HOSILDORLIGI PAST BOʻLGAN YERLARDA DAVLAT EHTIYOJLARI UCHUN PAXTA XOM ASHYOSI YETISHTIRUVCHI QISHLOQ XOʻJALIGI KORXONALARINI MOLIYAVIY QOʻLLAB-QUVVATLASH TARTIBI TOʻGʻRISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASH HAQIDA
(resolution, 2025-03-03)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Hosildorligi past boʻlgan yerlarda davlat ehtiyojlari uchun qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtiruvchi fermer xoʻjaliklarini qoʻllab-quvvatlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2007-yil 5-noyabrdagi PQ-725-son qaroriga muvofiq Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Hosildorligi past boʻlgan yerlarda davlat ehtiyojlari uchun paxta xom ashyosi yetishtiruvchi qishloq xoʻjaligi korxonalarini moliyaviy qoʻllab-quvvatlash tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qoʻmitasi, Davlat statistika qoʻmitasi, “Oʻzpaxtasanoat” AJ hamda uning hududiy boʻlinmalari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va tumanlar hokimliklari hosildorligi past boʻlgan yerlarda davlat ehtiyojlari uchun paxta xom ashyosi yetishtiruvchi qishloq xoʻjaligi korxonalarini moliyaviy qoʻllab-quvvatlash boʻyicha hujjatlarning oʻz vaqtida va toʻgʻri rasmiylashtirilishini belgilangan tartibda taʼminlasinlar. 3. Quyidagi maʼlumotlarning oʻz vaqtida taqdim etilishi va haqqoniyligi yuzasidan javobgarlik: paxta xom ashyosi yetishtiriladigan haqiqiy yer maydonlari boʻyicha — tuman, qishloq xoʻjaligi, statistika, yer resurslari va davlat kadastri boʻlimlari rahbarlariga; paxta ekin maydonlarining bonitet bali boʻyicha — tuman yer resurslari va davlat kadastri boʻlimi rahbarlariga; davlat ehtiyojlari uchun topshirilgan paxta xom ashyosi hajmlari toʻgʻrisida — “Oʻzpaxtasanoat” AJning paxta tozalash korxonalari rahbarlariga; moliyaviy yordam summasini aniqlashga doir hisob-kitoblar boʻyicha — tumanlarning moliya boʻlimi hamda qishloq xoʻjaligi boʻlimi rahbarlariga yuklansin. 4. Moliyaviy qoʻllab-quvvatlash mablagʻlarining toʻgʻri hisoblanishi va foydalanilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligiga yuklansin. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi ushbu qaror bilan tasdiqlangan hosildorligi past boʻlgan yerlarda davlat ehtiyojlari uchun paxta xom ashyosi yetishtiruvchi qishloq xoʻjaligi korxonalarini moliyaviy qoʻllab-quvvatlash tartibi asosiy qoidalarining barcha bosqichlarda amalga oshirilishi yuzasidan tizimli monitoring oʻrnatsin va yil yakunlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga ushbu qarorning bajarilishi toʻgʻrisida axborot kiritsin. 5. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi oʻrinbosari R.S. Azimov zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Nizom hosildorligi past boʻlgan yerlarda davlat ehtiyojlari uchun yetishtirilgan paxta xom ashyosi kam olingan hosilining bir qismi qiymatini qoplash yoʻli bilan qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtiruvchi qishloq xoʻjaligi korxonalarini (keyingi oʻrinlarda xoʻjaliklar deb yuritiladi) moliyaviy qoʻllab-quvvatlash tartibini belgilaydi. 2. Xoʻjalik yer uchastkasining muayyan konturlari doirasida tuproqning mexanik tarkibi, undagi gumus miqdori, shoʻrlanganlik, toshloqlik, zichlik, gipslilik darajasi, yer ostidagi tosh va sizob suvlarning joylashish sathi va boshqa koʻrsatkichlardan kelib chiqqan holda, 100 balli shkala boʻyicha aniqlanadigan bonitet bali yerlarning hosildorligini aniqlash mezoni hisoblanadi. 3. Tuproq boniteti bali “Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasi boʻlinmalari tomonidan, qishloq xoʻjaligi ekinlari kadastr hosildorligini aniqlash uchun asos boʻladigan tuproq tadqiqotlari natijalari boʻyicha aniqlanadi. 4. Gʻoʻzaning kadastr hosildorligi tuproqning bir bonitet baliga 0,4 ga/s paxta xom ashyosi hisobidan aniqlanadi. 5. Xoʻjaliklarning davlat ehtiyojlari uchun paxta xom ashyosi yetishtirilayotgan, oʻrtacha bonitet bali 60 dan past boʻlgan, moliyaviy qoʻllab-quvvatlash obyektlari hisoblangan yerlari hosildorligi past boʻlgan yerlar deb hisoblanadi. Mazkur Nizomni qoʻllashda: xoʻjaliklarning oʻrtacha bonitet bali 60 hamda normativ hosildorligi 24 ga/s (60 x 0,4) va undan yuqori boʻlgan yerlari paxta xom ashyosi yetishtirishda sarflangan moddiy va mehnat xarajatlari qoplanishini taʼminlaydigan maydonlar hisoblanadi; hisob-kitoblarda bonitet bali koʻrsatkichi 40 va hosildorligi gektaridan 16 sentner boʻlgan yerlar hosildorlikning past darajasi etib qabul qilinadi. Hosildorligi gektaridan 16 sentnerdan past boʻlgan va tuproq bonitirovkasi boʻyicha ishlar bajarilmagan yerlarning bonitet bali koʻrsatkichlari bonitet bali 40 boʻlgan yerlarga tenglashtiriladi. Barcha konturlarning umumiy bonitet ballari yigʻindisi gʻoʻza maydoniga boʻlinadi va 1 gektar uchun oʻrtacha hisoblangan bonitet bali chiqariladi; yerlarning oʻrtacha bonitet bali — ballarda, 1 gektar maydondagi kadastr va normativ hosildorlik oʻrtasidagi tafovut — sentnerda, barcha maydondan olingan hosil esa yuzdan birigacha (0,01) aniqlikda — tonnada, moliyaviy yordam summasi esa — ming soʻmning oʻndan birigacha (0,1) aniqlikda hisoblanadi. 6. Har bir xoʻjalik boʻyicha hosildorligi past yerlardagi haqiqiy gʻoʻza maydoni tuman hokimi (komissiya raisi) hamda tuman qishloq xoʻjaligi, statistika, yer resurslari va davlat kadastri boʻlimlari rahbarlaridan iborat tarkibdagi komissiya qarori bilan, ekish tugagandan soʻng 20 kun mobaynida “Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasi organlari maʼlumotlari asosida aniqlanadi. Komissiya qaror qabul qilingandan soʻng 3 kun mobaynida tuman moliya boʻlimiga mazkur Nizomning 1-ilovasiga muvofiq shakl boʻyicha tuman komissiyasining hosildorligi past yerlarda ekilgan gʻoʻza maydonlari toʻgʻrisidagi xulosasini, manfaatdor xoʻjaliklarga esa — xulosadan koʻchirmani yuboradi. 7. Tuman komissiyasi tomonidan gʻoʻza ekilgan maydonlar hosildorligi past yerlar deb qabul qilingan xoʻjalik rahbari (boshqaruvchisi), komissiya xulosasidan koʻchirma olgandan soʻng 10 kun mobaynida tuman moliya boʻlimiga moliyaviy qoʻllab-quvvatlash olish uchun mazkur Nizomning 2-ilovasiga muvofiq shakl boʻyicha xoʻjalikni hosildorligi past boʻlgan yerlarda paxta xom ashyosi yetishtiruvchi xoʻjaliklar roʻyxatiga kiritish haqida ariza taqdim etadi. 8. Tuman moliya boʻlimi tuman komissiyasi xulosasida yerlarning oʻrtacha bonitet bali toʻgʻri aniqlanganligini tekshiradi va har bir xoʻjalik boʻyicha tumanning hosildorligi past yerlarida kam olinadigan paxta xom ashyosi hajmini mazkur Nizomning 3-ilovasiga muvofiq hisoblab chiqadi, bunda: bonitet balini 0,4 koeffitsiyentga koʻpaytirib gʻoʻzaning kadastr hosildorligini; normativ (24 ga/s) va kadastr hosildorlik oʻrtasidagi tafovutni; kadastr hosildorlik va 24 ga/s hosildorlik oʻrtasidagi tafovutni ekin maydoniga koʻpaytirgan holda xoʻjalik tomonidan kam olinadigan hosilning hisoblangan miqdorini aniqlaydi. 9. Tuman moliya boʻlimi tomonidan hosildorligi past boʻlgan yerlarda kam olinadigan hosil miqdori hisob-kitoblari mazkur Nizomning 3-ilovasiga muvofiq shakl boʻyicha kalendar yilning 15-iyunidan kechikmay viloyat moliya boshqarmasiga (Qoraqalpogʻiston Respublikasi Moliya vazirligiga) taqdim etiladi, u olingan hisob-kitoblarni umumlashtirib ularni kalendar yilning 15-iyulidan kechikmay Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligiga mazkur Nizomning 3a-ilovasiga muvofiq shakl boʻyicha taqdim etadi. 10. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Qishloq xoʻjaligi vazirligi bilan birgalikda, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti parametrlarida paxta yetishtiruvchi xoʻjaliklarni moliyaviy qoʻllab-quvvatlash uchun nazarda tutilgan mablagʻlardan kelib chiqqan holda, hosildorligi past boʻlgan yerlarda kam olinadigan bir tonna paxta xom ashyosiga toʻgʻri keladigan oʻrtacha hisoblangan summani aniqlaydi hamda kalendar yilning 1-sentabrigacha boʻlgan muddatda uni Qoraqalpogʻiston Respublikasi Moliya vazirligiga va viloyatlarning moliya boshqarmalariga yetkazadi. 11. Paxta xom ashyosi hosili yigʻib olinib, davlat ehtiyojlari uchun topshirilgandan soʻng, lekin kalendar yilning 15-noyabridan kechikmay, tuman moliya boʻlimiga: taqqoslama dalolatnomalar asosida tuzilgan, paxta tozalash korxonasi va xoʻjaliklar oʻrtasida rasmiylashtirilgan, davlat ehtiyojlari uchun kontraktatsiya shartnomasiga muvofiq sotilgan paxta xom ashyosi miqdori toʻgʻrisidagi mazkur Nizomning 4-ilovasiga muvofiq shakl boʻyicha paxta tozalash korxonasining maʼlumotnomasi; tuman hokimligi komissiyasining hosildorligi past boʻlgan yerlarda haqiqatan hosili yigʻib olingan paxta maydoni toʻgʻrisidagi xulosasi mazkur Nizomning 5-ilovasiga muvofiq shakl boʻyicha taqdim etiladi. 12. Tuman moliya boʻlimi tuman qishloq xoʻjaligi boʻlimi bilan birgalikda, hosildorligi past boʻlgan yerlarda davlat ehtiyojlari uchun paxta xom ashyosi yetishtirgan xoʻjaliklarni moliyaviy qoʻllab-quvvatlash summasini olingan maʼlumotlar asosida, mazkur Nizomning 6-ilovasiga muvofiq shakl boʻyicha hisoblab chiqadi. 13. Moliyaviy qoʻllab-quvvatlash summasini aniqlash boʻyicha hisob-kitoblar haqiqiy kadastr hosildorlik olinishini taʼminlagan xoʻjaliklar boʻyicha amalga oshiriladi. Bunda: haqiqiy kadastr hosildorlik boʻyicha aniqlab hisoblab chiqilgan mahsulot hajmini davlatga sotishni taʼminlamagan xoʻjaliklarga (tegishli organlar xulosalari asosida qabul qilingan hokimlik komissiyasi qarori bilan tasdiqlangan tabiiy ofatlar yoki boshqa yengib boʻlmaydigan kuch vaziyatlari (fors-major) natijasida ekinlarning shikastlanganligi holatlari bundan mustasno) moliyaviy qoʻllab-quvvatlash summasi hisoblanmaydi; hosildorligi past boʻlgan yerlarda kadastr hosildorlikdan yuqori hosil olishni taʼminlagan xoʻjaliklarni ragʻbatlantirish maqsadida moliyaviy qoʻllab-quvvatlash summasi kadastr hosildorlik boʻyicha hisoblanadi. Kadastr hosildorlikdan yuqori olingan hosil uchun moliyaviy qoʻllab-quvvatlash summasi qisqartirilmaydi; paxta xom ashyosini davlat ehtiyojlari uchun hamda boshqa qayta ishlash korxonalariga (“SASK” QK, “Mirishkor” va boshqalarga) sotgan xoʻjaliklarga belgilangan tartibda hisoblangan moliyaviy qoʻllab-quvvatlash summasidan davlat ehtiyojlari uchun sotilgan paxta hajmiga mutanosib summa toʻlanadi. 14. Tuman qishloq xoʻjaligi boʻlimi bilan kelishgan holda tuman moliya boʻlimi tomonidan amalga oshirilgan yigʻma hisob-kitoblar tuman hokimi tomonidan tasdiqlanadi va kalendar yilning 20-noyabridan kechikmay viloyat moliya boshqarmasiga (Qoraqalpogʻiston Respublikasi Moliya vazirligiga) taqdim etiladi. 15. Viloyatlar moliya boshqarmalari (Qoraqalpogʻiston Respublikasi Moliya vazirligi) tumanlar moliya boʻlimlari tomonidan tayyorlangan axborotlar hamda hisob-kitoblarning toʻliqligi va toʻgʻriligini tekshirib, ularni mintaqa boʻyicha umumlashtiradilar hamda viloyat hokimi (Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi) tomonidan tasdiqlangan viloyatning hosildorligi past boʻlgan yerlarida davlat ehtiyojlari uchun paxta xom ashyosi yetishtirgan xoʻjaliklarni moliyaviy qoʻllab-quvvatlash summasining yigʻma hisob-kitobini mazkur Nizomning 6a-ilovasiga muvofiq shakl boʻyicha kalendar yilning 1-dekabridan kechikmay Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligiga taqdim etadilar. 16. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi materiallar kelib tushishiga koʻra ularni bir hafta mobaynida umuman viloyatlar (Qoraqalpogʻiston Respublikasi) hamda tumanlar boʻyicha koʻrib chiqadi, toʻlash uchun qabul qilingan moliyaviy qoʻllab-quvvatlash summasi hisob-kitobini elektron pochta orqali viloyatlar moliya boshqarmalari (Qoraqalpogʻiston Respublikasi Moliya vazirligi)ga yetkazadi. 17. Hosildorligi past boʻlgan yerlarda davlat ehtiyojlari uchun paxta xom ashyosi yetishtiruvchi xoʻjaliklarni moliyaviy qoʻllab-quvvatlash uchun mablagʻlar Oʻzbekiston Respublikasi respublika budjetida nazarda tutiladi va taqdim etilgan hisob-kitoblarga muvofiq Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti, viloyatlar va Toshkent shahar mahalliy budjetlariga oʻtkaziladi. 18. Viloyatlar moliya boshqarmalari (Qoraqalpogʻiston Respublikasi Moliya vazirligi) 2 kun mobaynida xoʻjaliklar boʻyicha tasdiqlangan moliyaviy qoʻllab-quvvatlash summasini tumanlarning moliya boʻlimlariga yetkazadilar. 19. Tuman moliya boʻlimi tasdiqlangan hisob-kitoblar olingandan soʻng 3 bank kuni mobaynida viloyat moliya boshqarmasi (Qoraqalpogʻiston Respublikasi Moliya vazirligi) tomonidan tasdiqlangan hisob-kitob nusxasini ilova qilgan holda, toʻlov topshiriqnomasini gʻaznachilikning tuman boʻlinmasiga xoʻjalikning hisob-raqamiga oʻtkazish uchun taqdim etadi. 20. Mablagʻlarni har bir xoʻjalikka oʻtkazish Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan belgilanadigan maxsus hisob raqamiga oʻtkazish orqali amalga oshiriladi. Gʻaznachilik boʻlinmalari hosildorligi past boʻlgan yerlarda davlat ehtiyojlari uchun paxta xom ashyosi yetishtiruvchi xoʻjaliklarni moliyaviy qoʻllab-quvvatlash summasini oʻtkazishda moliya organlaridan shartnoma tuzishni yoki xarajatlar smetasi taqdim etishni talab qilmaydilar. 21. Xoʻjaliklarga moliyaviy qoʻllab-quvvatlash summasini toʻlash Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan joriy moliyaviy yil uchun Oʻzbekiston Respublikasi respublika budjetida nazarda tutilgan budjetdan ajratiladigan mablagʻlar doirasida amalga oshiriladi. 22. Budjetdan xoʻjaliklarning maxsus hisob raqamiga tushgan moliyaviy qoʻllab-quvvatlash mablagʻlari: budjetga va budjetdan tashqari jamgʻarmalarga toʻlovlar boʻyicha qarzdorlikni, bank kreditlari va ish haqi, shuningdek paxta xom ashyosi yetishtirish uchun sotib olingan moddiy-texnika resurslari va koʻrsatilgan xizmatlar uchun qarzlarni toʻlashga; kelgusi yil hosili uchun sotib olinadigan resurslar va koʻrsatiladigan xizmatlar uchun oldindan toʻlovlarni amalga oshirishga; yerlarning meliorativ holatini yaxshilash tadbirlarini va xoʻjalikning ishlab chiqarish faoliyati bilan bogʻliq boshqa xarajatlarni moliyalashtirishga yoʻnaltiriladi. 23. Viloyatlar moliya boshqarmalari (Qoraqalpogʻiston Respublikasi Moliya vazirligi) va Davlat soliq qoʻmitasining hududiy boshqarmalari, maqsadli mablagʻlardan foydalanish tugallangandan keyin 10 kun mobaynida Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligiga hosildorligi past boʻlgan yerlarda davlat ehtiyojlari uchun paxta xom ashyosi yetishtirgan xoʻjaliklarni moliyaviy qoʻllab-quvvatlash uchun tushgan mablagʻlardan foydalanilishi boʻyicha hisobotni mazkur Nizomning 7-ilovasiga muvofiq shakl boʻyicha taqdim etadilar. 24. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Davlat moliyaviy nazorati inspeksiyasi ajratilgan mablagʻlarning toʻgʻri hisoblanganligi va ulardan foydalanilishini tekshiradi. Ushbu maqsadda har yili 1-chorakda oldingi yilda toʻlangan mablagʻlarni tekshirish amalga oshiriladi. 25. Hosildorligi past boʻlgan yerlarda davlat ehtiyojlari uchun paxta xom ashyosi yetishtiruvchi xoʻjaliklarni moliyaviy qoʻllab-quvvatlash ushbu Nizomning 8-ilovasiga muvofiq sxema boʻyicha amalga oshiriladi.