Davlat auditi va moliyaviy nazorati faoliyatini yanada takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida
(decree, 2025-12-18)

Mamlakatimizda islohotlarni amalga oshirish uchun yoʻnaltirilayotgan budjet, davlat tashqi qarzi mablagʻlarining samaradorligi va islohotlarning natijadorligini oshirish, davlat organlari va tashkilotlarning budjet xarajatlari nazoratini yanada kuchaytirish uchun sohada ilgʻor xorijiy tajribalarni qoʻllash, raqamlashtirish koʻlamini kengaytirish, davlat auditi va moliyaviy nazorati sifatini oshirish uchun sohada malakali kadrlar tayyorlash tizimini yaratish maqsadida qaror qilaman: 1. Quyidagilar davlat auditi va moliyaviy nazorati faoliyatini takomillashtirishning asosiy vazifalari etib belgilansin: (a) xalqaro standartlar va ilgʻor xorijiy tajribalar asosida mamlakatimiz manfaatlariga uygʻunlashgan milliy davlat auditi tizimini takomillashtirish va xalqaro hamkorlikni kengaytirish; (b) davlat auditi va moliyaviy nazorati faoliyatini raqamlashtirish hamda sunʼiy intellekt texnologiyalarini joriy etish orqali qonunbuzilish holatlarining oldini olish va tizimli muammolarni bartaraf etish boʻyicha takliflarni tayyorlash; (v) davlat auditi yoʻnalishida yetuk va malakali kadrlarni tayyorlash. 2. Hisob palatasi faoliyatining xalqaro standartlarga muvofiq sifati va samaradorligini oshirish, xalqaro tashkilotlar bilan aloqalarini mustahkamlash orqali uning xalqaro miqyosdagi mavqeyini yuksaltirish maqsadida 2026-yil 1-yanvardan boshlab har 5 yilda kamida bir marotaba Hisob palatasi faoliyatini tashqi baholashdan oʻtkazish amaliyoti joriy etilsin. 3. Belgilansinki: (a) Hisob palatasi faoliyatini tashqi baholashdan oʻtkazish: (i) Oliy audit organlarining xalqaro tashkiloti (INTOSAI) va boshqa xalqaro darajada tan olingan tashkilotlar metodologiyalari asosida; (ii) kelishuv doirasida xalqaro tashkilotlar yoki xorijiy davlatlarning oliy audit organlari tomonidan; (iii) mustaqil baholash jarayonini tashkil etish, faoliyati boʻyicha barcha maʼlumotlarni taqdim etish (bundan davlat siri bilan bogʻliq maʼlumotlar mustasno), natijalarini jamoatchilik uchun eʼlon qilish shartlarida amalga oshiriladi; (b) tashqi baholashdan oʻtkazish natijalari asosida Hisob palatasi faoliyatini oʻrta muddatda rivojlantirish strategiyasi qabul qilinadi. 4. Xalqaro moliya institutlari mablagʻlarini jalb qilish samaradorligini oshirish, xalqaro miqyosdagi audit jarayonlarida ishtirok etish imkoniyatlarini kengaytirish maqsadida Hisob palatasiga: (a) xalqaro moliya institutlari hamda xorijiy hukumat moliya tashkilotlari murojaatlari (tashabbuslari) va texnik topshiriqlari asosida ularning mablagʻlari hisobidan mamlakatimizda amalga oshirilayotgan loyihalarning moliyaviy auditi; (b) xalqaro tashkilotlarning tanlovlarida ishtirok etish yoki oʻzaro kelishuvlar orqali ularning faoliyati, loyihalari va dasturlari auditi; (v) xorijiy davlatlarning oliy audit organlari yoki xalqaro audit tashkilotlari bilan: (i) oʻzining vakolatlari doirasidagi masalalar boʻyicha natijalarini almashish sharti bilan alohida oʻtkaziladigan parallel audit; (ii) yagona dastur asosida oʻzining vakolatlari doirasidagi masalalar boʻyicha birgalikda oʻtkaziladigan va yagona yakuniy hujjat qabul qilinadigan qoʻshma audit oʻtkazish amaliyotini yoʻlga qoʻyishga ruxsat etilsin. 5. 2027-yil 1-yanvardan boshlab ijtimoiy va ishlab chiqarish infratuzilmasini rivojlantirish dasturlari (keyingi oʻrinlarda — rivojlantirish dasturlari)ni shakllantirishdan boshlab, loyihalarni foydalanishga topshirishga qadar barcha jarayonlar toʻliq raqamlashtirilgan holda yoʻlga qoʻyilsin. Bunda: (a) rivojlantirish dasturlari Iqtisodiyot va moliya vazirligining “Kapital qoʻyilmalar” avtomatlashtirilgan axborot tizimida elektron tarzda shakllantirilishi; (b) Davlat budjeti hisobidan moliyalashtiriladigan loyihalar boʻyicha loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqish va ekspertizadan oʻtkazish “Shaffof qurilish” platformasida amalga oshirilishi; (v) buyurtmachi va pudratchilar oʻrtasida bajarilgan ishlar boʻyicha hisobvaraq-fakturalarni kelishish “Shaffof qurilish” platformasida ishlab chiqilgan loyiha-smeta hujjatlari (taklif qilingan ofertalar) asosida “Kapital qoʻyilmalar” avtomatlashtirilgan axborot tizimida amalga oshirilishi belgilansin. 6. 2026-yil 1-iyuldan boshlab: (a) Avtomobil yoʻllari qoʻmitasi Kosmik tadqiqotlar va texnologiyalar agentligi bilan birgalikda avtomobil yoʻllari qurilish jarayonlari doirasida kosmik tasvirlar va dronlar yordamida qurilish hamda moliyalashtirish hajmlarini solishtirish asosida monitoring qilish amaliyotini yoʻlga qoʻysin; (b) Hisob palatasi mazkur jarayonlarni nazorat qilib borsin. 7. Belgilansinki, 2026-yil 1-iyundan boshlab: (a) davlat tashqi qarzi mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladigan investitsiya loyihalarining shakllantirilishidan boshlab yakuniy natijaga erishilguniga qadar barcha bosqichlari Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligining “Investitsiya loyihalarini amalga oshirishni nazorat va monitoring qilish” avtomatlashtirilgan axborot tizimida yuritiladi; (b) Hisob palatasi tomonidan “Investitsiya loyihalarini amalga oshirishni nazorat va monitoring qilish” avtomatlashtirilgan axborot tizimi orqali amalga oshiriladigan loyihalar ustidan monitoring oʻrnatiladi. 8. Davlat auditi va moliyaviy nazorati faoliyatini takomillashtirish, raqamlashtirish va sunʼiy intellekt texnologiyalarini joriy etish boʻyicha chora-tadbirlar dasturi 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 9. 2026-yil 1-apreldan boshlab 2030-yil 1-yanvarga qadar eksperiment tariqasida davlat organlari va tashkilotlarida mablagʻlarning maqsadli va samarali sarflanishi ustidan taʼsirchan nazoratni olib borishining quyidagi tartibi joriy etilsin: (a) 2-ilovaga muvofiq roʻyxatda keltirilgan davlat organlari va tashkilotlarida Hisob palatasining vakili sifatida bosh inspektor faoliyati yoʻlga qoʻyiladi; (b) bosh inspektor lavozimlari Hisob palatasining tuzilmasida mazkur tartib joriy etilayotgan davlat organlari va tashkilotlarining bir nafar boshqaruv shtat birligini qisqartirish hisobiga shakllantiriladi; (v) bosh inspektor 3-ilovaga muvofiq vazifalarni davlat organlari va tashkilotlarida uning ish yuklamalarini inobatga olgan holda tasdiqlanadigan nazorat ishlarining yillik dasturi asosida amalga oshiradi hamda faqatgina Hisob palatasiga hisobdor boʻladi; (g) bosh inspektor faoliyatini baholash Hisob palatasi tomonidan tasdiqlanadigan faoliyat samaradorligi koʻrsatkichlari (KPI) asosida amalga oshiriladi va u har chorak yakuni boʻyicha Hisob palatasi raisi huzurida oʻz faoliyati yuzasidan hisobot beradi; (d) bosh inspektor faoliyati boʻyicha doimiy hisobot shakllari Hisob palatasi raisi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi bilan kelishilgan holda tasdiqlanadi. 10. Bosh inspektorlar faoliyatini muvofiqlashtirish va ularga uslubiy koʻmaklashish maqsadida Hisob palatasi tuzilmasida Davlat organlari va tashkilotlari budjetlari xarajatlarining samaradorligini nazorat qilish shoʻbasi tashkil etilsin. 11. Hisob palatasiga atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan foydalanish sohasida davlat dasturlari, qonunchilik va boshqaruv jarayonlarining samaradorligi, qonuniyligi hamda maqsadga muvofiqligini baholashni moliyaviy, muvofiqlik va samaradorlik auditlari doirasida oʻtkazishga ruxsat etilsin. 12. Iqtidorli yoshlarni davlat auditi sohasiga maqsadli yoʻnaltirish, sohada taʼlim va ilmiy-tadqiqot integratsiyasini taʼminlash maqsadida 2026/2027 oʻquv yilidan boshlab Toshkent davlat iqtisodiyot universitetida taʼlim yoʻnalishi shaklida huquqiy maqomi oliy taʼlim tashkiloti fakultetiga tenglashtirilgan Davlat auditi oliy maktabi tashkil etilsin. 13. Belgilansinki: (a) davlat auditi taʼlim yoʻnalishiga qabul parametrlari amaldagi qonunchilikda belgilangan tartibga muvofiq kadrlar buyurtmachilari takliflari asosida shakllantiriladi; (b) davlat auditi taʼlim yoʻnalishining oʻquv dasturlari dunyoning nufuzli Quacquarelli Symonds (QS) va Times Higher Education (TNE) tashkilotlari reytinglarida sohalar boʻyicha birinchi 300 talik roʻyxatdagi oliy taʼlim tashkilotlari tajribasi asosida ishlab chiqilib, Hisob palatasi hamda Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan kelishilgan holda tasdiqlanadi. 14. Hisob palatasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi bilan birgalikda bir oy muddatda Davlat auditi sohasida kadrlar tayyorlashni yoʻlga qoʻyish boʻyicha birinchi navbatdagi chora-tadbirlar dasturini tasdiqlasin. 15. Davlat organlari va tashkilotlarining audit xizmatlariga yangi ishga qabul qilingan xodimlar uchun aniq reja-grafikka asosan quyidagi tartibda ikki haftalik stajirovka oʻtash amaliyoti joriy etilsin: (a) davlat organlari va tashkilotlar audit xizmatlarining rahbarlari — Hisob palatasida; (b) davlat organlari va tashkilotlar audit xizmatlarining xodimlari — Iqtisodiyot va moliya vazirligida. 16. Hisob palatasi Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi, Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi bilan birgalikda ushbu Farmonning maqsad, vazifalari, undan kutilayotgan natijalarni ommaviy axborot vositalarida va Internet tarmogʻida keng yoritish ishlarini tashkil qilsin. 17. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim hujjatlariga 4-ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin. 18. Hisob palatasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda Adliya vazirligi bilan birgalikda ikki oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu Farmondan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin. 19. Mazkur Farmon ijrosini samarali tashkil etishga masʼul va shaxsiy javobgar etib Hisob palatasi raisining birinchi oʻrinbosari M.R. Abdullayev hamda Bosh vazir oʻrinbosari J.A. Qoʻchqorov belgilansin. 20. Farmon ijrosini nazorat qilish va ijro uchun masʼul tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti maslahatchisi O.A. Xakimov zimmasiga yuklansin. 1. Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi 2. Iqtisodiyot va moliya vazirligi 3. Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi 4. Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi 5. Madaniyat vazirligi 6. Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi 7. Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi 8. Raqamli texnologiyalar vazirligi 9. Sogʻliqni saqlash vazirligi 10. Sport vazirligi 11. Suv xoʻjaligi vazirligi 12. Favqulodda vaziyatlar vazirligi 13. Transport vazirligi 14. Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi 15. Energetika vazirligi 16. Qishloq xoʻjaligi vazirligi 17. Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi 18. Davlat aktivlarini boshqarish agentligi 19. Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Yengil sanoatni rivojlantirish agentligi 20. Yoshlar ishlari agentligi 21. Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Agrar sohada toʻlovlar agentligi 22. Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi 23. Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Qishloq xoʻjaligini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi 24. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari 1. Budjet qonunchiligi buzilishi holatlarining oldini olish va ularning profilaktikasi yuzasidan amalga oshiriladigan ishlarni tashkil etish. 2. Budjet mablagʻlaridan foydalanish bilan bogʻliq maqsadli indikatorlar ijrosi boʻyicha xavflarni baholash va samaradorligini tahlil qilish. 3. Davlat tashqi qarzi va grantlar hisobiga amalga oshirilayotgan loyihalarning loyiha baholash hujjatlaridan boshlab, ularning yakunlanishigacha boʻlgan barcha jarayonlarni nazoratga olish. 4. Davlat organlari va tashkilotlarining qoʻshimcha daromadlari va budjetdan tashqari jamgʻarmasi mablagʻlaridan maqsadli foydalanishni monitoring qilish. 5. Davlat xaridlari toʻgʻrisidagi qonunchilik talablarining toʻgʻri qoʻllanilishi ustidan nazoratni amalga oshirish, manfaatlar toʻqnashuvi va affillanganlik holatlarini toʻxtatish choralarini koʻrish. 6. Ijtimoiy va ishlab chiqarish infratuzilmasini rivojlantirish dasturiga kiritilgan obyektlarda amalga oshirilayotgan qurilish ishlari xarajatlarini monitoring qilish. 7. Davlat organlari va tashkilotlari “Situatsion markaz”larining faoliyati samarali amalga oshirilishini va Hisob palatasi bilan oʻzaro hamkorligini taʼminlash. 8. Budjet, tashqi qarz va grant mablagʻlaridan samarali va tejamkorlik tamoyili asosida foydalanish boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqish. 9. Subsidiyalarning manzilliligi va maqsadliligini nazorat qilish hamda uning samaradorligini tahlil qilish. 10. Ichki nazorat tuzilmalari xodimlari va “xavflarni boshqarish” qoʻmitalari aʼzolarining faoliyati samaradorligini oshirish hamda muvofiqlashtirish. 11. Davlat budjeti xarajatlari samarali va maqsadli ishlatilishi bilan bogʻliq boʻlgan boshqa tadbirlarni amalga oshirish. 12. Joriy nazorat natijalari boʻyicha har choraklik hisobotni “Davlat auditi” dasturiy kompleksiga majburiy tarzda kiritish. 13. Moliyaviy sohadagi korrupsiyaviy xatarlar aniqlangan taqdirda, darhol Hisob palatasi raisiga axborot berish va maʼlumotlarni “Davlat auditi” dasturiy kompleksiga kiritish. 1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 27-avgustdagi “Davlat moliyaviy nazorati tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-6300-son Farmonida: (a) 6-bandning ikkinchi xatboshisidagi “Moliya” soʻzi “Iqtisodiyot va moliya” soʻzlari bilan almashtirilsin; (b) 8-bandning birinchi xatboshisidagi “110” raqami “157” raqami bilan almashtirilsin; (v) 13-bandning toʻrtinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Belgilansinki: Hisob palatasi oʻz emblemasiga ega boʻladi. Bunda emblemadan foydalanish tartibi Hisob palatasi raisi tomonidan belgilanadi; Hisob palatasi tomonidan tadbirkorlik subyektlarida budjet tizimi budjetlarining mablagʻlari, davlat qarzi mablagʻlaridan maqsadli foydalanilishi yuzasidan oʻtkaziladigan nazorat tadbirlariga nisbatan tadbirkorlik subyektlari faoliyatida tekshiruvlar oʻtkazishga oid tartib-taomillar tatbiq etilmaydi. Bunda nazorat tadbirlarini oʻtkazishga masʼul xodimlar tadbirkorlik subyekti tomonidan taqdim etilgan Tekshiruvlarni roʻyxatga olish kitobini qonunchilikda belgilangan tartibda toʻldirishi shart (davlat siri yoki qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirni tashkil etuvchi maʼlumotlar bundan mustasno)”; (g) 14-bandda “Davlat budjeti mablagʻlari” soʻzlaridan keyin “hamda qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar” soʻzlari bilan toʻldirilsin; (d) 15-band quyidagi mazmundagi beshinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “Belgilansinki, Hisob palatasiga tegishli maʼlumotlar bazalari va axborot tizimlaridagi, shu jumladan, faoliyatida foydalaniladigan boshqa maʼlumotlar bazalaridagi axborotlar faqat axborot egasi bilan kelishilgan holda uchinchi shaxslarga taqdim etiladi (bundan aniqlangan kamchiliklar yoki xavf-tahlillarga oid axborotlar mustasno)”. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 10-iyuldagi “Budjet mablagʻlaridan foydalanish ustidan moliyaviy nazoratni kuchaytirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PF-100-son Farmonida: (a) 1-bandning “a” kichik bandi uchinchi xatboshisidagi “tashkilotlar” soʻzi “soliq toʻlovchilar” soʻzlari bilan almashtirilsin; (b) 5-bandda: (i) “a” kichik bandning oltinchi xatboshisidagi “tashkilotlar” soʻzi “soliq toʻlovchilar” soʻzlari bilan almashtirilsin; (ii) “v” kichik bandning ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Hisob palatasi xodimlarining malakasini oshirish uchun xorijiy oliy taʼlim va ilmiy-tadqiqot muassasalariga oʻqishga yuborish, shu jumladan, har yili kamida bir marotaba milliy taʼlim muassasalarida malaka oshirish va oʻquv kurslari xorijiy mutaxassislarni jalb qilgan holda tashkil etilsin yoki xorijda yoʻlga qoʻyilsin. Bunda magistratura va doktorantura mutaxassisligi boʻyicha xorijiy oliy taʼlim va ilmiy-tadqiqot muassasalariga oʻqishga yuboriladigan xodimlarning Hisob palatasida egallab turgan lavozimlari (oylik ish haqi toʻlovlari qisman hisoblangan holda) saqlab qolinishiga ruxsat etiladi”; (v) 2-ilovaning 1-pozitsiyasi 5-kichik bandi oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin; (g) 3-ilovada: (i) quyidagi mazmundagi 391 — 3914-bandlar bilan toʻldirilsin: “391. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligi 392. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Boshqaruv samaradorligi agentligi 393. Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qoʻmitasi 394. Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Migratsiya agentligi 395. Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Elektr energiyasi, neft mahsulotlari va gazdan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi 396. Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Agrosanoat majmui ustidan nazorat qilish inspeksiyasi 397. Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi sohasida nazorat qilish inspeksiyasi 398. Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi 399. Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi 3910. Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi 3911. “El-yurt umidi” jamgʻarmasi 3912. Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi 3913. Savdo-sanoat palatasi 3914. Oʻzbekiston mahallalari uyushmasi”; (ii) quyidagi mazmundagi 811 — 818 bandlar bilan toʻldirilsin: “811. “Oʻzenergosotish” AJ 812. “Oʻzbek geologiya qidiruv” AJ 813. “Oʻzshahar qurilish invest” MCHJ 814. “Oʻzbekkoʻmir” AJ 815. “Toshkent metropoliteni” DUK 816. “Oʻzbekgeofizika” AJ 817. Issiqlik taʼminoti korxonalari 818. Issiqlik elektr stansiyalari korxonalari”; (iii) izohlar qismining yettinchi xatboshisidagi “Vazirlar Mahkamasining qarori” soʻzlari “Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbarining farmoyishi” soʻzlari bilan almashtirilsin. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 19-iyundagi “Davlat fuqarolik xizmatini yangi yondashuvlar asosida tashkil etish hamda professional va natijadorlikka yoʻnaltirilgan davlat xizmatchilari korpusini shakllantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-95-son Farmonining 13-bandi “b” kichik bandi quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “Bunda milliy darajadagi davlat organlarining huquqiy maqomi va faoliyatining oʻziga xos xususiyatlarini hisobga olgan holda ular tomonidan elektron tizimga cheklangan maʼlumot va hujjatlar kiritilishiga ruxsat beriladi”. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 3-noyabrdagi “Raqamli prokuratura — 2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-204-son Farmonining 10-bandi quyidagi mazmundagi “v” kichik band bilan toʻldirilsin: “(v) Hisob palatasining “Davlat auditi” dasturidagi barcha davlat moliyaviy nazorati tadbirlari, shu jumladan, ichki audit xizmatlarining audit tadbirlari natijalariga doir barcha turdagi hujjatlar “Tekshiruvlarning yagona elektron reyestri” yagona axborot tizimi bilan toʻgʻridan-toʻgʻri (“Raqamli hukumat” tizimining idoralararo integratsiyalashuv platformasi ishtirokisiz) integratsiya qilingan holda prokuratura organlariga taqdim etib boriladi”. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2016-yil 22-dekabrdagi “Mahalliy ijroiya hokimiyati organlari faoliyatini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida”gi PQ-2691-son qarorining 3-ilovasi quyidagi tahrirda bayon etilsin: