“Elektron tijorat toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish haqida
(law, 2022-12-31)

1. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi elektron tijorat sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.

2. Elektron tijorat toʻgʻrisidagi qonunchilik
Elektron tijorat toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir. Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining elektron tijorat toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.

3. Elektron tijorat
Axborot tizimlaridan foydalangan holda tuziladigan shartnomaga (bundan buyon matnda elektron tijoratdagi shartnoma deb yuritiladi) muvofiq amalga oshiriladigan tovarlar (ishlar, xizmatlar) oldi-sotdisi elektron tijoratdir.

4. Elektron tijoratning asosiy prinsiplari
Elektron tijoratning asosiy prinsiplari quyidagilardan iborat: elektron tijoratda tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish erkinligi; elektron tijoratda shartnomalar tuzishning ixtiyoriyligi; elektron tijoratda ishtirok etish shart-sharoitlarining tengligi; elektron tijorat ishtirokchilarining huquqlari va qonuniy manfaatlari himoya qilinishi.

5. Elektron tijorat sohasidagi davlat siyosati
Elektron tijorat sohasidagi davlat siyosati elektron tijoratni rivojlantirish uchun huquqiy, iqtisodiy, tashkiliy, texnikaviy va boshqa shart-sharoitlar yaratishga yoʻnaltirilgandir. Elektron tijorat sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat: elektron tijorat vositasida amalga oshiriladigan tadbirkorlik faoliyatini qoʻllab-quvvatlash va ragʻbatlantirish; elektron tijorat vositasida amalga oshiriladigan tadbirkorlik sohasiga investitsiyalar, zamonaviy texnologiyalar va jihozlarni jalb etish uchun shart-sharoitlar yaratish; tadbirkorlik faoliyati subyektlarini ularning elektron tijorat sohasidagi faoliyati uchun zarur boʻlgan huquqiy, iqtisodiy, statistik, ishlab chiqarish-texnologik, ilmiy-texnikaviy va boshqa axborot bilan taʼminlash; elektron tijorat sohasidagi ilmiy-texnikaviy tadqiqotlarni ragʻbatlantirish, kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish; elektron tijorat sohasidagi xalqaro hamkorlik.

6. Elektron tijorat sohasini davlat tomonidan tartibga solish
Elektron tijorat sohasini davlat tomonidan tartibga solishni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi va u elektron tijorat sohasida maxsus vakolat bergan davlat organi (bundan buyon matnda maxsus vakolatli davlat organi deb yuritiladi) amalga oshiradi.

7. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining elektron tijorat sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi: elektron tijorat sohasidagi davlat siyosatining amalga oshirilishini taʼminlaydi; elektron tijorat sohasidagi davlat dasturlarini tasdiqlaydi va amalga oshiradi; davlat organlarining elektron tijorat sohasidagi faoliyatini muvofiqlashtirib boradi; elektron tijorat sohasidagi xalqaro hamkorlikni taʼminlaydi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

8. Maxsus vakolatli davlat organining vakolatlari
Maxsus vakolatli davlat organi: elektron tijorat sohasidagi davlat dasturlarini shakllantirish va amalga oshirishda ishtirok etadi; boshqa manfaatdor davlat organlari va oʻzga tashkilotlar bilan birgalikda, oʻz vakolatlari doirasida elektron tijorat sohasidagi standartlar, normalar va qoidalarni ishlab chiqadi hamda tasdiqlaydi; elektron tijoratni rivojlantirish uchun shart-sharoitlar yaratish boʻyicha takliflar ishlab chiqadi; elektron tijorat ishtirokchilarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish chora-tadbirlarini koʻradi; elektron tijorat toʻgʻrisidagi qonunchilikni takomillashtirishda va ularning ijrosini taʼminlashda ishtirok etadi; elektron tijorat sohasidagi tadqiqotlarni va monitoringni tashkil etadi. Maxsus vakolatli davlat organi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

9. Elektron tijoratdagi elektron hujjatlarning va elektron xabarlarning yuridik kuchi
Elektron tijoratdagi elektron hujjatlar, shuningdek elektron shaklda qayd etilgan, yuboruvchisini identifikatsiya qilish imkoniyatini beradigan axborot (bundan buyon matnda elektron xabarlar deb yuritiladi) oʻz qoʻli bilan imzolangan qogʻozdagi hujjatlarga tenglashtiriladi va ulardan bitimlar tuzilganligining dalili sifatida foydalanilishi mumkin. Elektron tijoratdagi shartnoma faqat axborot tizimlaridan foydalanilgan holda tuzilganligiga asoslanib haqiqiy emas deb topilishi mumkin emas. Elektron tijoratda oferta elektron hujjat tarzida tuziladi. Elektron tijorat ishtirokchisining oferta qabul qilinganligi toʻgʻrisidagi javobi (aksept) elektron hujjat yoki elektron xabar tarzida yoxud ofertada koʻrsatilgan shartlarni bajarish boʻyicha harakatlarni sodir etish yoʻli bilan amalga oshirilishi mumkin.

10. Elektron tijorat ishtirokchisi
Elektron tijoratda tovarlarni (ishlarni, xizmatlarni) sotuvchi yoki ularning xaridori boʻlgan yuridik yoki jismoniy shaxs elektron tijorat ishtirokchisidir. Elektron tijoratda tovarlarni (ishlarni, xizmatlarni) sotuvchi yuridik shaxs yoki yakka tartibdagi tadbirkor hisoblanadi. Elektron tijoratda ishtirok etish, agar qonunda boshqacha qoida belgilanmagan boʻlsa, uning ishtirokchisiga nisbatan axborot tizimlaridan foydalanmasdan amalga oshirilayotgan tadbirkorlik faoliyatiga nisbatan qoʻshimcha talablar yoki cheklovlar belgilanishi uchun asos boʻla olmaydi.

11. Elektron tijorat ishtirokchisining huquq va majburiyatlari
Elektron tijorat ishtirokchisi quyidagi huquqlarga ega: elektron tijorat maqsadida ishlab turgan axborot resurslarida ofertani joylashtirish (taklif etish); elektron tijoratdagi shartnomalarni tuzish yoʻli bilan tovarlarni (ishlarni, xizmatlarni) realizatsiya qilish yoki olish; elektron hujjatlar va elektron xabarlarni axborot vositachilariga saqlash uchun topshirish. Elektron tijorat ishtirokchisi — tovarlarni (ishlarni, xizmatlarni) sotuvchi: elektron tijoratda tovarlarni (ishlarni, xizmatlarni) realizatsiya qilishda raqobat toʻgʻrisidagi va isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish haqidagi qonunchilik talablariga rioya etishi; qonunchilikka muvofiq elektron hujjatlar va elektron xabarlarning saqlanishini taʼminlashi; elektron tijorat sohasidagi standartlar, normalar va qoidalarga rioya etishi shart. Elektron tijorat ishtirokchisi — tovarlarni (ishlarni, xizmatlarni) sotuvchi davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan paytdan eʼtiboran, faoliyatning litsenziyalanadigan turini amalga oshirgan taqdirda esa tegishli litsenziyani olgan paytdan eʼtiboran elektron tijoratni amalga oshirish huquqiga ega. Elektron tijorat ishtirokchisi qonun hujjatlariga hamda shartnomaga muvofiq boshqa huquqlarga ega boʻlishi va uning zimmasida oʻzga majburiyatlar boʻlishi mumkin.

111. Elektron tijorat sohasida hisob-kitoblar
Elektron tijorat sohasida hisob-kitoblar Oʻzbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi, “Elektron toʻlovlar toʻgʻrisida”gi, “Elektron hujjat aylanishi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi qonunlari, ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.

12. Axborot vositachisi
Elektron tijoratda elektron hujjatlar va elektron xabarlar aylanishi bilan bogʻliq xizmatlar koʻrsatuvchi yuridik shaxs axborot vositachisidir. Axborot vositachilari jumlasiga quyidagilar kiradi: elektron tijorat ishtirokchilarining elektron hujjatlari va elektron xabarlari aylanishi boʻyicha xizmatlar koʻrsatuvchi telekommunikatsiya tarmoqlari operatorlari va provayderlari; elektron tijorat ishtirokchilarining toʻlov tizimlaridan foydalanilishini va toʻlovlar oʻtkazilishini taʼminlash boʻyicha xizmatlar koʻrsatuvchi banklar; elektron yarmarkalar, kimoshdi savdolari va tanlovlar tashkil etilishini amalga oshiruvchi yuridik shaxslar; elektron tijorat ishtirokchilarining elektron hujjatlari va elektron xabarlarini saqlash boʻyicha xizmatlar koʻrsatuvchi yuridik shaxslar. Axborot vositachilari jumlasiga qonunchilikka muvofiq boshqa yuridik shaxslar ham kiritilishi mumkin.

13. Axborot vositachisining huquq va majburiyatlari
Axborot vositachisi quyidagi huquqlarga ega: oʻz vakolati doirasida shartnoma asosida elektron tijoratda elektron hujjatlar va elektron xabarlar aylanishi bilan bogʻliq xizmatlar koʻrsatish; elektron tijorat ishtirokchilariga koʻrsatiladigan xizmatlar shartlarini belgilash. Axborot vositachisi: elektron tijorat sohasidagi standartlar, normalar va qoidalarga rioya etishi; oʻzining toʻliq nomi, tashkiliy-huquqiy shakli, koʻrsatiladigan xizmatlar, ularni koʻrsatish shartlari va qiymatlari (tariflari) haqidagi axborotni elektron tijorat ishtirokchilariga oshkor qilishi; elektron hujjatlarning va elektron xabarlarning mazmunini, ulardan foydalanish tartibini oʻzgartirmasligi (bundan elektron tijorat ishtirokchilari bilan tuzilgan shartnomalarda nazarda tutilgan hollar mustasno); elektron hujjatlarni, elektron xabarlarni hamda shaxsga doir maʼlumotlarni ruxsatsiz foydalanishdan himoya qilish chora-tadbirlari bilan taʼminlashi; elektron hujjatlarni va elektron xabarlarni uchinchi shaxslarga yubormasligi (bundan qonunda yoki shartnomada nazarda tutilgan hollar mustasno) shart. Elektron tijorat ishtirokchilarining axborot vositachisi orqali yuborilayotgan elektron hujjatlari va elektron xabarlari mazmuni bilan bogʻliq boʻlgan huquqiy oqibatlar uchun axborot vositachisi javobgar boʻlmaydi. Axborot vositachisi qonunchilikka hamda shartnomaga muvofiq boshqa huquqlarga ega boʻlishi va uning zimmasida oʻzga majburiyatlar boʻlishi mumkin.

14. Elektron tijoratdagi shartnoma shartlari
Elektron tijoratdagi shartnoma shartlari qonunchilik talablariga muvofiq boʻlishi kerak. Elektron tijoratdagi shartnoma unga hamma foydalanishi mumkin boʻlgan axborot resursida joylashtirilgan elektron hujjatga havola qilish yoʻli bilan kiritiladigan alohida shartlarni oʻz ichiga olishi mumkin. Bu holda elektron hujjatni joylashtirgan elektron tijorat ishtirokchisi qonunchilikda yoki shartnomada belgilangan muddat mobaynida undan erkin foydalanish imkoniyatini taʼminlashi, bu muddat oʻtganidan keyin esa mazkur elektron hujjatning qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda saqlanishini taʼminlashi shart.

15. Elektron tijoratdagi shartnomani tuzish va bajarish
Elektron tijoratdagi shartnoma akseptni amalga oshirish yoʻli bilan: elektron hujjat tarzida; elektron xabar tarzida; ofertada koʻrsatilgan shartlarni bajarish boʻyicha harakatlarni sodir etish orqali tuzilishi mumkin. Elektron tijoratdagi shartnoma ofertani yuborgan elektron tijorat ishtirokchisi tomonidan ofertaning aksepti olingan paytdan eʼtiboran tuzilgan deb eʼtirof etiladi. Elektron tijoratdagi shartnomani bajarish bilan bogʻliq hujjatlar elektron hujjat tarzida yoki qogʻozda rasmiylashtirilishi mumkin.

16. Elektron tijoratda ofertaga qoʻyiladigan talablar
Elektron tijoratda oferta: oferta qiluvchi elektron tijorat ishtirokchisining toʻliq nomini; oferta qiluvchi elektron tijorat ishtirokchisining pochta va elektron manzilini; qonunchilikda nazarda tutilgan hollarda litsenziya yoki ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatning mavjudligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni (litsenziyaning yoki ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatning raqami, amal qilish muddati, litsenziyani yoki ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatni berishga vakolatli organning nomi); elektron tijoratdagi shartnomani tuzish tartibini; elektron tijoratdagi shartnoma shartlarini kelishib olish chogʻida unga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish imkoniyati hamda tartibini; akseptni yuborish va chaqirib olish tartibini; tovarlarni (ishlarni, xizmatlarni) yetkazib berish va ularga haq toʻlash shartlarini, shuningdek ular uchun taklif etilayotgan narxlarni (tariflarni); hamma foydalanishi mumkin boʻlgan axborot resursida joylashtirilgan elektron hujjatga havola qilish yoʻli bilan shartnomaga kiritiladigan shartlarga taalluqli qaydlarni oʻz ichiga olgan boʻlishi kerak. Elektron tijoratda oferta qonunchilikka muvofiq boshqa axborotni ham oʻz ichiga olishi mumkin.

17. Elektron tijoratda davlat xaridlari va korporativ xaridlarni amalga oshirish
Elektron tijorat doirasidagi davlat xaridlari va korporativ xaridlarni tashkil etish hamda oʻtkazish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

18. Elektron tijoratda shaxsga doir maʼlumotlardan foydalanish
Agar taraflarning kelishuvida va (yoki) qonunchilikda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, elektron tijoratda shaxsga doir maʼlumotlardan shartnoma maqsadidan oʻzga maqsadlarda foydalanish hamda ularni uchinchi shaxslarga berish taqiqlanadi. Shaxsga doir maʼlumotlardan ofertani va (yoki) reklamani tarqatish, shu jumladan elektron hujjatlarni yoki elektron xabarlarni ommaviy tarzda yuborish orqali tarqatish uchun ushbu maʼlumotlar egasining roziligisiz foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.

19. Nizolarni hal etish
Elektron tijorat sohasidagi nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.

20. Elektron tijorat toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Elektron tijorat toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.