Tijorat banklarining likvidliligini boshqarishga qoʻyiladigan talablar toʻgʻrisidagi nizomga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish haqida
(resolution, 2018-04-25)

Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi va “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi qonunlariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2015-yil 22-iyuldagi 19/14-son qarori (roʻyxat raqami 2709, 2015-yil 13-avgust) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2015-y., 32-son, 437-modda) bilan tasdiqlangan Tijorat banklarining likvidliligini boshqarishga qoʻyiladigan talablar toʻgʻrisidagi nizomga ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin. 2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran bir oydan keyin kuchga kiradi. 1. 1-bandda: ikkinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “bankning likvidliligi (bundan buyon matnda likvidlilik deb yuritiladi) — bank aktivlar oʻsishini moliyalashtirishi va koʻzda tutilmagan (nomaqbul) yoʻqotishlarsiz majburiyatlarining oʻz vaqtida bajarilishini taʼminlash imkoniyati;”; beshinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “likvidli aktivlar — qiymati bozorda shakllanadigan, bozor qiymati boʻyicha qisqa muddat ichida ularni sotib olishga osonlik bilan xaridor topiladigan, doimiy ravishda koʻzda tutilmagan (nomaqbul) yoʻqotishlarsiz sotiluvchi va sotib olinuvchi aktivlar;”; quyidagi mazmundagi sakkizinchi va toʻqqizinchi xatboshilar bilan toʻldirilsin: “yirik qarz (depozit, kredit va boshqa majburiyatlar) — hajmi bank I darajali kapitalining 5 foizidan yuqori boʻlgan bir shaxs yoki bir-biriga daxldor shaxslar guruhiga tegishli qarz; tavakkalchilik darajasi past boʻlgan mamlakatlar — “Standard & Poor`s”, “Fitch Ratings” va “Moody`s Investors Service” reyting kompaniyalarining investitsion reyting baholariga yoki Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan tan olinadigan boshqa reyting kompaniyalarining ushbu baholarga teng boʻlgan reyting baholariga ega mamlakatlar.”. 2. Quyidagi mazmundagi 11-band bilan toʻldirilsin: “11. Mamlakat, bank yoki korxona “Standard & Poor`s”, “Fitch Ratings”, “Moody`s Investors Service” hamda Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan belgilanadigan boshqa reyting kompaniyalarining bir nechtasi tomonidan tan olingan reyting baholariga ega boʻlganda, ushbu nizom hisob-kitoblarida eng past reyting bahosi hisobga olinadi.”. 3. 2-bandda: beshinchi xatboshi “ochilgan” degan soʻzdan keyin “vakillik” degan soʻz bilan toʻldirilsin; oltinchi xatboshi “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining” degan soʻzlardan keyin “va Markaziy bankining” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin; yettinchi xatboshidagi “qisqa muddatli (7 kungacha)” degan soʻzlar “qisqa muddatli (30 kungacha)” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; sakkizinchi va toʻqqizinchi xatboshilar quyidagi tahrirda bayon etilsin: “tavakkalchilik darajasi past boʻlgan mamlakatlar hukumatlari va Markaziy banklari tomonidan chiqarilgan qimmatli qogʻozlar, shuningdek bu mamlakatlar hukumatlari va Markaziy banklariga boshqa moliyaviy talablar; “Standard & Poor`s”, “Fitch Ratings” va “Moody`s Investors Service” kompaniyalarining investitsion reyting darajasidan kam boʻlmagan yoki Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan tan olinadigan boshqa reyting kompaniyalarning ushbu baho darajalariga teng boʻlgan reyting baholariga ega, rivojlangan fond birjalari roʻyxatlariga kiritilgan, tavakkalchilik darajasi past boʻlgan mamlakatlarning yetakchi kompaniyalari qimmatli qogʻozlari.”. 4. 3-bandning uchinchi va toʻrtinchi xatboshilari quyidagi tahrirda bayon etilsin: “mazkur Nizomning 2-bandi toʻrtinchi xatboshisida keltirilgan likvidli aktivlar, bundan Markaziy bankning majburiy zaxira hisobvaragʻidagi mablagʻlar mustasno; tavakkalchilik darajasi past boʻlgan mamlakatlardagi “Standard & Poor`s”, “Fitch Ratings” va “Moody`s Investors Service” kompaniyalarining investitsion reyting darajasidan yoki Markaziy bank tomonidan tan olinadigan boshqa reyting kompaniyalarining ushbu reyting darajasiga teng boʻlgan reyting baholariga ega banklarga joylashtirilgan likvidli aktivlar.”. 5. 4-band quyidagi mazmundagi xatboshi bilan toʻldirilsin: “taʼminot sifatida qoʻyilmagan yoki xatlanmagan boʻlishi.”. 6. 20-band quyidagi mazmundagi xatboshi bilan toʻldirilsin: “Likvidlilikni boshqarish uchun masʼul boʻlgan tarkibiy boʻlinma tomonidan likvidlilik boʻyicha stress sharoitlarida (bir bankda yoki butun bank tizimida omonatlarni ommaviy chiqib ketishi, bank tizimidagi muammolar, bankning bankrot holatiga kelib qolishi va boshqa shu kabi holatlar) bank boshqaruviga likvidlilik holati yuzasidan hisobotlarni bir kunda kamida ikki marotaba taqdim etishi lozim.”. 7. 21-band “likvidlilik hisobotida” degan soʻzlardan keyin “kamida” degan soʻz bilan toʻldirilsin. 8. 23-bandning ikkinchi xatboshisidagi “imkoniyatini yaratib berishi” degan soʻzlar “toʻgʻrisida ogohlantirishi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 9. 26-bandda: quyidagi mazmundagi oʻn ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “keyingi 30 kalendar kuni uchun likvidlilik prognozi;”; oʻn ikkinchi xatboshi oʻn uchinchi xatboshi deb hisoblansin. 10. 36-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “36. Taʼminotga ega boʻlmagan banklararo kredit bitimlarini tuzganda bir qarzdorga toʻgʻri keluvchi tavakkalchilik meʼyorlariga amal qilish kerak. Overnayt operatsiyalari bundan mustasno boʻlib, ularning eng yuqori miqdori bank I darajali kapitalining 25 foizidan oshmasligi lozim.”. 11. 431-band quyidagi mazmundagi xatboshi bilan toʻldirilsin: “Joriy likvidlilik koeffitsiyentini aniqlashda banklararo bozorda 30 kungacha joylashtirilgan yoki jalb qilingan depozitlar va kreditlar sof koʻrinishda, agar aktivlar majburiyatlardan koʻp boʻlsa, ortgan summa joriy aktivlar tarkibiga, agar majburiyatlar aktivlardan koʻp boʻlsa, ortgan summa joriy majburiyatlar tarkibiga qoʻshiladi. Bunda kamroq boʻlgan aktiv va majburiyatlar summasi joriy aktivlardan ham joriy majburiyatlardan ham chegirib tashlanadi.”. 12. 432-bandda: birinchi xatboshidagi “hisobvaragʻi va majburiy zaxiralar depozitlaridagi” degan soʻzlar “hisobvaragʻidagi” degan soʻz bilan almashtirilsin; uchinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Lahzali likvidlilik koeffitsiyenti 10 foizdan kam boʻlmasligi lozim.”. 13. 45-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “45. Likvidlilik koeffitsiyentlari likvidlilikning yetarliligi boʻyicha umumiy bahoning bir qismi hisoblanadi.”. 14. 46-bandning birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “46. Likvidlilikni hisoblashda likvidli aktivlarning jami aktivlardagi ulushini, likvidli aktivlarning doimiy boʻlmagan majburiyatlardagi ulushini hisoblash orqali qoʻshimcha likvidlilik koeffitsiyentlaridan ham foydalaniladi.”. 15. 47-banddagi “depozitlarning ajratilgan kreditlardagi” degan soʻzlar “ajratilgan kreditlarning depozitlardagi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 16. 54-bandning ikkinchi xatboshisidagi “bank regulyativ kapitali” degan soʻzlar “jami kapital” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 17. 55-bandning beshinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “balansdan tashqari moddalarning 15 foizi.”. 18. 1-ilovada: a) 4-bandning birinchi va oltinchi xatboshilaridagi “majburiyatlar” degan soʻz “moddalar” degan soʻz bilan almashtirilsin; b) 5-banddagi “majburiyatlarni” degan soʻz “moddalarni” degan soʻz bilan almashtirilsin.