OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI PREZIDENTINING “OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI MEHNAT VA AHOLINI IJTIMOIY MUHOFAZA QILISh VAZIRLIGI TUZILMASINI TAKOMILLAShTIRISh ChORA-TADBIRLARI TOʻGʻRISIDA” 2009 YIL 30 DEKABRDAGI PQ-1251-SON QARORINI AMALGA OShIRISh ChORA-TADBIRLARI HAQIDA
(resolution, 2016-04-25)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Fuqarolarning pensiya taʼminoti tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2009-yil 30-dekabrdagi PF-4161-son Farmonini hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi tuzilmasini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2009-yil 30-dekabrdagi PQ-1251-son qarorini bajarish yuzasidan, shuningdek mehnat, bandlik va aholini ijtimoiy muhofaza qilish sohasidagi samarali siyosatni roʻyobga chiqarishni yanada takomillashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi tuzilmasini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2009-yil 30-dekabrdagi PQ-1251-son qarori bilan tasdiqlangan Bandlikka koʻmaklashish va aholini ijtimoiy muhofaza qilish markazlarining belgilangan umumiy soni doirasida Andijon viloyatining Xonobod shahrida, Buxoro viloyatining Kogon tumanida, Navoiy viloyatining Karmana tumanida, Sirdaryo viloyatining Shirin shahrida, Toshkent viloyatining Ohangaron va Yangiyoʻl tumanlarida Bandlikka koʻmaklashish va aholini ijtimoiy muhofaza qilish markazlari tashkil etilsin. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi bir oy muddatda: Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari bilan kelishgan holda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish bosh boshqarmalari toʻgʻrisidagi yangilangan nizomlarni hamda tuman (shahar) Bandlikka koʻmaklashish va aholini ijtimoiy muhofaza qilish markazlari toʻgʻrisidagi namunaviy nizomni tasdiqlasin; Andijon, Buxoro, Navoiy, Sirdaryo, Toshkent viloyatlari hokimliklari bilan birgalikda yangidan tashkil etilgan Bandlikka koʻmaklashish va aholini ijtimoiy muhofaza qilish markazlarini xonalar (bino), moddiy-texnika vositalari, shuningdek malakali kadrlar bilan taʼminlasin; aholini ijtimoiy muhofaza qilish masalalari uchun masʼul boʻlgan tugatilayotgan ijtimoiy taʼminot boʻlimlari tegishli boʻlinmalarining mol-mulki, tegishli hujjatlari, shu jumladan arxiv hujjatlari belgilangan tartibda xatlovdan oʻtkazilishini hamda ularning yangidan tashkil etilgan Bandlikka koʻmaklashish va aholini ijtimoiy muhofaza qilish markazlariga berilishini taʼminlasin. 4. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Aholi bandligini oshirish hamda mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish organlari faoliyatini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2007-yil 6-apreldagi PQ-616-son qarorini amalga oshirish chora-tadbirlari haqida” 2007-yil 8-maydagi 95-son qarorining 1 va 4-bandlari hamda qarorga 1-ilova (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2007-y., 5-son, 25-modda) oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 5. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi oʻrinbosari R.S. Azimov zimmasiga yuklansin. 1. Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi (keyingi oʻrinlarda Vazirlik deb ataladi) mehnat, bandlik, aholini ijtimoiy muhofaza qilish sohasidagi siyosatni amalga oshiruvchi respublika davlat boshqaruvi organi hisoblanadi. Vazirlik oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga boʻysunadi. 2. Vazirlik oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, shuningdek ushbu Nizomga amal qiladi. 3. Vazirlik tizimiga quyidagilar kiradi: Qoraqalpogʻiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi; viloyatlar va Toshkent shahar mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish bosh boshqarmalari; tuman (shahar) bandlikka koʻmaklashish va aholini ijtimoiy muhofaza qilish markazlari; nogironlar uchun mintaqaviy reabilitatsiya markazlari; nogironlar va qariyalar uchun “Muruvvat” va “Saxovat” uylari; urush va mehnat faxriylari uchun sanatoriy va pansionatlar; Toshkent shahridagi Ishsizlarni kasbga tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirish oʻquv markazi; Nogironlarni reabilitatsiya qilish va protezlash milliy markazi; Toshkent va Fargʻona shaharlarida nogironlar uchun ixtisoslashtirilgan respublika kasb-hunar kollejlari, 2-son yuridik kollej; Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi tizimi xodimlari malakasini oshirish respublika kurslari; Tashqi mehnat migratsiyasi masalalari agentligi hamda chet elga ketayotgan fuqarolarni joʻnab ketishdan oldingi moslashtirish va oʻqitish markazi; fuqarolarni chet ellarda ishga joylashtirish boʻyicha xoʻjalik hisobidagi mintaqaviy byurolar; Axborot-kompyuter markazi; Respublika aholi bandligi, mehnatni muhofaza qilish va aholini ijtimoiy muhofaza qilish ilmiy markazi; Davlat huquq inspeksiyasi hamda Mehnatni muhofaza qilish va mehnat sharoitlarini ekspertizadan oʻtkazish davlat inspeksiyasi; Odam savdosi jabrdiydalariga yordam berish va ularni himoya qilish boʻyicha Respublika reabilitatsiya markazi. 4. Vazirlikning oʻz vakolatlari doirasida qabul qilgan qarorlari davlat boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, boshqa tashkilotlar va fuqarolar tomonidan bajarilishi majburiydir. 5. Vazirlik oʻziga yuklangan vazifalar va funksiyalarni bevosita, shuningdek hududiy boʻlinmalari, tasarrufidagi boshqa tashkilotlar orqali hal qiladi. 6. Vazirlik oʻz vazifalari va funksiyalarini amalga oshirishda davlat boshqaruvining boshqa organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari va boshqa tashkilotlar bilan oʻzaro hamkorlik qiladi. 7. Vazirlik va uning boʻlinmalarining moddiy-texnika taʼminoti, shuningdek Vazirlik tizimi xodimlari mehnatiga haq toʻlash ajratiladigan mablagʻlar doirasida davlat budjeti mablagʻlari hisobiga hamda Bandlikka koʻmaklashish davlat jamgʻarmasi, Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish organlari xodimlarining mehnatini ragʻbatlantirish va moddiy-texnika bazasini mustahkamlash jamgʻarmasi mablagʻlari, shuningdek qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga amalga oshiriladi. 8. Vazirlik yuridik shaxs hisoblanadi, mustaqil balansga, banklarda hisob raqamlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbi tasviri tushirilgan va oʻz nomi yozilgan muhrga, shuningdek boshqa tegishli muhr va shtamplarga ega boʻladi. 9. Quyidagilar Vazirlikning asosiy vazifalari hisoblanadi: ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishning uzoq muddatli ustuvorliklarini hisobga olgan holda mehnat, bandlik va aholini ijtimoiy muhofaza qilish sohasidagi qonun hujjatlarini takomillashtirish boʻyicha takliflarni ishlab chiqish; mehnat bozorini rivojlantirish va boshqarish, aholining bandligi, shu jumladan xorijda ishlashini taʼminlash, demografik omillar va iqtisodiyotni rivojlantirish istiqbollarini hisobga olgan holda ishga joylashtirishning ilgʻor shakllarini joriy etish boʻyicha samarali chora-tadbirlarni tayyorlash; band boʻlmagan aholi va ishsizlarga, birinchi navbatda yoshlarga, ayollarga, imkoniyatlari cheklangan shaxslarga ularni professional qayta tayyorlash va ishga joylashtirish boʻyicha, shuningdek ishsizlarni moddiy qoʻllab-quvvatlash boʻyicha sifatli xizmatlar koʻrsatishni tashkil etish; yolgʻiz qariyalar, nogironlar, kam taʼminlangan oilalar va aholining boshqa zaif toifalarini ijtimoiy muhofaza qilish boʻyicha amaliy va aniq yoʻnaltirilgan chora-tadbirlar amalga oshirilishini taʼminlash, ijtimoiy xizmat koʻrsatish mexanizmlarini takomillashtirish, tibbiy-ijtimoiy muassasalarning moddiy bazasini mustahkamlash; mehnat, bandlik va aholini ijtimoiy muhofaza qilish sohasidagi qonun hujjatlari talablariga rioya etilishi ustidan nazoratni, mehnat munosabatlari, mehnatni moddiy ragʻbatlantirish va muhofaza qilish mexanizmlarini takomillashtirish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish. 10. Vazirlik oʻziga yuklangan vazifalarga muvofiq quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi: 10.1. Mehnat bozorini rivojlantirish va tartibga solish hamda aholi bandligini taʼminlash sohasida: Iqtisodiyot vazirligi bilan birgalikda respublika va hududlarning demografik rivojlantirish prognozlarini amalga oshiradi, aholi bandligini taʼminlash boʻyicha samarali chora-tadbirlar kompleksini asoslagan holda mehnat resurslarining prognoz balanslarini ishlab chiqadi; respublika va maʼmuriy-hududiy tuzilmalarning mehnat resurslari soni hamda tarkibini oʻrganadi, uni takomillashtirishga doir takliflar ishlab chiqadi; aholining bandligi darajasi va tarkibini toʻliqroq va xolisona baholashni taʼminlash, ishga joylashtirishga muhtoj shaxslarni aniqlash maqsadida mehnat bozorining ahvoli monitoringini tashkil etadi; hududlarni demografik va iqtisodiy rivojlantirish prognozlari asosida aholi bandligini taʼminlash yuzasidan takliflar ishlab chiqadi; mehnat migratsiyasi jarayonlarini tahlil qiladi, tashqi mehnat migratsiyasini va xorijiy fuqarolarning Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi mehnat faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari amalga oshirilishini oʻz vakolatlari doirasida taʼminlaydi, shuningdek mehnat migratsiyasi masalalari boʻyicha qonun hujjatlarini takomillashtirish yuzasidan takliflar ishlab chiqadi; ishsizlarni hisobga olishni tashkil qiladi; Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistika qoʻmitasi bilan birgalikda oilaviy tadbirkorlik va hunarmandchilik faoliyati bilan band boʻlgan fuqarolarni hisobga olishni tashkil qiladi; manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi hamda oliy taʼlim muassasalari bitiruvchilarining bandligini tadqiq qiladi hamda uning natijalari asosida ishchi kadrlarning va oʻquv yurtlarida mutaxassislarning kasb tayyorgarligi yoʻnalishlarini takomillashtirish yuzasidan takliflar ishlab chiqadi; aholi, shu jumladan yoshlar, ayollar, imkoniyatlari cheklangan shaxslar, ishdan boʻshab qolgan xodimlar va aholining boshqa toifalari bandligi va ularni ishga joylashtirish, shuningdek boʻsh ish joylari boʻyicha axborotlarning shakllantirilishini va tahlil etilishini tashkil qiladi; shaxsiy yordamchi va dehqon xoʻjaliklarida qoramol boqish bilan band boʻlgan shaxslar hisobini amalga oshiradi; ilmiy-tadqiqot muassasalari bilan birgalikda yoshlarning va ish bilan band boʻlmagan aholining kasb-hunarga xohishini va mehnat yoʻnalishlarini aniqlash uchun sotsiologik tadqiqotlar oʻtkazilishini tashkil etadi; manfaatdor vazirliklar va idoralar, mahalliy davlat hokimiyati organlari bilan birgalikda ish oʻrinlari tashkil etish dasturlarini ishlab chiqish, muvofiqlashtirish va amalga oshirishda qatnashadi; bandlik va ish oʻrinlari tashkil etish hududiy dasturlarini ishlab chiqishda mahalliy davlat hokimiyati organlariga metodik va amaliy yordam koʻrsatadi; iqtisodiyotni isloh qilish va tarkibiy qayta tashkil etish davomida, shuningdek tashkilotlarning bankrot boʻlishi va tugatilishi natijasida ishdan boʻshab qoladigan xodimlarni ish bilan taʼminlash va ijtimoiy muhofaza qilishga doir maqsadli mintaqaviy dasturlar ishlab chiqilishini muvofiqlashtiradi; kasanachilik, oilaviy tadbirkorlik, hunarmandchilik faoliyati va aholining oʻzini oʻzi ish bilan taʼminlashining boshqa shakllari rivojlantirilishini ragʻbatlantirish va qoʻllab-quvvatlash yuzasidan takliflar tayyorlaydi; davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlariga, mahalliy davlat hokimiyati organlariga va tashkilotlarga korxonalar hamda fuqarolar oʻrtasida kooperatsiya asosida kasanachilikni tashkil etishni kengaytirish, shuningdek oilaviy tadbirkorlik va hunarmandchilikni rivojlantirish masalalarida koʻmaklashadi; nodavlat notijorat tashkilotlarga va nogironlarning boshqa tashkilotlariga nogironlar uchun ish oʻrinlari tashkil etishda va ularni ishga joylashtirishda yordam koʻrsatadi; mehnat bozori infratuzilmasi faoliyati takomillashtirilishini taʼminlaydi; haq toʻlanadigan jamoat ishlari tashkil etilishini taʼminlaydi; ishsizlarni kasb-hunarga oʻqitishni, qayta tayyorlashni va ularning malakasini oshirishni tashkil etadi; Bandlikka koʻmaklashish davlat jamgʻarmasini boshqarishni qonun hujjatlarida belgilangan tartibda taʼminlaydi. 10.2. Aholini ijtimoiy muhofaza qilish sohasida: muhtoj oilalar, pensionerlar, nogironlar, yolgʻiz keksa fuqarolarga koʻrsatilayotgan ijtimoiy qoʻllab-quvvatlashning tabaqalashtirilganligi va aniq tarzdaligini kuchaytirishga yoʻnaltirilgan ijtimoiy siyosatni amalga oshirish mexanizmlarini takomillashtirishga doir takliflar tayyorlashda qatnashadi; davlat ijtimoiy siyosatini amalga oshirish va ijtimoiy muhofaza qilish mexanizmining ishlashi boʻyicha normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqishda qatnashadi; manfaatdor vazirliklar, idoralar va boshqa tashkilotlar bilan birgalikda pensionerlar, nogironlar va yolgʻiz keksa fuqarolarga qonun hujjatlarida belgilangan imtiyozlar, sanatoriy-kurortda davolanishga yoʻllanmalar va maxsus harakatlanish vositalari berilishida qatnashadi; manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda eng muhim ijtimoiy-mehnat normalari va normativlari roʻyxatini belgilaydi hamda ularning ishlab chiqilishini muvofiqlashtiradi; Iqtisodiyot vazirligi, boshqa vazirliklar, idoralar hamda ilmiy-tadqiqot muassasalari bilan birgalikda aholi turmush darajasi va farovonligini tadqiq etadi, uni oshirishga doir takliflar ishlab chiqadi; manfaatdor vazirliklar va idoralar, mahalliy davlat hokimiyati organlari ishtirokida pensionerlar, nogironlar, koʻp bolali va kam taʼminlangan oilalarni, aholining davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlashga muhtoj boʻlgan boshqa ijtimoiy zaif guruhlarini ijtimoiy muhofaza qilish boʻyicha takliflar ishlab chiqadi; Bandlikka koʻmaklashish davlat jamgʻarmasi mablagʻlarini belgilangan tartibda tasarruf etadi; ishsizlar va ularning oila aʼzolarini Bandlikka koʻmaklashish davlat jamgʻarmasi mablagʻlari hisobiga ijtimoiy qoʻllab-quvvatlashning taʼminlanishini belgilangan tartibda tashkil etadi; Bandlikka koʻmaklashish davlat jamgʻarmasi mablagʻlaridan maqsadli foydalanilishi ustidan nazoratni taʼminlash ishlarini tashkil etadi; tashkilotlarda eng kam ish oʻrinlari ajratilishi va ularning ijtimoiy muhofazaga muhtoj shaxslar bilan butlanishi masalalarini oʻrganadi va tahlil qiladi; dehqon va fermer xoʻjaliklarida ishlayotgan fuqarolar, shuningdek tadbirkorlar uchun belgilangan ijtimoiy kafolatlar va ijtimoiy muhofaza chora-tadbirlari amalga oshirilishini tashkil etadi; Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi, Moliya vazirligi va Davlat soliq qoʻmitasi bilan birgalikda aholi daromadlarini davlat tomonidan tartibga solish mexanizmini takomillashtirishga doir takliflarni tayyorlashda qatnashadi; Iqtisodiyot vazirligi, Moliya vazirligi hamda boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda ish haqi, pensiyalar, nafaqalar, stipendiyalarning eng kam miqdorini belgilashga doir takliflar tayyorlaydi; belgilangan tartibda odam savdosi jabrdiydalariga yordam berish va ularni himoya qilish boʻyicha ishlarni tashkil etadi. 10.3. Mehnat munosabatlarini tartibga solish, mehnatni moddiy ragʻbatlantirish va muhofaza qilish mexanizmlarini takomillashtirish sohasida: mehnatni moddiy ragʻbatlantirish mexanizmlarini va mehnatga haq toʻlashni tartibga solish metodlarini takomillashtirishga doir chora-tadbirlarni ishlab chiqishda qatnashadi; vazirliklar, idoralar va boshqa tashkilotlarning mehnatni normalash va ishchi kasblarining hamda mutaxassislar va xizmatchilar lavozimlarining tarif-malaka tavsifnomalarini ishlab chiqish masalalari boʻyicha ishlarini muvofiqlashtiradi; mehnatga haq toʻlash tizimini, yagona tarif setkasini, ish haqini rayonlar boʻyicha tartibga solishni takomillashtirish yuzasidan takliflar ishlab chiqadi; mehnatga haq toʻlashni tashkil etish, ishlar, kasblar va lavozimlarning tarif-malaka maʼlumotnomalarida aks ettirilmagan lavozimlar va ishlarni tarif setkasining tegishli razryadlariga kiritish masalalarida xoʻjalik boshqaruvi organlariga va boshqa tashkilotlarga metodik va amaliy yordam beradi; tegishli kasaba uyushmalari organlarining (xodimlar boshqa vakillik organlarining) hamda ish beruvchilarning (ular birlashmalarining) takliflariga koʻra tarmoq bitimlari tuzishda qatnashadi; manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda mehnat sharoitlarini baholash va mehnat xavfsizligini taʼminlash uchun qonunchilik bazasini yaratish maqsadida mehnatni muhofaza qilish normativ-huquqiy hujjatlari ishlab chiqilishi va qayta koʻrib chiqilishini, kelishilishi va tasdiqlanishini tashkil etadi, ish oʻrinlarini mehnat sharoitlari yuzasidan attestatsiyadan oʻtkazishda metodik yordam koʻrsatadi; fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish va ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisalardan sugʻurta qilish majburiyatlarining ish beruvchilar tomonidan bajarilishini nazorat qiladi; ish oʻrinlarini mehnat sharoitlari va asbob-uskunalarning shikast yetkazish xavfi boʻyicha attestatsiyadan oʻtkazish sohasida faoliyatni amalga oshirish uchun yuridik shaxslarni akkreditatsiyadan oʻtkazadi, shuningdek ularning mutaxassislarini oʻqitadi va attestatsiyadan oʻtkazadi; mehnat, mehnatni muhofaza qilish, bandlik, aholini ijtimoiy muhofaza qilish boʻyicha normativ-huquqiy hujjatlarga rioya qilinishi ustidan belgilangan tartibda davlat nazorati va tekshiruvini amalga oshiradi; vazirliklar va idoralarning imtiyozli pensiya taʼminoti, qoʻshimcha taʼtil, qisqartirilgan ish kuni huquqini beruvchi ishlab chiqarishlar, ishlar va kasblar, lavozimlar va koʻrsatkichlar roʻyxatlariga oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisidagi takliflari yuzasidan xulosalar beradi; noqulay mehnat sharoitlarida ishlaganlik uchun beriladigan imtiyozlarning amaldagi roʻyxatlariga oʻzgartirishlar kiritish boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga takliflar tayyorlaydi; manfaatdor vazirliklar va idoralar ishtirokida mehnat, bandlik va aholini ijtimoiy muhofaza qilish sohasida normativ-huquqiy hujjatlar va boshqa hujjatlar loyihalarini ishlab chiqadi; ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisalarni belgilangan tartibda tekshiradi va hisobga olib boradi; mehnat, uning sharoitlari va unga haq toʻlash, ish bilan taʼminlash hamda keksalar, pensionerlar, nogironlar va boquvchisini yoʻqotgan, davlatning qoʻllab-quvvatlashiga muhtoj oilalarni ijtimoiy muhofaza qilish masalalari boʻyicha ilmiy tadqiqotlarni muvofiqlashtiradi. 10.4. Aholiga ijtimoiy xizmat koʻrsatish va nogironlarni tibbiy-ijtimoiy reabilitatsiya qilish sohasida: respublika, viloyat, tuman, shahar ijro etuvchi hokimiyat organlari ishtirokida yolgʻiz keksa fuqarolar, nogironlar va davlatning qoʻllab-quvvatlashiga muhtoj boʻlgan boshqa aholi guruhlariga ijtimoiy-maishiy xizmat koʻrsatishni tashkil etadi; ijtimoiy taʼminot muassasalarida (“Muruvvat” va “Saxovat” uylarida, pansionatlarda, sanatoriylarda) yashayotgan keksa fuqarolar va nogironlarga maishiy, tibbiy va madaniy xizmat koʻrsatishni tashkil qiladi, ushbu muassasalarning moddiy-texnika bazasi mustahkamlanishini taʼminlaydi; yolgʻiz keksa fuqarolarga ijtimoiy yordam koʻrsatish xizmatlarining kompleks tarmoqlarini tashkil etadi va ularning ishini nazorat qiladi; aholiga ijtimoiy yordam berish dasturlarini moliyalashtirish uchun mablagʻlar jalb etish ishlarida nodavlat notijorat tashkilotlarning va boshqa tashkilotlarning oʻzaro hamkorlik qilishini taʼminlaydi; yolgʻiz keksa fuqarolar, pensionerlar va nogironlarga ijtimoiy yordam koʻrsatuvchi nodavlat xizmatlar tashkil etishga koʻmaklashadi hamda ularning ishi ustidan nazoratni taʼminlaydi; oʻziga qarashli tashkilotlarning aholiga ijtimoiy yordam koʻrsatish dasturlarini moliyalashtirish ehtiyojlaridan kelib chiqqan holda amalga oshiriladigan ishlarini, shu jumladan ularning tijorat faoliyatini muvofiqlashtiradi; nogironlarni reabilitatsiya qilish ishlariga rahbarlikni amalga oshiradi; nogironlarning kasb-hunar-texnika taʼlimi va ularni qayta oʻqitish boʻyicha oʻziga qarashli taʼlim muassasalariga rahbarlik qiladi; infratuzilma obyektlarining nogironlar va keksa fuqarolar uchun qulayligini taʼminlovchi shaharsozlik sohasida davlat siyosatini shakllantirishda qatnashadi; nogironlarning mehnatidan foydalanish boʻyicha ixtisoslashtirilgan korxonalarni tashkil etish va rivojlantirishga, mehnatning kasanachilik turlarini va ish bilan taʼminlashning boshqa shakllarini rivojlantirishga koʻmaklashadi; nogironlarni ijtimoiy reabilitatsiya qilish bosqichi sifatida ularning jismoniy tarbiya va sport harakati rivojlantirilishiga koʻmaklashadi; berilgan buyurtmanomalarga muvofiq harakatlanishning maxsus vositalari, ishlab chiqarish va maishiy tusdagi moslamalar, nogironlarni reabilitatsiya qilish va ularni parvarishlashning boshqa texnik vositalarini ishlab chiqarish uchun buyurtmalar beradi; aholiga protez-ortopediya yordami koʻrsatishni tashkil etishni, davlat boshqaruvi boshqa organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari va tashkilotlar bilan birgalikda protez-ortopediya buyumlari va nogironlarning hayot faoliyatini taʼminlash vositalarini ishlab chiqarishni koʻpaytirish hamda tayyorlash texnologiyasini takomillashtirish, shu jumladan ularning yangi turlarini ishlab chiqarish ishlari amalga oshirilishini taʼminlaydi; nogironlarni protez-ortopediya buyumlari va harakatlanish vositalari bilan taʼminlash tartibini belgilaydi. 10.5. Moliya-xoʻjalik faoliyati sohasida: Vazirlik tizimida reja-moliya ishlarini, tasarrufidagi tashkilotlar tomonidan oʻtkaziladigan tadbirlarni, shuningdek ushbu sohadagi ilmiy tadqiqotlarni mablagʻ bilan taʼminlashni belgilangan tartibda tashkil etadi; tasarrufidagi tibbiy-ijtimoiy muassasalarning moddiy bazasini mustahkamlash tadbirlarini amalga oshiradi; aholiga ijtimoiy yordam berishning har xil turlarini tashkil etish boʻyicha iqtisodiy asoslashni tayyorlaydi; Vazirlik tizimi xodimlari mehnatini normalashning tashkil etilishini takomillashtirish tadbirlarini oʻz vakolatlari doirasida amalga oshiradi; tasarrufidagi tashkilotlarning moliya-xoʻjalik faoliyati boʻyicha balanslar va hisobotlarni koʻrib chiqadi; tasarrufidagi tashkilotlarning davlat markazlashtirilgan kapital qoʻyilmalaridan samarali foydalanilishini taʼminlaydi, Vazirlik tizimidagi obyektlarni qurish va rekonstruksiya qilish boʻyicha istiqbolli dasturlarning ishlab chiqilishini tashkil etadi. 11. Vazirlik oʻziga yuklangan vazifalar va funksiyalarni bajarish uchun quyidagi huquqlarga ega: davlat boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlarining bandlik, mehnatni muhofaza qilish va aholini ijtimoiy muhofaza qilish sohasida davlat siyosatini amalga oshirish masalalaridagi faoliyatini belgilangan tartibda muvofiqlashtirish; Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga mehnatga haq toʻlash va aholini ijtimoiy muhofaza qilish tizimini boshqarishni takomillashtirish va rivojlantirish, mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish organlarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash va ular uchun malakali kadrlar tayyorlash boʻyicha takliflar kiritish; Vazirlik vakolatiga kiradigan masalalarni hal etish uchun davlat boshqaruvi organlari va mahalliy davlat hokimiyati organlaridan axborotlarni belgilangan tartibda soʻrash va olish; Vazirlik hayʼati majlislarida vazirliklar va idoralar, mahalliy davlat hokimiyati organlari va boshqa tashkilotlar masʼul xodimlarining Vazirlik vakolatiga tegishli masalalar boʻyicha hisobotlarini eshitish; mehnat, bandlik, mehnatni muhofaza qilish va nogironlarni ijtimoiy muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari buzilganligi uchun qonun hujjatlarida belgilangan tartibda tashkilotlarga jarima solish, shuningdek mansabdor shaxslarga maʼmuriy jazolar berish; tashkilotlar faoliyatini hamda mehnat xavfsizligi talablariga javob bermaydigan va xodimlar sogʻligʻi yoki hayotiga xavf tugʻdiradigan ishlab chiqarish vositalaridan foydalanishni ular mehnat xavfsizligi talablariga muvofiqlashtirilgunga qadar oʻz vakolatlari doirasida va qonun hujjatlarida belgilangan tartibda toʻxtatib turish; belgilangan tartibda noshirlik faoliyatini amalga oshirish; ilmiy muassasalarni, olimlar va mutaxassislarni, shu jumladan xorijiy olimlar va mutaxassislarni Vazirlik vakolatiga tegishli masalalarni hal qilishga shartnoma asosida jalb etish; davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari hamda boshqa tashkilotlarning mehnat, bandlik, mehnatni muhofaza qilish, nogironlarni ijtimoiy muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari buzilgan holda qabul qilingan buyruqlari va boshqa hujjatlarini bekor qilish yuzasidan belgilangan tartibda takliflar kiritish; Vazirlik vakolatiga kiruvchi masalalar boʻyicha tegishli xorijiy davlatlar va xalqaro tashkilotlar bilan xalqaro hamkorlikni amalga oshirish. Vazirlik qonun hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin. 12. Vazirlik oʻz vakolatlari doirasida davlat boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, boshqa tashkilotlar, mansabdor shaxslar va fuqarolar tomonidan bajarilishi majburiy boʻlgan normativ-huquqiy hujjatlarni tasdiqlashga haqlidir. Vazirlik, zarur hollarda, davlat boshqaruvi boshqa organlari bilan birgalikda, belgilangan tartibda qoʻshma qarorlar va boshqa hujjatlar chiqarish huquqiga ega. 13. Vazirlik oʻziga yuklangan vazifalar va funksiyalarning samarali bajarilishi, taqdim etilayotgan tahliliy hujjatlarning xolisonaligi va kompleksliligi uchun javob beradi. 14. Vazirlikka Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tasdiqlanadigan va lavozimdan ozod qilinadigan Vazir boshchilik qiladi. Vazirning Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tayinlanadigan va lavozimdan ozod qilinadigan ikki nafar oʻrinbosarlari, shu jumladan bir nafar birinchi oʻrinbosari boʻladi. 15. Vazir: Vazirlik faoliyatiga rahbarlik qiladi hamda Vazirlikka yuklangan vazifalar va funksiyalarning bajarilishi uchun shaxsan javob beradi; oʻz oʻrinbosarlarining vakolatlarini belgilaydi, ular oʻrtasida vazifalarni taqsimlaydi, Vazirlik tizimidagi boshqa mansabdor shaxslarning vakolatlarini, oʻz oʻrinbosarlarining hamda boshqa mansabdor shaxslarning Vazirlik faoliyatining alohida yoʻnalishlari va uchastkalariga rahbarlik qilish yuzasidan hamda tasarrufidagi tashkilotlar ishi yuzasidan shaxsiy javobgarligi darajasini belgilaydi; oʻz vakolatlari doirasida Vazirlik tizimi xodimlari bajarishi majburiy boʻlgan buyruqlar chiqaradi va koʻrsatmalar beradi; Vazirlik vakolatiga kiradigan masalalar boʻyicha normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini koʻrib chiqish uchun belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritadi; zarurat boʻlganda, Vazirlik markaziy apparatining tuzilmasiga oʻzgartirishlar kiritadi, xodimlarning belgilangan umumiy soni doirasida shtatlar jadvalini, shuningdek Vazirlik markaziy apparatining, oʻziga qarashli tashkilotlarning xarajatlar smetasini tasdiqlaydi; Vazirlikning tarkibiy va hududiy boʻlinmalari toʻgʻrisidagi nizomlarni, Vazirlik tizimiga kiruvchi oʻziga qarashli boshqa tashkilotlarning nizomlarini (ustavlarini) belgilangan tartibda tasdiqlaydi; Vazirlikning markaziy apparati xodimlarini hamda Vazirlikka qarashli tashkilotlar va hududiy boʻlinmalar rahbarlarini Vazirlik tomonidan belgilangan tartibda lavozimga tayinlaydi va lavozimdan ozod qiladi; qonun hujjatlarida belgilangan vakolatlar doirasida boshqa vakolatlarni amalga oshiradi. 16. Vazirlikda Vazir (hayʼat raisi), uning oʻrinbosarlari (lavozimiga koʻra), shuningdek Vazirlik faoliyatining asosiy yoʻnalishlarini muvofiqlashtiruvchi tarkibiy boʻlinmalari rahbarlaridan iborat tarkibda hayʼat tashkil etiladi. Hayʼatning aʼzolari soni va shaxsiy tarkibi Vazirning taqdimnomasiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi. Hayʼat quyidagilar bilan bogʻliq masalalarni koʻrib chiqadi: mehnat, bandlik va aholini ijtimoiy muhofaza qilish sohasidagi siyosatni roʻyobga chiqarishni yanada takomillashtirish boʻyicha Vazirlik toʻgʻrisidagi Nizomda belgilangan Vazirlik faoliyatining asosiy konseptual yoʻnalishlarini tayyorlash va amalga oshirishni davom ettirish; Vazirlik nomenklaturasiga kiradigan lavozimlarga kadrlarni tanlash, joy-joyiga qoʻyish, tayyorlash va qayta tayyorlash; Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlarida, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qarorlari va farmoyishlarida belgilangan vazifalarni amalga oshirish boʻyicha ijro intizomini mustahkamlash, ularning oʻz vaqtida va sifatli amalga oshirilishini taʼminlash uchun Vazirlik rahbarlari va xodimlarining shaxsiy javobgarligini oshirish. Hayʼat Vazirlik vakolatiga taalluqli boshqa masalalarni ham koʻrib chiqish huquqiga ega. Hayʼat majlisiga Vazirlik vakolatiga kiradigan masalalar boʻyicha boshqa vazirliklar, davlat qoʻmitalari, idoralar, mahalliy davlat hokimiyati organlari, korxonalar, muassasalar, tashkilotlar rahbarlari taklif etilishi mumkin. Hayʼat uning majlisida tarkibining yarmidan koʻpi qatnashgan taqdirda vakolatli boʻladi. Koʻrib chiqilayotgan masalalar boʻyicha qarorlar oddiy koʻpchilik ovoz bilan qabul qilinadi. Hayʼat qarorlari Vazirning buyruqlari bilan amalga oshiriladi. Vazir va hayʼat aʼzolari oʻrtasida kelishmovchiliklar paydo boʻlgan taqdirda Vazir paydo boʻlgan kelishmovchiliklar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga axborot bergan holda mustaqil ravishda qaror qabul qiladi. Hayʼat aʼzolari ham oʻz fikr-mulohazalarini Vazirlar Mahkamasiga xabar qilishlari mumkin. Hayʼat faoliyati tartibi uning hayʼat tasdiqlaydigan reglamentida belgilanadi. 17. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish hududiy bosh boshqarmalari, shuningdek tuman (shahar) bandlikka koʻmaklashish va aholini ijtimoiy muhofaza qilish markazlari tegishli ravishda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashiga, viloyatlar, shaharlar va tumanlar hokimliklariga hamda Vazirlikka boʻysunadilar va hisobot beradilar. 18. Viloyatlar va Toshkent shahar mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish bosh boshqarmalari rahbarlarini lavozimga tayinlash va lavozimdan ozod qilish viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari bilan kelishgan holda Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vaziri tomonidan amalga oshiriladi. Vazir tuman (shahar) bandlikka koʻmaklashish va aholini ijtimoiy muhofaza qilish markazlari, shuningdek hududiy bosh boshqarmalarga qarashli tibbiy-ijtimoiy va davolash-profilaktika muassasalari rahbarlarini tayinlash yuzasidan rozilik beradi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vaziri belgilangan tartibda lavozimga tayinlanadi va lavozimdan ozod qilinadi. 19. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish bosh boshqarmalari toʻgʻrisidagi nizomlar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, tegishli viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari bilan kelishgan holda Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi tomonidan tasdiqlanadi. Tuman (shahar) bandlikka koʻmaklashish va aholini ijtimoiy muhofaza qilish markazlari toʻgʻrisidagi nizomlar tegishli tumanlar (shaharlar) hokimlari bilan kelishgan holda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish bosh boshqarmalari tomonidan tasdiqlanadi. 20. Vazirlik xodimlarini moddiy ragʻbatlantirish qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi. 21. Vazirlik xodimlarining ish haqi lavozim maoshi, mukofotlar, qoʻshimcha toʻlovlar, ustamalar, amaldagi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan ragʻbatlantirish toʻlovlaridan iborat boʻladi. 22. Belgilangan tartibda ajratiladigan budjet mablagʻlari va budjetdan tashqari Bandlikka koʻmaklashish davlat jamgʻarmasi hisobiga shakllantiriladigan mehnatga haq toʻlash fondi mablagʻlari, shuningdek Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish organlari xodimlarining mehnatini ragʻbatlantirish hamda moddiy-texnika bazasini mustahkamlash jamgʻarmasi mablagʻlari Vazirlik xodimlariga ish haqi toʻlash va ularni moddiy ragʻbatlantirish manbai hisoblanadi.