Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining harbiy xizmatni oʻtash tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(resolution, 2026-02-10)

Oʻzbekiston Respublikasining “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisida”gi, “Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari rezervidagi xizmat toʻgʻrisida”gi qonunlariga muvofiq va Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarini Vataniga sodiq, harbiy xizmatga har tomonlama tayyor boʻlgan fuqarolar bilan butlash, ular tomonidan harbiy xizmatni oʻtash tartibi va sharoitlarini, qoʻshinlarning davlatning xavfsizligi va hududiy yaxlitligini himoya qilishga doimiy jangovar shayligini taʼminlash, shuningdek, harbiy xizmatchilar va ularning oila aʼzolarini ijtimoiy himoya qilish tizimini yanada takomillashtirish maqsadida: 1. Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining harbiy xizmatni oʻtash tartibi toʻgʻrisidagi yangilangan nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Milliy gvardiyasi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Davlat xavfsizlik xizmati, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti davlat xavfsizligi xizmati Adliya vazirligi va boshqa manfaatdor vazirliklar, idoralar bilan birgalikda: uch oy muddatda qonunchilikka mazkur qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida takliflarni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritsin; ikki oy muddatda qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarni mazkur qarorga muvofiqlashtirsin. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim hujjatlari 2-ilovaga muvofiq oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 4. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Xavfsizlik kengashi kotibi V.V. Maxmudov zimmasiga yuklansin. 1. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi, “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisida”gi va “Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari rezervidagi xizmat toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining qonunlariga muvofiq: Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining (keyingi oʻrinlarda — fuqarolar) harbiy xizmatni oʻtash tartibini belgilaydi; fuqarolar tomonidan davlatning hududiy yaxlitligini, mustaqilligini va xavfsizligini himoya qilish boʻyicha konstitutsiyaviy huquq va majburiyatlari amalga oshirilishini taʼminlaydi; fuqarolarning Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari (keyingi oʻrinlarda — Qurolli Kuchlar) safida, harbiy xizmatni oʻtash nazarda tutilgan vazirliklar, qoʻmitalar va idoralarda (keyingi oʻrinlarda — vazirliklar) chaqiruv va kontrakt boʻyicha haqiqiy harbiy xizmatni oʻtashi, shuningdek, Qurolli Kuchlar rezervi (zaxirasi)dagi fuqarolar bilan bogʻliq munosabatlarni tartibga soladi; Qurolli Kuchlarni shaxsiy tarkib bilan butlash tartibi, turli toifadagi harbiy xizmatchilar tomonidan xizmat vazifalari sifatli bajarilishini taʼminlash boʻyicha mansabdor shaxslarning huquq va majburiyatlarini belgilaydi; harbiy xizmatni oʻtashning shaffofligi va har bir harbiy xizmatchining professional oʻsish istiqbolini taʼminlaydi. 2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: harbiy xizmat — fuqarolar tomonidan Qurolli Kuchlar safida umumiy harbiy majburiyatni bajarish borasidagi davlat xizmatining alohida turi; haqiqiy harbiy xizmat — chaqiruv yoki kontrakt boʻyicha oddiy askarlar, serjantlar va ofitserlar tarkibi lavozimlarida Qurolli Kuchlar safidagi harbiy xizmat; harbiy xizmatchi — haqiqiy harbiy xizmatdagi fuqaro; muddatli harbiy xizmat harbiy xizmatchisi — Qurolli Kuchlar safida oddiy askarlar tarkibi lavozimlarida majburiy xizmatni oʻtayotgan chaqiruv yoshidagi fuqaro, shuningdek zaxiradan muddatli harbiy xizmatga chaqirilgan ofitser; kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchi — harbiy xizmatni kasb sifatida tanlagan va harbiy xizmat majburiyatlarini kontrakt asosida bajarayotgan fuqaro; rezervdagi ofitser — ofitserlik unvoniga ega boʻlgan, muqaddam harbiy xizmatni oʻtagan va rezervga boʻshatilgan harbiy xizmatga majbur fuqaro; zaxiradagi ofitser — ofitserlik unvoniga ega boʻlgan, muqaddam harbiy xizmatni oʻtamagan va bevosita ofitserlik unvoni berilganidan soʻng zaxiraga oʻtkazilgan harbiy xizmatga majbur fuqaro; kursant (tinglovchi) — haqiqiy harbiy xizmatda boʻlgan va harbiy taʼlim muassasasida tahsil olayotgan fuqaro; maxsus talablar — haqiqiy harbiy xizmatga saralash, tanlash va qabul qilish jarayonida nomzodning fuqaroligi, maʼlumoti, mutaxassisligi, yoshi, boʻyi, vazni, sogʻligʻi, jismoniy va kasbiy tayyorgarligi hamda harbiy xizmatni oʻtash bilan bogʻliq boshqa shartlar; harbiy xizmatni oʻtash bilan bogʻliq boʻlgan cheklovlar — harbiy xizmatchilarning amalga oshirishga haqli boʻlmagan harakatlari; harbiy unvon — har bir harbiy xizmatchi va harbiy xizmatga majburga uning xizmat mavqeyi, harbiy yoki maxsus tayyorgarligi, xizmat yillari, Qurolli Kuchlar yoki qoʻshin turi yoxud maxsus qoʻshinlarga mansubligiga muvofiq beriladigan unvon; kontrakt — vazirliklar orqali davlat bilan fuqaro oʻrtasida tuziladigan hamda uning oʻz ixtiyori bilan haqiqiy harbiy xizmatga kirishi va uni oʻtashini (haqiqiy harbiy xizmatni davom ettirishini) belgilab beruvchi bitim boʻlib, unda xizmat muddati, oʻzaro huquqlar, majburiyatlar va tomonlarning javobgarligi hamda harbiy xizmatni oʻtashning boshqa shartlari tartibga solinadi; harbiy-kasbiy saralash — fuqarolarni (nomzodlarni) kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qoʻyilgan talablarga mos kelishini aniqlashga qaratilgan tadbirlar kompleksi (intellektual rivojlanganlik va psixoemotsional barqarorlik darajasini psixologik oʻrganish, tibbiy koʻrikdan oʻtkazish, jismoniy imkoniyatlarni baholash, shuningdek harbiy xizmat uchun kasbiy jihatdan muhim boʻlgan boshqa sifatlar); attestatsiya — harbiy xizmatchining kasbiy malakasini (tayyorgarligini) tizimli asosda aniqlash jarayoni (usuli); tashkiliy-shtat tadbirlari — shtat birligi (shu jumladan, harbiy xizmatchi lavozimini xodim (xizmatchi) lavozimiga yoki aksincha), harbiy unvon, lavozimning nomi, lavozim boʻyicha harbiy-hisob ixtisosligi va tarif razryadining oʻzgarishi, tarkibiy yoki hududiy boʻlinmalarni (ushbu boʻlinmalarning tuzilmaviy birliklarini) qayta nomlash, qayta tashkil etishni (qoʻshib yuborish, birlashtirish, boʻlib yuborish, qayta tuzish, ajratish) yoki tugatishni, shuningdek yangi shtatga oʻtkazishni nazarda tutuvchi chora-tadbirlar majmui; harbiy xizmatchi nomiga dogʻ tushiruvchi xatti-harakat — xizmatda va turmushda harbiy xizmatchilar xulqining maʼnaviy-axloqiy normalarini, Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining umumharbiy nizomlari va idoraviy normativ-huquqiy hujjatlar hamda idoraviy ichki hujjatlarda belgilangan qoidalarni qoʻpol ravishda buzuvchi, harbiy intizom talablariga zid, harbiy xizmatchining or-nomusi va qadr-qimmatini, harbiy boʻlinma yoki butun Qurolli Kuchlarning nufuzini obroʻsizlantiruvchi qasddan sodir etilgan qilmish (harakat yoki harakatsizlik); yozma koʻrsatma — harbiy xizmatchining (harbiy xizmatga majbur fuqaroning) zimmasiga belgilangan muddatda tegishli harbiy qismga (mudofaa ishlari organiga) yetib borish majburiyatini yuklovchi rasmiy hujjat. Uning shakli, rasmiylashtirish tartibi va talablari vazirliklar tomonidan belgilanadi. 3. Harbiy xizmatni oʻtash quyidagilarni oʻz ichiga oladi: muddatli harbiy xizmatga chaqirish yoki kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirish; safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatga olish; harbiy lavozimga tayinlash va uni bajarish; harbiy unvon berish; haqiqiy harbiy xizmatdan boʻshatish; rezervdagi xizmatga olish; harbiy xizmatga majburlarni isteʼfoga chiqarish; Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlari va mazkur Nizomga, shuningdek mazkur sohadagi Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga muvofiq harbiy xizmatchilarning xizmat va ijtimoiy-huquqiy mavqeyini belgilab beruvchi boshqa holatlar (vaziyatlar). 4. Qurolli Kuchlar harbiy xizmatchilariga quyidagi talablar qoʻyiladi: muddatli harbiy xizmat harbiy xizmatchilari egallab turgan lavozimi boʻyicha harbiy ixtisoslikni sifatli oʻzlashtirishi, ishonib topshirilgan qurol va harbiy texnikani ishlata bilish koʻnikmalarini egallashi, mustahkam hayotiy pozitsiya, vatanparvarona dunyoqarash, yuksak maʼnaviy-axloqiy va jismoniy sifatlarga ega boʻlishi, harbiy burchni bajarishga tayyor turishi zarur; oddiy askarlar tarkibiga mansub kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar muddatli harbiy xizmat harbiy xizmatchilariga taalluqli boʻlgan sifatlarni egallash bilan bir qatorda, harbiy kasbni chuqur oʻzlashtirishi, oʻzaro bogʻliq mutaxassisliklarni oʻrganishi, vaziyatning turli sharoitlarida jangovar va xizmat vazifalarini bajarish vaqtida ishonib topshirilgan qurol va harbiy texnikani qoʻllashning mustahkam koʻnikmalariga ega boʻlishi lozim; serjantlar tarkibiga mansub kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar maʼnan yetuk, harbiy burchni bajarishga ruhan tayyor boʻlishi, harbiy kasbni mukammal bilishi, qurol-aslaha va harbiy texnikani mohirona qoʻllay olishi hamda uni saqlash va undan foydalanishda ehtiyotkor boʻlishi kerak. Ularga boʻlinmalarda yuksak jangovar ruh, sogʻlom maʼnaviy-ruhiy muhit yaratish, boʻysunuvchilarda Vatanga sodiqlik va vatanparvarlik tuygʻularini doimiy ravishda tarbiyalab borish, zarur koʻnikmalarni hosil qilish va harbiy bilimlarini oshirib borish vazifalari yuklatiladi; ofitserlar tarkibiga mansub kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar professional tayyorgarlikka ega komandir (rahbar), harbiy boʻlinmalarga komandirlik (rahbarlik) qilish, murakkab vaziyatlarda tezkor moslashish va mustaqil harakat qilish, nostandart qarorlarni qabul qilish hamda shaxsiy namunasi bilan boʻysunuvchilarni jangovar va xizmat vazifalarini hal etishga yoʻnaltira olishga qodir, harbiy ishga oid chuqur bilimlar, yuksak maʼnaviy-ruhiy sifatlar, keng dunyoqarash, intellekt, yaxshi tashkilotchilik qobiliyatiga ega, ishonib topshirilgan qurol-aslaha va harbiy texnikadan toʻgʻri foydalanish va uni saqlashni biladigan mutaxassis boʻlishlari zarur. Yuqorida sanab oʻtilgan sifatlar oʻzini harbiy xizmatga, Vatanga xizmat qilishga bagʻishlagan har bir fuqaro uchun hayotiy maqsad boʻlib qolishi va mashaqqatli mehnat asosida shakllana borishi, nafaqat ekstremal sharoitlarda, balki tinchlik davrida kundalik xizmat davomida ham singdirilib, namoyish etilib borilishi lozim. Ishlar tajribasi vorisiyligini taʼminlash, yosh harbiy xizmatchilarning harbiy xizmatga moslashuvi, kasbiy shakllanish va yuklatilgan xizmat vazifalarini mustaqil bajarish qobiliyatini rivojlantirish jarayoni tezlashishini taʼminlash maqsadida harbiy xizmatchilarga yuqori darajali kasbiy sifatlarga ega boʻlgan, tayyorgarligi eng yaxshi harbiy xizmatchilar va Qurolli Kuchlar faxriylari orasidan murabbiylar biriktiriladi. Murabbiylik tartibi vazirliklarning idoraviy ichki hujjatlari bilan belgilanadi. 5. Qurolli Kuchlardagi harbiy xizmatga vatanparvarona dunyoqarash, yuqori maʼnaviy-axloqiy sifatlar, zaruriy intellektual saviya, bilim doirasi keng, shuningdek jismoniy tayyorgarlikka ega boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari kiradi. 6. Qurolli Kuchlarni kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar bilan butlash nomzodlarni harbiy-kasbiy saralash yoʻli bilan amalga oshiriladi, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tayinlanadigan shaxslar bundan mustasno. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar lavozimlarini butlash uchun yuksak kasbiy tayyorgarlik va faoliyatida katta tajribaga ega boʻlgan, harbiy xizmatda boʻlishning belgilangan yosh chegarasiga yetmagan fuqarolarni, agar qonunchilikda boshqacha tartib nazarda tutilmagan boʻlsa, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Xavfsizlik kengashi kotibiyati bilan kelishilgan holda vazirlik rahbarining qaroriga koʻra harbiy-kasbiy saralashdan oʻtkazmasdan, kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilish mumkin. Fan, madaniyat va sport arboblari orasidan nomzodlar hamda tor ixtisoslikdagi yuqori malakali mutaxassislar belgilangan tartibda saralashdan oʻtmasdan, kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilinishi mumkin. Oʻzbekiston Respublikasi oliy harbiy taʼlim muassasalarining boshqaruv, ilmiy va professor-oʻqituvchilar tarkibidagi lavozimlarni malakali mutaxassislar bilan toʻldirish uchun ilmiy darajaga (ilmiy unvonga) hamda kamida besh yillik ilmiy va pedagogik ish tajribasiga ega boʻlgan fuqarolar harbiy-kasbiy saralashdan oʻtmasdan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilinishi mumkin. Bunda tibbiyot sohasidagi yuqori malakali fuqaro mutaxassislar tibbiy koʻrikdan oʻtkazish natijalariga koʻra dastlabki va harbiy-kasbiy saralashdan oʻtkazilmay, shuningdek, harbiy xizmatda boʻlishning belgilangan yosh chegarasiga yetganligidan qatʼi nazar, professor-oʻqituvchi va ilmiy xodim lavozimlariga kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilinishi hamda ularga ofitserlar tarkibining harbiy unvonlari berilishi mumkin. 7. Qurolli Kuchlarni butlash territorial va eksterritorial tamoyillari asosida amalga oshirilishi mumkin. Territorial (eksterritorial) tamoyil boʻyicha butlanadigan boʻlinmalar va/yoki mutaxassisliklar roʻyxati vazirliklar rahbarlari tomonidan belgilanadi. 8. “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisida”gi Qonunga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasida quyidagi harbiy xizmat turlari joriy etilgan: muddatli harbiy xizmat; safarbarlik chaqiruvi rezervidagi harbiy xizmat; kontrakt boʻyicha harbiy xizmat; Qurolli Kuchlar safida harbiy xizmatni oʻtagan rezervchilar xizmati. 9. Muddatli harbiy xizmat — chaqiruv yoshidagi fuqarolarning oddiy askarlar lavozimlaridagi, shuningdek muqaddam harbiy xizmatni oʻtamagan ofitserlarning Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlarida belgilangan muddat mobaynida Qurolli Kuchlar safidagi majburiy xizmatidir. 10. Safarbarlik chaqiruvi rezervidagi harbiy xizmat — muddatli harbiy xizmatni oʻtashga yaroqli hamda chaqirilish muddatini kechiktirish va chaqirilishdan ozod etilish huquqiga ega boʻlmagan, biroq Qurolli Kuchlar safiga navbatdagi muddatga chaqirilmagan shaxslar oʻtaydigan harbiy xizmat turidir. Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarini safarbarlik chaqiruvi rezerviga olish Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari tomonidan safarbarlik chaqiruvi rezervida xizmatni oʻtash tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq amalga oshiriladi. 11. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmat — Qurolli Kuchlar safidagi haqiqiy harbiy xizmatga ixtiyoriy ravishda, harbiy xizmat nazarda tutilgan vazirliklar orqali davlat bilan tuziladigan kontraktga binoan kirgan fuqarolar bajaradigan harbiy xizmat turidir. 12. Rezervchilar xizmati — Qurolli Kuchlarning qoʻshilma, harbiy qism va boʻlinmalarini urush davri shtatlariga qadar butlash, shuningdek urush davri tuzilmalarini kengaytirish maqsadida haqiqiy harbiy xizmatni hamda safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni oʻtagan oddiy askarlar, serjantlar va ofitserlardan boʻlgan harbiy xizmatga majburlar uchun umumiy harbiy majburiyat asosida joriy etiladigan harbiy xizmat turidir. 13. Harbiy xizmatga birinchi marta chaqirilgan yoki ixtiyoriy ravishda (kontrakt boʻyicha) kirgan fuqarolar davlat bayrogʻi oldida Oʻzbekiston Respublikasining “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq Vatanga qasamyod qabul qiladilar. 14. Haqiqiy harbiy xizmatda boʻlishning boshlanishi deb: a) muddatli xizmatga chaqirilgan chaqiriluvchilar va zaxiradagi ofitserlar uchun — harbiy qismga joʻnash maqsadida mudofaa ishlari organida hozir boʻlgan kun; b) kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirganlar harbiy xizmatchilar uchun — harbiy xizmatni oʻtash toʻgʻrisidagi kontrakt kuchga kirgan kun; v) vazirliklarning oliy harbiy taʼlim muassasalariga kursant lavozimiga hamda oʻqish harbiy xizmatga tenglashtirilgan taʼlim muassasalariga oʻqishga kirgan chaqiriluvchilar va harbiy xizmatga majburlar uchun — tegishli taʼlim muassasasiga oʻqishga qabul qilingan kun; g) Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan harbiy lavozimga tayinlangan shaxslar uchun — tegishli farmon, qaror yoki farmoyish imzolangan kun hisoblanadi. 15. Haqiqiy harbiy xizmat muddatlari kalendar hisobida: a) muddatli harbiy xizmatni oddiy askarlar va ofitserlar lavozimlarida oʻtayotgan harbiy xizmatchilar uchun — oʻn ikki oy; b) kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni oʻtayotgan harbiy xizmatchilar uchun — kontraktda koʻrsatilgan muddat; v) Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan harbiy lavozimga tayinlangan shaxslar uchun — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmon, qaror yoki farmoyishiga muvofiq vazifalarni bajarish davri etib belgilanadi. Harbiy xizmat muddati haqiqiy harbiy xizmat boshlangan kundan hisoblanadi. Rezervdagi harbiy xizmatga majburlar va safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatga olingan fuqarolar harbiy yigʻinlar oʻtkazilayotgan davrda haqiqiy harbiy xizmatni oʻtaydilar. 16. Fuqarolarga kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga olinganidan soʻng, shuningdek oliy harbiy taʼlim muassasalari kursantlari va oliy taʼlim muassasalari harbiy tayyorgarlik kurslarida oʻqishni tugatgan talabalarga oliy taʼlim muassasani bitirganidan soʻng shaxsiy raqam, belgilangan namunadagi jetonlar va shaxsni tasdiqlovchi guvohnomalar beriladi. 17. Harbiy xizmat nazarda tutilgan vazirlik va idoralarning harbiy qismi, qoʻshilma, harbiy boshqaruv organi, korxona, muassasa, tashkilot va harbiy tuzilmalari hamda ularda ishlash yoki oʻqish harbiy xizmatga tenglashtirilgan tashkilot va muassasalarda (keyingi oʻrinlarda — harbiy qism) harbiy xizmatchi rezervga boʻshatilishi yoki isteʼfoga chiqarilishi munosabati bilan harbiy qism shaxsiy tarkibi roʻyxatidan chiqarilgan kun uning uchun haqiqiy harbiy xizmatning tugashi (oxirgi kuni) deb hisoblanadi. 18. Kalendar hisobida kamida oʻn yil xizmat qilgan ofitserlar tarkibiga mansub kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga harbiy xizmatdan boʻshatilayotganda haqiqiy harbiy xizmat muddatiga quyidagilar qoʻshib hisoblanadi: oliy taʼlim muassasasining kunduzgi boʻlimidagi bir oy oʻqish muddati bir oy xizmat muddati hisobida; oliy taʼlim muassasasini tamomlaganidan soʻng ixtisosligiga mos keladigan lavozimlardagi bir oylik ish staji bir oylik xizmat hisobida. Harbiy xizmatchilarga xizmat yili uchun foizli ustamalarning miqdorlarini belgilashda hamda pensiyani hisoblash vaqtida harbiy xizmatdan tashqari davlat xizmatlarining boshqa turlari nazarda tutilgan vazirliklardagi xizmat davri (ish staji) maxsus unvon (martaba darajasi) berilgan kundan boshlab harbiy xizmat muddatiga qoʻshib hisoblanadi. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qaroriga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti yoki Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Xavfsizlik kengashi kotibiyati bilan kelishilgan holda davlat organlari va tashkilotlari xodimlarini Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlariga harbiy xizmatga olishda ularning oliy taʼlim muassasalaridagi oʻqish muddatlari va oldingi ish joylaridagi mehnat staji haqiqiy harbiy xizmat muddatiga hamda pensiyani hisoblashda oʻqishning (ishning) bir oyi xizmatning bir oyiga hisoblangan holda qoʻshiladi. Oliy yuridik maʼlumotga ega harbiy prokuraturaning ofitserlar tarkibidagi harbiy xizmatchilarning harbiy xizmat muddatiga ularning oliy taʼlim muassasasidagi oʻqish, ichki ishlar vazirligi organlaridagi va Milliy gvardiya organlaridagi xizmat, shuningdek, sudlardagi, prokuratura hamda adliya organlari va muassasalaridagi va boshqa davlat organlaridagi huquqni muhofaza qilish faoliyati bilan bogʻliq boʻlgan uzluksiz ish staji qoʻshib hisoblanadi. 19. Harbiy xizmatchilarning harbiy xizmat muddatiga quyidagilar qoʻshib hisoblanmaydi (ushbu Nizomning 20-bandida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno): a) harbiy xizmatchining intizomiy harbiy qismda boʻlish davri; b) sudning ayblov hukmi chiqqan harbiy xizmatchiga nisbatan jinoyatning oldini olish chorasi sifatida qamoqda ushlab turilgan davri; v) xizmat boʻyicha cheklash koʻrinishidagi jazo muddatini oʻtash davri, ushbu davrni harbiy xizmat muddatiga qoʻshish toʻgʻrisida harbiy sud ajrimi mavjud boʻlgan holatlar bundan mustasno; g) harbiy qismni oʻzboshimchalik bilan tashlab ketilgan muddat. 20. Intizomiy qismda jazoni oʻtab, belgilangan muddati tugagandan soʻng yoki muddatidan ilgari ozod etilgan, harbiy ixtisoslikka ega boʻlgan harbiy xizmatchiga, shuningdek xizmat boʻyicha cheklash koʻrinishidagi jazo muddatini oʻtagan, umumharbiy nizomlar talablarini qatʼiy bajarayotgan, xizmatni benuqson oʻtayotgan harbiy xizmatchiga uning intizomiy harbiy qismda boʻlgan yoki xizmat boʻyicha cheklov davri Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan tartibda harbiy xizmat muddatiga qoʻshib hisoblanishi mumkin. 21. Harbiy xizmatning umumiy davomiyligi, harbiy xizmatchining ham chaqirilishi boʻyicha va ham kontrakt boʻyicha haqiqiy harbiy xizmatning jami vaqtini, shu jumladan haqiqiy harbiy xizmatga qaytadan kirishni oʻz ichiga oladi. Harbiy xizmatning umumiy davomiyligi kalendar va imtiyozli hisobdagi harbiy xizmatdan iborat boʻladi. Kalendar hisob — bu harbiy xizmatchining yil, oy va sutkalarda ifodalangan haqiqiy harbiy xizmatda boʻlgan rasmiy umumiy davridir. Pensiya, ijtimoiy imtiyozlar tayinlash yoki toʻlash uchun imtiyozli hisob-kitob Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq belgilanadi. 22. Harbiy xizmatchilar uchun quyidagi davrlarning bir kuni imtiyozli ravishda harbiy xizmatning uch kuniga teng hisoblanadi: jangovar harakatlarda, jangovar vazifalarni bajarishda, terrorchilikka qarshi maxsus operatsiya oʻtkazishda yoki favqulodda holat rejimini taʼminlashda (saqlab turishda) ishtirok etgan davri; jangovar harakatlarda, jangovar vazifalarni bajarishda, terrorchilikka qarshi maxsus operatsiya oʻtkazishda yoki favqulodda holat rejimini taʼminlashda (saqlab turishda) bevosita ishtirok etish natijasida shikastlanish (yaradorlik, jarohatlanish) va kasallanish sababli davolash muassasalarida uzluksiz boʻlgan davri; qonunga xilof ravishda ozodlikdan mahrum etish jazosiga hukm qilingan va keyinchalik reabilitatsiya etilganlarga — ushlab turilgan, ehtiyot chorasi sifatida qamoqda saqlangan yoki tibbiy muassasaga joylashtirilgan davri. 23. Muddatli harbiy xizmatga oʻn sakkiz yoshdan yigirma yetti yoshgacha boʻlgan fuqarolar, shuningdek muqaddam haqiqiy harbiy xizmatni oʻtamagan ofitserlar chaqiriladi. Fuqarolarni chaqirish, yigʻish va ularni muddatli harbiy xizmatga joʻnatish va harbiy qismlarda qabul qilish tartibi Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligi bilan belgilanadi. 24. Muddatli harbiy xizmatga chaqirilish muddatini kechiktirish yoki undan ozod etilish huquqiga ega boʻlmagan chaqiriluvchilar Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida tinchlik va urush davrida tibbiy koʻrikdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi nizomga (keyingi oʻrinlarda — Tibbiy koʻrikdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi nizom) muvofiq tibbiy koʻrikdan oʻtadilar. Chaqiriluvchining tibbiy koʻrik natijalariga muvofiq Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar mudofaa ishlari boshqarmalari huzuridagi Rahbariyat kengashi muddatli harbiy xizmatga chaqirish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. 25. Muddatli harbiy xizmatni, safarbarlik chaqiruv rezervidagi xizmatni yoki kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni oʻtamagan hamda “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisida”gi Qonunga muvofiq ularga chaqirish muddatini kechiktirish taqdim qilinishi uchun asoslarga ega boʻlmagan qirq yoshgacha boʻlgan zaxiradagi ofitserlar tinchlik davrida Oʻzbekiston Respublikasi mudofaa vazirining buyrugʻiga binoan ofitserlar tarkibi lavozimlarida muddatli harbiy xizmatni oʻtash uchun chaqirilishi mumkin. 26. Muddatli harbiy xizmatga chaqirilish muddatini kechiktirish yoki chaqirilishdan ozod etilish huquqiga ega boʻlmagan zaxiradagi ofitserlar tibbiy koʻrik toʻgʻrisidagi Nizomga muvofiq tibbiy koʻrikdan oʻtkaziladi. Tibbiy koʻrik natijalariga koʻra harbiy xizmatga yaroqli deb topilgan nomzodlarga shaxsiy yigʻmajildlar va boshqa zarur hujjatlar mudofaa ishlari organlari tomonidan rasmiylashtiriladi. 27. Muddatli harbiy xizmatga chaqirilgan zaxiradagi ofitserga mudofaa ishlari organi tomonidan harbiy xizmatni oʻtash joyi va yetib borish muddati koʻrsatilgan yozma koʻrsatma va zaruratga koʻra harbiy tashish hujjatlari taqdim etiladi. 28. Mudofaa ishlari organi boshligʻining yozma koʻrsatmasiga muvofiq harbiy xizmatni oʻtash joyiga yetib kelgan zaxiradagi ofitser shu kunning oʻzida harbiy qism komandirining buyrugʻiga muvofiq shaxsiy tarkib roʻyxatiga kiritiladi va barcha taʼminot turlariga qoʻyiladi. 29. Muddatli harbiy xizmatga chaqirilgan zaxiradagi ofitserlar uni oʻtayotganlarida ushbu Nizomda nazarda tutilgan oʻziga xos jihatlarni hisobga olgan holda kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar bilan teng ravishda majburiyatlarni bajaradilar va barcha huquq, imtiyoz va taʼminot turlaridan foydalanadilar. 30. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar Qurolli Kuchlarning professional asosini tashkil etadi hamda qoʻshilma, harbiy qism va boʻlinmalarning jangovar shayligi va jangovar qobiliyatini belgilab beradi. 31. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga quyidagi talablarga javob beradigan fuqarolar qabul qilinadi: a) oddiy askar va serjantlar tarkibi lavozimlariga — oʻttiz yoshgacha boʻlgan harbiy xizmatga majburlar va ayollar hamda muddatli harbiy xizmatni oʻtagan harbiy xizmatchilar; b) oddiy askarlar va serjantlar tarkibi lavozimlariga — muqaddam kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni oʻtagan oddiy askar va serjantlar tarkibidagi qirq yoshgacha boʻlgan harbiy xizmatga majburlar; v) oddiy askar, serjant va ofitserlar tarkibi lavozimlariga — muddatli harbiy xizmatni yoki safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni oʻtagan va oliy maʼlumotga ega oʻttiz yoshgacha boʻlgan harbiy xizmatga majburlar; g) oliy harbiy taʼlim muassasalarining kursantlari lavozimlariga — oʻn yetti yoshdan yigirma uch yoshgacha boʻlgan, shu jumladan oʻqishga qabul qilingan yili oʻn yetti yoshga toʻladigan fuqarolar, shuningdek oʻn sakkiz yoshdan yigirma besh yoshgacha boʻlgan, shu jumladan oʻqishga qabul qilingan yili oʻn sakkiz yoshga toʻladigan, ofitserlar tarkibi harbiy unvonlariga ega boʻlmagan harbiy xizmatchilar va harbiy xizmatga majburlar, shuningdek yigirma olti yoshgacha (Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy xavfsizlik va mudofaa universitetining Harbiy tibbiyot instituti uchun oʻttiz yoshgacha) boʻlgan va oliy harbiy taʼlim muassasalarida oʻqish istagini bildirgan Oʻzbekiston Respublikasi oliy taʼlim muassasalarining talabalari; d) ofitserlar tarkibi lavozimlariga — qirq yoshgacha boʻlgan rezervdagi va zaxiradagi ofitserlar. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirish istagini bildirgan fuqaro Oʻzbekiston Respublikasining “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisida”gi Qonunida va harbiy xizmat shartlarida nazarda tutilgan harbiy xizmatni oʻtash bilan bogʻliq boʻlgan cheklovlar hamda maxsus talablar bilan yozma shaklda tanishtiriladi. Mazkur cheklovlar bilan kontrakt tuzishga rozi boʻlgan hamda vazirliklarning maxsus talablariga javob beradigan nomzodlar kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilinadilar. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirayotgan nomzodlarga qoʻyilgan maxsus antropometrik parametrlar vazirliklar tomonidan belgilanadi. 32. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilish uchun harbiy-kasbiy saralash (keyingi oʻrinlarda — saralash) tashkillashtiriladi. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga nomzodlarni saralash tanlov asosida oʻtkaziladi va vazirliklar zimmasiga yuklanadi. 33. Nomzodlarni saralashni amalga oshirish uchun kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga nomzodlarni saralash komissiyalari tuziladi. Saralash komissiyalarini tuzish boʻyicha vazirlik mansabdor shaxslarining vakolatlari va ularga boʻysunuvchi boʻlinmalarda saralashni oʻtkazish tartibi vazirlik rahbari tomonidan belgilanadi. 34. Nomzod Tibbiy koʻrikdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq tibbiy koʻrikdan oʻtkazilib, uning natijalari boʻyicha nomzodning harbiy xizmatga yaroqliligi toʻgʻrisida xulosa chiqariladi. 35. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirish istagini bildirgan fuqaro oʻzi yashab turgan joyidagi vazirlikning hududiy vakolatli organiga yoki unga boʻysunuvchi harbiy qismga ariza bilan murojaat qiladi. 36. Muqaddam kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni oʻtagan fuqaro oʻz arizasida kontrakt boʻyicha harbiy xizmatdan boʻshaganligining sababi va holatlarini koʻrsatib oʻtadi. Bunda vazirlikning kadrlar organi tomonidan kontrakt boʻyicha haqiqiy harbiy xizmatdan boʻshash sabablariga aniqlik kiritilganidan soʻng nomzodga saralash tadbirlarida qatnashishga ruxsat berish haqida qaror qabul qilinadi. 37. Vazirlikning hududiy vakolatli organi yoki harbiy qism kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirish istagini bildirgan fuqarolarning arizalarini koʻrib chiqish uchun qabul qiladi. 38. Arizasi koʻrib chiqish uchun qabul qilingan fuqaro kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirish uchun nomzod hisoblanadi (keyingi oʻrinlarda — nomzod). Vazirliklar boshqaruv organlarining rasmiy soʻrovnomasi (yozma koʻrsatmasi)ga binoan nomzodlarning zarur boʻlgan hujjatlari mudofaa ishlari organlari tomonidan vazirliklarning tegishli boʻlinmalariga yuboriladi. 39. Nomzodga oʻrganish va saralash oʻtkazilishining istalgan bosqichida kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirishga quyidagi holatlarda rad javobi beriladi: a) Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligi boʻlmagan, shuningdek boshqa davlatning fuqaroligi mavjud boʻlganda; b) kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirish imkonini beruvchi qonunda belgilangan yosh chegarasidan oʻtganda; v) agarda erkak fuqaro harbiy xizmatga majbur boʻlmasa; g) Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq kontrakt tuzish huquqi boʻlmasa; d) fuqaroga nisbatan jinoiy ish qoʻzgʻatilgan, tergovga qadar tekshiruv oʻtkazilayotgan, dastlabki tergov yoki surishtiruv olib borilayotgan, jinoiy ish sudda koʻrilayotgan boʻlsa (bu holatlarda nomzodni qayta koʻrib chiqish tergovga qadar tekshiruv yoki jinoiy ish boʻyicha yakuniy qaror qabul qilingandan soʻng amalga oshiriladi); e) jazo chorasidan va amnistiya qoʻllanilganidan qatʼiy nazar sodir etgan jinoyati uchun ayblov hukmi mavjud boʻlsa; j) agar fuqaro muqaddam kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni oʻtagan va harbiy xizmatchining nomiga dogʻ tushiruvchi xatti-harakatni sodir etgani yoki xizmat vazifasiga noloyiq boʻlib qolganligi sababli boʻshatilgan boʻlsa; z) vazirliklarning maxsus talablariga javob bermasa; i) sogʻligʻining holatiga koʻra harbiy xizmatga yaroqsiz deb topilsa; k) harbiy xizmatni oʻtash bilan bogʻliq boʻlgan cheklovlarga rioya etishni rad etganda yoki vazirlikning maxsus talablariga javob bermasa. 40. Vazirlikning hududiy vakolatli organi yoki harbiy qism belgilangan muddatlarda nomzodlarni oʻrganish va saralash ishlarini tashkillashtiradi. 41. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni oʻtash istagini bildirgan muddatli harbiy xizmat harbiy xizmatchisi muddatli harbiy xizmatning kalendar hisobi boʻyicha muddati tugashidan kamida uch oy oldin bevosita komandiri (boshligʻi) nomiga bildirgi bilan murojaat qiladi. 42. Harbiy qismlar kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni oʻtash istagini bildirgan muddatli harbiy xizmat harbiy xizmatchilarining bildirgilarini koʻrib chiqish uchun qabul qiladilar. 43. Bildirgisi koʻrib chiqish uchun qabul qilingan muddatli harbiy xizmat harbiy xizmatchisi kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirish uchun nomzod deb hisoblanadi. 44. Muddatli harbiy xizmat harbiy xizmatchilari orasidan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirish istagini bildirgan nomzodga oʻrganish va saralash oʻtkazilishining istalgan bosqichida kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirishga quyidagi holatlarda rad javobi beriladi: a) nomzodga nisbatan jinoyat ishi qoʻzgʻatilgan, tergovga qadar tekshiruv oʻtkazilayotgan, dastlabki tergov yoki surishtiruv olib borilayotgan, jinoyat ishi sudda koʻrilayotgan boʻlsa, tergovga qadar tekshiruv yoki jinoyat ishi boʻyicha yakuniy qaror qabul qilingunga qadar; b) qoʻllangan jazo turidan, sudlanganlik holati tugatilganidan yoki olib tashlanganidan va oʻziga nisbatan amnistiya akti yoki afv etish qoʻllanganidan qatʼi nazar sodir etgan jinoyati uchun ilgari hukm qilingan boʻlsa; v) harbiy xizmatchini keyingi saralash tadbirlariga taqdim etish maqsadga muvofiq emasligi haqida harbiy qism qoʻmondonligi tomonidan qaror qabul qilingan boʻlsa; g) harbiy xizmatni oʻtash bilan bogʻliq boʻlgan cheklovlarga rioya etishni rad etganda yoki vazirlikning maxsus talablariga javob bermasa. 45. Harbiy qismning kadr organi qabul qilingan bildirgini belgilangan muddatda koʻrib chiqadi va nomzodlarni oʻrganish ishlarini tashkillashtiradi. 46. Harbiy xizmatchining keyingi saralash tadbirlarida qatnashishi maqsadga muvofiqligi toʻgʻrisidagi qaror harbiy qism qoʻmondonligi tomonidan bir oy muddatda qabul qilinadi. 47. Harbiy qismning kadr organi harbiy qism qoʻmondonligining qaroriga asosan muddatli harbiy xizmat harbiy xizmatchisiga oid materiallarini tegishli saralash komissiyalariga taqdim etadi. 48. Saralash quyidagi tadbirlarni oʻz ichiga oladi: a) nomzodni dastlabki oʻrganish (hujjatlarni yigʻish va oʻrganish, suhbat); v) psixologik oʻrganish (intellektual rivojlanganlik darajasi va psixoemotsional barqarorligi baholanadi); g) jismoniy tayyorgarlik darajasini baholash; d) nomzodning kasbiy nuqtai nazardan muhim sifatlarini oʻrganish boʻyicha vazirlik tomonidan belgilanadigan sinov (tekshiruv)ning boshqa turlari. 49. Muddatli harbiy xizmatni oʻtayotgan ofitserlar orasidan nomzodlarni saralash quyidagilarni oʻz ichiga oladi: a) nomzodni oʻrganish (hujjatlarni yigʻish va oʻrganish, suhbat); b) attestatsiya (malaka) komissiyasining majlisida koʻrib chiqish. Muddatli harbiy xizmatni oʻtayotgan ofitserlarni attestatsiya (malaka) komissiyalari majlisida koʻrib chiqish natijalari boʻyicha nomzodni kontrakt boʻyicha harbiy xizmat talablariga mos kelishi haqida xulosa chiqariladi. 50. Saralash natijalari umumlashtirilib, uning yakunlariga koʻra nomzodni kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga muvofiqligi haqida xulosa chiqariladi va bu toʻgʻrisida saralash komissiyasining bayonnomasi tuziladi. 51. Saralash komissiyasining bayonnomasi u tasdiqlangan vaqtdan boshlab kadrlar organlari tomonidan bir yil davomida, harbiy-tibbiy komissiya tomonidan chiqarilgan xulosa tibbiy koʻrikdan oʻtkazish sanasidan boshlab olti oy davomida amalga oshirish uchun haqiqiy hisoblanadi. Saralash natijalari nomzodni saralashning oʻrnatilgan shakldagi kartasida aks ettiriladi. 52. Saralashdan muvaffaqiyatli oʻtgan nomzodlar garnizon (hududiy) harbiy-tibbiy komissiyalari tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida tinchlik va urush davrida tibbiy koʻrikdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi nizom va sohaga oid boshqa qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda tibbiy koʻrikdan oʻtkaziladi. Bunda garnizon (hududiy) harbiy-tibbiy komissiyalariga harbiy qism yoki mudofaa ishlari organi tomonidan quyidagi hujjatlar taqdim etiladi: saralash komissiyasi bayonnomasidan koʻchirma; shaxsini tasdiqlovchi hujjat (biometrik pasport yoki identifikatsiyalovchi ID-karta yoxud harbiy guvohnoma) nusxasi; ruhiy-asab, teri-tanosil kasalliklari va narkologik dispanserlar, ftiziatriya va pulmonologiya (silga qarshi dispanserlar) hamda OITSga qarshi kurashish markazlari, shuningdek, Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmatining hududiy boshqarmalaridan maʼlumotnomalar; ambulator ravishda davolangan bemorning tibbiy varaqasidagi oxirgi besh yil davomida olib borilgan qaydlardan koʻchirma. 53. Saralash komissiyasi tomonidan nomzodning kontrakt boʻyicha harbiy xizmat talablariga mos emasligi haqida qaror qabul qilingan taqdirda nomzod ushbu qaror bilan imzo ostida xabardor qilinadi. 54. Vazirlikning hududiy vakolatli organi yoki harbiy qism komandirlari saralash komissiyasi bayonnomasidan koʻchirmani (nusxani) olgach, nomzodni u bilan tanishtirishni amalga oshiradi. 55. Nomzod maʼlumoti va mutaxassisligi boʻyicha tayyorgarlik darajasiga koʻra saralashni oʻtkazgan vazirlikning talablariga javob berishi kerak. 56. Nomzod kasbiy tayyorgarlik darajasining kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirayotganlar uchun belgilangan talablarga mosligini aniqlash saralashni oʻtkazgan vazirliklar zimmasiga yuklanadi. 57. Nomzod vazirliklar tomonidan belgilangan tartibda muvofiqlashtirishdan (davlat sirlaridan foydalanish uchun belgilangan shakldagi ruxsatnomaga ega nomzodlar bundan mustasno) yoki maxsus tekshiruvdan oʻtadi, zarurat tugʻilganda esa-davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnoma rasmiylashtiriladi. Davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnoma rasmiylashtiriladigan harbiy xizmatchilar lavozimlarining roʻyxati va maxsus tekshiruvni oʻtkazish tartibi vazirlik rahbari tomonidan belgilanadi. 58. Nomzod quyidagi hollarda kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kiruvchilar uchun belgilangan talablarga javob bermaydi deb hisoblanadi: a) u tibbiy koʻrik natijalariga koʻra harbiy xizmatga yaroqsiz yoki keyinchalik qayta tibbiy koʻrikdan oʻtkazish sharti bilan davolanishga muhtoj deb topilsa; b) saralash natijalariga koʻra harbiy xizmatni oʻtashga mos emas deb topilsa; v) agarda u vazirlikning maxsus talablariga noloyiq boʻlsa. 59. Saralash natijalariga koʻra kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kiruvchilar uchun belgilangan talablarga muvofiq deb topilgan nomzodga shaxsiy yigʻmajild rasmiylashtiriladi. Yigʻmajildlarni rasmiylashtirish tartibi vazirlik rahbari tomonidan belgilanadi. 60. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga saralash yakuniga koʻra eng yuqori natijalarga erishgan nomzodlar boʻsh lavozimlar mavjud boʻlgan taqdirda qabul qilinadi. 61. Saralashdan oʻtgan nomzodning shaxsiy hujjatlari yigʻmajildi kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilish va lavozimga tayinlash toʻgʻrisida yakuniy qarorni qabul qilish uchun boʻysunuv boʻyicha yuqori turuvchi kadr organlariga joʻnatiladi. 62. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilish va lavozimga tayinlash toʻgʻrisida vazirlik rahbarlarining yoki harbiy xizmatga qabul qilish, lavozimga tayinlash, xizmat joyi va lavozimini oʻzgartirish hamda kontrakt boʻyicha harbiy xizmatdan boʻshatish tartibi va mansabdor shaxslarning vakolatlarini belgilovchi nomenklaturaga muvofiq boshqa mansabdor shaxsning buyrugʻi (shaxsiy tarkib boʻyicha) chiqariladi. 63. Kadr organlarining mansabdor shaxslari buyruq imzolangandan keyingi besh ish kunidan kechikmasdan komandirlar (boshliqlar)ning buyruqlaridan koʻchirmalar yoki yozma xabarnomalarni mudofaa ishlari organlari (vazirliklarning hududiy vakolatli organlari) va nomzodlar tayinlangan harbiy qismlarga yuboradi. 64. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilinganlik toʻgʻrisidagi buyruqlardan koʻchirmalar yoki yozma xabarnomalar asosida nomzodga kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni oʻtash joyiga joʻnash uchun yozma koʻrsatma va harbiy tashish hujjatlari (zarurat boʻlganda) beriladi. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilinganlik toʻgʻrisidagi buyruqdan (shaxsiy tarkib boʻyicha) koʻchirma asosida harbiy xizmatchi harbiy qismga kelgandan soʻng, harbiy qism komandiri u bilan uch kunlik muddatda vazirlik nomidan dastlabki (yangi) kontraktni tuzadi va bu haqda harbiy qism komandirining buyrugʻi chiqariladi. 65. Kontraktning qonuniy kuchga kirgani toʻgʻrisidagi buyruqdan koʻchirma shaxsiy yigʻmajildga qoʻshib qoʻyiladi. 66. Nomzodning shaxsiy yigʻmajildi yoki kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilinganlik toʻgʻrisidagi yozma xabarnoma uni harbiy hisobdan chiqarish uchun mudofaa ishlari organlariga yuboriladi. 67. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilish tadbirlarini oʻtkazish vaqtida quyidagi majburiyatlar yuklanadi: a) mudofaa ishlari organlariga: vazirliklar va harbiy qismlarning fuqarolarni saralash uchun talabnomalarini toʻplash va umumlashtirish; kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirish istagini bildirgan fuqarolarni vazirliklarning talabnomalariga asosan xizmat joylari va lavozimlar toʻgʻrisida xabardor qilish; zarur nomzodlar mavjudligi haqida vazirliklarni xabardor qilish; nomzodlar bilan suhbat oʻtkazish uchun ularning vazirlik vakillari bilan uchrashuvini tashkillashtirish (mudofaa ishlari boshqarmalarida); nomzodlarning shaxsiy yigʻmajildlarini kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilish uchun joʻnatish; nomzodlarni xizmatni oʻtash uchun kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga joʻnatish; b) vakolatli hududiy organga, harbiy qism qoʻmondonligiga: harbiy qismda mavjud boʻsh lavozimlarni butlash uchun harbiy hisobdagi ixtisoslikni koʻrsatgan holda komandirlik pogʻonasi boʻyicha talabnomalarni taqdim etish; kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilish toʻgʻrisida fuqarolarning murojaatlarini koʻrib chiqish; muddatli harbiy xizmatdagi harbiy xizmatchilar hamda rezervdagi va zaxiradagi harbiy xizmatga majburlar orasidan nomzodlar tanlovini tashkillashtirish; kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirish istagini bildirgan harbiy xizmatchilarning hujjatlarini qabul qilish toʻgʻrisida qaror qabul qilish; nomzodlarning shaxsiy yigʻmajildlari va boshqa materiallarini rasmiylashtirish, ularni harbiy xizmatga qabul qilish toʻgʻrisida qaror chiqarish va kontraktlar tuzish uchun yuborish ishlarini tashkillashtirish; kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar va muddatli harbiy xizmat harbiy xizmatchilari orasidan tanlangan nomzodlar bilan kontraktlar tuzish ishlarini tashkillashtirish; v) vazirliklar rahbarlariga: kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilish toʻgʻrisidagi murojaatlarni koʻrib chiqish boʻyicha ishlarni tashkillashtirish; kadrlar organlarining zarur hujjatlarni rasmiylashtirish hamda kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirish istagini bildirgan fuqarolarni (harbiy xizmatchilarni) saralash tadbirlaridan oʻtish uchun joʻnatish ishlarini tashkillashtirish; mansabdor shaxslarning vazirlik nomidan fuqarolar (harbiy xizmatchilar)ni kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilish, ularni lavozimga tayinlash va ular bilan kontraktlar tuzish vakolatlarini belgilash; fuqarolar (harbiy xizmatchilar)ni kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilish, ularni lavozimga tayinlash va ularga harbiy unvonlar berish; alohida toifadagi fuqarolar (harbiy xizmatchilar) bilan kontraktlar tuzish. 68. Boʻsh lavozimlarning mavjudligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar (harbiy-hisob ixtisosligi koʻrsatilgan holda) vazirliklarning butlash organlari tomonidan belgilangan tartibda taqdim qilinadi. 69. Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi fuqarolarni kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga saralash va qabul qilish masalalarida vazirliklar oʻrtasidagi oʻzaro hamkorlikni tashkillashtiradi. Qonunchilikka muvofiq vazirliklar zimmasiga fuqarolarni kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilish bilan bogʻliq boshqa vazifalar ham yuklatilishi mumkin. 70. Qurolli Kuchlar kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilari oddiy askarlar, serjantlar va ofitserlar tarkibiga boʻlinadi. Oddiy askarlar tarkibi — “oddiy askar” unvoniga ega boʻlgan harbiy mutaxassislardir. Serjantlar tarkibi — “kichik serjant”, “III darajali serjant”, “II darajali serjant”, “I darajali serjant”, “katta serjant” (kema tarkibidagi ularga tenglashtirilgan) harbiy unvonlarga ega boʻlgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar. Ofitserlar tarkibi — “leytenant”dan “armiya generali”gacha harbiy unvonlarga ega boʻlgan harbiy xizmatchilar. 71. Kontrakt yozma shaklda mazkur Nizomga ilovalarda keltirilgan harbiy xizmatni oʻtash toʻgʻrisidagi namunaviy kontraktlarga muvofiq quyidagi tartibda tuziladi: 1-ilovaga muvofiq — ofitserlar tarkibi bilan; 2-ilovaga muvofiq — oddiy askar va serjantlar tarkibi bilan; 3-ilovaga muvofiq — kursantlar tarkibi bilan. Harbiy xizmat uchun tuzilgan kontraktning kuchga kirgani komandirning (boshliqning) buyrugʻi bilan eʼlon qilinadi. 72. Kontrakt shartlari bir tomonlama oʻzgartirilishi mumkin emas, Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq boʻlishi shart va tomonlarning bajarishi uchun majburiy hisoblanadi. 73. Kontrakt dastlabki yoki yangi boʻlishi mumkin. 74. Kontrakt tuzish, uni bekor qilish, shuningdek u bilan bogʻliq boshqa munosabatlar ushbu Nizom va Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligi bilan tartibga solinadi. 75. Kontrakt quyidagi harbiy xizmatchilar bilan tuzilishi mumkin emas: haqiqiy harbiy xizmatda boʻlishning chegara yoshidan oʻtgan, shu jumladan ushbu Nizomda koʻzda tutilgan xizmat muddatini uzaytirishni hisobga olgan holatlarda; sogʻligʻining holatiga koʻra harbiy xizmatga yaroqsiz deb topilgan; muqaddam oʻta ogʻir va ogʻir jinoyat sodir etganligi uchun sudlangan, jazo chorasidan, sudlanganligi olib tashlangan yoki sudlanganlik holati tugallangan va amnistiya qoʻllanganidan qatʼiy nazar; attestatsiya komissiyasining qaroriga koʻra. 76. Quyidagi holatlar ham nomzod bilan dastlabki kontrakt tuzishni rad etishga asos boʻladi: a) nomzodning kasbiy tayyorgarligiga mos keluvchi vakant lavozimlarning yoʻqligi; b) muddatli harbiy xizmatni oʻtayotgan ofitserni kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kiruvchilar uchun belgilangan talablarga mos kelmasligi toʻgʻrisida attestatsiya (malaka) komissiyasining qarori. 77. Kontrakt tuzishni rad etish toʻgʻrisidagi qaror yozma ravishda rasmiylashtiriladi, tegishli komandir (boshliq) tomonidan imzolanadi va harbiy qismning gerbli muhri bilan tasdiqlanadi. Qaror fuqaroga (harbiy xizmatchiga) imzo ostida yetkaziladi va hisob hujjatlariga qoʻshib qoʻyiladi. Qarorda kontrakt tuzishni rad etish sabablari koʻrsatiladi. 78. Kontraktda quyidagilar koʻrsatiladi: a) kontrakt tuzuvchi nomzodning harbiy unvoni, familiyasi, ismi, otasining ismi, tugʻilgan yili, kuni va oyi; b) davlat manfaatlarini himoya qiluvchi vazirlikning nomi, mazkur vazirlik nomidan kontraktni imzolovchi mansabdor shaxsning lavozimi, harbiy unvoni, ismi, otasining ismi va familiyasi; v) nomzod va vazirlik nomidan imzolovchi mansabdor shaxs tomonidan kontrakt imzolangan sana. Nomzod va mansabdor shaxsning imzolaridan keyin quyidagilar koʻrsatiladi: a) kontrakt qonuniy kuchga kirganligi toʻgʻrisida eʼlon qilingan buyruqning sanasi va raqami; b) kontrakt bekor qilinishining sababi, buyruqning sanasi va raqami (u bekor qilingandan keyin). 79. Kontrakt shartlari quyidagilarni oʻz ichiga oladi: a) fuqaro (harbiy xizmatchi)ning majburiyatlari vazirlikning harbiy qismlarida kontraktda belgilangan muddat mobaynida harbiy xizmatni oʻtash, harbiy xizmatchilarning Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan umumiy, lavozim va maxsus majburiyatlarini vijdonan bajarish; b) davlatning harbiy xizmatchi oldidagi majburiyatlari, harbiy xizmatchi va uning oila aʼzolarining huquqlarini Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan tartibda saqlash va himoya qilish; v) kontrakt amal qiladigan muddatda harbiy xizmatchi va vazirlikning (idoraning) huquqlari; g) kontrakt shartlarini buzganliklari uchun tomonlarning javobgarligi. 80. Tomonlarning kelishuvi asosida va Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq Qurolli Kuchlar safidagi harbiy xizmatning oʻziga xos xususiyatlarini hisobga olgan holda harbiy xizmatni oʻtash boʻyicha qoʻshimcha shartlar belgilanishi mumkin. 81. Vazirlik nomidan kontraktni imzolash huquqiga ega boʻlgan mansabdor shaxslarning roʻyxati uning rahbari tomonidan tasdiqlanadi. 82. Kontrakt ikki nusxada, davlat yoki rus tilida (nomzodning xohishiga koʻra) tuziladi, har biri uni tuzgan shaxslar tomonidan imzolanadi. Kontraktni imzolagan mansabdor shaxsning imzosi gerbli muhr bilan tasdiqlanadi. 83. Kontrakt tomonlar imzolagan kundan boshlab kuchga kiradi, uning qonuniy kuchga kirishi toʻgʻrisida komandir (boshliq)ning tegishli buyrugʻi chiqariladi. 84. Kontrakt qonuniy kuchga kirgandan soʻng kontraktlarni qayd etish kitobida roʻyxatga olinib, birinchi nusxasi harbiy xizmatchining shaxsiy hujjatlari yigʻmajildiga qoʻshiladi, ikkinchi nusxasi esa harbiy xizmatchiga beriladi. 85. Kontrakt muddati u qonuniy kuchga kirgan kundan (kalendar sanadan) boshlab hisoblanadi. 86. Kontrakt quyidagi hollarda bekor qilinadi: a) harbiy xizmatchining kontrakt muddati tugamasdan harbiy xizmatdan boʻshashi sababli harbiy qism shaxsiy tarkibi roʻyxatidan oʻchirilgan kundan boshlab; b) harbiy xizmatchining halok boʻlishi (vafoti), bedarak yoʻqolgan deb tan olingan yoki vafot etgan deb eʼlon qilingani sababli harbiy qism shaxsiy tarkibi roʻyxatidan oʻchirilgan (chiqarilgan) kundan boshlab; v) kontrakt muddati tugaganligi munosabati bilan, Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligi va mazkur Nizomda belgilangan holatlar bundan mustasno; g) mazkur Nizomda nazarda tutilgan hollarda harbiy xizmatchi bilan yangi kontrakt tuzilgan kundan boshlab. 87. Mazkur Nizomda belgilangan asoslarda kontrakt tomonlardan birining tashabbusi bilan muddatidan ilgari bekor qilinishi mumkin. 88. Tabiiy va texnogen xarakterga ega favqulodda vaziyatlarning oqibatlarini bartaraf etish va aksilterror tadbirlarni oʻtkazish boʻyicha vazifalarni bajarishga jalb etilgan harbiy xizmatchi bilan tuzilgan kontrakt koʻrsatib oʻtilgan holatlar tugaguniga qadar tomonlardan birining tashabbusi bilan muddatidan ilgari bekor qilinishi mumkin emas. 89. Kontraktning muddatidan ilgari bekor qilingani haqida tegishli buyruq chiqariladi, bu toʻgʻrida kontraktda uni bekor qilish sanasi va asoslari toʻgʻrisidagi yozuvlar koʻrsatiladi. Yozuvlar kontraktning ikkala nusxasida ham koʻrsatiladi va komandir (boshliq)ning imzosi hamda harbiy qismning gerbli muhri bilan tasdiqlanadi. 90. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tayinlangan harbiy xizmatchi kontrakt tuzmasdan harbiy xizmatni oʻtaydi. Bunda, koʻrsatib oʻtilgan mansabdor shaxsning kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchining barcha huquqlari saqlanib qoladi. Mansabdor shaxs koʻrsatib oʻtilgan lavozimdan ozod etilganida, u xizmatni oldingi kontrakt boʻyicha davom ettiradi, agar lavozimda boʻlish davrida belgilangan kontraktning muddati tugagan yoxud u yoʻq boʻlgan taqdirda, u bilan bir oy muddatda yangi kontrakt tuziladi yoki uni boʻshatish toʻgʻrisida qaror qabul qilinadi. 91. Dastlabki kontrakt ilgari kontrakt boʻyicha haqiqiy harbiy xizmatni oʻtamagan fuqarolar (harbiy xizmatchilar) bilan tuziladi. 92. Kontrakt oliy harbiy taʼlim muassasasiga oʻqishga kirgan fuqarolar bilan ular ushbu taʼlim muassasasining shaxsiy tarkibi roʻyxatiga kiritilgan kuni tuziladi. Oliy harbiy taʼlim muassasalari kursantlari oʻqishga qabul qilingan yili boshlangʻich harbiy tayyorgarlik dasturi boʻyicha yigʻinlarni oʻtagandan soʻng Oʻzbekiston Respublikasining “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq Vatanga qasamyod qabul qiladilar. Oliy harbiy taʼlim muassasalarining kursantlari oʻqish muddati davomida muddatli harbiy xizmat harbiy xizmatchilari uchun qonunchilikda belgilangan huquq va imtiyozlardan foydalanadilar. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar orasidan boʻlgan oliy harbiy taʼlim muassasalarining oilali yoki qaramogʻida shaxslari boʻlgan kursantlarida oila aʼzolari va qaramogʻidagi shaxslarning ular bilan birgalikda yashash sharti bilan, turarjoy xonalarining ijarasi uchun har oyda toʻlanadigan pul badalini oʻqish joyi boʻyicha olish huquqi saqlanib qoladi. 93. Ayollar ushbu Nizomning 127-bandi talablarini hisobga olgan holda ayol harbiy xizmatchilar egallashi mumkin boʻlgan vakant lavozimlar mavjud boʻlgan taqdirda ushbu lavozimlarga kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga olinishlari mumkin. 94. Vazirlik nomidan dastlabki kontrakt: a) vazirlik rahbarining qarori bilan belgilangan mansabdor shaxslar bilan kontrakt boʻyicha haqiqiy harbiy xizmat besh yil muddatga tuziladi. Agar shaxsning haqiqiy harbiy xizmatda boʻlishining chegara yoshigacha besh yildan kam muddat qolgan boʻlsa, u bilan kontrakt chegara yoshiga yetish muddatigacha tuziladi; b) oliy harbiy taʼlim muassasalariga kursant lavozimiga besh yil mobaynida ofitserlar tarkibi lavozimlarida majburiy xizmatni oʻtash sharti bilan oʻqish muddati — oliy harbiy taʼlim muassasa boshligʻi tomonidan tuziladi. 95. Dastlabki kontrakt quyidagilar bilan tuziladi: a) kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga olingan fuqaro bilan — yozma koʻrsatma bilan harbiy qismga kelgandan soʻng uch kun mobaynida; b) oliy harbiy taʼlim muassasasiga kirgan fuqaro bilan — ushbu koʻrsatilgan muassasaga kursant lavozimiga olingan kuni; v) kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga olingan muddatli harbiy xizmat harbiy xizmatchisi bilan — muddatli harbiy xizmatning muddati tugashi bilan uch kun mobaynida. 96. Harbiy xizmatning dastlabki kontraktda nazarda tutilgan muddati tugaganidan keyin xizmat muddati yangi kontrakt tuzilishi bilan navbatdagi muddatga uzaytirilishi mumkin. 97. Harbiy xizmatni davom ettirish istagini bildirgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchi bilan quyidagi hollarda yangi kontrakt tuziladi: a) oldingi kontrakt muddati tugaganda; b) oliy harbiy taʼlim muassasasiga oʻqishga qabul qilinganida (ofitserlar tarkibidan tashqari); v) oliy harbiy taʼlim muassasasini tugatgandan soʻng xizmatni oʻtash joyiga kelganda (ofitserlar tarkibi lavozimlarida harbiy xizmatni oʻtayotganda); g) harbiy xizmatda boʻlishning belgilangan yosh chegarasiga yetganida va uni uzaytirish toʻgʻrisida qaror qabul qilinganda. d) oddiy askar va serjantlar tarkibiga mansub kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga boshlangʻich ofitserlik harbiy unvoni berilganda; e) oliy harbiy taʼlim muassasalaridan oʻqishdan chetlashtirilgan: kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar bilan — harbiy xizmatni davom ettirish uchun harbiy qismga kelganda; kursantlar bilan — oddiy askarlar tarkibi lavozimlarida kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni davom ettirish uchun harbiy qismga kelganda; j) harbiy xizmatchilar uch oydan ortiq boʻlgan muddatda xorijiy davlatlarning taʼlim muassasalarida tahsil olib kelganda. Harbiy xizmatchilar Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqariga uch oydan koʻp boʻlgan muddatga oʻqishga yuborilayotganda ular bilan oʻqish shartlari hisobga olingan va oʻqish tugagandan soʻng belgilangan muddat mobaynida harbiy xizmatni oʻtash majburiyatlari aks ettirilgan 4-ilovaga muvofiq maxsus kontrakt tuziladi. 98. Muqaddam kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni oʻtagan va kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirish uchun belgilangan talablarga mos keladigan fuqarolar yangi kontrakt tuzadi. 99. Yangi kontrakt quyidagi muddatlarga tuziladi: a) kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchi (rezervdagi harbiy xizmatga majbur) bilan — besh yilga yoki agar harbiy xizmatda boʻlishning belgilangan yosh chegarasiga yetishiga besh yildan kam vaqt qolgan boʻlsa undan kam muddatga; b) oliy harbiy taʼlim muassasasiga oʻqishga kirayotgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchi (harbiy xizmatga majbur) bilan — mazkur taʼlim muassasasida oʻqish vaqtiga va u tugagandan soʻng besh yil mobaynida harbiy xizmatni oʻtash sharti bilan. 100. Vazirlik nomidan yangi kontraktni vazirlik rahbarining qarori bilan belgilangan mansabdor shaxslar quyidagi muddatlarda imzolaydi: a) amaldagi kontrakt muddati tugayotgan harbiy xizmatchi bilan — kontrakt muddati tugagan kunning ertasiga; b) avval kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni oʻtagan rezervdagi harbiy xizmatga majbur bilan — yozma koʻrsatma bilan harbiy qismga kelgandan soʻng uch kunlik muddatda; v) boshlangʻich ofitserlik harbiy unvoni berilgan oddiy askar va serjantlar tarkibiga mansub kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar bilan — harbiy unvon berilganligi toʻgʻrisida shaxsiy tarkib boʻyicha buyruq harbiy qismga kelgandan soʻng uch kun muddatda; g) oliy harbiy taʼlim muassasalaridan oʻqishdan chetlashtirilgan: kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar bilan — harbiy xizmatni davom ettirish uchun harbiy qismga yetib kelgandan soʻng uch kun muddatda; kursantlar bilan — oddiy askarlar tarkibi lavozimlarida kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni davom ettirish uchun harbiy qismga yetib kelgandan soʻng uch kun muddatda; d) xorijiy davlatlarning taʼlim muassasalarida uch oydan ortiq boʻlgan muddatda tahsil olib kelgan harbiy xizmatchilar bilan — oʻqishni tugatib harbiy qismga yetib kelgandan soʻng uch kun muddatda. 101. Oliy harbiy taʼlim muassasasiga oʻqishga kirgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchi yoki harbiy xizmatga majbur bilan kursant sifatida harbiy xizmatni oʻtash toʻgʻrisidagi kontrakt ushbu taʼlim muassasasiga oʻqishga qabul qilingan kuni tuziladi. 102. Kontrakt muddati tugashiga olti oydan kam boʻlmagan vaqt qolgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar bu haqda komandir (boshliq) tomonidan ogohlantiriladi. Ular bilan harbiy xizmatchining Qurolli Kuchlar saflarida harbiy xizmatni davom ettirish masalalarini kelishish uchun suhbatlar oʻtkaziladi. 103. Yangi kontrakt tuzish istagini bildirgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchi amaldagi kontraktning amal qilish muddati tugashidan kamida uch oy oldin oʻzining bevosita komandiri (boshligʻi) nomiga yozma shaklda bildirgi topshiradi. Bildirgida kontrakt qaysi muddatga tuzilishi koʻrsatiladi. Bildirgilarni oʻz vaqtida topshirish ustidan nazorat tegishli kadrlar organi tomonidan amalga oshiriladi. 104. Yangi kontraktni tuzish boʻyicha hujjatlar bir oy mobaynida attestatsiya (malaka) komissiyasi tomonidan koʻrib chiqiladi, u mazkur harbiy xizmatchi bilan kontrakt tuzishning maqsadga muvofiqligi haqida qaror qabul qiladi. Attestatsiya (malaka) komissiyasining qarori vakolatli komandir (boshliq) tomonidan kontrakt tuzish uchun asos boʻladi. 105. Komandirning (boshliqning) qarori mazkur Nizomning 177-bandi talablariga muvofiq harbiy xizmatchiga yozma ravishda yetkaziladi. 106. Yangi kontrakt tuzish boʻyicha qaror qabul qilingan harbiy xizmatchi amaldagi kontrakt muddati tugagan kunning ertasiga kontrakt tuzish va uni imzolash uchun komandir (boshliq) huzuriga taklif etiladi. 107. Yangi kontrakt tuzishni xohlamagan yoki yangi kontrakt tuzish rad etilgan harbiy xizmatchi Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligiga muvofiq harbiy xizmatdan boʻshatishga taqdim etiladi. 108. Yangi kontrakt tuzish rad etilgan harbiy xizmatchi komandir (boshliq) qabul qilgan qaror ustidan yuqori turuvchi instansiya yoki sudga shikoyat bilan murojaat qilish huquqiga ega. 109. Yangi kontrakt tuzish imkoniyatini istisno qiluvchi quyidagi obyektiv holatlarda kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchi oldingi kontrakt boʻyicha harbiy xizmat oʻtashni davom ettiradi: asirda boʻlgan yoki garovda ushlab turilgan davrda; xizmat safarida boʻlganda yoki jangovar-xizmat vazifalarini bajarayotganda; statsionar davolanishda boʻlgan davrda; qonunchilikda belgilangan va tomonlarning ixtiyoriga bogʻliq boʻlmagan boshqa holatlarda. Koʻrsatib oʻtilgan holatlar tugagandan soʻng ushbu kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar bilan ikki oy muddat davomida belgilangan tartibda yangi kontrakt tuziladi yoki ular harbiy xizmatdan boʻshatiladi. 110. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchiga oʻtagan xizmat yillaridan (kalendar hisobida) kelib chiqqan holda, kontrakt boʻyicha uzluksiz harbiy xizmati uchun birinchi uch yilga, agar qonunchilikda boshqacha tartib nazarda tutilmagan boʻlsa, ikki oylik pul taʼminoti maoshlari (harbiy unvon boʻyicha maoshi va lavozim maoshi yigʻindisi) miqdorida va uzluksiz xizmatning keyingi yillaridagi har ikki yili uchun xuddi shu miqdorda bir martalik pul mukofoti beriladi. 111. Harbiy xizmatda boʻlish yoshining chegarasi quyidagicha belgilanadi: a) kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni oʻtayotgan oddiy askarlar (matroslar), serjantlar (starshinalar) uchun — 45 yosh; b) kichik ofitserlar uchun — 45 yosh; v) katta ofitserlar uchun — 50 yosh, polkovniklar (I rang kapitanlar) uchun — 55 yosh; g) “general-mayor”, “general-leytenant” va “general-polkovnik” harbiy unvonidagi ofitserlar uchun — 60 yosh; “Armiya generali” harbiy unvonidagi ofitserlar uchun harbiy xizmatda boʻlish yoshining chegarasi oʻrnatilmaydi. 112. Harbiy xizmatda boʻlishning belgilangan yosh chegarasiga yetgan, egallab turgan lavozimida yuksak kasbiy tayyorgarlik va katta amaliy tajribaga ega boʻlgan, salomatligiga koʻra harbiy xizmatni oʻtashga yaroqli deb topilgan harbiy xizmatchi bilan, uning komandirlari (boshliqlari) tomonidan yozilgan iltimosnoma asosida vazirlik rahbari yoki shunday vakolatlar berilgan mansabdor shaxsning qaroriga koʻra yoshining chegarasidan tashqari harbiy xizmatda boʻlish muddatini besh yilgacha boʻlgan muddatga uzaytirish toʻgʻrisida kontrakt tuzilishi mumkin. 113. Harbiy xizmatda boʻlishning belgilangan yosh chegarasiga yetgan harbiy xizmatchi yangi kontrakt tuzish uchun oʻrnatilgan tartibda amaldagi kontrakt muddati tugashidan kamida toʻrt oy oldin bildirgi bilan murojaat qiladi. 114. Harbiy xizmatda boʻlishning belgilangan yosh chegarasiga yetgan harbiy xizmatchi tibbiy koʻrikdan oʻtish uchun harbiy qism qoʻmondonligi tomonidan harbiy-tibbiy komissiyaga yuborilishi kerak. Harbiy-tibbiy komissiya xulosasi ushbu harbiy xizmatchining harbiy xizmat muddati tugashidan kamida uch oy oldin harbiy qismga kelib tushishi zarur. 115. Harbiy xizmatda boʻlishning belgilangan yosh chegarasiga yetgan harbiy xizmatchi bilan kontrakt tuzish, yangi kontrakt muddati yoki kontrakt tuzishni rad etish toʻgʻrisidagi qaror amaldagi kontrakt muddati tugashidan kamida ikki oy oldin qabul qilinishi lozim. 116. Harbiy xizmatchilar egallashi lozim boʻlgan harbiy lavozimlar va ushbu lavozimlarga muvofiq harbiy unvonlar vazirliklarning rahbarlari tomonidan tasdiqlanadigan maxsus roʻyxatlar bilan belgilanadi va shtatlarda nazarda tutiladi. 117. Generallar tarkibi lavozimlarini egallashi lozim boʻlgan shaxslar roʻyxati vazirliklar rahbarlari taqdimnomasiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadi, Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida tasdiqlashning boshqa tartibi oʻrnatilgan ofitserlar tarkibi lavozimlarining alohida toifasi boʻyicha roʻyxatlar bundan mustasno. 118. Alohida toifadagi ofitserlarni davlat ahamiyatiga ega boʻlgan harbiy rahbarlik lavozimlariga tayinlash (alohida roʻyxat bilan belgilanadi) Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni, qarori va farmoyishlari yoki Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti yoxud tegishincha Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Xavfsizlik kengashi kotibiyati hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi bilan kelishilgan holda vazirliklar rahbarlarining buyruqlari bilan amalga oshiriladi. 119. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan amalga oshirilgan lavozimga tayinlovlar vazirliklar rahbarlarining buyrugʻi bilan eʼlon qilinadi. 120. Boshqa harbiy xizmatchilarni lavozimlarga tayinlash yakka tartibda vazirliklarning rahbarlari yoxud lavozimga tayinlash boʻyicha vakolatlarga muvofiq boshqa mansabdor shaxslar tomonidan amalga oshiriladi. Ularni lavozimga tayinlash vakolatli mansabdor shaxsning buyrugʻi bilan amalga oshiriladi. 121. Buyruq chiqarish huquqiga ega boʻlgan mansabdor shaxslar roʻyxati vazirlik rahbari tomonidan belgilanadi. Koʻrsatib oʻtilgan mansabdor shaxslar oʻzlarining bevosita boʻysunuvida boʻlgan harbiy xizmatchilarni lavozimga tayinlash va lavozimidan ozod qilish huquqiga ega. 122. Harbiy xizmatchi yuqori, teng va quyi harbiy lavozimga tayinlanishi mumkin. Agar lavozim uchun shtat boʻyicha oldingi lavozimga nisbatan yuqoriroq harbiy unvon nazarda tutilgan, harbiy unvonlar teng boʻlganda esa egallab turgan harbiy lavozimiga muvofiq koʻproq lavozim okladi koʻzda tutilgan boʻlsa, ushbu lavozim yuqori lavozim hisoblanadi. Lavozim uchun shtat boʻyicha oldingi lavozim bilan bir xil harbiy unvon va egallab turgan harbiy lavozimiga muvofiq teng lavozim okladi koʻzda tutilgan boʻlsa, ushbu lavozim teng lavozim hisoblanadi. Lavozim uchun shtat boʻyicha oldingi lavozimga nisbatan pastroq harbiy unvon nazarda tutilgan, unvonlar teng boʻlganda esa egallab turgan harbiy lavozimiga muvofiq kamroq oklad koʻzda tutilgan boʻlsa, ushbu lavozim quyi lavozim hisoblanadi. Bundan tashqari, harbiy xizmatchilar oliy harbiy taʼlim muassasalariga oʻqishga kirganligi sababli shtat boʻyicha egallagan lavozimidan ozod etilib, kursantlar yoki tinglovchilar, shuningdek oʻqishni tugatganidan soʻng boshqa lavozimlarga ham tayinlanishlari mumkin. 123. Harbiy xizmatchilarni yuqori harbiy lavozimlarga tayinlash ularning kasbiy va axloqiy sifatlari, ishchanlik qobiliyatlari, jangovar-xizmat faoliyatida erishgan natijalariga muvofiq izchillik bilan amalga oshiriladi. Harbiy xizmatchi lavozim majburiyatlarini oʻzlashtirib olishi uchun u tayinlangan kunidan boshlab uch oylik lavozimda shakllanish davri belgilanadi. Bunda komandir va boshliqlar yangi tayinlangan harbiy xizmatchi bilan muayyan lavozimda uning shakllanishini taʼminlovchi alohida ish olib boradi, unga zarur amaliy yordam koʻrsatadi. Ushbu davr mobaynida xizmat vazifalarini bajarishdagi kamchiliklari uchun unga nisbatan intizomiy jazo choralari qoʻllanilishiga yoʻl qoʻyilmaydi. 124. Quyidagi hollarda harbiy xizmatchilar teng harbiy lavozimlarga tayinlanadi: a) xizmat zaruriyati yuzasidan; b) tashkiliy-shtat tadbirlari munosabati bilan; v) qiziqishlari va xizmat tajribasidan kelib chiqqan holda uning roziligi yoki tashabbusi bilan harbiy xizmatchidan harbiy xizmatda yanada maqsadga muvofiqroq foydalanish uchun; g) harbiy xizmatchining asoslantirilgan bildirgisiga binoan oilaviy sharoitiga koʻra; d) harbiy-tibbiy komissiya xulosasiga muvofiq sogʻligʻining holatiga koʻra. 125. Quyidagi hollarda harbiy xizmatchilar quyi harbiy lavozimlarga tayinlanishi mumkin: a) tashkiliy-shtat tadbirlari munosabati bilan — harbiy xizmatchini teng yoki yuqori harbiy lavozimga tayinlash imkoniyati boʻlmagan taqdirda; b) harbiy-tibbiy komissiya xulosasiga muvofiq sogʻligʻining holatiga koʻra; v) harbiy xizmatchining asoslantirilgan bildirgisiga binoan oilaviy sharoitiga koʻra; g) harbiy xizmatchining roziligi yoki uning tashabbusi bilan harbiy xizmatchidan harbiy xizmatda yanada maqsadga muvofiqroq foydalanish uchun; d) attestatsiya komissiyasining qaroriga asosan ishchanlik va axloqiy sifatlariga qarab; e) “lavozimda pastlatish” intizomiy jazo chorasini qoʻllash tartibida. 126. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchini harbiy lavozimga tayinlash, u haqida bevosita boshliqlarning fikri va attestatsiya komissiyasining qarorini hisobga olgan holda, mazkur Nizomning 169-bandiga muvofiq holatlarda tegishli mansabdor shaxs tomonidan amalga oshiriladi. 127. Harbiy xizmatchilarni harbiy lavozimlarga tayinlashda quyidagi shartlarga rioya qilinadi: a) oddiy askar, serjant va ofitserlar tarkibi lavozimlari zarur maʼlumot, kasbiy tayyorgarlik va yetarlicha axloqiy-ishchanlik sifatlarga ega boʻlgan tegishli tarkib harbiy xizmatchilari bilan butlanadi. Ushbu lavozimlarga boshqa toifadagi harbiy xizmatchilarni tayinlashga vazirlik rahbari tomonidan belgilangan tartibda yoʻl qoʻyiladi; b) harbiy hisob ixtisosligiga koʻra asosiy yoki unga yaqin mutaxassislik boʻyicha yoxud amaliy ish tajribasiga muvofiq lavozimga tayinlash taʼminlanadi, harbiy xizmatchilar oʻzlari uchun yangi boʻlgan mutaxassislik boʻyicha lavozimlarga, qoida tariqasida, ular tegishli kurslarda (yigʻinlar, amaliy stajirovkalar) qayta tayyorlashdan oʻtgandan soʻng tayinlanadi; v) jangovar-xizmat faoliyatida yoki Oʻzbekiston Respublikasini himoya qilishdagi harbiy xizmat majburiyatlarini bajarish vaqtida yuksak darajadagi kasbiy va maʼnaviy-axloqiy xususiyatlar va tashkilotchilik qobiliyatlarini koʻrsatgan hamda xizmatda koʻtarilishga tavsiya qilingan harbiy xizmatchilar yuqori lavozimlarga birinchi navbatda tayinlanadigan nomzodlar hisoblanadi; g) tegishli komandirlar (boshliqlar)ning ixtiyorida boʻlgan harbiy xizmatchilarni lavozimga tayinlash imkoni boricha qisqa muddatda, biroq ular avvalgi lavozimidan boʻshatilgan kundan boshlab koʻpi bilan ikki oy ichida amalga oshiriladi; d) haqiqiy harbiy xizmatda boʻlish yoshining chegarasiga yetmagan, harbiy-tibbiy komissiyalar tomonidan harbiy xizmatga cheklangan holda yaroqli deb topilgan harbiy xizmatchilarni ular sogʻligʻining holati, tayyorgarligi va xizmat tajribasini hisobga olgan holda vazifalarini bajarishi mumkin boʻlgan boshqa lavozimlarga tayinlashning zaruriyati va muddati bevosita tegishli komandirlar (boshliqlar) tomonidan belgilanadi. Harbiy-tibbiy komissiyalar tomonidan harbiy xizmatga cheklangan holda yaroqli deb topilgan harbiy xizmatchilarni ushlab turishga ruxsat etilgan harbiy lavozimlar roʻyxati vazirliklar tomonidan belgilanadi; e) ayol harbiy xizmatchilar tinchlik vaqtida Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi bilan kelishilgan vazirliklar rahbarlarining qoʻshma qarori bilan belgilanadigan, Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida ayollar mehnatidan foydalanish taqiqlangan ishlar roʻyxatini inobatga olgan holda harbiy lavozimlarga tayinlanadi; j) tashkiliy-shtat tadbirlari munosabati bilan, oilaviy sharoitiga koʻra quyi harbiy lavozimlarga tayinlangan va avvalgi lavozimlarga teng lavozimlarni egallash uchun zarur boʻlgan talablarga javob beruvchi harbiy xizmatchilar xizmat boʻyicha koʻtarilishda imtiyozli huquqdan foydalanadi; z) intizomiy jazo qoʻllash tartibida lavozimi pastlatilgan harbiy xizmatchilar lavozimi pastlatilgan kundan kamida bir yil oʻtib, tegishli komandir (boshliq)larning iltimosnomasiga asosan ijobiy tavsifnoma boʻlgan taqdirda, pastlatilganidan oldin egallagan lavozimidan yuqori boʻlmagan lavozimlarga tayinlanishlari mumkin; i) harbiy xizmatchilarni tashkiliy-shtat tadbirlari munosabati bilan, sogʻligʻining holati yoki oilaviy sharoitiga koʻra quyi harbiy lavozimlarga tayinlash mansabdor shaxslar tomonidan harbiy lavozimga tayinlash boʻyicha oʻzlariga berilgan huquqlar doirasida, agar ularni tegishli mutaxassislik boʻyicha avvalgi harbiy lavozimiga teng yoki undan yuqori harbiy lavozimga tayinlashning imkoni yoʻq boʻlsa, amalga oshiriladi; k) vakant lavozimni zudlik bilan toʻldirish zarurati tugʻilganda alohida harbiy qism komandiri va undan katta lavozimdagi bevosita boshliqqa ushbu harbiy lavozimga tayinlash huquqiga ega boʻlgan boshliqning roziligi bilan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchini lavozim boʻyicha majburiyatlarni vaqtincha bajarishga tayinlashga ruxsat etiladi; l) sogʻligʻining holatiga koʻra uchish ishlariga, daryo katerlaridagi xizmatga, maxsus inshootlarda ishlashga yaroqsiz deb topilgan, lekin haqiqiy harbiy xizmatda boʻlishning belgilangan yoshi chegarasiga yetmagan va sogʻligʻining holatiga koʻra harbiy xizmatga yaroqli yoki harbiy xizmatga cheklangan holda yaroqli kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar uchish ishlari, daryo katerlaridagi xizmat yoxud maxsus inshootlarda ishlash vazifalarini bajarish bilan bogʻliq boʻlmagan lavozimlarga tayinlanadilar; m) oʻzaro yaqin qarindoshligi va quda-andaligi boʻlgan (ota-ona, er-xotin, aka-ukalar, opa-singillar, farzandlar (shu jumladan asrab olingan farzandlar), shuningdek er-xotinlarning aka-ukalari, opa-singillari va ota-onalari va farzandlari) kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarni, agar ularning haqiqiy harbiy xizmatni oʻtashi birining ikkinchisi qoʻl ostida yoki nazoratida boʻlishini taqozo etsa, qoʻshilma darajasidagi va, shu jumladan unga tenglashtirilgan bir harbiy qismga tayinlashga ruxsat etilmaydi; n) harbiy xizmatchilar harbiy-tibbiy komissiya xulosasiga muvofiq va ularning roziligi bilan ish hajmi kamroq boʻlgan yoki tegishli xizmat sharoitlariga ega lavozimlarga tayinlanishi mumkin. 128. Ofitserlar tarkibini lavozimlarga tayinlashda quyidagi shartlarga amal qilinadi: a) bakalavriat yoʻnalishlari boʻyicha oliy (oliy harbiy) taʼlim muassasalari bitiruvchilari ushbu muassasalarni tamomlaganlaridan soʻng tegishli vakant harbiy lavozimlarga tayinlanadi; b) magistratura mutaxassisliklari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi va xorijiy davlatlarning oliy (oliy harbiy) taʼlim muassasalarini tugatgan yoki oliy taʼlimdan keyingi taʼlimni tugatib, doktorlik dissertatsiyasini (PhD, DSc) himoya qilgan ofitserlar tarkibiga mansub shaxslar mazkur taʼlim muassasalariga kirgunga qadar egallagan lavozimini hisobga olgan holda, vazirliklar rahbarlari tomonidan tasdiqlangan roʻyxat boʻyicha, asosan magistr maʼlumotiga yoki ilmiy darajasiga ega boʻlgan shaxslar egallashi lozim boʻlgan harbiy lavozimlarga tayinlanadi. Koʻrsatib oʻtilgan harbiy lavozimlarga tayinlashning imkoni boʻlmaganda, bunday harbiy xizmatchilar boshqa, ammo avval egallagan lavozimlardan past boʻlmagan harbiy lavozimlarga tayinlanishi mumkin; v) zaxiradan muddatli harbiy xizmatga chaqirilgan va tegishli komandirlar (boshliqlar) ixtiyoriga yuborilgan ofitserlar mudofaa ishlari boʻyicha boʻlim boshligʻining yozma koʻrsatmasida koʻrsatilgan harbiy xizmatni oʻtash joyiga joʻnagan kundan boshlab bir oydan kechikmagan muddatda harbiy lavozimlarga tayinlanadi. 129. Harbiy xizmatchilarni oliy harbiy taʼlim muassasalariga qabul qilishda quyidagi shartlarga amal qilinadi: a) oliy harbiy taʼlim muassasasi (taʼlimning sirtqi shakliga oʻqishga qabul qilinganlar bundan mustasno), oliy taʼlimdan keyingi institutga qabul qilingan harbiy xizmatchi oldingi egallagan lavozimidan boʻshatiladi (mustaqil izlanuvchilar bundan mustasno) hamda kursant, tinglovchi, doktorant yoki taʼlim olayotganlar uchun nazarda tutilgan boshqa lavozimga tayinlanadi; b) respublika va xorijiy davlatlarning oliy harbiy taʼlim muassasalari hamda ularga tenglashtirilgan oliy taʼlim muassasalari, shuningdek oliy taʼlimdan keyingi institutga qabul qilingan ofitserlar tarkibiga mansub kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarda oʻqish muddati mobaynida ular oxirgi egallagan lavozimiga koʻra belgilangan taʼminotning barcha turlari va normalari saqlanib qoladi. 130. Oliy harbiy taʼlim muassasasiga qabul qilingan fuqaro kursant lavozimiga tayinlanadi. 131. Harbiy xizmatchini lavozimga tayinlash, lavozimdan ozod qilish va komandir (boshliq)ning ixtiyoriga oʻtkazishga taalluqli boʻlgan hujjatlarning shakli va mazmuni, shuningdek ularni rasmiylashtirish va taqdim etish tartibi vazirlik rahbari tomonidan belgilanadi. 132. Muddatli harbiy xizmat harbiy xizmatchilari bir xizmat joyidan boshqasiga ularning roziligisiz oʻtkaziladi. Bunda xizmat joyini oʻzgartirish quyidagi tartibda amalga oshiriladi: a) harbiy qism doirasida — harbiy qism komandirining buyrugʻi bilan; b) qoʻshilma doirasida — qoʻshilma komandirining buyrugʻi bilan; v) birlashma doirasida — birlashma shtabi boshligʻining buyrugʻi bilan; g) bir birlashmadan boshqasiga va Qurolli Kuchlarning bir turidan boshqasiga (bir vazirlik tizimida) — vazirlik rahbari tegishli oʻrinbosarining buyrugʻi bilan; d) bir vazirlikdan boshqasiga — Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari Bosh shtabi boshligʻining buyrugʻi bilan, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarorida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno; e) Qurolli Kuchlar miqyosida — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori bilan. 133. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchini oilaviy sharoitiga koʻra yangi xizmat joyiga oʻtkazish quyidagi hollarda amalga oshiriladi: a) harbiy-tibbiy komissiya xulosasiga muvofiq harbiy xizmatchi oila aʼzolarining (eri, xotini, farzandlari va harbiy xizmatchining qaramogʻidagilar) ushbu joyda yashash imkoniyati boʻlmaganda; b) yashash joylaridagi mudofaa ishlari boʻyicha boʻlimi organi komissiyasining xulosasiga muvofiq doimiy oʻzgalar parvarishiga (yordamga, nazoratga) muhtoj va harbiy xizmatchining parvarish qilish imkoni boʻlgan boshqa aka-ukalari boʻlmagan taqdirda, alohida yashovchi otasi, onasini (shu jumladan eri, xotini) doimiy parvarishlash uchun. 134. Agar kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchini yangi harbiy xizmat joyiga oʻtkazilayotganda oilasining turar joyi oʻzgarsa hamda xotini (eri) ham kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchi boʻlsa, unda harbiy xizmatchini yangi harbiy xizmat joyiga oʻtkazish toʻgʻrisida qaror qabul qilinganda xotinini (erini) ham ushbu joyga oʻtkazish masalasi koʻrib chiqiladi. 135. Xizmat joyini oʻzgartirgan harbiy xizmatchilar ishlari va lavozimini topshirgandan keyin Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining Ichki xizmat nizomi bilan belgilangan muddatdan kechikmay, biroq harbiy qism uning harbiy xizmat joyi oʻzgarganligi toʻgʻrisida buyruq yoki yozma xabarnoma olgan kundan boshlab koʻpi bilan yigirma sutkada yangi xizmat joyiga yuborilishi kerak, harbiy xizmatchi taʼtil yoki davolanishda boʻlgan holatlar bundan mustasno. 136. Oliy harbiy taʼlim muassasasidan, shuningdek, oʻqish harbiy xizmatga tenglashtirilgan taʼlim muassasasidan oʻqishdan chetlashtirilgan kursantlar rezervga boʻshatiladi yoki isteʼfoga chiqariladi yoxud ular, agar muddatli harbiy xizmat uchun belgilangan muddatlarni oʻtamagan boʻlsalar, muddatli harbiy xizmatni oʻtashni davom ettirish uchun qoʻshin qismlariga yuboriladi. Oliy harbiy taʼlim muassasasidan oʻqishdan chetlashtirilgan kunda chaqirilish yoshiga yetmagan kursantlar harbiy roʻyxatda turish uchun turar joylaridagi mudofaa ishlari organlariga yuboriladi. Oʻqishning ikkinchi va keyingi yillarida oliy harbiy taʼlim muassasasidan chetlashtirilgan kursantlar (intizomsizligi va sogʻligʻining holatiga koʻra chetlashtirilganlar bundan mustasno) oddiy askarlar va serjantlar tarkibi lavozimlarida kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni davom ettirishi mumkin. 137. Oliy harbiy taʼlim muassasalaridan chetlashtirilgan (intizomsizligi va sogʻligʻining holatiga koʻra oʻqishdan chetlashtirilganlar bundan mustasno) va harbiy xizmatni davom ettirish istagini bildirgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar yangi xizmat joyiga yuboriladi. 138. Harbiy xizmatdan tashqari davlat xizmatining boshqa turlari nazarda tutilgan vazirliklarda maxsus unvonga ega xodimlar Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan tartibda harbiy lavozimlarga tayinlanishi mumkin. Ushbu xodimlarning xizmat joyini bir vazirlikdan boshqasiga oʻzgartirish davomida ularni boʻlinmalar tarkibida harbiy lavozimlarga tayinlashda ham aynan shu tartib tatbiq etiladi. 139. Barcha toifadagi kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarning xizmat oʻtashi va ularning xizmat martabasi haqiqiy harbiy xizmatning butun muddati davomida uzluksiz ravishda tahsil olish va malaka oshirish bilan kechishi lozim. 140. Birinchi xizmat yili tugashi bilan oliy harbiy taʼlim muassasa boshligʻiga komandir va boshliqlar tomonidan oliy harbiy taʼlim muassasalari bitiruvchilarining barcha taʼlim predmetlari boʻyicha tayyorgarlik darajasiga bahodan iborat taqrizlar taqdim etiladi. 141. Xizmat zaruriyati yuzasidan harbiy xizmatchiga quyidagilar yuklatilishi mumkin: a) oʻzi egallamagan vakant lavozimni vaqtincha bajarish (lvb). Bu holda harbiy xizmatchi oldingi egallagan lavozimidan ozod etiladi; b) oʻzi egallamagan lavozim (uni egallagan harbiy xizmatchi vaqtincha yoʻq boʻlsa yoki lavozimdan chetlatilgan boʻlsa) majburiyatlarini vaqtincha bajarish (lmvb). Bu holda harbiy xizmatchi oldingi egallagan lavozimidan ozod etilmaydi. 142. Vakant lavozimni vaqtincha bajarishning (lvb) uzluksiz muddati olti oydan oshmasligi kerak. Koʻrsatilgan muddat oʻtgandan soʻng lavozimni vaqtincha bajarib turgan harbiy xizmatchini yoki boshqa harbiy xizmatchini ushbu lavozimga tayinlash toʻgʻrisida qaror qabul qilinishi lozim. 143. Harbiy xizmatchiga lavozimni (majburiyatni) vaqtincha bajarishni yuklatish va uni egallagan lavozimni (majburiyatni) bajarishdan ozod etish vakolatli mansabdor shaxsning buyrugʻi (farmoyishi) bilan amalga oshiriladi. Shu bilan birga Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tayinlanadigan lavozim vazifalarini vaqtincha bajarishni harbiy xizmatchiga yuklatish Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti bilan kelishilgan holda vazirlik rahbarlari tomonidan amalga oshiriladi. 144. Harbiy qism komandiri (boshligʻi) oʻzi vaqtincha boʻlmagan vaqtda lavozimi boʻyicha vazifalarni vaqtincha bajarishni oʻrinbosarlaridan biriga yuklaydi. Boshqa hollarda harbiy xizmatchining lavozim majburiyatlarini vaqtincha bajarishni boshqa harbiy xizmatchiga yuklash harbiy qism komandiri yoki bevosita yuqori turuvchi komandir (boshliq) tomonidan amalga oshiriladi. 145. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchi komandirning (boshliqning) ixtiyoriga oʻtkazilishi mumkin. Komandir (boshliq) ixtiyoriga oʻtkazish ushbu harbiy xizmatchini lavozimga tayinlash huquqiga ega boʻlgan mansabdor shaxsning buyrugʻi (farmoyishi) bilan amalga oshiriladi. 146. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchini komandirning (boshliqning) ixtiyoriga oʻtkazish hamda tegishli toʻlovlarni toʻlash quyidagi holatlarda va muddatlarga amalga oshiriladi: a) tashkiliy-shtat tadbirlari oʻtkazilishi yoki boshqa lavozimga tayinlanganligi munosabati bilan lavozimdan boʻshatilganda — ikki oydan koʻp boʻlmagan muddatda. Bunda harbiy xizmatchiga quyidagi toʻlovlar amalga oshiriladi: harbiy unvon maoshi, oxirgi egallagan asosiy lavozimi boʻyicha lavozim maoshi, xizmat yillari uchun ustama, maxsus moddiy ragʻbatlantirish jamgʻarmasi hisobidan ustama (15 foizgacha), bir yoʻla toʻlanadigan pul taʼminoti, qonunchilikda belgilangan tartibda oziq-ovqat payogi uchun kompensatsiya puli va turar joyni ijaraga olganlik (ijarada turganlik) uchun pul kompensatsiyasi, shuningdek, Mudofaa vazirligida xizmatni oʻtayotganligi uchun ustama; b) bir oydan ortiq vaqt davomida bedarak yoʻqolganida — harbiy xizmatchi harbiy qismga qaytgunicha (agarda uning harbiy xizmatni davom ettirishi toʻgʻrisida boshqa qaror qabul qilinmagan boʻlsa) yoki uning bedarak yoʻqolgan deb tan olingani yoki vafot etgan deb eʼlon qilingani toʻgʻrisidagi sud qarori qonuniy kuchga kirgan kunga qadar (oʻsha kunni ham qoʻshib hisoblaganda). Bunda pul taʼminoti harbiy xizmatchining oxirgi egallab turgan asosiy lavozimi boʻyicha, harbiy xizmatchi harbiy qismga qaytgunicha (agarda uning harbiy xizmatni davom ettirishi toʻgʻrisida boshqa qaror qabul qilinmagan boʻlsa) yoki uning bedarak yoʻqolgan deb tan olingani yoki vafot etgan deb eʼlon qilingani toʻgʻrisidagi sud qarori qonuniy kuchga kirgan kunga qadar (oʻsha kunni ham qoʻshib hisoblaganda) harbiy xizmatchiga (uning oila aʼzolariga) oʻn ikki oydan oshmagan muddatda toʻliq toʻlanadi; v) harbiy xizmatchi asirda yoki garov sifatida ushlangan hollarda — asirda boʻlgan yoki garov tariqasida ushlab turilgan butun davr davomida. Bunda pul taʼminoti harbiy xizmatchiga (uning oila aʼzolariga) oxirgi egallab turgan asosiy lavozimi boʻyicha yuqorida koʻrsatilgan davr uchun toʻliq toʻlanadi (oʻz ixtiyoriga koʻra asirda boʻlgan (garov tariqasida ushlab turilgan) yoki Oʻzbekiston Respublikasiga nisbatan jinoyat sodir etgan hollar bundan mustasno); g) harbiy xizmatchiga nisbatan qidiruv eʼlon qilingan kundan boshlab. Bunda harbiy xizmatchiga nisbatan sudning qarori qabul qilingan kungacha pul taʼminoti toʻlanmaydi; d) harbiy xizmatchi bola parvarishi taʼtilida boʻlganligi munosabati bilan — ushbu taʼtil tugagunga qadar. Bunda koʻrsatilgan davrda harbiy xizmatchiga pul taʼminoti toʻlanmaydi. Turar joyni ijaraga olganlik (ijarada turganlik) uchun pul kompensatsiyasi qonunchilikda belgilangan tartibda toʻlanadi; e) harbiy xizmatchi olti oydan koʻproq muddatga tayyorgarlik, qayta tayyorgarlik va malaka oshirish kurslariga, Oʻzbekiston Respublikasi oliy (oliy harbiy) taʼlim muassasalariga, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqariga oʻqishga yuborilganda: Bunda oʻqishning butun muddati davomida quyidagi toʻlovlar saqlanib qoladi: harbiy unvon maoshi, oxirgi egallagan asosiy lavozimi boʻyicha lavozim maoshi, xizmat yillari uchun ustama, maxsus moddiy ragʻbatlantirish jamgʻarmasi hisobidan ustama (15 foizgacha), bir yoʻla toʻlanadigan pul taʼminoti, qonunchilikda belgilangan tartibda oziq-ovqat payogi uchun kompensatsiya puli va turar joyni ijaraga olganlik (ijarada turganlik) uchun pul kompensatsiyasi, shuningdek, Mudofaa vazirligida xizmatni oʻtayotganligi uchun ustama. j) sud tomonidan harbiy xizmatchini egallagan lavozimidan chetlatish toʻgʻrisida ajrim chiqarilgan holatda — koʻrsatilgan ajrim bekor qilingunga yoki jinoyat ishi boʻyicha uzil-kesil qaror qabul qilingunga qadar. Bunda pul taʼminotini toʻlash mazkur Nizomning 148-bandida belgilangan tartibda amalga oshiriladi; z) harbiy xizmatchiga nisbatan qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasi qoʻllanilganda — qamoqqa olingan kundan boshlab ushbu ehtiyot chorasi bekor qilingunga qadar. Bunda koʻrsatilgan davrda harbiy xizmatchiga pul taʼminoti toʻlanmaydi. 147. Sud ajrimi asosida egallab turgan lavozimidan ozod etilgan harbiy xizmatchilar tergov olib borilayotgan butun davrda tegishli komandirlarning (boshliqlarning) ixtiyoriga oʻtkaziladi va jinoyat ishi boʻyicha uzil-kesil qaror qabul qilinmagunga qadar haqiqiy harbiy xizmatdan boʻshatilmaydi, mazkur Nizomda belgilangan holatlar bundan mustasno. 148. Sud ajrimi asosida egallab turgan lavozimidan ozod etilgan harbiy xizmatchi sud ajrimining nusxasi komandirga (boshliqqa) kelib tushgan kundan boshlab uning ixtiyoriga oʻtkaziladi. Komandir (boshliq) sud ajrimining nusxasini olgan vaqtdan boshlab shaxsiy tarkib boʻyicha (harbiy xizmatchini komandirning (boshliqning) ixtiyoriga oʻtkazish toʻgʻrisida) buyruq chiqmagunga qadar harbiy xizmatchini lavozim majburiyatlarini bajarishdan chetlashtiradi. Sud ajrimiga asosan egallab turgan lavozimidan chetlashtirilgan harbiy xizmatchiga komandirning (boshliqning) ixtiyorida boʻlish vaqtida qonunchilikda belgilangan tartibda harbiy unvoni boʻyicha okladi (harbiy unvon boʻyicha okladning ustamalarini hisobga olgan holda), oziq-ovqat payogi va turar joyni ijaraga olganlik (ijarada turganlik) uchun kompensatsiya puli toʻlanadi. 149. Komandirning (boshliqning) ixtiyoriga oʻtkazilgan harbiy xizmatchiga nisbatan sud tomonidan oqlov hukmi chiqarilganda yoki reabilitatsiya qiluvchi asoslar boʻyicha jinoyat ishi tugatilgan holatda u oldingi lavozimiga yoki unga teng lavozimga tayinlanadi, pul taʼminoti, kompensatsiyalar va boshqa toʻlovlarni toʻlash esa qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 150. Harbiy xizmatchi yangi lavozimga (shu jumladan tinglovchi va kursant lavozimiga) tayinlanganda, boshqa lavozimga oʻtkazilganda, davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari, boshqa tashkilotlarga (keyingi oʻrinlarda — organlar va tashkilotlar) xizmat safariga yuborilganda, harbiy xizmatdan boʻshatilganda, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan boshqa holatlarda egallab turgan lavozimidan ozod etiladi. 151. Harbiy xizmatchini lavozimga tayinlash vakolatiga ega boʻlgan mansabdor shaxs yoki yuqori turuvchi komandir (boshliq) ushbu Nizomning 118, 119 va 120-bandlariga muvofiq uni egallab turgan lavozimidan ozod etish huquqiga ega. 152. Iqlim sharoitlari noqulay joylarda harbiy xizmatni oʻtayotgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar reja asosida boshqa joyga oʻtkaziladi. Koʻrsatilgan joylarda harbiy xizmatni oʻtash muddati Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligi bilan belgilanadi (ushbu muddat vakolat muddatlari qonunchilik bilan belgilanadigan mansabdor shaxslar uchun — ularning vakolat muddatiga teng). Xizmat zaruriyati va oʻzining roziligi bilan harbiy xizmatchi koʻrsatib oʻtilgan joyda harbiy xizmatini davom ettirishi mumkin. 153. Harbiy xizmatchilarni reja asosida boshqa joyga oʻtkazishni tashkillashtirish va oʻtkazish tartibi vazirlik rahbari tomonidan belgilanadi. 154. Qurolli Kuchlarda tashkiliy-shtat tadbirlarini oʻtkazishda harbiy xizmatchilar harbiy qism (boʻlinma) tarkibida harbiy xizmatni davom ettirish uchun bir vazirlikdan boshqa vazirlikka oʻtkazilishi mumkin. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarni bir vazirlikdan boshqa vazirlikka oʻtkazish faqat ularning yozma roziligi asosida amalga oshiriladi. 155. Lavozimlari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Xavfsizlik kengashi kotibiyatining nomenklaturasiga kirmaydigan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarni bir vazirlikdan boshqa vazirlikka oʻtkazish manfaatdor vazirliklarning rahbarlari bilan kelishilgan holda yakka tartibda amalga oshiriladi. 156. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchi oʻtkazishga rozilik bermagan taqdirda, u vaqtincha, bir oygacha boʻlgan muddatga harbiy qism (boʻlinma) tarkibida boʻlinmaga rahbarlik qilish, ish va lavozimini topshirish uchun boshqa vazirlikka xizmat safariga yuborilishi mumkin. Bunda harbiy xizmatchi bilan tuzilgan oldingi kontrakt davom ettiriladi, ammo harbiy xizmatchi u bajarayotgan lavozim uchun belgilangan meʼyorlar boʻyicha xizmat safariga yuborilgan vazirlik tomonidan taʼminotning barcha turlari bilan taʼminlanadi. Xizmat safari muddati tugagandan soʻng harbiy xizmatchi xizmatni davom ettirish uchun xizmat safariga yuborgan vazirlikka qaytib keladi. Ushbu harbiy xizmatchi xizmat safariga yuborilgan vaqtgacha egallab turgan lavozimidan past boʻlmagan lavozimga oʻrnatilgan tartibda tayinlanishi lozim. Tegishli lavozimga tayinlash imkoniyati mavjud boʻlmaganda harbiy xizmatchi quyi yoki yuqori harbiy lavozimga tayinlanishi yoxud tashkiliy-shtat tadbirlari oʻtkazilishi munosabati bilan (boshqa asoslar boʻlmagan taqdirda) Qurolli Kuchlar safidan boʻshatilishi mumkin. 157. Harbiy xizmatchilar bir vazirlikdan boshqa vazirlikka oʻtkazilganlarida oldingi xizmat joyining shaxsiy tarkib roʻyxatidan chiqariladi va oʻtkazilgan vazirlikning shaxsiy tarkibi roʻyxatiga kiritiladilar. Harbiy xizmatchi oʻtkazilgan vazirlik bilan yangi kontrakt tuzilmaydi. 158. Shu bilan birga, ushbu harbiy xizmatchilar yangi xizmat joyi shaxsiy tarkibi roʻyxatiga kiritilgan kunga qadar oʻzi ketayotgan vazirlikda harbiy xizmatni oʻtayotgan boʻlib hisoblanadilar. 159. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar harbiy xizmatda qoldirilgan holda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti yoki Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari tomonidan boshqaruv xodimi lavozimlariga tayinlanishi, shuningdek, tegishli organlar va tashkilotlar rahbarlarining soʻrovnomalariga asosan organlar va tashkilotlarga xizmat safariga yuborilishi mumkin. 160. Harbiy xizmatchilarni tegishli organlar va tashkilotlar rahbarlarining soʻrovnomalari asosida xizmat safariga yuborish Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Xavfsizlik kengashi kotibiyati bilan kelishilgan holda amalga oshiriladi. Bunda organlar va tashkilotlarga xizmat safariga yuborilgan harbiy xizmatchilarda xizmat safarigacha egallab turgan lavozimiga mos (tenglashtirilgan) harbiy lavozimlar uchun belgilangan taʼminotning barcha turlari bilan taʼminlanishi, kafolatlari va imtiyozlari saqlanadi. 161. Xizmat safariga yuborilgan harbiy xizmatchi bilan oldin tuzilgan harbiy xizmat uchun kontraktning amal qilish muddati butun xizmat safari davrida toʻxtatib turiladi. 162. Organlar va tashkilotlarga xizmat safariga yuborilgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga navbatdagi harbiy unvonlar berilishi, oldin egallagan lavozimidan qatʼi nazar, ularni yuborgan vazirliklar rahbarlari tomonidan oʻz vaqtida belgilangan muddatlarda amalga oshiriladi. Harbiy unvonlarni berish va taqdirlash ular xizmat safariga yuborilgan organlar va tashkilotlarning taqdimnomalari boʻyicha umumiy asosda amalga oshiriladi. 163. Organlar va tashkilotlarga yuborilgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga taʼtillar harbiy xizmatchilar uchun belgilangan tartibda beriladi. 164. Organlar va tashkilotlarga ilgari yuborilgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar koʻrsatilgan lavozimlardan ozod etilganidan soʻng harbiy xizmatni davom ettirish uchun ularni xizmat safariga yuborgan vazirliklarga qaytariladi. Bunda kontrakt muddati tugagan yoki harbiy xizmatda boʻlishning belgilangan yosh chegarasiga yetgan va harbiy xizmatni davom ettirishni istamagan ushbu harbiy xizmatchilar xizmat safari davrida ular taʼminotda boʻlgan oxirgi lavozimidan rezervga yoki isteʼfoga boʻshatiladilar. Ushbu harbiy xizmatchilarning harbiy xizmati tugagan kun ularning vazirlik shaxsiy tarkibi roʻyxatidan chiqarilgan kun hisoblanadi. 165. Harbiy xizmatchilarni organlar va tashkilotlarga xizmat safariga yuborish va ular tomonidan harbiy xizmatni oʻtashning boshqa oʻziga xos xususiyatlari ular harbiy xizmatni oʻtayotgan vazirliklar tomonidan belgilanadi. 166. Harbiy xizmatchilarni attestatsiyadan oʻtkazish Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining samarali boshqaruv tizimini yaratish, qoʻmondonlik lavozimlariga Vataniga sodiq, Oʻzbekiston Respublikasining hududiy yaxlitligi va davlat suverenitetini himoya qilish, xavfsizligini taʼminlash vazifalarini hal etishga qodir malakali yosh mutaxassislarni jalb etish hisobiga eng avvalo, Qurolli Kuchlarning jangovar qobiliyati va jangovar shayligini oshirish, ularning harbiy sanʼatning zamonaviy yutuqlarini hisobga olgan holda qurilishini tashkillashtirish, nizomga oid tartib va intizomni mustahkamlashga qaratilgan kadrlar bilan ishlashning tarkibiy va ajralmas qismi hisoblanadi. 167. Harbiy xizmatchilarning attestatsiyasi xolisona tarzda quyidagi maqsadlarda oʻtkaziladi: ularning xizmat faoliyati va xizmatda erishgan natijalarini baholash; harbiy xizmatchilarning egallab turgan lavozimiga muvofiqligini belgilash; harbiy xizmatchilarning kasbiy va axloqiy-ishchanlik sifatlarini baholash. Harbiy xizmatchilar attestatsiyasi yakunlariga koʻra attestatsiyaning maqsadlaridan kelib chiqib tegishli qarorlar qabul qilinadi. 168. Harbiy xizmatchilarning attestatsiyasi haqiqiy harbiy xizmatda boʻlishning butun davri mobaynida davriy ravishda amalga oshirilishi kerak. 169. Quyidagi hollarda harbiy xizmatchilar majburiy ravishda attestatsiyadan oʻtkaziladi: davlat mukofoti bilan taqdirlash uchun taqdim etilganda; yangi kontrakt tuzish uchun taqdim etilganda (oʻz xohishiga koʻra kontrakt tuzishni rad etganlar bundan mustasno); muddatli harbiy xizmatni oʻtayotgan ofitserlar kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilish uchun taqdim etilganda; mazkur Nizomning 125-bandi “d” kichik bandiga asosan quyi lavozimga tayinlash uchun taqdim etilganda; tomonlardan birining tashabbusiga koʻra kontrakt muddatidan oldin bekor qilinganligi munosabati bilan hamda harbiy xizmatchi nomiga dogʻ tushiruvchi xatti-harakat sodir etganlar haqiqiy harbiy xizmatdan boʻshatish uchun taqdim etilganda. Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining Intizom nizomi talablariga muvofiq lavozimda pastlatish hamda harbiy unvonda bir pogʻona pastlatish intizomiy jazo choralari qoʻllanilgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar attestatsiyadan oʻtkazilmaydi. Homiladorlik va tugʻish, bola parvarishlash taʼtillaridan qaytgan, xizmat joyiga (reabilitatsiya etilganligi munosabati bilan) tiklangan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchi ilgari tuzilgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni davom ettiradi. Bunda kontrakt muddati tugagan yoki mazkur Nizomning 97-bandi “b”, “v”, “d”, “e” va “j” kichik bandlarida koʻrsatilgan holatlarda yangi kontrakt attestatsiya oʻtkazilmasdan tuziladi. Harbiy prokuratura organlarining kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarining attestatsiyasi ushbu idora xodimlari uchun moʻljallangan tartibda amalga oshiriladi. 170. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qaroriga binoan har qanday toifadagi harbiy xizmatchilar muddatidan ilgari attestatsiyadan oʻtkazilishi mumkin. 171. Attestatsiya oʻtkazish uchun attestatsiya komissiyalari tuzilib, ularning tarkibi, faoliyati va ish tartibi vazirliklar rahbarlari tomonidan belgilanadi. Markaziy attestatsiya komissiyasi vazirlikning oliy attestatsiya organi hisoblanadi. 172. Attestatsiya attestatsiya komissiyasi tomonidan attestatsiyadan oʻtayotgan shaxs ishtirokida oʻtkaziladi. Attestatsiya komissiyasi raisining qaroriga binoan attestatsiya harbiy xizmatchining ishtirokisiz oʻtkazilishi mumkin. Attestatsiyadan oʻtayotgan shaxs uzrli sabablarsiz attestatsiya komissiyasi majlisiga bir necha marta kelmagan taqdirda, komissiya attestatsiyani uning ishtirokisiz bevosita boshligʻi (komandiri) tomonidan taqdim etilgan materiallar asosida oʻtkazishi mumkin boʻlib, bu haqidagi kelmaslik sabablari koʻrsatilgan holda bayonnomaga yozuv kiritib qoʻyiladi. 173. Attestatsiya oshkoralik, talabchanlik, prinsipiallik va xayrixohlik asosida oʻtkazilishi kerak. 174. Attestatsiya komissiyalari vazirliklarning belgilangan nomenklaturasiga muvofiq bir xil tipdagi va ularga tenglashtirilgan lavozimlarni egallagan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarni attestatsiyadan oʻtkazadi. 175. Harbiy xizmatchini attestatsiyadan oʻtkazish natijalari boʻyicha attestatsiya komissiyasi egallab turgan lavozimiga munosib yoki munosib emas degan qarorlardan birini chiqaradi, shuningdek uni harbiy xizmatda keyinchalik qoʻllash boʻyicha tavsiyalarni beradi. 176. Attestatsiya komissiyasining qarori bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi va tegishli komandir (boshliq) tomonidan tasdiqlanadi. Agarda komandir attestatsiya komissiyasining qaroridan norozi boʻlsa, u noroziligining sabablarini koʻrsatishi va attestatsiya komissiyasining qarorini koʻrib chiqish uchun yuqori turuvchi attestatsiya komissiyasiga yuborishi kerak. 177. Attestatsiya komissiyasining tasdiqlangan qarori, attestatsiya bayonnomasidan koʻchirmalar boʻlinmaga (harbiy qismga) kelib tushgandan soʻng oʻn kun muddat ichida kadr organlari (komandirlar, boshliqlar) tomonidan harbiy xizmatchilarga imzo ostida yetkaziladi. Xizmat safarida, taʼtilda yoki davolanishda boʻlgan harbiy xizmatchiga attestatsiya komissiyasining qarori u xizmat joyiga qaytganida yetkaziladi. 178. Attestatsiyadan oʻtkazilayotgan shaxs attestatsiya komissiyasining qaroridan norozi boʻlgan taqdirda, harbiy xizmatchi qaror unga yetkazilgan kundan boshlab oʻn kun mobaynida yuqori turuvchi instansiyaga (komissiyaga) shikoyat bilan murojaat etish huquqiga ega. 179. Attestatsiyadan oʻtkazilayotgan shaxsning shikoyatini yuqori turuvchi instansiya (komissiya) koʻrib chiqishi davrida attestatsiyada aks ettirilgan qaror va tavsiyalarning ijrosi toʻxtatib turiladi. Yuqori turuvchi attestatsiya komissiyasining qarori va tavsiyalari komissiya majlisining bayonnomasi tasdiqlangan kundan boshlab ijro qilinishi kerak. Yuqori turuvchi attestatsiya komissiyasining qarori va tavsiyalari ustidan ularni sud tartibida koʻrib chiqishni soʻrab sudga shikoyat bilan murojaat qilingan hollarda qabul qilingan qaror va tavsiyalarning ijrosi toʻxtatilmaydi. 180. Attestatsiya komissiyalarining qarorlari yuzasidan qonunchilikda belgilangan tartibda shikoyat bilan murojaat qilinishi mumkin. 181. Harbiy xizmatchilar harbiy xizmat shartlarida belgilangan cheklovlarni hisobga olgan holda Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunlarida belgilangan ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy hamda shaxsiy huquq va erkinliklardan toʻliq foydalanadilar, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining barcha majburiyatlarini bajaradilar. Harbiy xizmatchilarning harbiy xizmat shartlaridan kelib chiquvchi huquq va majburiyatlari qonunchilikda belgilanadi. Harbiy xizmatchilarning xizmat vazifalarini vijdonan bajarishi va oʻzlariga topshirilgan uchastkalarda ularning erishgan natijalari qoʻmondonlik tomonidan intizomiy va moddiy ragʻbatlantirish choralari bilan taqdirlanishi mumkin. Harbiy burchni ado etishdagi mardligi va jasorati, jangovar-xizmat faoliyati, jangovar va maʼnaviy-maʼrifiy tayyorgarlikdagi yuqori koʻrsatkichlari, yangi, murakkab jangovar texnikani aʼlo darajada egallagani, qoʻshinlarga namunali rahbarlik qilgani hamda Vatan va Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari oldidagi boshqa mislsiz xizmatlari uchun harbiy xizmatchilar Oʻzbekiston Respublikasi davlat mukofotlari bilan taqdirlanishga taqdim qilinishlari mumkin. 182. Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga koʻra bunday vakolatga ega boʻlgan shaxslardan tashqari hech kim harbiy xizmatchilarning xizmat faoliyatiga aralashish huquqiga ega emas. 183. Harbiy xizmatchilar Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan tartibda qurolni saqlash, olib yurish va qoʻllash huquqiga egadirlar. 184. Harbiy xizmatchilar Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan oziq-ovqat, pul, kiyim-kechak, uy-joy taʼminoti bilan taʼminlanadilar, Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan pensiya va tibbiy taʼminot hamda boshqa ijtimoiy kafolat va imtiyozlardan foydalanadilar. Oddiy askar, serjant va ofitserlar tarkibiga mansub kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga: yil yakunlariga koʻra yanvar oyida qoʻshinlar jangovar shayligini saqlab turgani, xizmat majburiyatlarini vijdonan bajargani uchun mukofot pulini toʻlash toʻgʻrisidagi buyruq imzolangan kunda belgilangan meʼyorlarga koʻra, agar qonunchilikda boshqacha tartib nazarda tutilmagan boʻlsa, ikki oylik pul taʼminoti maoshi (harbiy unvon boʻyicha maoshi va lavozim maoshi yigʻindisi) miqdorida bir marta beriladigan pul mukofoti toʻlanadi; bir yilda bir marta bir oylik pul taʼminoti maoshi (harbiy unvon boʻyicha maoshi va lavozim maoshi yigʻindisi) miqdorda moddiy yordam puli toʻlab beriladi. Bunda lavozim maoshlari amaldagi qonunchilikda nazarda tutilgan oshirishlarsiz hisobga olinadi. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar va ular oila aʼzolarining sanatoriylardagi sanatoriy-kurort davolanishi hamda dam olish uylarida (pansionatlarda) profilaktik dam olishini tashkil etish tartibi vazirlik tomonidan belgilanadi. Harbiy xizmatga majburlar harbiy yigʻinlarni oʻtash davrida oziq-ovqat, kiyim-kechak bilan taʼminlanadilar, shuningdek, harbiy-tibbiy boʻlinma, harbiy qism va muassasalarda bepul tibbiy taʼminotdan, shu jumladan, dori vositalari va boshqa tibbiy mulk bilan bepul taʼminlanish huquqidan foydalanadilar. 185. Erkin harakatlanish huquqi kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar tomonidan harbiy qismlarning jangovar shayligini saqlab turish va xizmat joyiga oʻz vaqtida kelishni taʼminlash zaruratini hisobga olgan holda amalga oshiriladi. Harbiy xizmatchilarning harbiy qism tashqarisida harakatlanishi, ularning harbiy xizmatni oʻtayotgan garnizon hududidan tashqariga chiqish qoidalari vazirlik tomonidan belgilanadi. 186. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarning bir haftalik harbiy xizmat vaqtining umumiy davomiyligi qonunchilikda belgilangan bir haftalik ish vaqtining normal davomiyligidan oshib ketmasligi kerak, Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligi va Qurolli Kuchlarning Umumharbiy nizomlarida belgilangan holatlar bundan mustasno. Toʻliq sutkalik rejimda xizmatni oʻtash uch mahal ovqatlanish va kamida toʻrt soatgacha dam olish uchun vaqt ajratgan holda yigirma toʻrt soat mobaynida amalga oshiriladi. Xizmatni oʻtashning toʻliq sutkalik rejimida harbiy xizmatchilarga, ularning xohishiga koʻra oziq-ovqat payogi uchun belgilangan meʼyorlar boʻyicha belgilangan tartibda qozon taʼminotiga qoʻyish yoʻli bilan xizmatni oʻtash joyi boʻyicha tekin uch mahal ovqat taqdim qilinishi mumkin. 187. Dam olish va bayram kunlari harbiy xizmat majburiyatlarini bajarish uchun jalb etilgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga haftaning boshqa kunlari dam olish vaqti beriladi. 188. Muddatli harbiy xizmat harbiy xizmatchilari xizmat vaqtining davomiyligi Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining Umumharbiy nizomlari talablariga muvofiq ravishda harbiy qism kun tartibi bilan belgilanadi. 189. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar va ular bilan birga yashovchi oila aʼzolariga (eri, xotini, farzandlari, shuningdek ularning qaramogʻidagi shaxslar) yangi harbiy xizmat joyida Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan tartib va meʼyorlar boʻyicha yashash uchun turar joy beriladi. Harbiy xizmatchilar va ular bilan birga yashovchi oila aʼzolari (eri, xotini, farzandlari, shuningdek ularning qaramogʻidagi shaxslar) turar joy bilan taʼminlanmagan taqdirda, ularga har oyda Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan miqdorda turar joyni ijaraga olganlik (ijarada turganlik) uchun kompensatsiya puli toʻlanadi. 190. Vazirlik tomonidan uy-joy bilan taʼminlanmagan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga ularning arizasiga binoan taqdim qilinayotgan uy-joyning hisoblangan qiymatining 25 foizi (kalendar hisobida oʻn yildan ortiq harbiy xizmatni oʻtagan harbiy xizmatchilar uchun — 35 foizi) miqdoridagi dastlabki badal pulini Davlat budjeti mablagʻlari yoki qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan toʻlash yoʻli bilan uzoq muddatli imtiyozli ipoteka krediti berish tizimi boʻyicha turarjoylar berilishi mumkin. 191. “Polkovnik”, unga tenglashtirilgan yoxud undan yuqori harbiy unvondagi harbiy xizmatni oʻtayotgan yoki harbiy xizmatda boʻlishning belgilangan yosh chegarasiga yetgani, sogʻligʻining holatiga koʻra yoki tashkiliy-shtat tadbirlari munosabati bilan harbiy xizmatdan boʻshatilgan ofitserlar, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi faxriy unvonlari, ilmiy daraja va ilmiy unvonlarga ega boʻlgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar belgilangan normadan ortiq bir xona yoki umumiy maydonning kamida oʻn olti kvadrat metr miqdorida qoʻshimcha turar joy maydoni olish huquqiga ega. 192. Harbiy xizmatchilarning oila aʼzolari (eri, xotini, farzandlari, shuningdek qaramogʻida boʻlgan shaxslar) boquvchisini yoʻqotgan taqdirda ularga boshqa qulay va shinam turar joy bepul ajratilgunga qadar egallab turgan turar joydan majburan koʻchirib yuborilishi mumkin emas. Harbiy xizmatchi halok boʻlgandan (vafot etgandan) soʻng ularda qonunchilikka muvofiq turar joy sharoitlarini yaxshilash huquqi saqlanib qoladi. 193. Harbiy xizmatchilar harbiy-tibbiy boʻlinma, harbiy qism va muassasalarda bepul tibbiy yordam olish, shu jumladan tish protezlarini yasatish va taʼmirlatish (qimmatbaho metall va boshqa qimmat turuvchi materiallardan tayyorlangan protezlar bundan mustasno), dori vositalari, boshqa tibbiy mulk bilan bepul taʼminlanish huquqiga ega. Harbiy xizmatchilarning harbiy xizmatni oʻtash, yashash joylarida harbiy-tibbiy muassasalar yoki ularda tegishli boʻlimlar yoxud maxsus tibbiy asbob uskunalar boʻlmagan hollarda, shuningdek kechiktirib boʻlmaydigan (shoshilinch) holatlarda tibbiy yordam mulkchilik shaklidan qatʼi nazar tibbiy muassasalarda koʻrsatiladi. Harbiy xizmatchilar va harbiy yigʻinlarga chaqirilgan fuqarolarga tibbiy yordam koʻrsatish boʻyicha mazkur sogʻliqni saqlash muassasalariga sarflangan xarajatlar vazirliklar tomonidan qoplanadi. Xarajatlarni qoplash tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi bilan kelishilgan holda vazirliklar tomonidan belgilanadi. 194. Quyidagi hollarda harbiy-tibbiy muassasalardagi bepul tibbiy taʼminot huquqidan sobiq kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar ham foydalanadilar: a) katta ofitserlar tarkibi va generallar harbiy xizmatning umumiy davomiyligi yigirma yil va undan ortiq boʻlganda, umumiy davomiyligi yigirma besh yil va undan ortiq boʻlganda esa bu huquq ularning turmush oʻrtoqlariga ham tatbiq etiladi; b) kichik ofitser, serjant va oddiy askarlar tarkibi harbiy xizmatning umumiy davomiyligi yigirma yil va undan ortiq boʻlganda; v) harbiy xizmat majburiyatlarini bajarish vaqtida shikastlanish (jarohatlanish, travma olish, kontuziya), kasallanish oqibatida nogiron boʻlib qolganlar. 195. Muddatli harbiy xizmat harbiy xizmatchilari va oliy harbiy taʼlim muassasalarining kursantlari harbiy-tibbiy komissiya xulosasiga koʻra sanatoriya-kurort muassasalarida bepul davolanish bilan taʼminlanadilar. 196. Katta ofitserlarning oila aʼzolari (eri, xotini, oʻn sakkiz yoshga toʻlmasidan oldin nogiron boʻlib qolgan oʻn sakkiz yoshdan oshgan farzandlari, taʼlim muassasalarida taʼlimning kunduzgi shaklida tahsil olayotgan yigirma uch yoshgacha boʻlgan farzandlari) harbiy-tibbiy muassasalarda bepul tibbiy yordam olish huquqiga egalar. 197. Harbiy xizmatni oʻtash davrida halok boʻlgan (vafot etgan) harbiy xizmatchilar, shuningdek, harbiy xizmatdan (harbiy xizmatda boʻlishning belgilangan yosh chegarasiga yetgani, sogʻligʻining holatiga koʻra yoki tashkiliy-shtat tadbirlari oʻtkazilishi munosabati bilan) boʻshatilgandan soʻng halok boʻlgan (vafot etgan) hamda harbiy xizmatning umumiy davomiyligi yigirma yil va undan ortiq boʻlgan ofitser va generallarning boquvchisini yoʻqotgan oila aʼzolarida harbiy xizmatchining hayotligida boʻlganidek tibbiy yordam koʻrsatish, sanatoriy-kurortlarda davolanish, ushbu davolanish joyiga borish va qaytishda havo, temir yoʻl va avtomobil (yoʻnalishli va yoʻnalishsiz taksilardan tashqari) transportidan imtiyozli foydalanish boʻyicha amaldagi huquqlari saqlanib qoladi. 198. Harbiy xizmat majburiyatlarini bajarish vaqtida halok boʻlgan (vafot etgan) harbiy xizmatchilarning ota-onalari, turmush oʻrtoqlari va farzandlariga (yigirma uch yoshgacha) harbiy-tibbiy muassasalarda bepul tibbiy yordam olish huquqi beriladi. 199. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarning farzandlari yashash joyi, shu jumladan vaqtinchalik yashash joyi boʻyicha davlat maktabgacha taʼlim tashkilotlariga qonunchilikda belgilangan tartibda imtiyozli roʻyxat asosida, oʻrta taʼlim muassasalari, shuningdek vazirliklarning bolalar sogʻlomlashtirish lagerlariga navbatsiz qabul qilinadi. 200. Vazirliklar, mahalliy davlat hokimiyati organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va tashkilotlar oʻz vakolatlari doirasida harbiy xizmatchilar, shuningdek harbiy xizmatdan boʻshatilgan fuqarolar va ularning oila aʼzolariga qoʻshimcha imtiyoz, kafolat va kompensatsiyalarni belgilash huquqiga ega. 201. Harbiy xizmatchilar harbiy tashish hujjatlari orqali quyidagi transport vositalaridan foydalanish huquqiga ega: a) havo yoʻllari transportida: “biznes klass”da — vazirliklarning rahbarlari va ularning oʻrinbosarlari; “ekonom klass”da — boshqa toifadagi barcha harbiy xizmatchilar; b) temir yoʻl transportida: yuqori tezlikda harakatlanuvchi va tezkor toifadagi poyezdlarning “VIP klass” (“lyuks”), tezyurar va yoʻlovchi tashish toifasidagi poyezdlarning “SV” (“lyuks”) vagonlarida — vazirliklarning rahbarlari va ularning oʻrinbosarlari; yuqori tezlikda harakatlanuvchi va tezkor toifadagi poyezdlarning “biznes klass”, tezyurar va yoʻlovchi tashish toifasidagi poyezdlarning “SV” (“lyuks”) vagonlarida — generallar va polkovniklar; yuqori tezlikda harakatlanuvchi poyezdlarning “ekonom klass”, tezkor toifadagi poyezdlarning “biznes klass”, tezyurar va yoʻlovchi tashish toifasidagi poyezdlarning “kupe” vagonlarida — “podpolkovnik” va undan quyi harbiy unvondagi ofitserlar, oddiy askar va serjantlar tarkibiga mansub kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar; v) avtomobil transportida (yoʻnalishli va yoʻnalishsiz taksilardan tashqari) — shaharlararo va viloyatlararo yoʻnalishlarda muntazam qatnovchi avtobuslarda barcha toifadagi harbiy xizmatchilar; g) harbiy xizmatchilarning oila aʼzolari va harbiy pensionerlar harbiy xizmatdan boʻshatilgan vaqtdagi harbiy unvoniga muvofiq mazkur bandning “a”, “b” va “v” kichik bandlarida belgilangan tartibda; d) yuqori tezlikda harakatlanuvchi va tezkor toifadagi poyezdlarning “ekonom klass”, tezyurar va yoʻlovchi tashish toifasidagi poyezdlarning umumiy yoki platskart vagonlarida — yuqoridagi kichik bandlarda koʻrsatilmagan boshqa harbiy xizmatchilar. Bundan tashqari, oddiy askarlar tarkibiga mansub muddatli harbiy xizmat harbiy xizmatchilari, shuningdek, oddiy askarlar va serjantlar tarkibiga mansub kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar qoʻshimcha ravishda shahar ichi, shahar atrofi va mahalliy yoʻnalishlarda qatnovchi jamoat transportining barcha turlaridan (yoʻnalishli va yoʻnalishsiz taksilardan tashqari) bepul foydalanish huquqiga ega. 202. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar harbiy xizmatni oʻtashning yangi joyiga borishda va harbiy xizmatdan boʻshatilganda oʻn tonnagacha boʻlgan shaxsiy mulkni konteynerlarda oldingi turar joyidan yangisiga temir yoʻl transportida, temir yoʻl transporti boʻlmagan joyda esa transportning boshqa turlari (havo transporti bundan mustasno) bilan bepul tashish huquqiga egalar. Shaxsiy mulkni alohida vagonda, bagaj qilib va kichik holda joʻnatilganda ularning haqiqiy xarajatlari qoplanadi, biroq bu miqdor oʻn tonnali yukni konteynerda tashish qiymatidan oshmasligi kerak. 203. Harbiy tashish hujjatlari quyidagi tartib va asoslarga koʻra beriladi: a) harbiy xizmatchilarga respublika hududida va respublika hududidan tashqariga xizmat safariga (oʻqishga) borish va doimiy xizmat joyiga qaytishi uchun; b) kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga (eri, xotini va farzandlariga) turar joyidan yangi xizmat joyiga yetib borishi uchun; v) kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar va ularning bir nafar oila aʼzosiga Oʻzbekiston Respublikasi hududida bir yilda bir marta asosiy (kanikulyar) va qoʻshimcha taʼtilni oʻtkazish joyiga borish va doimiy xizmat joyiga qaytish uchun; g) harbiy xizmatdan rezervga (isteʼfoga) boʻshatilgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga (eri, xotini va farzandlariga) oʻzi tanlagan yashash yoki chaqiruv joyiga borishi uchun; d) muddatli harbiy xizmatga chaqirilgan zaxiradagi ofitserlarga muddatli harbiy xizmatni oʻtash joyiga yetib borishi uchun; e) muddatli harbiy xizmatga chaqirilgan fuqarolarga harbiy xizmatni oʻtash joyiga borish, harbiy xizmatdan rezervga (isteʼfoga) boʻshatilganida chaqiruv (yashash) joyiga qaytish uchun; j) muddatli harbiy xizmatchilarga taʼtil va xizmat safari joyiga borish va doimiy xizmat joyiga qaytish uchun; z) harbiy xizmatga majburlarga harbiy yigʻinni oʻtkazish joyiga borish va ortga qaytishi uchun; i) harbiy xizmatchilarga davolanish joyiga borish va doimiy xizmat joyiga qaytishi uchun; k) harbiy-tibbiy komissiyaning xulosasiga koʻra harbiy xizmatchini kuzatib boruvchi shaxsga harbiy xizmatchi bilan birga davolanish yoki sanatoriy-kurort muassasasi, kasalligi sababli taʼtilga, harbiy xizmatdan boʻshatilganda tanlangan yashash joyiga kuzatib borish va doimiy xizmat joyiga qaytishi uchun; l) halok boʻlgan (vafot etgan) harbiy xizmatchini dafn etish joyiga yetkazishda uning jasadi solingan tobutning transport vositasidagi joyi uchun; m) halok boʻlgan (vafot etgan) harbiy xizmatchining jasadi solingan tobutni dafn etish joyigacha kuzatib borish (tashish) va doimiy xizmat joyiga qaytish uchun harbiy qism komandiri yoki garnizon boshligʻining buyrugʻi bilan tayinlangan toʻrt nafar shaxsga; n) halok boʻlgan (vafot etgan) harbiy xizmatchini respublika hududidagi dafn etish joyiga borishi va ortga qaytishi uchun uning oila aʼzolariga; o) halok boʻlgan (vafot etgan) harbiy xizmatchining respublika hududidagi dafn etilgan joyiga ziyorat uchun borishi va ortga qaytishi uchun uning oila aʼzolariga (yilda bir marta); p) harbiy xizmatdan rezervga (isteʼfoga) boʻshatilgan, harbiy xizmatining umumiy davomiyligi yigirma yil va undan ortiq boʻlgan ofitser va generallar uchun harbiy-tibbiy komissiyaning xulosasiga muvofiq statsionar davolanishga yoki sanatoriy-kurort va sogʻlomlashtirish muassasalariga (koʻrsatib oʻtilgan ofitser va generallar harbiy xizmatining umumiy davomiyligi yigirma besh yil va undan ortiq boʻlganda ularning oila aʼzolariga ham)borish va ortga qaytishga (yiliga bir marta); r) Havo hujumidan mudofaa qoʻshinlari va Harbiy havo kuchlari qoʻmondonligi harbiy uchuvchi-koʻtariluvchi tarkib harbiy xizmatchilarining oila aʼzolariga Oʻzbekiston Respublikasi hududida yiliga bir marta asosiy (kanikulyar) taʼtilni va qoʻshimcha taʼtillarni oʻtkazish joyiga (harbiy xizmatchining bildirgisiga asosan oila aʼzolari bilan birgalikda yoki alohida) borish va doimiy xizmat joyiga qaytish uchun. Mazkur bandda koʻrsatilgan toifadagi harbiy xizmatchilarga havo, temir yoʻl va avtomobil (yoʻnalishli va yoʻnalishsiz taksilardan tashqari) transportida yurishi bilan bogʻliq xarajatlarni qoplash, harbiy tashish hujjatlari boʻyicha chiptalarni oldindan rasmiylashtirish uchun komission yigʻimlar va choyshab puli qonunchilik hujjatlariga muvofiq harbiy xizmatchilar va boʻlinmalarni saqlash manbalaridan kelib chiqqan holda vazirliklarga har yili ajratiladigan budjet va budjetdan tashqari mablagʻlar hisobidan amalga oshiriladi. 204. Harbiy xizmatchining oila aʼzolari harbiy xizmatchining halok boʻlganligi (vafoti etganligi) munosabati bilan tanlangan yashash joyiga koʻchib borishda oʻn tonnagacha boʻlgan shaxsiy mulkni konteynerlarda temir yoʻl transportida, temir yoʻl transporti boʻlmagan joyda esa transportning boshqa turlari (havo transporti bundan mustasno) bilan bepul tashish huquqiga ega. Shaxsiy mulkni alohida vagonda, bagaj qilib va kichik holda joʻnatilganda ularning haqiqiy xarajatlar qoplanadi, biroq bu miqdor oʻn tonnali yukni konteynerda tashish qiymatidan oshmasligi kerak. 205. Harbiy yigʻinlarga chaqirilgan, harbiy xizmatni (harbiy yigʻinlarni) oʻtash vaqtida vafot etgan yoki tinchlik davrida shikastlanish (jarohatlanish, travma olish, kontuziya), kasallik natijasida vafot etgan harbiy xizmatchilarni, fuqarolarni, shuningdek harbiy xizmatda boʻlishning belgilangan yosh chegarasiga yetgani, sogʻligʻining holatiga koʻra, kontrakt muddatining tugagani yoki tashkiliy-shtat tadbirlari oʻtkazilishi munosabati bilan harbiy xizmatdan boʻshatilgandan soʻng vafot etgan fuqarolarni dafn etish Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 206. Harbiy xizmatdan boʻshatilgan, harbiy xizmatining umumiy davomiyligi yigirma yil va undan ortiq boʻlgan ofitserlar tarkibi harbiy-tibbiy komissiyaning xulosasiga muvofiq statsionar davolanishga yoki sanatoriy-kurort va sogʻlomlashtirish muassasalariga borish va qaytishda (yiliga bir marta) temir yoʻl, havo va avtomobil (yoʻnalishli va yoʻnalishsiz taksilardan tashqari) transportidan bepul foydalanish huquqiga ega. Koʻrsatib oʻtilgan ofitserlar tarkibi harbiy xizmatining umumiy davomiyligi yigirma besh yil va undan ortiq boʻlgan taqdirda ularning oila aʼzolari ham transportdan foydalanishda shunday huquqqa egadir. 207. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchi joriy yilgi navbatdagi taʼtilni oʻtkazish joyiga borish va ortga qaytishda harbiy tashish hujjatlaridan foydalanmagan boʻlsa, keyingi yildagi navbatdagi taʼtilni berish vaqtida ushbu harbiy tashish hujjatlari uning yana ikki nafar oila aʼzolariga (ota-onasi, eri, xotini va farzandlariga) qoʻshimcha ravishda rasmiylashtirib beriladi. 208. Muddatli harbiy xizmat harbiy xizmatchilari harbiy qismlar tomonidan joʻnatiladigan xatlarni Oʻzbekiston Respublikasi hududi boʻylab bepul yuborish huquqiga egadirlar. 209. Favqulodda holat va favqulodda vaziyat sharoitlarida hamda jangovar harakatlar olib borilayotgan davrda xizmat vazifalarini bajarish vaqtida halok boʻlgan (vafot etgan) harbiy xizmatchining oila aʼzolariga (ota-onasi, eri, xotini, farzandlari va qaramogʻidagi shaxslarga) urush davrida halok boʻlgan harbiy xizmatchining oila aʼzolariga nisbatan belgilangan imtiyoz, kafolat va kompensatsiyalar tatbiq etiladi. 210. Rezervchilar harbiy yigʻinlarda qatnashish davrida quyidagi huquqlarga ega: harbiy yigʻinlar oʻtkaziladigan joyga temir yoʻl va avtomobil transportida (yoʻnalishli va yoʻnalishsiz taksilardan tashqari) bepul borish va qaytish; harbiy qismlar tomonidan joʻnatiladigan xatlarni bepul yuborish; harbiy-tibbiy muassasalarda bepul tibbiy xizmat bilan taʼminlanish. Rezervchilar harbiy yigʻinlarda qatnashayotgan davrda Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq ularning hayoti va sogʻligʻi davlat tomonidan majburiy ravishda sugʻurtalanadi. 211. Fuqarolarning haqiqiy harbiy xizmatda boʻlgan davri Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq ularning umumiy ish staji va ixtisoslik boʻyicha ish stajiga qoʻshib hisoblanadi. 212. Harbiy xizmatchilar quyidagilarga haqli emas: harbiy qismning mulki va moliyaviy mablagʻlari, shuningdek, davlatning boshqa mulkini harbiy xizmat majburiyatlarini bajarish bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlarda ishlatish; harbiy xizmat majburiyatlarini bajarish bilan bogʻliq chiqishlar (ommaviy axborot vositalaridagi chiqishlar bundan mustasno) va nutqlar uchun gonorar olish; jismoniy va yuridik shaxslar hisobidan xorijiy xizmat safarlariga borish, xalqaro shartnomalarga muvofiq yoki davlat hokimiyati organlarining xorijiy davlatlarning tegishli davlat hokimiyati organlari yoki xalqaro tashkilotlar bilan oʻzaro kelishuvlari asosida amalga oshiriladigan xizmat safarlari bundan mustasno; oʻzaro yaqin qarindoshlikda yoki quda tomondan qarindosh boʻlgan shaxslar bilan (ota-onalar, aka-ukalar, opa-singillar, oʻgʻillar, qizlar, er-xotinlar, shuningdek, er-xotinlarning ota-onalari, aka-ukalari, opa-singillari va farzandlari) aynan bitta harbiy qismda (aynan bitta boshqaruv organi, harbiy xizmat nazarda tutilgan vazirlik yoki idoraning harbiy tuzilmasi) birga xizmat qilishga, agar ularning birga xizmat qilishi ulardan birining ikkinchisiga bevosita boʻysunishiga olib kelsa; ilmiy, ijodiy va pedagogik faoliyatdan tashqari haq toʻlanadigan boshqa faoliyat bilan shugʻullanishga; tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanishga; tadbirkorlik faoliyati subyektlarini tashkil etishga, ularning muassisi (ishtirokchisi) boʻlishga, tadbirkorlik faoliyati subyektida tashkiliy-boshqaruv, maʼmuriy-xoʻjalik vazifalarini bajarishga; oʻz xizmat vakolatlarini jismoniy va yuridik shaxslarning manfaatlarini koʻzlab bajarish yoki bajarmaslik evaziga ulardan biron-bir mukofot, foyda yoki sovgʻalar olishga; qonunchilikda nazarda tutilmagan imtiyozlardan, preferensiyalar yoki afzalliklardan oʻz xizmat mavqeyi bilan bogʻliq holda foydalanishga; qimor va tavakkalchilikka asoslangan boshqa oʻyinlarda, shu jumladan, axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalangan holda ishtirok etishga; chet davlat fuqaroligini yoki chet davlatda doimiy yashash huquqini beruvchi hujjatni olish maqsadida murojaat qilishga; Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqarida hisobvaraqlar ochishga va ularga ega boʻlishga, koʻchmas mulkka va boshqa mol-mulkka egalik qilishga, bundan chet davlatda taʼlim olish, stajirovka oʻtash va tibbiy xizmatlardan foydalanish maqsadida ochilgan hisobvaraqlar mustasno; oʻzining vakolatlarini siyosiy partiyalarning, boshqa jamoat birlashmalarining va ular organlarining manfaatlarini koʻzlab amalga oshirishga, xizmat majburiyatlarini amalga oshirish bilan bogʻliq hollar bundan mustasno; xizmatni oʻtash vaqtida diniy rasm-rusumlar va marosimlarni bajarishga, bundan farzand tugʻilishi, nikoh, toʻy va dafn marosimlari mustasno; harbiy xizmat nazarda tutilgan vazirlik yoki idoraning harbiy qismi, boshqaruv organi, muassasasining binolarida va hududida diniy rasm-rusumlar va marosimlarni tashkil etishga, diniy mazmundagi materiallar va buyumlarni saqlashga, xizmat majburiyatlarini amalga oshirish bilan bogʻliq hollar bundan mustasno; Internet jahon axborot tarmogʻiga harbiy xizmatga oid maʼlumot va materiallarni, shuningdek, harbiy qism, boshqaruv organi, harbiy xizmat nazarda tutilgan vazirlik yoki idoraning harbiy tuzilmasiga mansubligini oshkor etuvchi axborotni (foto, video, matn va boshqalar) joylashtirishga, matbuot xizmatlari tomonidan chop etilgan materiallar bundan mustasno. Mazkur nizomda belgilangan cheklovlarga rioya etmaganlik tegishli tartibda xizmat tekshiruvi oʻtkazilishi uchun asos boʻladi. 213. Yoʻl qoʻyilgan qonunbuzarlik holatlari va yetkazilgan zarar uchun harbiy xizmatchilar qonunchilikda belgilangan asoslar va tartibda intizomiy, maʼmuriy, jinoiy, fuqarolik-huquqiy va moddiy javobgarlikka tortilishi mumkin. 214. Harbiy unvon: a) harbiy xizmatchining xizmatdagi va huquqiy mavqeyini, xizmat burchi boʻyicha unga yuklatilgan masʼuliyat darajasini belgilaydi hamda uning kasbiy tayyorgarlik darajasi va harbiy burchni bajarish koʻrsatkichi, shaxsiy tarkib tomonidan harbiy xizmatni oʻtash va kadrlarni joylashtirishni samarali tashkillashtirishning muhim sharti hisoblanadi; b) harbiy yoki maxsus tayyorgarligi, xizmat yillari, qoʻshin turiga mansubligi, shuningdek harbiy xizmat tajribasiga mos ravishda Qurolli Kuchlar harbiy xizmatchilariga shaxsan beriladi; v) harbiy xizmatchilar oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlarda mavqening katta-kichikligini belgilaydi. 215. Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida qonun bilan harbiy xizmatchilarning (harbiy xizmatga majburlarning) quyidagi tarkiblari va ularga tegishli harbiy unvonlar joriy etilgan: Harbiy xizmatchilar tarkibi Harbiy unvonlar qoʻshin unvonlari kema tarkibidagi unvonlar Oddiy askarlar tarkibi oddiy askar matros Serjantlar tarkibi kichik serjant III darajali serjant II darajali serjant I darajali serjant katta serjant starshina III darajali starshina II darajali starshina I darajali starshina bosh starshina Kichik ofitserlar tarkibi leytenant katta leytenant kapitan leytenant katta leytenant kapitan-leytenant Katta ofitserlar tarkibi mayor podpolkovnik polkovnik III rang kapitani II rang kapitani I rang kapitani Generallar tarkibi general-mayor general-leytenant general-polkovnik armiya generali 216. Yuridik yoki tibbiy yoʻnalishdagi harbiy hisob ixtisosligi boʻlgan ofitserlar tarkibidagi harbiy xizmatchilarning harbiy unvoniga mos ravishda “adliya” yoki “tibbiy xizmat” soʻzlari qoʻshiladi. 217. Rezerv, zaxira yoki isteʼfodagi shaxslarning harbiy unvoniga mos ravishda “rezervdagi”, “zaxiradagi” yoki “isteʼfodagi” degan soʻzlar qoʻshiladi. 218. Harbiy unvon boshlangʻich yoki navbatdagi boʻlishi mumkin. 219. Harbiy unvonlarni berish uchun taqdimnomalar, boshqa hujjat va buyruqlarning shakl va mazmuni, shuningdek ularni rasmiylashtirish va taqdim etish tartibi (generallar tarkibi bundan mustasno) vazirlik rahbari tomonidan belgilanadi. Navbatdagi harbiy unvonning berilishini asossiz ravishda kechiktirgan komandirlar (boshliqlar) belgilangan tartibda intizomiy javobgarlikka tortiladi. 220. Quyidagilar boshlangʻich harbiy unvonlar hisoblanadi: a) boshqa harbiy unvoni boʻlmagan muddatli harbiy xizmat harbiy xizmatchilari va kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar uchun — “oddiy askar (matros)”; b) serjantlar tarkibi uchun — “kichik serjant (starshina)”; v) ofitserlar tarkibi uchun — “leytenant”; g) generallar tarkibi uchun — “general-mayor”. 221. “Oddiy askar (matros)” harbiy unvoni muddatli harbiy xizmatga chaqirish yoki kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilish vaqtida harbiy unvoni boʻlmagan fuqarolarga beriladi. 222. “Kichik serjant” harbiy unvoni quyidagilarga beriladi: a) vazirliklar tasarrufidagi (yoki xorijiy) taʼlim muassasalarining (oʻquv boʻlinmalarining) tegishli taʼlim olish dasturlari boʻyicha mutaxassislarni tayyorlash kurslarini tamomlagan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga; b) vazirliklar tasarrufidagi taʼlim muassasalarining tegishli dasturlari boʻyicha mutaxassislarni tayyorlash kurslarida tayyorgarlikdan oʻtishni talab qilmaydigan serjantlar tarkibi lavozimlaridagi kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga; v) oliy harbiy taʼlim muassasalarining kursantlariga — oʻqishdagi yuqori natijalar va namunali harbiy intizom uchun; g) intizomiy ragʻbatlantirish tartibida. 223. “Leytenant” harbiy unvoni quyidagilarga beriladi: a) harbiy xizmatchilarga — Oʻzbekiston Respublikasi yoki xorijiy oliy harbiy taʼlim muassasasini tamomlab tegishli harbiy ixtisoslikni olgandan soʻng; b) oliy harbiy taʼlim muassasalarida tayyorlanmaydigan, tegishli harbiy-hisob mutaxassislikka yaqin oliy fuqarolik maʼlumotga ega boʻlgan hamda kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilingan fuqarolar — ofitserlar tarkibining lavozimiga tayinlanganidan soʻng; v) oliy fuqarolik maʼlumotiga ega boʻlgan hamda ofitserlar tarkibi lavozimiga tayinlangan oddiy askar va serjantlar tarkibiga mansub kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga — vazirliklar qoshidagi tegishli dasturlar boʻyicha ofitserlarni tayyorlash kurslarini tamomlaganidan soʻng; g) oliy taʼlim muassasalarining harbiy tayyorgarlik oʻquv boʻlinmalarida tahsil olgan, harbiy tayyorgarlik boʻyicha yakuniy davlat attestatsiyasini topshirgan va bakalavriatning toʻliq kursini muvaffaqiyatli yakunlagan ilgari haqiqiy harbiy xizmatni oʻtamagan fuqarolarga (zaxiradagi leytenant); d) tegishli harbiy hisob ixtisosligiga mos keladigan oliy fuqarolik maʼlumotiga ega boʻlgan harbiy xizmatga majburlarga — oliy harbiy taʼlim muassasalari qoshidagi ofitserlar tarkibini tayyorlash kurslarini tamomlagach hamda oʻquv dasturi boʻyicha belgilangan imtihonlarni topshirgandan soʻng. 224. Navbatdagi harbiy unvonlar harbiy xizmatchilarga navbatdagi harbiy unvon ular egallab turgan shtat lavozimi boʻyicha koʻzda tutilgan harbiy unvonga mos boʻlsa va harbiy unvonda boʻlishning belgilangan xizmat muddati tugagandan keyin beriladi. Yuqori turuvchi vakant lavozimni vaqtincha bajarish (lvb) yuklatilgan harbiy xizmatchilarga harbiy unvonlar avval egallab turgan lavozimiga muvofiq beriladi. 225. Harbiy xizmatchini navbatdagi harbiy unvonni berishga taqdim qilishda uning shaxsiy, kasbiy, ishchanlik, maʼnaviy-ahloqiy fazilatlari, maʼlumoti darajasi, u masʼul boʻlgan uchastkadagi ishlar holati hisobga olinadi. 226. Harbiy xizmatchilar uchun harbiy unvonlardagi xizmat muddati quyidagicha belgilanadi: “oddiy askar” harbiy unvonida — belgilanmagan; “kichik serjant” harbiy unvonida — ikki yil; “III darajali serjant” harbiy unvonida — uch yil; “II darajali serjant” harbiy unvonida — toʻrt yil; “I darajali serjant” harbiy unvonida — besh yil; “katta serjant” harbiy unvonida – belgilanmagan; “leytenant” harbiy unvonida — ikki yil (oʻqish davomiyligi besh yil boʻlgan oliy harbiy taʼlim muassasalarining bitiruvchilari uchun — bir yil); “katta leytenant” harbiy unvonida — uch yil; “kapitan” harbiy unvonida — toʻrt yil; “mayor” harbiy unvonida — besh yil; “podpolkovnik” harbiy unvonida — olti yil. 227. “Polkovnik” va undan yuqori boʻlgan harbiy unvonlarda xizmat muddati belgilanmaydi. 228. Harbiy xizmatchilarning berilgan harbiy unvondagi xizmat muddati harbiy unvon berilgan (shaxsiy tarkib boʻyicha buyruq chiqarilgan) kundan boshlab hisoblanadi. 229. Harbiy unvon berilgan xizmat muddatiga harbiy xizmatda boʻlishning butun vaqti qoʻshiladi. Koʻrsatilgan muddatga quyidagilar qoʻshib hisoblanadi: a) harbiy xizmatchi asossiz tarzda jinoiy javobgarlikka tortilgan, harbiy xizmatdan noqonuniy boʻshatilgan va keyinchalik harbiy xizmatga tiklangan hollarda harbiy xizmatdagi uzilish vaqti; b) Qurolli Kuchlar rezervida (zaxirasida) boʻlgan davri. 230. Berilgan harbiy unvonda xizmatning belgilangan kamida ikki muddatini oʻtagan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchiga xizmat yuzasidan ijobiy tavsiflar berilgan va uning harbiy-hisob ixtisosligi boʻyicha vakant lavozim yoʻqligi sababli uni yuqori turuvchi lavozimga tayinlash imkoni boʻlmagan taqdirda, shtatga koʻra unga oʻzi egallab turgan harbiy lavozim uchun koʻzda tutilgan harbiy unvondan bir pogʻona yuqori harbiy unvon quyidagi tartibda beriladi: ofitserlar tarkibiga “podpolkovnik” va ungacha boʻlgan harbiy unvonlar — vazirliklar rahbarining qaroriga binoan; serjantlar tarkibiga “katta serjant” va ungacha boʻlgan harbiy unvonlar — vazirliklar miqyosida harbiy unvon berish vakolatiga ega boʻlgan mansabdor shaxsning qaroriga binoan. Jangovar harakatlarda yoki terroristik tashkilotlarning qurollangan tuzilmalarini aniqlash va yoʻq qilish boʻyicha maxsus operatsiyalarni oʻtkazish, milliy xavfsizlik va jamoat tartibini taʼminlash hamda tabiiy va texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlarning oqibatlarini bartaraf etish bilan bogʻliq vazifalarni bajarish vaqtida halok boʻlgan yoki yuqorida koʻrsatilgan harakatlarda qatnashish davrida olingan shikastlanish (yaradorlik, jarohatlanish) oqibatida vafot etgan harbiy xizmatchilarga vazirliklar rahbarlarining qaroriga binoan, ushbu Nizomning 224-bandida nazarda tutilgan talablardan qatʼi nazar, navbatdagi harbiy unvon berilishi mumkin. 231. “III darajali serjant”, “II darajali serjant”, “1 darajali serjant” va “katta serjant” harbiy unvonlari oldingi harbiy unvonda belgilangan xizmat muddatini oʻtagan, komandirlik va harbiy ish mutaxassisi, boʻysunuvdagilarni tayyorlash va tarbiyalash ishida murabbiylik sifatlari va malakalarini namoyon qilgan, jangovar va kasbiy tayyorgarlikda yaxshi koʻrsatkichlarga ega boʻlgan, shtat toifasiga koʻra tegishli harbiy unvonni berish mumkin boʻlgan lavozimni egallagan harbiy xizmatchilarga vazirliklar tasarrufidagi (yoki xorijiy) taʼlim muassasalarining (oʻquv boʻlinmalarining) mutaxassislarni tayyorlash kurslarini, agarda bunday kurslarda tegishli mutaxassislarni tayyorlash nazarda tutilmagan boʻlsa, tegishli taʼlim muassasalarida qayta tayyorlash va malaka oshirish kurslarini tamomlaganidan keyin beriladi. 232. Navbatdagi “polkovnik” harbiy unvoni oliy harbiy taʼlim muassasalarining magistrlik oʻquv dasturini, xorijiy davlatlarning harbiy akademiyalarini yoki magistrlik oʻquv dasturi boʻyicha oliy taʼlim muassasalarini tamomlagan, ilmiy daraja yoki ilmiy unvonlarga (tegishli yoʻnalish boʻyicha), shuningdek, chuqur kasbiy bilim va koʻnikmalarga ega boʻlgan ofitserlarga beriladi. Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy xavfsizlik va mudofaa universitetining Harbiy tibbiyot instituti bakalavriat bosqichini tamomlagan kursantlarga dastlabki “tibbiy xizmat leytenanti” harbiy unvoni hamda harbiy internaturani tamomlagach, navbatdagi “tibbiy xizmat katta leytenanti” harbiy unvoni beriladi. Mazkur Nizomning 226-bandi sakkizinchi xatboshisida nazarda tutilgan bir yillik harbiy unvonda boʻlish muddatini toʻgʻri qoʻllash maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy xavfsizlik va mudofaa universiteti hamda uning tarkibidagi institutlarning bakalavriat bosqichida oʻqishni davom ettirish istagini bildirgan va oʻqishga qabul qilingan Oʻzbekiston Respublikasi oliy taʼlim muassasalari talabalari uchun mazkur oliy taʼlim muassasalaridagi oʻqish davri ushbu universitet va uning tarkibidagi institutlardagi oʻqishga tenglashtiriladi. 233. Oliy harbiy taʼlim muassasasidagi kurslarda oʻqiyotgan ofitserlarga navbatdagi harbiy unvon egallab turgan lavozimidagi shtat toifasini hisobga olgan holda ofitserni oʻqishga yuborgan komandirlarning (boshliqlarning) taqdimnomasiga asosan harbiy unvondagi xizmat muddati tugagandan soʻng beriladi. 234. Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqarida uzoq muddatli xizmat safarlarida boʻlgan, shuningdek xorijiy mamlakatlar harbiy taʼlim muassasalarida tahsil olayotgan harbiy xizmatchilar navbatdagi harbiy unvonlarni berishga vazirliklar kadr organlarining boshliqlari tomonidan taqdim qilinadilar. 235. Xizmat va harbiy burchini bajarishda alohida namuna koʻrsatgan, mamlakatning mudofaa qudratini mustahkamlashga, hududiy yaxlitligini himoya qilishga qoʻshgan hissasi uchun kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga vazirliklar rahbarlari tomonidan navbatdagi harbiy unvonlar muddatidan avval berilishi mumkin. Bunda ofitserlar tarkibi harbiy unvonlarini muddatidan oldin berish Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti bilan kelishilgan holda amalga oshiriladi. 236. Istisnoli holatlarda serjant va ofitserlar tarkibiga mansub kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarning harbiy unvonini bir pogʻonaga tushirish intizomiy jazo chorasi sifatida yoki attestatsiya komissiyasining qaroriga koʻra ushbu harbiy unvonni berish huquqiga ega boʻlgan mansabdor shaxs tomonidan amalga oshiriladi. 237. Harbiy burchni ado etishdagi jiddiy xatoliklar, hokimiyat vakolatlarini suiisteʼmol qilgani, favqulodda vaziyatlarda qonunlar va Umumharbiy nizomlari bilan zimmasiga yuklangan talab va majburiyatlarni bajarmaganligi uchun generallar tarkibiga mansub shaxslar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qaroriga binoan harbiy unvonlaridan pastlatilishi mumkin. Harbiy unvonda bir pogʻona pastlatilgan harbiy xizmatchilar harbiy unvonda pastlatilgandan kamida bir yil oʻtgach, ijobiy tavsifnoma boʻlgan taqdirda, tegishli komandirlarning (boshliqlarning) tavsiyasiga asosan harbiy unvonda pastlatish toʻgʻrisida qaror qabul qilgan boshliqlar, ularga tenglashtirilgan va yuqori turuvchi boshliqlarning buyruqlari bilan oldingi harbiy unvonda qayta tiklanishlari mumkin. Harbiy xizmatchini oldingi harbiy unvoniga tiklamay va navbatdagi harbiy unvon berilmay turib uni ikkinchi marta harbiy unvondan pasaytirishga yoʻl qoʻyilmaydi. Harbiy unvoni pasaytirilgandagi xizmat muddati harbiy unvoni qayta tiklangandagi xizmat muddatiga qoʻshib hisoblanmaydi. 238. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi, Milliy gvardiyasi, Davlat bojxona qoʻmitasi va Davlat soliq qoʻmitasi, prokuratura, sud va adliya organlarining maxsus unvonlariga (martaba darajalariga) ega fuqarolarni harbiy xizmatga qabul qilishda uning maxsus unvoniga mos keladigan harbiy unvon berilishi mumkin. Harbiy unvonda xizmat qilish muddatiga (martaba darajasidagi ish stajiga) maxsus unvonda xizmat qilish muddati ham qoʻshib hisoblanadi. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi, Milliy gvardiyasi, Davlat bojxona qoʻmitasi va Davlat soliq qoʻmitasi, prokuratura, sud va adliya organlarining maxsus unvonlariga (martaba darajalariga) ega, harbiy xizmatga kirish paytida mavjud maxsus unvonga (martaba darajalariga) mos keladigan harbiy unvon berilmagan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga maxsus unvonda xizmat qilish (martaba darajasida ishlash) davrlari navbatdagi harbiy unvonni berish uchun qoʻshib hisoblanishi mumkin. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni, qarori, farmoyishi bilan generallar tarkibi lavozimlariga tayinlangan, harbiy yoki maxsus unvoni boʻlmagan shaxslarga haqiqiy harbiy xizmatga qabul qilishda oʻrnatilgan tartibda “polkovnik” va ungacha boʻlgan harbiy unvon berilishi mumkin. Alohida holatlarda ilmiy daraja, ilmiy unvon yoki faoliyatning tor ixtisoslik turlari boʻyicha yuqori professional tayyorgarlikka, koʻp yillik ish tajribasiga ega boʻlgan va ofitserlar tarkibi lavozimlariga kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilingan fuqarolarga “mayor” va ungacha boʻlgan harbiy unvon berilishi mumkin. Oʻzbekiston Respublikasi oliy harbiy taʼlim muassasalarining boshqaruv, ilmiy va professor-oʻqituvchilar tarkibidagi lavozimlariga ilmiy darajaga (ilmiy unvonga) hamda kamida besh yillik ilmiy va pedagogik ish tajribasiga ega boʻlgan fuqarolarni kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilishda ularga quyidagi harbiy unvonlar beriladi: fan nomzodlari, falsafa doktorlariga (PhD) — “kapitan”; fan doktori (DSc), dotsent ilmiy unvoniga ega boʻlgan fan nomzodi, falsafa doktorlariga (PhD) — “mayor”; professor ilmiy unvoniga ega boʻlgan fan doktorlariga (DSc) — “podpolkovnik”. 239. Harbiy xizmatchilarga quyidagi harbiy unvonlar beriladi: a) “oddiy askar” harbiy unvoni — harbiy unvoni boʻlmagan fuqarolarga, ular: muddatli harbiy xizmatga hamda safarbarlik chaqiruvi rezervi oylik harbiy yigʻinlarini oʻtashga chaqirilganda — harbiy qism komandirining buyrugʻi bilan; kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirish vaqtida — vakolatli mansabdor shaxslarning buyrugʻi bilan; b) serjantlar tarkibining harbiy unvonlari — shunday vakolatlar berilgan mansabdor shaxslar tomonidan; v) kichik va katta ofitserlar tarkiblarining harbiy unvonlari — vazirlik rahbari va shunday vakolatlar berilgan boshqa mansabdor shaxslar tomonidan; g) “polkovnik” harbiy unvoni — tegishincha Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Xavfsizlik kengashi kotibiyati va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi bilan kelishilgan holda vazirliklar rahbarlarining buyruqlari bilan beriladi. Harbiy unvon berish boʻyicha mansabdor shaxslarning vakolatlari vazirlik rahbari tomonidan belgilanadi. Generallar tarkibining harbiy unvonlari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan beriladi. 240. Yuqori turuvchi mansabdor shaxs quyi turuvchi komandirlarga (boshliqlarga) harbiy unvonlar berish boʻyicha berilgan barcha huquqlardan foydalanadi. 241. Ofitserlar tarkibiga mansub harbiy xizmatchilarni, shu jumladan rezerv yoki zaxiradagi shaxslarni harbiy unvondan mahrum etish faqatgina ular ogʻir va oʻta ogʻir jinoyat sodir etgani uchun sudlanganida sudning qarori bilan amalga oshirilishi mumkin. 242. Serjantlar tarkibiga mansub harbiy xizmatchilarni harbiy unvondan mahrum etish harbiy xizmatchi tomonidan nojoʻya xatti-harakatlar sodir etilgani uchun boshqa intizomiy jazo choralari yetarli boʻlmagan taqdirda sud yoki vazirlik rahbarining qarori bilan amalga oshirilishi mumkin. 243. Ofitserlar yoki serjantlar tarkibining harbiy unvonidan mahrum etilgan fuqarolar oddiy askar harbiy unvonidagi kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar hisoblanadi hamda oddiy askar harbiy unvonidagi kontrakt boʻyicha (zaxiradagi, rezervdagi) harbiy xizmatchilar uchun Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan huquq va imtiyozlardan foydalanadi. 244. Noqonuniy sudlanganligi sababli harbiy unvonidan mahrum etilgan fuqaro, uning oqlanganligi yoki noqonuniy hukm bekor qilingani toʻgʻrisidagi sud qarori kuchga kirgandan soʻng oʻrnatilgan tartibda harbiy unvondan mahrum etilgan kundan boshlab avvalgi harbiy unvoniga qayta tiklanadi. Fuqaroni oldingi harbiy unvoniga tiklash uchun asoslar mavjud boʻlganda mudofaa ishlari boʻyicha boʻlimi boshligʻi zarur hujjatlarni rasmiylashtiradi va ularni shaxsiy tarkib boʻyicha buyruq chiqarish uchun uni harbiy unvondan mahrum etgan vazirlikka yuboradi. Bunday holatda fuqaroni harbiy unvonda tiklash uni harbiy unvondan mahrum qilgan vazirlik rahbarining buyrugʻi bilan amalga oshirilishi mumkin. 245. Harbiy unvonda tiklangan fuqaro tiklangan harbiy unvoniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligi va boshqa meʼyoriy-huquqiy hujjatlarida belgilangan huquq va imtiyozlardan foydalanadi. 246. Tinchlik davrida harbiy xizmatchilarga quyidagi taʼtillar beriladi: a) navbatdagi; b) kasalligi tufayli; v) kanikulyar; g) oliy harbiy taʼlim muassasalarini bitirish munosabati bilan; d) qoʻshimcha; e) homiladorlik va tugʻish, shuningdek bola parvarishlash munosabati bilan; j) qisqa muddatli (muddatli harbiy xizmat harbiy xizmatchilari uchun). Harbiy xizmatchilarga Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida nazarda tutilgan boshqa asoslar boʻyicha ham taʼtillar berilishi mumkin. 247. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga navbatdagi taʼtilni berish ularning sogʻligʻini yaxshilash, jismoniy va axloqiy-ruhiy kuchini tiklash hamda har tomonlama dam olishining muhim va zarur omili sifatida qaraladi. 248. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga navbatdagi taʼtil har yili taʼtillar rejasiga muvofiq harbiy qism komandiri (boshligʻi)ning buyrugʻiga asosan beriladi. 249. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga har yili muddati oʻttiz sutkaga teng navbatdagi taʼtil berilib, bunda pul taʼminoti saqlanadi hamda taʼtilni oʻtkazish joyiga borish va qaytish uchun zarur, biroq uch kundan koʻp boʻlmagan vaqt beriladi. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarning har yilgi navbatdagi taʼtiliga qoʻshimcha tarzda, xizmat yillarining kalendar hisobiga koʻra: oʻn yillik harbiy xizmatdan soʻng — davomiyligi besh sutkalik; oʻn besh yillik harbiy xizmatdan soʻng — davomiyligi oʻn sutkalik; yigirma yillik va undan koʻp harbiy xizmatdan soʻng — davomiyligi oʻn besh sutkalik qoʻshimcha taʼtil beriladi. Qoʻshimcha taʼtilning muddatini belgilashda Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi, Milliy gvardiyasi, Davlat bojxona qoʻmitasi va Davlat soliq qoʻmitasi, sud, prokuratura va adliya organlaridagi xizmat ham harbiy lavozimga tayinlangan xodimlarga maxsus unvonlar (martaba darajalari) berilgan kundan boshlab harbiy xizmat muddatiga qoʻshib hisoblanadi. 250. Kontrakt boʻyicha haqiqiy harbiy xizmatga kirgan yilda navbatdagi taʼtilning davomiyligi kontrakt kuchga kirgan kundan boshlab yilning oxirigacha boʻlgan vaqtga proporsional ravishda har toʻliq oy xizmat uchun taʼtilning ikki yarim sutkasi hisobida taʼtil muddatini toʻliq bir kungacha yetkazish tomoniga yaxlitlash yoʻli bilan hisoblanadi. Muddati oʻn sutkadan kam boʻlgan taʼtil harbiy xizmatchining xohishiga koʻra keyingi yili navbatdagi taʼtil bilan birga qoʻshib berilishi mumkin. 251. Harbiy xizmatda boʻlishning belgilangan yosh chegarasiga yetgani, sogʻligʻining holati yoki kontrakt muddatining tugagani sababli kontrakt boʻyicha harbiy xizmatdan boʻshatilgan yili harbiy xizmatchilarga navbatdagi taʼtil taqdim qilinmaydi va foydalanilmagan taʼtil uchun qonunchilikda oʻrnatilgan tartibda kompensatsiya puli toʻlanadi. Boshqa asoslarga koʻra kontrakt boʻyicha harbiy xizmatdan boʻshatilayotganda navbatdagi taʼtildan foydalanmagan harbiy xizmatchilarga foydalanilmagan taʼtil uchun qonunchilikda oʻrnatilgan tartibda kompensatsiya puli toʻlanadi. 252. Uzrli sabablarsiz, biroq koʻpi bilan oʻn sutka muddat davomida xizmatda boʻlmagan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga navbatdagi taʼtil kelmagan kunlari soniga qisqartiriladi. Taʼtilni qisqartirish toʻgʻrisidagi qarorni taʼtil berish huquqiga ega boʻlgan komandir (boshliq) harbiy qism boʻyicha buyruq chiqarish orqali qabul qiladi. 253. Navbatdagi taʼtil muddatini uzaytirish uchun asoslar boʻlgan hollarda, taʼtil muddati Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligiga muvofiq tegishli taʼtil sutkalariga uzaytiriladi. 254. Muddatli harbiy xizmatni tugatib (haqiqiy harbiy xizmatdan boʻshamasdan turib) kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirgan harbiy xizmatchilarga navbatdagi taʼtil harbiy qism komandiri tomonidan, ish va lavozimni qabul qilib olgandan soʻng umumiy asoslarda beriladi. 255. Harbiy xizmatchilarga oliy harbiy taʼlim muassasalarini tugatish munosabati bilan beriladigan taʼtillar ular xizmatni oʻtash joylariga kelmasdan turib beriladi. Davomiyligi oʻttiz sutkadan kam boʻlmagan ushbu taʼtillar joriy yilning navbatdagi taʼtili sifatida hisobga olinadi. 256. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga navbatdagi taʼtillar ulardan foydalanish davrlarining almashinib turish zaruriyatini, shuningdek harbiy qism jangovar shayligini taʼminlashni hisobga olgan holda va taʼtillar rejasiga muvofiq yilning istalgan vaqtida beriladi. 257. Oʻqishga yuborishga, xizmat muddati belgilangan joylarga almashishga nomzod sifatida tasdiqlangan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga navbatdagi taʼtil u yerga ketgunga qadar taʼtildan toʻliq foydalanishni hisobga olgan holda, oliy harbiy taʼlim muassasalarida oʻqiyotganlarga esa oʻquv yili tugagandan soʻng beriladi. 258. Komandirlarning (boshliqlarning) taʼtillarni berish huquqi, shuningdek taʼtillarni berish tartibi vazirlik rahbari tomonidan belgilanadi. Vazirliklar rahbarlariga taʼtillar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadigan rejaga muvofiq beriladi. 259. Navbatdagi taʼtil quyidagi toifadagi harbiy xizmatchilarga ularning xohishi boʻyicha qulay vaqtda beriladi: a) jangovar harakatlar ishtirokchisi; b) nogironligi boʻlgan farzandi bor harbiy xizmatchilarga; v) oʻn toʻrt yoshgacha boʻlgan farzandini tarbiyalayotgan yolgʻiz harbiy xizmatchilarga; g) Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq shunday huquqqa ega boshqa harbiy xizmatchilarga. Harbiy xizmatchining iltimosiga koʻra va komandirning (boshliqning) roziligi bilan harbiy xizmatchiga navbatdagi va qoʻshimcha taʼtillar ketma-ket, ular oʻrtasidagi uzilishlarsiz berilishi mumkin. 260. Xotini homiladorlik va tugʻish taʼtilida boʻlgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga navbatdagi taʼtil harbiy xizmatchilarning xohishini hisobga olgan holda taʼtillarni berish huquqiga ega boʻlgan komandirning (boshliqning) qaroriga koʻra beriladi. 261. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchining kasalligi tufayli yoki boshqa istisno holatlar sababli oʻtgan yil uchun navbatdagi taʼtil berilmagan boʻlsa, ushbu taʼtil kelgusi yilning birinchi choragida beriladi. 262. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni oʻtayotgan er-xotin harbiy xizmatchilarga navbatdagi taʼtil ularning xohishiga koʻra bir vaqtning oʻzida beriladi. 263. Navbatdagi yoki qoʻshimcha taʼtil vaqtida kasal boʻlib qolgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga taʼtil ular tuzalganlaridan soʻng foydalanilmagan taʼtil sutkalari soniga uzaytiriladi. Bu holda taʼtilni uzaytirish davolovchi shifokor va davolash muassasasining boshligʻi (bosh shifokor) tomonidan tasdiqlangan tegishli maʼlumotnomaga asosan taʼtilni bergan komandir (boshliq) tomonidan amalga oshiriladi. 264. Taʼtilda boʻlgan harbiy xizmatchi yaqin qarindoshlarining (xotini, eri, ota-onasi, farzandlari, tugʻishgan aka-ukalari, opa-singillari, erining yoki xotinining ota-onasi, qaramogʻida boʻlgan shaxslar) sogʻligʻi holati yomonlashganligi yoki vafot etganligi, shuningdek harbiy xizmatchining oilasi yoki yaqin qarindoshi yongʻin yoki boshqa tabiiy ofatga duchor boʻlgan holatlarda harbiy xizmatchi taʼtilda boʻlgan hudud mudofaa ishlari boʻyicha boʻlimi boshligʻi unga xizmat joyiga borish uchun zarur boʻlgan vaqtni hisobga olgan holda oʻn sutkagacha boʻlgan muddatga oilaviy ahvolga bogʻliq boʻlgan sabab bilan taʼtil berish huquqiga ega. Mudofaa ishlari boʻyicha boʻlimi boshligʻi berilgan taʼtil toʻgʻrisida koʻrsatib oʻtilgan harbiy xizmatchi harbiy xizmatni oʻtayotgan harbiy qism komandiriga zudlik bilan xabar beradi. Bunda taʼtil unga oilaviy ahvoliga bogʻliq boʻlgan sabab bilan berilgan taʼtil sutkalari soniga uzaytiriladi. 265. Kasalligi tufayli taʼtil muddati kasallikning xususiyatiga qarab belgilanadi. Tinchlik davrida davolash muassasalarida uzluksiz davolanish va kasalligi tufayli taʼtilda boʻlishning muddati hammasi boʻlib toʻrt oydan oshmasligi kerak, Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan alohida kasalliklar boʻyicha uzoqroq muddat davolanishda boʻlish hollari bundan mustasno. Bu muddat davolash muassasasi harbiy-tibbiy komissiyasining tibbiy xulosasiga asosan vazirliklar rahbarlari yoki ularning birinchi oʻrinbosari qarori bilan uzaytirilishi mumkin. Uzluksiz davolanishda va kasalligi tufayli taʼtilda boʻlishning belgilangan muddati tugashi bilan harbiy xizmatchilar ularning harbiy xizmatga yaroqliligi masalasini hal qilish uchun harbiy-tibbiy komissiya koʻrigidan oʻtishi lozim. 266. Kasalligi tufayli taʼtil navbatdagi taʼtil hisobiga qoʻshilmaydi. 267. Jangovar harakatlarda qatnashish, terrorchi tashkilotlarning qurollangan tuzilmalarini aniqlash va yoʻq qilish boʻyicha maxsus operatsiyalarni oʻtkazish mobaynidagi jangovar vazifalarni bajarish yoki harbiy xizmatning boshqa majburiyatlarini (xizmat majburiyatlarini) bajarish vaqtida jarohatlangan (yarador boʻlgan, travma olgan, kontuziya boʻlgan) harbiy xizmatchilarning harbiy xizmatga yaroqliligini aniqlash boʻyicha tibbiy koʻrik statsionar davolanishning muddatidan qatʼi nazar, u tugagandan soʻng oʻtkaziladi. 268. Kanikulyar taʼtillar oliy harbiy taʼlim muassasalarida oʻqishning kunduzgi boʻlimida oʻqiyotgan harbiy xizmatchilarga oʻquv semestrlari tugagandan soʻng quyidagi muddatlarga beriladi: a) yozgi kanikulyar taʼtil — oʻttiz sutka; b) qishki kanikulyar taʼtil — oʻn besh sutka. Yozgi kanikulyar taʼtil asosiy, qishkisi esa qoʻshimcha hisoblanadi. 269. Kanikulyar taʼtilni oʻtkazish joyiga borish va qaytib kelish uchun qoʻshimcha vaqt berilmaydi. Asosiy kanikulyar taʼtilni oʻtkazish joyiga (oʻqish yakunlanadigan yili — taʼtilni oʻtkazish va harbiy xizmatni oʻtash joyiga) bepul borish va qaytib kelish huquqi har yili beriladi. 270. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga quyidagi qoʻshimcha taʼtillar beriladi: oliy taʼlim muassasalariga, oliy taʼlimdan keyingi taʼlim institutlariga kirish imtihonlarini topshirish va ularda tahsil olish vaqtida (biroq yiliga koʻpi bilan bir marta); ijodiy; oilaviy sharoiti tufayli; jangovar harakatlarda qatnashganligi uchun; ragʻbatlantirish tariqasida. 271. Tayanch doktoranturaga kirish imtihonlarini topshirishga ruxsat etilgan harbiy xizmatchilarga imtihonlarga tayyorgarlik koʻrish va ularni topshirish uchun oʻttiz sutkagacha boʻlgan muddatga oʻquv taʼtili beriladi. Doktoranturaga qabul qilinayotgan harbiy xizmatchilarga oʻquv taʼtili berilmaydi. Harbiy xizmatchining kirish imtihonlarini topshirishiga ruxsat etilgani toʻgʻrisidagi taʼlim muassasasi boshligʻi tomonidan imzolangan xabarnoma oʻquv taʼtili berish uchun asos hisoblanadi. 272. Oʻquv taʼtilining muddati taʼlim muassasasi joylashgan joyga borish va qaytish vaqtiga uzaytiriladi. 273. Falsafa doktori (PhD) yoki fan doktori (DSc) ilmiy darajasini olish uchun mustaqil izlanuvchi boʻlgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchiga dam olish va bayram kunlaridan tashqari haftada bitta boʻsh kun beriladi. Beriladigan boʻsh kunlar harbiy qism komandirining (boshliqning) buyrugʻi bilan rasmiylashtiriladi. Falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini olish boʻyicha mustaqil izlanuvchilarga malakaviy imtihonlarni topshirish uchun xizmat joyidan taʼlim muassasasi yoki ilmiy tashkilot joylashgan joygacha borish va qaytish vaqtini hisobga olmagan holda oʻttiz sutka beriladi. 274. Falsafa doktori (PhD) yoki fan doktori (DSc) ilmiy darajasini olish uchun mustaqil izlanuvchi boʻlgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchiga harbiy xizmatni ilmiy ish bilan muvaffaqiyatli ravishda birga qoʻshib olib borish sharti bilan, u ilmiy daraja izlanuvchisi boʻlgan taʼlim muassasasi yoki ilmiy tashkilot ilmiy kengashining tavsiyasiga binoan komandir (boshliq) tomonidan vazirlik rahbari belgilagan tartibda quyidagi muddatlarga ijodiy taʼtillar beriladi: a) fan doktori (DSc) ilmiy darajasi boʻyicha izlanuvchi uchun — dissertatsiyani tugatish uchun olti oygacha; b) falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasi boʻyicha izlanuvchi uchun — dissertatsiyani tugatish uchun uch oygacha. 275. Uchuvchilar tarkibi va ayrim boshqa mutaxassislar orasidan boʻlgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarning alohida toifalari uchun, ular tomonidan inson sogʻligʻiga salbiy taʼsir koʻrsatuvchi vazifalar (ish, mashqlar) bajarilgandan soʻng tibbiy reabilitatsiya olib boriladi, ular xizmatni oʻtayotgan vazirliklarning sanatoriylari, dam olish uylari va bazalarida profilaktik dam olish tashkillashtiriladi. Bunday sogʻlomlashtirish tadbirlarining zaruriyati tibbiy koʻrik natijalari boʻyicha harbiy-tibbiy xizmatlar tomonidan berilgan tavsiyalar asosida belgilanadi. Harbiy xizmatchilarga tibbiy reabilitatsiya doirasida profilaktik dam olish uchun qoʻshimcha sutkalarni berish tartibi vazirlik rahbari tomonidan belgilanadi. 276. Quyidagi hollarda harbiy xizmatchiga oʻn sutkagacha, safarbarlik chaqiruvi rezervi xizmatchisiga yigʻinlar davomida uch sutkagacha boʻlgan muddatga, taʼtilni oʻtkazish joyiga borish va qaytib kelishga ketadigan vaqtni hisobga olmagan holda, oilaviy sharoiti munosabati bilan taʼtil beriladi: a) yaqin qarindoshi sogʻligʻi holatining ogʻirlashgani yoki vafot etishi (halok boʻlishi); b) harbiy xizmatchining oilasi yoki yaqin qarindoshining boshiga tushgan yongʻin yoxud boshqa tabiiy ofatlar sodir boʻlishi; v) harbiy xizmatchi oilasining yonida boʻlishi zarur boʻlgan boshqa alohida holatlarda — harbiy qism komandirining qarori bilan. Bunday taʼtil berilishiga sabab boʻlgan sharoitlar hujjatlar bilan tasdiqlangan boʻlishi lozim. 277. Jangovar harakatlarda qatnashgan, qurollangan noqonuniy tuzilmalarini aniqlash va yoʻq qilish boʻyicha maxsus operatsiyalarni oʻtkazish mobaynidagi jangovar vazifalarni bajargan, favqulodda vaziyatlarning oqibatlarini bartaraf etishda qatnashgan harbiy xizmatchilarga Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq qoʻshimcha taʼtillar beriladi. 278. Muddatli harbiy xizmat harbiy xizmatchilariga ragʻbatlantirish tariqasida taʼtilni oʻtkazish joyiga borish va qaytib kelish uchun zarur vaqtni hisobga olmagan holda oʻn sutkagacha boʻlgan muddatga bitta taʼtil berilishi mumkin. 279. Qoʻshimcha taʼtillar navbatdagi taʼtillar hisobiga qoʻshilmaydi. 280. Ayol harbiy xizmatchilarga homiladorlik va tugʻish, bolani parvarishlash uchun Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida va ushbu Nizomda belgilangan tartibda taʼtil beriladi. Bunda ularga Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan qoʻshimcha imtiyoz, kafolat va kompensatsiyalar tatbiq etiladi. 281. Bola (bolalarni) asrab olgan ayol harbiy xizmatchiga Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq bolani parvarishlash uchun taʼtil beriladi. 282. Ayol harbiy xizmatchilarga homiladorlik va tugʻish taʼtili pul taʼminoti saqlangan holda, bolani parvarishlash taʼtili esa pul taʼminoti saqlanmagan holda Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan muddat va tartibda beriladi. Ayol harbiy xizmatchilarga homiladorlik va tugʻish taʼtili ularning bildirgisi va tegishli tibbiy muassasalarning maʼlumotnomalariga asosan beriladi. Ayol harbiy xizmatchilar bolani parvarishlash uchun berilgan taʼtil muddati tugamasdan xizmat majburiyatlarini bajarishga kirishish huquqiga ega. Qonunchilikda belgilangan alohida hollarda bolani parvarishlash taʼtili erkak harbiy xizmatchilarga ham berilishi mumkin. 283. Homiladorlik va tugʻish taʼtillari vaqti oddiy askar, serjant va ofitserlar tarkibi lavozimlaridagi xizmat muddatiga xizmat yillari uchun foizli ustama haq toʻlash, uzluksiz xizmati uchun bir martalik pul mukofotini toʻlash, shuningdek iqlim sharoiti ogʻir boʻlgan joylarda xizmat qilganini hisobga olgan holda pensiyani hisoblash uchun xizmat muddatiga qoʻshib hisoblanadi. Ayol harbiy xizmatchilarning farzandi uch yoshga toʻlgunga qadar bolani parvarishlash uchun jami olti yildan koʻp boʻlmagan taʼtilda boʻlish vaqti oddiy askar, serjant va ofitserlar tarkibi lavozimlaridagi xizmat muddatiga xizmat yillari uchun foizli ustama haq toʻlash, shuningdek ik/1im sharoiti ogʻir boʻlgan joylarda xizmat qilganini hisobga olmagan holda pensiyani hisoblash uchun xizmat muddatiga qoʻshib hisoblanadi. Bunda ularga uzluksiz xizmati uchun bir martalik pul mukofotini toʻlash uchun xizmat muddati qoʻshib hisoblanmaydi. 284. Homiladorlik va tugʻish taʼtillari navbatdagi taʼtil hisobiga qoʻshilmaydi. Homiladorlik va tugʻish taʼtili oldidan yoki bevosita undan keyin ayol harbiy xizmatchilarga ularning xohishiga koʻra joriy yil uchun navbatdagi taʼtil beriladi. 285. Bolani parvarishlash uchun taʼtil tugaydigan yildagi navbatdagi taʼtil kalendar yilning oxirigacha bu taʼtil tugagan kundan boshlab kalendar yilining oxirigacha boʻlgan vaqtga proporsional ravishda har toʻliq oy xizmat uchun ikki yarim kun hisobida hisoblanadi va ushbu Nizomning 250-bandida belgilangan talablar hisobga olingan holda beriladi. 286. Ayol harbiy xizmatchilar kasal bolani parvarishlash uchun tibbiy muassasaning tegishli hujjatlari bilan tasdiqlangan butun davr uchun maoshi saqlangan holda Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan muddat va tartibda xizmat majburiyatlarini bajarishdan ozod etiladi. 287. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni oʻtayotgan erkak harbiy xizmatchining turmush oʻrtogʻi tugʻruq vaqtida vafot etgan taqdirda, shuningdek agar u oʻn toʻrt yoshgacha (nogironligi boʻlgan bolani oʻn olti yoshgacha) boʻlgan bir yoki bir nechta bolalarni onasisiz (u vafot etgan yoki halok boʻlgan, onalik huquqidan mahrum etilgan, uzoq muddat davolash muassasasida boʻlgan va bolalarga onalik parvarishi berilmagan boshqa holatlarda) tarbiyalayotgan boʻlsa, uning iltimosiga koʻra uch oygacha muddatga bir marta qoʻshimcha taʼtil beriladi. 288. Harbiy xizmatchini taʼtildan chaqirib olishga faqatgina favqulodda xizmat zarurati yuzaga kelgan holatda vazirlik rahbarining qarori bilan yoʻl qoʻyiladi. Harbiy xizmatchini taʼtildan chaqirib olish tegishli buyruq bilan rasmiylashtiriladi. 289. Harbiy xizmatchi taʼtildan chaqirib olinganda uning foydalanilmagan qismi joriy yilda beriladi. 290. Harbiy xizmatchilar harbiy xizmatdan rezervga, harbiy hisobdan chiqarilgan taqdirda esa isteʼfoga boʻshatiladi. Rezervda boʻlishning belgilangan yosh chegarasiga yetgan yoki harbiy-tibbiy komissiya tomonidan sogʻligʻining holatiga koʻra harbiy hisobdan chiqarilgan holda harbiy xizmatga yaroqsiz deb topilgan, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligini yoʻqotgan yoxud boshqa davlatning fuqaroligiga ega boʻlgan harbiy xizmatchilar isteʼfoga boʻshatiladi. 291. Harbiy xizmatchini haqiqiy harbiy xizmatdan boʻshatish quyidagi asoslarga koʻra amalga oshiriladi: a) yosh boʻyicha — u harbiy xizmatda boʻlishining belgilangan yosh chegarasiga yetganda, shu jumladan ushbu Nizomda nazarda tutilgan tartibda uzaytirilgan harbiy xizmat muddati tugashi bilan yoki uzaytirilgan xizmat muddati mobaynida harbiy xizmatchi harbiy xizmatni davom ettirishni istamaganda; b) muddatli harbiy xizmatning muddati tugashi bilan — chaqiruv boʻyicha muddatli harbiy xizmatning Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan muddati tugashi bilan (boʻshatish uchun boshqa asoslar boʻlmagan taqdirda); b1) muddatli harbiy xizmatning muddati tugamay turib — oilaviy sharoitiga koʻra; v) kontrakt muddati tugashi bilan — boʻshatish uchun boshqa asoslar boʻlmagan taqdirda, agar amaldagi kontraktning tugash vaqtida harbiy xizmatchi yoki vazirlik tomonidan yangi kontrakt tuzmaslik toʻgʻrisida qaror qabul qilingan boʻlsa; g) tashkiliy-shtat tadbirlari munosabati bilan, harbiy xizmatchidan xizmatda foydalanishning imkoni va uni boʻshatishga boshqa asoslar boʻlmagan taqdirda; d) sogʻligʻining holatiga koʻra — u harbiy-tibbiy komissiya tomonidan harbiy xizmatga yaroqsiz deb topilganligi munosabati bilan; e) tomonlardan birining (harbiy xizmatchi yoki vazirlik) tashabbusiga koʻra kontrakt muddatidan oldin bekor qilinganligi munosabati bilan; j) intizomsizligi sababli kursantlar oliy harbiy taʼlim muassasasidan chetlashtirilishi munosabati bilan, boʻshatishga boshqa asoslar boʻlmagan taqdirda; z) harbiy xizmatchi nomiga dogʻ tushiruvchi xatti-harakat sodir etganda; i) davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnomadan mahrum qilingan taqdirda; k) ozodlikdan yoki harbiy unvondan mahrum etish bilan bogʻliq boʻlgan jazo choralarini nazarda tutuvchi sud hukmi qonuniy kuchga kirganda; l) Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligini yoʻqotganda yoxud boshqa davlatning fuqaroligi mavjud boʻlganda; m) harbiy xizmatni oʻtash bilan bogʻliq boʻlgan cheklovlarga rioya etmaganda. Qonunchilikda belgilangan tartibda vazirliklar, ularning tegishli boshqaruv organlari, qoʻshinlari, harbiy tuzilmalari va muassasalari jangovar shaylikning yuqori darajalarida alohida rejimda xizmat faoliyatini amalga oshirishi davrida kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarni haqiqiy harbiy xizmatdan rezervga boʻshatishga yoʻl qoʻyilmaydi, mazkur bandning “d”, “i”, “k” va “l” kichik bandlariga asosan rezervga (isteʼfoga) boʻshatish bundan mustasno. 292. Agar kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchiga nisbatan aybliligi toʻgʻrisidagi masalani hal qilmay turib, tergovga qadar tekshiruv materiallari boʻyicha jinoiy ish qoʻzgʻatish rad etilgan, ozodlikdan (harbiy unvondan) mahrum etish bilan bogʻliq boʻlmagan jazo choralarini yoki jazodan ozod qilishni nazarda tutuvchi sud hukmi qonuniy kuchga kirgan yoxud uning aybliligi toʻgʻrisidagi masalani hal qilmay turib jinoyat ishi tugatilgan yoki yarashilganligi munosabati bilan jinoiy javobgarlikdan ozod qilingan boʻlsa, uni harbiy xizmatda qoldirish yoki qoldirmaslik toʻgʻrisidagi masala attestatsiya komissiyasining qarorini koʻrib chiqqan holda, haqiqiy harbiy xizmatdan boʻshatish huquqiga ega mansabdor shaxs tomonidan hal qilinadi. Koʻrsatilgan qaror qonuniy kuchga kirgan sud ajrimi yoki hukmi, dastlabki tergov yoki surishtiruv organining qarori kelib tushgan kundan boshlab ikki oy muddatda qabul qilinadi. Jinoyat sodir etganlik vaqtidan qatʼi nazar, harbiy xizmatni oʻtash davrida jinoiy javobgarlikka tortilgan muddatli harbiy xizmat harbiy xizmatchisi Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari Bosh shtabi boshligʻining buyrugʻi bilan muddatli harbiy xizmatni oʻtashdan ozod etiladi va belgilangan tartibda harbiy roʻyxatga qoʻyish uchun mudofaa ishlari organlariga yuboriladi, sud tomonidan intizomiy qismga joʻnatish jazosi tayinlangan muddatli harbiy xizmat harbiy xizmatchilari bundan mustasno. 293. Sud hukmi bilan xizmat boʻyicha cheklash jazosini olgan harbiy xizmatchi Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida koʻzda tutilgan asoslarda hukmda belgilangan jazo muddati tugagunga qadar harbiy xizmatdan boʻshatilishi mumkin. Bunday holatda komandir (boshliq) jazo muddatining qolgan qismini boshqa jazoga almashtirish yoxud jazoni oʻtashdan ozod qilish toʻgʻrisidagi masalani hal qilish uchun sudga materiallarni taqdim etadi. 294. Agar sud hukmi bilan xizmat boʻyicha cheklash jazosi tayinlangan harbiy xizmatchiga nisbatan hukm qonuniy kuchga kirguniga yoxud komandirning (boshliqning) hukm ijrosini taʼminlash toʻgʻrisidagi buyrugʻi chiqquniga qadar jazoni oʻtashdan ozod etilgan holda amnistiya akti qoʻllanilgan boʻlsa, harbiy xizmatchini boʻshatish masalasi attestatsiya komissiyasining qarorini hisobga olgan holda qoʻmondonlik tomonidan hal etiladi. 295. Harbiy xizmatchiga nisbatan jinoyat ishi boʻyicha dastlabki tergov olib borilayotgan yoki jinoyat ishi sudda koʻrilayotgan davrda, agar boʻshatishning sabablari jinoiy taʼqib bilan bogʻliq boʻlmasa, u qonunchilikda nazarda tutilgan asoslarda harbiy xizmatdan boʻshatilishi mumkin. 296. Tinchlik davrida harbiy xizmatchilarni haqiqiy harbiy xizmatdan boʻshatish ular xizmatni oʻtayotgan vazirliklar rahbarlari, shuningdek vazirliklar rahbarlari tayinlagan mansabdor shaxslar tomonidan amalga oshiriladi. 297. Harbiy xizmatchilarni haqiqiy harbiy xizmatdan boʻshatish huquqiga ega boʻlgan mansabdor shaxslar bu huquqdan faqat oʻzining bevosita boʻysunuvida boʻlgan harbiy xizmatchilarga nisbatan foydalanishlari mumkin. 298. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchida harbiy xizmatdan boʻshash uchun bir necha asoslar boʻlsa (yosh boʻyicha, kontrakt muddati tugashi bilan, tashkiliy-shtat tadbirlari munosabati bilan, harbiy-tibbiy komissiya tomonidan u harbiy xizmatga yaroqsiz deb topganligi, harbiy xizmatchining tashabbusiga koʻra kontrakt muddatidan oldin bekor qilinganligi munosabati bilan), u oʻzi tanlagan asosda xizmatdan boʻshashi mumkin. 299. Huquqlarini buzmagan holda xizmatdan boʻshatish imkoniyatini obyektiv istisno qiluvchi sharoitlarda (tibbiy muassasada statsionar davolanish, homiladorlik, tugʻish va bolani parvarishlash taʼtilida, asirlikda, garovga olingan holatda yoki Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan boshqa vaziyatlarda boʻlish) boʻlgan harbiy xizmatchilar mazkur holatlar bartaraf etilmagunga qadar haqiqiy harbiy xizmatdan boʻshatilishi mumkin emas. 300. Sud Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan tartibda va yetarli asoslar mavjud boʻlgan taqdirda ayblanuvchi yoki sudlanuvchi harbiy xizmatchini lavozimidan chetlatish huquqiga ega. Sudning qaroriga muvofiq egallab turgan lavozimidan ozod etilgan harbiy xizmatchi ish boʻyicha yakuniy qaror qabul qilingunga qadar qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa asoslar boʻyicha boʻshatilmasa, ushbu muddat davomida tegishli komandirning (boshliqning) ixtiyoriga oʻtkaziladi. 301. Harbiy xizmatchini harbiy xizmatdan boʻshatishga taqdim etish va tegishli hujjatlarni rasmiylashtirish tartibi vazirlik rahbari tomonidan belgilanadi. 302. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchini harbiy xizmatdan boʻshatishga taqdim qilishdan oldin u tomonidan harbiy xizmatni oʻtalgani toʻgʻrisidagi maʼlumotlarga aniqlik kiritiladi, zarur hollarda kalendar hisobida va alohida imtiyozli sharoitlardagi xizmat muddatiga kiritilishi uchun uning xizmat davrlari hujjatlar bilan tasdiqlanadi. Harbiy xizmatchiga u boʻshatilgunga qadar hisoblab chiqilgan xizmat muddati toʻgʻrisida maʼlum qilinadi. Xizmat muddatini hisoblash boʻyicha harbiy xizmatchining eʼtirozlari komandir (boshliq) tomonidan koʻrib chiqiladi va harbiy xizmatchi harbiy xizmatdan boʻshatishga taqdim etilgunga qadar u boʻyicha qarorlar qabul qilinadi. 303. Harbiy-tibbiy komissiya tomonidan harbiy xizmatga yaroqsiz deb topilgan va shu sababli boʻshatilgan harbiy xizmatchini harbiy qism shaxsiy tarkibi roʻyxatlaridan chiqarish harbiy qism tomonidan boʻshatish toʻgʻrisidagi buyruq olingan kundan boshlab bir oydan (oddiy askarlar tarkibiga mansub muddatli harbiy xizmat harbiy xizmatchilarini — uch kundan) kechiktirmasdan amalga oshiriladi. 304. Oliy harbiy taʼlim muassasasini bitirgandan keyin oʻqishni tugatgandan soʻng tuzilgan kontrakt boʻyicha koʻzda tutilgan muddat tugamasdan yoki besh kalendar yil mobaynida ofitserlar tarkibi lavozimlarida xizmatni oʻtamasdan harbiy xizmatni (xizmatni) oʻtashdan bosh tortgan, shuningdek, kontrakt shartlarini bajarmaganligi, sodir etgan jinoyati uchun sudlanganligi sababli boʻshatilayotgan yoki bunday kontraktni tuzishdan bosh tortgan harbiy xizmatchi (xodim) Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq uni oʻqitish uchun sarflangan budjet mablagʻlarini davlatga qoplab beradi. 305. Harbiy qismni yoki xizmat joyini oʻzboshimchalik bilan tashlab ketgan, shuningdek uzrli sabablarsiz uch sutkadan koʻp vaqt davomida xizmatga kelmagan muddatli harbiy xizmat harbiy xizmatchisi (kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchi — oʻn sutka va undan ortiq vaqt davomida) barcha taʼminot turlaridan chiqariladi, biroq xizmatga kelmaslik sababi aniqlangunga qadar harbiy xizmatdan boʻshatilmaydi va harbiy qism shaxsiy tarkibi roʻyxatlaridan chiqarilmaydi. 306. Harbiy xizmatdan boʻshatilgan, biroq belgilangan tartibda ish va lavozimini topshirmagan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchi boʻshatish toʻgʻrisida buyruq yoki yozma ravishda xabarnoma olingan kundan boshlab bir oylik muddat oʻtgach shaxsiy tarkib roʻyxatlaridan chiqariladi. Bunda hisob hujjatlari harbiy hisobga qoʻyish joyiga yuboriladi. Harbiy qismdan qarzdorlik mavjud boʻlgan taqdirda uni undirish Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 307. Havo desanti yoki maxsus harbiy qism va boʻlinmalarda xizmatni oʻtab, rezervga yoki isteʼfoga boʻshatilgan harbiy xizmatga majburlar mudofaa ishlari organlaridagi maxsus hisobga qoʻyiladi. Koʻrsatib oʻtilgan toifadagi hisobda turgan shaxslar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar mudofaa ishlari organlari tomonidan Davlat xavfsizlik xizmatining hududiy boʻlinmalariga yetkaziladi. 308. Muddatli harbiy xizmat harbiy xizmatchisi chaqiruv boʻyicha belgilangan harbiy xizmat muddati tugamay turib harbiy xizmatdan muddatidan avval boʻshatilishi mumkin emas, ushbu Nizomning 291, 293 — 295-bandlarida koʻzda tutilgan asoslar bundan mustasno. Muddatli harbiy xizmat harbiy xizmatchisi ushbu Nizomning 291-bandi “b1” kichik bandiga muvofiq yashash joyi boʻyicha mudofaa ishlari boʻlimi komissiyasining xulosasiga asosan oilaviy sharoitiga koʻra (yaqin qarindoshlaridan biri (aka-ukasi, opa-singlisi) harbiy xizmatni oʻtash vaqtida halok boʻlgan yoki vafot etganda) belgilangan xizmat muddati tugamasdan rezervga boʻshatilishi mumkin. Bu hollarda harbiy qism qoʻmondonligining iltimosnomasiga koʻra mudofaa ishlari boʻlimi tomonidan asoslantiruvchi hujjatlarga asosan dalolatnoma rasmiylashtiriladi. Bunda, harbiy xizmatchining roziligi bilan u xizmat muddati tugagunga qadar xizmatni oʻtashni davom ettirishi mumkin. 309. Oliy harbiy taʼlim muassasasidan oʻqishdan chetlashtirilgan harbiy xizmatchini qonunda koʻzda tutilgan asosda boʻshatish oliy harbiy taʼlim muassasasi boshligʻi yoki ushbu harbiy xizmatchini boʻshatish huquqiga ega boʻlgan boshqa mansabdor shaxs tomonidan amalga oshiriladi. 310. Harbiy xizmatining umumiy davomiyligi yigirma yil va undan ortiq boʻlgan hamda harbiy xizmatni benuqson oʻtagan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga harbiy xizmatdan boʻshatilayotgan vaqtda tegishli buyruqlar bilan harbiy kiyim-kechak kiyish va farqlovchi nishonlarni taqish huquqi beriladi. Haqiqiy harbiy xizmatdan boʻshatilayotgan harbiy xizmatchilar koʻp yillik va vijdonan (benuqson) xizmat qilgani uchun shunday vakolatga ega boshliqlar tomonidan qimmatbaho sovgʻalar yoki pul mukofotlari bilan taqdirlanishi mumkin. Ularni boʻshatish va ragʻbatlantirish choralari toʻgʻrisidagi buyruq harbiy qism komandiri tomonidan tantanali ravishda eʼlon qilinadi. 311. Fuqaroni haqiqiy harbiy xizmatga qayta tiklash harbiy xizmatdan boʻshatish toʻgʻrisidagi buyruqni bekor qilish yoʻli bilan amalga oshiriladi. Harbiy xizmatdan boʻshatish toʻgʻrisidagi buyruqni bekor qilish buyruqni chiqargan mansabdor shaxs yoki uning bevosita boshligʻi tomonidan mustaqil ravishda yoxud sud qarori yoki prokuror protestiga asosan qonunchilik hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi. 312. Nogironligi boʻlgan farzandlari yoki bolalikdan nogironligi boʻlgan farzandlari boʻlgan ayol harbiy xizmatchilarni ushbu farzandlari oʻn sakkiz yoshga toʻlguniga qadar, shuningdek oʻn toʻrt yoshdan kichik farzandlari boʻlgan yolgʻiz onalar va otalarni ularning roziligisiz tashkiliy-shtat tadbirlari munosabati bilan kontrakt boʻyicha haqiqiy harbiy xizmatdan boʻshatishga yoʻl qoʻyilmaydi. 313. Vafot etgan (halok boʻlgan) harbiy xizmatchi vafot etgan (halok boʻlgan) kunning ertasiga, belgilangan tartibda bedarak yoʻqolgan yoki vafot etgan deb eʼlon qilingan harbiy xizmatchi esa tegishli sud qarori qonuniy kuchga kirgan kunning ertasiga harbiy qism shaxsiy tarkibi roʻyxatlaridan chiqariladi. 314. Sodir etgan jinoyati uchun sud hukmiga koʻra ozodlikdan mahrum etish yoki harbiy unvondan mahrum etish jazosini olgan harbiy xizmatchi sud hukmi kuchga kirgan kundan boshlab tegishli asosga muvofiq harbiy xizmatdan boʻshatiladi. 315. Qurolli Kuchlar rezervi Oʻzbekiston Respublikasining “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisida”gi va “Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari rezervidagi xizmat toʻgʻrisida”gi Qonunlariga muvofiq shakllantiriladi. Rezervchilarni harbiy roʻyxatga olish Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarini harbiy roʻyxatga olish toʻgʻrisidagi Nizomga muvofiq mudofaa ishlari organlari tomonidan amalga oshiriladi. Bunda Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligini yoʻqotgan, shuningdek boshqa davlat fuqaroligiga ega boʻlgan harbiy xizmatga majburlar harbiy hisobdan chiqariladi. 316. Qurolli Kuchlar rezervi harbiy xizmatga yaroqli boʻlgan quyidagi fuqarolar orasidan shakllantiriladi: a) haqiqiy harbiy xizmatdan boʻshatilgan va rezervga kiritilgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar; b) haqiqiy harbiy xizmatdan boʻshatilgan va rezervga kiritilgan muddatli harbiy xizmat harbiy xizmatchilari; v) safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni oʻtagan harbiy xizmatga majburlar; g) muddatli harbiy xizmatni yoki safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni oʻtagan va oliy taʼlim muassasalarining harbiy tayyorgarlik oʻquv boʻlinmalarida ofitserlarni tayyorlash dasturi boʻyicha toʻliq oʻquv kursini tamomlaganlar. 317. “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisida”gi Qonunga koʻra harbiy xizmatga majburlar Qurolli Kuchlar rezervida boʻlishining quyidagi yosh chegaralari belgilangan: Tarkib 1-daraja rezervi 2-daraja rezervi Oddiy askarlar va serjantlar 35 yoshgacha 45 yoshgacha Kichik ofitserlar 40 yoshgacha 50 yoshgacha Katta ofitserlar 50 yoshgacha 55 yoshgacha Generallar 55 yoshgacha 60 yoshgacha 318. Rezervda boʻlish yoshining chegarasiga yetgan yoki harbiy-tibbiy komissiyalar tomonidan salomatligiga koʻra urush davrida harbiy xizmatga yaroqsiz deb topilgan harbiy xizmatga majburlar mudofaa ishlari organlari tomonidan harbiy hisobdan chiqariladi va isteʼfoga chiqariladi. Qurolli Kuchlar rezervidagi harbiy xizmatga majburlar birinchi va ikkinchi toifaga boʻlinadi. 319. Birinchi toifali rezerv chaqiruv yoki kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni oʻtagan hamda xizmatni oʻtash davrida harbiy hisobdagi ixtisoslikni egallagan birinchi toifadagi harbiy xizmatga majburlar orasidan toʻldiriladi. Birinchi toifali rezerv birinchi va ikkinchi navbatga boʻlinadi. Birinchi toifali rezervning birinchi navbati Qurolli Kuchlarning jangovar qoʻshilma va harbiy qismlari, jangovar taʼminot boʻlinmalarini urush davri shtatlariga qadar eng yaxshi tayyorlangan rezervchilar bilan butlashga moʻljallangan boʻlib, ular Qurolli Kuchlarning koʻrsatib oʻtilgan qoʻshilma, harbiy qism va boʻlinmalari hisobiga oʻtkaziladi hamda ularning jangovar tayyorgarligi ushbu tarkibda olib boriladi va jangda qoʻllash rejalashtiriladi. Birinchi toifali rezervning ikkinchi navbati Qurolli Kuchlarning jangovar qoʻshilma va harbiy qismlari, jangovar taʼminot boʻlinmalariga kiritilmagan rezervchilar orasidan butlanadi va zarurat tugʻilganda birinchi toifali rezervning birinchi navbatini toʻldirish uchun moʻljallangan. Birinchi toifali rezervda turuvchi harbiy xizmatga majburlar rezervda boʻlish yoshining chegarasiga yetganda yoki sogʻligʻi holatiga koʻra ikkinchi toifali rezervga oʻtkaziladi. Birinchi toifali rezerv bilan butlangan boʻlinma, harbiy qism va qoʻshilmalarning eng muhim vazifasi Qurolli Kuchlarni yuqori darajadagi jangovar shaylikka keltirish hollarida hamda favqulodda vaziyatlar yuzaga kelganda jangovar qoʻllanishga doimiy shay turishdir. 320. Tinchlik davrida favqulodda vaziyatlar oqibatlarini bartaraf qilish boʻyicha maxsus vazifalarni bajarish uchun birinchi toifali rezervdan foydalanish har bir muayyan holatda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori bilan amalga oshiriladi. Birinchi toifali rezerv Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining koʻrsatmasiga binoan tegishli vazirliklar rahbarlari tomonidan qoʻyilgan boshqa vazifalarni ham bajarishi mumkin. Maxsus vazifalarni bajarish uchun birinchi toifali rezervni chaqirish mazkur Nizomning tegishli boʻlimlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 321. Ikkinchi toifali rezerv chaqiruv yoki kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni oʻtagan ikkinchi darajadagi harbiy xizmatga majburlar, shuningdek safarbarlik chaqiruvi rezervidagi harbiy xizmatni oʻtagan harbiy xizmatga majburlar orasidan butlanadi. Ikkinchi toifali rezerv Qurolli Kuchlarning front orti va texnik taʼminot qismlari, boʻlinmalarini urush davri shtatlari darajasiga qadar butlash uchun, favqulodda vaziyatlar roʻy bergan yoki Oʻzbekiston Respublikasiga qarshi harbiy tajovuz yuzaga kelgan taqdirda — urush davri tuzilmalarini saf torttirish uchun moʻljallangan. Zarur hollarda Qurolli Kuchlarning front orti va texnik taʼminot qismlari, boʻlinmalarini Qurolli Kuchlarning jangovar qoʻshilma, harbiy qism va jangovar taʼminot boʻlinmalari hisobiga oʻtkazilmagan birinchi toifali rezervchilar bilan urush davri shtatlari darajasiga qadar butlashga yoʻl qoʻyiladi. 322. Qurolli Kuchlarning qoʻshilma, harbiy qism va boʻlinmalarini urush davri shtatlari darajasiga qadar toʻldirish, shuningdek urush davri tuzilmalarini saf torttirish uchun moʻljallangan rezervchilarni saralab olish harbiy okruglar qoʻshinlari qoʻmondonlarining buyruqlari bilan tuziladigan saralash komissiyalari tomonidan amalga oshiriladi. Saralash komissiyalari tarkibiga harbiy okruglar shtablari, butlanayotgan boʻlgan qoʻshilma, harbiy qism va boʻlinmalar qoʻmondonligi, mudofaa ishlari organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlarining vakillari, shuningdek tegishli turdagi qoʻshin va xizmatlar mutaxassislari kiradi. 323. Qurolli Kuchlarning qoʻshilma, harbiy qism va boʻlinmalariga roʻyxatga olish uchun rezervchilarni saralash, qoidaga koʻra, harbiy xizmatga majburlarning harbiy-hisob ixtisosligi, oilaviy ahvoli, shuningdek harbiy tayyorgarlik darajasi, intellektual va jismoniy imkoniyatlarini hisobga olgan holda hududiy prinsip asosida yakka tartibda amalga oshiriladi. 324. Qurolli Kuchlarning qoʻshilma, harbiy qism va boʻlinmalarini urush davri shtatlariga qadar butlash, shuningdek urush davri tuzilmalarini saf torttirish uchun zarur boʻlgan rezervdagi ofitserlar yetishmay qolgan taqdirda rezervga oliy taʼlim muassasalarining tegishli harbiy tayyorgarlik oʻquv boʻlinmalarida ofitserlarni tayyorlash dasturi boʻyicha toʻliq oʻquv kursini oʻtgan, eng koʻp tayyorgarlikka ega zaxiradagi ofitserlar tanlab olinishi mumkin. Saralashdan oʻtgach, ushbu toifadagi shaxslar rezervdagi ofitserlarni qayta tayyorlash boʻyicha harbiy yigʻinlarga yuboriladi. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati, Milliy gvardiya va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari haqiqiy harbiy xizmatdan boʻshatilganda koʻrsatib oʻtilgan idoralarning rezerviga kiritiladi yoki yashash joyidagi mudofaa ishlari boʻlimlariga roʻyxatga olish uchun yuboriladi. 325. Rezervchilarni tayyorlashning asosiy mazmuni ular roʻyxatga olingan boʻlinmalar tarkibida jangovar tayyorgarlik boʻyicha individual bilim, malaka va mahoratlarni oshirish, harakatlar taktikasini puxta oʻrganishdan iborat. 326. Rezervchilarni tayyorlash, qoidaga koʻra, hududiy prinsip boʻyicha harbiy qismlar, oʻquv markazlari qoshida harbiy yigʻinlar tashkil etish va oʻtkazish yoʻli bilan, shuningdek safarbarlik oʻquvlari va mashqlarini oʻtkazish davomida amalga oshiriladi. Rezervdagi harbiy xizmatga majburlarni harbiy yigʻinlarga chaqirish Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan har yili tasdiqlanadigan rezervdagi harbiy xizmatga majburlarni harbiy yigʻinlarga chaqirishning hisob-kitobi asosida vazirliklar tomonidan ishlab chiqiladigan harbiy yigʻinlarni oʻtkazish rejasidan koʻchirmaga muvofiq mudofaa ishlari organlari tomonidan amalga oshiriladi. Rezervdagi harbiy xizmatga majburlarni harbiy yigʻinlarga chaqirishning hisob-kitobi joriy yilning 1-avgustiga qadar tegishli vazirliklar tomonidan taqdim etiladigan takliflar asosida har yili Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi tomonidan tuziladi. 327. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati, Milliy gvardiya va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti davlat xavfsizlik xizmati hisobida turuvchi rezervdagi harbiy xizmatga majburlarni harbiy yigʻinlarga chaqirish tartibi ushbu idoralarning normativ-huquqiy hujjatlari bilan belgilanadi. 328. Rejimli harbiy qismlardagi harbiy yigʻinlarda qatnashish, shuningdek batalyon (divizion) komandiri oʻrinbosaridan tortib ularga tenglashtirilgan va yuqori turuvchi lavozimlarga tayyorlash uchun nomzod sifatida tanlab olingan rezerv ofitserlari vazirliklarning vakillari bilan kelishilgan holda mudofaa ishlari boshqarmalari boshliqlari tomonidan koʻrib chiqiladi va tasdiqlanadi. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati organlarining ruxsatnomasi talab etiladigan rejimli va boshqa harbiy qism, muassasa va harbiy taʼlim muassasalaridagi harbiy yigʻinlarga yuboriladigan rezervdagi barcha harbiy xizmatga majburlar oʻrnatilgan tartibda nazorat organlari bilan kelishib olinadi. Kelishib olinganlik toʻgʻrisidagi maʼlumotlar belgilangan tartibda harbiy guvohnomalar va rezervdagi (zaxiradagi) ofitserlarning guvohnomalari, rezervdagi harbiy xizmatga majburlarning shaxsiy yigʻmajildlari va boshqa harbiy-hisob hujjatlariga kiritilib, ularning harbiy yigʻinlarda oʻta maxfiy va maxfiy ishlar, texnika va hujjatlar bilan ishlashiga ruxsat berish uchun asos boʻlib xizmat qiladi. 329. Harbiy yigʻinlarga chaqirish uchun nomzod etib tanlab olingan rezervdagi harbiy xizmatga majburlar hisob maʼlumotlarini tekshirish va tibbiy koʻrikdan oʻtkazish maqsadida ular oldindan xabardor qilinib, harbiy yigʻinlarda qatnashish uchun yetib borish vaqti va ularning davomiyligi koʻrsatilgan belgilangan namunadagi chaqiruv qogʻozi taqdim etiladi. Tashkilot rahbarining nomiga yuboriladigan bildiruv xatida rezervdagi harbiy xizmatga majburlarning harbiy yigʻinlarda boʻlish vaqti yigʻinlarda qatnashish, harbiy qismga yetib borish va yigʻinlardan qaytish vaqtini hisobga olgan holda koʻrsatiladi. Rezervdagi harbiy xizmatga majburlarni harbiy yigʻinlarga yuborish mudofaa ishlari organlari tomonidan harbiy okruglar shtablaridan olingan koʻrsatmalar va harbiy qism komandirlaridan olingan talabnomalarga muvofiq tashkil etiladi va amalga oshiriladi. Rezervdagi harbiy xizmatga majburlarni harbiy yigʻinlarga olib borish va qaytarib olib kelish harbiy yigʻinlar oʻtkazilayotgan tegishli vazirlik va muassasalarning mablagʻlari hisobiga temir yoʻl yoki avtomobil transporti orqali amalga oshiriladi. 330. Mudofaa ishlari organlari qoʻshilma, harbiy qism va muassasalarning komandirlariga oʻquv harbiy yigʻinlarini oʻtashga chaqirilgan rezervdagi harbiy xizmatga majburlarga doir quyidagi hujjatlarni yuboradi: a) rezervdagi ofitserlar tarkibi uchun — nomma-nom tuzilgan roʻyxat va shaxsiy yigʻma jildlar; b) rezervdagi serjant va oddiy askarlar tarkibi uchun — nomma-nom tuzilgan roʻyxat; v) uchuvchilar tarkibi uchun — nomma-nom tuzilgan roʻyxat, shaxsiy yigʻmajildlar, parvoz va tibbiy daftarchalari. Nomma-nom tuzilgan roʻyxatlar, parvoz va tibbiy daftarchalari muhrlangan holda komanda boshligʻiga tilxat bilan topshiriladi. Parvoz daftarchalari boʻlmagan shaxslarni uchuvchilar tarkibini tayyorlash boʻyicha yigʻinlarga chaqirish man etiladi. Harbiy xizmatga majburlarni harbiy qism qabul qilib olganligi toʻgʻrisida belgi qoʻyilgan roʻyxatlarning ikkinchi nusxalarini tuman mudofaa ishlari boʻyicha boʻlimi boshliqlari mudofaa ishlari boshqarmalariga taqdim etadi. 331. Birinchi toifali rezervda boʻlgan harbiy xizmatga majburlar bir yilda koʻpi bilan uch marta oʻquv harbiy yigʻinlariga jalb etilishi mumkin. Ushbu harbiy yigʻinlarning umumiy davomiyligi bir yil mobaynida oʻttiz sutkadan oshmasligi kerak. Ikkinchi toifali rezervda boʻlgan harbiy xizmatga majburlar yiliga koʻpi bilan ikki marta oʻquv harbiy yigʻinlariga jalb etilishi mumkin. Ushbu harbiy yigʻinlarning umumiy davomiyligi bir yil mobaynida oʻn besh sutkadan oshmasligi kerak. 332. Maxsus harbiy yigʻinlar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qaroriga asosan oʻtkaziladi. Rezervchilar bu harbiy yigʻinlarga bir yil davomida koʻpi bilan ikki oy muddatga jalb qilinadi. 333. Harbiy yigʻinlarning boshlanish vaqti deb rezervchining mudofaa ishlari organidan harbiy yigʻinlar oʻtkaziladigan joyga joʻnagan kun, ularning tugash vaqti deb esa rezervchining harbiy qism komandiri tomonidan berilgan yozma buyruqda koʻrsatilgan mudofaa ishlari organiga yetib kelgan kun hisoblanadi. 334. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadigan roʻyxatda belgilanadigan davlat hokimiyati va boshqaruv organlari, tashkilotlar uchun bronlashtirib qoʻyilgan rezervdagi harbiy xizmatga majburlar harbiy yigʻinlarda qatnashishdan ozod etiladi. 335. Rezervda turuvchi fuqarolarni harbiy kiyim-kechak kiyib yurish huquqidan mahrum etish Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining Umumharbiy nizomlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 336. Rezervda turuvchi fuqarolarni harbiy kiyim-kechak kiyib yurish huquqidan mahrum etish, harbiy unvondan bir pogʻona pasaytirish, harbiy unvoniga qayta tiklash toʻgʻrisidagi taqdimnomalar vazirliklarning hududiy vakolatli organlari rahbarlari tomonidan kiritiladi va tegishli vazirlikning rahbariga qaror qabul qilish uchun yuboriladi. 337. “Rezervdagi leytenant” boshlangʻich ofitserlik unvoni quyidagilarga berilishi mumkin: a) sogʻligʻining holatiga koʻra tinchlik davrida harbiy xizmatga yaroqsiz (urush davrida harbiy xizmatga cheklangan yaroqli) deb topilgan, bevosita oliy harbiy taʼlim muassasasini tugatganidan soʻng haqiqiy harbiy xizmatdan boʻshatilayotgan bitiruvchilarga; b) muddatli harbiy xizmatni yoki safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni oʻtagan hamda oliy taʼlim muassasalarining harbiy tayyorgarlik oʻquv boʻlinmalarida tahsil olgan fuqarolarga — harbiy tayyorgarlik boʻyicha yakuniy davlat attestatsiyasini topshirgan va bakalavriatning toʻliq kursini muvaffaqiyatli yakunlaganidan soʻng; v) ofitserlar tarkibining harbiy unvoniga ega boʻlmagan oliy fuqarolik maʼlumoti boʻlgan rezervdagi harbiy xizmatga majburlarga — oʻquv harbiy yigʻinlarini tugagach va oʻquv dasturi boʻyicha belgilangan imtihonlarni topshirganidan soʻng. 338. Ushbu Nizomning 341-bandida koʻrsatilgan Qurolli Kuchlar rezervidagi harbiy xizmatga majburlarga ofitserlar tarkibining boshlangʻich harbiy unvonlari ushbu Nizomning 239-bandida belgilangan mansabdor shaxslar tomonidan berilishi mumkin. 339. Rezervdagi harbiy xizmatga majburlar uchun harbiy unvonlardagi xizmat muddati quyidagicha belgilanadi: “oddiy askar” — belgilanmagan; “kichik serjant” — uch yil; “III darajali serjant” — toʻrt yil; “II darajali serjant” — toʻrt yil; “I darajali serjant” — besh yil; “katta serjant” — belgilanmagan; “leytenant” — uch yil; “katta leytenant” — toʻrt yil; “kapitan” — toʻrt yil; “mayor” — besh yil; “podpolkovnik” — belgilanmagan. 340. Qurolli Kuchlar rezervidagi harbiy xizmatga majburlarga tinchlik davrida ushbu Nizomning 339-bandida belgilangan oldingi harbiy unvondagi xizmat muddatlari tugagandan soʻng ular oʻquv-mashq harbiy yigʻinlaridan oʻtgan va taʼlim dasturi boʻyicha imtihonlarni muvaffaqiyatli topshirgan taqdirda, “rezervdagi podpolkovnik” va ungacha boʻlgan navbatdagi harbiy unvonlar berilishi mumkin. Mansabdor shaxslarning rezervdagi harbiy xizmatga majburlarga navbatdagi harbiy unvonlarni berish boʻyicha huquqlari ushbu Nizomning 239-bandida belgilab berilgan. 341. Rezervdagi harbiy xizmatga majburlarga navbatdagi harbiy unvonlar ketma-ketlikda beriladi. Harbiy xizmatda foydalanish mumkin boʻlgan ixtisoslik boʻyicha yuqori tayyorgarlikka va katta ish tajribasiga ega boʻlgan rezervdagi (zaxiradagi) alohida ofitserlarni haqiqiy harbiy xizmatga olish vaqtida ularga, istisno tariqasida, ushbu Nizomning 339-bandida koʻzda tutilgan xizmat muddatlaridan qatʼi nazar amaldagi unvonga nisbatan bir-ikki daraja yuqori ofitserlik unvoni berilishi mumkin. 342. Rezervda turuvchi harbiy xizmatga majburlarning harbiy unvonini bir darajaga pasaytirish ushbu Nizomning 236-bandga muvofiq 239-bandida koʻrsatilgan mansabdor shaxslar tomonidan amalga oshirilishi mumkin. Rezervda turgan davrda harbiy unvoni pasaytirilgan hamda ishlab chiqarish va boshqa ijtimoiy foydali ishda oʻzini oqlagan harbiy xizmatga majburlar harbiy unvonda pastlatish toʻgʻrisidagi qarorni qabul qilgan mansabdor shaxslar tomonidan oldingi harbiy unvoniga tiklanishi mumkin, biroq bunda harbiy unvon pasaytirilgandan soʻng kamida uch yil oʻtgan boʻlishi lozim. Harbiy xizmatni oʻtash davrida ushbu Nizomning 239-bandida koʻrsatib oʻtilgan mansabdor shaxslar tomonidan harbiy unvoni pasaytirilgan rezervda turuvchi harbiy xizmatchilarga mazkur shartlarda oldingi harbiy unvoni berilishi mumkin. 343. Rezervda turuvchi generallar tarkibiga mansub shaxslar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan harbiy unvonda pasaytirilishi, keyinchalik esa ijobiy tavsiflar berilgan taqdirda harbiy unvonida tiklanishi mumkin (ushbu shaxslarga harbiy unvonlar berish tartibiga muvofiq). Harbiy xizmatni oʻtash davrida harbiy unvonda pasaytirilgan rezervda turuvchi generallar tarkibiga mansub shaxslarga oldingi harbiy unvoni berilishi mumkin. 344. Harbiy xizmatchilar urush davrida ushbu Nizom va Oʻzbekiston Respublikasining boshqa qonun hujjatlarda koʻzda tutilgan oʻziga xos xususiyatlarni hisobga olgan holda harbiy xizmatni oʻtaydilar. Safarbarlik eʼlon qilinganda: a) haqiqiy harbiy xizmatda boʻlgan barcha harbiy xizmatchilar, harbiy yigʻinlarga jalb qilingan harbiy xizmatga majburlar alohida farmoyish berilguniga qadar xizmatda ushlab turiladi. Shaxsiy tarkib roʻyxatidan chiqarilmagan harbiy xizmatchilarni boʻshatish toʻgʻrisidagi buyruqlar bekor qilinadi, sogʻligʻining holatiga koʻra isteʼfoga boʻshatilgan shaxslarga nisbatan chiqarilgan buyruqlar bundan mustasno. Boʻshatish toʻgʻrisida buyruqlari bekor qilingan harbiy xizmatchilar oldingi lavozimlarining xizmat majburiyatlarini bajarishga kirishadi, bu lavozimlar boshqa harbiy xizmatchilar tomonidan band qilingan taqdirda esa boshqa vakant lavozimlarga tayinlanadi; b) safarbarlik eʼlon qilinguniga qadar harbiy xizmatchilar bilan tuzilgan kontraktlarning harakati urush davri tugagunga qadar toʻxtatib turiladi, bunda harbiy xizmatda boʻlishning belgilangan yosh chegarasiga yetganda, harbiy-tibbiy komissiya tomonidan harbiy xizmatga yaroqsiz deb topilgani munosabati bilan, ozodlikdan mahrum qilish yoki harbiy unvondan mahrum qilish bilan bogʻliq jazo choralari tayinlangan sud hukmi qonuniy kuchga kirganda, Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligini yoʻqotganda yoxud boshqa davlat fuqaroligiga ega boʻlganda kontrakt harakatdan toʻxtatiladi. Harbiy xizmatchilarning taʼminoti Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan belgilangan urush davri normalari boʻyicha amalga oshiriladi. Urush davri tugagandan soʻng toʻxtatilgan kontraktlar harakati qayta tiklanadi, bunda kalendar va imtiyozlarni hisoblashda urush davrining butun haqiqiy harbiy xizmat muddatiga qoʻshib hisoblanadi; v) tuzilgan kontraktlar harbiy xizmatchining tashabbusi bilan bir tomonlama bekor qilinishi mumkin emas; g) kasalligi boʻyicha, homiladorlik va tugʻish taʼtillaridan tashqari boshqa barcha taʼtillar toʻxtatiladi hamda taʼtilda boʻlgan harbiy xizmatchilar zudlik bilan xizmat joylariga qaytib kelishlari shart; d) xizmat muddatlari belgilangan joylarda xizmat oʻtayotgan harbiy xizmatchilarning rejali almashinuvi amalga oshirilmaydi; e) rezervdagi harbiy xizmatga majburlar oʻz safarbarlik yoʻllanmasi, chaqiruv qogʻozlari yoki mudofaa ishlari organlarining buyruqlarida koʻrsatilgan joyda va muddatda hozir boʻlishi shart; j) urush davri shtatlari boʻyicha lavozimga moʻljallangan harbiy xizmatchilar hamda rezervdagi harbiy xizmatga majburlar safarbarlik vazifasiga muvofiq lavozim boʻyicha majburiyatlarini bajarishga kirishadi. Uzrli sabablarsiz taʼtildan oʻz vaqtida xizmat joyiga qaytmagan harbiy xizmatchilar hamda safarbarlik boʻyicha koʻrsatilgan joyda va muddatda hozir boʻlmagan shaxslar qonunchilikka muvofiq javobgarlikka tortiladi. 345. Urush davrida Qurolli Kuchlar quyidagilar bilan toʻldiriladi: a) oliy harbiy taʼlim muassasalarining bitiruvchilari; b) safarbarlik boʻyicha chaqiriladigan rezerv va zaxiradagi harbiy xizmatga majburlar; v) oʻz ixtiyoriga koʻra harbiy xizmatga olingan harbiy xizmatga majbur boʻlmagan ayollar. Urush davrida harbiy xizmatga majburlarni haqiqiy harbiy xizmatga chaqirish va keyingi chaqiruvlar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti qarorlariga asosan chiqarilgan mudofaa vazirining buyruqlariga muvofiq mudofaa ishlari organlari tomonidan amalga oshiriladi. 346. Urush davrida boshlangʻich ofitserlik unvoni quyidagilarga beriladi: a) oliy harbiy taʼlim muassasalarining, shu jumladan qisqartirilgan taʼlim dasturi asosidagi bitiruvchilariga; b) kichik ofitserlarni tayyorlash boʻyicha kurslarning bitiruvchilariga; v) oliy maʼlumotli, jangovar vazifalarni bajarishda jasorat va qahramonlik koʻrsatgan, harakatdagi qoʻshilmalarning (harbiy qismlarning) ofitserlar tarkibi lavozimlariga tayinlangan va bu lavozimlar majburiyatlarini muvaffaqiyatli bajarayotgan harbiy xizmatchilarga. 347. Urush davrida boshlangʻich serjantlik unvoni quyidagilarga beriladi: a) kichik mutaxassislarni tayyorlash boʻyicha harbiy taʼlim muassasalarining bitiruvchilariga; b) jangovar vazifalarni bajarishda jasorat va qahramonlik koʻrsatgan, harakatdagi qoʻshilmalarning (harbiy qismlarning) kichik komandirlar tarkibi lavozimlariga tayinlangan va bu lavozimlar majburiyatlarini muvaffaqiyatli bajarayotgan harbiy xizmatchilarga. 348. Urush davrida boshlangʻich va navbatdagi harbiy unvonlar ushbu Nizomning 239 va 240-bandlarida koʻrsatilgan mansabdor shaxslar tomonidan beriladi. 349. Jasorat va qahramonlik koʻrsatgan, yuksak darajadagi kasbiy va vatanparvarlik xislatlarini namoyon etgan harbiy xizmatchilarga navbatdagi harbiy unvon mavjud harbiy unvondagi xizmat muddatidan qatʼi nazar muddatidan avval berilishi mumkin. 350. Harakatdagi harbiy qism va qoʻshilmalarning ofitserlari uchun harbiy unvonlardagi xizmat muddati quyidagicha belgilanadi: Harbiy unvonlar Harbiy qism va qoʻshilmalarning ofitserlari uchun Harbiy okrug boshqarmalari, okrug bazalari va muassasalarining ofitserlari uchun leytenant harbiy unvonida 6 oy 1 yil katta leytenant harbiy unvonida 8 oy 1 yil 6 oy kapitan harbiy unvonida 8 oy 1 yil 6 oy mayor harbiy unvonida 1 yil 1 yil 6 oy podpolkovnik harbiy unvonida 1 yil 1 yil 6 oy Urush davrida harakatdagi harbiy qism va qoʻshilmalarda boʻlmagan ofitserlar tarkibiga mansub kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga va rezervdagi ofitserlarga navbatdagi harbiy unvonlarni berishda mazkur Nizom 8-bobining 3-paragrafida va 11-bobining 3-paragrafida belgilangan harbiy unvonlardagi xizmat muddatlari qoʻllaniladi. 351. Mansabdor shaxslarning urush davrida harbiy xizmatchilarni harbiy lavozimlarga tayinlash boʻyicha huquqlari mazkur Nizom 6-bobining 1-paragrafiga muvofiq belgilanadi. 352. Urush davrida harbiy lavozimlarga tayinlash huquqiga ega boʻlgan mansabdor shaxslar vakant lavozimlarni oʻz vaqtida butlash maqsadida xizmat boʻyicha yuqori lavozimga tayinlash uchun serjant va ofitserlar tarkibiga munosib nomzodlar rezerviga doim ega boʻlishi shart. Urush davrida qoʻshinlarni boshqarish va ularning jangovar faoliyatini taʼminlashda yuksak kasbiy sifatlar hamda tashkilotchilik qobiliyatlarini namoyon etgan, jangovar vazifalarni bajarishda tashabbuskorlik koʻrsatgan harbiy xizmatchilar birinchi navbatda xizmat boʻyicha yuqori lavozimlarga tayinlanishi lozim. Jangovar vazifalarni bajarayotgan harbiy qism, qoʻshilma hamda boshqaruv organlari birinchi navbatda va eng toʻliq butlanishi lozim. 353. Oliy harbiy taʼlim muassasalarini tamomlagan, rezerv va zaxiradan chaqirilgan, harbiy-davolash muassasalarida davolanishni tugatgan harbiy xizmatchilarni harbiy qismlarga yuborish va lavozimlarga tayinlash, shuningdek xizmat joyini oʻzgartirish tartibi vazirliklar rahbarlari tomonidan belgilanadi. 354. Zarur hollarda urush davrida qoʻshilma komandirlari, ularga tenglashtirilgan va yuqori turuvchi mansabdor shaxslar tomonidan harbiy xizmatchilarga oʻn sutkagacha boʻlgan muddatga taʼtil berilishi mumkin. Urush davrida qoʻshilmalar komandirlari, ularga tenglashtirilgan va yuqori turuvchi mansabdor shaxslarga taʼtillar belgilangan tartibda vazirliklar rahbarlari tomonidan berilishi mumkin. 355. Harbiy xizmatchilarni davolash jarayoni davolash muassasasida yakuniga yetkazilishi lozim. Istisnoli holatlarda harbiy-tibbiy komissiya xulosasiga asosan harbiy qism komandiri tomonidan (harbiy qism shaxsiy tarkibi roʻyxatlaridan chiqarilgan holda — harbiy-davolash muassasasi boshligʻi tomonidan) oʻttiz sutkagacha boʻlgan muddatga kasalligi tufayli taʼtil berilishi mumkin. Bu muddat oʻtgandan soʻng harbiy-tibbiy komissiya xulosasiga koʻra kasalligi tufayli beriladigan taʼtil yana shuncha muddatga uzaytirilishi, tegishli tibbiy koʻrsatkichlarda esa yana bir bor uzaytirilishi mumkin. Kasalligi tufayli beriladigan taʼtilning umumiy muddati uch oydan oshmasligi kerak. Kasalligi tufayli taʼtil tugagandan keyin harbiy-tibbiy komissiya harbiy xizmatchining harbiy xizmatga yaroqliligi toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. 356. Urush davrida harbiy-tibbiy komissiyalar tomonidan harbiy hisobdan oʻchirilgan holda harbiy xizmatga yaroqsiz deb topilgan harbiy xizmatchilar isteʼfoga boʻshatiladi. 357. Harbiy-tibbiy komissiyalar tomonidan harbiy xizmatga cheklangan yaroqli deb topilgan harbiy xizmatchilar safdan tashqari xizmat lavozimlariga tayinlanishi mumkin. 358. Urush davrida harbiy xizmatchilarni isteʼfoga chiqarish vazirlik rahbari yoki u tomonidan tayinlangan boshqa mansabdor shaxslar tomonidan amalga oshiriladi. 359. Harbiy xizmatchilar sodir etgan huquqbuzarliklar uchun Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq intizomiy, moddiy, fuqarolik-huquqiy, maʼmuriy va jinoiy javobgarlikka tortiladi. 360. Mazkur Nizom talablarini buzishda aybdor deb topilgan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq javobgarlikka tortiladi. Oliy harbiy taʼlim muassasasida kursant sifatida harbiy xizmatni oʻtash toʻgʻrisidaKONTRAKTSeriya DA №0000001.____________________________________________________________________________________kursantning harbiy unvoni, familiyasi, ismi, otasining ismi____________________________________________________________________________________tugʻilgankun, oy va yiliOʻzbekiston Respublikasi bilan (keyingi oʻrinlarda — Davlat)___________________________________________________________________________________boshligʻioliy harbiy taʼlim muassasasining nomi_______________________________________________________________________________ vakilligidaoliy harbiy taʼlim muassasasi boshligʻining harbiy unvoni, ismi va otasining ismining bosh harflari, familiyasi_______________________________________________________________________ da ixtiyoriy ravishdaoliy harbiy taʼlim muassasasi___________________________________________________________________________ muddat davomidakontrakt muddatioʻqish muddati davomida kursant sifatida harbiy xizmatni oʻtash toʻgʻrisida mazkur kontraktni tuzdilar.2.____________________________________________________________________________________kursantning ism va otasining ismining bosh harflari, familiyasi,oʻziga quyidagi majburiyatlarni oladi:a) Oʻzbekiston Respublikasining suvereniteti va hududiy yaxlitligining himoyachisi — keyinchalik ofitser sifatida xizmatni davom ettirishda harbiy va maxsus zaruriy bilim hamda malakalarga ega boʻlish uchun vijdonan yondashish va ularni mukammal oʻzlashtirish;b) ushbu kontraktda belgilangan oʻqish muddati davomida kursant sifatida harbiy xizmatni oʻtash. Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligi va boshqa normativ-huquqiy hujjatlari hamda oliy harbiy taʼlim muassasa boʻysunadigan vazirlik yoki idora rahbarining buyruqlarida belgilangan barcha umumiy, lavozimi boʻyicha va maxsus majburiyatlarni vijdonan bajarish;v) oʻqish muddati tugagach, u yuborilishi lozim boʻlgan vazirlik yoki idora bilan ofitserlar tarkibiga mansub lavozimlarda harbiy xizmatni oʻtash uchun besh yil muddatga kontrakt tuzish yoki besh kalendar yil davomida ofitserlar tarkibi lavozimlarida xizmatni oʻtash;g) qonunchilik hujjatlariga rioya etish, oʻz mansab yoki harbiy xizmat (xizmat) majburiyatlarini begʻaraz, xolisona, vijdonan bajarish hamda korrupsiyaga oid biror-bir huquqbuzarlikni sodir etishdan yoki bunday huquqbuzarliklarni sodir etish uchun shart-sharoitlar yaratadigan boshqa har qanday harakatlardan oʻzini tiyish;d) korrupsiyaga oid huquqbuzarlik haqida xabar berish yoki korrupsiyaga qarshi kurashishga koʻmaklashish;e) qimor va tavakkalchilikka asoslangan boshqa oʻyinlarda, shu jumladan, axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalangan holda ishtirok etmaslik;j) xizmatni oʻtash vaqtida kun tartibi, xizmat (ish) vaqti reglamentida nazarda tutilmagan boshqa har qanday tadbirlarni oʻtkazmaslik;z) Internet jahon axborot tarmogʻiga harbiy xizmatga oid maʼlumot va materiallarni, shuningdek, harbiy qism, boshqaruv organi, harbiy xizmat nazarda tutilgan vazirlik yoki idoraning harbiy tuzilmasiga mansubligini oshkor etuvchi axborotni (foto, video, matn va boshqalar) joylashtirmaslik, matbuot xizmatlari tomonidan chop etilgan materiallar bundan mustasno;i) giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalarni isteʼmol qilmaslik;k) oʻziga tegishli boʻlmagan va boshqarish huquqi berilmagan yoki spirtli ichimliklarni isteʼmol qilgan holda avto va mototransport vositalarini boshqarmaslik;l) xizmatni oʻtash vaqtida diniy rasm-rusumlar va marosimlarni bajarmaslik, qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan alohida hollar bundan mustasno;m) harbiy xizmat nazarda tutilgan vazirlik yoki idoraning harbiy qismi, boshqaruv organi, muassasasining binolarida va hududida diniy rasm-rusumlar va marosimlarni tashkil etmaslik, diniy mazmundagi materiallar va buyumlarni saqlamaslik, xizmat majburiyatlarini amalga oshirish bilan bogʻliq hollar bundan mustasno;quyidagi huquqlarga ega:a) harbiy xizmat shartlarida belgilangan cheklovlarni hisobga olgan holda Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida koʻrsatilgan huquq va erkinliklardan foydalanish;b) shaxsiyatiga nisbatan hurmat, komandirlar (boshliqlar) va boshqa mansabdor shaxslar tomonidan unga nisbatan haqqoniy munosabatda boʻlish;v) qonunchilikda belgilangan tartibda, davlat hisobidan oʻrnatilgan meʼyorlarga koʻra moliyaviy va moddiy tomondan taʼminlanish;g) qonunchilikka muvofiq nafaqa bilan taʼminlanish, ijtimoiy va huquqiy himoyalanish;d) Oʻzbekiston Respublikasida oʻrnatilgan standartlar talablariga muvofiq taʼlim olish;e) hayotini va sogʻligʻini saqlash;j) Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining harbiy xizmatni oʻtash tartibi toʻgʻrisidagi nizomda belgilangan tartib va shartlarga muvofiq kontrakt tuzish va uni bekor qilish;z) texnik xavfsizlik va gigiyena talablariga javob beruvchi xizmat sharoitlariga ega boʻlish;i) davlat tomonidan sugʻurtalanish;k) harbiy xizmat majburiyatlarini bajarish bilan bogʻliq holda kelib chiqqan nizolarni tomonlarning kelishuvi yoki sud orqali hal qilish;l) qonunchilikda belgilangan boshqa kafolat va kompensatsiya toʻlovlarini olish.3. Davlat qonunchilikka muvofiq holda oʻziga quyidagi majburiyatlarni oladi:a) ushbu kontraktni tuzgan kursant va uning oila aʼzolarining huquqlarini taʼminlash;b) kursantning zamonaviy standartlar talablariga javob beruvchi harbiy va maxsus taʼlim olishini taʼminlash;v) kursantning oʻqishi va yashashi uchun zarur sharoitlar yaratish;g) kursantning sugʻurtalanishini taʼminlash;d) kursantni belgilangan pul va moddiy taʼminot bilan taʼminlash;e) kursantning harbiy xizmat majburiyatlarini bajarish vaqtida sogʻligʻiga yetkazilgan zararni qoplab berishni taʼminlash;j) kursantning oliy harbiy taʼlim muassasasida oʻqish muddati tugagach, ofitserlar tarkibiga mansub lavozimlarda harbiy xizmatni oʻtash imkoniyatini yaratish;quyidagi huquqlarga ega:a) xizmatni oʻtash sharoitlaridan kelib chiqqan holda kursantni qonunchilikda belgilangan alohida huquq va erkinliklardan cheklash;b) Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining harbiy xizmatni oʻtash tartibi toʻgʻrisidagi nizomda belgilangan tartib va shartlarga muvofiq kontrakt tuzish va uni bekor qilish;v) kursant bilan kelib chiqqan nizolarni tomonlarning kelishuvi yoki sud orqali hal qilish;g) kursantni Oʻzbekiston Respublikasining mustaqilligi va hududiy yaxlitligini himoya qilish boʻyicha jangovar-xizmat vazifalarini bajarishga yuborish;d) oliy harbiy taʼlim muassasasida oʻqish muddati tugagach, kursantni Qurolli Kuchlar manfaatlaridan kelib chiqqan holda Oʻzbekiston Respublikasining istalgan hududiga ofitser sifatida harbiy xizmatni oʻtash uchun yuborish.4. Davlat manfaatlarini himoya qiluvchi mansabdor shaxsning majburiyatlari:a) oliy harbiy taʼlim muassasasiga oʻqishga kiruvchi nomzodni oʻqish va keyinchalik harbiy xizmatni oʻtash shartlari bilan tanishtirish;b) nomzodni harbiy xizmatning zararli va xavfli sharoitlari, kasbiy kasallikka chalinishi mumkinligi hamda harbiy xizmatni bajarish bilan bogʻliq huquqiy cheklovlar haqida ogohlantirish.5. Kontrakt shartlarini bajarmagan taqdirda tomonlar Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan tartibda javobgarlikni oʻz zimmasiga oladi.6. Ushbu kontrakt tomonlar imzolagan kundan boshlab kuchga kiradi.7. Kontrakt qonunchilikda belgilangan tartibda bekor qilinishi mumkin.8. Kontrakt ikki nusxada tuzildi va qayd etildi: 1-nusxa harbiy xizmatchining shaxsiy hujjatlari yigʻmajildida saqlanadi, 2-nusxa harbiy xizmatchiga topshirildi.9. Tomonlar__________________________________________________________________________harbiy xizmatchining harbiy unvoni, imzosi,familiyasi, ismi, otasining ismivakolatli mansabdor shaxsning lavozimi,_____________________________________(M.Oʻ.)_____________________________________sanaharbiy unvoni, imzosi, familiyasi, ismi, otasining ismi_____________________________________sanaMazkur kontraktning kuchga kirganligi toʻgʻrisidagi buyruq ________________________________________________________________________________________________________________________tegishli mansabdor shaxsning buyrugʻi sanasi va raqamiMazkur kontrakt _____________________________________________________________ sabablikontraktni amalda bekor qilish uchun asos_____________________________________________________________________________bekor qilindi.kontraktni bekor qilish sanasi Uzoq muddatli kurslar va dasturlar doirasida harbiy xizmatchilarni xorijda tayyorlash toʻgʻrisidaMAXSUS KONTRAKTSeriya SA №000000Ushbu kontrakt keyingi oʻrinlarda “vazirlik” deb nomlanuvchi bir tomondan,______________________________________________________________________________________ bilanharbiy xizmat koʻzda tutilgan vazirlikning, idoraning nomi_______________________________________________________________________________ vakilligidaegallab turgan lavozimi, harbiy unvoni, familiyasi, ismi, otasining ismiva ikkinchi tomondan, keyingi oʻrinlarda “tahsil oluvchi” deb nomlanuvchi harbiy xizmatchi____________________________________________________________________________________________kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchining familiyasi, ismi, otasining ismi, shaxsiy guvohnomasi (pasporti yoki identifikatsiyalovchi ID kartasi) raqami, qachon va kim tomonidan berilganbilan quyidagilar toʻgʻrisida tuzildi:1. KONTRAKTNING PREDMETI1.1. Ushbu kontraktga muvofiq vazirlik tahsil oluvchini oldindan kelishib olingan muddat va ixtisoslik boʻyicha ________________________________________________________________________ gaharbiy xizmatchi oʻqishga yuborilayotgan oʻquv muassasa va davlatning nomioʻqishga yuborilishini tashkillashtirish, oʻqish tugaganidan soʻng tahsil oluvchiga Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi qonunchiligiga muvofiq oʻrnatilgan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida ixtisosligi boʻyicha harbiy xizmatni oʻtash imkoniyatini berish majburiyatini oladi.1.2. Tahsil oluvchi oʻziga taʼlim olish, tadbir tashkilotchilari tomonidan koʻzda tutilgan oʻquv dasturini samarali oʻzlashtirish, harbiy-hisob ixtisosliklar boʻyicha zarur nazariy va amaliy koʻnikma va bilimlarni olish, shuningdek, oʻqish muddati tugagach, Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida kamida besh yil harbiy xizmatni oʻtash, toʻrt va undan ortiq kalendar yili davomida tayanch maʼlumotini olgan taqdirda esa Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida kamida oʻn yil harbiy xizmatni oʻtash majburiyatini oladi.2. TOMONLARNING HUQUQLARI VA MAJBURIYATLARI2.1. Tahsil oluvchi quyidagi huquqlarga ega:a) davomi va muddatlari taʼlim muassasasining dasturi bilan belgilangan kanikulyar taʼtillar;b) vazirlik rahbariyati bilan kelishilgan holda tahsil olayotgan davlat hududida oʻz hisobidan taʼtilni oʻtkazish;v) taʼlim muassasasida oʻrnatilgan meʼyorlarga muvofiq turarjoy xonalaridan (yotoqxonalaridan) foydalanish;g) taʼlim olish davrida ushbu davlatning harbiy xizmatchilari tegishli toifasi uchun belgilangan meʼyorlar boʻyicha ovqatlanish;d) taʼlim muassasasining tibbiy boʻlinmasida bepul tibbiy va ambulator davolanish.2.2. Tahsil oluvchining majburiyatlari:a) taʼlim dasturini toʻliq oʻzlashtirish, oʻrganilayotgan ixtisoslik boʻyicha dastur bilan koʻzda tutilgan koʻnikma va bilimlarni egallash;b) xorijiy davlatning hududida tahsil olish vaqtida qonunlarga amal qilish, ushbu mamlakat xalqlarining anʼanalarini hurmat qilish, koʻrsatilgan davlatda chet el fuqarolarining yashash va harakatlanish qoidalariga rioya etish, harbiy intizom va taʼlim muassasasida oʻrnatilgan ichki kun tartibining talablariga amal qilish; v) vazirlik tomonidan tayinlangan milliy guruh sardorining qonunchilikka zid boʻlmagan talablarini soʻzsiz bajarish;g) belgilangan tartibda va tasdiqlangan muddatlarda qoʻshinlardagi amaliyotni oʻtash;d) oʻqish boshlanishiga qadar va taʼtillardan taʼlim muassasasiga kechikmasdan yetib kelish;e) oʻqish boshlanishiga qadar taʼlim muassasasiga yetib kelganda oʻzi bilan pasport yoki identifikatsiyalovchi ID karta hamda tegishli shartnomalar va kontraktlarda koʻrsatilgan boshqa hujjatlarni olib kelish;j) unga oʻqish jarayonida ishonib topshirilgan vazirlik va taʼlim muassasasining mulki, shuningdek, boshqa mulkka nisbatan ehtiyotkorona munosabatda boʻlish va but saqlanishini taʼminlash;z) oʻqish tugagach, Oʻzbekistonga kelgan kuni xizmatni davom ettirish uchun vazirlikka yetib kelish;i) qonunchilik hujjatlariga rioya etish, oʻz mansab yoki harbiy xizmat (xizmat) majburiyatlarini begʻaraz, xolisona, vijdonan bajarish hamda korrupsiyaga oid biror-bir huquqbuzarlikni sodir etishdan yoki bunday huquqbuzarliklarni sodir etish uchun shart-sharoitlar yaratadigan boshqa har qanday harakatlardan oʻzini tiyish;k) korrupsiyaga oid huquqbuzarlik haqida xabar berish yoki korrupsiyaga qarshi kurashishga koʻmaklashish;l) qimor va tavakkalchilikka asoslangan boshqa oʻyinlarda, shu jumladan, axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalangan holda ishtirok etmaslik;m) xizmatni oʻtash vaqtida kun tartibi, xizmat (ish) vaqti reglamentida nazarda tutilmagan boshqa har qanday tadbirlarni oʻtkazmaslik;n) Internet jahon axborot tarmogʻiga harbiy xizmatga oid maʼlumot va materiallarni, shuningdek, harbiy qism, boshqaruv organi, harbiy xizmat nazarda tutilgan vazirlik yoki idoraning harbiy tuzilmasiga mansubligini oshkor etuvchi axborotni (foto, video, matn va boshqalar) joylashtirmaslik, matbuot xizmatlari tomonidan chop etilgan materiallar bundan mustasno;o) giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalarni isteʼmol qilmaslik;p) oʻziga tegishli boʻlmagan va boshqarish huquqi berilmagan yoki spirtli ichimliklarni isteʼmol qilgan holda avto va mototransport vositalarini boshqarmaslik;r) xizmatni oʻtash vaqtida diniy rasm-rusumlar va marosimlarni bajarmaslik, qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan alohida hollar bundan mustasno;s) harbiy xizmat nazarda tutilgan vazirlik yoki idoraning harbiy qismi, boshqaruv organi, muassasasining binolarida va hududida diniy rasm-rusumlar va marosimlarni tashkil etmaslik, diniy mazmundagi materiallar va buyumlarni saqlamaslik, xizmat majburiyatlarini amalga oshirish bilan bogʻliq hollar bundan mustasno;2.3. Vazirlik oʻz zimmasiga quyidagi majburiyatlarni oladi:a) harbiy xizmatchi xorijga oʻqishga yuborilgan butun davr uchun oʻqitish qiymatini toʻlash bilan bogʻliq boʻlgan masalalarni hal etish;b) tahsil oluvchining qoʻshinlardagi amaliyotini (ishlab chiqarish amaliyotini) taʼminlash;v) zaruriyat tugʻilganda taʼlim muassasalariga tegishli boʻlmagan harbiy-tibbiy muassasalarda tahsil oluvchining davolanishini toʻlash.2.4. Vazirlik quyidagi huquqlarga ega:a) tahsil oluvchi oʻqishining borishi, oʻzlashtirishi va harbiy intizomi holatini nazorat qilish;b) tegishli shartnomalar va kontraktlarda koʻrsatilgan oʻqitish shartlariga koʻra tahsil oluvchidan Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida yoki oʻqish joyi boʻyicha qoʻshinlardagi amaliyotni oʻtashni talab qilish;v) tahsil oluvchini taʼlim muassasasidan vaqtincha chaqirib olish;g) tahsil oluvchidan baholash vedomostlari va sinov sessiyalarini topshirish natijalarini taqdim etishni talab qilish.3. OʻQISHNI MUDDATIDAN OLDIN TUGATISH SHARTLARI3.1. Tahsil oluvchining taʼlim olishi quyidagi holatlarda muddatidan oldin tugatilishi mumkin:a) tahsil oluvchining oʻzlashtirmasligi;b) tahsil oluvchida mazkur kontraktning 2.2-bandi “e” kichik bandida koʻrsatilgan hujjatlarning yoʻqligida;v) oʻqishning boshlanishiga 7 kundan ortiq kechikib kelish;g) oʻqish vaqtida tahsil oluvchi sogʻligʻining yomonlashishi, natijada sogʻligʻining holatiga koʻra kelgusida ixtisosligi boʻyicha xizmatni oʻtashga (oʻqishga) yaroqsiz deb topilsa yoki tahsil oluvchining kasalligi oqibatida, agar kasallik muddati 2 oydan ortiq boʻlsa;d) tahsil oluvchi mazkur kontraktning 2.2-bandi “b” kichik bandida bayon etilgan talablarni bajarmaganida.3.2. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining tegishli qarorlari qabul qilingan holatda tahsil oluvchining taʼlim olishi muddatidan oldin tugatilishi mumkin.4. KONTRAKT SHARTLARINI BUZISH YUZASIDAN JAVOBGARLIK4.1. Mazkur kontraktning 3.1-bandi “a”, “b”, “v”, “d” kichik bandlarida koʻzda tutilgan asoslar boʻyicha, shuningdek, tahsil oluvchi sogʻligʻining yomonlashishi yoki kasalligi uning aybi bilan olingan jarohatlanish yoxud harbiy xizmat vazifalarini bajarishdan boʻyin tovlashga yoʻnaltirilgan boshqa harakatlar natijasida kelib chiqqan, oilaviy sharoitiga koʻra taʼlim olish muddatidan oldin tugatilgan hollarda tahsil oluvchi tomonidan vazirlikka uning taʼlimi uchun sarflangan haqiqiy xarajatlar summasi, shu jumladan, transport va boshqa xarajatlar uch barobar miqdorida qoplanadi. Bunda xalqaro harbiy hamkorlik dasturlari doirasida Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari harbiy xizmatchilari xorijiy hamkor davlat tomonidan bepul yoki imtiyozli asosda oʻqitilsa (tayyorlansa), u holda mazkur xorijiy davlat tomonidan oʻqitish uchun sarflangan barcha xarajatlar Oʻzbekiston Respublikasining xarajatlari hisoblanib, taʼlim oluvchidan tegishli vazirliklar tarkibidagi taʼlim muassasasi tomonidan oʻqitish uchun sarflangan xarajatlar summasiga teng pul mablagʻlarining uch barobar miqdori undiriladi.4.2. Agar oʻqish tugagandan soʻng harbiy xizmatchi Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida besh yillik, toʻrt va undan ortiq kalendar yil davomida tayanch maʼlumotni olgan taqdirda esa — oʻn yillik muddat yakunigacha xizmatni tugatsa, tahsil oluvchi vazirlikka uning taʼlimi uchun sarflangan xarajatlarni uch barobar miqdorida qoplaydi, sogʻligʻining yomonlashgani sababli (agar kasalligi uning aybisiz olingan jarohatlanish yoxud harbiy xizmat vazifalarini bajarishdan boʻyin tovlashga yoʻnaltirilgan boshqa harakatlar boʻyicha kelib chiqmagan boʻlsa); shtatlarning qisqartirilishi munosabati bilan (kelgusi harbiy xizmatda undan foydalanish imkoni boʻlmasa); davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnomani berish rad etilganda yoki ushbu ruxsatnomadan mahrum qilinganda xizmatdan boʻshatish holatlari bundan mustasno.Qoplash summasi oʻqish yoki tayyorgarlik muddati tugagandan soʻng xizmat vaqtini hisobga olgan holda majburiy xizmat vaqtining qolgan vaqtiga mutanosib ravishda hisoblab aniqlanadi.Agar taʼlim oluvchi xorijiy hamkor davlat tomonidan bepul yoki imtiyozli asosda oʻqitilsa (tayyorlansa), u holda mazkur xorijiy davlat tomonidan oʻqitish uchun sarflangan barcha xarajatlar Oʻzbekiston Respublikasining xarajatlari hisoblanib, taʼlim oluvchidan Oʻzbekiston Respublikasining tegishli normativ-huquqiy hujjatlarida belgilangan tartibda pul mablagʻlari undiriladi.5. QOʻSHIMCHA SHARTLAR5.1. Mazkur kontrakt tomonlar uni imzolagan vaqtdan kuchga kiradi va ular oʻz majburiyatlarini toʻla ijro etishiga qadar amal qiladi.5.2. Mazkur kontraktni muddatidan oldin bekor qilish 4.1 va 4.2-bandlari bilan belgilangan oqibatlarga olib keladi.6. TOMONLARNING MANZILLARI VA REKVIZITLARIVazirlik uchunTahsil oluvchi__________________________________________________________________________egallab turgan lavozimi,harbiy unvoni, familiyasi, ismi va otasining ismining bosh harflari__________________________________________________________________________harbiy unvoni, familiyasi, ismi va otasining ismining bosh harflariimzo va sana_____________________________________imzo va sana(M.Oʻ.) 1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2006-yil 14-yanvardagi “Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining harbiy xizmatni oʻtash tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi PQ-257-son qarori. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2010-yil 24-dekabrdagi “Oʻzbekiston Respublikasining 2011-yilgi asosiy makroiqtisodiy koʻrsatkichlari prognozi va Davlat budjeti parametrlari toʻgʻrisida”gi PQ-1449-son qaroriga 31-ilovaning 1-bandi. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 15-fevraldagi “Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining harbiy xizmatni oʻtash tartibi toʻgʻrisidagi nizomga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi PQ-3537-son qarori. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 25-dekabrdagi “Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida tinchlik va urush davrida tibbiy koʻrikdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi PQ-4076-son qarorining 2-bandi va 2-ilovasi.