Aholining keng qatlami, shu jumladan, yosh oilalar uchun qurilgan yoki rekonstruksiya qilingan uy-joylarni xarid qilish uchun ipoteka kreditlari berish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash toʻgʻrisida
(resolution, 2019-12-30)

Oʻzbekiston Respublikasining “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida” va “Ipoteka toʻgʻrisida”gi qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2007-yil 18-maydagi “Yosh oilalarni moddiy va maʼnaviy qoʻllab-quvvatlashga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” PF-3878-son Farmoni (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2007-yil, 19-20-son, 192-modda), 2005-yil 16-fevraldagi “Uy-joy qurilishi va uy-joy bozorini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” PQ-10-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2005-yil, 7-son, 54-modda) asosida Markaziy bank Boshqaruvi qaror qiladi: 1. Aholining keng qatlami, shu jumladan, yosh oilalar uchun qurilgan yoki rekonstruksiya qilingan uy-joylarni xarid qilish uchun ipoteka kreditlari berish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan oʻn kun oʻtgandan keyin kuchga kiritilsin. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida” (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-y., 5-6-son, 54-modda) va “Ipoteka toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2006-y., 40-son, 393-modda) qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2007-yil 18-maydagi “Yosh oilalarni moddiy va maʼnaviy qoʻllab-quvvatlashga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” PF-3878-sonli Farmoniga (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2007-yil, 19-20-son, 192-modda) va 2005-yil 16-fevraldagi “Uy-joy qurilishi va uy-joy bozorini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” PQ-10-sonli qaroriga (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2005-yil, 7-son, 54-modda) muvofiq, pudrat qurilish tashkilotlari tomonidan qurilgan yoki rekonstruksiyasi qilingan koʻp qavatli uydagi kvartiralarni tijorat banklari (keyingi oʻrinlarda matnda bank deb yuritiladi) orqali aholi, shu jumladan, yosh oilalarga sotish hamda ularni xarid qilish uchun ipoteka kreditlari berish tartibini belgilaydi. 1. Ushbu Nizom maqsadlari uchun quyidagi tushunchalar qoʻllaniladi: ipoteka krediti oluvchi — koʻp qavatli uydagi kvartirani sotib olish uchun olingan kreditni kredit shartnomasida belgilangan shartlarda qaytarish majburiyatini oladigan, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari qoshidagi ishchi guruhlarining tavsiyalariga ega boʻlgan fuqaro; sotuvchi (quruvchi/buyurtmachi) — bank krediti hisobiga yoki oʻz mablagʻlari hisobiga qurgan, rekonstruksiya qilgan tayyor uy-joyni birlamchi bozorda sotish uchun taklif etuvchi yuridik shaxs; aloqador kredit oluvchi — ipoteka krediti oluvchi bilan birga yashaydigan, kredit va uning foizlari boʻyicha oylik toʻlovlarda ishtirok etuvchi hamda kredit boʻyicha foizlarni toʻlash va uni qaytarishda birgalikda (solidar) javobgar boʻladigan uning oila aʼzolari; boshlangʻich badal — ipoteka krediti oluvchi tomonidan bankda ochilgan maqsadli jamgʻarma omonat hisobvaragʻiga koʻp qavatli uydagi kvartira qiymatining 25 foizidan kam boʻlmagan miqdordagi kiritgan pul mablagʻlari; yosh oila — er-xotinning ikkisi ham oʻttiz yoshdan oshmagan oila yoxud farzand (bola) tarbiyalab voyaga yetkazayotgan oʻttiz yoshdan oshmagan yolgʻiz otadan yoki yolgʻiz onadan iborat boʻlgan oila, shu jumladan nikohdan ajralgan, beva erkak (beva ayol); kredit shartnomasi — Oʻzbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar asosida tuzilgan, uy-joy sotib olish uchun kredit obyektini garovi asosida kredit berish toʻgʻrisidagi shartnoma; ipoteka shartnomasi — Oʻzbekiston Respublikasining “Ipoteka toʻgʻrisida”gi Qonunida belgilangan qoidalarga rioya etilgan holda tuzilgan, kredit shartnomasi boʻyicha majburiyatni taʼminlashda ipotekani (koʻchmas mulk garovini) belgilash haqidagi shartnoma; toʻlov layoqati — ipoteka krediti oluvchi (aloqador kredit oluvchilar)ning umumiy daromadlari tahlilidan kelib chiqqan holda kredit shartnomasi boʻyicha oʻz toʻlov majburiyatlarini vaqtida va toʻliq bajarish qobiliyati; birlamchi uy-joy bozori — yangi uy-joy fondidan uy-joy taklif etuvchi bozor; jamgʻarma omonati — koʻp qavatli uydagi kvartirani sotib olish uchun hisob-kitoblarni amalga oshirish va kvartira qiymatining 25 foizidan kam boʻlmagan miqdordagi dastlabki badal toʻlovini kiritish uchun ochiladigan maqsadli omonat; jamgʻarma omonat shartnomasi — koʻp qavatli uydagi kvartirani sotib olish uchun hisob-kitoblarni amalga oshirish va kvartira qiymatining 25 foizidan kam boʻlmagan miqdordagi dastlabki badal toʻlovini kiritish uchun ochiladigan maqsadli jamgʻarma omonati va uning shartlarini aks ettiruvchi shartnoma. 2. Mazkur Nizomga asosan ipoteka kreditlari bank tomonidan qaytarishlik, maqsadlilik, toʻlovlilik, taʼminlanganlik va muddatlilik shartlari asosida birlamchi bozordagi koʻp qavatli uydagi kvartirani sotib olish uchun ajratiladi. 3. Doimiy ish joyi hamda oʻz faoliyati natijasidan olinadigan daromad va boshqa rasmiy daromad manbalariga ega boʻlgan uy-joyga muhtoj va toʻlovga qobiliyati mavjud oilalarni aniqlash va ularga imtiyozli ipoteka kreditlari ajratish uchun tavsiyalar berish Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari qoshidagi ishchi guruhlar (keyingi oʻrinlarda matnda ishchi guruhlar deb yuritiladi) tomonidan amalga oshiriladi. Ishchi guruhlar tomonidan uy-joyga muhtoj va toʻlovga qobiliyatli yosh oilalarni aniqlash va ularga tavsiyanomalar berish oʻrnatilgan tartibda amalga oshiriladi. 4. Korxona va tashkilotlar ularda ishlab turgan ishchi guruhlarining tavsiyalariga ega boʻlgan yosh oila aʼzolari hisoblanadigan xodimlari va boshqa xodimlariga koʻp qavatli uydagi kvartiralardan bank bilan kelishilgan holda, belgilangan tartibda oldindan pul oʻtkazish orqali sotib olishlari mumkin. 5. Tijorat banklarining oʻz mablagʻlari va jalb etilgan mablagʻlari hisobidan beriladigan ipoteka krediti miqdori bankning ichki kredit siyosatidan kelib chiqqan holda bank va qarz oluvchi oʻrtasida tuziladigan kredit shartnomasida belgilanadi. Bank tomonidan beriladigan ipoteka krediti miqdori kredit resurslari manbasidan qatʼi nazar, (xalqaro va xorijiy moliya institutlarining grantlari, investitsiyalari, jumladan kreditlari hisobidan beriladigan kreditlar bundan mustasno) koʻp qavatli uydagi kvartira qiymatining 75 foizidan oshmasligi lozim. 6. Ipoteka kreditlari qarz oluvchining toifasidan kelib chiqib, quyidagi shartlar asosida beriladi: Yosh oilalarga, ipoteka krediti 15 yildan kam boʻlmagan muddatga 3 yillik imtiyozli davr bilan bankning oʻz mablagʻlari va boshqa jalb qilingan mablagʻlar hisobidan ajratiladi. Yosh oilalarga beriladigan ipoteka kreditlari boʻyicha belgilanadigan yillik foiz stavkasi moliyalashtirish manbasidan kelib chiqqan holda quyidagicha belgilanadi: bankning oʻz mablagʻlari va jalb qilingan mablagʻlari hisobidan yosh oilalarga beriladigan ipoteka kreditlari boʻyicha yillik foiz stavkasi, kredit shartnomasi tuziladigan davrdagi Markaziy bankning amaldagi qayta moliyalash stavkasi miqdorida; Dastlabki badalning bir qismini yoki barcha summasini yosh oila aʼzolari (er yoki xotin)ning ish beruvchisi boʻlgan yuridik shaxslar tomonidan yoki Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2012-yil 30-apreldagi 124-son “Yosh oilalarni ijtimoiy qoʻllab-quvvatlashga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi qaroriga (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2012-y., 18-son, 202-modda) muvofiq Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari tomonidan pul oʻtkazish orqali ipoteka krediti oluvchi yosh oila aʼzosi nomiga ochilgan maqsadli jamgʻarma omonat hisobvaragʻiga oʻtkazib berilishi mumkin. Bank tomonidan bevosita jalb etilgan xalqaro va xorijiy moliya institutlarining grantlari va investitsiyalari hisobidan beriladigan ipoteka kreditlari boʻyicha muddat va kreditdan foydalanganlik uchun foiz stavkasi ushbu mablagʻlarni berish toʻgʻrisida bank va koʻrsatib oʻtilgan moliya institutlari oʻrtasida tuzilgan tegishli shartnomalar shartlaridan kelib chiqqan holda belgilanadi. 7. Koʻp qavatli uylardagi kvartiralar ishchi guruhlarining tavsiyalarini olgan fuqarolarga ularning oʻz mablagʻlari yoki rasmiylashtirilgan ipoteka kreditlari mablagʻlari hisobidan realizatsiya qilinadi. 8. Koʻp qavatli uylardagi kvartiralar ushbu koʻp qavatli uylarni qurgan yoki rekonstruksiya qilgan pudrat qurilish tashkiloti tomonidan loyiha-smeta hujjatlarida belgilangan narxlarda realizatsiya qilinadi. Bunda koʻp qavatli uylardagi har bir kvartira qiymati boʻyicha maʼlumot pudrat qurilish tashkiloti tomonidan unga xizmat koʻrsatuvchi bank filialiga rasmiy ravishda taqdim etiladi (ushbu Nizomning 1-ilovasi). Banklarning filiallari tomonidan ushbu maʼlumot tegishli ravishda barcha tegishli bank filiallariga taqdim etiladi. 9. Tavsiyanoma olgan fuqaro oʻzining doimiy roʻyxatdan oʻtgan manzilidagi bank filialiga tavsiyanomani roʻyxatga qoʻyish uchun topshiradi va bank filiali taqdim etilgan tavsiyanomani roʻyxatga olish daftariga (keyingi oʻrinlarda matnda daftar deb yuritiladi) taqdim etilgan sanada roʻyxatga olinishini taʼminlaydi. Koʻp qavatli uydagi kvartiralarni bankning Qoraqalpogʻiston Respublikasi filiali hamda viloyat filiallari tomonidan daftarlarda roʻyxatga olingan fuqarolarga navbat tartibida biriktiriladi. Bunda Toshkent shahar va Toshkent viloyati bank filiallari tomonidan tavsiyanomalarni roʻyxatga olish mazkur Nizomning 10-bandiga muvofiq amalga oshiriladi. 10. Toshkent shahar va Toshkent viloyatida tavsiyanoma olgan fuqaro oʻzining doimiy roʻyxatdan oʻtgan manzilidagi tuman bank filiali, bank filiali boʻlmagan taqdirda, ushbu tumanga xizmat koʻrsatish uchun biriktirilgan bank filiali tomonidan daftarda tavsiyanomani taqdim etgan sanada roʻyxatga olinadi. Toshkent shahar va Toshkent viloyat tumanlaridagi bank filiallari tomonidan daftarlarda roʻyxatga olingan fuqarolar roʻyxati bankning Toshkent shahar va Toshkent viloyati filialiga rasmiy taqdim etiladi. Bankning tuman filiallari ushbu roʻyxatni haftada bir marotaba yangilab taqdim etadi. Bunda, bankning Toshkent shahar va Toshkent viloyatining filiali tuman bank filiallari taqdim etgan roʻyxat jadvalini daftardagi roʻyxatga olish navbatlariga mos ravishda tuzilganligini tekshirib, roʻyxatga olingan sana asosida umumlashtiradi. Mazkur umumlashtirilgan roʻyxat jadvali asosida koʻp qavatli uydagi kvartiralarni biriktirish Toshkent shahar boʻyicha bankning Toshkent shahar filiali va Toshkent viloyati boʻyicha bankning Toshkent viloyat filiali tomonidan navbat tartibida amalga oshiriladi. 11. Daftarlardagi roʻyxat navbati asosida (bankning Toshkent va Toshkent viloyat filiallarida umumlashtirilgan roʻyxat jadvalidagi navbat asosida) fuqaro bank tomonidan qurilayotgan koʻp qavatli uy-joydagi biriktirilmagan kvartiralar qiymatlari va ularning manziliy joylashishi toʻgʻrisidagi maʼlumot bilan tanishtiriladi. Fuqaro roʻyxat jadvalidagi oʻz navbati asosida ushbu biriktirilmagan kvartiralardan birini tanlab, tanlangan kvartirani sotib olish uchun unga ushbu kvartirani biriktirilishini soʻrab bank filialiga ariza taqdim etadi (ushbu Nizomning 2-ilovasi). Ushbu arizada fuqaro koʻp qavatli uy-joydagi kvartirani oʻz mablagʻlari hisobiga, ish beruvchi tashkilot mablagʻlari hisobiga yoki ipoteka krediti hisobiga sotib olishini koʻrsatishi lozim. Bank filiali mazkur ariza asosida koʻp qavatli uy-joydagi unga biriktirilgan kvartira toʻgʻrisidagi maʼlumotnomaning bir nusxasini fuqaroga va bir nusxasini ushbu biriktirilgan kvartira joylashgan koʻp qavatli uy-joyni quruvchi pudrat tashkilotiga xizmat koʻrsatuvchi bank filialiga taqdim etadi (ushbu Nizomning 3-ilovasi). Fuqaro qurilayotgan koʻp qavatli uy-joydagi biriktirilmagan kvartiralar qiymati va ularning manziliy joylashishi bilan tanishib, ushbu kvartiralardan birini sotib olishni istamagan taqdirda, buni rasmiy ariza bilan maʼlum qilishi lozim. 12. Koʻp qavatli uy-joydagi kvartirani ipoteka krediti hisobiga rasmiylashtiradigan fuqarolar, berilgan arizasi bilan birgalikda yoʻllangan bank filialiga ipoteka krediti rasmiylashtirish uchun belgilangan tartibdagi talab qilinadigan hujjatlarni taqdim qiladi. 13. Qarz oluvchi tomonidan ipoteka krediti rasmiylashtirish uchun taqdim etiladigan hujjatlar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2007-yil 3-yanvardagi 2-sonli qarori bilan tasdiqlangan “Uy-joy qurilishiga, uni rekonstruksiya qilishga va sotib olishga ipoteka krediti berish toʻgʻrisida”gi nizom (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2007-yil, 1-2-son, 9-modda) va bankning ichki kredit siyosati asosida koʻrib chiqiladi. Bank filiali kredit komissiyasi tomonidan taqdim etilgan kredit hujjatlari belgilangan tartibda koʻrib chiqilib, ipoteka krediti ajratish yoki rad etish toʻgʻrisidagi asoslangan qaror qabul qiladi. Bank filiali kredit komissiyasi tomonidan kredit berishni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan taqdirda, bank qaror qabul qilingan kundan boshlab uch kun muddatda yozma ravishda qarz oluvchiga va kvartira biriktirgan bank filialiga rad etilishi sabablarini koʻrsatgan holda xabar beradi. 14. Kvartiralarni biriktirish vakolatiga ega boʻlgan bank filiallari tomonidan ipoteka kreditini ajratish rad etilgan fuqarolarga biriktirilgan kvartiralar ushbu tartibga muvofiq navbatdagi fuqarolarga qayta biriktiriladi. 15. Bankning filiali kredit komissiyasi ipoteka krediti berish toʻgʻrisida ijobiy qaror qabul qilingandan keyin bank uch kun muddatda fuqaroni yozma ravishda xabardor qiladi. Yozma ravishdagi xabarnomada fuqaro oʻz nomiga jamgʻarma omonat hisobvaragʻini ochish uchun 5 kun muddatda bankka kelishi zarurligi koʻrsatiladi (ushbu Nizomning 4-ilovasi). 16. Ipoteka krediti berish boʻyicha ijobiy qaror qabul qilingandan soʻng, fuqaro unga biriktirilgan kvartirani xarid qilishda kvartirani belgilangan qiymatining 25 foizidan kam boʻlmagan dastlabki badalni kiritib qoʻyish uchun belgilangan tartibda bank filialida maqsadli jamgʻarma omonat hisobvaragʻi ochadi. Bunda har bir qarz oluvchi bilan alohida jamgʻarma omonat shartnomasi imzolanib, unga 20406-son jamgʻarma depozit (omonat) (“uy-joy boshlangʻich badali”) hisobvaragʻi ochiladi va qarz oluvchi tomonidan dastlabki badal mablagʻlari 2 oy muddatda, ammo koʻp qavatli uy davlat qabul komissiyasi tomonidan ekspluatatsiyaga qabul qilingan sanadan kechiktirmagan holda kirim qilinishi shart. 17. Bank filiali biriktirilgan kvartira qiymatining 25 foizidan kam boʻlmagan miqdorda maqsadli jamgʻarma omonat hisobvaragʻiga badal kiritgan qarz oluvchilar roʻyxati va ularga biriktirilgan kvartira toʻgʻrisida yozma ravishda maʼlumotni, ushbu kvartira joylashgan koʻp qavatli uy-joy qurilishi yoki rekonstruksiyasini amalga oshirayotgan pudrat qurilish tashkilotiga taqdim etadi (ushbu Nizomning 5-ilovasi). Shuningdek, bank filiallari ushbu fuqarolar roʻyxatining bir nusxasini tegishli ravishda bankning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyat filiallariga hamda Toshkent shahar filialiga maʼlumot tariqasida taqdim etadi. 18. Ushbu kvartira qiymatining 25 foizidan kam boʻlmagan miqdorda maqsadli jamgʻarma omonat hisobvaragʻiga badal kiritgan qarz oluvchilar va ularga biriktirilgan kvartira toʻgʻrisidagi yozma maʼlumot pudrat qurilish tashkilotiga ushbu fuqarolar bilan koʻp qavatli uydagi kvartirani sotish borasidagi shartnomani tuzishga asos boʻlib xizmat qiladi. 19. Qarz oluvchi sotib olinayotgan kvartira qiymatining 25 foizidan kam boʻlmagan miqdordagi mablagʻni kiritib boʻlganidan soʻng, pudrat qurilish tashkiloti bilan 3 nusxada biriktirilgan kvartirani sotib olish uchun belgilangan tartibda oldi-sotdi shartnomasini tuzadi hamda qarz oluvchi oldi-sotdi shartnomasining bir nusxasini bank filialiga taqdim etadi. 20. Qarz oluvchi unga biriktirilgan kvartira qiymatining 25 foizidan kam boʻlmagan miqdorda maqsadli jamgʻarma omonat hisobvaragʻiga mazkur Nizomning 16-bandida belgilangan muddatda badal kiritmagan taqdirda, bank filiali unga ogohlantirish xatini yuborib, 5 kun muddatda jamgʻarma omonat hisobvaragʻiga sotib olinayotgan kvartira qiymatining 25 foizidan kam boʻlmagan miqdordagi mablagʻlarni kiritishi lozimligi, aks holda kvartirani navbatdagi boshqa fuqaroga qayta biriktirilishi haqida ogohlantiradi (ushbu Nizomning 6-ilovasi). Qarz oluvchi ushbu muddatda ham sotib olinayotgan kvartira qiymatining 25 foizidan kam boʻlmagan miqdordagi mablagʻlarni kiritmagan taqdirda ushbu kvartirani unga biriktirish bekor qilinib, navbatdagi fuqaroga mazkur tartib asosida qayta biriktiriladi. 21. Koʻp qavatli uy qonun hujjatlarida belgilangan tartibda foydalanishga qabul qilingandan soʻng, qarz oluvchi oʻrnatilgan tartibda davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan, kvartiraga egalik qilish huquqini tasdiqlovchi hujjatlar nusxasini (pudrat qurilish tashkiloti bilan tuzilgan oldi-sotdi shartnomasi asosida) bank filialiga taqdim etadi va oʻrnatilgan tartibda ipoteka shartnomasi rasmiylashtirilib davlat roʻyxatidan oʻtkaziladi. Qarz oluvchi rasmiylashtirilgan ipoteka shartnomasini davlat roʻyxatidan oʻtkazgandan soʻng, bank filiali qarz oluvchi tomonidan uning maqsadli jamgʻarma omonat hisobvaragʻida sotib olinayotgan koʻp qavatli uydagi kvartira qiymatining 25 foizidan kam boʻlmagan miqdorda kiritilgan mablagʻlari va kvartira qiymatining qolgan qismiga rasmiylashtirilgan ipoteka krediti mablagʻlarini qarz oluvchining yozma topshirigʻiga muvofiq pudrat qurilish tashkilotining 22626-sonli “Korxona va tashkilotlarning maqsadli mablagʻlari” maxsus moliyalashtirish depozit hisobvaragʻiga oʻtkazib beradi. 22. Fuqaro tomonidan koʻp qavatli uydagi kvartirani toʻliq oʻz mablagʻlari yoki ish beruvchining mablagʻlari hisobidan sotib olishda, kvartira qiymatiga teng miqdorda toʻplangan mablagʻlar, sotib olinayotgan kvartira joylashgan koʻp qavatli uy-joy belgilangan tartibda foydalanishga qabul qilinganidan soʻng, pudrat tashkiloti bilan tuzilgan oldi-sotdi shartnomasi asosida, uning 22626-sonli “Korxona va tashkilotlarning maqsadli mablagʻlari” maxsus moliyalashtirish depozit hisobvaragʻiga oʻtkazib beradi. 23. Kvartira qiymati oʻzgargan taqdirda, qarz oluvchi sotib olinayotgan kvartira uchun jamgʻarma omonatiga kirim qilingan dastlabki badal mablagʻlarini, ushbu tartibda belgilangan muddatda qoʻshimcha badal kiritish yoʻli bilan kvartira yakuniy qiymatining 25 foizidan kam boʻlmagan miqdorga yetkazishi lozim. 24. Bank koʻp qavatli uy-joydagi kvartiraning muddatida qurilishi, foydalanishga topshirilishi, narxining oʻzgarishi, sifati va atrofidagi infratuzilma uchun javobgar emas. Ushbu munosabatlar sotuvchi, sotib oluvchi va boshqa mutasaddi tashkilotlar oʻrtasida qonun hujjatlari asosida hal etiladi. 25. Qarz oluvchi ipoteka krediti olish uchun bank filialiga quyidagi hujjatlarni taqdim etadi: ipoteka krediti olish uchun ariza; ariza beruvchining oilasi tarkibi toʻgʻrisida yashash joyidan berilgan maʼlumotnoma va uning pasporti nusxasi; ariza beruvchining va u bilan birga yashaydigan oila aʼzolarining daromadlari toʻgʻrisida oxirgi 12 oy uchun doimiy ish joyidan (doimiy ish joyi mavjud boʻlganda) berilgan maʼlumotnomalar yoki ariza beruvchining va uning oila aʼzolarining oxirgi 12 oy uchun daromadlari toʻgʻrisidagi deklaratsiyalarning ularning yashash joyidagi davlat soliq organi tomonidan qabul qilinganligi haqida shtamp qoʻyilgan nusxalari. 26. Kredit olish uchun barcha talab qilinadigan zaruriy hujjatlar qabul qilingandan keyin, kredit boʻlimi masʼul xodimi tomonidan taqdim etilgan hujjatlar oʻrganilib, qarz oluvchining toʻlovga layoqatliligi hamda beriladigan ipoteka kreditining eng koʻp miqdori aniqlanadi. 27. Barcha taqdim etilgan hujjatlarni oʻrganish va tekshirish natijalari boʻyicha kredit boʻlimi boshligʻi va ushbu kredit boʻyicha xulosa bergan masʼul xodim tomonidan kredit komissiyasiga ipoteka krediti berishning maqsadga muvofiqligi haqida asoslantirilgan xulosa kiritiladi. 28. Kredit komissiyasi (kredit qoʻmitasi) kredit arizasi va unga ilova qilingan barcha hujjatlarni hamda ushbu kredit arizasi boʻyicha xulosani koʻrib chiqib, arizani qanoatlantirish yoki rad etish haqida qaror qabul qiladi. Ipoteka krediti olish uchun kredit arizasini koʻrib chiqib, kredit komissiyasi tomonidan qaror qabul qilish muddati — kredit arizasi va u bilan birga barcha zaruriy hujjatlar taqdim etilgan kundan boshlab 7 ish kunidan oshmasligi lozim. 29. Bank filiali fuqaro bilan koʻp qavatli uy qonun hujjatlarida belgilangan tartibda foydalanishga qabul qilingandan soʻng, ipoteka krediti oluvchi va pudrat tashkiloti oʻrtasida kvartirani sotib olish uchun tuzilgan oldi-sotdi shartnomasi va bank filiali kredit komissiyasining kredit ajratish toʻgʻrisida qabul qilingan ijobiy qarori asosida kredit shartnomasi va uy-joy garov qiymatini kelishish dalolatnomasi tuziladi. 30. Qarz oluvchi va bank filiali oʻrtasida koʻp qavatli uydagi kvartirani sotib olishga kredit shartnomasi imzolangandan keyin qarz oluvchi quyidagi hujjatlarni bankka taqdim etadi: kredit taʼminoti sifatida koʻp qavatli uy-joydan olingan kvartirani belgilangan tartibda davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan ipoteka shartnomasining asl nusxasi hamda uy-joyga boʻlgan mulkchilik huquqini tasdiqlovchi hujjatlar; sugʻurta toʻlovini tasdiqlovchi hujjat nusxasi hamda garovga qoʻyiladigan koʻchmas mulk qiymatini qisman yoki toʻliq yoʻqotish holatidan ipoteka predmetini sugʻurta qilinganligini tasdiqlovchi sugʻurta polisi va sugʻurta haqidagi shartnoma. 31. Kredit boʻyicha foizlar kredit berilgan kundan boshlab u toʻliq qaytarilgunga qadar, belgilangan foiz stavkasi hisobidan, kredit boʻyicha amaldagi qarz qoldigʻiga har kuni hisoblanadi. Imtiyozli davr oʻrnatilgan holda berilgan kreditlar boʻyicha asosiy qarz toʻlovi imtiyozli davr tugagandan keyingi oydan boshlanadi. Imtiyozli davr kredit boʻyicha foizlar hisoblash va undirishga tatbiq etilmaydi. Bunda foizlar kredit boʻyicha qarzdorlikning amaldagi qoldigʻiga kunlik hisoblab boriladi va oyda bir marta undiriladi. 32. Kreditni qaytarish va u boʻyicha foizlar toʻlovi tartibi bank va qarz oluvchi oʻrtasida tuzilgan kredit shartnomasi, Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlari bilan tartibga solinadi. Bunda, kredit boʻyicha asosiy qarz va hisoblangan foizlar bank va qarz oluvchi imzolagan kredit shartnomasiga ilova qilingan kreditni qaytarish jadvaliga muvofiq undiriladi. 33. Qarz oluvchi tomonidan kreditni qaytarish quyidagi shakllarda amalga oshiriladi: a) ish haqi va unga tenglashtirilgan toʻlovlar, pensiyalar, gonorarlar, dividendlar, foizlar, qimmatli qogʻozlar boʻyicha olinadigan va boshqa daromadlar hisobidan naqd pulsiz mablagʻ oʻtkazish yoʻli bilan; b) bank kassasiga naqd pul topshirish yoʻli bilan; v) qarz oluvchining bankdagi omonatlaridan naqd pulsiz mablagʻ oʻtkazish yoʻli bilan; g) qarz oluvchining ish beruvchisi tomonidan ipoteka kreditini qaytarish uchun ajratilgan moddiy yordami hisobidan naqd pulsiz mablagʻ oʻtkazish yoʻli bilan. 331. Oila aʼzolaridan biri “Mehribonlik” uylarida tarbiyalanib chiqqan va birkitilgan turar joyga ega boʻlmagan yosh oilalar uchun ajratilgan ipoteka krediti boʻyicha imtiyozli davr mobaynida hisoblangan foizlarni toʻlash Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari tomonidan maqsadli transfertlar ajratish yoʻli bilan amalga oshirilishi mumkin. 34. Qarz oluvchi asosiy qarzni va hisoblangan foizlarni kredit shartnomasida belgilangan muddatdan oldin qaytarish huquqiga ega. 35. Asosiy qarz va u boʻyicha hisoblangan foizlar kredit shartnomasida belgilangan muddatlarda qaytarilmagan taqdirda bank xodimi qarz oluvchi bilan shaxsan uchrashib majburiyatlarning bajarilmayotgani sabablarini aniqlaydi va muddatida qaytarilmagan kreditning qaytarilishini taʼminlash choralarini koʻrishni talab qiladi. 36. Agar kreditni oʻz vaqtida undirish boʻyicha koʻrilgan choralar zaruriy natijani bermasa va kreditning qarz oluvchi tomonidan oʻz vaqtida va toʻliq qaytarilmaslik xavfi vujudga kelsa, bank berilgan ipoteka kreditini va u boʻyicha hisoblangan foizlarni muddatidan oldin undirish choralarini koʻradi. Ushbu shartlar kredit shartnomasida belgilangan boʻlishi shart. 37. Qarz oluvchi tomonidan ipoteka krediti va hisoblangan foizlar boʻyicha toʻlovlar umuman toʻlanmaganda yoki oʻz vaqtida toʻlanmaganda, hamda qarz oluvchi tomonidan tuzilgan kredit shartnomasi va unga ilova qilingan qaytarish grafigi boʻyicha qabul qilingan majburiyatlar doimiy buzilgan holda, shuningdek qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa hollarda, bank Oʻzbekiston Respublikasining “Ipoteka toʻgʻrisida”gi Qonunida (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2006-y., 40-son, 393-modda) belgilangan tartibda undiruvni garovga qoʻyilgan mulkka qaratadi. 38. Bankning masʼul xodimi kredit shartnomasida belgilangan tartibda kredit va garov predmetining samarali va maqsadli ishlatilishi monitoringini Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2007-yil 3-yanvardagi 2-sonli qarori bilan tasdiqlangan “Uy-joy qurilishiga, uni rekonstruksiya qilishga va sotib olishga ipoteka krediti berish toʻgʻrisida”gi nizomning (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2007-yil, 1-2-son, 9-modda) va bankning ichki kredit siyosati talablari asosida amalga oshiradi. 39. Ushbu Nizom talablarining buzilishida aybdor shaxslar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javobgarlikka tortiladilar.