Oʻzbekiston Respublikasi aksiyadorlik tijorat Xalq banki va “Mikrokreditbank” aksiyadorlik tijorat bankining moliyaviy holatini yaxshilash hamda faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2025-05-29)

Mamlakatimizning bank-moliya tizimini isloh qilish va mustahkamlash boʻyicha izchil amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar tijorat banklarining likvidliligi va barqarorligini taʼminlash, aholi va tadbirkorlik subyektlariga koʻrsatilayotgan bank xizmatlari turlarini kengaytirish xamda sifatini oshirish imkoniyatini yaratmoqda. Xususan, Oʻzbekiston Respublikasi aksiyadorlik tijorat Xalq banki (keyingi oʻrinlarda Xalq banki deb yuritiladi) aholi va tadbirkorlik subyektlari bilan faol ish olib borish bilan bir qatorda, hududlarda chorvachilikni rivojlantirish borasidagi faoliyatini kengaytirmoqda, fuqarolarning shaxsiy jamgʻarib boriladigan pensiya tizimi hisobini yuritish, pensiya, nafaqa va boshqa ijtimoiy toʻlovlarni joylarga yetkazib berish kabi ijtimoiy vazifalarni amalga oshirmoqda. “Mikrokreditbank” aksiyadorlik tijorat banki (keyingi oʻrinlarda — Mikrokreditbank) faoliyati asosan kichik biznesni xar tomonlama qoʻllab-quvvatlash, oilaviy tadbirkorlikni yoʻlga qoʻyishga koʻmaklashish, hunarmandchilik va boshqa dolzarb biznes-tashabbuslarni rivojlantirish uchun imtiyozli mikromoliyaviy xizmatlar koʻrsatishga yoʻnaltirilgan. Olib borilayotgan kredit siyosatida ijtimoiy yoʻnaltirilganlikning ustuvorligi sababli Xalq banki va Mikrokreditbankning rentabellik darajasi pastligicha qolmoqda, ularning kredit portfeli yetarli darajada diversifikatsiya qilinmagan, bu esa, oʻz navbatida, zamonaviy axborot texnologiyalaridan foydalanishga asoslangan yangi bank xizmatlarini joriy etishga toʻsqinlik qilmoqda. Ushbu banklarning filial tarmoqlari mamlakatning barcha hududlarini qamrab olganligini hisobga olib, ular faoliyatini eng yangi axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini faol joriy etish orqali samarali tashkil qilish ular tomonidan koʻrsatilayotgan bank xizmatlari roʻyxatini kengaytirish va xizmatlardan maksimal foydalanish imkoniyatini taʼminlashning zarur sharti hisoblanadi. Xalq banki va Mikrokreditbankning moliyaviy holatini yaxshilash va faoliyatini yanada takomillashtirish maqsadida: 1. Quyidagilar Xalq banki va Mikrokreditbankni yanada rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlari etib belgilansin: aholi, kichik biznes, oilaviy tadbirkorlik, xalq hunarmandchiligi va amaliy sanʼat subyektlariga chakana bank xizmatlari koʻrsatish turlari roʻyxatini kengaytirish va hajmini oshirish, tomorqa yerlaridan, ayniqsa, qishloq joylarida samarali foydalanishni ragʻbatlantirishning taʼsirchan mexanizmlarini ishlab chiqish va joriy etish; oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish davlat dasturlari doirasida kichik biznes va tadbirkorlikni rivojlantirish loyihalarini moliyalashtirish; koʻrsatilayotgan xizmatlarning moliyaviy barqarorligi va jozibadorligini taʼminlash nuqtai nazaridan filiallar va boʻlinmalarning faoliyatini, xarajatlar tarkibi va bank xizmatlariga tarif siyosatini optimallashtirish; bank xizmatlarining zamonaviy innovatsion va mijozlarga moʻljallangan turlarini joriy etish; zamonaviy talablarga muvofiq banklarni faollashtirish va tizimli rivojlantirish maqsadida bank boʻlinmalarini aholiga bank xizmatlari koʻrsatish sifatini yaxshilash sohasida dolzarb vazifalarni samarali hal etishga qodir malakali, tashabbuskor rahbarlar va mutaxassislar bilan yanada toʻldirish, shuningdek, rahbar va mutaxassislarni ularning faoliyatini baholashdan kelib chiqqan xolda ragʻbatlantirish. 2. Xalq banki va Mikrokreditbank kuzatuv kengashlariga va ijro etuvchi organlari rahbarlariga quyidagilar tavsiya etilsin: bir oy muddatda banklarni moliyaviy sogʻlomlashtirish boʻyicha, jumladan ularning filial tarmoqlari xarajatlarini va shtatlar sonini optimallashtirishni nazarda tutgan holda kompleks chora-tadbirlarni ishlab chiqish va tasdiqlash; bank xizmatlari koʻrsatish sifatini oshirish va ularning turlarini koʻpaytirish, chakana bank xizmatlari, jumladan mikromoliyaviy xizmatlarni kengaytirish boʻyicha zarur choralarni koʻrish; innovatsion rivojlanishning zamonaviy tendensiyalari, bank xizmatlari isteʼmolchilarining huquq va manfaatlariga rioya etilishini hisobga olgan holda respublikaning barcha hududlarida moliyaviy resurslardan foydalanish imkoniyatini taʼminlash; koʻrsatilayotgan bank xizmatlarining samaradorligini va zarar koʻrmaslik darajasini oshirish uchun zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish; kreditlarni tezkorlik bilan taqdim qilishning yangi mexanizmlarini faol joriy etish, mijozlar bilan sheriklik munosabatlarini yoʻlga qoʻyishning zamonaviy yondashuvlarini qoʻllashni hisobga olgan holda kredit uchun arizalarni rasmiylashtirish va koʻrib chiqish jarayonining shaffofligini taʼminlash; sunʼiy toʻsiqlar yaratish va ortiqcha byurokratiya yuzaga kelishi imkoniyatlariga barham berish maqsadida tizimli kamchiliklarni oʻz vaqtida aniqlash va bartaraf etish boʻyicha zarur choralarni koʻrish. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Tadbirkorlik faoliyatini rivojlantirishni qoʻllab-quvvatlash davlat jamgʻarmasi qishloq joylarda oilaviy va kichik tadbirkorlik, hunarmandchilik, chorvachilik va quyon yetishtirishni rivojlantirishga ajratiladigan kreditlar boʻyicha kafillik berish sohasida Xalq banki va Mikrokreditbank bilan hamkorlikni kengaytirish yuzasidan taʼsirchan choralar koʻrilishini taʼminlasin. 4. Xalq banki va Mikrokreditbank boshqaruv organlari, shuningdek, Moliya vazirligi, Iqtisodiyot vazirligi, Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasi, Oʻzbekiston Respublikasi Tiklanish va taraqqiyot jamgʻarmasining: 2018-2019-yillarda Halq banki ustav kapitalini 1,245 trillion soʻmga, shundan respublika budjeti mablagʻlari hisobidan 645 milliard soʻm hamda Oʻzbekiston Respublikasi Tiklanish va taraqqiyot jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan ekvivalenti 75 million AQSH dollari, jumladan 2018-yilda tegishincha 250 milliard soʻm va ekvivalenti 30 million AQSH dollari miqdorida oshirish; 2018-2019-yillarda Mikrokreditbank ustav kapitalini respublika budjeti mablagʻlari hisobidan 450 milliard soʻmga, shundan 2018-yilda — 100 milliard soʻmga oshirish; jinoyat ishlari boʻyicha Toshkent viloyati sudining 2016-yil 4-oktabrdagi hukmiga koʻra davlat daromadiga oʻtkazilgan “UzPaynet” MCHJ ustav fondidagi 37,5 foiz ulushni keyinchalik davlat ulushini oshirish hisobiga Xalq bankiga oʻtkazish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligiga berish toʻgʻrisidagi takliflariga rozilik berilsin. 6. Xalq banki va Mikrokreditbank 2023-yil 1-yanvarga qadar quyidagi toʻlovlardan ozod etilsin: belgilangan tartibda tasdiqlanadigan roʻyxat boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasida ishlab chiqarilmaydigan bank jihozlari va texnikalarini olib kirish uchun bojxona toʻlovlaridan (bojxona rasmiylashtiruvi yigʻimlari bundan mustasno). 62. Barcha tijorat banklariga 2024-yil 1-yanvarga qadar belgilangan tartibda tasdiqlanadigan roʻyxat boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasida ishlab chiqarilmaydigan bank jihozlari, texnikalari va bank kartalarini olib kirishga ruxsat berilsin hamda ular bu bilan bogʻliq bojxona toʻlovlaridan (bojxona rasmiylashtiruvi yigʻimlari bundan mustasno) ozod etilsin. 7. Xalq banki ijtimoiy toʻlovlar oluvchilarning xohishiga koʻra mazkur toʻlovlarni xalqaro toʻlov tizimi bazasida milliy valyutada amalga oshirish uchun xalqaro plastik kartalarni muomalaga chiqarsin. 9. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankiga bir oy muddatda mikromoliyaviy xizmatlarning foiz stavkalarini Mikrokreditbankning mazkur xizmatlarni koʻrsatish boʻyicha haqiqiy xarajatlaridan kelib chiqqan holda qayta koʻrib chiqish yuzasidan takliflar kiritish tavsiya etilsin. 11. Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi innovatsion yechimlardan foydalanish hamda filiallararo kommunikatsiyada axborot xavfsizligi darajasini sifatli oshirish imkoniyatini taʼminlaydigan optik tolali axborot-kommunikatsiya tizimini joriy etishda Xalq banki va Mikrokreditbank uchun imtiyozli tariflar qoʻllanishini taʼminlasin. 12. Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi Xalq banki va Mikrokreditbankning ijtimoiy reklamali axborot bepul translyatsiya qilinishi hamda keng yoritilishini, shuningdek, tijorat faoliyati bilan bogʻliq reklama va tematik lavhalar uchun translyatsiya qilish narxidan 50 foiz miqdorida imtiyoz berilishini taʼminlasin. 13. Oʻzbekiston Respublikasi aksiyadorlik tijorat Xalq banki Kuzatuv kengashining yangilangan tarkibi ilovaga muvofiq maʼqullansin. 14. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Xalq banki, Mikrokreditbank hamda boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonun hujjatlariga mazkur qarordan kelib chiqadigan oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin. 15. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — moliya vaziri J.A. Qoʻchqorov va Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki raisi M.B. Nurmuratov zimmasiga yuklansin. J.A. Qoʻchqorov — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — moliya vaziri, Kuzatuv kengashi raisi M.M. Mirzayev — Oʻzbekiston Respublikasi iqtisodiyot vazirining birinchi oʻrinbosari, Kuzatuv kengashi raisining oʻrinbosari Yo.E. Tursunov — Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Pensiya jamgʻarmasi ijro etuvchi direktori N.J. Xusanov — Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Moliya bozori va davlat aktivlaridan daromadlar tushumi ustidan nazorat boshqarmasi boshligʻi D.K. Ibragimov — Oʻzbekiston Respublikasi Tiklanish va taraqqiyot jamgʻarmasi Investitsiya loyihalarini ekspertiza qilish boshqarmasi boshligʻi oʻrinbosari