2014 — 2018-yillarda Oʻzbekistonda aholining reproduktiv salomatligini yanada mustahkamlash, onalar, bolalar va oʻsmirlar sogʻligʻini muhofaza qilish borasidagi Davlat dasturi toʻgʻrisida
(resolution, 2020-09-28)

Qayd etib oʻtilsinki, “Sogʻlom ona – sogʻlom bola” onalar va bolalar sogʻligʻini muhofaza qilish Milliy modelini, “Sogʻlom bola yili” Davlat dasturini amalga oshirish doirasida respublikada aholining reproduktiv salomatligini yanada mustahkamlash, onalik va bolalikni muhofaza qilish sohasida tibbiy yordam koʻrsatayotgan tibbiyot muassasalarining moddiy-texnika bazasi va kadrlar salohiyatini kuchaytirishga, zamonaviy tashxis usullarini joriy etish, ayollar, bolalar va oʻsmirlar kasalliklarining oldini olish va davolashga yoʻnaltirilgan keng koʻlamli ishlar amalga oshirilayapti. 2009 — 2013-yillarda respublikada homilador va tugʻadigan xotinlarga tibbiy yordam koʻrsatuvchi 227 ta muassasa zamonaviy tibbiy asbob-uskunalar bilan jihozlandi, Andijon, Navoiy, Samarqand, Surxondaryo, Sirdaryo, Toshkent, Fargʻona va Xorazm viloyatlarida zamonaviy perinatal markazlari tashkil etildi, qishloq joylardagi 1,5 mln dan ortiq homilador ayollar Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan polivitamin komplekslari bilan taʼminlandi. Natijada, keyingi 5 yil mobaynida nonormal rivojlangan bolalar tugʻilishi 1,3 barobarga kamaydi. 6 — 15 yoshgacha boʻlgan bolalar oʻrtasida oʻtkir respirator virus infeksiyalari bilan kasallanish — 9,7 %ga, pnevmoniya bilan — 49,1 %, bronxit bilan — 32,8%, skolioz bilan kasallanish —32,7 %ga pasaydi. Shu bilan birga, tugʻma va irsiy kasalliklarning oldini olish boʻyicha profilaktika va davolash-diagnostika kompleks chora-tadbirlarini yanada kuchaytirish, ayniqsa, qishloq joylarda onalar va bolalar salomatligi patronaj tizimini takomillashtirish, pediatriya va tugʻruqqa tibbiy yordam koʻrsatuvchi muassasalarning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash talab etiladi. “Sogʻlom bola yili” Davlat dasturini amalga oshirish yuzasidan hamda homilador va tugʻadigan xotinlarga tibbiy yordam koʻrsatish, onalar va bolalar sogʻligʻini muhofaza qilish tizimini rivojlantirish va mustahkamlash, oʻsib kelayotgan sogʻlom avlodni kamol toptirishda sogʻliqni saqlash tizimining roli va masʼuliyatini oshirish boʻyicha mamlakatimizda doimiy ravishda oʻtkazib kelinayotgan ishlarni yanada kuchaytirish va samaradorligini oshirish maqsadida: 1. 2014 — 2018-yillarda Oʻzbekistonda aholining reproduktiv salomatligini yanada mustahkamlash, onalar, bolalar va oʻsmirlar sogʻligʻini muhofaza qilish boʻyicha quyidagilarga yoʻnaltirilgan Davlat dasturi 1-ilovaga* muvofiq maʼqullansin: aholining reproduktiv salomatligini mustahkamlash, sogʻliqni saqlash tizimining barcha bosqichlarida onalar, bolalar va oʻsmirlar sogʻligʻini muhofaza qilish boʻyicha sifatli tibbiy xizmatlardan keng va bir xil foydalanishni taʼminlash; nonormal rivojlangan bolalarni tibbiy-ijtimoiy reabilitatsiya qilish sifatini oshirish, nogiron bolalar va oʻsmirlarni sogʻlomlashtirish, ularning jamiyat hayotida toʻlaqonli qatnashishlari uchun zarur shart-sharoitlar yaratish; tibbiy yordam koʻrsatishning barcha bosqichlarida, ayniqsa, sogʻliqni saqlash tizimining birlamchi boʻgʻin muassasalarida onalik va bolalikni muhofaza qilish sohasidagi tibbiy kadrlar salohiyatini mustahkamlash; onalar, bolalar va oʻsmirlarga malakali, maxsus va yuqori texnologik tibbiy yordam koʻrsatish borasida zamonaviy infratuzilmani yanada rivojlantirish; aholini onalar, chaqaloqlar, bolalar va oʻsmirlarni parvarishlash boʻyicha oʻtkazilayotgan tadbirlar va dasturlarda ishtirok etishga faol jalb etish, sogʻlom turmush tarziga amal qilish, sogʻlom va ahil oila qurish afzalliklarini targʻib qilish; sogʻliqni saqlashning axborot tizimini takomillashtirish, aholining reproduktiv salomatligini mustahkamlash, onalar, bolalar va oʻsmirlar sogʻligʻini muhofaza qilish chora-tadbirlarini amalga oshirishda idoralararo hamkorlik va faoliyatni muvofiqlashtirish, monitoring qilish va baholash. Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, barcha vazirliklar, idoralar va ijro etuvchi tashkilotlar rahbarlari zimmasiga Davlat dasturida nazarda tutilgan chora-tadbirlarni oʻz vaqtida va sifatli amalga oshirish yuzasidan shaxsiy masʼuliyat yuklansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Ona va bola salomatligini muhofaza qilish, sogʻlom avlodni shakllantirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2009-yil 13-apreldagi PQ-1096-sonli qarori bilan tashkil etilgan Hukumat komissiyasi Oʻzbekistonda aholining reproduktiv salomatligini yanada mustahkamlash, onalar, bolalar va oʻsmirlar sogʻligʻini muhofaza qilish boʻyicha Davlat dasturini amalga oshirish Hukumat komissiyasi etib qayta tashkil etilsin va uning tarkibi 2-ilovaga* muvofiq tasdiqlansin. 3. Hukumat komissiyasining zimmasiga: har bir viloyat, tuman va aholi punktida Davlat dasturida nazarda tutilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish, shuningdek ularning soʻzsiz bajarilishi ustidan muntazam nazorat oʻrnatish va monitoring olib borishni taʼminlash; aholi, eng avvalo yoshlar orasida tibbiyot va taʼlim muassasalari, fuqarolarning oʻzini-oʻzi boshqarish organlari va Xotin-qizlar qoʻmitasi, ommaviy axborot vositalari bilan birgalikda sogʻlom oilani shakllantirish, ona va bola salomatligini muhofaza qilish masalalari boʻyicha “Sogʻlom ona – sogʻlom bola” maqsadli vazifalarini amalga oshirish doirasida keng targʻibot va tushuntirish ishlarini tashkil etish va olib borish; Davlat dasturida nazarda tutilgan tadbirlarning tizimli, sobitqadam va samarali amalga oshirilishini taʼminlashda barcha manfaatdor vazirliklar, idoralar va hududiy boshqaruv organlari faoliyatini monitoring qilish va muvofiqlashtirish; 2014 — 2018-yillarda Oʻzbekistonda aholining reproduktiv salomatligini yanada mustahkamlash, onalar, bolalar va oʻsmirlar sogʻligʻini muhofaza qilish Davlat dasturining har bir viloyatda, shahar va tumanlarda bajarilishi holati va uning borishi toʻgʻrisidagi hisobotlarni har chorakda tinglash va natijalari boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga tegishli takliflar kiritish vazifasi yuklansin. 4. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, vazirliklar, davlat qoʻmitalari, idoralar, kompaniyalar, uyushmalar va Davlat dasturini amalga oshirishda ishtirok etayotgan boshqa tashkilotlar, ikki hafta muddatda aholining reproduktiv salomatligini yanada mustahkamlash, onalar, bolalar va oʻsmirlar sogʻligʻini muhofaza qilish boʻyicha hududiy va tarmoq dasturlarini ishlab chiqsin va tasdiqlasin. 5. Oʻzbekiston Xotin-qizlar qoʻmitasi, “Mahalla” jamgʻarmasi, “Kamolot” Yoshlar ijtimoiy harakati bir oy muddatda aholi, ayniqsa nikohdan oʻtadigan ayollar va yoshlar orasida sogʻlom oila qurish, sogʻlom farzandlar tugʻish va tarbiya qilish masalalari boʻyicha tizimli asosda tushuntirish ishlarini tashkil etish boʻyicha aniq chora-tadbirlarning qoʻshma dasturini ishlab chiqsin va tasdiqlasin. 6. Oʻzbekiston matbuot va axborot agentligi, Oʻzbekiston milliy teleradiokompaniyasi ommaviy axborot vositalarini, shu jumladan elektron ommaviy axborot vositalarini keng jalb qilgan holda, tasdiqlangan Davlat dasturining maqsad va vazifalarini keng yoritish, uning amalga oshirilishini, tegishli davlat boshqaruvi organlari va uning hududiy boʻlinmalari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, shuningdek nodavlat notijorat tashkilotlarining onalar va bolalar sogʻligʻini muhofaza qilishga, oʻsib kelayotgan avlodning jismonan sogʻlom tugʻilishi va maʼnaviy yetuk boʻlib tarbiyalanishiga qoʻshayotgan aniq hissasini muntazam yoritib borishni taʼminlasin. 7. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Ona va bola salomatligini muhofaza qilish, sogʻlom avlodni shakllantirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2009-yil 13-apreldagi PQ-1096-sonli qarorining 2-bandi va uning ilovasi oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 8. Ushbu qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri Sh.M. Mirziyoyev zimmasiga yuklansin.