Oʻzbekiston Respublikasida giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarning muomalada boʻlish tartibini belgilab beruvchi nizomlarni tasdiqlash toʻgʻrisida
(resolution, 2018-09-21)

“Giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunini amalga oshirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Quyidagilar: Oʻzbekiston Respublikasining giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarga boʻlgan ehtiyojini aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq; Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarni yoʻq qilish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 2-ilovaga muvofiq; Oʻzbekiston Respublikasi hududida giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalarni tranzit yoʻlovchilarni davolash uchun tashish va ulardan foydalanish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 3-ilovaga muvofiq; Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlardan ilmiy va oʻquv maqsadlarda foydalanish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 4-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi vazirliklari va idoralari oʻz normativ hujjatlarini mazkur qarorga muvofiqlashtirsinlar. 3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari A.A. Azizxoʻjayev zimmasiga yuklansin. 1. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasida davlat nazorati ostida boʻlishi kerak boʻlgan giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarga boʻlgan ehtiyojni aniqlash tartibini belgilab beradi. 2. Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarga boʻlgan ehtiyojni aniqlashda quyidagi koʻrsatkichlardan foydalaniladi: aholining har 1000 kishisiga giyohvandlik vositalariga boʻlgan cheklangan bir yillik umumiy ehtiyoj (tibbiy va ilmiy maqsadlar uchun giyohvandlik vositalari sarfining cheklangan ruxsat etilgan normalariga binoan grammlarda 1-ilovaga muvofiq hisoblab chiqiladi); davolash-profilaktika muassasalari boʻyicha giyohvandlik vositalariga boʻlgan ehtiyoj (2-ilovaga muvofiq hisoblab chiqiladi); ilmiy-tadqiqot ishlari boʻyicha giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalarga boʻlgan ehtiyoj (3-ilovaga muvofiq hisoblab chiqiladi). 3. Respublikaning barcha davolash-profilaktika muassasalari har yili tibbiyot maqsadlarida foydalaniladigan giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarga keyingi yilga boʻlgan ehtiyojni hisoblab chiqadilar hamda oʻz buyurtmanomalarini giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarga boʻlgan yigʻma ehtiyojni shakllantirish uchun sogʻliqni saqlash hududiy organlari orqali Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining Dori vositalari va tibbiy texnika sifatini nazorat qilish bosh boshqarmasi Narkotiklarni nazorat qilish qoʻmitasiga (keyingi oʻrinlarda Narkotiklarni nazorat qilish qoʻmitasi deb ataladi) taqdim etadilar. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining Narkotiklarni nazorat qilish qoʻmitasiga, shuningdek quyidagilar kiritiladi: Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi, Mudofaa vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Davlat xavfsizlik xizmati, boshqa vazirliklar va idoralarning, korxonalar, tashkilotlar va muassasalarning giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarga hisoblab chiqilgan ehtiyoji; ilmiy-tadqiqot institutlari, oliy oʻquv yurtlari va boshqa oʻquv yurtlari, nazorat-tahlil laboratoriyalari, davolash-profilaktika muassasalari laboratoriyalarining ilmiy maqsadlari uchun giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalarga boʻlgan ehtiyoj. 5. Tibbiy maqsadlarda foydalaniladigan giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarga boʻlgan yigʻma ehtiyoj Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining bosh mutaxassislari tomonidan aniqlanadi, Narkotiklarni nazorat qilish qoʻmitasi tomonidan umumlashtiriladi. 6. Narkotiklarni nazorat qilish qoʻmitasi Oʻzbekiston Respublikasi ehtiyojlari uchun giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalarga boʻlgan yigʻma ehtiyojni aniqlaydi, hamda BMTning 1961-yilgi giyohvandlik moddalari toʻgʻrisidagi Yagona konvensiyasi va 1971-yilgi psixotrop moddalar toʻgʻrisidagi konvensiyasi talablariga muvofiq uni BMTning giyohvandlik moddalarini nazorat qilish Xalqaro Qoʻmitasiga tasdiqlash va kvota ajratish uchun yuboradi. Giyohvandlik moddalarini nazorat qilish Xalqaro Qoʻmitasi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi uchun giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalarga boʻlgan kvota tasdiqlangandan keyin giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalar muomalasi bilan bogʻliq faoliyatga litsenziyaga ega boʻlgan yetkazib beruvchilar bilan giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalarni yetkazib berishga shartnomalar tuziladi. 7. Mahsulot ishlab chiqarish uchun prekursorlarga boʻlgan ehtiyoj korxona tomonidan navbatdagi yil uchun ishlab chiqilgan hamda korxonaning yuqori tashkiloti va Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi (yuqori turuvchi tashkilot mavjud boʻlmagan taqdirda) bilan kelishilgan prognoz makroiqtisodiy balansga muvofiq sarflashning belgilangan normalaridan kelib chiqib 4-ilovaga binoan aniqlanadi. 8. Prekursorlarni kimyoviy reaktivlar foydalanilganda yillik ehtiyoj korxona rahbarining texnika boʻyicha oʻrinbosari (bosh muhandis) tomonidan tasdiqlanadigan ishlab chiqarishni tahliliy nazorat qilish jadvalidan kelib chiqib aniqlanadi. Jadvalda bir tahlil uchun reaktiv sarfi normasi, bir yildagi tahlillar soni va qanday tahlillarda mazkur prekursor qoʻllanilishi aks ettiriladi (5-ilova). 9. Ilmiy va oʻquv maqsadlarida foydalaniladigan prekursorlarga boʻlgan yillik ehtiyoj bir tahlil uchun reaktiv sarfi normasi, bir yildagi tahlillar soni va mazkur prekursor qoʻllaniladigan tahlillarning oʻziga xosligi hisobga olingan holda aniqlanadi. Ishlab chiqarish ehtiyojlari uchun foydalaniladigan prekursorlarga boʻlgan yillik ehtiyoj oldingi yillardagi isteʼmol darajasi boʻyicha statistik usul bilan aniqlanadi. 10. Prekursorlardan xom ashyo yoki materiallar sifatida foydalanilgan ushbu korxona yoki tashkilot uchun yangi boʻlgan hamda ilgari makroiqtisodiy balanslarda koʻzda tutilmagan mahsulotni ishlab chiqarishda prekursorlarga boʻlgan ehtiyoj yangi mahsulotning texnik reglamentlarga yoki standartlarga va mazkur Nizomga muvofiq aniqlanadi. 11. Prekursorlarga keyingi yilga boʻlgan ehtiyoj toʻgʻrisidagi maʼlumotlar idoralar, muassasalar, korxonalar va tashkilotlar tomonidan yuqori tashkilotlarga yuboriladi, keyinchalik Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Narkotik moddalarni nazorat qilish milliy axborot-tahlil markaziga va Narkotiklarni nazorat qilish qoʻmitasiga taqdim etiladi. (aholining har 1000 kishisiga bir yilda grammlarda) 1.‎ Morfin gidroxlorid‎ 0,3‎ 2.‎ Promedol (trimeperidin)‎ 5,0‎ 3.‎ Omnopon‎ 0,3‎ 4.‎ Kokain‎ 0,2‎ 5.‎ Dionin (etilmorfin)‎ 0,1‎ 6.‎ Estotsin gidroxlorid‎ 0,3‎ 7.‎ Kodein‎ 70,3‎ 8.‎ Opiy‎ 833,3‎ 9.‎ Fentanil‎ 0,006‎ ‎ ‎ ‎ T/r‎ Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalarning farmakoterapevtik‎ guruhi‎ Nomi‎ Hayvon turi va uning ogʻirligi‎ Foydalanish ‎maqsadi(narkoz, bogʻliklik, ‎stereotipiya, ‎tirishish, sedatsiya, shartli reflekslar va boshqalar)‎ Bitta hayvonga ‎yuborish usuli dozasi (v/b, qorin ichiga, v/v, p/o, v/a) ‎ Tajriba turi‎ 1.‎ Psixostimulyatorlar‎ Kokain‎ Kalamushlar (180-300g.) Sichqonlar (18-22g.) ‎ Stereotipiya Stimulyatsiya ‎ 1-10 mg/kg p/k‎ Oʻtkir - 8-10ta hayvon‎ 2.‎ Narkotik analgetiklar‎ Promedol‎ Sichqonlar (18-24g)‎ Analgezimetriya‎ 4-13 mg/kg, v/b p/k,‎ Oʻtkir - 20 ta sichqon‎ ‎ ‎ ‎ Kalamushlar (180-400g)‎ Analgezimetriya‎ 2-4 mg/kg, v/b p/k,‎ Oʻtkir - 20 ta kalamush‎ ‎ ‎ ‎ Quyonlar (2,5-3,5 kg)‎ Analgezimetriya‎ 8 mg/kg, p/k‎ Oʻtkir - 12 ta quyon‎‎ ‎ ‎ ‎ Itlar (10-20kg)‎ Premedikatsiya uchun‎ 20-40 mg, v/v, p/k bir hayvon uchun‎ 3.‎ Narkotik analgetiklar‎‎ Fentanil‎ Sichqonlar (18-24g)‎ Analgezimetriya‎ 0,03-0,2 mg/kg,‎ Oʻtkir - 20 ta sichqon‎ ‎ ‎ ‎ Kalamushlar (180-400g)‎ Analgezimetriya‎ 0,06-0,1 mg/kg ‎ Oʻtkir - 20 ta kalamush ‎ ‎ ‎ ‎ Quyonlar (2,5-3,5 kg)‎ Analgezimetriya‎ 0,02-01,1 mg/kg,‎ Oʻtkir - 12 ta quyon‎ ‎ ‎ ‎ Kalamushlar (300-550g)‎ Fentanil eritmasini isteʼmol qilishda jismoniy qaramlik yuzaga kelishi ‎ oʻrtacha bir sutkada 40 ml 0,0004% har bir hayvonga‎ Surunakali (12 oy) 100 ta kalamush‎ ‎ ‎ ‎ ‎ Fentanilga tolerantlikning rivojlanishi ‎ 0,2 mg/kg, - p/k 10 kun mobaynida 0,15 mg/kg, v/b ‎ 10 kun, 20 kalamush‎ ‎ ‎ ‎ Kalamushlar (300-550g‎ Fentanilga tolerantlikning rivojlanishi 0,5-2 ml 0,005% li eritma‎ 5-7 kun‎ ‎ ‎ ‎ ‎ Analgezimetriya ‎‎ 0,05-0,1 mg (1-2 ml 0,005% eritma) 20 ta sichqon‎ ‎ ‎ ‎ Sichqonlar (22-26g)‎ Neyroleptanalgeziya: fentanil‎ 2,5-5 mg (1-2 ml ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ Itlar (10-20kg)‎ Droperidol‎ 0,25% eritma)‎ ‎ 4.‎ Trankvilizatorlar‎ Nitrazepam‎ Sichqonlar (18-22g)‎ Bogʻliqlik (tolerantlik)‎ 10 mg/kg, v/b‎ Surunkali 3 oy har kuni 20 ta sichqon‎ ‎ ‎ ‎ Kalamush (180-300g)‎ Harakat mexanizmi‎ 10 mg/kg, v/b‎ Surunkali 10 kun har kuni 20ta kalamush‎ ‎ ‎ ‎ Quyonlar (2,5-3,5 kg)‎ EEG tadqiqoti‎ 10 mg/kg, v/b‎ Surunkali 1 oy har kuni 20 ta quyon‎ 5.‎ Trankvilizatorlar‎ Seduksen‎ Sichqonlar,kalamushlar‎ Bogʻliqlik (tolerantlik)‎ 10 mg/kg, v/b‎ Surunkali 3 oy har kuni 20 ta kalamush‎ ‎ ‎ ‎ Kalamushlar‎ Harakat mexanizmi‎ 10 mg/kg, v/b‎ Surunkali 10 kun har kuni 20 ta kalamush‎ ‎ ‎ ‎ Quyonlar (2,5-3,5 kg)‎ EEG tadqiqoti‎ 10 mg/kg, v/b‎ Surunkali 1 oy har kuni 20 ta quyon‎ 6.‎ Trankvilizatorlar‎ Xlordiazepoksid‎ Sichqonlar,kalamushlar‎ Bogʻliklik(tolerantlik)‎ 15 mg/kg, v/b‎ Surunkali 3 oy har kuni 20 ta hayvon‎ ‎ ‎ ‎ Kalamushlar‎ Harakat mexanizmi‎ 15 mg/kg, v/b‎ Surunkali 10 kun har kuni 20 ta kalamush‎ ‎ ‎ ‎ Quyonlar‎ EEG tadqiqoti‎ 15 mg/kg, v/b‎ Surunkali 1 oy har kuni 20 ta quyon‎ 7.‎ Uxlatish uchun‎ Nembutal‎ Kalamushlar (180-300g)‎ Narkoz‎ 50 mg/kg ‎ tkir 10 ta kalamush‎ ‎ ‎ ‎ Quyonlar (2,5-3,5 kg)‎ Narkoz‎ 50 mg/kg ‎ Oʻtkir 3 ta quyon‎ 8.‎ Uxlatish uchun‎ Geksenal‎ Sichqonlar (18-22g)‎ Giyohvandlik samarasi‎ 70 mg/kg, v/b‎ Oʻtkir 10-30 ta sichqon‎ 9.‎ ‎ Fenobarbital‎ Sichqonlar (18-22g)‎ Harakat mexanizmi ‎ 20 mg/kg, v/b‎ Surunkali 2 oy har kuni 30 ta sichqon‎ ‎ ‎ ‎ Kalamushlar (180-300g)‎ Harakat mexanizmi‎ 20 mg/kg, v/b‎ Surunkali 2 oy har kuni 10 ta kalamush‎ 10.‎ Psixostimulyatorlar‎ Fenamin‎ Sichqonlar (18-22g)‎ Stereotipiya Gipertermiya ‎ 8 mg/kg, v/b 10 mg/kg, v/b ‎ Surunkali 3 oy har kuni 30 ta sichqon‎ ‎ ‎ ‎ Kalamushlar (180-300g)‎ Stereotipiya Gipertermiya ‎ 8 mg/kg, v/b 10 mg/kg, v/b ‎ Surunkali 3 oy har kuni 20 ta kalamush‎ ‎ ‎ ‎ Kalamushlar Sichqonlar ‎ Stimulyatsiya Stereotipiya ‎ 3-8 mg/kg, v/b‎ Oʻtkir 10 ta hayvon‎ 11.‎ Narkotik analgetiklar‎ Morfin‎ Sichqonlar (18-24g)‎ Analgezimetriya‎ 3-18 mg/kg, v/b‎ Oʻtkir, 20 ta sichqon‎ ‎ ‎ ‎ Kalamushlar (180-400g)‎ Analgezimetriya‎ 6-10 mg/kg, v/b‎ Oʻtkir, 20 ta kalamush‎ ‎ ‎ ‎ Quyonlar (2,5-3,5 kg)‎ Analgezimetriya‎ 1,5-10 mg/kg, v/b‎ Oʻtkir, 12 ta quyon‎ ‎ ‎ ‎ Kalamushlar (300-550g)‎ ‎ oʻrtacha: 30 ml, sutkasiga bir kalamushga 0,038% ‎ Surunkali 12 oy 100 ta kalamush‎ ‎ ‎ ‎ Kalamushlar (300-550g)‎ Morfinga tolerantlikning rivojlanishi‎ 20 mg/kg, p/k 10 kun mobaynida‎ 10 kun, 20 ta kalamush‎ ‎ ‎ ‎ Sichqonlar (26g)‎ Morfinga tolerantlikning rivojlanishi‎ 15 mg/kg, v/b,‎ 5-7 kun, 20 ta sichqon‎ “Kelishilgan” ‎Iqtisodiyot vazirligi ‎‎ “Kelishilgan” ‎Yuqori tashkilot rahbari ‎‎ “Tasdiqlayman” ‎Korxona rahbari ‎‎ “____” ________________yil‎‎ “____” ________________yil‎‎‎‎ “____” ________________yil‎‎‎‎‎ ‎ ‎‎__________________________‎(korxona) ‎‎boʻyicha mahsulot ishlab chiqarishi uchun‎prekursorlarga boʻlgan ehtiyoji ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎‏‎‏T/r ‎ Ishlab chiqarilgan mahsulot‎‎ ‎‎ Xomashyoning nomi / yordamchi materiallar‎‎ ‎‎ Nomi (DST, TSH)‎ ‎ Oʻlchov birligi‎ ‎ 200__yilga ishlab chiqarish hajmi‎ ‎ T/r‎ ‎ Nomi (DST, TSH)‎ ‎ Oʻlchov birligi‎ ‎ Sarflash normasi‎ ‎ Ishlab chiqarishga ehtiyoj‎ ‎ 200__y. 1-yanvarga oʻtish qoldigʻi‎ ‎ 200__y. 1-yanvarga normativ qoldigʻi‎ ‎ Qoldiqni hisobga olgan holda buyurtma berilgan ehtiyoj‎ ‎ 1‎ ‎ 2‎ ‎ 3‎ ‎ 4‎ 5‎ 6‎ 7‎ 8‎ 9‎ 10‎ 11‎ 12‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ “Kelishilgan” ‎Iqtisodiyot vazirligi ‎‎ “Kelishilgan” ‎Yuqori tashkilot rahbari ‎‎ “Tasdiqlayman”‎ Korxona rahbari ‎‎ “___ ”_______ yil‎ “____ ”____________ yil‎ “____ ”___________ yil‎ ‎ ‎‎‎_____________________‎(korxona) ‎boʻyicha mahsulot ishlab chiqarishi uchun‎prekursorlarga boʻlgan ehtiyoji‎‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ T/r‎ Reaktivning nomi (DST, TSH) ‎ Markasi‎ Qanday tadqiqotlarda qoʻllaniladi‎ Reaktivning tadqiqotlarga sarflanadigan normasi‎ Bir yilda oʻtkaziladigan tadqiqotlar soni‎ Reaktivga yillik ehtiyoj, kg ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎‎‎MZL mudiri ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 1. Mazkur Nizom giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarni yoʻq qilish tartibini belgilab beradi. 2. Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarni yoʻq qilish: ularning yaroqlilik muddati tugaganda; giyohvandlik vositasi, psixotrop modda yoki prekursorlar, ulardan foydalanish imkoniyatini istisno etuvchi kimyoviy yoki fizik taʼsirga uchraganda; bemorlar vafotidan soʻng ularning qarindoshlaridan foydalanilmay qolgan vosita yoki modda tariqasida qabul qilinganda; ularning giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar yoki prekursorlarga mansubligini aniqlashning imkoni boʻlmagan hollarda amalga oshiriladi. 3. Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarni yoʻq qilish yuridik shaxslar tomonidan ularda faoliyatning koʻrsatib oʻtilgan turiga litsenziya mavjud boʻlgan taqdirda amalga oshiriladi. 4. Onkologik bemorlar uyida vafot etgandan keyin qolgan giyohvandlik vositalaridan notoʻgʻri foydalanishning oldini olish maqsadida davolash-profilaktika muassasalari rahbarlari qarindoshlar tomonidan topshirilgan foydalanilmagan retseptlar, giyohvandlik vositalari qoldiqlari va foydalanilgan giyohvandlik vositalarining boʻsh ampulalari hisobi yuritilishini tashkil etishlari zarur. Davolash-profilaktika muassasasi boʻyicha buyruq bilan hisobdan chiqarish va yoʻq qilish uchun masʼul boʻlgan shaxsga oʻlim toʻgʻrisidagi maʼlumotnomani rasmiylashtirish, vafot etgan onkologik bemorning qarindoshlaridan foydalanilmagan retseptlar, tarkibida giyohvandlik vositalar boʻlgan dori-darmon preparatlari qoldiqlarini, boʻsh ampulalarni qabul qilishni tashkil etish vazifasi yuklanadi. Mazkur xodim ambulatoriya kartasiga yozilgan navbatdagi retsept olingan paytdan boshlab preparat sarfini taqqoslashi zarur. Topshirilgan retseptlar va preparatlar soni, ularning nomlari va dorivor shakli (ampula, tabletka, kukun) tartib raqami qoʻyilgan, ip oʻtkazib tikilgan, muassasa rahbari tomonidan imzolangan va dumaloq muhr bilan tasdiqlangan maxsus jurnalda roʻyxatdan oʻtkaziladi. Jurnal mazkur Nizomga 1-ilovaga muvofiq rasmiylashtiriladi. Topshirilgan retseptlar va dorivor preparatlar yoʻq qilingunga qadar seyfda yoki metall shkaflarda saqlanishi kerak. Vafot etgan bemorlarning qarindoshlari tomonidan topshirilgan foydalanilmagan giyohvandlik moddalarini va ular yozib beriladigan retseptlarni hisobga olish jurnalida vafot etgan onkologik bemorlarning qarindoshlari tomonidan topshirilgan, yoʻq qilingan foydalanilmagan giyohvandlik vositalari va retseptlar, shuningdek boʻsh ampulalar soni toʻgʻrisida belgi qoʻyiladi. Uyda vafot etgan onkologik bemorning qarindoshlari tomonidan topshirilgan kukun, tabletka, ampulalardagi giyohvandlik vositalari va foydalanilmagan retseptlar jamlanishi davomida masʼul shaxs ularni hisobdan chiqarishga tayyorlaydi va keyinchalik 5 kun ichida yoʻq qilinadi. Yoʻq qilish har oyning 30-kunidan kechikmay giyohvandlik vositalari davolash-profilaktika muassasasining giyohvandlik vositalari hisobini yuritish va sarflashni nazorat qilish boʻyicha doimiy ishlovchi komissiyasi va hududiy ichki ishlar organi vakilining ishtirokida mazkur Nizomga 2 va 3-ilovalarga muvofiq bir marta oʻtkaziladi. Foydalanilgan giyohvandlik vositalarining boʻsh ampulalari ham masʼul shaxs tomonidan keyinchalik yoʻq qilingan holda hisobdan chiqarish uchun tayyorlanadi. Yoʻq qilish davolash-profilaktika muassasasining giyohvandlik vositalari hisobini yuritish va sarflashni nazorat qilish boʻyicha doimiy ishlovchi komissiyasi tomonidan mazkur Nizomga 4-ilovaga muvofiq dalolatnoma tuzilgan holda 10 kunda bir marta oʻtkaziladi. 5. Mazkur Nizomning 2-bandida koʻrsatilgan hollarda giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarni yoʻq qilish uchun litsenziyaga ega boʻlgan yuridik shaxslar giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarni yoʻq qilish uchun ichki ishlar, sogʻliqni saqlash va atrof muhitni muhofaza qilish organlari vakillaridan iborat boʻlgan komissiya tashkil etadilar. Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarni yoʻq qilish uchun litsenziyaga ega boʻlmagan, biroq ularning muomalada boʻlishi bilan bogʻliq faoliyatni amalga oshiruvchi yuridik shaxslar giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarni yoʻq qilish huquqi uchun litsenziyaga ega boʻlgan korxonalar yoki muassasalar bilan shartnomalar tuzadilar va qabul qilish-topshirish dalolatnomasini rasmiylashtirgan holda yoʻq qilinishi kerak boʻlgan giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarni ularga beradilar. 6. Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarni yoʻq qilish zarurati muassasa rahbarining buyrugʻi bilan tayinlangan masʼul shaxs tomonidan asoslanadi. Bunda giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarni hisobdan chiqarish va keyinchalik yoʻq qilish toʻgʻrisida buyruq chiqariladi, unda quyidagilar koʻrsatiladi: giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarining nomi, ularning dori turlari, miqdori, dozasi, qadoqlanishi va seriya raqamlari koʻrsatilgan holda; yoʻq qilinishi kerak boʻlgan giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarning netto va brutto ogʻirligi; yoʻq qilish sabablari; yoʻq qilish uchun masʼul boʻlgan shaxs; yoʻq qilish joyi va usuli. Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarni yoʻq qilish huquqini beruvchi litsenziyaga ega boʻlmagan yuridik shaxslar giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarni yoʻq qilish uchun litsenziyaga ega boʻlgan korxona yoki muassasa bilan tuzilgan shartnomaning tartib raqamini va uning tuzilgan sanasini koʻrsatadilar. Buyruq nusxasi kelishish uchun: Oʻzbekiston Respublikasi hududiy sogʻliqni saqlash organiga; Oʻzbekiston Respublikasi hududiy ichki ishlar organiga; Oʻzbekiston Respublikasi hududiy ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat organiga yuboriladi. 7. Giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalarni yoʻq qilish maxsus jihozlangan maydonchalarda va (yoki) maxsus tayyorlangan binolarda amalga oshiriladi. 8. Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarni yoʻq qilish ishlarini bajaruvchi xodimlar giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlar bilan ishlash tajribasiga ega boʻlishlari, yoʻq qilinayotgan moddalarning fizik-kimyoviy va zaharli xossalarini hamda zararsizlantirish va yoʻq qilishda kechadigan kimyoviy reaksiyalarni bilishlari kerak. Tibbiy maqsadlarda foydalaniladigan giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarni yoʻq qilish mazkur Nizomning 5-bandida koʻrsatilgan komissiya tomonidan oʻtkaziladi. 9. Tibbiy maqsadlarda foydalaniladigan giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlar quyidagi xususiyatlar hisobga olingan holda yoʻq qilinadi: suyuq dori turlari (inyeksiya uchun ampulalar va flakonlar, miksturalardagi eritmalar, tomchilar) yanchish yoʻli bilan, keyinchalik ampula va flakonlarning ichidagi 1:100 nisbatida suv bilan aralashtirilgan va hosil boʻlgan eritma kanalizatsiyaga oqizilgan holda yoʻq qilinadi, yanchilgan ampula va flakonlarning qoldiqlari ishlab chiqarish chiqindisi yoki maishiy chiqindi sifatida oddiy tartibda chiqarib tashlanadi; giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalarning suvda eriydigan substansiyalari mavjud boʻlgan qattiq dori turlari (kukunlar, tabletkalar, kapsulalar) kukunsimon holatga kelgunga qadar maydalangandan soʻng 1:100 nisbatida suvga aralashtirilishi va hosil boʻlgan suspenziya (yoki eritma) kanalizatsiyaga oqizilishi kerak; suvda erimaydigan giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalarning substansiyalari mavjud boʻlgan qattiq dori turlari (kukunlar, tabletkalar, kapsulalar), yumshoq dori turlari (surtma, suppozitoriylar), giyohvandlik vositalarining transdermal turlari, shu jumladan foydalanilganlari ham, shuningdek farmatsevtika substansiyalari yoqish yoʻli bilan yoʻq qilinadi. Yoqilishi kerak boʻlgan dorivor vositalar mavjud yonuvchi suyuqlikka yaxshi hoʻllangan holda qogʻozga oʻraladi, tunuka patnisga joylashtiriladi va tutun tortadigan javon ichida yoqiladi (agar binoning ichida yoʻq qilinsa) yoki gulxanda yoqiladi (agar maydonchada yoʻq qilinsa). Kul 4-klassli xavfli modda sifatida chiqarib tashlanadi yoki oddiy tartibda koʻmib tashlanadi. 10. Texnik koʻrsatkichlarga koʻra sanoat ishlab chiqarishi tarmoqlarida, laboratoriya tadqiqotlarida va boshqalarida qoʻllanilmagan prekursorlarni yoʻq qilish normativ hujjatlarga muvofiq amalga oshiriladi. 11. Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarni yoʻq qilishda komissiya tomonidan dalolatnoma tuziladi (mazkur Nizomga 5-ilova), unda quyidagilar koʻrsatiladi: dalolatnoma tuzilgan sana va joy; yoʻq qilishda qatnashgan shaxslarning ish joyi, lavozimi, familiyasi, ismi, otasining ismi; yoʻq qilish asoslari; yoʻq qilinadigan giyohvandlik vositasi, psixotrop modda va prekursorning nomi (dori turi, dozasi, oʻlchov birligi, seriyasi koʻrsatilgan holda) va miqdori, shuningdek saqlangan idish va oʻram turi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; yoʻq qilish usuli. Dalolatnomaning nusxalari soni giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarni yoʻq qilishda ishtirok etgan tomonlar soni bilan belgilanadi. 12. Ularga nisbatan yoʻq qilish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarni keyinchalik foydalanish uchun berish taqiqlanadi. 13. Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlar yoʻq qilinishi uchun giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarning muomalada boʻlishi bilan bogʻliq faoliyatning tegishli turlariga litsenziyaga ega boʻlgan yuridik shaxslarning rahbarlari javob beradi. T/r‎ Tushgan sanasi‎ Bemorning ismi, familiyasi va otasining ismi manzili, ambulatoriya kartasi raqami‎ Giyohvandlik preparatlar va retseptlarning umumiy miqdori ‎ Giyohvandlik vositasining seriyasi va retseptlarning raqami‎ Topshirilgan giyohvandlik vositalari-ning nomi ‎ Ampulalar, kukunlar, tabletkalar va retseptlar miqdori‎ Topshiruv-chining familiyasi va imzosi‎ Qabul qiluvchining familiyasi va imzosi ‎ Yoʻq qilin-ganligi toʻgʻrisida belgi ‎ 1‎ 2‎ 3‎ 4‎ 5‎ 6‎ 7‎ 8‎ 9‎ 10‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ “TASDIQLAYMAN”‎ ‎ ‎ Rahbar _____________ ‎(Imzo) ‎ ‎ ‎ M.Oʻ. “___” _____200_ y.‎ ‎‎Uyida vafot etgan bemorlarning qarindoshlari tomonidan‎ topshirilgan giyohvandlik vositalarini yoʻq qilish toʻgʻrisida ‎ DALOLATNOMA‎ ‎ ‎‎Komissiya (besh kishidan kam boʻlmagan) tarkibi ‎‎Komissiya aʼzolari __________________________________________________ ‎(F.I.O, lavozimi) ‎‎__________________________________________________________________‎__________________________________________________________________‎__________________________________________________________________‎__________________________________________________________________ Sana, oy, yil‎ __________________ ‎ ‎‎Uyida vafot etgan bemorlarning qarindoshlari tomonidan___dan ___gacha davr davomida topshirilgan giyohvandlik vositalari ‎‎Ampulalarda ___________________________________________________dona ‎(nomi, dozasi, oʻlchov birligi, seriyasi) 1.‎ ‎ ‎ 2.‎ ‎ ‎ 3.‎ ‎ ‎ 4.‎ ‎ ‎ Kukunlarda_____________________________________________________dona ‎(nomi, dozasi, oʻlchov birligi, seriyasi) ‎‎ 1.‎ ‎ ‎ 2.‎ ‎ ‎ 3.‎ ‎ ‎ 4.‎ ‎ ‎ ‎‎Tabletkalarda ___________________________________________________dona ‎(nomi, dozasi, oʻlchov birligi, seriyasi) 1.‎ ‎ ‎ 2.‎ ‎ ‎ 3.‎ ‎ ‎ 4.‎ ‎ ‎ ‎‎Boshqa dori turlari __________________________________________________ ‎(nomi, dori shakli, dozasi, oʻlchov birligi, seriyasi, miqdori) yoʻq qilindi. ‎ ‎ ‎ ‎‎Yoʻq qilish usuli _____________________________________________________ Komissiya aʼzolarining imzosi:‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ “TASDIQLAYMAN”‎ ‎ ‎ Rahbar ________________ ‎(Imzo) ‎ ‎ ‎ M.Oʻ. “__” _______200_ y.‎ Foydalanilmagan giyohvandlik vositalari retseptlarini ‎yoʻq qilish toʻgʻrisida ‎ DALOLATNOMA‎ ‎ ‎‎Komissiya (uch kishidan kam boʻlmagan) tarkibi ‎‎Komissiya aʼzolari __________________________________________________ ‎(F.I.O, lavozimi) ‎‎___________________________________________________________________‎___________________________________________________________________‎___________________________________________________________________‎___________________________________________________________________‎___________________________________________________________________‎____________________________________________________________________‎__________________________________________________________________ Dalolatnoma tuzilgan joy‎ ____________________________________________ ‎‎Yoʻq qilish uchun asos _________________________________________________ Sana, oy, yil _______________________________________________________ ‎__________________ dan ____________________________ gacha davr uchun yozib berilgan retseptlar ________________________________ (miqdori) bemordagi‎(retsept raqami, kasallik varqasining shifri va raqami) ____________________________________________________ dona (yozuv bilan) foydalanilmagan giyohvandlik vositalari retseptlari yoʻq qilindi. Retseptlar yoqish yoʻli bilan yoʻq qilindi‎ ‎ ‎ Komissiya aʼzolarining imzosi: ‎ ‎ Dalolatnoma uch yil mobaynida saqlanadi. ‎‎‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ “TASDIQLAYMAN”‎ ‎ ‎ Rahbar _________________ ‎(Imzo) ‎ ‎ ‎ M.Oʻ. “__” _______200_ y.‎ Sogʻliqni saqlash muassasalarida foydalanilgan giyohvandlik‎ vositalarining ampulalarini yoʻq qilish toʻgʻrisida ‎ DALOLATNOMA‎ ‎ ‎‎Komissiya (uch kishidan kam boʻlmagan) tarkibi ‎‎Komissiya aʼzolari _____________________________________________‎‎(F.I.O, lavozimi) ‎‎_____________________________________________________________ ‎_____________________________________________________________ ‎_____________________________________________________________ ‎_____________________________________________________________ ‎_____________________________________________________________ ‎_____________________________________________________________ ‎_____________________________________________________________ Dalolatnoma tuzilgan joy ‎_______________________________________ ‎‎Yoʻq qilish uchun asos ____________________________________________ Sana, oy, yil ___________________________________________________ ‎_______________ dan ___________gacha davr uchun qoʻllanilgan giyohvandlik vositasi ____________________________________ (miqdori) bemordagi‎(retsept raqami, kasallik varqasining shifri va raqami) ________________________________________________ dona miqdoridagi (yozuv bilan)giyohvandlik vositalarining foydalanilgan ampulalari yoʻq qilindi. Ampulalar sindirish yoʻli bilan yoʻq qilindi‎‎ ‎ Komissiya aʼzolarining imzosi: ‎ ‎ Dalolatnoma uch yil mobaynida saqlanadi. ‎‎‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ “TASDIQLAYMAN”‎ ‎ ‎ Rahbar ________________ ‎(Imzo) ‎ ‎ ‎ M.Oʻ. “__” ______200_ y.‎ Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarni ‎yoʻq qilish toʻgʻrisida ‎ DALOLATNOMA‎ ‎ ‎‎Komissiya (uch kishidan kam boʻlmagan) tarkibi ‎‎Komissiya aʼzolari _____________________________________________ ‎(F.I.O, lavozimi) ‎‎_______________________________________________________________‎_______________________________________________________________‎_______________________________________________________________‎_______________________________________________________________‎_______________________________________________________________‎_______________________________________________________________‎_______________________________________________________________ Dalolatnoma tuzilgan joy ‎________________________________________ Sana, oy, yil ____________________________________________________ __________________________________________________ nomi‎(giyohvandlik vositasi, psixotrop modda, prekursor, dori turi, dozasi, oʻlchov birligi, seriyasi) _____________________________________________________ miqdorida‎(yozuv bilan) _________________________________________________ qarori asosida Yoʻq qilish usuli: ‎ ‎‎______________________________________________________________‎______________________________________________________________‎______________________________________________________________‎______________________________________________________________‎______________________________________________________________‎______________________________________________________________ Komissiya aʼzolarining imzosi: ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 1. Mazkur Nizom tranzit yoʻlovchilarni davolash uchun Oʻzbekiston Respublikasi hududida giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalarni tashish hamda foydalanish tartibini belgilaydi. 2. Oʻzbekiston Respublikasi hududi orqali tranzit (transfer) oʻtuvchi bemorlar davolanish maqsadida, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarni Oʻzbekiston Respublikasi hududi orqali olib kirish, olib chiqish va tranzit tarzida oʻtkazish toʻgʻrisida” 2000-yil 31-iyuldagi 293-son qarori bilan tasdiqlangan, II Roʻyxat va III Roʻyxatga kiritilgan, Oʻzbekiston Respublikasida Davlat nazoratida boʻlgan quyidagi giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalarni oʻzlari bilan olib oʻtishlari mumkin: yetti kun qabul qilishga moʻljallangan dozadan ortiq boʻlmagan miqdorlarda giyohvandlik vositalari; 15 kun qabul qilishga moʻljallangan dozadan ortiq boʻlmagan miqdorlarda psixotrop moddalar. 3. Mazkur Nizomning 2-bandida koʻrsatilgan bemorlar Davlat chegarasidan oʻtish chogʻida kirish punktida oʻzlarida mavjud giyohvandlik vositalari yoki psixotrop moddalar toʻgʻrisida deklaratsiya toʻldirishlari hamda: bemor yashagan mamlakatning tibbiyot muassasalari tomonidan giyohvandlik vositasi yoki psixotrop moddaning nomi, uning dori turi, vrach tomonidan tayinlangan giyohvandlik vositasi yoki psixotrop moddasini qabul qilish va davomiylik muddati koʻrsatilgan hujjati (davolovchi vrach xulosasi)ni; giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalar sotib olinganligining qonuniyligini tasdiqlovchi hujjatini (retsept nusxasi); giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalarni bojxona organlariga koʻrsatishlari shart. Oʻzbekiston Respublikasi bojxona organlari yuqorida koʻrsatilgan hujjatlarning mavjudligini hamda bemorda boʻlgan giyohvandlik vositalari yoki psixotrop moddalarning nomiga va miqdoriga muvofiqligini belgilangan tartibda nazorat qiladi. 4. Yoʻlovchilarda tibbiy hujjatlarda koʻrsatilgan hamda bojxona organiga maʼlum qilingan giyohvandlik vositalari yoki psixotrop moddalarning miqdori ortiq boʻlgan taqdirda, ortiqcha giyohvandlik vositalari yoki psixotrop moddalar olib qoʻyiladi va belgilangan tartibda yoʻq qilinadi. Giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalar toʻgʻrisida deklaratsiya toʻldirmagan yoki yashirin holda tashigan taqdirda qonunbuzarlarga nisbatan Oʻzbekiston Respublikasi bojxona qonunchiligiga muvofiq sanksiyalar qoʻllaniladi. 5. Agar bemor Oʻzbekiston Respublikasi hududida ushlanib qolgan va davolanishni davom ettirish uchun giyohvandlik vositalari yoki psixotrop moddalarni qoʻshimcha sotib olish lozim boʻlsa, unda ular Oʻzbekiston Respublikasida berilgan retsept asosida beriladi. 6. Retseptlar vrach koʻrigidan oʻtib giyohvandlik vositalari yoki psixotrop moddalar zaruriyati sabab boʻlgan kasallik tashxisi tasdiqlangandan keyingina beriladi. Tranzit tarzida oʻtuvchi shaxs roʻyxatdan oʻtgan joydagi hududiy tibbiy muassasalarining vrach-mutaxassislari tomonidan yoxud tranzit tarzid oʻtuvchi yoʻlovchilar kasalligi boʻyicha ixtisoslashtirilgan tibbiy muassasalar vrachlari tomonidan tibbiy koʻrikdan oʻtkaziladi. 7. Retseptlar qabul qilingan qoidalarga muvofiq belgilangan namunadagi blankalarga yozib beriladi. 8. Yozib berilgan giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalar bevosita tranzit tarzida oʻtuvchi bemorlar tomonidan oʻz mablagʻi hisobiga Oʻzbekiston Respublikasining tegishli dorixona muassasalaridan sotib olinadi. 9. Davlat chegarasida chiqish punktidan oʻtish vaqtida bemorlar: Oʻzbekiston Respublikasiga giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalarni olib kirish yoki uning hududida sotib olish qonuniyligini tasdiqlovchi hujjatlarni (vrach xulosasi va retsept nusxasi); bojxona deklaratsiyasida koʻrsatilgan giyohvandlik vositalari yoki psixotrop moddalarning qoldigʻini bojxona organlariga koʻrsatadilar. 1. Mazkur Nizom ilmiy va oʻquv maqsadlarida giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlardan foydalanish tartibini belgilab beradi. 2. Ilmiy tekshirish institutlari, laboratoriyalar, oʻquv yurtlari Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan berilgan tegishli faoliyat turiga litsenziyasi mavjud boʻlgan holda giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlardan ilmiy va oʻquv maqsadlarda foydalanadilar. 3. Ilmiy-tekshirish institutlari, laboratoriyalar, oʻquv yurtlari giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarni ilmiy-tadqiqot ishlarining tasdiqlangan tematik rejasiga muvofiq miqdorlarda, oʻquv yurtlari esa – oʻquv dasturlarida koʻzda tutilgan amaliy-laboratoriya mashgʻulotlari uchun hamda ilmiy-tadqiqot ishlarning tasdiqlangan tematikasini bajarish uchun zarur boʻlgan miqdorlarda sotib oladilar. 4. Ilmiy-tekshirish institutlarida, laboratoriyalarda, oʻquv yurtlarida giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlardan mazkur Nizomda keltirilgan talablarga rioya qilgan holda foydalanadilar. 5. Ilmiy-tadqiqot muassasalarida, laboratoriyalarda, oʻquv yurtlarida giyohvandlik vositalari alohida jihozlangan xonalarda, seyflarda, psixotrop moddalar esa – metall shkaflarda saqlanadi. Xona alohida signalizatsiya bilan jihozlangan boʻlib, binoning tashqi tomoniga qattiq ovozli (sirenali) qoʻngʻiroq oʻrnatilgan va yaqindagi qoʻriqchi (qorovul) postiga ulangan boʻlishi kerak. 6. Giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalar saqlanadigan xonalar derazalarida diametri 15 mm dan kam boʻlmagan temir simli panjara boʻlishi kerak. Temir panjara simlari kesishgan joyda har biri 150x150 mm dan katta boʻlmagan kataklar hosil qilib payvandlanadi. Panjara simlarining uchi devordagi 80 mm dan kam boʻlmagan chuqurlikka oʻrnatiladi va beton bilan qotiriladi. Xonaning eshigi soz boʻlishi, eshik qutisiga yaxshi moslashtirilgan, yoʻgʻon, qalinligi 40 millimetrdan kam boʻlmagan, eshikning ichki yuzasiga temir tunukaning chetlari qaytarilgan holda ikki tomonlama temir tunuka bilan qoplangan holda yoki butun metalldan yasalgan boʻlishi kerak. Eshikda qulflar soni 2 tadan kam boʻlmasligi, shundan bittasi oʻyma qulf boʻlishi kerak. 7. Giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalar saqlanadigan xonalar, seyflar ish kuni tugagandan keyin qulflanishi, muhrlanishi yoki plombalanishi kerak. Giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalar saqlanadigan xonalar va seyflarning kalitlari, shuningdek muhr yoki plombir muassasa boʻyicha buyruq bilan ushbu vositalarni saqlash uchun vakolatlangan moddiy javobgar shaxsda boʻlishi kerak. 8. Giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalar va ularning hujjatlari saqlanishi hamda ishlarini toʻgʻri tashkil etish uchun javobgarlik muassasa rahbariga yoki uning oʻrinbosariga yuklatiladi. 9. Oʻquv yurtlarida talabalar bilan amaliy mashgʻulotlar oʻtkazishga berilgan giyohvandlik vositalaridan toʻgʻri foydalanish uchun talabalar bilan amaliy mashgʻulotlar oʻtkazishga masʼul boʻlgan oʻqituvchi javob beradi. 10. Giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalar kelib tushganda muassasa rahbari yoki uning oʻrinbosari olingan giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalarning ilova qilingan hujjatlarga mosligini shaxsan tekshirishi va hududiy ichki ishlar organiga axborot berishlari shart. 11. Giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalar zaxiralari saqlanadigan xonaga kirishga bevosita ular bilan ishlaydigan muassasaning buyrugʻi bilan rasmiylashtirilgan shaxslarga ruxsat beriladi. 12. Joriy ishlar uchun giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalar faqat muassasa rahbari yoki uning oʻrinbosarining yozma farmoyishiga binoan laboratoriya (boʻlinma, boʻlim, kabinet, kafedra) mudiri imzolagan talabnoma boʻyicha unda ushbu giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalarni olayotgan shaxsning familiyasi va lavozimi koʻrsatilgan holda beriladi. 13. Giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalarni berishdan oldin uning saqlanishi uchun javobgar shaxs, berish uchun asoslarni hamda ilova qilinayotgan hujjatlarning toʻgʻri rasmiylashtirilganligini shaxsan tekshirishi va undan keyin talabnoma nusxasiga imzo qoʻyishi shart. 14. Ilmiy va oʻquv maqsadlarda foydalaniladigan giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalar ashyoviy miqdor boʻyicha hisobda turadi. Giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalarning hisobi raqamlangan, ip oʻtkazib tikilgan va yuqori tashkilot rahbarining muhri va imzosi bilan tasdiqlangan ilova qilinayotgan shakldagi (1-ilova) alohida kitobda yuritiladi. 15. Har bir oyning birinchi sanasida ilmiy-tadqiqot muassasalarida, laboratoriyalar va oʻquv yurtlarida ular ixtiyorida boʻlgan giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalar inventarizatsiyadan oʻtkaziladi va balans tuziladi. Meʼyoridan ortiqcha sarflanganligi toʻgʻrisida balansda tafovut aniqlangan yoki oʻtkazilgan inventarizatsiya natijalari bilan balans maʼlumotlari mos kelmagan taqdirda, masʼul shaxs bu toʻgʻrida ularni aniqlagandan keyin uch kun muddatda ichki ishlar boʻlimiga xabar beradi. Giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalar oʻgʻirlangan taqdirda, masʼul shaxs zudlik bilan hududiy ichki ishlar boshqarmasi organlariga va oʻzining yuqori tashkilotiga xabar berishi shart. 16. Tekshirishlar tamom boʻlgandan keyin giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalar namunalari qoldiqlari mavjud boʻlgan taqdirda, ularni muassasada saqlash uchun masʼul boʻlgan shaxsga beriladi va ular boshqa laboratoriya tadqiqotlarini oʻtkazish uchun foydalanishi mumkin. Giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalar namunalari qoldiqlarining yaroqlilik muddati tugagandan keyin belgilangan tartibda yoʻq qilinishi kerak. 17. Ilmiy-tekshirish institutlari, laboratoriyalari, oʻquv yurtlari tomonidan ilmiy va oʻquv maqsadlarda qoʻllaniladigan prekursorlar, ularning saqlanishini taʼminlovchi yongʻin muhofazasi signalizatsiyasi bilan jihozlangan xonalarda saqlanishi kerak. 18. Laboratoriyalarda prekursorlarni saqlash, hisobga olish va oqilona foydalanish uchun masʼul laboratoriya (boʻlinma, boʻlim, kabinet, kafedra) mudiri hisoblanadi. Omborlarda prekursorlarni saqlanishi uchun moddiy javobgar shaxs (ombor mudiri) masʼul hisoblanadi. 19. Ilmiy-tekshirish institutlari, laboratoriyalar, oliy oʻquv yurtlari omborlarida ilmiy, tahliliy va diagnostik maqsadlarda qoʻllaniladigan prekursorlar, raqamlangan, ip oʻtkazib tikilgan, tashkilot rahbarining muhri va imzosi bilan tasdiqlangan (2-ilova) maxsus kitobda ashyoviy - miqdor sifatida hisobda turishi kerak. 20. Har oyning birinchi sanasida belgilangan tartibda prekursorlar xatlovdan oʻtkaziladi va balans tuziladi. Balansda sarf qilish normasidan tafovut aniqlanganda yoki oʻtkazilgan inventarizatsiya natijalari balans maʼlumotlariga mos boʻlmagan taqdirda, muassasa rahbari uni aniqlagandan keyin uch kun muddat ichida bu toʻgʻrida yuqori tashkilotiga va ichki ishlar organlariga xabar beradi. 21. Tayyor dori vositalari hisoblangan prekursorlar, metall shkaflarda saqlanishi kerak. 22. Tez alangalanuvchi prekursorlar tiqin tiqilgan, chidamli shisha yoki metall idishda saqlanadi. 23. Prekursorli katta butillar, ballonlar va boshqa yirik idishlar balandligi bir qatorda boʻlgan stellaj tokchalarda saqlanishi kerak, ularning balandligi har xil boʻlgan qatorda saqlanishi taqiqlanadi. Isituvchi priborlar oldida bu moddalarni saqlashga ruxsat berilmaydi. Stellajdan yoki shtabeldan isituvchi elementgacha boʻlgan masofa 1 metrdan kam boʻlmasligi kerak. 24. Laboratoriyalarda tez alangalanuvchi va yonuvchi suyuqliklar ichi asbest yoki shisha tola bilan qoplangan metall qutilarda saqlanishi lozim va uning ichki tomoniga laboratoriya mudiri imzolagan saqlanayotgan moddalar roʻyxati yopishtirilgan boʻlishi kerak, idishlar uchdan ikki qismidan koʻp boʻlmagan hajmda toʻldirilishi kerak. Quti qopqogʻining tashqi tomonida “Tez alangalanuvchi va yonuvchi suyuqliklar” yozuvi boʻlishi kerak, quti qulf bilan yopilishi kerak. 25. Tez alangalanuvchi va yonuvchi prekursorlarni mineral kislotalar (ayniqsa sulfat va azot kislotalar), siqilgan va suyultirilgan gazlar, yonuvchan moddalar (oʻsimlik yogʻi, oltingugurt, bogʻlovchi materiallar), shuningdek organik moddalar hamda xavfli portlovchi aralashmalar hosil qiluvchi (kaliy xlorat, kaliy permanganat, kaliy xromat va boshqalar) noorganik tuzlar bilan birgalikda saqlanishiga ruxsat berilmaydi. 26. Prekursorlar bilan muomalada (qadoqlash, tashish, tushirish va boshqalar) boʻlganda ehtiyotkorlikka rioya etilishi, shuningdek doimiy ravishda idishning holati, uning germetik zich yopilganligi va butunligi kuzatib borilishi zarur. Idishning nuqsoni va yaroqsizligi aniqlangan taqdirda zudlik bilan uni tuzatish choralari koʻrilishi yoki undagi moddani boshqa butun idishga joylashtirilishi kerak. 27. Bochkaning qopqogʻini zarba vaqtida uchqun bermaydigan yumshoq metalli instrument bilan boʻshatish va burab mahkamlashga ruxsat beriladi. Bochkalar saqlash xonalariga yumalatib tashilganda va ularni yuklashda bochkaning urilishi va uchqun paydo boʻlishiga yoʻl qoʻymaslik uchun ehtiyotkorlikka rioya qilish zarur. Toʻkilgan suyuqlik zudlik bilan yoʻqotilishi kerak. 28. Ayrim tez alangalanuvchi va yonuvchi prekursorlar (etil efiri va boshqalar) saqlanish vaqtida suyuqlikning alangalanishiga olib kelishi mumkin boʻlgan statik elektr, uchqun hosil qilish xususiyatlariga egadir. Shuning uchun bunday suyuqliklarni omborda qadoqlash, yongʻindan himoyalanish vositalari bilan jihozlangan va ventilyatsiyasi boʻlgan alohida xonalarda amalga oshirilishi kerak. Ularni metall idishlarga quyishda va qadoqlashda yerga ulangan sim boʻlishi kerak. 29. Havoda bu moddalarning bugʻlari hosil boʻlishiga yoʻl qoʻymaslik uchun prekursor saqlanadigan idishlar (shtanglaslar, tunuka barabanlar, shisha idishlar va shu kabilar) mahkam yopilishi kerak. 30. Etil efiri qorongʻi salqin joyda (olovdan va isitish priborlaridan uzoqda) korxona tomonidan chiqarilgan idishda saqlanadi. Etil efiri bilan ishlash vaqtida silkitish, zarba berish, ishqalanish va shu kabilarga ruxsat etilmaydi. 31. Kaliy permanganat chang, oltingugurt, organik yogʻlar, efir, spirt, glitserin, organik kislotalar va boshqa organik moddalar bilan oʻzaro taʼsiri vaqtida tez portlaydi. Uni maxsus boʻlmada tunuka barabanlarda, dorixonalarda esa – qopqoqlari mahkam yopiladigan shtanglaslarda yuqorida koʻrsatilgan vositalardan alohida saqlash kerak. Tez alangalanuvchi va yonuvchi moddalar bilan birgalikda saqlashga ruxsat etilmaydi. Kaliy permanganatli tunuka barabanlar va shtanglaslar oʻz vaqtida ehtiyotkorlik bilan ishqalanishga yoʻl qoʻymasdan changdan tozalanadi. 32. Sulfat kislotasini saqlashda yogʻoch-taxta, poxol va boshqa kelib chiqishi organik moddalar bilan ularning yaqin turmasligi chora-tadbirlari koʻrilishi kerak. 33. Laboratoriya xonalarining yongʻin xavfsizligini baholash unda saqlanayotgan va foydalanayotgan kimyoviy moddalarning portlovchi va yongʻindan xavfli xususiyatlariga asoslaniladi. Yongʻindan xavfli hisoblangan xonalar oʻt oʻchirgich bilan taʼminlanishi kerak. Oʻt oʻchirgich laboratoriyaning har bir xonasida boʻlishi kerak. Bundan tashqari, har bir laboratoriyada prekursorlarni oʻchirishda foydalaniladigan quruq qumli quti boʻlishi kerak. 34. Prekursorlar bilan ishlashga ruxsati boʻlgan xodim texnika xavfsizligi boʻyicha yoʻriqnoma bilan tanishgan boʻlishi kerak. KIRIM‎‎ CHIQIM‎‎ ‎‎ ‎‎ Imzo‎‎ ‎ Olingan sana‎ Olingan joyi va hujjatning raqami‎ Miqdori‎ Moddiy javobgar shaxsning F.I.O. va imzosi‎ Berilgan sana‎ Kimga berilgan F.I.O.‎ Sarf qilingan (maqsadi)‎ Sarf qilingan miqdori‎ Berdim‎ Oldim‎ Qoldiq‎ 1‎ 2‎ 3‎ 4‎ 5‎ 6‎ 7‎ 8‎ 9‎ 10‎ 11‎ _____________________________‎‎‎(tashkilotning nomi) ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ Prekursorning nomi ______________‎‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ Oʻlchov birligi‎‎ __________________ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ Oy‎‏‎ Oy boshiga qoldiq‎‏‎ KIRIM‎‎ Kirim boʻyicha oyda qoldiq bilan jami ‎‏‎ CHIQIM‎‎ ‎‏Oyda jami chiqim‎ Qoldiq‎‏‎ Moddiy-javobgar shaxsning imzosi‎‏‎ Kimdan olingan‎ Hujjat‎ning raqami va sanasi‎ Miqdori‎ Kimga berilgan (F.I.O.)‎ Hujjat‎ning raqami va sanasi‎ Miqdori‎ 1‎ 2‎ 3‎ 4‎ 5‎ 6‎ 7‎ 8‎ 9‎ 10‎ 11‎ 12‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎