rad etish. Ekologik auditor: ekologik auditorlik faoliyatini amalga oshirish chogʻida ekologik audit toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga rioya etishi; ekologik audit natijalarini ekologik audit standartlariga binoan rasmiylashtirishi; ekologik audit oʻz vaqtida, kompleks tarzda, xolisona, sifatli oʻtkazilishini, shuningdek ekologik audit xulosasi rasmiylashtirilishi va berilishini taʼminlashi; ekologik auditning muayyan obyektiga nisbatan shaxsiy manfaatdorligi mavjud boʻlgan taqdirda oʻzini oʻzi rad etish haqida arz qilishi; ekologik auditorlik xizmatlarini koʻrsatish chogʻida olingan axborotning maxfiyligini taʼminlashi shart.

16. Ekologik auditor yordamchisi
Ekologik auditor yordamchisi ekologik auditorning malaka sertifikatiga ega boʻlmagan, ekologik auditorlik tashkilotida ishlaydigan hamda ekologik audit xulosasiga imzo qoʻyish huquqisiz, ekologik auditorlik tashkilotining topshirigʻiga koʻra ekologik auditda ishtirok etadigan jismoniy shaxsdir. Ekologik auditor yordamchisiga nisbatan ekologik audit oʻtkazish chogʻida olingan maʼlumotlarni oshkor qilmaslik majburiyati tatbiq etiladi. Ekologik auditor yordamchisi sifatida ishlash vaqti ekologik auditorning malaka sertifikatini olish uchun zarur boʻlgan ish stajiga kiritiladi.

17. Ekologik audit buyurtmachisining huquq va majburiyatlari
Ekologik audit buyurtmachisi quyidagi huquqlarga ega: ekologik audit oʻtkazish uchun ekologik auditorlik tashkilotini mustaqil ravishda tanlash; ixtiyoriy ekologik audit chogʻida ekologik auditning yoʻnalishi va ish hajmini belgilash; ekologik auditorlik tashkilotidan ekologik audit xulosasi qaysi qonunchilik hujjatlari normalariga asoslanganligi toʻgʻrisidagi zarur axborotni olish; ekologik audit xulosasini olish. Ekologik audit buyurtmachisi: ekologik auditorlarga ekologik auditni oʻtkazish uchun tegishli shart-sharoitlar yaratishi; ekologik auditni oʻtkazish uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar va materiallarni taqdim etishi; ekologik audit rejasini tasdiqlashi; ekologik auditorlik xizmatlari koʻrsatish toʻgʻrisidagi shartnomaga muvofiq ekologik audit oʻtkazish xizmatlari uchun haq toʻlashi shart.

18. Ekologik audit subyektining huquq va majburiyatlari
Ekologik audit subyekti quyidagi huquqlarga ega: ekologik auditning yoʻnalishi, ish hajmlari va rejasi bilan tanishish; ekologik auditorlardan tabiatni muhofaza qilishga oid tadbirlarni ishlab chiqish va oʻtkazish, ekologik audit oʻtkazish chogʻida aniqlangan kamchiliklar hamda qoidabuzarliklarni bartaraf etish boʻyicha maslahatlar va tavsiyalar olish. Ekologik audit subyekti: ekologik auditorlarni ekologik auditni ekologik auditorlik xizmatlari koʻrsatish toʻgʻrisidagi shartnomada belgilangan muddatlarda oʻtkazishi uchun tegishli shart-sharoitlar bilan taʼminlashi; ekologik auditorlarga texnologik asbob-uskunalarning ishga yaroqliligi va samaradorligini aniqlash nuqtai nazaridan koʻzdan kechirishi, chiqindilar toʻplanadigan va saqlanadigan joylarni, atmosfera havosini, suv va yer resurslarini ifloslantiruvchi manbalarni tekshirish, biologik resurslarni saqlash maqsadida hududni oʻrganishi, shuningdek laboratoriya sinovlarini oʻtkazish uchun zarur boʻlgan namuna va nusxalar olishi uchun imkoniyat berishi; ekologik audit jarayonida aniqlangan texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar, atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar talablarining buzilishlarini bartaraf etishi shart.

19. Ekologik auditorlik tashkilotlarining reyestri va Ekologik auditorlarning reyestri
Ekologik auditorlik tashkilotlarining reyestri ekologik auditorlik tashkilotlarining roʻyxatini oʻz ichiga oladi va Davlat ekologiya qoʻmitasining rasmiy veb-saytiga joylashtiriladi. Ekologik auditorlarning reyestri ekologik auditorning malaka sertifikatiga ega boʻlgan ekologik auditorlarning roʻyxatini oʻz ichiga oladi va Davlat ekologiya qoʻmitasining rasmiy veb-saytiga joylashtiriladi. Ekologik auditorlik tashkilotlarining reyestri va Ekologik auditorlarning reyestrini yuritish tartibi, uning shakli hamda unga doir talablar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

20. Ekologik auditorlarning jamoat birlashmalari
Ekologik auditorlarning jamoat birlashmalari ekologik auditorlarni ixtiyoriy asosda birlashtiradigan nodavlat notijorat tashkilotlaridan iboratdir. Ekologik auditorlar jamoat birlashmalarining faoliyati ekologik auditorlarning kasbiy darajasini rivojlantirishga va qoʻllab-quvvatlashga, ularning kasbiy manfaatlarini himoya qilishga qaratilgan. Ekologik auditorlarning jamoat birlashmalari: ekologik auditorlarning jamoat birlashmalari aʼzolarining hisobini yuritadi va ular haqidagi maʼlumotlarni oʻzining veb-saytlariga joylashtiradi; ekologik auditorlarni oʻqitish dasturlarini ishlab chiqishda ishtirok etadi; ekologik auditorning malaka sertifikatini olish uchun malaka imtihonlarini tashkil etish va oʻtkazishda ishtirok etadi; ekologik audit toʻgʻrisidagi qonunchilikni takomillashtirish boʻyicha takliflar tayyorlaydi.

21. Nizolarni hal etish
Ekologik auditorlik faoliyatini amalga oshirish chogʻida yuzaga keladigan nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.

22. Ekologik audit toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Ekologik audit toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.

23. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini taʼminlash
Davlat ekologiya qoʻmitasi va manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.

24. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi: hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin; davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.

25. Ushbu Qonunning kuchga kirishi
Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran oʻn ikki oy oʻtgach kuchga kiradi.