Naslchilik boʻyicha davlat maqsadli dasturlarini moliyalashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2023-04-10)

“Naslchilik toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2013-yil 15-iyuldagi “Qonunlarning havolaki normalarini amalga oshirishga qaratilgan normativ-huquqiy va boshqa hujjatlarni ishlab chiqish rejalarini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi PQ-2003-son qarori ijrosini taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Naslchilikni rivojlantirishning maqsadli davlat dasturlarini ishlab chiqish va moliyalashtirish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Naslchilikni rivojlantirish boʻyicha davlat maqsadli dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirish boʻyicha ishlarga uslubiy rahbarlik va muvofiqlashtirish Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi tomonidan amalga oshirilishi maʼlumot uchun qabul qilinsin. 3. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Qishloq va suv xoʻjaligi, qishloq xoʻjaligi mahsulotlari Ba isteʼmol tovarlarini qayta ishlash masalalari boʻyicha Axborot-tahlil departamenti zimmasiga yuklansin. 1. Mazkur Nizom 1-ilovaga muvofiq naslli chorva mollarini koʻpaytirish, naslchilik maqsadlarida naslchilik mahsulotlarini (materiallarini) ishlab chiqarish va ulardan foydalanish uchun qulay shart-sharoitlar yaratish orqali naslchilikni yanada kengaytirish va samaradorligini oshirishga qaratilgan naslchilikni rivojlantirishning davlat maqsadli dasturlarini ishlab chiqish va moliyalashtirish tartibini belgilaydi. 2. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi: naslchilikni rivojlantirishning maqsadli Davlat dasturi — naslchilikni rivojlantirishga qaratilgan, tegishli tadbirlarni amalga oshirishni nazarda tutuvchi chora-tadbirlar va maqsadli chora-tadbirlar majmui (keyingi oʻrinlarda — Dastur); Dastur tashabbuskori — Dasturni ishlab chiqish tashabbuskori va tashkil etuvchi Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi; naslchilik obyektlari — naslchilik hayvonlari: qoramollar, qoʻylar, echkilar, otlar, tuyalar, choʻchqalar, shuningdek qushlar, baliqlar, asalarilar, ipak qurti, hayvonlar (keyingi oʻrinlarda — hayvonlar) va ularning naslchilik mahsulotlari; naslchilik subyektlari — ilmiy-tadqiqot muassasalari, naslchilik korxonalari va fermer xoʻjaliklari, naslchilik markazlari, ippodromlar, immunogenetik nazorat laboratoriyalari, nazorat-sinov stansiyalari, embrion transplantatsiyasi markazlari hamda naslchilik mahsulotlarining egalari boʻlgan boshqa yuridik va jismoniy shaxslar; naslchilik ishlari — chorva mollarini koʻpaytirish va sifatini yaxshilash, mavjud turlari, navlari va zotlarini yaxshilash hamda yangilarini oʻzlashtirishga qaratilgan naslli hayvonlarni koʻpaytirish va seleksiya qilish boʻyicha tashkiliy-iqtisodiy chora-tadbirlar majmui; keng koʻlamli seleksiya-genetik dasturlar — fan va biotexnologiyaning zamonaviy yutuqlaridan foydalanishga asoslangan zot yoki uning zonal turi bilan seleksiya ishlarining markazlashtirilgan tizimi; seleksiya belgilari — mahsuldorlik (sut mahsuldorligi, tirik vazn, jun mahsuldorligi, tuxum mahsuldorligi va boshqalar), rivojlanish (tirik vazni, tana oʻlchovlari), sifati (goʻsht, sut, qorakoʻl moʻynasi, tuxum va boshqa naslchilik mahsulotlari), koʻpayish qobiliyati (ishlab chiqaruvchilarning sperma hosil boʻlishining fiziologik xususiyatlari, urgʻochilarning unumdorligi), mahsulotning uzoq umr koʻrishi va boshqalarga chidamliligi. 3. Dasturni ishlab chiqishdan maqsad naslchilik korxonalarining genetik salohiyatini yanada oshirish, butun chorvachilik tarmogʻining iqtisodiy samaradorligi va raqobatbardoshligini oshirish boʻyicha ishlarni tizimli asosda tashkil etishdan iborat. 4. Quyidagilar Dastur doirasida ustuvor amalga oshirilishi koʻzda tutilgan asosiy vazifalardan iborat: dehqon va fermer xoʻjaliklarining naslli yosh chorva mollari va boshqa naslchilik mahsulotlariga boʻlgan ehtiyojini qondirishga, shuningdek eksportga yetkazib berilayotgan naslchilik mahsulotlari hajmini oshirishga koʻmaklashish; chorvachilikda zamonaviy seleksiya usullarini joriy etish orqali yangi foydali genetik belgilarga ega hayvonlarni olish; seleksiya jarayonida foydalaniladigan naslchilik resurslarining kelib chiqishi, mahsuldorligi, turi va boshqa sifatlari boʻyicha baholanishini hisobga olishni yanada takomillashtirish; mahalliy va yoʻqolib borayotgan mahalliy zotlarning genofondini saqlash, seleksiyada eng qimmatli mahalliy va jahon genofondidan samarali foydalanishni taʼminlash; naslchilik resurslarini yaratish, saqlash, koʻpaytirish va ulardan oqilona foydalanish orqali hayvonlarning naslchilik va mahsuldorlik sifatlarini yaxshilash hamda yuqori mahsuldor hayvonlarni tovar podalarida koʻpaytirishni jadallashtirish. 5. Dastur tarkibiga quyidagilar kiradi: a) tegishli vazirlik va idoralarning nomlari, Dasturning nomi va amal qilish muddati, ishlab chiqish joyi va sanasi koʻrsatilgan sarlavha sahifasi; b) tarmoqning joriy holati, tarmoq davlat dasturlarining maqsad va vazifalari (naslchilikning asosiy obyektlari boʻyicha), shuningdek Dasturni amalga oshirish muddatlari haqida umumiy maʼlumotdan iborat boʻlgan kirish qismi; v) naslchilikni rivojlantirishdagi yutuqlarni tahlil qilish natijalariga asoslangan texnik-iqtisodiy asosnoma; g) 2-ilovaga muvofiq shaklda naslchilikni rivojlantirish chora-tadbirlari majmuasi; d) Dasturning asosiy maqsadli parametrlari, shu jumladan: naslchilik subyektlari tomonidan koʻrsatilgan xizmatlar hajmi; ishlab chiqarilayotgan naslchilik mahsuloti (materiali) sifat koʻrsatkichlari; ishlab chiqarish hajmi va yuqori sifatli qoʻpol, shirali va konsentrlangan ozuqa bilan taʼminlanish darajasi; tadqiqot natijalarining samaradorligi; xodimlar va mutaxassislarni tegishli malaka bilan taʼminlanganligi; naslchilik sohasida xorijiy davlatlar bilan hamkorlikning samaradorligi; faoliyat turlari boʻyicha naslchilikni rivojlantirish boʻyicha tadbirlarni moliyalashtirish manbalari. 6. Naslchilikni rivojlantirish boʻyicha chora-tadbirlar kompleksi quyidagilarga qaratilgan chora-tadbirlarni oʻz ichiga oladi: naslchilikni rivojlantirishning normativ-huquqiy bazasini takomillashtirish, bu esa naslchilik subyektlarining huquq va majburiyatlarini tartibga soluvchi qonunchilik hujjatlariga tegishli oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritishni nazarda tutadi; naslchilik xoʻjaliklarini rivojlantirish (yoʻqolib borayotgan mayda zotlar, shu jumladan, bushuyev zotli qoramollar, qorabayir zotli otlari, hisor zotli qoʻylar uchun naslchilik zavodlari, naslchilik xoʻjaliklari, genofond xoʻjaliklarini tashkil etish); moddiy-texnika bazasini mustahkamlash, shu jumladan naslchilik subyektlari uchun malakali kadrlar tayyorlash infratuzilmasini takomillashtirish; naslchilik xoʻjaliklarida yuqori mahsuldor naslchilik (naslchilik oʻzagi)ni yaratish va undan olingan naslning mahsuldorlik koʻrsatkichlari asosida baholash orqali naslchilik mahsuloti (materiali) sifatini baholash tizimini takomillashtirish; naslchilik obyektlarining zot guruhlarini takomillashtiruvchi deb eʼtirof etilgan yosh naslchilik ishlab chiqaruvchilardan keng koʻlamli seleksiya-genetik dasturlar asosida intensiv foydalanish uchun chorva zotlarini yaxshilash jarayonini jadallashtirish; naslchilik xoʻjaliklarida noyob va qimmatli belgilarga ega hayvonlarni aniqlash, shu jumladan naslchilik xoʻjaliklarida yuqori mahsuldor naslchilik (yadroviy nasldor mol)ni tanlash, ulardan naslchilik xususiyatlariga koʻra naslchilik guruhlarini shakllantirish, hayvonlarning mavjud turlarini, nasl-nasablarini yaxshilash va yangi zotlarni yaratish maqsadida naslchilik mahsulotlari (materiallari) olib kirilishini tashkil etish; naslchilik xoʻjaliklarining ozuqa bazasini kengaytirish, jahon andozalariga javob beradigan istiqbolli navlar va zamonaviy agrotexnikalardan foydalangan holda yem-xashak ekinlari hosildorligini oshirish, toʻliq ozuqa sifatini oshirish, ozuqa yetishtirish uchun zarur yer maydonlarini ajratish; naslchilik boʻyicha ilmiy-tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlarini rivojlantirish, naslchilik boʻyicha mavjud turdagi, yoʻnalish va zotlarni yaxshilash hamda yangi yaratishga qaratilgan ilmiy-tadqiqot loyihalarini ishlab chiqish hamda ularning samaradorligini oshirish; kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimini takomillashtirish, shu jumladan naslchilik subyektlarini tegishli malakali mutaxassislar (zootexniklar, zootexnik-seleksiyachilar, boniterlar, urugʻlantiruvchilar) bilan taʼminlashga koʻmaklashish, ularning malakasini tizimli ravishda oshirish; oliy, oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi muassasalarini, shuningdek, kadrlar tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirish boʻyicha taʼlim muassasalarini moddiy-texnik taʼminoti va jihozlanishini yaxshilash; naslchilik sohasida xorijiy davlatlarning yetakchi olim va mutaxassislari bilan hamkorlik qilish, shu jumladan naslchilik bilan shugʻullanuvchi xorijiy tashkilotlar bilan hamkorlikni rivojlantirish, tajriba almashish, kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirish boʻyicha qisqa va uzoq muddatli oʻquv kurslarini tashkil etishga tashkiliy koʻmaklashish, mahalliy chorvachilik tashkilotlari va mutaxassislarining auksion, konferensiya va qoʻshma koʻrgazmalar tashkil etishda ishtirokini taʼminlash. 7. Dastur tashabbuskori naslchilik subyektlarining soʻnggi 5 yildagi faoliyatini va naslchilik sohasidagi qonunchilik hujjatlarini oʻrganish, shuningdek, ilgʻor texnologiyalar va xorijiy tajribani respublika sharoitida qoʻllash istiqbollarini tahlil qilish natijalariga koʻra: Dasturni amalga oshirish imkoniyati va maqsadga muvofiqligini asoslovchi tahliliy hujjatlarni tayyorlash; tegishli materiallarni sinchiklab oʻrganish va sohani yanada rivojlantirish boʻyicha takliflar tayyorlash hamda Dastur samaradorligini baholash. 8. Dasturni amalga oshirish boʻyicha tadbirlarni moliyalashtirish naslchilik bilan shugʻullanuvchi subyektlar mablagʻlari va qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi. 9. Dasturda nazarda tutilgan tadbirlar doirasidagi ilmiy-tadqiqot ishlarini moliyalashtirish Davlat ilmiy-texnika dasturlari doirasida oʻtkaziladigan grant tanlovlari natijalari boʻyicha ajratiladigan mablagʻlar, Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligining budjetdan tashqari mablagʻlari va qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi. 10. Naslchilik xoʻjaliklari oʻz faoliyatini toʻliq tejamkorlik asosida amalga oshiradi va qonunchilik hujjatlarida belgilangan imtiyozlardan foydalanadi. 11. Dastur Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi tomonidan ishlab chiqiladi: manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining koʻrsatmalariga muvofiq; oʻz tashabbusi bilan. 12. Dastur Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligining taqdimnomasiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi. 13. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi: tarmoq korxonalarini rivojlantirish, modernizatsiya qilish, texnik va texnologik qayta jihozlash dasturlarini ularning natijalarini baholagan holda amalga oshirish; Dasturning maqsadli qismiga kiritilgan xorijiy investitsiyalar va kreditlar jalb qilingan loyihalarni amalga oshirish; Dasturga kiritilgan obyektlarni oʻz vaqtida foydalanishga topshirish; aniq loyihalar uchun tashqi ishlab chiqarish infratuzilmasini qurish va rekonstruksiya qilishning borishi; naslchilik tarmogʻi korxonalarini rivojlantirish, modernizatsiya qilish, texnik va texnologik qayta jihozlash dasturlari doirasida amalga oshirilayotgan loyihalar boʻyicha ishlab chiqarish quvvatlaridan foydalanish darajasi; dasturning maqsadli koʻrsatkichlariga erishish yuzasidan monitoring olib boradi. 14. Naslchilik subyektlari har oyda Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligiga tarmoq dasturlarining bajarilishi yuzasidan tegishli maʼlumotlarni taqdim etadilar. 15. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi har oyda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga Dasturning maqsadli qismini amalga oshirish jarayonida aniqlangan muammoli masalalarni aniqlagan holda monitoringning umumlashtirilgan natijalarini, shuningdek aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish boʻyicha zarur amaliy chora-tadbirlar toʻgʻrisida takliflar kiritadi. 16. Mazkur nizom talablarini buzganlikda aybdor shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgarlikka tortiladilar.