Tovar va transport vositalarining bojxona koʻzdan kechiruvi hamda ularni bojxona koʻrigidan oʻtkazish boʻyicha yoʻriqnomani tasdiqlash haqida
(resolution, 2019-04-19)

Oʻzbekiston Respublikasi “Davlat bojxona xizmati toʻgʻrisida”gi Qonunining 6-moddasi va Oʻzbekiston Respublikasi Bojxona kodeksiga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi qaror qiladi: 1. Tovar va transport vositalarining bojxona koʻzdan kechiruvi hamda ularni bojxona koʻrigidan oʻtkazish boʻyicha yoʻriqnoma ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oydan keyin kuchga kiradi. Ushbu Yoʻriqnoma Oʻzbekiston Respublikasi Bojxona kodeksiga muvofiq tovar va transport vositalarini bojxona koʻzdan kechiruvidan hamda bojxona koʻrigidan oʻtkazish tartibini belgilaydi. 1. Ushbu Yoʻriqnomada quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi: bojxona koʻzdan kechiruvi — bojxona organining mansabdor shaxsi tomonidan transport vositalarining boʻlimlarini, tovarlarning oʻrov-idishini ochmagan, koʻzdan kechirilayotgan obyektlarni va ularning qismlarini boʻlaklarga ajratmagan va boshqa yoʻllar bilan ularning butligini buzmagan holda tovarlarning va (yoki) transport vositalarining, xalqaro pochta va kuryerlik joʻnatmalarining hamda jismoniy shaxslar bagajining, shuningdek yuk ortilgan idishlarni, konteynyerlarni, bojxona identifikatsiyalash vositalarining tashqi koʻrinishini koʻzdan kechirish orqali amalga oshiriladigan bojxona nazoratining shakli; bojxona koʻrigi — qoʻyilgan plombalarni, muhrlarni yoki bojxona identifikatsiyalashining boshqa vositalarini buzgan xolda, tekshirilayotgan obyektlarni va ularning qismlarini boʻlaklarga ajratib, demontaj qilib yoki boshqa yoʻllar bilan ularning butligini buzib, tovarlarning oʻramini yoki transport vositasining yuk joylanadigan boʻlimini yoxud idishlarini, konteynyerlarni va tovarlar boʻlgan yoki boʻlishi ehtimoli boʻlgan boshqa joylarni ochish orqali amalga oshiriladigan bojxona nazoratining shakli; “Bojxona koʻrigi” AAT — mazkur Yoʻriqnomaning ilovasida belgilangan shakldagi bojxona koʻrigi dalolatnomalarini rasmiylashtirish va ular toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni qayta ishlashga moʻljallangan Davlat bojxona qoʻmitasining avtomatlashtirilgan axborot tizimi; tashqi iqtisodiy faoliyat bojxona posti — bojxona yuk deklaratsiyalari asosida tovar va transport vositalarining bojxona nazorati va rasmiylashtiruvi amalga oshiriladigan bojxona posti; chegara bojxona posti — Oʻzbekiston Respublikasi Davlat chegarasi orqali oʻtkazish punktlarida yoki chegaradan oʻtgandan keyingi transport vositalari toʻxtaydigan birinchi (oxirgi) manzilda joylashgan, davlat chegarasi orqali harakatlanayotgan tovarlar va transport vositalarining bojxona nazorati va rasmiylashtiruvi amalga oshiriladigan bojxona posti. 2. Bojxona koʻzdan kechiruvi bojxona nazorati ostidagi tovarlar va (yoki) transport vositalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni, tovarlarda, yuk ortilgan idishlarda, transport vositalarida va transport vositalarining boʻlimlarida plombalar, muhrlar va boshqa bojxona identifikatsiyalash vositalari mavjudligini tasdiqlash maqsadida amalga oshiriladi. Bojxona koʻrigi tovarlar, transport vositalarini bojxona chegarasi orqali olib oʻtishning qonuniyligini aniqlash, ularni hisobga olish, boj, soliqlar, yigʻimlar undirish, shuningdek olib kirish, olib chiqish hamda tranzit qilish taqiqlangan tovarlarni bojxona chegarasi orqali oʻtishining oldini olish uchun amalga oshiriladi. 21. Bojxona koʻzdan kechiruvi vakolatli shaxslar ishtirokisiz oʻtkazilishi mumkin, bundan mazkur shaxslar bojxona koʻzdan kechiruvida hozir boʻlish istagini bildirgan hollar mustasno. Bojxona organi xodimining talabiga koʻra vakolatli shaxslar tovarlarning va transport vositalarining bojxona koʻrigi oʻtkazilayotganda hozir boʻlishi va ularga zarur koʻmak koʻrsatishi shart. Vakolatli shaxslar boʻlmaganda koʻrikdan oʻtkazilayotgan transport vositasini boshqarayotgan jismoniy shaxs vakolatli shaxs hisoblanadi. Bojxona organi xodimi bojxona koʻrigini Bojxona kodeksining 195-moddasi toʻrtinchi qismida nazarda tutilgan holatlarda vakolatli shaxslar ishtirokisiz, ikki nafar xolis hozirligida oʻtkazishga haqli. 3. Bojxona koʻzdan kechiruvi va bojxona koʻrigini amalga oshirishda inson, hayvonot va oʻsimliklar hayoti va sogʻligʻi uchun xavfsiz boʻlgan hamda tovarlar va transport vositalariga ziyon yetkazmaydigan texnikaviy va boshqa vositalar qoʻllanilishi mumkin. 4. Bojxona koʻzdan kechiruvi va bojxona koʻrigini amalga oshirishda bojxona organi xodimi Bojxona kodeksining 202-moddasiga muvofiq yordam koʻrsatish uchun mutaxassislar va ekspertlarni jalb etishi mumkin. 41. Bojxona koʻzdan kechiruvi natijalariga koʻra: toʻgʻri deklaratsiyalangan taqdirda — tegishli tovarning kuzatuv hujjatlari rasmiylashtiriladi; tovarning notoʻgʻri deklaratsiyalanganligi fakti aniqlangan taqdirda — bojxona koʻrigi amalga oshiriladi. 5. Bojxona koʻrigi natijalari boʻyicha mazkur Yoʻriqnomaning ilovasiga muvofiq belgilangan shaklda bojxona koʻrigi dalolatnomasi rasmiylashtiriladi. 7. Bitta transport vositasidan boshqa transport vositasiga tovarlar yuklanayotganda yoki ushbu transport vositasiga tovarlar qayta yuklanayotganda bojxona koʻzdan kechiruvi va bojxona koʻrigi qayta yuklash jarayonini nazorat qiluvchi tashqi iqtisodiy faoliyat yoki chegara bojxona posti xodimlari tomonidan amalga oshiriladi. Bunday hollarda bojxona koʻrigini amalga oshirish uchun bojxona organi xodimining bildirgisi hamda bojxona posti boshligʻining yoxud uning vazifasini bajaruvchi shaxsning yozma ruxsati talab etilmaydi. 8. Chegara bojxona postlarida bojxona koʻrigi: olib kirilayotgan (olib chiqilayotgan) tovar va transport vositalarida Oʻzbekiston Respublikasi hududiga olib kirish (olib chiqish) taqiqlangan tovarlarning mavjudligini; olib kirilayotgan (olib chiqilayotgan) tovar va transport vositalarida olib kirishga (olib chiqishga) ruxsat beruvchi hujjatga ega boʻlmagan Oʻzbekiston Respublikasi hududiga olib kirish (olib chiqish) cheklangan tovarlarning mavjudligini; olib kirilayotgan (olib chiqilayotgan) tovarlarning taqdim qilingan hujjatlardagi maʼlumotlar bilan miqdorining mosligini hamda olib chiqilayotgan tovarlarning hujjatlarda koʻrsatilgan maʼlumotlarga tur jihatdan mosligini; tranzit olib oʻtishda Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tranzit olib oʻtish taqiqlangan yoki tranzit olib oʻtishga ruxsat beruvchi hujjatga ega boʻlmagan, Oʻzbekiston Respublikasi hududi orqali tranzit olib oʻtish cheklangan tovarlarning mavjudligini aniqlash maqsadida amalga oshiriladi. 9. Chegara bojxona postlari orqali harakatlanayotgan barcha tovarlar va transport vositalari bojxona koʻzdan kechiruvidan oʻtkazilishi lozim. 10. Bojxona chegarasi orqali olib oʻtilayotgan tovar va transport vositalari quyidagi hollarda: tovarga ilova qilingan hujjatlardagi maʼlumotlar oʻzaro bir-biriga muvofiq boʻlmagan yoxud tashilayotgan tovarlarning toʻliq nomi va kodlari Tovarlarni tavsiflash va kodlashning uygʻunlashtirilgan tizimiga muvofiq kamida 6 ta belgi darajasida koʻrsatilmaganda; bojxona nazoratining texnik vositalarini qoʻllash yakunlari boʻyicha amaldagi maʼlumotlarning tovarga ilova qilingan hujjatlardagi maʼlumotlarga nomuvofiqligi aniqlanganda; transport vositasining yuk boʻlmasiga bevosita (erkin) kirish imkoniyati mavjud boʻlganda; Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasiga Respublikaning boshqa huquqni muhofaza qilish organlari yoki Respublika davlat boshqaruvi boshqa organlaridan tushgan materiallar, shuningdek xorijiy davlatlarning bojxona va boshqa davlat organlaridan hamda xalqaro tashkilotlardan olingan bojxona koʻrigini amalga oshirish zarurligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar mavjud boʻlganda; bojxona organi xodimlarida bojxona qonun hujjatlari buzilganligi toʻgʻrisida asosli gumoni mavjud boʻlganda majburiy tartibda bojxona koʻrigi amalga oshiriladi. Bunda bojxona koʻrigi davlat bojxona xizmati organi xodimining bildirgisi asosida hamda bojxona posti boshligʻining yoxud uning vazifasini bajaruvchi shaxsning yozma ruxsati bilan amalga oshiriladi. Tashilayotgan tovarlarning toʻliq nomi va kodlari Tovarlarni tavsiflash va kodlashning uygʻunlashtirilgan tizimiga muvofiq kamida 6 ta belgi darajasida koʻrsatilmagan hollarda transport vositasiga nisbatan vakolatli shaxs ushbu maʼlumotlarni hujjatlar taqdim qilingan paytdan boshlab yigirma toʻrt soat ichida taqdim qilsa chegara bojxona postida bojxona koʻrigini oʻtkazish talab qilinmaydi. Mazkur bandning uchinchi xatboshisida koʻrsatilgan hollarda texnik vositalar qoʻllash natijasini aks ettiruvchi maʼlumotlar bojxona organi xodimining bildirgisiga ilova qilinadi va bojxona postida saqlanadi. 11. Bojxona koʻzdan kechiruvi hamda bojxona koʻrigi tovar va transport vositalariga tegishli hujjatlar taqdim qilingandan soʻng bevosita chegara bojxona postida amalga oshiriladi. Chegara bojxona postida tovarlarni bojxona koʻrigidan oʻtkazish uchun yetarli sharoit boʻlmagan hollarda bojxona koʻrigi tovarlarni tushirish, ortish, joylashtirish, sanash, oʻlchash, taqdim qilingan hujjatlardagi maʼlumotlarga amalda mos kelishini aniqlash imkoniyati mavjud boʻlgan boshqa joylarda oʻtkazilishi mumkin. 12. Transport vositalarining bojxona chegarasi orqali harakatlanishida bojxona koʻzdan kechiruvi hamkorlikdagi texnologik sxemalarda belgilangan vaqtdan oshmasligi lozim. Fuqarolar qoʻl yuklari va bagajlarining bojxona koʻzdan kechiruvi ularga tegishli hujjatlar bojxona organi xodimiga taqdim qilingan vaqtda oʻtkaziladi. 13. Transport vositalarini bojxona koʻzdan kechiruvidan oʻtkazishda transport vositasining tashqi tomoni hamda yuk joylashtirilishi mumkin boʻlgan boʻlimlari va qismlari bojxona koʻzdan kechiruvidan oʻtkaziladi. 15. Chegara bojxona postlarida bitta transport vositasida olib oʻtilayotgan tovarlar boʻyicha bitta bojxona koʻrigi dalolatnomasi rasmiylashtiriladi. 16. Bojxona koʻrigi natijalari boʻyicha mazkur Yoʻriqnomaning 8-bandida koʻrsatilgan holatlar aniqlanmasa transport vositasining harakatini davom ettirish uchun tovarni yetkazib berishning nazorat hujjati rasmiylashtiriladi (nazoratdan chiqariladi). 17. Chegara bojxona postida bojxona koʻzdan kechiruvi va bojxona koʻrigi natijalari boʻyicha mazkur Yoʻriqnomaning 8-bandida koʻrsatilgan holatlar bilan bogʻliq bojxona qoidabuzarligi aniqlangan taqdirda qonun hujjatlarida belgilangan choralar koʻriladi. Boshqa holatlarda bojxona koʻzdan kechiruvidan yoki bojxona koʻrigidan oʻtkazilgan tovarlar va transport vositalari manzil bojxona postiga yuboriladi. 18. Davlat bojxona qoʻmitasining “Temir yoʻl” yoki “Avto” yagona avtomatlashtirilgan axborot tizimiga tovarni yetkazib berishning nazorat hujjatini rasmiylashtirgan bojxona xodimi tomonidan transport vositasini bojxona koʻzdan kechiruvidan oʻtkazgan bojxona organi xodimining familiyasi, ismi va otasining ismi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar kiritiladi. 19. Tashqi iqtisodiy faoliyat bojxona postlarida bojxona organi xodimi tomonidan bojxona koʻrigi quyidagi maqsadlarda amalga oshiriladi: bojxona koʻrigidan oʻtkazilayotgan tovarlarning bojxona rasmiylashtiruvi jarayonida taqdim qilingan hujjatlarga amalda mosligini tekshirish; tovarlarni hisobga olish; tashqi iqtisodiy faoliyatni tartibga solishning tarif va notarif boshqaruv usullarini qoʻllash; bojxona qonunchiligi buzilishi toʻgʻrisida mavjud boʻlgan axborotni tekshirish; bojxona nazoratini tanlab oʻtkazish prinsipiga rioya etib, xavfni boshqarish tizimi asosida bojxona nazoratini oʻtkazish. 20. Tashqi iqtisodiy faoliyat bojxona postlarida bojxona koʻrigi tovarlarga nisbatan bojxona yuk deklaratsiyasi roʻyxatga olingandan soʻng amalga oshiriladi. 21. Bojxona yuk deklaratsiyasi bojxona organiga taqdim qilingunga qadar bojxona organi xodimi ishtirokida deklarant tomonidan koʻzdan kechirilishi mumkin. Deklarant tomonidan koʻzdan kechirish jarayonida bojxona organi xodimi: qiyoslash vositalarining butligini va yoʻl yuk hujjatlari bilan mos kelishini tekshiradi; qiyoslash vositalarini olib tashlanishi va transport vositasining yukxonasini ochilishida ishtirok etadi; ortiqcha tovarlar qoʻshib qoʻyilishi yoki tovarlarni olib qoʻyilmasligini nazorat qiladi; tovar va transport hujjatlariga “deklarant tomonidan koʻzdan kechirildi” — degan yozuvlarni hamda sanani qayd qiladi, imzo qoʻyadi va shaxsiy muhri bilan tasdiqlaydi; tovar va transport vositalarini bojxona organining ruxsatisiz chiqib ketmasligini nazorat qiladi. Deklarant tovarlarni koʻzdan kechirganligi toʻgʻrisida tovar va transport hujjatlariga ismi, familiyasini yozib, imzo qoʻyadi. 22. Tovarlar deklarant tomonidan koʻzdan kechirishdan oʻtkazilgandan soʻng, bojxona koʻrigi amalga oshirilgunga qadar bojxona nazorati ostida saqlanishini taʼminlash uchun: koʻzdan kechirish bojxona omborida amalga oshirilganda bojxona ombori egasi; koʻzdan kechirish bojxona ombori maqomiga ega boʻlmagan binolar va (yoki) ochiq maydonchalarda amalga oshirilganda deklarant; tovarlar koʻzdan kechirilgandan soʻng transport vositasiga yuklanib, bojxona nazoratining qiyoslash vositasi oʻrnatilganda, tashuvchi javobgar hisoblanadi. 23. Bojxona koʻrigi bojxona omborlarida deklarant va bojxona omborining masʼul xodimi ishtirokida oʻtkaziladi. Bojxona omborlarida tovarlarni tushirish, ortish, joylashtirish, sanash, oʻlchash, taqdim qilingan hujjatlardagi maʼlumotlarga amalda mos kelishini aniqlash imkoniyati mavjud boʻlmaganda, bojxona koʻrigi bojxona ombori maqomiga ega boʻlmagan binolar va (yoki) ochiq maydonchalarda ham oʻtkazilishi mumkin. 24. Tashqi iqtisodiy faoliyat bojxona postlarida bitta bojxona yuk deklaratsiyasi taqdim qilingan tovarlar boʻyicha bitta bojxona koʻrigi dalolatnomasi rasmiylashtiriladi. 25. Bojxona yuk deklaratsiyasi bojxona koʻrigi dalolatnomasi rasmiylashtirilgandan soʻng rasmiylashtiriladi. 26. Bojxona koʻrigi dalolatnomasi “Bojxona koʻrigi” AATda bojxona koʻrigini amalga oshirgan bojxona organi xodimining elektron raqamli imzosi bilan tasdiqlash yoʻli bilan rasmiylashtiriladi. 27. Bojxona koʻrigi natijasida bojxona qoidalari buzilishi holati aniqlangan taqdirda yoki deklarantning talabiga koʻra, bojxona koʻrigi dalolatnomasi A4 formatdagi qogʻozga chop etiladi va bojxona koʻrigini amalga oshirgan bojxona organi xodimining imzosi va shaxsiy muhri bilan tasdiqlanadi. 28. Taqdim qilingan hujjatlardagi maʼlumotlar bilan bojxona koʻrigi natijasida aniqlangan maʼlumotlar oʻrtasida tafovut aniqlanmagan taqdirda bojxona koʻrigi dalolatnomasining 10 va 12-bandlari toʻldirilmaydi. 29. Bojxona koʻrigi dalolatnomasi qogʻozga chop etilgan taqdirda, unga bojxona koʻrigida ishtirok etgan shaxslar tomonidan imzo qoʻyiladi. 30. Bojxona koʻrigi dalolatnomasi uch yil mobaynida saqlanadi. Bojxona koʻrigi dalolatnomasini saqlash muddati rasmiylashtirilgan yildan keyingi yilning 1-yanvar kunidan hisoblanadi. 31. Mazkur Yoʻriqnoma talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladilar.