Quyi boʻgʻinda suv resurslarini boshqarish tizimini yanada takomillashtirish hamda sohaning xususiy sektor uchun jozibadorligini oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2025-10-14)

Suvdan oqilona foydalanish va suv resurslarini samarali boshqarish, suv monitoringi, hisobi va hisobotini yuritishni taʼminlash, shuningdek, ushbu jarayonlarga xususiy sektorni keng jalb qilish maqsadida qaror qilaman: 1. Quyidagilar mazkur qarorni qabul qilishdan koʻzlangan asosiy maqsadli koʻrsatkichlar etib belgilansin: (a) 160 ta “Suv yetkazib berish xizmati” davlat muassasalarining moliyaviy mustaqilligini oshirish, ularda shtatlarni egiluvchan boshqarish tizimini joriy qilish hamda moddiy-texnik bazasini mustahkamlash; (b) Jizzax, Qashqadaryo, Navoiy, Namangan, Samarqand va Sirdaryo viloyatlaridagi nasos stansiyalarining 50 foizini 2026-yilda davlat-xususiy sheriklik asosida boshqaruvga berish; (v) suv xoʻjaligi obyektlarini davlat-xususiy sheriklik asosida boshqaruvga berish boʻyicha Namangan viloyatining namunali tajribasini inobatga olgan holda 2027-yil yakuniga qadar viloyatdagi 100 foiz nasos stansiyalari davlat-xususiy sheriklik asosida boshqaruvga berilishini taʼminlash; (g) “Suvchilar maktabi” loyihasi doirasida 141 ta tumanda kamida 3,5 ming gektar yer maydonida oʻquv dala-shiyponlarini tashkil etish; (d) suv resurslarini boshqarish va ularning hisobini shaffof yuritish boʻyicha Doʻstlik tumanida amalga oshiriladigan tajriba-sinov loyihasi doirasida: (i) 437 ta fermer xoʻjaligi tomonidan foydalanilgan suv hajmi va suv isteʼmolini shaffof kuzatib borish, ajratilgan suv resurslarini belgilangan limitlar doirasida yetkazib berish; (ii) 1 804 ta “aqlli” suv hisoblagich uskunalarini oʻrnatish hamda yiliga 107 million kub metrgacha yoki 33 foiz suv resurslarini iqtisod qilish; (iii) sugʻorish tarmoqlarining 159 km qismini betonlashtirish va 541 km qismini texnik soz holatga keltirish. 2. Quyidagilar “Suv yetkazib berish xizmati” davlat muassasalari (keyingi oʻrinlarda — Suv yetkazib berish xizmatlari) faoliyatini yanada takomillashtirishning ustuvor yoʻnalishlari etib belgilansin: (a) ehtiyoj va moliyaviy imkoniyatlarni inobatga olgan holda shtatlarni egiluvchan boshqarish tizimini joriy qilish; (b) suv resurslaridan oqilona foydalanishidan kelib chiqib, Suv yetkazib berish xizmatlari xodimlari faoliyatining eng muhim samaradorlik koʻrsatkichlari (KPI)ni belgilash va ular asosida ragʻbatlantirish tizimini yoʻlga qoʻyish; (v) Suv yetkazib berish xizmatlarining moliyaviy mustaqilligini oshirish va moddiy-texnik bazasini mustahkamlash. 3. Suv yetkazib berish xizmatlari faoliyati samaradorligini oshirish maqsadida, ularga quyidagi qoʻshimcha vakolatlar berilsin: (a) moliyaviy holatdan kelib chiqib hamda mavsumga qarab mustaqil ravishda shtat birliklari sonini belgilash; (b) suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliqdan Davlat budjetiga tushgan tushumning 40 foizi miqdoridagi mablagʻlar hisobidan moddiy-texnik bazani mustahkamlash, shu jumladan, quyidagilarni moliyalashtirish uchun mablagʻlarni mustaqil yoʻnaltirish: (i) sugʻorish tarmoqlarini betonlashtirish materiallari (sement, qum-shagʻal, tayyor beton va inert materiallari)ni xarid qilish hamda betonlashtirish ishlariga jalb qilingan xodimlarni ragʻbatlantirish; (ii) maxsus texnika (beton aralashtirgich, yuk koʻtargich, yuk avtomobili, ekskavator va boshqalar) xarid qilish; (iii) zarur boʻlgan uskuna va jihozlar (maxsus kiyim-bosh, skuter, velosiped, suv oʻlchash uskunalari, planshet va boshqalar) xarid qilish. 4. Suv xoʻjaligi vazirligi ikki oy muddatda: (a) Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi bilan birgalikda Suv yetkazib berish xizmatlari tomonidan mustaqil ravishda shtat birliklar sonini belgilash tartibini tasdiqlasin va belgilangan tartibda davlat roʻyxatidan oʻtkazsin; (b) Suv yetkazib berish xizmatlari rahbar xodimlari faoliyatining eng muhim samaradorlik koʻrsatkichlari (KPI) asosida baholash tartibi boʻyicha qaror loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritsin. Bunda quyi boʻgʻin xodimlarining suv resurslaridan oqilona foydalanishdan manfaatdorligini oshirish maqsadida 2026-yil 1-yanvardan boshlab tuman uchun olingan suv hajmi hamda yakuniy isteʼmolchilarga yetkazilgan suv hajmi orasidagi farqqa (suv yoʻqotishlariga) mutanosib ravishda xodimlarning lavozim maoshiga oylik ustama belgilash nazarda tutilsin. 5. Namangan viloyati hokimligi va Suv xoʻjaligi vazirligining nasos stansiyalari va ularga biriktirilgan maydonlarda joylashgan sugʻorish tarmoqlarini “bir nasos — bir tizim” tamoyili boʻyicha davlat-xususiy sheriklik asosida boshqaruvga berish, yaʼni suvdan foydalanuvchilarga suvni bevosita xususiy sherik tomonidan yetkazib berish tizimini (Chortoq tajribasi) yoʻlga qoʻyish boʻyicha taklifi maʼqullansin. 6. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq Chortoq tajribasi doirasida: (a) nasos stansiyalari va sugʻorish tarmoqlari agar ularga sugʻorish uchun biriktirilgan maydonlarda bir nechta suv isteʼmolchilari mavjud boʻlsa, ular orasidan kelishilgan holda bitta talabgorga istisno tariqasida davlat-xususiy sheriklik asosida boshqaruvga toʻgʻridan-toʻgʻri beriladi; (b) nasos stansiyalari va sugʻorish tarmoqlari agar ularga sugʻorish uchun biriktirilgan maydonlarda bitta suv isteʼmolchisi mavjud boʻlsa, unga istisno tariqasida davlat-xususiy sheriklik asosida boshqaruvga toʻgʻridan-toʻgʻri beriladi; (v) davlat-xususiy sheriklik asosida boshqaruvga olingan sugʻorish tarmoqlariga oʻrnatilgan va soliq organlarining maʼlumotlar bazasi bilan integratsiya qilingan suvni real vaqt rejimida oʻlchash qurilmalari orqali hisoblangan suv soligʻi tushumining 40 foizi Suv yetkazib berish xizmatlari tomonidan xususiy sherikka toʻlab beriladi; (g) suv xoʻjaligi obyektlarini davlat-xususiy sheriklik asosida boshqaruvga olgan xususiy sherik zimmasiga, shu jumladan, quyidagi majburiyatlar yuklanadi: (i) suv isteʼmolchilari va aholi tomorqalarini belgilangan tartibda suv olish limiti doirasida suv bilan taʼminlash; (ii) mavjud barcha suv xoʻjaligi obyektlarini davlat sherigi bilan kelishilgan holda boshqarish; (iii) suv hisobi va hisobotining, shu jumladan, avtomatlashtirilgan tizimlar orqali toʻliq yuritilishini taʼminlash; (iv) xizmat koʻrsatish hududidagi barcha suv xoʻjaligi obyektlarini bosqichma-bosqich modernizatsiya qilish. 7. Suv xoʻjaligi vazirligi Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Jizzax, Qashqadaryo, Navoiy, Namangan, Samarqand va Sirdaryo viloyatlari hokimliklari bilan birgalikda suv omborlari va yirik kanallarni toʻyintiruvchi nasoslardan tashqari: (a) 2026-yilda Jizzax, Qashqadaryo, Navoiy, Namangan, Samarqand va Sirdaryo viloyatlarida nasos stansiyalarining 50 foizi; (b) 2027-yil yakuniga qadar Namangan viloyatida 100 foiz nasos stansiyalari davlat-xususiy sheriklik asosida boshqaruvga berilishini taʼminlasin. 8. Suv xoʻjaligi vazirligi Iqtisodiyot va moliya vazirligi, “Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti” milliy tadqiqot universiteti, “Agrobank” ATB bilan birgalikda 2025-yil 1-noyabrdan boshlab suv xoʻjaligi sohasi, dehqon va fermer xoʻjaliklari vakillariga Chortoq tajribasi asosida nasos stansiyalari va sugʻorish tarmoqlarini davlat-xususiy sheriklik asosida boshqaruvga berishning mazmun va mohiyati, afzalliklari hamda tartib va shartlarini tushuntirish boʻyicha alohida reja-grafik asosida seminar-treninglar tashkil qilib borsin. 9. “Agrobank” ATBga 2025-2026-yillarda “Suvchilar maktabi” loyihasi doirasida har bir tumanda bittadan fermer xoʻjaligining paxta va gʻalla maydonlarida zamonaviy suv tejovchi texnologiyalarni joriy qilish hamda oʻquv dala-shiyponlarini tashkil etish boʻyicha namunaviy loyihalarni amalga oshirish tavsiya etilsin. 10. Suv xoʻjaligi vazirligi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyat hokimliklari hamda “Agrobank” ATB bilan birgalikda bir oy muddatda oʻquv dala-shiyponlarida seminar-treninglar tashkil etish boʻyicha reja-grafikni tasdiqlasin. Bunda tuman hokimlari seminar-treninglarda dehqon va fermer xoʻjaliklari vakillarining ishtirokini taʼminlashga masʼul hisoblanadi. 11. Suv xoʻjaligi vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, “Agrobank” ATB, Oʻzbekiston fermerlari kengashi hamda Jizzax viloyati hokimligining suv resurslaridan oqilona foydalanish maqsadida Doʻstlik tumanida 2026-yil 1-yanvardan boshlab ilgʻor xorijiy tajriba asosida Suv resurslarini boshqarishni avtomatlashtirish va hisobini yuritish boʻyicha tajriba-sinov loyihasi (keyingi oʻrinlarda — Tajriba-sinov loyihasi)ni amalga oshirish boʻyicha taklifi maʼqullansin. 12. Quyidagilar: (a) Tajriba-sinov loyihasining texnik-iqtisodiy asoslari ishlab chiqilgani va davlat ekspertizasidan oʻtkazilgani; (b) Tajriba-sinov loyihasi qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtiruvchilar kooperativi (keyingi oʻrinlarda — Kooperativ)ni tashkil qilgan holda davlat-xususiy sheriklik asosida amalga oshirilishi, bunda Kooperativning Tajriba-sinov loyihasini amalga oshirish bilan bogʻliq xarajatlarini moliyalashtirish maqsadida “Agrobank” ATB tomonidan imtiyozli kredit ajratilishi maʼlumot uchun qabul qilinsin. 13. Adliya vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Oʻzbekiston fermerlari kengashi va Jizzax viloyati hokimligi Doʻstlik tumanida Kooperativ tashkil etilishiga koʻmaklashsin. 14. Belgilansinki, Kooperativ tashkil etilgandan soʻng yangi hisobot yilidan boshlab “Doʻstlik tumani suv yetkazib berish xizmati” davlat muassasasining vazifa va funksiyalari Kooperativga oʻtkaziladi. 15. Suv xoʻjaligi vazirligi ikki oy muddatda Tajriba-sinov loyihasini amalga oshirish yuzasidan Kooperativ bilan toʻgʻridan-toʻgʻri muzokaralar oʻtkazish asosida quyidagilarni nazarda tutuvchi davlat-xususiy sheriklik bitimi tuzilishini taʼminlasin: (a) irrigatsiya tizimi va fermerlararo sugʻorish tarmoqlaridagi suv taqsimlash va suv olish joylarini suvni boshqarish va hisobini yuritishning muqobil energiya manbalari asosida ishlaydigan avtomatlashgan zamonaviy qurilmalar bilan jihozlash; (b) Kooperativ tomonidan kamida 21 million AQSH dollari miqdorida investitsiya kiritish; (v) ajratilgan suv resurslarini belgilangan suv olish limitlari doirasida har bir isteʼmolchiga yetkazib berish hamda irrigatsiya tizimi va fermerlararo sugʻorish tarmoqlarini texnik soz holda saqlash; (g) har bir isteʼmolchi tomonidan foydalanilgan suv hajmi toʻgʻrisidagi tegishli maʼlumotlarni suv xoʻjaligi hamda soliq organlariga taqdim qilib borish; (d) real vaqt rejimida suv isteʼmolini shaffof kuzatish imkonini beruvchi “Vaziyatlar markazi” axborot tizimini yaratish hamda Suv xoʻjaligi vazirligining maʼlumotlar bazasiga integratsiya qilish; (j) suv isteʼmolchilariga suvni yetkazib berish xizmatlari boʻyicha toʻlov miqdorini Kooperativ aʼzolarining umumiy yigʻilish qaroriga muvofiq belgilash va boshqa suv xoʻjaligi xizmatlarini koʻrsatish. 16. Quyidagilar Kooperativni moliyalashtirish manbalari hisoblanadi: (a) suv isteʼmolchilariga koʻrsatilgan suv xoʻjaligi xizmatlari uchun toʻlovlardan tushadigan mablagʻlar; (b) 2026-2027-yillarda suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliqning “Doʻstlik tumani suv yetkazib berish xizmati” davlat muassasasiga tushishi belgilangan qismi; (v) Kooperativ va suv isteʼmolchilari oʻrtasida suv yetkazib berish boʻyicha tuzilgan shartnomalar shartlarini buzganlik uchun undiriladigan jarimalarning Suv xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Suv xoʻjaligini rivojlantirish jamgʻarmasiga yoʻnaltiriladigan qismining 40 foizi; (g) xalqaro moliya institutlarining grantlari, jismoniy va yuridik shaxslarning homiylik xayriyalari hamda qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalardan tushadigan mablagʻlar. 17. Suv xoʻjaligi vazirligi Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan birgalikda uch oy muddatda suv xoʻjaligi obyektlarini davlat-xususiy sheriklik asosida boshqaruvga berish reglamenti hamda tegishli hujjatlar (konsepsiya, loyihani baholash hujjati, moliyaviy model, bitim) namunalarini tasdiqlasin va belgilangan tartibda davlat roʻyxatidan oʻtkazsin. 18. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari: (a) Suv yetkazib berish xizmatlariga mahalliy budjetdan ajratiladigan mablagʻlar miqdori hududlar kesimida har yili mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdoriga mutanosib ravishda indeksatsiya qilib borilishini taʼminlasin; (b) bir oy muddatda Suv yetkazib berish xizmatlariga 2025-yil uchun mahalliy budjetdan ajratilgan mablagʻlarni indeksatsiyani hisobga olgan holda belgilangan tartibda qayta hisoblab, ajratilmasdan qolgan qismi ajratilishini taʼminlasin. 22. Suv xoʻjaligi vazirligi Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan birgalikda 2026-yil yakuniga qadar Tajriba-sinov loyihasini respublikaning boshqa hududlarida joriy etish maqsadga muvofiqligi toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritsin. 23. Mazkur qaror ijrosini samarali tashkil qilishga masʼul va shaxsiy javobgar etib quyidagilar belgilansin: (a) Bosh vazir oʻrinbosari J. Xodjayev, suv xoʻjaligi vaziri Sh. Xamrayev — belgilangan topshiriq va vazifalarning oʻz vaqtida bajarilishi hamda maqsadli koʻrsatkichlarga erishilishini har oyda muhokama qilib, tizimli nazorat oʻrnatishga; (b) Hisob palatasi raisining birinchi oʻrinbosari M. Abdullayev — Suv yetkazib berish xizmatlarining faoliyati samaradorligini, shu jumladan, moddiy-texnik resurslardan mustaqil foydalanishini taʼminlashga; (v) iqtisodiyot va moliya vaziri oʻrinbosarlari A. Xaydarov, S. Sadullayev — moliyaviy masalalar bilan bogʻliq belgilangan chora-tadbirlarning oʻz vaqtida amalga oshirilishiga; (g) suv xoʻjaligi vaziri Sh. Xamrayev, iqtisodiyot va moliya vaziri oʻrinbosari I. Umrzakov — suv xoʻjaligi obyektlarini davlat-xususiy sheriklik asosida boshqaruvga berishda belgilangan koʻrsatkichlarga erishish hamda bu borada samaradorlikni taʼminlashga. 24. Suv xoʻjaligi vazirligi Adliya vazirligi bilan birgalikda ikki oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin. 25. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining hamda Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga 2-ilovaga muvofiq oʻzgartirishlar va qoʻshimcha kiritilsin. 26. Qaror ijrosi boʻyicha masʼul tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari oʻrinbosari T.N. Butunbayev zimmasiga yuklansin. 1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 5-yanvardagi “Quyi boʻgʻinda suv resurslarini boshqarish tizimini takomillashtirish hamda suv resurslaridan foydalanish samaradorligini oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-5-son qarori 1-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “suv xoʻjaligi tashkilotlari tomonidan qishloq xoʻjaligi mahsulotlari ishlab chiqaruvchilarga suv yetkazib berish xizmatlari uchun toʻlovlarni bekor qilish (2028-yil 1-yanvardan boshlab Doʻstlik tumanidagi qishloq xoʻjaligi mahsulotlari ishlab chiqaruvchilar bundan mustasno). 2. Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 9-fevraldagi 79-son qarori bilan tasdiqlangan “Suv yetkazib berish xizmati” davlat muassasalari toʻgʻrisidagi nizomda: (a) 20-banddagi “25” raqami “50” raqami bilan almashtirilsin; (b) 21-band quyidagi mazmundagi xatboshilar bilan toʻldirilsin: “koʻp yillik mehnati uchun 2026-yil 1-yanvardan boshlab har oylik lavozim maoshiga ustamalar (ragʻbatlantirish koeffitsiyentini inobatga olgan holda lavozim maoshiga nisbatan koeffitsiyentlarda): 1 yildan 5 yilgacha — 0,2; 5 yildan 10 yilgacha — 0,3; 10 yildan 20 yilgacha — 0,4; 20 yildan ortiq — 0,6”; (v) 24-banddagi “50” raqami “100” raqami bilan almashtirilsin.