Import qilingan tovarlar harakatini monitoring qilish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(resolution, 2024-07-12)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Texnik jihatdan tartibga solish, standartlashtirish, sertifikatlashtirish va metrologiya tizimlarini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2018-yil 12-dekabrdagi PQ-4059-son qarori ijrosini taʼminlash hamda import qilingan tovarlar harakatini monitoring qilish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Import qilingan tovarlar harakatini monitoring qilish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi boshqa manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni bir oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin. 3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — moliya vaziri J.A. Qoʻchqorov, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi raisi B.A. Musayev, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisi M.B. Azimov va “Oʻzstandart” agentligi bosh direktori D.N. Sattarov zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Nizom import qilingan tovarlar harakatini monitoring qilish tartibini belgilaydi. 2. Nizomning amal qilishi Oʻzbekiston Respublikasi hududiga tovarlarni import qiluvchi xoʻjalik yurituvchi subyektlarga (keyingi oʻrinlarda import qiluvchilar deb ataladi) tatbiq etiladi. 3. Import qilingan tovarlar harakatini nazorat qilish hamda soliqlar va bojxona toʻlovlari boʻyicha huquqbuzarliklarning oldini olish tartibi ushbu Nizomga ilovaga muvofiq sxema boʻyicha amalga oshiriladi. 4. Davlat bojxona qoʻmitasi idoralararo axborot almashinuvi vositasi orqali quyidagi maʼlumotlarni: Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasi davlat soliq xizmati idoralari axborot-kommunikatsiya tizimi faoliyati samaradorligini yanada oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2012-yil 30-oktabrdagi PQ-1843-son qaroriga asosan soliq toʻlovchilarning eksport-import operatsiyalari hamda tovarlar harakati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni Davlat soliq qoʻmitasiga; Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Texnik jihatdan tartibga solish, standartlashtirish, sertifikatlashtirish va metrologiya tizimlarini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2018-yil 12-dekabrdagi PQ-4059-son qarorga asosan soddalashtirilgan tartibda rasmiylashtirilgan import operatsiyalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni bojxona hujjatlari rasmiylashtirilgandan soʻng uch kun muddatda Soliq qoʻmitasi va Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligiga taqdim etadi. 5. Davlat bojxona qoʻmitasidan kelib tushgan maʼlumotlar asosida davlat soliq xizmati organlarining maʼlumotlar bazasida har bir import qiluvchi boʻyicha nazorat kartochkalari yuritiladi. 6. Import qiluvchilar faoliyati davlat soliq xizmati organlarining “Tahlika-tahlil” dasturiy mahsulotidagi tahlil yoʻnalishlariga asosan tahlil qilinadi hamda yakuniy natijalar balli tizim asosida soliqqa oid huquqbuzarlik xavfi darajasidan kelib chiqib baholanadi. Baholash natijalariga koʻra, soliqqa oid huquqbuzarlik sodir etish xavfi quyidagi uchta darajaga boʻlinadi: a) soliqqa oid huquqbuzarlik sodir etish xavfi yuqori boʻlgan import qiluvchilar; b) soliqqa oid huquqbuzarlik sodir etish xavfi oʻrtacha boʻlgan import qiluvchilar; v) soliqqa oid huquqbuzarlik sodir etish xavfi past boʻlgan import qiluvchilar. 7. Soliqqa oid huquqbuzarlik sodir etish xavfi past boʻlgan import qiluvchilar nazoratdan chiqariladi. 8. Soliqqa oid huquqbuzarlik sodir etish xavfi yuqori va oʻrtacha boʻlgan import qiluvchilarning faoliyati ular taqdim etgan moliyaviy va soliq hisobotlari hamda soliq toʻlovchilarning majburiyatlari paydo boʻlishi (tugatilishi) toʻgʻrisida maʼlumot taqdim etadigan idora va tashkilotlardan kelib tushgan maʼlumotlar asosida davlat soliq xizmati organlari tomonidan kameral soliq tekshiruvi oʻtkaziladi. 9. Kameral soliq tekshiruvi natijasiga koʻra, soliq hisobotlarida tafovutlar mavjudligi aniqlansa, bu haqda soliq toʻlovchiga tegishli tuzatishlar kiritish hamda kamchiliklarni bartaraf etish yuzasidan Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 138-moddasida belgilangan tartibda soliq toʻlovchiga talabnoma yuborilib, xatoliklarni bartaraf etish choralari koʻriladi. 10. Kameral soliq tekshiruvi natijalari boʻyicha soliq toʻlovchi tomonidan taqdim etilgan axborotning ishonchliligini hamda import qiluvchining hisobotlarida aks ettirilgan soliq va bojxona imtiyozlarini qoʻllashning qonuniyligini tasdiqlash uchun joyiga chiqqan holda sayyor soliq tekshiruvlari amalga oshiriladi. 11. Kameral soliq tekshiruvi va sayyor soliq tekshiruvi natijasiga koʻra: import qilingan tovarlar realizatsiya qilinganligi hujjat bilan tasdiqlanganda, tovarlarni realizatsiya qilishdan tushgan tushum summasining hisobga olish registrlarida aks ettirilmaganligi, tovarlar realizatsiya qilinganligidan dalolat beruvchi hujjatlar almashtirilganligi, soxtalashtirilganligi yoki yoʻq qilinganligi, hisobda realizatsiya qilinmagan deb koʻrsatilgan tovarlarning omborda yoki realizatsiya qilish joyida mavjud emasligi aniqlangan taqdirda, Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksida belgilangan tartibda soliqlar va yigʻimlar hisoblanadi; soliq va bojxona toʻlovlari boʻyicha imtiyozlar berilishi natijasida boʻshagan mablagʻlardan maqsadli va belgilangan muddatlarda foydalanilmagan yoki import qilingan tovarlarning imtiyozli davr tugashiga qadar boshqalarga berilishi (sotilishi), shuningdek, oʻz ehtiyoji (ishlab chiqarishi) uchun import qilingan tovarlar realizatsiya qilinganligi aniqlanganda, soliqlarni qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda undirish choralari koʻriladi. 12. Sayyor soliq tekshiruvlari natijasida soliq toʻlovchilar faoliyatida jinoyat alomatlari mavjud deb topilgan hollarda, davlat soliq xizmati organlari materiallarni qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda huquqni muhofaza qiluvchi organlarga yuboradi. 13. Davlat soliq xizmati organlari tomonidan soliq toʻlovchi faoliyatida bojxona toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarining buzilish holatlari aniqlangan taqdirda, davlat bojxona xizmati organlariga, metrologiya va sertifikatlashtirish toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari buzilishi holatlari boʻyicha Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligiga va boshqa qonun buzilishlari toʻgʻrisida tegishli vazirliklar va idoralarga qonun buzilishlari holati aniqlangan kundan boshlab uch ish kunidan kechiktirmay maʼlumot taqdim etiladi. 14. Bojxona toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari buzilganligi toʻgʻrisida kelib tushgan maʼlumotlarni davlat bojxona xizmati organlari xavfni boshqarish tizimi doirasida tashqi iqtisodiy faoliyat qatnashchilarining xavflilik darajasidan kelib chiqib nazorat qilib boradilar. 15. Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi import qiluvchilar tomonidan muvofiqlik sertifikatini taqdim etmaganda, oʻz ishlab chiqarish ehtiyojlari uchun respublika hududiga olib kirilgan oʻlchash vositalari uchun bojxona hujjatlari rasmiylashtirilgan kundan boshlab ikki oy davomida qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda muvofiqlik sertifikati olinishini nazorat qiladi. 16. Ushbu nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar. Bosqichlar Subyektlar Tadbirlar Ijro muddati 1-bosqich Davlat bojxona xizmati organlari Soliq toʻlovchilarning eksport-import operatsiyalari hamda tovarlar harakati toʻgʻrisida maʼlumotlarni Soliq qoʻmitasiga; Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Texnik jihatdan tartibga solish, standartlashtirish, sertifikatlashtirish va metrologiya tizimlarini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2018-yil 12-dekabrdagi PQ-4059-son qaroriga asosan soddalashtirilgan tartibda rasmiylashtirilgan import operatsiyalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligiga taqdim etish. Bojxona rasmiylashtiruvidan keyin 3 kun muddatda 2-bosqich Davlat soliq xizmati organlari Har bir import qiluvchi kesimida nazorat kartochkalarini yuritish hamda maxsus dasturiy mahsulot orqali maʼlumotlarni tahlil qilish va soliqqa oid huquqbuzarlik sodir etish xavfi darajasi aniqlash. Dasturiy mahsulot orqali avtomatik tarzda 3-bosqich Davlat soliq xizmati organlari Soliqqa oid huquqbuzarlik sodir etish xavfi yuqori va oʻrtacha boʻlgan import qiluvchilar faoliyatini kameral soliq tekshiruvidan oʻtkazish va soliq hisobotlarida aniqlangan tafovutlarni bartaraf etish yuzasidan soliq toʻlovchiga Soliq kodeksning 138-moddasida belgilangan tartibda talabnomalar yuborish. 2 kun muddatda 4-bosqich Davlat soliq xizmati organlari Agar soliq toʻlovchi aniqlashtirilgan soliq hisobotini taqdim etmasa (shu jumladan aniqlashtirilgan talabnomadan keyin), yoxud aniqlangan tafovutlar boʻyicha asosnomalarni taqdim etmasa, yoki u taqdim etgan asosnomalar yetarli emas deb topilsa, soliq toʻlovchida sayyor soliq tekshiruvini tayinlash choralarini koʻradi. 30 ish kuni 5-bosqich Davlat soliq xizmati organlari Nazorat tadbirlari natijasida jinoyat alomatlari mavjud deb topilgan hollarda, materiallarni qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda huquqni muhofaza qiluvchi organlarga; bojxona toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari buzilishi holatlari boʻyicha davlat bojxona xizmati organlariga; metrologiya va sertifikatlashtirish toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari buzilishi holatlari boʻyicha Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligiga va boshqa qonun buzilishlar toʻgʻrisida tegishli vazirliklar va idoralarga maʼlumot taqdim etish. 3 ish kunidan kechiktirmay 6-bosqich Davlat bojxona xizmati organlari Bojxona toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari buzilganligi toʻgʻrisida kelib tushgan maʼlumotlarni xavfni boshqarish tizimi doirasida nazorat qilish. Doimiy 7-bosqich Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi Tadbirkorlik subyektlari tomonidan oʻz ishlab chiqarish ehtiyojlari uchun olib kirilgan oʻlchash vositalarini qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda muvofiqlik sertifikatini olinishini nazorat qilish. Bojxona rasmiylashtiruvidan keyin 2 oy muddatda