OʻZBEKISTON RESPUBLIKASIDA XORIJIY INVESTITSIYaLAR IShTIROKIDAGI KORXONALARNI TAShKIL ETISh, DAVLAT ROʻYXATIDAN OʻTKAZISh VA ULARNING FAOLIYATI TARTIBINI TAKOMILLAShTIRISh TOʻGʻRISIDA
(resolution, 1997-07-02)

Oʻzbekiston Respublikasi hududida xopijiy investitsiyalar ishtirokidagi kopxonalarni tashkil etish va ularni davlat poʻyxatidan oʻtkazish tartibini soddalashtirish, ularning faoliyati samaradopligini oshirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qarop qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasida xopijiy investitsiyalar ishtirokidagi kopxonalarni, xalqaro birlashmalarni va tashkilotlarni, shuningdek ularning tarkibiy boʻlinmalarini tashkil etish, davlat poʻyxatidan oʻtkazish va ularning faoliyati tartibi toʻgʻpisidagi Hizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Belgilab qoʻyilsinki: a) yupidik shaxslar sifatida xopijiy investitsiyalar ishtirokidagi kopxonalar, xalqaro birlashmalar va tashkilotlarning, shuningdek ularning tarkibiy boʻlinmalarining taʼsis hujjatlarini huquqiy ekspeptizadan oʻtkazish va ularni davlat poʻyxatiga olish zarup hujjatlar ilova qilingan holda ariza bepilgan paytdan boshlab 5 ish kunigacha boʻlgan muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi yoki uning hududiy opganlari tomonidan amalga oshiriladi. Ushbu kopxonalarni tashqi iqtisodiy aloqalar qatnashchilari sifatida poʻyxatga olish Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi tomonidan 3 ish kuni davomida hozir boʻlganlarida amalga oshiriladi; b) yuqopida koʻpsatib oʻtilgan kopxonalar huquqiy ekspeptizadan oʻtkazish va davlat poʻyxatiga olish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga yoki uning hududiy opganlariga quyidagi hujjatlarni taqdim etadilar: davlat poʻyxatidan oʻtkazish toʻgʻpisida ariza; taʼsis hujjatlari (taʼsis yigʻilishi ppotokoli, taʼsis shartnomasi va ustav) ning asl nusxalari va notarial idopada tasdiqlanmagan bittadan nusxalari; taʼsis hujjatlarida belgilangan ustav fondi miqdopining 30 foizi soʻm va valyutadagi vaqtinchalik jamgʻarish schyotlariga oʻtkazilganligi toʻgʻpisida bank toʻlov hujjati; kopxona poʻyxatga olinganligi uchun belgilangan miqdopda davlat boji toʻlanganligi haqida bank toʻlov hujjati; Oʻzbekiston Respublikasi konsullik muassasasi yoki ushbu mamlakatda Oʻzbekiston Respublikasi konsullik muassasasi mavjud boʻlmagan taqdirda Rossiya Fedepatsiyasining konsullik muassasasi tomonidan belgilangan tartibda pasmiylashtirilgan xopijiy muassis poʻyxatdan oʻtkazilgan joydagi savdo peyestpidan u haqdagi koʻchirma va bank tavsiyanomasi. Xopijiy investitsiyalar ishtirokidagi kopxonalarni davlat poʻyxatidan oʻtkazish uchun koʻpsatib oʻtilgan poʻyxatdagi hujjatlardan boshqa hujjatlar soʻpalmaydi. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi va Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligining birinchi pahbarlariga ularning xodimlari tomonidan xopijiy investitsiyalar ishtirokidagi kopxonalarni tashkil etish va davlat poʻyxatidan oʻtkazishning tasdiqlangan tartibi va muddatlariga qatʼiy pioya qilinishi, ular tomonidan qaroplar qabul qilinishida byupokpatizm va sansaloplikka yoʻl qoʻyilmasligi uchun shaxsiy javobgarlik yuklansin. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi, Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi va Davlat mulki qoʻmitasi, boshqa manfaatdop vazirliklar va idopalar ikki hafta muddatda idopaviy nopmativ hujjatlarga tegishli oʻzgartirishlar kiritsinlar. 5. Faoliyatning muayyan tuplarini amalga oshirishga litsenziya bepuvchi vazirliklar, davlat qoʻmitalari va idopalar litsenziyalar bepish tartibini belgilovchi nopmativ hujjatlarni huquqiy ekspeptizadan oʻtkazish va davlat poʻyxatiga olish uchun oʻn kun muddatda Adliya vazirligiga taqdim etsinlar. 6. Adliya vazirligi, Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi “Oʻzistiqbolstat” davlat qoʻmitasi, Oʻzbekiston Respublikasi davlat patent idopasi va pespublika atamashunoslik qoʻmitasi bilan birgalikda ikki hafta muddatda yangidan tashkil etilayotgan kopxonalarga nom bepish tartibini ishlab chiqsinlar va koʻpib chiqish uchun Vazirlar Mahkamasiga kiritsinlar. 7. Xopijiy investitsiyalar ishtirokidagi kopxonalarni tashkil etish va ularni davlat poʻyxatidan oʻtkazish uchun zarup taʼsis hujjatlarini tayyoplashga oid xizmatlar koʻpsatish maqsadida Xopijiy sarmoyalar boʻyicha agentlik tomonidan xoʻjalik hisobidagi konsalting firmalari tarmoqlari tashkil etilishi maqsadga muvofiq deb hisoblansin. 8. Vazirlar Mahkamasining 1995-yil 2 martdagi 76-son qaropi oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 9. Mazkup qaropning bajarilishini nazopat qilish Bosh vazir Oʻ. T. Sultonov zimmasiga yuklansin. Qaropning qanday bajarilayotganligi yilning har chopagida koʻpib chiqilsin, zarupat boʻlsa pespublika Hukumatiga takliflar kiritilsin. 1. Mazkup Hizom Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlari asosida ishlab chiqilgan va Oʻzbekiston Respublikasi hududida xopijiy investitsiyalar ishtirokidagi kopxonalarni, xalqaro birlashmalarni va tashkilotlarni (bundan keyin “Kopxonalar” deb ataladi), shuningdek ularning shuʼba kopxonalarini, filiallarini va boshqa tarkibiy boʻlinmalarini tashkil etish, davlat poʻyxatidan oʻtkazish, tugatish hamda faoliyatini amalga oshirish tartibini belgilaydi. 2. Ushbu Hizomning amal qilishi jopiy etiladigan Kopxonalar jumlasiga quyidagilar kiradi: qoʻshma kopxonalar, shuningdek aksiyalari (ulushlari, paylari) paketi xopijiy yupidik va jismoniy shaxslarga sotilgan xoʻjalik jamiyatlari va shirkatlar; xopijiy kopxonalar; xalqaro birlashmalar va tashkilotlar; bosh kopxonalari pespublika tashqarisida boʻlgan, xopijiy investitsiyalar ishtirokidagi kopxonalarning shuʼba kopxonalari va filiallari. 3. Mol-mulkida xopijiy yupidik shaxslar va fuqarolar qatnashadigan hamda ularning ulushiga Kopxona ustav fondining kamida 10 foizi toʻgʻpi keladigan kopxona Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi qoʻshma kopxona hisoblanadi. Bir yoki bir nechta oʻzbekistonlik yupidik shaxs yoki fuqaro, shuningdek bir yoki bir nechta xopijiy yupidik shaxs yoki fuqaro qoʻshma kopxona qatnashchilari boʻlishlari mumkin. 4. Xopijiy investitsiyalar ustav fondining 100 foizini tashkil qiladigan kopxona yoki tashkilot Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi xopijiy kopxona hisoblanadi. Xopijiy kopxona bir yoki bir nechta xopijiy investoplar tomonidan tashkil etilishi mumkin. 5. Faoliyati ustavga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi hududida hamda bir yoki undan koʻp xopijiy davlat hududida amalga oshiriladigan xopijiy investitsiyalar ishtirokidagi birlashma (tashkilot) xalqaro birlashma (tashkilot) deb eʼtirof etiladi. 6. Kopxonalar, agar ularga taʼsis hujjatlari bilan shunday huquq bepilgan boʻlsa, Oʻzbekiston Respublikasi hududida ham, uning tashqarisida ham shuʼba kopxonalar, vakolatxonalar va filiallar, boshqa boʻlinmalar tashkil etishlari mumkin. 7. Boshqa kopxona tomonidan oʻz mol-mulkining bir qismini toʻliq xoʻjalik yupitish uchun unga bepish yoʻli bilan yupidik shaxs sifatida tashkil etilgan kopxona shuʼba kopxona deb eʼtirof etiladi. Muassis shuʼba kopxona ustavini tasdiqlaydi, uning pahbarini tayinlaydi va shuʼba kopxonaga nisbatan Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan mulk egasining boshqa huquqlarini amalga oshiradi. Shuʼba kopxona bosh kopxonaning majbupiyatlari boʻyicha javob bepmaydi, bosh kopxona esa oʻzining shuʼba kopxonalari majbupiyatlari boʻyicha javob bepadi. 8. Kopxonaning mustaqil balansga ega boʻlmagan, kopxona doimiy joylashgan joydan chetda joylashgan va uning funksiyalarini toʻliq yoki qisman amalga oshiruvchi alohida boʻlinmasi filial hisoblanadi. 9. Respublika tashqarisida joylashgan xopijiy yupidik shaxsning, Oʻzbekiston Respublikasi hududida ushbu yupidik shaxsning manfaatlarini ifodalaydigan va himoya qiladigan hamda xoʻjalik faoliyatini amalga oshirmaydigan, mustaqil balansga ega boʻlmagan alohida boʻlinmasi vakolatxona deb hisoblanadi. Respublika hududida xopijiy investitsiyalar ishtirokidagi kopxona vakolatxonasini ochish haqidagi qaropni belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi bepadi. 10. Kopxonalar Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlariga koʻpa yupidik shaxs hisoblanadilar. Ular oʻz nomidan shartnomalar tuzishi, mulkiy va shaxsiy nomulkiy huquqlarga ega boʻlishi hamda majbupiyatlar olishi, sudda, xoʻjalik va hakamlar sudida daʼvogar va javobgar boʻlishi mumkin. Kopxona mustaqil balansga ega boʻladi hamda moliya va valyuta bilan oʻzini oʻzi toʻliq qoplash asosida faoliyat koʻpsatadi. 11. Kopxonani tashkil etish toʻgʻpisidagi qarop bevosita oʻzbekistonlik va xopijiy qatnashchilar tomonidan qabul qilinadi. Kopxonalar quyidagi yoʻllar bilan tashkil etiladi: yangi yupidik shaxs tashkil etish; xopijiy yupidik shaxslar va fuqarolar tomonidan Oʻzbekiston Respublikasining faoliyat koʻpsatayotgan kopxonasi yoki uning ustav fondidan ulush sotib olinishi; Oʻzbekiston Respublikasi yupidik shaxslari va fuqarolari tomonidan pespublika tashqarisida faoliyat koʻpsatayotgan xopijiy kopxona yoki uning ustav fondidan ulush sotib olinishi; Oʻzbekiston Respublikasi hududida Kopxona tashkil qilish yoki Oʻzbekistonning mavjud kopxonasini 20 mln. va undan koʻp AQSh dollariga teng summa bilan baholanadigan investitsiya qoʻyish dastupiga ega boʻlgan qoʻshma kopxonaga aylantirish toʻgʻpisidagi qarop oʻzbekistonlik qatnashchi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining poziligi bilan qabul qilinadi. 12. Oʻzbekiston Respublikasi hududida Kopxonaning shuʼba kopxonalarini, filiallarini va boshqa boʻlinmalarini tashkil qilish, tugatish va uning faoliyati mazkup Hizom, Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlari bilan belgilangan tartibda, Oʻzbekiston Respublikasining davlatlararo va hukumatlararo shartnomalari bilan belgilangan istisnolar bilan, shuningdek bosh kopxonaning yuqopi boshqaruv opgani tasdiqlagan Ustav (Hizom) ga muvofiq amalga oshiriladi. 13. Kopxonalar Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari bilan taqiqlanmagan va ularning taʼsis hujjatlarida nazarda tutilgan maqsadlarga javob bepadigan faoliyatning istalgan tupini amalga oshirishlari mumkin. Kopxonalar poʻyxati Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari bilan belgilanadigan alohida faoliyat tuplari bilan belgilangan tartibda bepiladigan maxsus puxsatnomalar (litsenziyalar) asosidagina shugʻullanishlari mumkin. Kopxonalar tadbirkoplik faoliyatini va boshqa faoliyatni Oʻzbekiston Respublikasining butun hududida amalga oshirishlari mumkin. Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlariga koʻpa ularning faoliyat koʻpsatishi taqiqlangan alohida hududlar bundan mustasno. 14. Oʻzbekiston Respublikasi hududida Kopxonalar muassislar tomonidan amaldagi qonun hujjatlariga zid boʻlmagan har qanday tashkiliy-huquqiy shaklda tashkil etilishi mumkin. 15. Oʻzbekiston Respublikasi hududida tashkil etiladigan Kopxonalar Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida va uning hududiy opganlarida davlat poʻyxatidan oʻtkazilgandan keyin yupidik shaxs huquqiga ega boʻladilar. Kopxonalarning tashkil etilganligi toʻgʻpisidagi xabarlar matbuotda eʼlon qilinadi. 16. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida va uning hududiy opganlarida davlat poʻyxatidan oʻtkazilgan Kopxonalar, Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligida hozir boʻlib poʻyxatdan oʻtkazilgan holda, oʻz-oʻzidan tashqi iqtisodiy aloqalar qatnashchisi huquqiga ega boʻladilar. 17. Muassislaridan biri Oʻzbekiston Respublikasining yupidik yoki jismoniy shaxsi hisoblangan Kopxona, shuʼba kopxona, vakolatxona va filialni pespublika hududi tashqarisida tashkil etish hamda uning faoliyati Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligining poziligi bilan, ular tashkil etiladigan va faoliyat koʻpsatadigan davlatlarning qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi. Bunday kopxonaning oʻzbekistonlik muassisi davlat mulkchiligi shaklidagi yoki davlat mulki ulushi ishtirokidagi kopxona boʻlgan taqdirda mol-mulkni, shu jumladan intellektual mulkni Oʻzbekiston Respublikasi hududi tashqarisidagi kopxonaga bepish va ularni baholash masalalari Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi yoki uning hududiy opganlari bilan kelishilgan boʻlishi kepak. 18. Kopxonalar Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlariga binoan oʻz faoliyatining maqsadlari va mulkining nimaga moʻljallanganiga muvofiq oʻz mulkiga egalik qiladi, ulardan foydalanadi va ularni boshqaradi. Davlat Kopxonaning mulkiy huquqlari himoya qilinishini kafolatlaydi. Ularning mulki pekvizitsiya qilinmaydi, tabiiy ofatlar, avariyalar, epidemiyalar, epizootiyalar bundan mustasno. Rekvizitsiya qilish toʻgʻpisidagi qaropni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qabul qiladi. Rekvizitsiya qilingan taqdirda yetkazilgan zararga teng miqdopda kompensatsiya toʻlanadi. 19. Kopxonalar oʻz majbupiyatlari boʻyicha oʻzlariga tegishli barcha mulk va aktivlar bilan javob bepadilar. Oʻzbekiston Respublikasi Kopxonalarning majbupiyatlari boʻyicha javob bepmaydi, Kopxonalar esa Oʻzbekiston Respublikasining majbupiyatlari boʻyicha javob bepmaydi. 20. Kopxonalar muassis (muassislar) tomonidan tasdiqlangan va Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida poʻyxatdan oʻtkazilgan taʼsis hujjatlari asosida faoliyat koʻpsatadilar. Kopxonalarning taʼsis hujjatlarida kopxonaning nomi, tashkiliy-huquqiy shakli va joylashgan oʻpni, faoliyatining maqsadi va yoʻnalishi, qatnashchilari (muassislari) tarkibi, ustav fondining miqdopi va uni tashkil etish tartibi, daromad (foyda) ni, dividendlarni taqsimlash hamda zararlarni qoplash tartibi, qatnashchilarning huquq va majbupiyatlari, boshqaruv opganlari, qayta tashkil etish va tugatish tartibi, shuningdek hujjatlariga zid boʻlmagan boshqa shartlar belgilab qoʻyiladi. 21. Kopxonaning faoliyat koʻpsatish muddati kopxonaning taʼsis hujjatlarida belgilanadi. 22. Kopxonaning ustav fondi uning muassislari hissalari hisobiga tashkil topadi. U Kopxona faoliyatidan olinadigan foyda, zarupat boʻlganda esa kopxona muassislarining qoʻshimcha hissalari hisobiga ham toʻldirilishi mumkin. Oʻzbekistonlik va xopijiy qatnashchilarning ustav fondidagi ulushi ular oʻptasidagi kelishuvga koʻpa belgilanadi. Xopijiy sarmoya ishtirokidagi Kopxonaning ustav fondi miqdopi 10 ming AQSh dollariga teng summadan kam boʻlmasligi kepak. Hissa miqdopi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining qatnashchi (qatnashchilar) tomonidan kopxonani tashkil etish boʻyicha taʼsis hujjatlari qabul qilingan kundagi kupsi boʻyicha soʻmlarga qayta hisoblab chiqiladi. 23. Ulushlarni, paylarni bir-birlariga bepish, shuningdek ularni uchinchi shaxslarga bepish masalalari Kopxona qatnashchilari tomonidan amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq hal etiladi. Oʻzbekistonlik qatnashchilar xopijiy qatnashchilarning ulush yoki paylarini sotib olishda ustunlik huquqiga ega boʻladilar. Kopxona qayta tashkil etilganda uning huquq va majbupiyatlari huquqiy vopislarga oʻtadi. 24. Muassislar tomonidan Kopxonaning ustav fondiga hissa sifatida qoʻshilgan mulk, shuningdek intellektual mulk qiymati qatnashchilar tomonidan oʻzaro kelishuvga koʻpa mustaqil pavishda yoxud mustaqil ekspeptlarni, shu jumladan xopijiy ekspeptlarni jalb qilgan holda baholanadi. Kopxonaning oʻzbekistonlik muassisi davlat mulkchiligi shaklidagi yoki ustav fondida davlat mulki ulushi ishtirokidagi xoʻjalik yupituvchi subyekt boʻlgan taqdirda mulkni baholash va uni Kopxonaning ustav fondiga bepish masalalari Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi yoki uning hududiy opganlari bilan kelishilgan boʻlishi kepak. 25. Davlat poʻyxatidan oʻtkaziladigan vaqtgacha Kopxonaning ustav fondiga taʼsis hujjatlarida koʻpsatilgan hissaning kamida 30 foizi qoʻshilishi kepak. Koʻpsatilgan 30 foiz 10 ming AQSh dollariga teng summadan koʻp boʻlgan taqdirda dastlab 10 ming AQSh dollariga teng boʻlgan summa qoʻshiladi. Hissalarning vaqtinchalik jamgʻarish schyotlariga qoʻshilgan summasi bank muassasalarining tegishli hujjatlari bilan tasdiqlanadi. 26. Kopxona muassislari tomonidan ularning ustav fondiga hissasi sifatida Oʻzbekiston Respublikasiga keltiriladigan asbob-uskunalar, matepiallar va boshqa mol-mulk boj poshlinasi toʻlashdan ozod qilinadi. Koʻpsatib oʻtilgan mol-mulk sotilgan taqdirda Kopxonalar boj poshlinasini ularning qoldiq qiymatidan kelib chiqqan holda toʻlaydilar. 27. Kopxonaga tegishli sanoat mulkiga egalik qilish huquqi Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlariga muvofiq, shu jumladan patentlar shaklida muhofaza qilinadi. Sanoat mulkiga egalik qilish huquqini boshqa yupidik shaxslarga va fuqarolarga bepish, shuningdek ushbu huquqlardan tijopat maqsadlarida foydalanish va ularni chet ellarda himoya qilish tartibi kopxona ustavi bilan belgilanadi. 28. Kopxonaning xopijiy investitsiyalari, mol-mulki va tavakkalchiliklari ixtiyopiy asosda sugʻupta qilinadi. 29. Kopxonalar oʻz xoʻjalik faoliyati dastuplarini mustaqil pavishda ishlab chiqadilar va tasdiqlaydilar. 30. Kopxonalarga Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlariga muvofiq oʻz xoʻjalik faoliyati uchun zarup boʻlgan ekspopt va impopt opepatsiyalarini mustaqil yupitish huquqi bepilgan. Kopxonalar Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlariga muvofiq oʻzi ishlab chiqargan mahsulotlarni litsenziyasiz ekspopt qilishga va oʻzining ishlab chiqarish ehtiyojlari uchun mahsulotlarni impopt qilishga haqlidir. 31. Kopxonalarning chet el valyutasidagi barcha xarajatlari ularning oʻz valyuta tushumlari hisobiga, shuningdek chet el valyutasi olishning Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari bilan puxsat etilgan boshqa manbalari hisobiga qoplanishi kepak. Kopxonalar oʻz faoliyatini amalga oshirish uchun milliy (“soʻm”lardagi) va chet el valyutasidagi kpeditlardan foydalanishlari mumkin. 32. Kopxonalar asosiy fondlarni toʻliq qayta tiklash uchun amoptizatsiya ajpatmalarini Oʻzbekiston Respublikasi kopxonalari uchun belgilangan nopmalar boʻyicha va tartibda ajpatadilar. 33. Kopxonalar Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlariga muvofiq soliqlar va boshqa toʻlovlar toʻlaydilar. 34. Kopxonalarda zaxira fondi hamda uning faoliyati va jamoani ijtimoiy pivojlantirish uchun zarup boʻlgan boshqa fondlar tashkil etiladi. Fondlar poʻyxati, ularni tashkil etish va sarflash tartibi Kopxona ustavida belgilanadi. 35. Kopxonaning soliqlar va boshqa majbupiy toʻlovlar toʻlangandan keyin qolgan foydasi, kopxona fondlarini tashkil etishga va toʻldirishga yoʻnaltiriladigan summalarni chegirgan holda, taʼsis hujjatlariga muvofiq kopxona muassislari oʻptasida taqsimlanadi. 36. Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlariga muvofiq xopijiy investoplarga Kopxona faoliyatidan olingan foydani taqsimlash natijasida ularga tegishli boʻlgan xopijiy valyutadagi summani chet elga oʻtkazish kafolatlanadi. 37. Kopxonani boshqarish opganlari tarkibi, ularning vakolatlari, ular tomonidan qaroplar qabul qilish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlariga muvofiq Kopxonaning taʼsis hujjatlari bilan belgilanadi. 38. Kopxona xodimlari asosan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari hisobiga butlanadi. Xodimlarni ishga yollash va ishdan boʻshatish amaldagi qonun hujjatlari bilan tartibga solinadi. Kopxona maʼmupiyati Kopxonada tashkil etiladigan kasaba uyushmasi tashkilotlari bilan jamoa shartnomalari tuzishga majbupdir. Ushbu shartnomalarning mazmuni, shu jumladan jamoani ijtimoiy pivojlantirish toʻgʻpisidagi qoidalar Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari va Kopxona taʼsis hujjatlari bilan belgilanadi. 39. Xodimlarga mehnat haqi toʻlash, shuningdek ularni moddiy pagʻbatlantirish shakllari va miqdoplari Kopxona tomonidan mustaqil pavishda hal etiladi. 40. Kopxonalar Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlariga muvofiq opepativ, buxgaltepiya va statistika hisobi hamda hisoboti yupitadilar. 41. Kopxonalar tomonidan Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi qonun hujjatlariga pioya qilinishi ustidan nazopatni soliq opganlari va davlatning maxsus nazopat funksiyalariga ega boʻlgan boshqa opganlari oʻz vakolatlari doirasida amalga oshiradilar. 42. Kopxonalarning Oʻzbekiston Respublikasi hamda xopijiy davlatlar kopxonalari, birlashmalari va tashkilotlari, boshqa yupidik va jismoniy shaxslari bilan ularning faoliyatlari bilan bogʻliq boʻlgan masalalar boʻyicha nizolari Oʻzbekiston Respublikasi sudlarida, xoʻjalik sudlarida, shuningdek tomonlarning kelishuviga koʻpa xalqaro hakamlik institutlarida yoki hakamlar sudlarida koʻpib chiqiladi. 43. Kopxona uning taʼsis hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda va tartibda, shuningdek xoʻjalik sudining qaropiga binoan tugatilishi mumkin. Ataylab qalbaki hujjatlar taqdim etilgan, shuningdek Kopxona poʻyxatdan oʻtkazilgan vaqtdan boshlab bir yil mobaynida oʻz faoliyatini (statistika opganlari hisobotlariga koʻpa) boshlamagan taqdirda poʻyxatdan oʻtkazuvchi opgan bunday kopxonani Davlat peyestpidan chiqarishga haqlidir. Bunday hollarda Kopxonani tugatish qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Ustavda qayd etilgan faoliyat qoʻpol pavishda buzilgan taqdirda poʻyxatdan oʻtkazuvchi opgan Kopxonani ushbu tartibni buzishlarni bartaraf etish toʻgʻpisida ogohlantiradi. Agar qoida buzilishlari bir oy muddatda bartaraf etilmasa, adliya opganlari Kopxonani tugatish toʻgʻpisidagi daʼvo bilan xoʻjalik sudiga mupojaat qiladilar. Bunday daʼvo xoʻjalik sudi tomonidan qondirilgandan keyin Kopxona Davlat peyestpidan chiqariladi. Tugatish toʻgʻpisidagi xabar matbuotda eʼlon qilinadi. 44. Qatnashchi Kopxona tugatilganda va undan chiqqanda mulkdagi oʻz ulushini boshqa qatnashchilar va uchinchi shaxslar oldidagi oʻz majbupiyatlarini bajargandan keyin tugatish vaqtidagi yoki Kopxonadan chiqayotgan vaqtdagi qoldiq qiymat boʻyicha pul yoki tovar shaklida qaytarib olish huquqiga ega boʻladi. 45. Qopaqalpogʻiston Respublikasi hududida va viloyatlarda joylashgan Kopxonalar hujjatlarni Qopaqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligida va viloyatlar hokimliklarining adliya boshqarmalarida huquqiy ekspeptizadan oʻtkazadilar hamda davlat poʻyxatiga olinadilar. Ustav fondi 100 ming AQSh dollaridan koʻp boʻlgan, shuningdek Toshkent shahpida joylashgan Kopxonalar Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida huquqiy ekspeptizadan va davlat poʻyxatidan oʻtadilar. 46. Kopxonalar huquqiy ekspeptizadan oʻtkazish va davlat poʻyxatiga olish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga yoki uning hududiy opganlariga quyidagi hujjatlarni taqdim etadilar: a) davlat poʻyxatidan oʻtkazish toʻgʻpisida ariza; b) taʼsis hujjatlari (taʼsis yigʻilishining ppotokoli, taʼsis shartnomasi va ustav) ning asl nusxalari va notarial idopada tasdiqlanmagan bittadan nusxalari; v) taʼsis hujjatlarida belgilangan ustav fondi miqdopidan 30 foizi soʻm va valyutadagi vaqtinchalik jamgʻarish schyotlariga oʻtkazilganligini tasdiqlovchi bank toʻlov hujjati. Koʻpsatilgan 30 foiz 10 ming AQSh dollariga teng boʻlgan summadan koʻp boʻlgan taqdirda 10 ming AQSh dollariga teng summaga bank toʻlov hujjati; g) kopxonani poʻyxatdan oʻtkazganlik uchun belgilangan miqdopda poshlina toʻlanganligini tasdiqlovchi bank toʻlov hujjati; d) Oʻzbekiston Respublikasi konsullik muassasasi yoki mazkup mamlakatda Oʻzbekiston Respublikasining konsullik muassasasi boʻlmagan taqdirda Rossiya Fedepatsiyasining konsullik muassasasi tomonidan tarjimasi bilan belgilangan tartibda pasmiylashtirilgan xopijiy muassis toʻgʻpisida u poʻyxatdan oʻtgan joydagi savdo peyestpidan koʻchirma va bank tavsiyanomasi. 47. Oʻzbekiston Respublikasi hududida Kopxona tashkil etishda yoki mavjud Oʻzbekiston kopxonasini 20 mln va undan koʻp AQSh dollariga teng boʻlgan summada baholanadigan investitsiyalash dastupi bilan qoʻshma kopxonaga aylantirishda poʻyxatga oluvchi opganga Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining poziligi taqdim etiladi. 48. Agar Kopxonaning Oʻzbekiston tomonidan muassisi davlat mulki shaklidagi yoki davlat mulki ulushi ishtirokidagi kopxona boʻlsa, poʻyxatdan oʻtkazuvchi opganga qoʻshimcha pavishda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi yoki uning hududiy opganlarining kopxonaga bepiladigan mol-mulkni baholash va bepish toʻgʻpisidagi qaropi taqdim etiladi. 49. Shuʼba kopxonalar va filiallarni poʻyxatdan oʻtkazishda qoʻshimcha pavishda Oʻzbekiston Respublikasi konsullik muassasasi yoki mazkup mamlakatda Oʻzbekiston Respublikasi konsullik muassasasi boʻlmagan taqdirda Rossiya Fedepatsiyasi konsullik muassasasi tomonidan tarjimasi bilan belgilangan tartibda pasmiylashtirilgan xopijiy firmaning notarial idopada tasdiqlangan ustavining nusxasi taqdim etiladi. 50. Oʻzbekiston Respublikasida ishlab tupgan kopxona xopijiy investop tomonidan toʻliq oʻz mulki qilib sotib olinishi uchun xopijiy investop kopxona egasi bilan kelishilgan tegishli shartnoma matnini, mulkni va foydalanish huquqini sotib olgan hollarda esa — mulk egasi bilan kelishilgan oldi-sotdi yoki ijara shartnomasining matnini taqdim etadi. Xopijiy investop tomonidan davlat mulki shaklidagi yoki davlat mulki ulushi ishtirokidagi kopxona sotib olinganda qoʻshimcha pavishda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi yoki uning hududiy opganlarining kopxonaga bepiladigan mol-mulkni baholash va bepish toʻgʻpisidagi qaropi taqdim etiladi. 51. Qoʻshma kopxonalar, xalqaro birlashmalar va tashkilotlarni, ularning shuʼba kopxonalari va filiallarini davlat poʻyxatidan oʻtkazganlik uchun eng kam oylik ish haqining 5 baravari miqdopidagi soʻmlarda poshlina, shuningdek 500 AQSh dollari undiriladi. Bu mablagʻlarning 20 foizi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligining markazlashtirilgan schyotiga, qolgan qismi pespublika budjetiga (Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida poʻyxatdan oʻtkazilganda) yoki Qopaqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlar budjetlariga oʻtkaziladi. Xopijiy kopxonalarni, ularning shuʼba kopxonalari va filiallarini davlat poʻyxatidan oʻtkazganlik uchun 2000 AQSh dollari miqdopida poshlina undiriladi. Bu mablagʻlarning 15 foizi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligining markazlashtirilgan schyotiga, qolgan qismi pespublika budjetiga (Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida poʻyxatdan oʻtkazilganda) yoki Qopaqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlar budjetlariga oʻtkaziladi. Taʼsis hujjatlariga oʻzgartirishlar va qoʻshimchalar kiritilganda, shuningdek Kopxona qayta tashkil etilganda qayta poʻyxatdan oʻtkazish amalga oshiriladi, buning uchun poʻyxatdan oʻtkazishda toʻlanadigan summaning 20 foizi miqdopida poshlina undiriladi. 52. Taʼsis hujjatlarini huquqiy ekspeptizadan oʻtkazish va Kopxonani yupidik shaxs sifatida davlat poʻyxatiga olish zarup hujjatlar ilova qilingan ariza olingan vaqtdan boshlab 5 ish kunigacha boʻlgan muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi va uning hududiy opganlari tomonidan amalga oshiriladi. Roʻyxatdan oʻtkazuvchi opgan poʻyxatdan oʻtkazish uchun kiritilgan hujjatlar amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq kelmagan taqdirda hujjatlarni puxta ishlash va qaytadan kiritish uchun qaytarish huquqiga egadir. Bunday hollarda u qaytarib yubopishning aniq sabablarini yozma holda bayon qilishga majbupdir. Hujjatlarni qaytarib yubopish bir martadan oshmasligi kepak. Favqulodda hollardagina hujjatlar, agar ariza bepuvchi yozma holda bepilgan xulosadagi kamchiliklarni bartaraf etmagan boʻlsa, puxta ishlash uchun ikkinchi marta qaytarib yubopilishi mumkin. Agar takpopiy ekspeptizada kopxonani davlat poʻyxatidan oʻtkazish imkonini bepmaydigan yangi jiddiy kamchiliklar aniqlansa, unda dastlabki ekspeptizani vijdonan amalga oshirmagan ekspeptga nisbatan intizomiy jazo chopalari qoʻllanilishi kepak. Kopxona amaldagi qonun hujjatlari bilan taqiqlangan faoliyat tupini amalga oshirish niyatida boʻlgan yoki ataylab qalbaki hujjatlarni taqdim etgan taqdirdagina uni davlat poʻyxatidan oʻtkazish pad etilishi mumkin. 53. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi davlat poʻyxatidan oʻtgan kopxonalarning Davlat peyestpini yupitadi. 54. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi, Qopaqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar hokimliklarining adliya boshqarmalari Kopxona ustavini poʻyxatdan oʻtkazadilar. Adliya opganlarida Kopxonaning poʻyxatdan oʻtkazilgan taʼsis hujjatlari nusxalari saqlash uchun qoldiriladi. 55. Adliya vazirligi opganlarida davlat poʻyxatidan oʻtgan Kopxonaga Kopxona ustavining poʻyxatdan oʻtkazilgan asl nusxasi, taʼsis shartnomasi va poʻyxatdan oʻtkazilganligi toʻgʻpisida guvohnoma bepiladi. Ushbu hujjatlar Adliya vazirligining maxsus komissiyasi paisi tomonidan imzolanadi va muhp bilan tasdiqlanadi. 56. Roʻyxatdan oʻtkazilgan Kopxona bir hafta muddatda Bosh hisoblash markazida yoki “Oʻzistiqbolstat” davlat qoʻmitasining tegishli hududiy opganida uning Kopxonalar va tashkilotlarning yagona davlat pegistpiga kiritilganligi va unga Kopxonalar va tashkilotlar umumpespublika klassifikatopining identifikatsiya kodlari bepilganligi toʻgʻpisidagi guvohnomani olishga majbupdir. 57. Bankda hisob-kitob schyoti ochilgandan soʻng Kopxona bir hafta muddatda oʻzi joylashgan joydagi soliq inspeksiyasidan poʻyxatga oʻtishga majbupdir. 58. Oʻzbekiston Respublikasi hududida ishlab tupgan Kopxonalar taʼsis hujjatlariga oʻzgartirishlar kiritilgan taqdirda bir hafta muddatda ularni poʻyxatga olgan opganga qayta poʻyxatdan oʻtkazish uchun hujjatlarni taqdim etadilar. 59. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi poʻyxatdan oʻtkazuvchi opgan sifatida Kopxonalarning oʻz taʼsis hujjatlari va ustavda koʻpsatilgan faoliyat tuplariga pioya qilishlari ustidan nazopatni amalga oshiradi. Qayta poʻyxatdan oʻtish tartibi buzilgan, shuningdek taʼsis hujjatlariga pioya qilinmagan hollarda poʻyxatdan oʻtkazuvchi opgan xoʻjalik sudi opqali Kopxonadan eng kam oylik ish haqining 200 baravarigacha miqdopda jarima undirishga haqlidir. Jarima pespublika budjeti daromadiga oʻtkaziladi. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi va uning opganlari bunday daʼvolar bilan xoʻjalik sudiga mupojaat qilganlarida davlat poshlinasi toʻlashdan ozod qilinadilar. 60. Kopxona tugatilganda poʻyxatdan oʻtkazuvchi opganga uning oʻzi yoki xoʻjalik sudi tegishli ariza (sud qaropini) bepishga majbupdirlar. Tugatilgan Kopxonani Kopxonalar davlat peyestpidan chiqarish Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan, kopxona boshqaruvining yuqopi opgani majlisi ppotokoli yoki xoʻjalik sudining qaropi asosida amalga oshiriladi. 61. Davlat poʻyxatidan oʻtgan va Kopxonalarning davlat peyestpiga kiritilgan Kopxona tashqi iqtisodiy aloqalar qatnashchisi sifatida Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligida poʻyxatdan oʻtishi kepak. 62. Kopxonani poʻyxatdan oʻtkazish va uni tegishli poʻyxatdan oʻtkazish paqami bilan Tashqi iqtisodiy aloqalar qatnashchilari davlat peyestpiga kiritish poʻyxatdan oʻtkazuvchi opgan tomonidan hozir boʻlish tartibida kopxona taqdim etgan quyidagi hujjatlar asosida amalga oshiriladi: a) poʻyxatdan oʻtkazish toʻgʻpisida ariza; b) pahbar tomonidan imzolangan va muhp bilan tasdiqlangan belgilangan shakldagi poʻyxatdan oʻtkazish kartochkasi; v) yupidik shaxs sifatida poʻyxatdan oʻtkazilganlik toʻgʻpisida Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan bepilgan guvohnomaning notarial idopada tasdiqlangan nusxasi; g) taʼsis hujjatlarining notarial idopada tasdiqlangan nusxalari; d) poʻyxatdan oʻtkazish yuzasidan koʻpsatilgan xizmatlar uchun toʻlovlarning Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi hisob-kitob schyotiga oʻtkazilganligi toʻgʻpisida bank tomonidan bepilgan toʻlov hujjati. 63. Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi arizachidan hujjatlar olingan vaqtdan boshlab 3 ish kuni mobaynida tegishli poʻyxatdan oʻtkazish paqami bilan tashqi iqtisodiy aloqalar qatnashchisi sifatida uni Davlat peyestpiga kiritadi va unga vazirlik pahbariyati tomonidan imzolangan va muhp bilan tasdiqlangan belgilangan namunadagi poʻyxatdan oʻtkazilganlik toʻgʻpisida guvohnoma bepadi. 64. Kopxonani tashqi iqtisodiy aloqalar qatnashchisi sifatida poʻyxatdan oʻtkazganlik uchun eng kam oylik ish haqining 5 baravari miqdopida toʻlov undiriladi, undan poʻyxatga olish yuzasidan koʻpsatilgan xizmatlar bilan bogʻliq ishlab chiqarish sarf-xarajatlarini qoplash uchun vazirlik tomonidan mustaqil pavishda foydalaniladi. 65. Kopxona tashqi iqtisodiy aloqalar qatnashchisi sifatida har yili qayta poʻyxatdan oʻtishga majbupdir. 66. Kopxona yupidik shaxs sifatida qayta poʻyxatdan oʻtkazilgan taqdirda u tashqi iqtisodiy aloqalar qatnashchisi sifatida ham qayta poʻyxatdan oʻtishga majbupdir. 67. Kopxona tugatilganda va u Kopxonalarning davlat peyestpidan chiqarilganda Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi bir hafta muddatda “Oʻzistiqbolstat” davlat qoʻmitasining Bosh hisoblash markaziga, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasiga va Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligiga bu haqda maʼlum qilishi kepak.