Badiiy tarjima sohasida Muhammad Rizo Ogahiy nomidagi xalqaro mukofot toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(resolution, 2024-07-24)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Badiiy tarjima sohasida Muhammad Rizo Ogahiy nomidagi xalqaro mukofotni taʼsis etish toʻgʻrisida” 2024-yil 4-iyundagi PQ-205-son qarori ijrosini taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 4-iyundagi PQ-205-son qaroriga muvofiq Muhammad Rizo Ogahiy nomidagi xalqaro mukofot taʼsis etilganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin. 2. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Badiiy tarjima sohasida Muhammad Rizo Ogahiy nomidagi xalqaro mukofot toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin: Badiiy tarjima sohasida Muhammad Rizo Ogahiy nomidagi xalqaro mukofotga hujjatlarni taqdim etish, ularni koʻrib chiqish, gʻoliblarni aniqlash tartibi; xalqaro mukofot beriladigan yoʻnalishlar; oʻzbek badiiy tarjima maktabini rivojlantirish hamda xalqlar oʻrtasida doʻstlik va hamjihatlik rishtalarini mustahkamlashda alohida ahamiyatga ega boʻlgan tarjima asarlar uchun ragʻbatlantiruvchi mukofotlar berish. 3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari Z.B. Maxkamova zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Nizom badiiy tarjima sohasida Muhammad Rizo Ogahiy nomidagi xalqaro mukofot (keyingi oʻrinlarda — Xalqaro mukofot) uchun hujjatlarni taqdim etish, ularni koʻrib chiqish, gʻoliblarni aniqlash va taqdirlash tartibini belgilaydi. 2. Xalqaro mukofot oʻzbek adabiyotining eng yaxshi asarlarini xorijiy tillarga, jahon adabiyotining eng sara namunalarini oʻzbek tiliga tarjima qilishni har tomonlama qoʻllab-quvvatlash, faol ijod qilayotgan mohir tarjimonlarni moddiy va maʼnaviy ragʻbatlantirish, badiiy tarjimaning saviyasini yanada oshirish hamda mamlakatimizda adabiyot va kitobxonlikni keng ommalashtirish maqsadida joriy etiladi. 3. Xalqaro mukofot oʻzbek adabiyotining eng yaxshi asarlarini xorijiy tillarga, chet el adabiyotining sara namunalarini oʻzbek tiliga tarjima qilgan tarjimon yoki tarjimonlar guruhiga beriladi. Bunda asar yaratilgan tildan bevosita amalga oshirilgan tarjima asarlarga ahamiyat qaratiladi. Xalqaro mukofot Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi boʻlmagan shaxslarga ham beriladi. 4. Xalqaro mukofot tanloviga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish, bu boradagi tashkiliy-moliyaviy masalalarni hal etish, shuningdek, ushbu Nizomga muvofiq Xalqaro mukofot gʻoliblarini aniqlash va taqdirlash boʻyicha qarorlar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 4-iyundagi PQ-205-son qarori bilan tuzilgan Badiiy tarjima sohasida Muhammad Rizo Ogahiy nomidagi xalqaro mukofot kengashi (keyingi oʻrinlarda — Kengash) tomonidan qabul qilinadi. Kengash qarorlari Kengash yigʻilishining bayoni bilan rasmiylashtiriladi va Kengash raisi yoki yigʻilishga raislik qilgan Kengash raisining oʻrinbosari tomonidan imzolanadi. Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi Kengashning ishchi organi (keyingi oʻrinlarda — Ishchi organ) hisoblanadi. 5. Xalqaro mukofot uchun tanlov ikki yilda bir marta oʻtkazilib, gʻoliblarga Xalqaro mukofotni tantanali topshirish sanasi Kengash tomonidan belgilanadi. 6. Quyidagilar Xalqaro mukofot beriladigan yoʻnalishlar hisoblanadi: oʻzbek adabiyotining nasriy asarlaridan xorijiy tillarga qilingan eng yaxshi tarjima; oʻzbek adabiyotining sheʼriy asarlaridan xorijiy tillarga qilingan eng yaxshi tarjima; oʻzbek bolalar adabiyoti namunalaridan xorijiy tillarga qilingan eng yaxshi tarjima; xorijiy tillarda yaratilgan nasriy asarlardan oʻzbek tiliga qilingan eng yaxshi tarjima; xorijiy tillarda yaratilgan sheʼriy asarlardan oʻzbek tiliga qilingan eng yaxshi tarjima; xorijiy tillarda yaratilgan bolalar adabiyoti namunalaridan oʻzbek tiliga qilingan eng yaxshi tarjima. Dramaturgiyaga oid tarjima asarlar uning janriga mos ravishda ushbu bandda koʻrsatilgan yoʻnalishlar asosida koʻrib chiqiladi. 7. Xalqaro mukofot tanloviga talabgorlarning (keyingi oʻrinlarda — talabgorlar) hujjatlarini qabul qilishni boshlash va yakunlash sanasi hamda uning tartibi haqida ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilinadi. Xalqaro mukofot tanloviga hujjatlarni taqdim etish tartibi Ishchi organ tomonidan belgilanadi. 8. Talabgorlarning hujjatlari Xalqaro mukofot tanlovi haqida ommaviy axborot vositalarida eʼlon berilgan sanadan boshlab uch oy davomida Ishchi organ tomonidan qabul qilinadi. 9. Xalqaro mukofot tanloviga Xalqaro mukofot tanlovi haqidagi eʼlon berilgan sanadan boshlab oʻtgan besh yil ichida kitob holida chop etilgan yoki bosma davriy va elektron adabiy nashrlarda eʼlon qilingan tarjima asarlar qabul qilinadi. 10. Xalqaro mukofot tanloviga tarjima asarlar quyidagi yoʻnalishlar boʻyicha belgilangan hajmdan kam boʻlmagan miqdorda qabul qilinadi: oʻzbek adabiyotining nasriy asarlaridan xorijiy tillarga qilingan eng yaxshi tarjima — kamida oʻn bosma taboq; oʻzbek adabiyotining sheʼriy asarlaridan xorijiy tillarga qilingan eng yaxshi tarjima — kamida besh bosma taboq; oʻzbek bolalar adabiyoti namunalaridan xorijiy tillarga qilingan eng yaxshi tarjima — kamida besh bosma taboq; xorijiy tillarda yaratilgan nasriy asarlardan oʻzbek tiliga qilingan eng yaxshi tarjima — kamida oʻn bosma taboq; xorijiy tillarda yaratilgan sheʼriy asarlardan oʻzbek tiliga qilingan eng yaxshi tarjima — kamida besh bosma taboq; xorijiy tillarda yaratilgan bolalar adabiyoti namunalaridan oʻzbek tiliga qilingan eng yaxshi tarjima — kamida besh bosma taboq. 11. Quyidagi talablar asosida tarjima asarlar Xalqaro mukofot tanloviga qabul qilinadi: oʻzbek xalqining qadimiy tarixi, bebaho qadriyat va anʼanalari, oʻziga xos hayot tarzi, olijanob fazilatlari yuqori badiiy saviyada aks ettirilgan, milliy adabiyotimiz xazinasidan munosib joy olgan asarlarning chet tillarga tarjimalari; umuminsoniy qadriyat va gʻoyalar tarannum etilgan, dunyo adabiyotida eʼtirof etilgan, yuqori badiiy saviyaga ega xorijiy asarlarning oʻzbek tiliga tarjimasi; asarning mazmuni va uslubini, badiiy oʻziga xosligini toʻla saqlagan holda yuksak mahorat bilan amalga oshirilgan tarjimalar; adabiy jamoatchilik orasida alohida eʼtirof etilgan asarlarning yuksak saviyali tarjimasi. 12. Xalqaro mukofot tanloviga tarjimon yoki tarjimonlar guruhi tomonidan hammualliflikda amalga oshirilgan tarjima asarlar qabul qilinadi. 13. Xalqaro mukofot tanloviga tarjima asarlar tarjimonning oʻzi yoki tarjimonlar guruhi, adabiy-ilmiy tashkilotlar va nashriyotlar tomonidan taqdim etiladi. 14. Ishchi organ: ushbu Nizomga va hujjatlarni qabul qilish tartibiga muvofiq Xalqaro mukofotga tavsiya etilgan talabgorlarning hujjatlarini, shu jumladan, bir nusxadagi tarjima asarni qabul qiladi; Xalqaro mukofotga tavsiya etilgan talabgorlarning faoliyati va ularning tarjima asarlarini koʻrib chiqib, ular haqidagi maʼlumotlarni shakllantiradi; Xalqaro mukofotga tavsiya etilgan tarjima asarlar, shu bilan birga, talabgorlarning ijodiy faoliyati muhokama qilinib, xolisona baholanishiga koʻmaklashadi; Xalqaro mukofotga tavsiya etilgan talabgorlarning hujjatlari, shu jumladan, tarjima asarlarni tegishli idora va tashkilotlarga taklif-mulohazalarini bildirish uchun taqdim etishi mumkin. 15. Quyidagi yoʻnalishlar boʻyicha Ishchi organ malakali mutaxassis va ijodkorlardan iborat tarkibda ishchi guruhlar faoliyatini yoʻlga qoʻyadi: oʻzbek adabiyotining nasriy asarlaridan xorijiy tillarga hamda xorijiy tillarda yaratilgan nasriy asarlardan oʻzbek tiliga qilingan eng yaxshi tarjima asarlar boʻyicha; oʻzbek adabiyotining sheʼriy asarlaridan xorijiy tillarga hamda xorijiy tillarda yaratilgan sheʼriy asarlardan oʻzbek tiliga qilingan eng yaxshi tarjima asarlar boʻyicha; oʻzbek bolalar adabiyotidan xorijiy tillarga hamda chet el bolalar adabiyotidan oʻzbek tiliga qilingan eng yaxshi tarjima asarlar boʻyicha. 16. Ishchi guruhlar tarkibi Kengash raisining oʻrinbosari — Ishchi organ rahbari tomonidan tasdiqlanadi. Ishchi guruhlar aʼzolari Ishchi organ tomonidan belgilangan tartibda va miqdorda moddiy ragʻbatlantiriladi. Ishchi guruhlar aʼzolarini moddiy ragʻbatlantirish bilan bogʻliq xarajatlar Xalqaro mukofotning xarajatlar smetasida nazarda tutiladi. 17. Ishchi guruhlar Xalqaro mukofotga taqdim etilgan hujjatlarni, shu jumladan, tarjima asarlarni koʻrib chiqib, xulosalar tayyorlaydi hamda Ishchi organga taqdim etadi. 18. Ishchi organ ishchi guruhlar xulosalari asosida hujjatlarni rasmiylashtiradi, Kengash yigʻilishining bayoni loyihasini tayyorlaydi hamda koʻrib chiqish uchun Kengashga kiritadi. 19. Ishchi guruhlarning xulosalari oshkor etilmaydi. 20. Kengash Ishchi organ tomonidan taqdim etilgan hujjatlarni koʻrib chiqib, Xalqaro mukofot gʻoliblarini aniqlash boʻyicha qaror qabul qiladi. 21. Kengash, istisno tariqasida, oʻzbek badiiy tarjima maktabini rivojlantirish hamda xalqlar oʻrtasida doʻstlik va hamjihatlik rishtalarini mustahkamlashda alohida ahamiyatga ega boʻlgan tarjima asarlar uchun ragʻbatlantiruvchi mukofotlar ham berishi mumkin. Ragʻbatlantiruvchi mukofotlarning bir martalik pul mukofoti miqdori va moliyalashtirilishi Kengash tomonidan belgilanadi. 22. Xalqaro mukofot gʻoliblari roʻyxati ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilinadi. 23. Xalqaro mukofot gʻoliblarining har biri maxsus diplom, koʻkrak nishoni va bazaviy hisoblash miqdorining 300 baravari miqdorida bir martalik pul mukofoti bilan taqdirlanadi. 24. Kengash talabgorlar orasida tegishli yoʻnalish boʻyicha Xalqaro mukofot talablariga mos keluvchi nomzodlar mavjud emas deb topsa, oʻsha yoʻnalishdagi Xalqaro mukofot topshirilmaydi. 25. Xalqaro mukofot bir shaxsga ikki marta berilmaydi. 26. Kengash yoki ishchi guruhlar aʼzolari Xalqaro tanlovga oʻzining tarjima asarlarini taqdim etgan yilda Kengash yoki ishchi guruhlaridagi faoliyatini toʻxtatib turadi. 27. Xalqaro mukofotga taqdim etilgan hujjatlar, shu jumladan, tarjima asarlar qaytarilmaydi. 28. Ishchi organ Xalqaro mukofotga taqdim etilgan hujjatlarni, shu jumladan, tarjima asarlarni hamda Xalqaro mukofotga oid tegishli boshqa hujjatlarning hisobini yuritadi hamda ularning belgilangan muddat davomida saqlanishini taʼminlaydi. 29. Xalqaro mukofot gʻoliblarini tantanali taqdirlash marosimini oʻtkazish bilan bogʻliq xarajatlar, shuningdek, gʻoliblar uchun pul mukofotlari, gʻoliblarning mukofotni olish uchun xorijdan kelish-ketishi, mehmonxonada yashash xarajatlari Maʼnaviyat va ijodni qoʻllab-quvvatlash maqsadli jamgʻarmasining xarajatlar smetasi boʻyicha Yozuvchilar uyushmasiga ajratiladigan mablagʻlar, tashkilotchilar mablagʻlari va qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan qoplanadi. Xalqaro mukofot topshiriladigan yilda uning xarajatlari uchun Ishchi organ tomonidan taqdim etilgan hisob-kitoblar asosida Maʼnaviyat va ijodni qoʻllab-quvvatlash maqsadli jamgʻarmasining xarajatlar smetasida qoʻshimcha mablagʻ ajratish nazarda tutiladi hamda ushbu mablagʻ Yozuvchilar uyushmasiga oʻtkazib beriladi. 30. Xalqaro tanlovning chet ellik gʻoliblariga pul mukofotlari mukofot jamgʻarmasiga teng ekvivalentda xorijiy valyutada toʻlanishi mumkin. 31. Xalqaro mukofotning xarajatlar smetasi Kengash tomonidan tasdiqlanadi. 32. Xalqaro mukofot bilan taqdirlangan tarjima asarlarni keng ommalashtirish hamda ularning tarjimonlari bilan faol ijodiy hamkorlikni yoʻlga qoʻyish chora-tadbirlari koʻriladi.