Faktoring xizmatlari bozorini jadal rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(decree, 2024-08-12)

Mamlakatimizda tadbirkorlik faoliyatini moliyalashtirishning koʻchar aktivlarga asoslangan instrumentlarini rivojlantirish orqali kichik va oʻrta biznes subyektlari faoliyati uzluksizligini taʼminlash imkoniyatlarini yanada oshirish maqsadida: 1. Markaziy bank tomonidan Xalqaro moliya korporatsiyasi bilan birgalikda Xususiy huquqni unifikatsiya qilish xalqaro institutining (UNIDROIT) Faktoring boʻyicha namunaviy qonuni asosida Oʻzbekistonda faktoring xizmatlari bozorini rivojlantirishga qaratilgan qonun loyihasi ishlab chiqilganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin. 2. Markaziy bankning pul talabnomasidan boshqa shaxs foydasiga voz kechish evaziga moliyalash (keyingi oʻrinlarda — faktoring) faoliyatini amalga oshiruvchi faktoring tashkilotlarini tashkil qilish toʻgʻrisidagi taklifiga rozilik berilsin. Faktoring tashkiloti faoliyati nobank kredit tashkiloti sifatida reyestrga kiritish vositasida Markaziy bankda hisob roʻyxatidan oʻtgandan keyin amalga oshirilishi belgilab qoʻyilsin. 3. Belgilansinki, 2025-yil 1-yanvardan boshlab: a) quyidagilarga ruxsat etiladi: mijozning kontragenti norezident boʻlganda faktoring operatsiyalarini xorijiy valyutada amalga oshirishga; kredit tashkilotlariga faktoring shartnomalari boʻyicha sotib olingan pul talabnomalarini qayta sotishga (refaktoring); b) pul talabnomasidan boshqa shaxs foydasiga voz kechish boʻyicha taqiqni buzganlik uchun javobgarlik bekor qilinadi; v) voz kechilgan huquqqa boʻlgan talabnomalarning ustuvorligini taʼminlash maqsadida pul talabnomasidan voz kechish toʻgʻrisidagi xabarnomalar garov reyestrida roʻyxatga olinadi; g) qarzdorning roziligisiz pul majburiyatining valyutasi va toʻlov amalga oshiriladigan mamlakat oʻzgartirilishi mumkin emas. Vazirlar Mahkamasi bir oy muddatda ushbu Farmonning 2 va 3-bandlarida nazarda tutilgan talablardan kelib chiqib, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasiga tegishli qonun loyihasini kiritsin. 4. Markaziy bankning Faktoring xizmatlari elektron platformasini (keyingi oʻrinlarda — Faktoring platformasi) joriy qilish toʻgʻrisidagi taklifi maʼqullansin. Faktoring platformasida quyidagi imkoniyatlar nazarda tutilsin: tadbirkorlik subyektlari tomonidan faktoring xizmatlaridan foydalanish uchun pul talabnomalari toʻgʻrisidagi maʼlumot va hujjatlarni kiritish; pul talabnomasiga asos boʻlgan hujjatlarning haqiqiyligini tekshirish, shuningdek, qarzdorlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni tezkor yigʻish va ularning real vaqt rejimida tahlil qilinishini taʼminlash orqali moliyalashtirish jarayonini avtomatlashtirish; kredit tashkilotlari tomonidan taʼminot zanjiri ishtirokchilariga faktoring xizmatlari koʻrsatilishi uchun qulay, tezkor va xavfsiz texnologik infratuzilmani taqdim etish. 5. Faktoring platformasida pul talabnomalarining haqiqiyligini tekshirish, ularni roʻyxatdan oʻtkazish, qarzdorning toʻlovga qobiliyatliligini baholash va faktoring, jumladan, xalqaro faktoringni amalga oshirish imkoniyatlarini yaratish maqsadida: a) quyidagilar Markaziy bank va Raqamli texnologiyalar vazirligi bilan birgalikda “Elektron hukumat” tizimining idoralararo integratsiyalashuv platformasi orqali Faktoring platformasiga integratsiya qilinishi va axborot almashinuvi yoʻlga qoʻyilishini taʼminlasin: Soliq qoʻmitasi — elektron hisobvaraq-fakturalar maʼlumotlar bazasi, elektron tovar-transport yuk xati tizimi hamda yuridik shaxslarning moliyaviy hisobotlarini olish imkoniyati bilan soliq toʻlovchilarning elektron bazasini; Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi hamda Bojxona qoʻmitasi — Tashqi savdo operatsiyalarining yagona elektron axborot tizimini (keyingi oʻrinlarda — TSOYAEAT). Bunda Markaziy bank soʻroviga koʻra boshqa vazirlik va idoralarning axborot tizimlari va maʼlumotlar bazalarining Faktoring platformasiga integratsiya qilinishi lozimligi belgilansin; b) Markaziy bank kredit tashkilotlari Faktoring platformasiga ulanishi va ushbu platforma orqali raqamli faktoring xizmatlarini koʻrsatishni yoʻlga qoʻyishni taʼminlasin; v) ustav kapitalida davlat ulushi 50 foiz va undan yuqori boʻlgan korxonalarda aksiyador (ishtirokchi, muassis) funksiyasini amalga oshiruvchi vazirlik va idoralar ushbu korxonalarning Faktoring platformasiga ulanishi va tender hamda eng yaxshi takliflarni tanlash orqali tuzilgan hamda muddatli toʻlov koʻzda tutilgan shartnomalar boʻyicha hisobvaraq-fakturalarning platformaga joylashtirib borilishini taʼminlasin. 6. Belgilansinki, kredit tashkiloti boʻlmagan shaxslar tomonidan tashkil etiladigan faktoring elektron platformalarining axborot tizimlari xavfsizligi, kiberxavfsizlik va ularni IT auditdan oʻtkazish boʻyicha talablar Markaziy bank tomonidan oʻrnatiladi. 7. Tijorat banklari va mikromoliya tashkilotlarining faktoring xizmatlarini ommalashtirish va rivojlantirish, sohaga oid standartlarni ishlab chiqish, faktoring bozori ishtirokchilari oʻrtasida aloqalarni mustahkamlash maqsadida Faktoring milliy assotsiatsiyasini (keyingi oʻrinlarda — Assotsiatsiya) tashkil etish haqidagi tashabbusi qoʻllab-quvvatlansin. Markaziy bank Assotsiatsiya bilan birgalikda mahalliy va xalqaro bozorlardagi soʻnggi tendensiyalarni tahlil qilib, faktoringni rivojlantirish choralari koʻrilishi hamda sohadagi masalalar vakolati doirasida hal qilib borilishini taʼminlasin. Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi Savdo-sanoat palatasi, xalqaro moliya institutlari bilan birgalikda faktoring sohasida xalqaro hamkorlikni rivojlantirish hamda sohadagi yetakchi xorijiy banklar va faktoring kompaniyalari bilan aloqalar oʻrnatishga koʻmak bersin. 8. Belgilab qoʻyilsinki, tashqi savdo operatsiyalarida faktoringni keng qoʻllash imkoniyatini yaratish maqsadida: a) 2025-yil 1-yanvardan boshlab eksport kontrakti boʻyicha debitor qarzdorlikni sotib olish toʻgʻrisidagi shartnoma asosida: faktoring xizmatlarini koʻrsatuvchi kredit tashkilotlari (keyingi oʻrinlarda — moliya agentlari) rezident boʻlganda, ular toʻgʻrisidagi maʼlumotlar TSOYAEATga eksport kontrakti boʻyicha valyuta mablagʻlarini oluvchi sifatida kiritiladi hamda aktivlarni repatriatsiya qilish toʻgʻrisidagi talabning bajarilishini taʼminlash majburiyati mazkur moliya agentlariga oʻtadi; moliya agentlari norezident boʻlganda, aktivlarni repatriatsiya qilish toʻgʻrisidagi talabning bajarilishini taʼminlash majburiyati eksport qiluvchida qoladi. Bunda eksport kontraktlari boʻyicha debitor qarzdorlikni sotib olish shartnomasi asosida norezident moliya agentidan mablagʻ kelib tushganda, aktivlarni repatriatsiya qilish toʻgʻrisidagi talab bajarilgan hisoblanadi; koʻrsatilgan xizmatlar uchun moliya agentlari tomonidan ushlab qolinadigan pul talabnomasi summasining 10 foizidan ortiq boʻlmagan miqdordagi mukofot puli (diskont) debitorlik qarzi sifatida hisobga olinmaydi; b) eksport qiluvchining norezidentga (qarzdorga) nisbatan eksport shartnomasidan kelib chiqadigan xorijiy valyutadagi pul talablari evaziga rezident boʻlgan moliya agenti tomonidan milliy valyutada pul mablagʻlari berilganda, eksport qiluvchilar uchun nazarda tutilgan soliq imtiyozlarining amaldagi tartibi saqlab qolinadi. 9. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Faktoring xizmatlari bozorini rivojlantirish “yoʻl xaritasi” ilovaga muvofiq tasdiqlansin: tijorat banklari va mikromoliya tashkilotlari xodimlarining faktoring xizmatlariga oid bilim va kasbiy mahoratlarini oshirish uchun qisqa muddatli oʻquv kurslarini tashkil qilish, faktoring xizmatlarini ommalashtirish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish; Savdo-sanoat palatasi tomonidan tadbirkorlik subyektlarining faktoring xizmatlaridan xabardorligini oshirish, faktoringning afzalliklari yuzasidan tushuntirish ishlarini olib borish; Markaziy bank tomonidan kredit tashkilotlariga faktoring operatsiyalari hisobini yuritish, garov reyestrida roʻyxatdan oʻtkazish, Faktoring platformasida ishlash boʻyicha tushuntirishlar berish va faktoring bozori holati sharhini eʼlon qilib borish; Savdo-sanoat palatasi, Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi hamda Bojxona qoʻmitasi tomonidan xalqaro faktoring operatsiyalarini TSOYAEATda roʻyxatdan oʻtkazish boʻyicha qoʻllanmalar ishlab chiqish, xorijiy banklar va faktoring kompaniyalari bilan hamkorlik oʻrnatish. 10. Faktoring xizmatlari bozorini rivojlantirishning asosiy maqsadli koʻrsatkichlari sifatida quyidagilar belgilansin: faktoring xizmatlari hajmini 3 yil davomida 10 baravarga oshirish; 2026-yil yakuniga qadar davlat ulushi mavjud banklar tomonidan koʻrsatilgan faktoring xizmatlari ulushini jami moliyalashtirish hajmida 3 foizga yetkazish. 11. Markaziy bank manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu Farmondan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin. 12. Mazkur Farmonning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov va Markaziy bank raisi M.B. Nurmuratov zimmasiga yuklansin. T/r Chora-tadbirlar nomi Amalga oshirish mexanizmi Ijro muddati Masʼul ijrochilar 1. Oʻzbekistonda faktoring xizmatlari bozorining huquqiy bazasini takomillashtirish Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasiga “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga pul talabnomasidan boshqa shaxs foydasiga voz kechish evaziga moliyalash (faktoring) munosabatlarini rivojlantirishga qaratilgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi qonun loyihasini kiritish. Unda: mijozning kontragenti norezident boʻlganda, faktoring operatsiyalarini xorijiy valyutada amalga oshirishga ruxsat etish; kredit tashkilotlariga faktoring shartnomalari boʻyicha sotib olingan pul talabnomalarini qayta sotish (refaktoring)ga ruxsat etish; pul talabnomasidan boshqa shaxs foydasiga voz kechish boʻyicha taqiqni buzganlik uchun javobgarlikni bekor qilish; voz kechilgan huquqqa boʻlgan talabnomalarning ustuvorligini taʼminlash maqsadida pul talabnomasidan voz kechish toʻgʻrisidagi xabarnomalarni garov reyestrida roʻyxatga olish; qarzdorning roziligisiz pul majburiyatining valyutasi va toʻlov amalga oshiriladigan mamlakat oʻzgartirilishi mumkin emasligini belgilash; Markaziy bankka kredit tashkiloti boʻlmagan shaxslar tomonidan tashkil etilgan faktoring elektron platformalarining axborot tizimlari xavfsizligi va ularni IT auditdan oʻtkazish boʻyicha talablar oʻrnatish va ularning bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshirish vakolatini berish; faktoring tashkiloti faoliyatini tashkil qilish va faktoring xizmatlarini rivojlantirish boʻyicha boshqa mezon va meʼyorlarni aks ettirish. 2024-yil sentabr Vazirlar Mahkamasi 2. Faktoring xizmatlari elektron platformasini (keyingi oʻrinlarda — Faktoring platformasi) joriy qilish 1. Xalqaro moliya korporatsiyasi bilan hamkorlikda Faktoring platformasini joriy qilish boʻyicha texnik topshiriqnoma ishlab chiqish. 2024-yil dekabr Markaziy bank (Saydullayev) 2. Faktoring platformasi dasturchilarini tanlash va platformani ishlab chiqishni boshlash. 2025-yil fevral 3. Faktoring platformasini ishga tushirish. 2025-yil avgust — dekabr 4. Faktoring platformasiga quyidagi elektron platformalar va tizimlarni integratsiya qilish: Elektron hisobvaraq-fakturalar maʼlumotlar bazasi, elektron tovar-transport yuk xati tizimi hamda yuridik shaxslarning moliyaviy hisobotlarini olish imkoniyati bilan soliq toʻlovchilarning elektron bazasini; Tashqi savdo operatsiyalarining yagona elektron axborot tizimini. 2025-yil avgust Soliq qoʻmitasi (Kudbiyev), Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi (Qudratov), Bojxona qoʻmitasi (Mavlonov), Markaziy bank (Saydullayev), Raqamli texnologiyalar vazirligi (Shermatov) 5. Ustav kapitalida davlat ulushi 50 foiz va undan yuqori boʻlgan korxonalarning Faktoring platformasiga ulanishi, tender va eng yaxshi takliflarni tanlash orqali tuzilgan hamda muddatli toʻlov koʻzda tutilgan shartnomalar boʻyicha hisobvaraq-fakturalarni platformaga joylashtirib borilishini taʼminlash. 2025-yil avgust Davlat aktivlarini boshqarish agentligi (Ortiqov), Iqtisodiyot va moliya vazirligi (Mustafayev), vazirlik va idoralar 6. Kredit tashkilotlari Faktoring platformasiga ulanishi va ushbu platforma orqali raqamli faktoring xizmatlarini koʻrsatishni yoʻlga qoʻyishni taʼminlash. 2025-yil avgust Markaziy bank (Saydullayev) 7. Kredit tashkilotlariga Faktoring elektron platformasida operatsiyalarni amalga oshirish boʻyicha tushuntirishlar berib borish. doimiy Markaziy bank (Saydullayev) 3. Faktoring xizmati koʻrsatiladigan elektron platformalar uchun minimal talablarni joriy qilish 1. Xalqaro moliya korporatsiyasi bilan kredit tashkiloti boʻlmagan shaxslar tomonidan tashkil etiladigan faktoring elektron platformalarining axborot tizimlari xavfsizligi va IT auditdan oʻtkazish boʻyicha talablarni ishlab chiqish. 2. Ishlab chiqilgan talablarni Markaziy bank boshqaruvi tomonidan tasdiqlash. 1-banddagi Qonun qabul qilingandan soʻng bir oy muddatda Markaziy bank (Turdaliyev) 4. Tashqi savdo operatsiyalarida faktoringni keng qoʻllash imkoniyatini yaratish Tashqi savdo operatsiyalarining yagona elektron axborot tizimi (keyingi oʻrinlarda — TSOYAEAT)ni takomillashtirishni nazarda tutuvchi Hukumat qarori loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritish. Qaror loyihasida eksport kontrakti boʻyicha debitor qarzdorlikni sotib olish toʻgʻrisidagi shartnoma asosida: moliya agentlari rezident boʻlganda, ular toʻgʻrisidagi maʼlumotlar TSOYAEATga eksport kontrakti boʻyicha valyuta mablagʻlarini oluvchi sifatida kiritilishi hamda aktivlarni repatriatsiya qilish toʻgʻrisidagi talabning bajarilishini taʼminlash majburiyati mazkur moliya agentlariga oʻtishi; moliya agentlari norezident boʻlganda, aktivlarni repatriatsiya qilish toʻgʻrisidagi talabning bajarilishini taʼminlash majburiyati eksport qiluvchida qolishi. Bunda eksport kontraktlari boʻyicha debitor qarzdorlikni sotib olish shartnomasi asosida norezident moliya agentidan mablagʻ kelib tushganda, aktivlarni repatriatsiya qilish toʻgʻrisidagi talab bajarilgan hisoblanishi; koʻrsatilgan xizmatlar uchun moliya agentlari tomonidan ushlab qolinadigan pul talabnomasi summasining 10 foizidan ortiq boʻlmagan miqdordagi mukofot puli (diskont) debitorlik qarzi sifatida hisobga olinmasligini nazarda tutish. 2024-yil oktabr Investitsiya, sanoat va savdo vazirligi (Qudratov), Bojxona qoʻmitasi (Mavlonov), Markaziy bank (Abubakirov) 5. Xalqaro faktoringni rivojlantirish 1. Kredit tashkilotlari va tadbirkorlik subyektlariga xalqaro faktoring operatsiyalarini TSOYAEATda roʻyxatdan oʻtkazish boʻyicha qoʻllanmalar ishlab chiqish va rasmiy veb-saytlarda joylashtirish. 2025-yil yanvar Savdo-sanoat palatasi (Vahobov), Investitsiya, sanoat va savdo vazirligi (Qudratov), Bojxona qoʻmitasi (Mavlonov) 2. Oʻzbekiston bilan tashqi savdo aylanmasi yuqori boʻlgan davlatlardagi xorijiy bank va faktoring kompaniyalari bilan muzokaralar oʻtkazish, hamkorlik oʻrnatish va jalb qilish. 2024-2025-yillarda 3. Xalqaro faktoringda xavf-xatarlarni jilovlash maqsadida Oʻzbekiston bilan tashqi savdo aylanmasi yuqori boʻlgan davlatlar, birinchi navbatda, Xitoy, Rossiya va Qozogʻiston rezidenti boʻlgan tadbirkorlarning ishonchliligini baholash mexanizmlarini ishlab chiqish. 2025-yil avgust 6. Faktoring xizmatlarini koʻrsatuvchi kredit tashkilotlari xodimlarini oʻqitish va malakasini oshirish 1. Kredit tashkilotlari xodimlarining faktoring xizmatlariga oid bilim va kasbiy mahoratlarini oshirish uchun qisqa muddatli oʻquv kurslarini tashkil qilish boʻyicha reja-grafik tasdiqlash. 2024-yil sentabr Markaziy bank (Saydullayev), 2. Kredit tashkilotlari xodimlarini oʻqitish boʻyicha qisqa muddatli oʻquv kurslarini tashkil etish. Bunda sohada tajribaga ega xorijiy konsultantlarni jalb qilish. 2024-2025-yillarda, grafikka asosan Tijorat banklari, mikromoliya va faktoring tashkilotlari, Oʻzbekiston banklar assotsiatsiyasi 7. Tijorat banklarida faktoring xizmatlari koʻlamini kengaytirish 1. Davlat ulushi mavjud banklarda faktoringni rivojlantirishga masʼul rais oʻrinbosarini belgilash. 2024-yil sentabr “Oʻzmilliybank” AJ (Mirsoatov), AT “Xalq banki” (Atabayev), “Agrobank” ATB (Mamatqulov), “Mikrokredit-bank” ATB (Boʻtayev), “Asakabank” AJ (Tulyaganov), “Oʻzsanoatqurilish-bank” ATB (Akbarjonov), “Turonbank” ATB (Mirzayev), ATB “Biznesni rivojlantirish banki” (Annaklichev), AT “Aloqa bank” (Irisbekova) 2. Faktoring xizmatlarini ommalashtirish boʻyicha marketing va boshqa chora-tadbirlarni amalga oshirish. 2024-yil sentabr, doimiy 3. Faktoring sohasidagi ilgʻor xorijiy hamkorlarni jalb qilgan holda, davlat ulushi mavjud banklar taʼsischiligida faktoring tashkilotlarini tashkil etish. Bunda faktoring tashkiloti faoliyatiga malakali xorijiy hamkorlar jalb etilishini taʼminlash. 2024-2025-yillarda 4. Davlat ulushi mavjud banklar tomonidan koʻrsatilgan faktoring xizmatlari ulushini jami moliyalashtirish hajmida 3 foizga yetkazish. Bunda banklar uchun choraklik maqsadli koʻrsatkichlarni belgilash. 2026-yil dekabr 8. Faktoring bozorini tahlil qilish va tushuntirishlar berish 1. Faktoring bozori holati sharhini eʼlon qilib borish. Bunda: faktoring bozori ishtirokchilari tomonidan qoʻllanayotgan diskont stavkalari; faktoring xizmatlari koʻrsatilgan sohalar; faktoring xizmatlarini koʻrsatishda xavf-xatarlar yuzaga kelganda, ularni bartaraf etish boʻyicha tavsiyalarni nazarda tutish. 2025-yil apreldan oyidan boshlab har chorakda Markaziy bank (Turdaliyev) 2. Kredit tashkilotlariga faktoring operatsiyalari hisobini yuritish, garov reyestrida roʻyxatdan oʻtkazish hamda Faktoring platformasida operatsiyalarni amalga oshirish boʻyicha tushuntirishlar berib borish. doimiy 9. Faktoringga raqamli yechimlarni keng joriy qilish 1. Faktoring sohasidagi startap va IT loyihalarni moliyalashtirish uchun davlat ilmiy dasturlari doirasida grant ajratishni yoʻlga qoʻyish. 2025-yil yanvar Innovatsion rivojlanish agentligi (Rajabbayev) 2. “IT-park” rezidentlari tomonidan elektron faktoring sohasidagi startap loyihalarni ishlab chiqishni ragʻbatlantirish mexanizmlarini joriy qilish boʻyicha Hukumatga takliflar kiritish. 2025-yil yanvar Raqamli texnologiyalar vazirligi (Shermatov) 10. Tadbirkorlik subyektlari oʻrtasida faktoring xizmatidan foydalanishni ommalashtirish 1. Tadbirkorlik subyektlarining faktoring xizmatlaridan xabardorligini oshirish va tadbirkorlik faoliyatini moliyalashtirishda faktoringning afzalliklarini tushuntirishga qaratilgan seminar va davra suhbatlarini tashkil etish reja-grafigini tasdiqlash. 2024-yil sentabr Savdo-sanoat palatasi (Vahobov), Markaziy bank (Turdaliyev), tarmoq uyushmalari 2. Reja-grafik asosida seminar va davra suhbatlarini oʻtkazish. Doimiy 11. Undiruvni garovga olingan koʻchar mulkka qaratish bilan bogʻliq masalalar boʻyicha bozor ishtirokchilari va davlat organlarining xabardorligini oshirish 1. Oliy sud va Markaziy bank oʻrtasida undiruvni garovdagi mulkka, shu jumladan, koʻchar mulkka qaratish tizimini takomillashtirish boʻyicha oʻzaro hamkorlik oʻrnatish. 2024-yil oktabr Oliy sud (Islamov), Markaziy bank (Nurmuratov) 2. Sudlar tomonidan koʻrib chiqilgan koʻchar mulk taʼminoti asosida moliyalashtirish bilan bogʻliq daʼvo ishlari boʻyicha qarorlarni “public.sud.uz” veb-sahifasida izlash imkonini yaratish. 2024-yil noyabr Oliy sud (Islamov) 3. Iqtisodiy sudlarda koʻchar mulk taʼminoti asosida moliyalashtirish bilan bogʻliq nizolarni koʻrib chiqish amaliyotini umumlashtirish hamda muammolarni bartaraf etish boʻyicha takliflarni ishlab chiqish. Har yili 1-martga qadar 4. Undiruvni garovga olingan koʻchar mulkka qaratishdagi muammolarni aniqlash va ularni bartaraf etish boʻyicha takliflar ishlab chiqib, Markaziy bank va Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2025-yil dekabr Majburiy ijro byurosi (Egamberdiyev)