NOGIRONNI REABILITATSIYA QILIShNING YaKKA TARTIBDAGI DASTURI TOʻGʻRISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASh HAQIDA
(resolution, 2010-12-23)

“Oʻzbekiston Respublikasida nogironlarni ijtimoiy himoya qilish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 14-moddasiga hamda Vazirlar Mahkamasining “Tibbiy-mehnat ekspertiza xizmati boshqarish tuzilmasini va faoliyatini tashkil etishni takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2008-yil 8-avgustdagi 175-son qaroriga muvofiq, shuningdek nogironlarni ijtimoiy himoya qilish sohasidagi davlat siyosatini yanada takomillashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Nogironni reabilitatsiya qilishning yakka tartibdagi dasturi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi hamda Sogʻliqni saqlash vazirligi: bir oy muddatda tibbiy-mehnat ekspert komissiyalari (TMEK)ni va tibbiy-maslahat komissiyalari (TMK)ni nogironni reabilitatsiya qilishning yakka tartibdagi dasturi yagona shakli bilan zarur miqdorda taʼminlasinlar; TMEK va TMK faoliyatida nogironni reabilitatsiya qilishning yakka tartibdagi dasturini shakllantirish va qoʻllanish amaliyoti keng joriy etilishini taʼminlasinlar; nogironlarni reabilitatsiya qilishning yakka tartibdagi dasturlarida nazarda tutiladigan reabilitatsiya qilish chora-tadbirlari tegishli boʻlimlari va bandlarining korxonalar, muassasalar va tashkilotlar tomonidan amalga oshirilishi yuzasidan doimiy monitoringni tashkil qilsinlar va olib borsinlar hamda reabilitatsiya qilish natijalarini muntazam ravishda baholab borsinlar. 3. Tashkiliy-huquqiy va mulkchilik shaklidan qatʼi nazar, korxonalar, muassasalar va tashkilotlar rahbarlari nogironlarni reabilitatsiya qilishning yakka tartibdagi dasturlarida nazarda tutiladigan chora-tadbirlarning izchil va toʻliq amalga oshirilishini taʼminlasinlar. 4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi oʻrinbosari R.S.Azimov zimmasiga yuklansin. Ushbu Nizom “Oʻzbekiston Respublikasida nogironlarni ijtimoiy himoya qilish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 14-moddasiga, Vazirlar Mahkamasining “Tibbiy-mehnat ekspertiza xizmati boshqarish tuzilmasini va faoliyatini tashkil etishni takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2008-yil 8-avgustdagi 175-son qaroriga muvofiq ishlab chiqilgan hamda nogironni reabilitatsiya qilishning yakka tartibdagi dasturini ishlab chiqish va amalga oshirish tartibini belgilaydi. 1. Ushbu Nizomning maqsadlari uchun quyidagi atamalar va taʼriflardan foydalaniladi. nogironni reabilitatsiya qilishning yakka tartibdagi dasturi (keyingi oʻrinlarda RYaTD deb ataladi) – nogiron uchun reabilitatsiya qilishning maqbul chora-tadbirlari kompleksi, ular nogiron organizmining, shuningdek mehnat faoliyatining muayyan turlarini bajarish qobiliyatining buzilgan yoki yoʻqolgan funksiyalarini tiklashga, kompensatsiya qilishga yoʻnaltirilgan tibbiy, kasb boʻyicha, ijtimoiy va boshqa reabilitatsiya qilish chora-tadbirlarini amalga oshirishning ayrim turlari, shakllari, muddatlari va tartibini oʻz ichiga oladi; tibbiy reabilitatsiya qilish – RYaTDning reabilitatsiya qilish chora-tadbirlari, bu tiklash terapiyasi, rekonstruktiv jarrohlik, protezlash va ortezlashdan iborat boʻladi; bajaruvchi tashkilotlar – davolash-profilaktika muassasalari, reabilitatsiya qilish markazlari, bandlikka koʻmaklashuvchi va aholini ijtimoiy muhofaza qilish markazlari va RYaTDda tibbiy, kasbiy va ijtimoiy reabilitatsiya tadbirlarining bajaruvchilari etib belgilangan boshqa korxonalar, muassasalar va tashkilotlar; kasbiy reabilitatsiya qilish — RYaTDning reabilitatsiya qilish chora-tadbirlari, nogironni kasbga yoʻnaltirish, unga kasb taʼlimi berish, kasb-hunar-ishlab chiqarish moslashuvidan va uni ishga joylashtirishdan iborat boʻladi; ijtimoiy reabilitatsiya qilish — RYaTDning reabilitatsiya qilish chora-tadbirlari, ular nogironning oʻziga-oʻzi xizmat koʻrsatish, moʻljal olish, muomala qilish, oʻz xulq-atvorini nazorat qilish, oʻqish va boshqa qobiliyatini tiklashga yoʻnaltirilgan ijtimoiy-muhit boʻyicha moʻljal oldirish va ijtimoiy-maishiy moslashuvdan iborat boʻladi. 2. Nogironning RYaTD, tashkiliy-huquqiy va mulkchilik shaklidan qatʼi nazar, bajaruvchi tashkilotlar tomonidan bajarilishi majburiy hisoblanadi. 3. RYaTD nogiron uchun tavsiya tusiga ega, nogiron tibbiy, kasbiy va ijtimoiy reabilitatsiya qilishning u yoki bu turini, shaklini, hajmini, shuningdek umuman dasturni bajarishni rad etish huquqiga ega. Nogiron umuman RYaTDni yoki uning biron-bir qismini bajarishni rad etgan taqdirda bajaruvchi tashkilotlar RYaTDning bajarilmaganligi uchun javob bermaydi. 4. Bajaruvchi tashkilotlar, shuningdek tibbiy-mehnat ekspert komissiyalari (keyingi oʻrinlarda TMEK deb ataladi) va tibbiy maslahat komissiyalari (keyingi oʻrinlarda TMK deb ataladi) tomonidan RYaTDni bajarishda reabilitatsiya qilish tadbirlarini amalga oshirishda izchillik, komplekslilik va uzluksizlik, oʻtkazilgan chora-tadbirlarning samaradorligini doimiy kuzatib borish va nazorat qilish taʼminlanadi. 5. RYaTD ushbu Nizomga ilovaga muvofiq shakl boʻyicha: 16 va undan katta yoshdagi shaxslar uchun – TMEK tomonidan; 16 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun – TMK tomonidan ishlab chiqiladi. 6. Reabilitatsiya qilish tadbirlarini amalga oshirishda TMEK (TMK) mutaxassislari tekshirib koʻrilayotgan shaxsga reabilitatsiya tadbirlarining maqsadini, vazifalarini, prognoz qilinayotgan natijalarini, tibbiy va ijtimoiy-huquqiy oqibatlarini tushuntirishi hamda tekshirish dalolatnomasida suhbatlashish oʻtkazilgan sanani koʻrsatgan holda tegishli yozuvlarni qayd etishi shart. 7. RYaTDni ishlab chiqish quyidagi bosqichlardan iborat boʻladi: reabilitatsiya-ekspert diagnostikasini oʻtkazish; reabilitatsiya potensiali va reabilitatsiya prognozini baholash; nogironga maishiy, ijtimoiy va kasbiy faoliyatni bajarishda buzilgan qobiliyatni tiklash yoki uni kompensatsiya qilish imkonini beradigan tadbirlarni, texnik vositalar va xizmatlarni belgilash. 8. RYaTDni ishlab chiqish nogironning (yoki uning qonuniy vakilining) majburiy ishtirokida TMEK (TMK) tomonidan amalga oshiriladi. 9. Reabilitatsiya-ekspert diagnostikasining murakkab turlarini qoʻllash talab qilinadigan hollarda nogiron RYaTDni toʻldirish va unga tuzatishlar kiritish uchun TMEK (TMK) tomonidan Nogironlarni reabilitatsiya qilish va protezlash milliy markaziga, Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi, boshqa vazirliklar va idoralar tizimidagi davolash-profilaktika va diagnostika muassasalariga yuborilishi mumkin. 10. Ishlab chiqilgan RYaTD TMEK (TMK) raisi va nogiron (yoki uning qonuniy vakili) tomonidan imzolanadi, TMEK (TMK) muhri bilan tasdiqlanadi va nogironga (yoki uning qonuniy vakiliga) beriladi. Nogiron (yoki uning qonuniy vakili) ishlab chiqilgan RYaTDni imzolashni rad etgan taqdirda TMEK (TMK) tomonidan bu toʻgʻrida dalolatnoma tuziladi, u RYaTD bilan birga TMEK (TMK) koʻrik dalolatnomasiga qoʻshib qoʻyiladi. Nogiron (yoki uning qonuniy vakili) RYaTD mazmuniga rozi boʻlmagan taqdirda u TMEKning yuqori muassasalariga, sogʻliqni saqlash boshqaruv organlariga yoki belgilangan tartibda sudga yozma ariza berishga haqlidir. 11. Bajaruvchi tashkilotlar, zarurat boʻlganda, oʻz imkoniyatlaridan kelib chiqqan holda, nogironning RYaTDga qoʻshimcha yoki tuzatish kiritish huquqiga ega. 12. Nogiron RYaTDni yoʻqotib qoʻygan taqdirda tegishli TMEK (TMK) tomonidan yangi RYaTD toʻldiriladi. 13. Bajaruvchi tashkilotlar RYaTDning bajarilishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni muntazam ravishda rasmiylashtirib borishi hamda mazkur maʼlumotlarni bajaruvchi tashkilot rahbarining imzosi va muhri bilan tasdiqlashi kerak. 14. RYaTDning bajarilishini nazorat qilish va baholash nogironni doimiy ravishda kuzatib borgan va navbatdagi koʻrikdan oʻtkazgan holda TMEK (TMK) tomonidan amalga oshiriladi. 15. RYaTDni bajarish natijalarining yakuniy bahosi TMEK (TMK) majlisi kollegial ravishda muhokama qilingandan keyin chiqariladi, rais tomonidan tasdiqlanadi va nogironga (yoki uning qonuniy vakiliga) yetkaziladi. 16. RYaTDda belgilangan tadbirlarning bajarilishini taʼminlamagan bajaruvchi tashkilotlar rahbarlari qonun hujjatlariga muvofiq javob beradilar. 17. RYaTDni ishlab chiqish, nazorat qilish va bajarish natijalarini baholash yuzasidan javobgarlik TMEK (TMK)ga yuklanadi. 18. RYaTDni ishlab chiqish va amalga oshirish masalalari boʻyicha paydo boʻladigan nizolar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda koʻrib chiqiladi.