Oʻzbekiston Respublikasi Davlat chegarasida aniqlangan egasiz ashyolar toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(resolution, 2022-04-05)

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat chegarasida aniqlangan egasiz ashyolar, moddiy qimmatliklar va boshqa mol-mulklarni rasmiylashtirish, saqlash va ularga nisbatan qaror qabul qilishni tartibga solish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat chegarasida aniqlangan egasiz ashyolar toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin: Oʻzbekiston Respublikasi Davlat chegarasini qoʻriqlash va himoya qilish davomida aniqlangan egasiz ashyolarni rasmiylashtirish; egasiz ashyolarni Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizligi xizmati Chegara qoʻshinlari boʻlinmalariga olib kelishda xavfsizlik choralarini taʼminlash; egasiz ashyolarni saqlashda sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga rioya qilish; egasiz ashyolarni saqlash va ularni ekspertizadan oʻtkazish (baholash) tartibi; aniqlangan egasiz ashyolarga nisbatan qaror qabul qilish va uni bajarish tartibi. 2. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati raisi A.A. Azizov zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati Chegara qoʻshinlari (keyingi oʻrinlarda — Chegara qoʻshinlari) boʻlinmalari tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat chegarasini (keyingi oʻrinlarda — Davlat chegarasi) qoʻriqlash va himoya qilish davomida aniqlangan egasiz ashyolar, moddiy qimmatliklar va boshqa mol-mulklarni (keyingi oʻrinlarda — egasiz ashyo) rasmiylashtirish, saqlash, ekspertizadan oʻtkazish (baholash), ularga nisbatan qaror qabul qilish va ularni sotish tartibini belgilaydi. Davlat chegarasida aniqlangan egasiz ashyolar yuzasidan amalga oshiriladigan tadbirlar Nizomga ilovaga muvofiq sxemada belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 2. Egasiz ashyo deganda, Davlat chegarasining oʻtkazish punktlaridan tashqari hududda Davlat chegarasi orqali noqonuniy ravishda oʻtkazilishiga urinilgan vaqtda Chegara qoʻshinlari harbiy xizmatchilari tomonidan aniqlangan, Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 7-bobida nazarda tutilgan egasi boʻlmagan yoki egasi nomaʼlum boʻlgan moddiy neʼmatlar tushuniladi. 3. Ushbu Nizom talablari Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksi bilan tayyorlash, saqlash, tashish va olib yurish taqiqlangan ashyolarga nisbatan tatbiq etilmaydi va ular yuzasidan qonun talablariga muvofiq qaror qabul qilinadi. 4. Chegara qoʻshinlari aniqlagan egasiz ashyolar ular topilgan joyda sinchkovlik bilan koʻzdan kechiriladi, foto suratga olinadi hamda vakolatli mansabdor shaxs tomonidan koʻzdan kechirish bayonnomasi tuzilib, unda quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi: a) bayonnomani tuzish vaqti va joyi; b) bayonnoma tuzuvchining familiyasi, ismi, otasining ismi, lavozimi va harbiy unvoni; v) egasiz ashyoni olib qoʻyishda ishtirok etgan xolislar (guvohlar, mutaxassis va boshqalar) toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; g) egasiz ashyolar aniqlangan vaqt va joy; d) egasiz ashyoning nomi, soni va alohida (identifikatsiya) belgilari (vazni, hajmi, uzunligi, foydalanilganlik holati va boshqalar). Bayonnoma vakolatli mansabdor shaxs, egasiz ashyoni aniqlagan Chegara qoʻshinlari harbiy xizmatchilari va xolislar (guvohlar, mutaxassis va boshqalar) tomonidan imzolanadi. 5. Davlat chegarasida egasiz ashyoni aniqlagan harbiy xizmatchilar va mazkur aniqlangan ashyo yuzasidan xolis (guvoh), mutaxassis va ekspert sifatida jalb qilingan shaxslardan tushuntirish xatlari olinadi. 6. Egasiz ashyolar Chegara qoʻshinlari boʻlinmalariga zarur xavfsizlik va saqlash choralarini koʻrgan holda olib kelinadi. 7. Egasiz ashyo yuzasidan rasmiylashtirilgan bayonnomaning nusxasi va unga oid barcha maʼlumotlar Chegara qoʻshinlari qoʻmondonligida umumlashtiriladi. 8. Egasiz ashyolar ular yuzasidan qaror qabul qilingunga qadar Chegara qoʻshinlari boʻlinmalarining maxsus omborlarida saqlanadi. 9. Tez buziladigan tovarlar, qishloq xoʻjaligi mahsulotlari va boshqa ashyolar belgilangan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga rioya qilingan holda, Chegara qoʻshinlari boʻlinmalarida mavjud boʻlgan muzlatgich (sovitgich) larda saqlanadi. 10. Yoqilgʻi-moylash mahsulotlari Chegara qoʻshinlari boʻlinmalari omborlaridagi maxsus rezervuarlarda saqlanadi. 11. Mayda va yirik shoxli hayvonlar, parrandalar va boshqa hayvonlar Chegara qoʻshinlari boʻlinmalariga yoki Chegara qoʻshinlari taʼsisligidagi yuridik shaxslar hududlariga joylashtiriladi. 12. Davlat chegarasida aniqlangan egasiz ashyolarning isteʼmol qilish, foydalanish, qayta ishlash uchun yaroqliligini ekspertizadan oʻtkazish, shuningdek, ularni baholash maqsadida Chegara qoʻshinlari boʻlinmalarining vakolatli mansabdor shaxslari egasiz ashyo aniqlangandan boshlab uch sutka mobaynida, tez buziladigan tovarlarga nisbatan esa — bir sutka mobaynida ekspert va baholovchi tashkilotni tayinlaydi. 13. Ekspertiza ashyoning turiga qarab qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda tegishli vakolati organlar (tashkilotlar) (“Oʻzstandart” agentligi yoki u tomonidan akkreditatsiya qilingan tashkilotlar, laboratoriyalar, fitosanitariya, sanitariya-karantin va veterinariya organlari, ixtisoslashtirilgan ekspert tashkilotlar va boshqa muassasalar) (keyingi oʻrinlarda — ekspertiza organlari) tomonidan oʻtkaziladi. Ekspertiza natijalari toʻgʻrisida ekspertiza organlari ekspertiza tayinlangandan boshlab uch sutka mobaynida, tez buziladigan tovarlar boʻyicha esa — bir sutka mobaynida Chegara qoʻshinlari boʻlinmalariga xulosa taqdim etadi. Uch sutka muddatda ekspertiza oʻtkazish mumkin boʻlmagan, oʻziga xos xususiyatlarga ega boʻlgan ashyolarning ayrim turlari, tez buziladigan tovarlardan tashqari qonunchilik hujjatlarida belgilangan muddatlarda oʻtkaziladi. Mol-mulk baholovchi tashkilot tomonidan baholash kunida amal qilgan narxlar boʻyicha ichki bozorda talab va taklif konyunkturasining mavjud maʼlumotlari asosida baholanadi. Mutaxassis baholovchi tashkilot tayinlangandan boshlab uch sutka mobaynida, tez buziladigan tovarlar boʻyicha esa — bir sutka mobaynida yozma ravishda xulosa (maʼlumot) taqdim etadi. 14. Majburiy sertifikatlanishi kerak boʻlgan (etil, oziq-ovqat spirti, alkogolli mahsulotlar, pivo, tamaki mahsulotlari, dori vositalari va tibbiy buyumlar, oziq-ovqatga biologik aktiv qoʻshimchalar, oziq-ovqat qoʻshimchalari bundan mustasno) va ular boʻyicha muvofiqlik sertifikatlari mavjud boʻlmagan egasiz ashyolar boʻyicha Chegara qoʻshinlari boʻlinmalarining vakolatli mansabdor shaxslari tomonidan ularni sertifikatlashtirish va belgilangan tartibda muvofiqlik sertifikatini olish uchun sertifikatlashtirish organiga buyurtmanoma beriladi. Tez buziladigan tovarlarga muvofiqlik sertifikatini rasmiylashtirish va berish barcha zarur hujjatlar (sinov bayonnomalari, ishlab chiqarishni baholash dalolatnomasi, sanitariya-epidemiologiya, veterinariya, fitosanitariya xulosalari) taqdim etilgan vaqtdan boshlab bir sutka mobaynida amalga oshiriladi. Boshqa turdagi mol-mulklarga muvofiqlik sertifikatini rasmiylashtirish va berish muddati qonunchilik hujjatlarida belgilanadi. 15. Ekspert, baholovchi tashkilot, shuningdek, boshqa mutaxassislar oʻzlari bergan xulosaning ishonchliligi va xolisligi uchun qonun hujjatlarida belgilangan tartibda toʻliq moddiy va boshqacha tarzda javobgar boʻladilar. 16. Egasiz ashyolar ularning isteʼmolga (foydalanishga) yaroqsizligi boʻyicha xulosa olingan taqdirda, Chegara qoʻshinlari tomonidan tegishli dalolatnoma tuzilgan holda yoʻq qilinadi. 17. Aniqlangan ashyolarni egasiz deb topish toʻgʻrisidagi qaror Davlat xavfsizlik xizmati raisining buyrugʻi bilan joylarda tashkil etiladigan hududiy komissiyalar (keyingi oʻrinlarda – hududiy komissiya) tomonidan qabul qilinadi. Hududiy komissiyaning namunaviy tarkibi va faoliyatini tashkil etish tartibi Davlat xavfsizlik xizmati tomonidan tasdiqlanadi. Hududiy komissiyaga Chegara qoʻshinlari operativ qoʻmondonligi boshligʻi rahbarlik qiladi. 18. Hududiy komissiya toʻplangan hujjatlarga muvofiq ekspertiza hulosasi olingandan soʻng uch sutka mobaynida, tez buziladigan ashyolarga nisbatan esa — bir sutka mobaynida aniqlangan ashyolarni egasiz deb topish hamda Chegara qoʻshinlari hisobiga oʻtkazish boʻyicha qaror qabul qiladi. Qaror qabul qilingandan soʻng hududiy komissiya bir sutka ichida egasiz deb topilgan ashyolarning hisobga olinishini taʼminlaydi. Chegara qoʻshinlari boʻlinmalarida foydalanilmaydigan egasiz ashyolar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda savdo tashkilotlari orqali yoki toʻgʻridan-toʻgʻri shartnomalar asosida sotilishi yoxud Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati rahbariyatining ruxsatiga asosan jismoniy va yuridik shaxslarga begʻaraz berilishi mumkin. 19. Hududiy komissiyaning qaroriga muvofiq Chegara qoʻshinlari hisobiga oʻtkazilgan egasiz ashyolarni Chegara qoʻshinlari boʻlinmalarida hisobga olish, saqlash, tashish, oʻtkazish, sarflash, sotuvga qoʻyish va hisobdan chiqarish (yoʻq qilish) tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati tomonidan belgilanadi. Davlat chegarasini qoʻriqlash va himoya qilishda Chegara qoʻshinlari boʻlinmalari tomonidan aniqlangan ashyolarni egasiz deb topish toʻgʻrisida qaror qabul qilingandan soʻng uch sutka ichida qarordan koʻchirma ashyo topib olingan joydagi ichki ishlar organiga va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organiga maʼlumot uchun yuboriladi. 20. Egasiz ashyolarni sotishdan tushgan pul mablagʻlari toʻliq Chegara qoʻshinlarining budjetdan tashqari jamgʻarmasi hisobiga oʻtkaziladi. 21. Egasiz oziq-ovqat mahsulotlari isteʼmolga yaroqli deb topilgan holatlarda, Chegara qoʻshinlari shaxsiy tarkibining isteʼmoli uchun foydalanilishi mumkin. 22. Egasiz ashyolarni rasmiylashtirish va saqlash bilan bogʻliq barcha xarajatlar Chegara qoʻshinlarining budjetdan tashqari jamgʻarmasi hisobidan amalga oshiriladi. 23. Hududiy komissiyaning aniqlangan ashyolarni egasiz deb topish hamda Chegara qoʻshinlari hisobiga oʻtkazish toʻgʻrisidagi qarori Chegara qoʻshinlari qoʻmondoni tomonidan bekor qilinishi yoki oʻzgartirilishi mumkin. 24. Ashyolarni egasiz deb topish va ularni Chegara qoʻshinlari hisobiga oʻtkazish toʻgʻrisidagi qaror bekor qilinganda yoki oʻzgarganda, shuningdek, ularni naturada qaytarish yoki qiymatini qoplab berish toʻgʻrisida sud qarori qabul qilingan taqdirda, Chegara qoʻshinlari ushbu ashyolarni belgilangan tartibda tegishli shaxslarga qaytarilishini yoki ularning qiymati Chegara qoʻshinlarining budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan qoplab berilishini taʼminlaydi. 25. Ushbu Nizom talablarini buzishda aybdor shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgarlikka tortiladi. Bosqichlar Subyektlar Chora-tadbirlar Muddat 1-bosqich Chegara qoʻshinlari boʻlinmalari Davlat chegarasini qoʻriqlash va himoya qilish davomida egasiz ashyolarni aniqlash. Doimo 2-bosqich Chegara qoʻshinlari boʻlinmalarining vakolatli mansabdor shaxslari Aniqlangan egasiz ashyolarni koʻzdan kechirish, foto suratga olish hamda vakolatli mansabdor shaxs tomonidan bayonnomani rasmiylashtirish va tegishli shaxslardan tushuntirish xatlari olish. Zudlik bilan 3-bosqich Chegara qoʻshinlari boʻlinmalarining vakolatli mansabdor shaxslari Aniqlangan egasiz ashyolar yuzasidan tegishli ekspert va baholovchi tashkilotni tayinlash. Tez buziladigan tovarlar boʻyicha — bir sutka mobaynida, qolgan ashyolar boʻyicha — uch sutka mobaynida 4-bosqich Ekspertiza organlari va baholash tashkilotlari Aniqlangan egasiz ashyolar boʻyicha ekspertiza va baholash xulosalarini berish. Tez buziladigan tovarlar boʻyicha — bir sutka mobaynida, qolgan ashyolar boʻyicha — uch sutka mobaynida 5-bosqich Hududiy komissiya Aniqlangan ashyolarni egasiz deb topish hamda Chegara qoʻshinlari hisobiga oʻtkazish boʻyicha qaror qabul qilish. Tez buziladigan tovarlar boʻyicha — bir sutka mobaynida, qolgan ashyolar boʻyicha — uch sutka mobaynida 6-bosqich Chegara qoʻshinlari boʻlinmalari Egasiz deb topilgan ashyolarni Chegara qoʻshinlari boʻlinmalarida hisobga olish. Qaror qabul qilingandan soʻng bir sutka mobaynida 7-bosqich Chegara qoʻshinlari boʻlinmalari Chegara qoʻshinlari boʻlinmalarida foydalanilmaydigan egasiz ashyolarni savdo tashkilotlari orqali yoki toʻgʻridan-toʻgʻri shartnomalar asosida sotish. Qonunchilik hujjatlarida belgilangan muddatda 8-bosqich Chegara qoʻshinlari boʻlinmalari Egasiz ashyolarni sotishdan tushgan pul mablagʻlarini Chegara qoʻshinlarining budjetdan tashqari jamgʻarmasi hisobiga oʻtkazish. Qonunchilik hujjatlarida belgilangan muddatda 9-bosqich Hududiy komissiya Aniqlangan ashyolarni egasiz deb topish toʻgʻrisidagi qarordan koʻchirmani ashyo topib olingan joydagi ichki ishlar organiga va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organiga yuborish. Qaror qabul qilingandan soʻng uch sutka mobaynida