QIShLOQ XOʻJALIGI KORXONALARI MOL-MULKINING DAVLAT MAJBURIY SUGʻURTASI TOʻGʻRISIDA
(resolution, 1997-03-06)

“Sugʻurta toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining Qonuniga muvofiq hamda qishloq xoʻjaligi korxonalari mol-mulkini tabiiy ofatlar va boshqa qutilmagan hodisalar oqibatidan koʻproq darajada sugʻurtaviy himoya qilishni taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. 1994-yilning 1-yanvaridan boshlab xoʻjaliklararo tashkilotlar va Oʻzbekiston Respublikasining barcha vazirliklari va idoralarining qishloq xoʻjaligi korxonalari mol-mulkining davlat majburiy sugʻurtasi joriy qilinsin. Belgilab qoʻyilsinki, xoʻjaliklararo tashkilotlar, qishloq xoʻjaligi korxonalari mol-mulkining davlat majburiy sugʻurtasi Oʻzbekiston Respublikasi davlat sugʻurta organlari tomonidan oʻtkaziladi. 2. Belgilab qoʻyilsinki: qishloq xoʻjaligi ekinlari hosili (bogʻlar va uzumzorlar hosilidan tashqari) qurgʻoqchilik, issiqlik yetishmasligi, ortiqcha namgarchilik, zax bosib chirish, ayoz, sovuq urishi, doʻl, jala, boʻron, dovul, suv toshqini, suvsizlik yoki sugʻorish manbalarida suvning kamayib ketishi, mazkur joy uchun xos boʻlmagan ob-havo yoki boshqa tabiiy sharoitlar natijasida, shuningdek, oʻsimliklar kasalliklari, zararkunandalari hamda yongʻin tufayli nobud boʻlishi yoxud zararlanishi hodisasidan; 6 oylik va undan katta yoshdagi qoramollar, qoʻy va echkilar, 4 oylik va undan katta yoshdagi choʻchqalar, 1 yoshlik va undan katta yoshdagi yilqilar, tuyalar, xachirlar, eshaklar — tabiiy ofatlar, yuqumli kasalliklar, elektr toki urishi va yongʻin natijasida nobud boʻlish (harom oʻlish, majburan soʻyish yoki yoʻq qilish) hodisasidan davlat majburiy sugʻurtasidan oʻtkazilishi kerak. Nasldorlik guvohnomasi boʻlgan hayvonlar yuqumli kasalliklar va boshqa koʻngilsiz voqealar tufayli nobud boʻlish hodisasidan ham sugʻurta qilingan hisoblanadi; 6 oylik va undan katta yoshdagi uy parrandalari, moʻynali hayvonlar, 4 oylik va undan katta yoshdagi quyonlar hamda asalari oilalari — tabiiy ofatlar, yuqumli kasalliklar va yongʻindan nobud boʻlish (harom oʻlish, majburan soʻyish yoki yoʻq qilish) hodisasidan; binolar, inshootlar, koʻp yillik dov-daraxtlar, baliq ovlash va transport kemalari, boshqa mulklar—suv toshqini, boʻron, dovul, jala, doʻl, odatdagidan koʻra koʻp qor yogʻishi, oʻpirilish, koʻchki, yer osti suvlari taʼsir qilishi, sel, yashin urishi, zilzila, yer choʻkishi, yongʻin, portlash va falokatlar natijasida vayron boʻlish yoki shikastlanish hodisasidan, qurgʻoqchilik, ayoz, oʻsimliklar kasalliklari hamda zararkunandalari tufayli nobud boʻlishi hodisasidan, poʻrtana, tuman, muz qatlami natijasida zararlanish, sayozlikka botib qolish hodisasidan davlat majburiy sugʻurtasidan oʻtkazilishi kerak. 3. Har bir qishloq xoʻjaligi korxonasi uchun sugʻurta toʻlovlari qishloq xoʻjaligi korxonalarining hisobga olish va hisobot maʼlumotlari asosida davlat sugʻurta organlari tomonidan bir yilda ikki marta hisoblab chiqiladi va quyidagi muddatlarda toʻlanadi: 30 foizi — 1-iyungacha 30 foizi — 1-sentabrgacha 40 foizi — 1-noyabrgacha Toʻlash muddati oʻtkazib yuborilganda kechiktirilgan har bir kun uchun 0,05 foiz miqdorida jarima (penya) undirib olinadi. 4. Qishloq xoʻjaligi korxonalari mol-mulkining davlat majburiy sugʻurtasiga doir sugʻurta toʻlovlari stavkalarining miqdori 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 5. Mol-mulkning muayyan turi boʻyicha uch yil mobaynida sugʻurta qoplamasi toʻlanmagan qishloq xoʻjaligi korxonalariga sugʻurta toʻlovlari boʻyicha 10 foiz, toʻrt yil mobaynida toʻlanmagan boʻlsa — 20 foiz, besh va undan ortiq yil davomida toʻlanmagan boʻlsa — 30 foiz miqdorida imtiyozlar berilsin. 6. Qishloq xoʻjaligi korxonalari mol-mulkini sugʻurta qilish boʻyicha Respublika zaxira jamgʻarmasi quyidagilar hisobidan hosil qilinsin: qishloq xoʻjaligi korxonalari mol-mulkining davlat majburiy sugʻurtasiga doir toʻlovlardan 10 foiz miqdoridagi ajratmalar; qishloq xoʻjaligi korxonalari mol-mulkining davlat majburiy sugʻurtasi boʻyicha daromadlarning xarajatlardan ortiq boʻlgan qismi. Belgilab qoʻyilsinki, zaxira jamgʻarmasi mablagʻlari respublika davlat sugʻurta Bosh boshqarmasining maxsus hisobida saqlanadi va qishloq xoʻjaligi korxonalariga sugʻurta qoplamasi toʻlash uchun mablagʻlar yetishmaganda undan foydalaniladi. 7. Qishloq xoʻjaligi korxonalari mol-mulkining davlat majburiy sugʻurtasiga oid toʻlovlardan ajratmalar quyidagi miqdorlarda belgilansin: sugʻurta qilinishi kerak boʻlgan qishloq xoʻjaligi ekinlari, hayvonlari va boshqa mulkning nobud boʻlishi va zararlanishining oldini olish tadbirlari uchun — 1 foiz; davlat sugʻurta organlari ishini yuritish, ommaviy-tushuntirish ishlarini olib borish va qishloq xoʻjaligi korxonalari mol-mulkining sugʻurtasini oʻtkazish boʻyicha boshqa xarajatlar uchun — 4 foiz. 8. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi ikki hafta muddatda ushbu qarorni qoʻllanish boʻyicha Yoʻriqnomani hamda sugʻurtalangan mol-mulkning nobud boʻlishi va shikastlanishining oldini olish tadbirlari roʻyxatini ishlab chiqsin va tasdiqlasin. 9. 2-ilovaga muvofiq normativ hujjatlar oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 10. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari B. S. Hamidov zimmasiga yuklatilsin. 1. Oʻzbekiston Kompartiyasi Markaziy Komiteti va Oʻzbekiston SSR Ministrlar Sovetining KPSS MK va SSSR Ministrlar Sovetining “Tabiiy ofatlar va boshqa noqulay ob-havo sharoitlari natijasida sovxozlar va boshqa davlat qishloq xoʻjaligi korxonalari koʻrgan zararni qoplash tartibini takomillashtirish toʻgʻrisida” 1978-yil 1-iyundagi 499-son qarori yuzasidan 1978-yil 12-iyuldagi 397-son qarori; 2. Oʻzbekiston SSR Ministrlar Sovetining “Kolxozlar, sovxozlar va boshqa davlat korxonalarining mulkini davlat majburiy sugʻurtasidan oʻtkazishga oid qoʻshimcha chora tadbirlar toʻgʻrisida” 1978-yil 10-oktabrdagi 596-son qarori; 3. Oʻzbekiston SSR Ministrlar Sovetining “Oʻzbekiston SSR Ministrlar Sovetining 1978-yil 10-oktabrdagi 596-son qarori bilan tasdiqlangan, sugʻurta qilinishi kerak boʻlgan qishloq xoʻjaligi ekinlari va hayvonlar, binolar, inshootlar, mol-mulkning nobud boʻlishi va zararlanishining oldini olish boʻyicha tadbirlari roʻyxatini toʻldirish va oʻzgartirish toʻgʻrisida” 1979-yil 13-sentabrdagi 648-son qarori; 4. Oʻzbekiston SSR Ministrlar Sovetining SSSR Ministrlar Sovetining “Kolxozlar, shuningdek, sovxozlar va SSSR Davlat agrosanoat komiteti sistemasidagi boshqa davlat qishloq xoʻjaligi korxonalari mol-mulkining davlat majburiy sugʻurtasi boʻyicha toʻlovlardan ajratmalar miqdorini oʻzgartirish toʻgʻrisida” 1980-yil 6-noyabrdagi 995-son qarori yuzasidan 1980-yil 19-noyabrdagi 776-son qarori (OʻzSSR QT, 1980-y., 11-son, 41-modda); 5. Oʻzbekiston SSR Ministrlar Sovetining “Sugʻurta toʻlovlaridan ajratmalar hisobidan mablagʻ bilan taʼminlanadigan sugʻurta qilinishi kerak boʻlgan qishloq xoʻjaligi ekinlari va hayvonlar, binolar, inshootlar va boshqa mol-mulkning nobud boʻlishi hamda zararlanishining oldini olish tadbirlarining roʻyxatini qisman oʻzgartirish toʻgʻrisida” 1986-yil 14-apreldagi 190-son qarori; 6. Oʻzbekiston SSR Ministrlar Sovetining “Kolxozlarning mol-mulklarini davlat majburiy sugʻurtasidan oʻtkazish toʻgʻrisida” 1990-yil 17-oktabrdagi 334-son qarori; 7. Oʻzbekiston SSJ Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasining “Kolxozlar, sovxozlar va boshqa davlat qishloq xoʻjaligi korxonalari mol-mulkining davlat majburiy sugʻurtasi boʻyicha toʻlovlar stavkalarining miqdorlari va toʻlash muddatlari toʻgʻrisida” 1991-yil 10-yanvardagi 2-son qarori; 8. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasining “Respublikada dehqon (fermer) xoʻjaliklarini yanada rivojlantirish va mustahkamlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 1991-yil 30-dekabrdagi 315-son qarori 8-bandining uchinchi xatboshi.