Umumiy oʻrta taʼlim muassasasining kuzatuv kengashi haqidagi namunaviy nizomni tasdiqlash toʻgʻrisida
(order, 2023-06-16)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 5-sentabrdagi PF-5538-son “Xalq taʼlimini boshqarish tizimini takomillashtirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Farmoniga muvofiq buyuraman: 1. Umumiy oʻrta taʼlim muassasasining kuzatuv kengashi haqidagi namunaviy nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 5-sentabrdagi PF-5538-son “Xalq taʼlimini boshqarish tizimini takomillashtirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Farmoniga muvofiq umumiy oʻrta taʼlim muassasasi kuzatuv kengashining (bundan buyon matnda Kengash deb yuritiladi) maqsadi, vazifalari, vakolatlari hamda faoliyatini tashkil etish tartibini belgilaydi. 1. Mazkur Nizom davlat umumiy oʻrta taʼlim muassasalariga (bundan buyon matnda taʼlim muassasasi deb yuritiladi) tatbiq etiladi. Mazkur Nizom nodavlat umumtaʼlim tashkilotlari uchun tavsiyaviy xususiyatga ega. 2. Kengash yuridik shaxs hisoblanmaydi va davlat roʻyxatidan oʻtkazilmaydi. 3. Kengashning asosiy maqsadlari quyidagilardan iborat: taʼlim muassasasini rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlarini belgilash; taʼlim muassasasining maqsadlari va vazifalarini hamda ularga erishish rejalarini tasdiqlash; taʼlim muassasasida amalga oshirilishi belgilangan vazifalarning bajarilishi va maqsadli koʻrsatkichlarga erishilishi ustidan nazorat olib borish. 4. Kengash oʻz faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi, qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarorlari, farmonlari va farmoyishlari, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari hamda boshqa qonunchilik hujjatlari, shuningdek, taʼlim muassasasining Ustavi hamda mazkur Nizom asosida amalga oshiradi. 5. Kengashning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat: taʼlim muassasasini rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlarini belgilash; taʼlim muassasasi rahbarining muassasa faoliyatini takomillashtirish, moliyaviy-xoʻjalik holati, daromadlar va xarajatlar, budjet, budjetdan tashqari, homiylik va boshqa mablagʻlardan foydalanish boʻyicha koʻrilgan chora-tadbirlar toʻgʻrisidagi hisobotlarini vaqti-vaqti bilan tinglash; taʼlim muassasasi rahbarining taqdimnomasi boʻyicha yillik moliyaviy rejalarni, koʻrsatilayotgan pullik xizmatlar narxining miqdorlarini va muassasa mulkidan foydalanganlik uchun ijara haqi miqdorini, shu jumladan auksiondagi boshlangʻich narxni koʻrib chiqish va tasdiqlash; oʻquvchilar uchun yaratilgan sharoitlar ustidan tizimli ravishda monitoring oʻrnatish; oʻquvchilar va ular ota-onalarining murojaatlarini koʻrib chiqish, taʼlim muassasasining pedagog va rahbar xodimlari faoliyati toʻgʻrisida ijtimoiy soʻrovlarni oʻtkazish; taʼlim muassasasining faoliyatini tashkil etishga taalluqli boshqa masalalarni hal qilishda ishtirok etish. 6. Taʼlim jarayonining shaffofligini taʼminlash, jamoatchilik taʼsirini kuchaytirish, oʻquvchilarning sifatli taʼlim olishlari, ularga tegishli shart-sharoitlar yaratish hamda taʼlim-tarbiya jarayonlarini qoʻllab-quvvatlash maqsadida har bir taʼlim muassasasida Kengash tashkil etiladi. 7. Kengash 7 kishidan kam boʻlmagan toq sondan iborat tarkibda tuziladi. Bunda, Kengash tarkibiga oʻquvchilarning ota-onalari orasidan kamida 2 nafar, sobiq bitiruvchilar orasidan 2 nafar va nafaqadagi sobiq pedagoglar orasidan 1 nafar hamda homiylar orasidan 2 nafar aʼzo kiritiladi. Kengash aʼzolarining soni cheklanmaydi. 8. Kengash aʼzolari tegishli taʼlim muassasasi umumiy yigʻilishida oʻquvchilarning ota-onalari yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar tomonidan ochiq ovoz berish orqali saylanadi. Kengashning birinchi yigʻilishida ishtirok etayotgan aʼzolar umumiy sonining oddiy koʻpchilik ochiq ovoz berishi orqali Kengash raisi va kotibi saylanadi. Bunda, Kengash raisi va kotibi Kengash aʼzolari tomonidan saylanadi. 9. Taʼlim muassasasi direktori yoki uning oʻrinbosarlari, shuningdek, ularning yaqin qarindoshlari Kengash aʼzolari sifatida saylanishiga yoʻl qoʻyilmaydi. 10. Kengash tarkibi 3 yil muddatga saylanadi. Bunda Kengash tarkibi har oʻquv yili boshida koʻrib chiqilishi mumkin. 11. Kengash aʼzosi etib saylangan ota-onalarning farzandlari boshqa taʼlim muassasasiga oʻtkazilganda yoki bitirib ketganda, Kengashning ushbu aʼzosi Kengash aʼzolari qatoridan chiqariladi va uning oʻrniga ota-onalar orasidan boshqa aʼzo saylanadi. Kengash aʼzosi kengashning yigʻilishlarida surunkali 3-marta uzrli sabablarsiz ishtirok etmagan taqdirda, u Kengash aʼzolari tarkibidan chiqariladi. 12. Kengashning birinchi yigʻilishi tuman (shahar) maktabgacha va maktab taʼlimi boʻlimi tomonidan tegishli taʼlim muassasasida tashkil etiladi. Bevosita Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi yoki Qoraqalpogʻiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar maktabgacha va maktab taʼlimi boshqarmalariga (bundan buyon matnda hududiy boshqarmalar deb yuritiladi) boʻysunadigan taʼlim muassasalarida Kengashning birinchi yigʻilishi tegishlicha Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi yoki uning hududiy boshqarmalari tomonidan tegishli taʼlim muassasasida tashkil etiladi. 13. Kengash har chorakda kamida bir marta yigʻiladi. Zarur hollarda navbatdan tashqari yigʻilishlar oʻtkazilishi mumkin. 14. Kengash yigʻilishi bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi. 15. Kengash yigʻilishida uning umumiy aʼzolarining uchdan ikki qismi ishtirok etganda Kengash qaror qabul qilishi mumkin. 16. Kengash oʻz faoliyatini daxlsizlik, oshkoralik, shaffoflilik, adolatlilik tamoyillariga muvofiq olib boradi. 17. Kengash qarorlari aʼzolarning teng huquqliligi asosida ochiq ovoz berish yoʻli bilan qabul qilinadi. Har bir Kengash aʼzosi bitta ovoz huquqiga ega. Ovozlar teng boʻlgan hollarda Kengash raisining ovozi hal qiluvchi hisoblanadi. 18. Kengash yigʻilishlariga Kengash raisi raislik qiladi. 19. Kengash raisi oʻz vakolatini vaqtinchalik bajarish imkoniyati boʻlmagan hollarda (xizmat safari, taʼtil va kasallik davrida), uning vazifasini bajarish Kengash aʼzolaridan biriga vaqtincha yuklatiladi. 20. Kengash yigʻilishlari mazkur Nizom talablariga muvofiq tashkillashtirilishi va oʻtkazilishi hamda hujjatlarning toʻgʻri va toʻliq rasmiylashtirilishi uchun Kengash raisi masʼul hisoblanadi. 21. Kengash yigʻilishi oʻtkazilishidan kamida 10 kun oldin yigʻilish oʻtkaziladigan kun, vaqti, joyi va muhokama etiladigan masalalar haqida kengash aʼzolari xabardor qilinishi lozim. Kengash aʼzolarini xabardor qilish uchun Kengash raisi masʼul hisoblanadi. 22. Taʼlim muassasasi rahbari Kengash ishini tashkil qilish (hujjatlarni rasmiylashtirish va saqlash uchun zarur boʻlgan xona, taʼlim muassasasi faoliyati bilan bogʻliq maʼlumotlar va kanselyariya jihozlari bilan taʼminlash) uchun masʼul hisoblanadi. 23. Kengash yigʻilishlari oʻtkazilganligi haqida bayonnomalar yigʻilish oʻtkazilgan kundan boshlab 3 kundan kechiktirmay tegishlicha Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi hamda uning hududiy boshqarmalariga taqdim etilishi lozim. 24. Kengash faoliyatiga tuman (shahar) maktabgacha va maktab taʼlimi boʻlimi aralashmaydi va unga hisobdor emas. 25. Kengashning faoliyati boʻyicha maʼlumotlarni har chorakda taʼlim muassasasining rasmiy veb-saytida, ommaviy axborot vositalarida yoki taʼlim muassasasining barcha koʻrishi mumkin boʻlgan joyiga joylashtirish tavsiya etiladi. 26. Kengash oʻziga yuklatilgan vazifalarni amalga oshirishda quyidagi huquqlarga ega: taʼlim muassasasining tegishli davridagi faoliyati boʻyicha taʼlim muassasasi direktoridan maʼlumotlarni soʻrash va olish; taʼlim muassasasining moliyaviy hisobotlari bilan tanishish; homiylik va xayriya mablagʻlarining kirim qilinishi hamda sarflanishi haqidagi maʼlumotlar bilan tanishish; taʼlim muassasasi pedagoglarining shaʼni, qadr-qimmati, obroʻsini himoya qilish boʻyicha takliflar kiritish. 27. Kengash quyidagi vakolatlarga ega: taʼlim muassasasi direktori va direktor oʻrinbosarlarining boshqaruv faoliyati, taʼlim-tarbiya jarayonini sifatli tashkil etilishi hamda oʻquvchilar, ularning ota-onalaridan noqonuniy pul yigʻimlari undirilmasligi boʻyicha jamoatchilik nazoratini oʻrnatadi; taʼlim muassasasining umumiy yigʻilishlarida qatnashadi, oʻquvchilar va ota-onalarning manfaatlarini himoya qiladi; taʼlim muassasasida ijtimoiy-maʼnaviy muhitning buzilishi, taʼlim sifatining pasayib ketishi, tizimli muammolarning kelib chiqishi, pedagoglar bilan maʼmuriyat oʻrtasida yoki ota-onalar bilan maʼmuriyat oʻrtasida nizoli holatlar kelib chiqqan taqdirda, taʼlim muassasasi direktorini lavozimidan ozod etish boʻyicha hududiy boshqarmalarga taklif kiritadi. 28. Kengash aʼzolariga mazkur Nizomda belgilanmagan vakolatlariga ega boʻlishlariga, taʼlim muassasasi direktorining qonunda belgilangan vakolatlariga aralashishiga yoʻl qoʻyilmaydi. 29. Kengash oʻz vakolati doirasiga kirmaydigan ishlarga aralashsa yoki oʻz vazifalarini toʻliq taʼminlay olmasa, Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi yoki uning hududiy boshqarmalari tomonidan tarqatilib yuboriladi. Bunda, Kengashning yangi tarkibi mazkur Nizomning 3-bobida nazarda tutilgan talablar asosida qayta shakllantiriladi. 30. Kengashning faoliyatiga taʼlim muassasasi rahbari, hududiy boshqarmalar, mahalliy hokimliklar va boshqa tashkilotlar aralashuviga yoʻl qoʻyilmaydi. 31. Taʼlim muassasasida oʻquvchilar va ularning ota-onalaridan turli xil sabablar bilan Kengash aʼzolari, taʼlim muassasasi rahbari va boshqa xodimlari tomonidan pul mablagʻlarini yigʻish qatʼiyan taqiqlanadi. 32. Mazkur Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javobgar boʻladilar. 33. Kengash raisi, kotibi va aʼzolari jamoatchilik asosida amalga oshiradigan Kengashdagi faoliyati yuzasidan intizomiy javobgarlikka tortilishi mumkin emas. 34. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi hamda Oʻzbekiston Kasaba uyushmalari Federatsiyasi Kengashi bilan kelishilgan.