Oʻzbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksiga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilganligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida
(code, 2021-04-20)

Qonunchilikka oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilganligi, shuningdek, sud amaliyotida masalalar kelib chiqqanligi munosabati bilan, “Sudlar toʻgʻrisida”gi Qonunning 17-moddasiga asosan, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi qaror qiladi: Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining quyidagi qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Qonuniy kuchga kirgan sud hujjatlarini yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrishda iqtisodiy protsessual qonun hujjatlarini qoʻllash boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida” 2003-yil 25-iyuldagi 111-sonli qarori: 1-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “1. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiy protsessual kodeksi (bundan buyon matnda IPK deb yuritiladi) 328-moddasining birinchi qismiga muvofiq, sud hujjatlarini yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish toʻgʻrisida ariza faqat ishda ishtirok etuvchi shaxslar tomonidan berilishi mumkin. Ishda ishtirok etuvchi shaxslarning huquqiy vorislari (IPK 46-moddasi), shuningdek, sud jarimasi solingan shaxslar (IPK 58, 69 va 98-moddalari) ham shunday huquqqa egadir. Ishda ishtirok etuvchi prokuror ishda ishtirok etuvchi shaxs hisoblanganligi bois, u ham oʻzi ishtirok etgan ish boʻyicha qabul qilingan sud hujjatini yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish toʻgʻrisidagi ariza bilan murojaat qilishi mumkin. Ishda ishtirok etishga jalb qilinmagan shaxslar, ularning qonuniy huquq va majburiyatlariga daxldor sud hujjatlari qabul qilingan taqdirda, shu asosda qonuniy kuchga kirgan sud hujjatini yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish toʻgʻrisidagi ariza berishga haqli emas, bunday holatda ular faqat sud hujjatlari ustidan apellatsiya, kassatsiya tartibida shikoyat berishi mumkin. Bunday shaxslar qonuniy kuchga kirgan sud hujjatini yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish toʻgʻrisidagi ariza bilan murojaat etganida arizani qabul qilish IPK 291-moddasi birinchi qismining 1-bandiga mos holda rad etiladi, agar ariza ish yuritishga qabul qilingan boʻlsa, ariza boʻyicha ish yuritish IPK 296-moddasi birinchi qismining 3-bandiga mos holda tugatiladi. Iqtisodiy sudlar oʻzlari qabul qilgan sud hujjatlarini oʻz tashabbusi bilan yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrishi mumkin emas”; 3-bandidagi “apellatsiya, kassatsiya va nazorat” degan soʻzlar “apellatsiya va kassatsiya” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 4-bandining uchinchi xatboshisidagi “kassatsiya yoki nazorat” degan soʻzlar “apellatsiya va kassatsiya” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 8-bandi: birinchi xatboshisidagi “apellatsiya, kassatsiya yoki nazorat” degan soʻzlar “apellatsiya yoki kassatsiya” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; toʻrtinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “IPK 328-moddasining toʻrtinchi qismiga muvofiq, sud hujjati qonuniy kuchga kirgan paytdan eʼtiboran uch yil oʻtgach berilgan ariza koʻrib chiqilmaydi, bundan IPK 327-moddasining 2 — 4-bandlarida nazarda tutilgan asoslar boʻyicha berilgan arizalar mustasno. IPK 327-moddasining 1-bandida nazarda tutilgan asos boʻyicha sud hujjati qonuniy kuchga kirgan paytdan eʼtiboran uch yil oʻtgandan keyin berilgan ariza IPK 331-moddasi birinchi qismining 2-bandiga asosan qaytariladi. Agar koʻrsatilgan holat ariza ish yuritishga qabul qilinganidan keyin aniqlansa, IPK 110-moddasining 1-bandiga mos holda ariza boʻyicha ish yuritish tugatiladi”; 11-bandining ikkinchi xatboshisidagi “va nazorat” degan soʻzlar chiqarib tashlansin, “apellatsiya, kassatsiya va nazorat” degan soʻzlar “apellatsiya yoki kassatsiya” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 13-bandining birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “IPK 332-moddasiga muvofiq, qonuniy kuchga kirgan sud hujjatini yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish toʻgʻrisidagi arizani iqtisodiy sud u kelib tushgan kundan boshlab bir oylik muddatda sud majlisida koʻrib chiqadi. Bunda sudlarning eʼtibori shunga qaratilsinki, qonuniy kuchga kirgan sud hujjatini yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish toʻgʻrisidagi ariza yuzasidan birinchi sud majlisi arizani ish yuritishga qabul qilish haqida ajrim chiqarilgan kundan eʼtiboran yigirma kundan kechiktirmay oʻtkazilishi lozim. Arizachi va ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslar sud muhokamasining vaqti va joyi toʻgʻrisida IPK 127-moddasida nazarda tutilgan tartibda xabardor qilinadi”; 14-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Qonuniy kuchga kirgan sud hujjatini yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqish natijalari boʻyicha chiqarilgan ajrim ustidan umumiy tartibda shikoyat qilinishi (protest keltirilishi) mumkin. Qonuniy kuchga kirgan sud hujjatini yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqish natijalari boʻyicha chiqarilgan apellatsiya instansiyasi sudining ajrimi ustidan kassatsiya shikoyati (protest) berilishi mumkin. Qonuniy kuchga kirgan sud hujjatini yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqish natijalari boʻyicha chiqarilgan kassatsiya instansiyasi sudining ajrimi ustidan takroran kassatsiya instansiyasi sudida koʻrib chiqish haqida protest keltirish toʻgʻrisida ariza berilishi mumkin”; 15-bandining birinchi xatboshisidagi “va nazorat” degan soʻzlar chiqarib tashlansin; 16-bandidagi “kassatsiya yoki nazorat” degan soʻzlar “apellatsiya yoki kassatsiya” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Iqtisodiy sudning hal qiluv qarori toʻgʻrisida” 2007-yil 15-iyundagi 161-sonli qarori: 1-bandining ikkinchi xatboshisidagi “IPKning 279, 302 va 322-moddalariga” degan soʻzlar “IPKning 279 va 302-moddalariga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 16-bandidagi “IPKning 34, 35 va 36-boblarida” degan soʻzlar “IPKning 34 va 35-boblarida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin, “yoki nazorat” degan soʻzlar chiqarib tashlansin. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Sud hujjatlarini ijro etishga oid qonun hujjatlarini qoʻllash boʻyicha sud amaliyotining ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2009-yil 10-apreldagi 6/196-sonli qarorining 13-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “13. FPKning 4076-moddasi, MSIYutKning 236-moddasi va IPKning 294-moddasiga koʻra, Oliy sud sudyasi kassatsiya shikoyatini ish yuritishga qabul qilish masalasini hal etish bilan bir vaqtda nizolashilayotgan sud hujjatining ijrosini shikoyatni bergan shaxsning iltimosnomasiga koʻra kassatsiya tartibida ish yuritish tamomlanguniga qadar toʻxtatib qoʻyishga haqli. Bu huquqdan foydalanilgan taqdirda, sudya sud hujjati ijrosini toʻxtatib turish haqida kassatsiya shikoyatini ish yuritishga qabul qilish toʻgʻrisidagi ajrimda koʻrsatadi. Sud hujjatining ijrosini toʻxtatib turish haqida iltimosnoma kassatsiya shikoyatini ish yuritishga qabul qilish toʻgʻrisida ajrim chiqarilganidan keyin taqdim qilingan holda, bunday iltimosnoma boʻyicha alohida ajrim chiqariladi”. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Sud buyrugʻi berish toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrishda iqtisodiy sudlar tomonidan protsessual qonun normalarini qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2013-yil 5-dekabrdagi 254-sonli qarorining 17-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “17. Sud buyrugʻi apellatsiya, kassatsiya instansiyalarida va yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrilmaydi. Shu munosabat bilan sud buyrugʻi ustidan berilgan apellatsiya, kassatsiya shikoyatini qabul qilish IPK 268-moddasi birinchi qismining 2-bandi, 291-moddasi birinchi qismining 2-bandiga asosan, yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish toʻgʻrisidagi arizani qabul qilish esa, IPK 154-moddasi birinchi qismining 1-bandiga mos holda rad etiladi. Agar shikoyat yoki ariza ish yuritishga qabul qilingan boʻlsa, apellatsiya yoki kassatsiya shikoyati boʻyicha ish yuritish IPK 273-moddasi birinchi qismining 1-bandi yoki 296-moddasi birinchi qismining 1-bandiga asosan, yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish toʻgʻrisidagi ariza boʻyicha esa, ish yuritish IPK 110-moddasining 1-bandiga mos holda tugatiladi”. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Iqtisodiy sudlar tomonidan ekspertizaga oid qonun hujjatlarini qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2014-yil 20-iyundagi 261-sonli qarori: 7-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “7. Sudlarga tushuntirilsinki, apellatsiya instansiyasi sudi ishni mavjud va qoʻshimcha taqdim etilgan dalillar boʻyicha qayta koʻrishi sababli, ushbu sud instansiyasi ham mazkur qaror 3-bandining ikkinchi xatboshisida nazarda tutilgan hollarda ekspertiza tayinlashga haqli”; 9-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “IPKda ekspertiza tayinlash toʻgʻrisidagi ajrim ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) nazarda tutilmaganligi munosabati bilan sudlar shuni inobatga olishi lozimki, ekspertiza tayinlash toʻgʻrisidagi ajrimda ish yuritishni toʻxtatib turish ham koʻrsatilgan boʻlib, ushbu ajrim ustidan shikoyat berilgan (protest keltirilgan) boʻlsa, shikoyat (protest)ning faqat ish yuritishni toʻxtatib turishga oid qismi koʻrib chiqiladi. Agar shikoyat (protest) sud ajrimining ekspertizani tayinlashga oid qismi ustidan berilgan boʻlsa, uni qabul qilish IPK 268-moddasi birinchi qismining 2-bandi yoki 291-moddasi birinchi qismining 2-bandiga asosan rad etiladi. Agar ariza (protest) ish yuritishga qabul qilingan boʻlsa, u boʻyicha ish yuritish IPK 273-moddasi birinchi qismining 1-bandi yoki 296-moddasi birinchi qismining 1-bandiga asosan, shikoyat (protest) koʻrib chiqilayotgan sud instansiyasida tugatiladi”. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Iqtisodiy sudlar tomonidan videokonferensaloqa rejimida sud majlislarini oʻtkazishda protsessual qonun normalarini qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2014-yil 28-noyabrdagi 270-sonli qarori: 3-bandidagi “IPKning 11, 112, 165, 166, 171 va 261-moddalarida” degan soʻzlar “IPKning 11, 112, 165, 166 va 171–moddalarida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 4-bandidagi “va nazorat” degan soʻzlar chiqarib tashlansin. 7. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Iqtisodiy sudlar tomonidan fuqarolik qonun hujjatlarining daʼvo muddatiga oid normalarini qoʻllashning ayrim masalalari haqida” 2015-yil 19-iyundagi 282-sonli qarori: 9-bandining birinchi xatboshisidagi “apellatsiya, kassatsiya va nazorat” degan soʻzlar “apellatsiya va kassatsiya” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 16.1-bandining birinchi xatboshisidagi “apellatsiya, kassatsiya hamda nazorat” degan soʻzlar “apellatsiya, kassatsiya” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 8. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Iqtisodiy sudlar tomonidan protsessual muddatlarga oid qonun normalarini qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2015-yil 19-iyundagi 283-sonli qarori: 11-bandining birinchi xatboshisidagi “nazorat tartibida protest keltirish toʻgʻrisidagi ariza (IPK 312-moddasining uchinchi qismi)” degan soʻzlar chiqarib tashlansin; 24-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “24. Birinchi instansiya sudining apellatsiya tartibida koʻrilgan hal qiluv qarori va apellatsiya instansiyasi sudining qarori ustidan kassatsiya shikoyati (protesti) bir yil davomida berilishi mumkin. Bunda kassatsiya shikoyati (protesti) berish uchun belgilangan bir yillik muddatga birinchi instansiya sudining hal qiluv qarori qonuniy kuchga kirgan kun kirmaydi”; 24.1-bandi chiqarib tashlansin; 24.2-bandi kuyidagi tahrirda bayon etilsin: “24.2. Kassatsiya shikoyati (protesti) sud muhokamasida koʻrib chiqish uchun tayinlangan kundan eʼtiboran bir oydan ortiq boʻlmagan muddatda koʻrib chiqiladi. Ishni kassatsiya instansiyasi sudida koʻrish uchun belgilangan bir oylik muddat kassatsiya shikoyatini (protestini) sud muhokamasiga koʻrib chiqish uchun tayinlash haqida ajrim chiqarilgan kundan hisoblanadi va keyingi oyning tegishli kunida tugaydi. Alohida hollarda kassatsiya shikoyatini (protestini) koʻrib chiqish muddati ishni koʻrayotgan sudlov hayʼati tomonidan koʻpi bilan bir oyga uzaytirilishi mumkin”; 25-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “25. Kassatsiya shikoyati (protesti) berishning oʻtkazib yuborilgan muddati shikoyat (protest) bergan shaxsning iltimosnomasi boʻyicha kassatsiya instansiyasi sudi tomonidan, agar iltimosnoma kassatsiya shikoyatini (protestini) berish muddati oʻtgan kundan eʼtiboran uch oy ichida berilgan va kassatsiya shikoyatini (protestini) berish muddati oʻtkazib yuborilishining sabablari sud tomonidan uzrli deb topilgan boʻlsa, tiklanishi mumkin”; 25.1-bandining birinchi xatboshisidagi “apellatsiya va kassatsiya shikoyatlarini” degan soʻzlar “apellatsiya shikoyatini” degan soʻzlar bilan, “IPKning 262 va 285-moddalarida” degan soʻzlar “IPKning 262-moddasida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; 26 va 27-bandlari chiqarib tashlansin. 9. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Lizing munosabatlarini tartibga soluvchi qonun hujjatlari normalarini iqtisodiy sudlar tomonidan qoʻllanilishining ayrim masalalari haqida” 2015-yil 27-noyabrdagi 289-sonli qarori: 6-bandining toʻrtinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Agar lizing beruvchining daʼvo arizasida yetkazilgan zararlarni undirish va garov narsasini undirish uchun nazarda tutilgan tartibda undiruvni lizing obyektiga qaratgan holda shartnomani bekor qilish talablari bilan birga barcha lizing toʻlovlarini muddatidan ilgari undirish talabi ham qoʻyilgan taqdirda, sud lizing oluvchi tomonidan lizing shartnomasi jiddiy tarzda buzilganligi haqida xulosaga kelsa, u holda ushbu talablardan biri — yoxud lizing toʻlovlarini muddatidan ilgari undirish talabi yoxud yetkazilgan zararlarni undirish va garov narsasini undirish uchun nazarda tutilgan tartibda undiruvni lizing obyektiga qaratgan tarzda shartnomani bekor qilish toʻgʻrisidagi talab qanoatlantirilishi kerak. Bu qoida, agar lizing beruvchining daʼvo arizasida bir vaqtning oʻzida ham lizing toʻlovlari boʻyicha vujudga kelgan qarz va neustoykani undirish, shuningdek, garov narsasini undirish uchun nazarda tutilgan tartibda undiruvni lizing obyektiga qaratgan tarzda shartnomani bekor qilish talabi qoʻyilgan holda ham qoʻllaniladi”; 6.2 va 6.3-bandlari chiqarib tashlansin. 10. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Birinchi instansiya sudi tomonidan iqtisodiy protsessual qonun normalarini qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2019-yil 24-maydagi 13-sonli qarori: 7-bandining birinchi xatboshisidagi “yoxud nazorat tartibida” degan soʻzlar chiqarib tashlansin; 13-bandining birinchi xatboshisidagi “yoki nazorat tartibida” degan soʻzlar chiqarib tashlansin; 14-bandining oltinchi xatboshisidagi “va nazorat”, “, shuningdek nazorat tartibida ariza” degan soʻzlar chiqarib tashlansin.