OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI FUQAROLIK HOLATI DALOLATNOMALARINI YoZISh (FHDY) ORGANLARIDA ISh YuRITISh TARTIBI TOʻGʻRISIDA YOʻRIQNOMANI TASDIQLASh HAQIDA
(resolution, 2014-01-06)

Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organlari faoliyatini yanada takomillashtirish, ish yuritishning yagona uslubini joriy etish, hujjatlarni toʻgʻri va oʻz vaqtida rasmiylashtirish, fuqarolarga malakali huquqiy xizmat koʻrsatishni yaxshilash, ish unumdorligini oshirish maqsadida Adliya vazirligi hayʼati qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish (FHDY) organlarida ish yuritish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnoma ilovaga muvofiq tasdiqlansin va 2006-yil 1-iyundan amalga kiritilsin. 2. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vaziri, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalari boshliqlari: barcha FHDY organlarini va fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish harakatlarini amalga oshirish vakolati berilgan shaharcha, qishloq, ovul fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) ish yuritishni toʻgʻri tashkil etilishi va mazkur Yoʻriqnoma talablariga qatʼiy rioya etishni; joriy yilning may oyida mazkur Yoʻriqnomani amaliyotga tatbiq etish yuzasidan FHDY organlari xodimlari, fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish harakatlarini amalga oshirish vakolati berilgan shaharcha, qishloq, ovul fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) bilan seminar mashgʻulotlarini tashkil etishni taʼminlasinlar. 3. Notariat, FHDY va advokatura boshqarmasi (P. Samatov): 2006-yil may oyida ushbu Yoʻriqnoma qoidalarini qoʻllash boʻyicha seminar oʻtkazishni tashkillashtirsin; fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish (FHDY) organlarida ish yuritishni muntazam ravishda nazorat qilib borishni taʼminlasin. 4. Idoraviy meʼyoriy hujjatlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish boshqarmasi (N. Burxonov) ushbu hayʼat qarorini davlat roʻyxatidan oʻtkazsin va Oʻzbekiston Respublikasi vazirliklari, davlat qoʻmitalari va idoralari normativ-huquqiy hujjatlarining Davlat reyestriga tegishli yozuv kiritsin. 5. Qonun hujjatlarini turkumlash va huquqiy axborot boshqarmasi (U. Ayubov) ushbu hayʼat qarorini “Oʻzbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari toʻplami” — “Sobraniye zakonodatelstva Respubliki Uzbekistan”da nashr etishni taʼminlasin. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi hayʼatining 2000-yil 5-iyundagi 25-sonli qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish (FHDY) organlarida ish yuritish tartibi haqidagi yoʻriqnoma oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 7. Ushbu qarorning ijrosini nazorat qilish vazir oʻrinbosari E. Kanyazov zimmasiga yuklatilsin. Ushbu Yoʻriqnoma Oʻzbekiston Respublikasi Oila kodeksi, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 12-apreldagi 171-son qarori bilan tasdiqlangan “Fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etish qoidalari”ga (bundan buyon matnda “Qoidalar” deb yuritiladi), Adliya vazirligi hayʼatining 2005-yil 27-oktabrdagi 34-sonli qarori bilan tasdiqlangan “Fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organlari toʻgʻrisida”gi Nizomga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organlarida (bundan buyon matnda “FHDY organlari” deb yuritiladi) ish yuritish tartibini belgilaydi. FHDY organlari tizimini tuman va shahar FHDY boʻlimlari, Nikoh uylari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar FHDY arxivlari (bundan buyon matnda “adliya boshqarmasi FHDY arxivi deb yuritiladi) tashkil qiladi. 1. FHDY organlari quyidagi harakatlarni amalga oshiradi: a) tugʻilganlik, oʻlim, nikoh, nikohdan ajralganlik haqidagi dalolatnoma yozuvlarini qayd etish; b) dalolatnoma yozuvlarini tiklash; v) yetarli asoslar mavjud boʻlib, manfaatdor shaxslar oʻrtasida nizo boʻlmaganda, farzandlikka olish, otalikni belgilash, familiya, ism va ota ismini oʻzgartirish, jinsni oʻzgartirish faktlari boʻyicha fuqarolik holati dalolatnomalari yozuvlariga oʻzgartirish, tuzatish va qoʻshimchalar kiritish. 2. Oila kodeksining 203-moddasiga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasining chet elda doimiy yoki vaqtincha yashovchi fuqarolarining fuqarolik holati dalolatnomalari konsul tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari va mazkur Yoʻriqnomaga muvofiq qayd etiladi. Dalolatnoma yozuvlari oilaviy holati va shaxsini tasdiqlovchi hujjatlar asosida qayd etiladi. 3. FHDY organlari tomonidan mazkur Yoʻriqnomaning 1-bandida koʻrsatilgan harakatlarni amalga oshirish natijasida tugʻilganlik, oʻlim, nikoh tuzilganligi, nikohdan ajralganlik haqida gerbli guvohnomalar (dastlabki va takroriy ravishda) beriladi. 4. Gerbli guvohnoma blanklari qatʼiy hisobda turuvchi blanklar hisoblanadi va maʼlum seriya, tartib raqamiga ega boʻlib, Adliya vazirligi buyurtmasiga koʻra faqat Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki huzuridagi “Davlat belgisi” davlat ishlab chiqarish birlashmasi bosma fabrikasida (bundan buyon matnda “Davlat belgisi” bosma fabrikasi deb yuritiladi) muhofazalangan qogʻozlarda tayyorlanadi. Gerbli guvohnomalar blanklarini “Davlat belgisi” bosma fabrikasidan qabul qilish, hisobga olish, saqlash va topshirish (joʻnatish) Adliya vazirligining buyrugʻi bilan tayinlangan masʼul xodimlar zimmasiga yuklatiladi. Gerbli guvohnomalar blanklarini Adliya vazirligidan qabul qilib olish, hisobga olish, saqlash va topshirish Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalari (bundan buyon matnda “adliya boshqarmasi” deb yuritiladi) boshliqlarining buyrugʻi bilan tayinlangan masʼul xodimlar tomonidan amalga oshiriladi. 5. Adliya boshqarmasi boshligʻining buyrugʻi bilan uch kishi (boshqarma boshligʻining FHDY organlariga rahbarlik qiluvchi oʻrinbosari, bosh hisobchi va FHDY ishlari boʻyicha masʼul xodim)dan iborat tarkibda tuzilgan maxsus komissiya gerbli guvohnoma blanklarini qabul qilayotganida oʻramlar sonini, oʻram yorligʻining butunligini, agar buzilgan boʻlsa oʻram yorligʻida koʻrsatilgan guvohnoma raqamlari va soni toʻgʻriligini, guvohnomalar soni yukxat bilan toʻgʻri kelish kelmasligini tekshirishi va bu haqda uch nusxada dalolatnoma tuzishlari zarur. Shuningdek, ushbu komissiya tomonidan FHDY organlarida va shaharcha, qishloq, ovul fuqarolar yigʻinlarida (bundan buyon matnda “QFY” deb yuritiladi) toʻldirish chogʻida buzilgan guvohnomalar dalolatnoma asosida qabul qilib olinadi va 2 nusxada tuzilgan dalolatnoma boʻyicha har yili bir marta yondirib yuborish yoʻli bilan yoʻq qilinadi. Mazkur dalolatnomaning bir nusxasi yillik hisobot bilan Adliya vazirligiga taqdim qilinadi. 6. “Davlat belgisi” bosma fabrikasidan qabul qilingan gerbli guvohnomalar blanklari Adliya vazirligida shu kuniyoq zudlik bilan saqlanishi uchun masʼul shaxs tomonidan, yukxat asosida gerbli guvohnomalar hisobini yuritish daftariga ularning hisobi, guvohnomaning turi, seriyasi, raqami, soni va qabul qilingan vaqti koʻrsatilgan holda kirim qilinadi. 7. Adliya vazirligidan qabul qilingan gerbli guvohnoma blanklari adliya boshqarmasida, shu kuniyoq zudlik bilan saqlanishi uchun masʼul shaxs tomonidan yukxat asosida gerbli guvohnomalar hisobini yuritish daftariga ularning hisobi, guvohnomaning turi, seriyasi, raqami, soni va qabul qilingan vaqti koʻrsatilgan holda kirim qilinadi (1-ilova). Adliya boshqarmasidan qabul qilingan gerbli guvohnomalar FHDY organlarida, FHDY boʻlimlaridan qabul qilingan gerbli guvohnomalar QFY larida xuddi shu tarzda kirim qilinadi (1-ilova). Xuddi shu tartibda gerbli guvohnomalarni hisobga olish va tarqatish daftari Adliya vazirligining Ishlar boshqarmasi tomonidan yuritiladi. Tashqi Ishlar vazirligi konsullik muassasalari gerbli guvohnomalar blankalari bilan, ehtiyojiga qarab, Toshkent shahri uchun tayyorlatilgan seriyadagi gerbli guvohnomalar hisobidan taʼminlanadi. 8. Adliya boshqarmasida gerbli guvohnomalarni FHDY boʻlimlari va Nikoh uylariga, FHDY boʻlimlarida esa FHDY harakatlarini yurituvchi QFY ga tarqatish daftarlari yuritiladi. Ular raqamlanib, tikilib, adliya boshqarmasining rahbariyati tomonidan imzolanib, muhrlanadi (2-ilova). 9. Adliya boshqarmasi FHDY boʻlimlari, Nikoh uylarini gerbli guvohnoma blanklari bilan uch oylik ehtiyoji miqdorida (chorak hisobotini qabul qilgandan keyin) taʼminlaydi va sarflanishi ustidan har chorak hisobotlarini qabul qilishda sarflash daftari bilan taqqoslab tekshirib, nazorat qiladi. Adliya boshqarmasidan gerbli guvohnomalar FHDY organlari rahbarlariga, ular vaqtincha boʻlmaganida (xizmat safari, taʼtil, kasallik va h. k.) tegishli buyruq bilan ularning vazifasini bajarish vaqtincha yuklatilgan xodimga gerbli guvohnomalarni tarqatish daftarida ularning lavozimi, familiyasi yozilib, imzosi qoʻydirilgan holda beriladi. 10. FHDY boʻlimlari QFYlarini har chorakda 1-shakl hisobotini qabul qilgandan keyin, bir choraklik ehtiyoji miqdorida gerbli guvohnoma blanklari bilan taʼminlaydi va sarflanishi ustidan har oylik 97-shakl hisobotini qabul qilishda sarflash daftari bilan solishtirib nazorat qiladi. FHDY boʻlimlaridan gerbli guvohnomalar QFY raislariga, ular vaqtincha boʻlmaganida (xizmat safari, taʼtil, kasallik va h. k.) tegishli buyruq bilan ularning vazifasini bajarish vaqtincha yuklatilgan xodimga gerbli guvohnomalarni tarqatish daftariga ularning lavozimi, familiyasi yozilib, imzosi qoʻydirilgan holda beriladi. 11. Gerbli guvohnoma blanklarining yoʻqolganligi yoki noqonuniy sarflanganligi holatlari aniqlangan hollarda 24 soat ichida Adliya vazirligiga maxsus xabar berilishi va besh kun ichida xizmat tekshiruvi oʻtkazilishi, zarur hollarda, tegishli huquqni muhofaza qilish organlariga xabar berilishi lozim. 12. Adliya boshqarmasida gerbli guvohnomalarning hisobga olinishi, saqlanishi va sarfi boʻyicha masʼuliyat boshqarma boshligʻining FHDY organlariga rahbarlik qiluvchi oʻrinbosariga, FHDY organlarida FHDY organi rahbarlariga va QFY raislariga yuklatiladi. Yuqorida koʻrsatib oʻtilgan masʼul shaxslar uzrli sabablarga koʻra ishda vaqtincha boʻlmaganida (taʼtil, xizmat safari, kasallik sababli va h. k.), javobgarlik tegishli buyruq bilan tayinlangan shaxslarga yuklatiladi. 13. FHDY organlari adliya boshqarmasidan gerbli guvohnomalarni qabul qilib olayotganida, maxsus komissiya aʼzolari ishtirokida har bir guvohnoma oʻrami alohida ochilgan holda tekshirib koʻriladi. Blankalarning yetishmasligi yoki nuqsoni borlari (himoya kataklarining, bosma matnning yoʻqligi yoki buzilganligi, tartib raqamlarining takroriyligi yoxud boshqa seriyalar yoki tartib raqamlari boʻlgan, qiyshaygan shriftli, notoʻgʻri kesilgan va notoʻgʻri shaklli, seriya va tartib raqamlari yoʻq boʻlgan yoki oʻram yorligʻiga boshqacha tarzda nomuvofiq boʻlgan blankalar) aniqlangan taqdirda maxsus komissiya tomonidan uch nusxada dalolatnoma tuziladi va shu kuniyoq Adliya vazirligiga faks orqali maxsus xabar qilinadi. Dalolatnomaning birinchi va ikkinchi nusxalari nuqsonli blankalar chiqqan oʻram yorligʻi va nuqsoni bor blankalar hamda ilova xat bilan uch kun ichida Adliya vazirligiga joʻnatiladi. Bu holda dalolatnomaning ikkinchi nusxasi Adliya vazirligida qoldirilib, birinchi nusxasi oʻram yorligʻi va nuqsoni bor blankalar bilan tegishli xat orqali “Davlat belgisi” bosma fabrikasiga joʻnatiladi. Dalolatnomaning uchinchi nusxasi oʻram yorligʻi kseronusxasi bilan bevosita adliya boshqarmasida qoldiriladi. 14. FHDY organlarining adliya boshqarmasidan qabul qilib olgan guvohnomalarni kirim qilish daftari raqamlanib tikiladi va adliya boshqarmasi boshligʻining FHDY organlariga rahbarlik qiluvchi oʻrinbosari tomonidan imzolanib, muhrlanadi. QFYlarining FHDY boʻlimlaridan olingan gerbli guvohnomalarni kirim qilish daftari raqamlangan holda tikilib, FHDY boʻlimining mudiri tomonidan imzolanib, muhrlanadi. Adliya boshqarmasidan qabul qilingan gerbli guvohnomalar FHDY boʻlimlari tomonidan va FHDY boʻlimlaridan qabul qilingan gerbli guvohnomalar QFYlari tomonidan shu kuniyoq ularning hisobi va saqlanishi uchun masʼul shaxs tomonidan kirim qilish daftariga gerbli guvohnomaning turi, seriyasi, raqami, soni va qabul qilingan vaqti koʻrsatilgan holda kirim qilinadi (3-ilova). 15. FHDY organida gerbli guvohnomalarning hisobga olinishi, sarflanishi va saqlanishi uchun masʼul mansabdor shaxs almashgan hollarda gerbli guvohnomalarni va ularning hisobot hujjatlarini qabul qilish-topshirish ishlari adliya boshqarmasi boshligʻining FHDY organlariga rahbarlik qiluvchi oʻrinbosari ishtirokida amalga oshiriladi va bu haqda uch nusxada dalolatnoma tuziladi. Yangi masʼul xodimga gerbli guvohnoma blankalarini hisobga olish, saqlash va sarflash masʼuliyati yuklatiladi. QFY raisi almashgan hollarda esa gerbli guvohnoma blankalarini va ularning hisobot hujjatlarini qabul qilish-topshirish shu fuqarolar yigʻini joylashgan hududdagi FHDY boʻlimi mudiri yoki uning vazifasini bajaruvchi xodim ishtirokida amalga oshiriladi va bu haqda 3 nusxada dalolatnoma tuziladi. Alohida hollarda tegishli FHDY boʻlimining xabariga koʻra bu masalani hal etish uchun adliya boshqarmasi tomonidan masʼul xodimlar jalb etilishi mumkin. 16. Qatʼiy hisobdagi gerbli guvohnoma blankalari adliya boshqarmasida maxsus jihozlangan, begona shaxslar kirishi taqiqlangan alohida xonalarda, FHDY organlari va QFYlarida poʻlat seyflarda yoxud maxsus temir shkaflarda saqlanishi zarur. Gerbli guvohnoma blankalari bilan ishlash huquqiga, ularning hisobga olinishi, saqlanishi va sarfi uchun masʼul boʻlgan shaxslargina egadirlar. Gerbli guvohnoma blankalari turgan xonaga kirish va blankalar bilan tanishishga, ular uchun masʼul shaxslardan tashqari, ularning ishtirokida, adliya boshqarmasi va Adliya vazirligining masʼul xodimlari haqlidirlar. 17. Ishdan tashqari vaqtlarda gerbli guvohnomalar saqlanib turgan temir shkaflar, seyflar va xonalar belgilangan tartibda muhrlangan boʻlishi lozim. 18. FHDY organlari faoliyati Adliya vazirligi va adliya boshqarmasi tomonidan oʻrganilganda gerbli guvohnoma blankalarining hisobga olinishi, saqlanishi va sarflanishi holatlari albatta tekshiriladi va natijasi haqida alohida maʼlumotnoma tuziladi. 19. FHDY organlarida gerbli guvohnomalarni sarflash daftarlari gerbli guvohnomalarning har bir turi uchun alohida yuritiladi (4-ilova). 20. FHDY organlarining gerbli guvohnomalarni sarflash daftarlari tikilib, raqamlanib, adliya boshqarmasi boshligʻining FHDY organlariga rahbarlik qiluvchi oʻrinbosari tomonidan, QFYlarining sarflash daftarlari esa tegishli FHDY boʻlimi mudiri tomonidan imzolanib, sanasi koʻrsatilgan holda muhrlanishi shart. Gerbli guvohnomalarni sarflash daftarlari qatʼiy hisobda yuritilishi lozim. Adliya boshqarmasi tomonidan FHDY organlariga faqat gerbli guvohnomalarni sarflash daftarlari toʻliq toʻldirilib, tugatilganidan keyin yangi daftarlar beriladi. Berilayotgan daftarlar raqamlanib, ularni tarqatish boʻyicha alohida kitobga qayd qilinadi va olgan shaxsga imzo qoʻydiriladi. 21. Oʻtgan yilning yillik hisobotidan ortib qolgan gerbli guvohnomalar sarfi sarflash daftarida joriy yilning 1-yanvarida 1-tartib raqamidan boshlab olib boriladi. 22. Gerbli guvohnomalarning har bir alohida ochilgan oʻrami yangidan 1-tartib raqamidan boshlab sarflanadi (4-a ilova). 23. Takroriy beriladigan gerbli guvohnomalarni sarflash daftarlari alohida yuritiladi.Takroriy sarflash uchun guvohnomalar, adliya boshqarmasi tomonidan FHDY organining ehtiyojini hisobga olgan holda beriladi. Adliya boshqarmasi FHDY arxivlarida ham xuddi shu tartibda takroriy guvohnomalarni sarflash daftarlari yuritiladi (5-ilova). Bu guvohnomalarning yil oxiriga qoldigʻi mazkur Yoʻriqnomaning 21-bandida koʻrsatilgan tartibda davom ettiriladi. 24. Sarflash daftariga yozuvlar gerbli guvohnomalarni toʻldirish oldidan kiritiladi. Sarflash daftarida aniqlangan xato bitta chiziq bilan oʻchiriladi va keyingi qatorga toʻgʻri yozuv kiritiladi. 25. Sarflash daftarlariga kiritilgan har bir tuzatish shu varaqning pastki qismida izohlanib, muhr bilan tasdiqlanishi zarur. Gerbli guvohnomalarni sarflashda guvohnoma raqamlarining ketma-ketlik qoidasini buzish, sarflash daftaridagi yozuvlarni oʻchirish, boʻyash, ustidan qogʻoz yopishtirish qatʼiyan man etiladi. Sarflash daftarida har oyda, chorakda sarflangan guvohnomalarni orada ochiq qatorlar qoldirib ajratishga yoʻl qoʻyilmaydi. 26. FHDY boʻlimlari va QFY larida toʻldirish vaqtida buzilgan gerbli guvohnomalar tegishli dalolatnoma tuzilib, har chorakda gerbli guvohnomalar hisoboti bilan birga adliya boshqarmasiga topshiriladi. Adliya boshqarmasining gerbli guvohnomalar uchun masʼul xodimi ishtirokida ularning seriya, tartib raqamlari qirqib olinib dalolatnomaning 1-nusxasiga ilova qilingandan keyin, maxsus komissiya ishtirokida yoqish yoʻli bilan yoʻq qilinadi 27. Har oyda, chorakda qayd etilgan dalolatnoma yozuvlari haqida hamda har chorakda sarflangan va qoldiq gerbli guvohnomalar toʻgʻrisida hisobotlar tuziladi va tegishliligi boʻyicha FHDY organlari, adliya boshqarmasi va Adliya vazirligiga topshiriladi. Hisobotlarning toʻgʻriligi uchun QFY larida ularning raislari, FHDY boʻlimlarida va Nikoh uylarida ularning rahbarlari, adliya boshqarmasida boshqarma boshligʻining FHDY organlariga rahbarlik qiluvchi oʻrinbosari masʼul boʻladi. 28. FHDY organlarida dalolatnoma yozuvlarining har bir turi boʻyicha maxsus alfavit daftarlari yuritiladi. Qayd etilgan dalolatnoma yozuvlari va ularga kiritilgan oʻzgartirishlar shu kunning oʻzida tegishli alfavit daftarlariga yozib boriladi (6-ilova). 29. Alfavit daftarlari tugʻilganlik, nikoh, nikohdan ajralganlik, oʻlim haqida qayd etilgan dalolatnoma yozuvlari asosida alohida va bir yoʻla ikki nusxada yoziladi. 30. Dalolatnoma yozuvlarida familiya va ism oʻzgartirilgan barcha hollarda yangi familiya va ism ushbu dalolatnoma yozuvlari qayd etilgan yildagi alfavit daftariga kiritiladi. Avvalgi familiya va ismi alfavitdan oʻchirilmaydi. 31. Alfavit daftarining muqovasida mazkur daftar qaysi dalolatnoma yozuvi boʻyicha va qaysi yil(lar) uchun yuritilayotganligi yozib qoʻyiladi. 32. QFY lari har oylik hisobotdan keyin qayd etilgan dalolatnoma yozuvlari boʻyicha familiya va ismlarni tuman (shahar) FHDY boʻlimi alfavit daftariga FHDY boʻlimi masʼul xodimi nazorati ostida kiritib boradi. 33. Nikoh va nikohdan ajralganlik haqida alfavit daftarlariga er hamda xotinning familiya va ismlari alohida-alohida kiritiladi. 34. Alfavit daftarlarining bir nusxasi joriy yil tugashi bilan (yangi yilning yanvar oyining 15-kunidan kechiktirmay) keyinchalik kompyuter bazasiga kiritish uchun Adliya boshqarmalari FHDY arxivlariga topshiriladi. 35. Boshqa FHDY organlaridan kelgan guvohnomalar uchun alfavit daftari alohida yuritiladi (7-ilova). 36. FHDY organiga kelgan barcha xat, xabarnoma va arizalar kelgan kunida roʻyxatga olish kitobiga kirim qilinib, shu kuniyoq ijroga qaratilib, qonunda belgilangan muddatlarda ijro etilishi lozim. Barcha kirim qilingan hujjatlarning birinchi varagʻining pastki oʻng burchagiga kirim qilingan sana va kirim raqami yozib qoʻyiladi (8-ilova). Ijro etilgan xatdagi chiqish raqami kirim raqami bilan bir xil boʻladi. 361. FHDY organida tugʻilganlik, nikoh tuzilganligi, nikohdan ajralganlik va oʻlim haqidagi takroriy guvohnoma berishni soʻrab murojaat qilingan arizalarni roʻyxatga olish daftarlari mazkur Yoʻriqnomaning 8-ilovasida keltirilgan shakl boʻyicha har bir fuqarolik holati dalolatnomalari uchun alohida yuritiladi. 37. FHDY organining oʻz tashabbusiga koʻra joʻnatilayotgan xat, xabarnoma va arizalar alohida chiqish kitobida roʻyxatdan oʻtkazilib raqamlanadi (9-ilova). 38. FHDY organlarida ish yuritishni ixchamlashtirish va tartibli olib borish maqsadida har bir FHDY organida Ish hujjatlari nomenklaturasi yuritiladi (10-ilova). 39. Tugʻilganlikni qayd etishda bolaning tugʻilganligi haqida tibbiy maʼlumotnoma, ota-onaning shaxsini tasdiqlovchi hujjatlari va nikoh guvohnomasi talab etiladi. Zarur hujjatlar taqdim etilmagan hollarda FHDY boʻlimi dalolatnoma yozuvini qayd etish rad qilinganligi haqida asoslantirilgan maʼlumotnoma beradi. 40. Tugʻilganlikni qayd etish uchun asos boʻlib hisoblanuvchi tugʻilganlikni tasdiqlovchi tibbiy maʼlumotnoma, dalolatnoma (bola tugʻruqxonadan tashqari joylarda tugʻilgan boʻlsa) tugʻilganlik haqida dalolatnoma yozuvining birinchi nusxasining orqa tomoniga tikilib, u bilan birga 75 yil davomida saqlanadi. 41. Tugʻilganlikni qayd ettirish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Oila kodeksida belgilangan bir oylik muddat oʻtkazib, bola 16 yoshga toʻlguncha murojaat etilgan hollarda tugʻilganlikni qayd etish rad qilinmaydi, balki umumiy asoslarda amalga oshiriladi. Bola bir yoshga toʻlganidan soʻng, uning tugʻilganligi ota-onasidan birining doimiy yashash joyida qayd etiladi va zaruratga qarab qoʻshimcha ravishda quyidagi maʼlumotnomalar talab qilinishi mumkin: bolaning sogʻligʻi toʻgʻrisida uchastka pediatridan maʼlumotnoma; maktabgacha taʼlim muassasasi yoki maktabdan u yerga qabul qilinganligi toʻgʻrisida maʼlumotnoma; tegishli FHDY arxividan ushbu bolaga nisbatan tugʻilganlik haqida dalolatnoma yozuvi qayd etilmaganligi toʻgʻrisida maʼlumotnoma. Bola bir yoshga toʻlganidan soʻng tugʻilganlik qayd etilgan hollar 14 (22) shakl hisobotida muddati oʻtkazib qayd ettirilgan tugʻilish ustunida ajratib koʻrsatiladi. 411. Bola tugʻruqxonadan tashqari joylarda tugʻilgan boʻlsa va ushbu holatda u bir yoshga toʻlgandan soʻng tugʻilganlik qayd etilgan taqdirda, mazkur Yoʻriqnomaning 41-bandida koʻrsatib oʻtilgan maʼlumotnomalarga qoʻshimcha ravishda FHDY organiga bola tugʻruqxonadan tashqari joylarda tugʻilganligini tasdiqlovchi dalolatnoma ham taqdim etiladi. Agarda tugʻruqxonadan tashqari joylarda tugʻilgan bolaning tugʻilganligini tasdiqlovchi dalolatnoma tuzilmagan boʻlsa va tugʻilishni qayd etish uchun yetarli asoslar mavjud boʻlmagan taqdirda, bolaning u yoki bu onadan tugʻilganlik faktini aniqlash sud tartibida amalga oshiriladi. 42. Tugʻilganlikni qayd etish bilan bir vaqtda nikohda boʻlmagan ota-onadan tugʻilgan bolaga otalikni belgilash ota va onaning FHDY organiga birgalikda bergan arizasi asosida amalga oshiriladi. Bunday hollarda, agar bolaning onasi boshqa shaxs bilan qonuniy nikohda turgan boʻlsa, otalikni belgilash toʻgʻrisidagi arizaga nikohda turgan shaxsning (erning) notarial tasdiqlangan roziligi ilova qilinishi yoki FHDY organiga kelib yozma ravishda oʻz roziligini bildirishi lozim. Bunday rozilik FHDY organi rahbari tomonidan tasdiqlanadi. 43. Tugʻilganlik haqida dalolatnoma yozuvi toʻldirilgach, albatta arizachi tomonidan oʻqib chiqilib imzolanishi lozim va unga asosan shu vaqtning oʻzida tugʻilganlik haqida gerbli guvohnoma va sugʻurta kassasiga topshirish uchun maʼlumotnoma toʻldirilib arizachiga beriladi (11-ilova). Ayrim sabablarga koʻra gerbli guvohnoma boʻlmay qolgan hollarda, tugʻilganlikni qayd etish rad etilmasdan, belgilangan tartibda dalolatnoma yozuvi qayd etilib, arizachiga maʼlumotnoma beriladi. Bu holda dalolatnoma yozuvining gerbli guvohnoma raqami yoziladigan joyi chizilmasdan ochiq qoldiriladi va belgilar uchun ustunida gerbli guvohnoma berilmaganligi haqida yozib qoʻyiladi. Keyinchalik gerbli guvohnoma toʻldirilganida guvohnoma raqamining yoniga berilgan sanasi yozib qoʻyiladi. 44. Tugʻilganlikni yolgʻiz (qonuniy nikohda boʻlmagan) ona tomonidan qayd ettirishda FHDY organiga onaning shaxsini tasdiqlovchi hujjati va yozma arizasi taqdim etiladi (12-ilova). Ariza belgilangan shakl boʻyicha toʻldirilmay, erkin holda yozilganida, unda belgilangan shaklda koʻrsatilishi lozim boʻlgan barcha maʼlumotlar aks ettirilgan boʻlishi zarur. Yolgʻiz onaning arizasi belgilangan tartibda tasdiqlanishi lozim boʻlib, ishonchnoma orqali dalolatnoma yozuvi qayd etilishi mumkin emas. Agarda tugʻilgan bolaning onasi voyaga yetmagan boʻlsa, tugʻilganlik bolaning tugʻilganligini qayd etish haqidagi tibbiyot muassasasining maʼlumotnomasi hamda vasiylik va homiylik organining arizasiga asosan qayd etiladi. Bunday holda, bolani tuqqan onaning tugʻilganlik haqidagi guvohnomasi, shuningdek yashash joyidan, oʻqiyotgan boʻlsa oʻqish joyidan rasmi yelimlangan holdagi maʼlumotnomalar taqdim etilishi lozim. 45. Yolgʻiz ona arizasida bolaning, onaning va otaning familiyasi bir xilda ona familiyasi boʻyicha koʻrsatilishi lozim. 46. Tugʻilganlik haqida dalolatnoma yozuvini qayd etishda yolgʻiz ona shaxsan ishtirok etolmagan taqdirda arizadagi ona imzosi tugʻruqxona yoki ona joylashtirilgan shifoxona shifokorining imzosi va tugʻruqxonaning muhri bilan yoxud notarial tartibda tasdiqlangan boʻlishi shart. Boshqacha tartibda yoki ishonchnoma orqali dalolatnoma yozuvi qayd etilishiga yoʻl qoʻyilmaydi. 47. Yolgʻiz onalar arizalari roʻyxatga olish daftariga qayd etilib, arizaning oʻng tomonining pastki qismiga kirish raqami va roʻyxatga olingan sanasi yozilib, tartib bilan tikib boriladi (13-ilova). Arizaning yuqori oʻng burchagiga dalolatnoma yozuvi raqami, sanasi va berilgan gerbli guvohnoma raqami yozib qoʻyiladi. 48. Yolgʻiz onaga farzandining tugʻilganligi haqida dalolatnoma yozuvi qayd etilganligi toʻgʻrisida belgilangan shakldagi maʼlumotnoma beriladi (14-ilova). 49. Tugʻilganlikni qayd ettirish muddatini oʻtkazib (16 yoshgacha) murojaat qilinganida, FHDY organiga tugʻilganlikni qayd ettirish muddatini oʻtkazib yuborganlik sababi koʻrsatilgan ariza bolaning tugʻilganligini va sogʻligini tasdiqlovchi hujjat bilan birga taqdim etiladi (15-ilova). Mazkur Yoʻriqnomaning 41-bandida koʻrsatilgan maʼlumotnomalar taqdim etilganda, yuqorida koʻrsatilgan ariza ushbu maʼlumotnomalar bilan birga beriladi. 50. Muddatini oʻtkazib tugʻilganlikni qayd etish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 12-apreldagi 171-sonli qarori bilan tasdiqlangan Fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etish Qoidalarining II-III boʻlimlariga koʻra amalga oshiriladi. 51. Topib olingan (tashlab ketilgan) bolaning tugʻilganligini qayd ettirish uchun FHDY organiga tibbiyot muassasasi, ichki ishlar boʻlimi, bola joylashtirilgan muassasa maʼmuriyati yoki vasiylik va homiylik organi bola topilgan joydagi FHDY organiga bolaning topilganligi toʻgʻrisida dalolatnoma va uning yoshi, jinsini tasdiqlovchi tibbiy maʼlumotnomani ilova qilgan holda ariza bilan murojaat etadi (16-ilova). 52. Oʻzaro qonuniy nikohda boʻlmagan ota-onaning otalikni belgilash haqidagi arizasi uni qabul qilgan FHDY boʻlimining masʼul xodimi tomonidan imzolanib, tartib raqami va sanasi yozilib, roʻyxatga olish daftariga kirim qilinadi va ketma-ket tikib boriladi (17-ilova). 53. Otalikni belgilash haqidagi ariza FHDY organiga bola tugʻilgungacha, bolaning tugʻilganligini qayd etish bilan bir vaqtda yoki bolaning tugʻilganligi qayd etilgandan soʻng berilishi mumkin. Arizani qabul qilishda FHDY boʻlimining masʼul xodimi undagi maʼlumotlarni ota-onaning shaxsini tasdiqlovchi hujjati bilan solishtirib tekshirib qabul qiladi (18-ilova). Otalikni belgilashda ota-onadan biri ishtirok etolmagan taqdirda, uning arizadagi imzosi belgilangan tartibda (tibbiyot muassasasi, FHDY organi, harbiy qism, jazoni oʻtash muassasasi rahbari imzosi va gerbli muhr bilan yoki notarius tomonidan) tasdiqlanishi zarur. Ishonchnomaga asosan otalikni belgilashga yoʻl qoʻyilmaydi. Otalik sudning hal qiluv qaroriga asosan belgilanganida, uning qonuniy kuchga kirganligi toʻgʻrisida belgi boʻlishi yoki maʼlumotnoma ilova qilinishi lozim. Dalolatnoma yozuvi yolgʻiz ona arizasiga asosan qayd etilgandan keyin, otalikni belgilash holati rasmiylashtirilayotganda, bolaning ota-onasi qonuniy nikohdan oʻtib, ona erining familiyasiga oʻtgan boʻlsa, ona ustuniga onaning familiyasiga oʻzgartirish kiritilib, bu haqda onadan qoʻshimcha ravishda ariza olinmaydi. Bu holatda otalikni belgilash ota va onaning shaxsini tasdiqlovchi hujjatlari asosida amalga oshiriladi. 54. Otalik belgilangandan keyin arizachiga otalik belgilanganligini tasdiqlovchi maʼlumotnoma beriladi (19-ilova). 55. Otalikni belgilash tugʻilganlikni qayd etish bilan bir vaqtda rasmiylashtirilmagan hollarda, dalolatnoma yozuvining ikkinchi nusxasiga tegishli oʻzgartirishlarni kiritish uchun adliya boshqarmasi FHDY arxiviga xabarnoma yuboriladi (20-ilova). 56. Farzandlikka olishni rasmiylashtirish uchun FHDY boʻlimiga farzandlikka olish haqida hokim qarori va farzandlikka olinuvchining tugʻilganlik haqida guvohnomasi, shuningdek farzandlikka oluvchilarning shaxsini tasdiqlovchi hujjatlari taqdim etiladi. Farzandlikka oluvchilar ikki yoki undan koʻp bolani bir vaqtda farzandlikka olgan hollarda hokim qarori har bir bola uchun alohida boʻlishi, umumiy chiqarilgan hollarda esa, nechta bola farzandlikka olinayotgan boʻlsa, shuncha nusxada taqdim etilishi lozim va har bir qarorda alohida kirim va ijro haqida belgilar qoʻyilishi lozim. Agar bola viloyat hududida bir tumandan ikkinchi tumanga farzandlikka olinayotgan boʻlsa, yangi dalolatnoma yozuvi ochilmasdan hokim qarori va bolaning tugʻilganlik haqidagi guvohnomasi tugʻilganlik haqida dalolatnoma yozuvi qayd etilgan FHDY boʻlimiga tegishli oʻzgartirishlarni kiritib yangi guvohnoma berilishi uchun yuboriladi. Agar 10 yoshga toʻlmagan bola respublika hududida bir viloyatdan ikkinchi viloyatga farzandlikka olinayotgan boʻlsa va hokim qarorida uning tugʻilgan joyi oʻzgartirilgan boʻlsa, bolaning farzandlikka olingan joyidagi FHDY boʻlimi tomonidan hokim qarori asosida tiklangan dalolatnoma yozuvi ochilib, dastlabki dalolatnoma yozuvi qayd etilgan FHDY boʻlimiga uni bekor qilish haqida xabarnoma yuboriladi. Boshqa barcha hollarda farzandlikka olingan bolaning tugʻilganlik haqida dalolatnoma yozuviga hokim qarori asosida tegishli oʻzgartirishlar kiritiladi. 57. Farzandlikka olish haqidagi hokim qarorlari taqdim etilgan kunida alohida daftarga ketma-ket tartibda roʻyxatga olinib, ijrosi taʼminlanib, bolaning tugʻilganlik haqida guvohnomasi bilan birgalikda maxsus yigʻmajildga tartib bilan tikiladi (21-ilova). 58. Hokim qarorining pastki oʻng burchagiga roʻyxatga olingan raqam va sanasi yozib qoʻyiladi. 59. Farzandlikka olingan bolaning tugʻilganlik haqida guvohnomasiga qiya chiziq tortilib, farzandlikka olinganligi sababli bekor qilinganligi haqida yozib qoʻyiladi. 60. Hokim qarorining yuqori oʻng burchagiga tugʻilganlik haqida dalolatnoma yozuvining qayd etilgan raqami va sanasi, qarorning pastki oʻng burchagiga esa berilgan guvohnomaning seriyasi, tartib raqami va sanasi yozib qoʻyiladi. 61. Bola farzandlikka yolgʻiz ona(ota) tomonidan olingan hollarda, agar ota(ona) ustunini toʻldirish boʻyicha hokim qarorida koʻrsatma berilmagan boʻlsa, ota(ona) haqida maʼlumotlar yolgʻiz ona(ota)ning arizasidagi koʻrsatma asosida ona (ota) familiyasi boʻyicha yoziladi. Hokim qarorida Oila kodeksi, Qoidalar va Yoʻriqnoma talabiga zid holda ota yoki ona haqida maʼlumotlar kiritilgan (qonuniy nikohda boʻlmagan shaxslarni ota-ona deb yozish yoki bola farzandlikka yolgʻiz ona yoki ota tomonidan olinganida ikkinchi tomonning familiyasini oʻzgacha yozish va h. k.) hollarda ushbu qarorga qoʻshimcha ravishda oʻzgartirishlar kiritish haqida hokim qarori talab qilinishi yoki uni tegishli tartibda bekor qilinishi uchun prokuratura organiga murojaat etilishi lozim. 62. Farzandlikka olishni rasmiylashtirgandan keyin FHDY boʻlimi farzandlikka oluvchi(lar)ga farzandlikka olinganlik haqida maʼlumotnoma beradi (22-ilova). 63. Farzandlikka olingan bolaning tugʻilganlik haqida dalolatnoma yozuvining ikkinchi nusxasiga tegishli oʻzgartirishlarni kiritish uchun adliya boshqarmasi FHDY arxiviga xabarnoma yuboriladi (23-ilova). Xabarnoma nusxasi hokim qarori bilan birga yigʻmajildga tikiladi. 64. Nikohga kiruvchilar tomonidan taqdim etilgan arizalar shu kunning oʻzida maxsus daftarga roʻyxatga olinib, arizaning qayd etilgan sanasi va raqami hamda nikohni qayd etish tayinlangan sanasi yozib qoʻyiladi (24-ilova). Ariza qabul qilingan vaqtida nikohlanuvchi shaxslarga tibbiy koʻrikka berilgan yoʻllanmalar raqami arizaning kirim raqamiga drob orqali tartib bilan qoʻshib boriladi. 65. Nikohga kirish haqida belgilangan shaklda toʻldirilgan arizadagi maʼlumotlar nikohga kiruvchilarning shaxsini tasdiqlovchi hujjatlari asosida aniq yozilishi va arizani qabul qiluvchi masʼul xodim ishtirokida imzolanishi hamda u tomonidan arizada koʻrsatilgan maʼlumotlar arizachilarning shaxsini tasdiqlovchi hujjatlari (pasport, ofitsyerlarning shaxsini tasdiqlovchi guvohnomasi) bilan tekshirib qabul qilinishi lozim (25-ilova). Ariza 2 qismdan iborat boʻlib, uning birinchi qismi topshirish vaqtida toʻldirilib, oʻsha kundagi sana yoziladi. 2-qismi esa, nikohlanuvchilar belgilangan tartibda tibbiy koʻrikdan oʻtganlaridan keyin, FHDY organiga tibbiy maʼlumotnomalar taqdim etilgan vaqtida toʻldiriladi va shu kunning sanasi qoʻyiladi. IIB tomonidan vaqtincha pasport oʻrniga berilgan maʼlumotnoma (F № 9 — Oʻzbekiston fuqarolari uchun, F № 36-fuqaroligi boʻlmagan shaxslar uchun) bilan nikoh qayd etishga yoʻl qoʻyilmaydi. 66. Uzrli sabablar boʻlganda FHDY organi bir oy oʻtgunga qadar nikoh tuzishga ruxsat berishi mumkin. Nikohni qayd etish alohida hollar (homiladorlik, bola tugʻilishi, bir tarafning kasalligi va boshqalar)da ariza berilgan kuni amalga oshirilishi mumkin. Bunday holda muddatni qisqartirish sababi nikohga kirish haqida arizaning yuqori chap burchagiga yozilib asoslantiriladi va mudirning imzosi bilan tasdiqlanadi. 67. Nikohga kirish haqidagi qabul qilingan arizalar nikoh qayd etilgungacha alohida yigʻmajildlarda saqlab turiladi. Chet el fuqarolari bilan nikohni qayd etishda, arizaga chet el fuqarosining shaxsini tasdiqlovchi hujjatning nusxasi va tarjimasi hamda nikohda turmasligi haqidagi, yaʼni oilaviy ahvolini tasdiqlovchi hujjatlar belgilangan tartibda legalizatsiya qilingan holda ilova qilinadi. 68. Belgilangan muddatda yoʻqlanmagan arizalar alohida yigʻmajildga tikilib boriladi va uzrli sabablar boʻlganda nikohni qayd etish belgilangan kundan boshlab, uch oy davomida yoʻqlangan arizalar boʻyicha nikoh qayd etilishi mumkin. Bunday holda nikohga kirish haqida arizaning orqa tarafidagi boʻsh joyga nikohlanuvchilar tomonidan belgilangan muddatga kelolmaganlik sababi, nikohni qayd ettirish istagi va shu kunning sanasi yozilib, imzolar qoʻyiladi. 69. Ariza berilgan kundan boshlab, toʻrt oylik muddatda yoʻqlanmagan arizalar arizachilarning familiyasi, ismi, ariza berilgan va nikoh qayd etish belgilangan sanalari koʻrsatilib, tuzilgan dalolatnoma asosida yoqib yuborish yoʻli bilan yoʻq qilinadi va dalolatnomalar alohida yigʻmajildga tikib boriladi. Toʻrt oylik muddatdan keyin nikohga kirish istagini bildirgan shaxslar nikohga kirish haqida qayta ariza bilan murojaat etadilar. 70. Nikohlari qayd etilgan shaxslarning arizalari tibbiy koʻrik maʼlumotnomalari bilan birgalikda, zaruratiga qarab, oylik, chorak va yillik qayd etilgan dalolatnoma yozuvi tartibiga qatʼiy amal qilgan holda, tikib boriladi hamda yigʻmajildning ichki chap tomonida tegishli maʼlumotlar yozib boriladi (26-ilova). 701. Alohida hollarda, istisno tariqasida (agar ota-onasi va nikohlanuvchilar Oʻzbekiston Respublikasining turli hududlarida yashab turgan boʻlsalar) otasi yoki onasining yozma arizasiga koʻra, nikoh ota-onasining yoki nikohlanuvchilardan birining yashash joyidagi FHDY organida qayd etilishi mumkin hamda bu toʻgʻrisida FHDY organi tomonidan nikohlanuvchilarning yashab turgan joylaridagi FHDY arxivlariga xabarnoma yuborilishi lozim. Ushbu olingan xabarnomalar asosida FHDY arxivlari tomonidan alohida tegishli alfavit daftarlari yuritiladi. Masalan: nikohlanuvchi shaxslardan birining doimiy yashash joyi Andijon viloyati, ikkinchisiniki esa Samarqand viloyatida boʻlib, nikohlari Toshkent shahar 1-son Nikoh uyida qayd etilgan boʻlsa, bunday holatda Toshkent shahar 1-son Nikoh uyi tomonidan fuqarolarning nikohlari qayd etilganligi toʻgʻrisida Andijon va Samarqand viloyat FHDY arxivlariga xabarnoma yuboriladi. 71. Voyaga yetmagan farzandlari hamda mulkiy nizolari boʻlmagan er-xotinlarning nikohdan ajralish haqidagi arizalari tushgan kunida alohida daftarga roʻyxatga olinib, arizaning yuqori oʻng qismiga qabul qilgan mansabdor shaxsning imzosi qoʻyilib, nikohdan ajratish tayinlangan sana yoziladi (27-ilova). 72. Nikohdan ajratishni rasmiylashtirish boʻyicha hujjatlar uchun uchta yigʻmajild yuritiladi. Birinchi yigʻmajildga 1998-yil 1-sentabrga qadar Respublika sudlarining, shuningdek, qaysi yilda chiqarilganligidan qatʼi nazar, MDH davlatlari va boshqa davlat sudlarining nikohni bekor qilish haqidagi qonuniy kuchga kirgan qarorlari (ular boʻyicha FHDY boʻlimida nikohdan ajralganlikni qayd etish nazarda tutilgan hollarda ), er-xotindan birining 3 yildan oshiq muddatga ozodlikdan mahrum qilinganligi haqidagi sud hukmlari, yoki ulardan birini bedarak yoʻqolgan yoxud muomalaga layoqatsiz deb topish haqidagi sud qarorlari, er-xotinlarning oʻzaro roziligi asosida nikohdan ajralish haqidagi arizalari dastlabki dalolatnoma yozuvlariga muvofiq tartib bilan tikiladi va uning ichki chap tomonida tegishli maʼlumotlar yozib boriladi (28-ilova). 73. Sudning hal qiluv qarori, hukm, oʻzaro rozilik asosida nikohdan ajralish haqidagi arizaning yuqori oʻng burchagiga dalolatnoma yozuvi raqami va sanasi yozib qoʻyiladi. 74. Ikkinchi yigʻmajildga dastlabki dalolatnoma yozuvlariga kiritilgan qoʻshimchalar boʻyicha sudning qonuniy kuchga kirgan hal qiluv qarorlari tikiladi va ichki chap tomoniga tegishli maʼlumotlar yozib qoʻyiladi (29-ilova). 75. Uchinchi yigʻmajildga muddatida yoʻqlanmagan arizalar tikib boriladi. 76. Voyaga yetmagan farzandlari hamda mulkiy nizolari boʻlmagan er-xotin oʻzaro roziligi asosida nikohdan ajralish haqida FHDY organiga birgalikdagi ariza bilan murojaat etadilar (30-ilova). 77. Er yoki xotindan biri nikohdan ajralganlikni qayd etish belgilangan (uch oylik muddat tugagan) kunda biron bir sababga koʻra FHDY organiga kela olmaydigan alohida hollarda, arizaning orqa tarafiga sababini koʻrsatib, nikohdan ajralganlikni uning ishtirokisiz qayd etish haqida yozib qoldiradi va bunga ikkinchi tomonning roziligi bildirilgan imzosi boʻlishi zarur. Bu holda nikohdan ajralganlik toʻgʻrisidagi dalolatnoma yozuvida yozuvni qayd etish vaqtida ishtirok etmagan tomon haqida belgilar uchun ustunida yozib qoʻyiladi va u keyinchalik FHDY boʻlimiga murojaat etgan vaqtida dalolatnoma yozuvida imzosi qoʻydirilib, guvohnoma yozib beriladi hamda shaxsini tasdiqlovchi hujjatiga nikohdan ajralganligi haqida belgi qoʻyiladi. 78. Nikohdan ajratish haqida qabul qilingan arizalar nikohdan ajralganlik qayd etilgungacha alohida yigʻmajildda saqlab turiladi. 79. Belgilangan muddatda yoʻqlanmagan arizalar alohida yigʻmajildga tikilib boriladi va uzrli sabablar boʻlganda nikohdan ajralganlikni qayd etish belgilangan kundan boshlab, uch oy davomida yoʻqlangan arizalar boʻyicha nikohdan ajralganlik qayd etilishi mumkin. Bunday holda nikohdan ajralish haqida arizaning orqa tarafidagi boʻsh joyga arizachilar tomonidan belgilangan muddatda kelmaganlik sababi, nikohdan ajralganlikni qayd ettirish istagi va shu kunning sanasi yozilib, imzolar qoʻyiladi. 80. Belgilangan muddatdan keyin uch oylik muddatda yoʻqlanmagan arizalar arizachilarning familiyasi, ismi, ariza berilgan va nikohdan ajralganlikni qayd etish belgilangan sanalari koʻrsatilib tuzilgan dalolatnoma asosida yoqib yuborish yoʻli bilan yoʻq qilinadi. Ariza berilgan kundan boshlab, olti oylik muddatdan keyin nikohdan ajralish istagini bildirgan shaxslar nikohdan ajralish haqida yangidan birgalikdagi ariza bilan murojaat etishlari lozim. 81. Sud tomonidan muomalaga layoqatsiz yoki bedarak yoʻqolgan deb topilgan er(xotin) bilan nikohdan ajralishni xohlovchi xotin(er) FHDY boʻlimiga sudning bu haqdagi qonuniy kuchga kirgan qaroridan nusxani ilova qilgan holda ariza bilan murojaat etishi lozim (31-ilova). 82. Er-xotindan biri sodir qilgan jinoyati uchun uch yildan kam boʻlmagan muddatga hukm qilingan hollarda nikohdan ajralishni xohlovchi er yoki xotin nikohdan ajralish haqidagi arizasida mahkumning jazoni oʻtayotgan joyini koʻrsatib, sudning qonuniy kuchga kirgan hukmidan koʻchirma ilova qilishi lozim (32-ilova). Ushbu ariza murojaat etgan fuqaroning doimiy yashash joyidagi FHDY organi tomonidan qabul qilinadi va nikohdan ajratish haqidagi arizalarni roʻyxatga olish daftariga kiritilib, hukm asosida deb izohlanadi. 83. FHDY boʻlimi arizani tegishli tartibda roʻyxatdan oʻtkazib, shu kuniyoq jazoni ijro etish muassasasiga nikohdan ajralish haqida ariza tushganligidan mahkumni xabardor qilish hamda roziligini aniqlash uchun xabarnoma yuboradi va mahkumning muassasa tomonidan tasdiqlab yuborilgan rozilik xatini olgach, FHDY boʻlimi nikohdan ajralganlikni qayd etadi (33-ilova). Mahkum rozilik bermagan hollarda nikohdan ajratish sud tartibida amalga oshirilishi tushuntiriladi. 84. Nikohdan ajralganlik haqida dalolatnoma yozuvlari ularni qayd etish uchun asos boʻlgan sud qarorlarida, hukmlarda ularning qonuniy kuchga kirganligini tasdiqlovchi belgi yoki bu haqda maʼlumotnoma mavjud boʻlgan taqdirdagina qayd etiladi. Oʻzbekiston hududida qayd etilgan nikoh chet el sudida ajratilgan hollarda, Oʻzbekiston fuqarolari mazkur qarorni legalizatsiya qilingan nusxasini tarjimasi bilan birga nikoh qayd etilgan FHDY organiga taqdim etadilar va mazkur organ rahbari nikoh dalolatnoma yozuviga uning ajratilganligi haqida tegishli belgini qoʻyadi hamda murojaat qilgan shaxsga maʼlumotnoma beradi. Nikohdan ajralganlikni qayd etgan FHDY organi nikohni qayd etgan FHDY organiga yoki adliya boshqarmasi FHDY arxiviga bu haqda xabarnoma yuboradi (34-ilova). 85. Oʻlimni qayd etish oʻlim haqida tibbiy guvohnoma yoki sudning vafot etgan deb eʼlon qilish haqidagi qaroriga asosan amalga oshirilib, oʻlimni qayd etish uchun asos boʻlgan hujjat oʻlim haqida dalolatnoma yozuvining ikkinchi nusxasi bilan birga tikilib, adliya boshqarmasi FHDY arxivida 75 yil davomida saqlanadi. 86. Oʻlimni qayd ettirish uchun FHDY organiga oʻlim haqida tibbiy guvohnoma yoki sudning fuqaroni vafot etgan deb eʼlon qilish haqidagi qonuniy kuchga kirgan (bu haqda belgi qoʻyilgan yoki tegishli maʼlumotnoma bilan tasdiqlangan) qarori bilan birga 16 yoshgacha boʻlgan fuqarolarning tugʻilganlik haqidagi guvohnomasi, 16 yoshdan oshganlarning esa pasportlari va harbiy bileti taqdim etiladi. Oʻlgan fuqaroning hujjati taqdim etilmagan hollarda oʻlimni qayd etish rad etilmaydi, bunday holda dalolatnoma yozuvining “Belgilar uchun” ustunida “Hujjati topshirilmadi, dalolatnoma yozuvi oʻlim haqida tibbiy guvohnomaga yoki sudning fuqaroni vafot etgan deb eʼlon qilish haqidagi qaroriga asosan qayd etildi” deb yozib qoʻyiladi. 87. Oʻlimni qayd etish muddatini oʻtkazib murojaat etilganida, FHDY organi tomonidan oʻlimni qayd etish rad qilinmaydi va umumiy asoslarda amalga oshiriladi. Oʻlimni qayd etish muddatini oʻtkazib, bir yilgacha murojaat etilganda, marhumning oʻlgan joyi boʻyicha yoki oʻlimidan oldin yashagan joyi boʻyicha, bir yildan soʻng murojaat etilganda esa, marhumning oʻlimidan oldin yashagan joyi boʻyicha FHDY organi tomonidan oʻlim qayd etiladi. Oʻlim haqida tibbiy guvohnomaning asl nusxasi taqdim etilmagan hollarda, fuqaroning vafot etgan va oʻlimidan oldin yashagan joyidagi adliya boshqarmasi FHDY arxivi tomonidan oʻlim qayd etilmaganligi haqida maʼlumotnoma olinganidan keyingina dalolatnoma yozuvi qayd etiladi. 88. Oʻlim haqida dalolatnoma yozuvi qayd etilgach, FHDY organi tomonidan marhumning yaqinlariga qabristonga va sugʻurta kassasiga topshirish uchun maʼlumotnomalar beriladi (35-ilova). Oʻzbekiston hududida doimiy yashovchi shaxslar Oʻzbekistondan tashqarida vafot etgan hollarda, marhumning jasadi dafn etish uchun olib kelinganida, hududida oʻlim sodir boʻlgan davlatning vakolatli organi tomonidan berilgan tegishli hujjat taqdim etilganida, marhum dafn etiladigan joydagi FHDY boʻlimi tomonidan qabristonga va sugʻurta kassasiga maʼlumotnomalar beriladi. Maʼlumotnoma FHDY boʻlimidan chiqish daftarida roʻyxatdan oʻtkazilib, alohida yigʻmajildga tikiladi va yigʻmajildning ichki chap tomonida roʻyxati koʻrsatib boriladi. 89. Vafot etganlarning pasportlari FHDY boʻlimi tomonidan har oylik hisobot yakunida ikki nusxada tuzilgan roʻyxat bilan ichki ishlar boʻlimiga topshiriladi (36-ilova). Vafot etgan harbiy burchlilarning harbiy biletlari ham xuddi shu tartibda mudofaa ishlari boʻlimiga topshiriladi (36-a ilova). 90. Vafot etganlarning pasportlari ichki ishlar boʻlimiga va harbiy biletlar mudofaa ishlari boʻlimiga topshirilganda, roʻyxatlarning ikkinchi nusxasida qabul qilingan sana va qabul qilgan xodimning familiyasi, imzosi va lavozimi koʻrsatilishi lozim. Agar fuqaroning oʻlimi, uning doimiy yashash joyi boʻyicha emas, balki vafot etgan joyi boʻyicha qayd etilganda, uning pasporti va harbiy bileti ularni bergan ichki ishlar va mudofaa ishlari boʻlimlariga yuboriladi. 901. Tugʻilgan bola uning tugʻilishi qayd etilmasdan vafot etganda, unga tugʻilish haqidagi dalolatnoma yozuvi hamda bir vaqtning oʻzida oʻlim haqidagi dalolatnoma yozuvi qayd etilib, talab qilinganda oʻlim haqidagi guvohnoma beriladi. 91. 16 yoshgacha oʻlgan bolalarning tugʻilganlik haqida guvohnomalari har chorakda 2 nusxada tuziladigan dalolatnoma asosida yoqish yoʻli bilan yoʻq qilinadi. Dalolatnomada oʻlgan bolaning familiyasi, ismi, dalolatnoma yozuvi raqami va sanasi, guvohnomaning seriya va raqami koʻrsatilishi shart. Dalolatnomaning 1-nusxasi adliya boshqarmasiga topshiriladi, ikkinchi nusxasi esa yoqilayotgan guvohnomalarning qirqib olingan seriya, raqamlari yopishtirilgan holda FHDY boʻlimi arxivida alohida yigʻmajildda saqlanadi. 92. Dalolatnoma yozuviga oʻzgartirish, tuzatish va qoʻshimchalar kiritish uchun arizachining yashash joyidagi yoki tegishli dalolatnoma yozuvi qayd etilgan FHDY organiga belgilangan shaklda ariza bilan murojaat qilinadi (37-ilova). Dalolatnoma yozuviga oʻzgartirishlar “Davlat tili toʻgʻrisida”gi Qonunning 15-moddasiga asosan kiritilishi lozim boʻlgan hollarda mazkur Yoʻriqnomaning 38-ilovasida koʻrsatilgan shaklda ariza beriladi. Nikohga kirishda umumiy familiya tanlab, lekin shaxsini tasdiqlovchi hujjati oʻzgarishsiz qolgan hollarda, fuqaro nikohgacha boʻlgan familiyasiga qaytish haqida ariza bergan hollarda, bu holat nikoh dalolatnoma yozuviga oʻzgartirish kiritish orqali amalga oshiriladi. Nikohdan ajralganda nikohgacha boʻlgan familiyasiga qaytishni tanlab, lekin shaxsini tasdiqlovchi hujjati oʻzgarishsiz qolgan hollarda fuqaro tegishli ariza bilan FHDY organiga murojaat qiladi va FHDY organi tomonidan nikohdan ajralganlik haqidagi dalolatnoma yozuviga oʻzgartirish kiritiladi. Dalolatnoma yozuviga oʻzgartirish, tuzatish va qoʻshimchalar kiritish ishonchnoma orqali amalga oshirilmaydi. 93. Arizalar shu kunning oʻzida maxsus daftarda roʻyxatdan oʻtkazilib, ariza va taqdim etilgan hujjatlar alohida yigʻmajildga tartib bilan tikiladi (39-ilova). Xulosa qilinishi lozim boʻlgan arizalar boʻyicha hujjatlar alohida yigʻmajildga tikilib, yigʻmajildning ichki chap tomoniga hujjatlar roʻyxati yozib qoʻyiladi. Oʻzgartirish kiritilishi lozim boʻlgan dalolatnoma yozuvlari albatta yigʻmajildga tikilishi lozim. 94. Ota-onaning birgalikdagi arizasi asosida 10 yoshdan 16 yoshgacha boʻlgan bolaning familiyasi, ismiga oʻzgartirish kiritilganda, bolaning roziligi arizaning pastki chap tomoniga FHDY boʻlimi mudirasi tomonidan tasdiqlangan holda kiritiladi. 941. Bola 16 yoshga kirgunga qadar familiyasi, ismi yoki ota ismiga milliy-tarixiy anʼanalarga koʻra qoʻshimchalar (xon, xoʻja, hoji, bek, bonu, bibi, begim, zoda, mir, abdu va hokazolar) qoʻshilsa, bu holat uning ota-onasini arizasiga koʻra dalolatnoma yozuviga qoʻshimcha kiritish yoʻli bilan amalga oshiriladi. 942. Bola 16 yoshga toʻlishi bilan shaxsini tasdiqlovchi hujjatini olgunga qadar, tugʻilganlik haqidagi dalolatnoma yozuvida imlo xatolar boʻlganligi sababli, unga tuzatish kiritish yoki ismiga qoʻshimcha kiritish toʻgʻrisidagi ariza bilan murojaat etganda, tuzatish yoki qoʻshimcha kiritish uning ota-onasi roziligi bilan amalga oshiriladi. 943. Agarda, fuqaro Oʻzbekiston Respublikasi “Davlat tili haqida”gi Qonunining 15-moddasiga koʻra ismining oxiriga xon, xoʻja, hoji, bek, bonu, bibi, begim, zoda, mir, abdu va ota ismini yozishda — evich, ovich, evna, ovna, qizi, oʻgʻli, iy, zoda qoʻshimchalarni kiritishni istasa, bu holat yoshidan qatʼi nazar, dalolatnoma yozuviga qoʻshimcha kiritish yoʻli bilan amalga oshiriladi.”. 95. Fuqaroning jinsi oʻzgarganida dalolatnoma yozuviga tuzatish kiritish faqat sogʻliqni saqlash organlari xulosasiga asosan amalga oshiriladi. 96. Oʻzgartirishlar faqat bitta dalolatnoma yozuviga kiritiladigan hollarda, FHDY boʻlimi mudiri arizani va taqdim etilgan hujjatlarni oʻrganib chiqib, dalolatnoma yozuviga oʻzgartirishlar kiritish uchun yetarli asoslar boʻlgan hollarda shu kunning oʻzida ariza asosida xulosa tuzmasdan tegishli dalolatnoma yozuviga oʻzgartirish kiritadi va arizachiga yangi guvohnoma yozib beradi. 961. Agarda, fuqaro bitta hududda doimiy roʻyxatdan oʻtib yashayotgan boʻlsa, lekin uning tugʻilganlik, nikoh, nikohdan ajralganlik haqidagi dalolatnoma yozuvlari boshqa hududda qayd etilgan boʻlsa, fuqaro unga tegishli boʻlgan dalolatnoma yozuviga oʻzgartirish, tuzatish yoki qoʻshimcha kiritish uchun dalolatnoma yozuvi qayd etilib, saqlanayotgan joydagi FHDY boʻlimiga murojaat qiladi. Bunday hollarda, agar dalolatnoma yozuviga oʻzgartirish, tuzatish yoki qoʻshimcha kiritish uchun yetarli asoslar mavjud boʻlsa, fuqaroning arizasiga asosan FHDY boʻlimi tomonidan shu kunning oʻzida uning dalolatnoma yozuviga tegishli oʻzgartirish, tuzatish yoki qoʻshimcha kiritilishi lozim. 962. Agar dalolatnoma yozuvida ismi qisqartirilib, erkalash shaklida yozilgan va imlo xatolikka yoʻl qoʻyilgan boʻlsa hamda fuqaro dalolatnoma yozuvidagi ismini tuzatishni istasa, fuqaroning yoshidan qatʼi nazar, FHDY boʻlimida uning arizasiga asosan, shu kunning oʻzida dalolatnoma yozuviga tuzatish kiritish yoʻli bilan amalga oshiriladi. Masalan: tugʻilganlik haqidagi dalolatnoma yozuvida ismi Moxchexra deb yozilgan boʻlsa — Mohichehraga, Batirdan — Botirga”. 97. Oʻzgartirishlar kiritilishi lozim boʻlgan dalolatnoma yozuv(lar)i Respublikadan tashqarida boʻlgan, shuningdek, ikki va undan ortiq dalolatnoma yozuvlariga oʻzgartirishlar kiritilishi lozim boʻlgan hollarda FHDY boʻlimi mudiri bu haqda asoslantirilgan xulosa tuzadi (40-ilova). Xulosaning nechta nusxada tuzilishi oʻzgartirishlar nechta FHDY organida qayd etiladigan dalolatnoma yozuvlariga kiritilishiga qarab belgilanadi. 98. Fuqaro doimiy yashash joyi boʻyicha FHDY organiga ariza bergan hollarda dalolatnoma yozuviga oʻzgartirish, tuzatish va qoʻshimcha kiritish toʻgʻrisidagi xulosa xabarnoma bilan birga dalolatnoma yozuvi qayd etilgan FHDY organiga ijro uchun yuboriladi. Dalolatnoma yozuviga oʻzgartirish kiritgan FHDY organi xabarnomani dalolatnoma yozuvining ikkinchi nusxasiga oʻzgartirish kiritish uchun yuqori turuvchi FHDY arxiviga yuboradi (41-ilova). Arxivga yuborilgan xabarnoma nusxasi ariza ijrosining tasdigʻi sifatida birga tikilishi lozim. Oʻzgartirish respublika hududida qayd etilgan dalolatnoma yozuvlariga kiritilishi lozim boʻlgan hollarda, yigʻmajild xulosani tuzgan FHDY boʻlimining oʻzida saqlanadi. Oʻzgartirish kiritilishi lozim boʻlgan dalolatnoma yozuvi boshqa FHDY organida boʻlgan hollarda, oʻsha FHDY organi tomonidan oʻzgartirishlar kiritilib, guvohnoma berilganligi nazorat qilinadi va arizaga gerbli guvohnoma raqami yozib qoʻyiladi. Oʻzgartirish boshqa respublikada qayd etilgan dalolatnoma yozuviga kiritilishi lozim boʻlgan hollarda yigʻmajild nusxasi va xabarnoma rus tiliga tarjima qilingan holda joʻnatiladi. Dalolatnoma yozuviga oʻzgartirish kiritish haqidagi arizani ijro etgan masʼul xodim tomonidan arizaning yuqori oʻng burchagiga oʻzgartirish kiritilganligi sababli yangidan berilgan guvohnoma raqami va berilgan sanasi yozib qoʻyiladi. Dalolatnoma yozuviga qanday asoslarga koʻra oʻzgartirishlar kiritilganligi belgilar uchun ustunida qisqa va aniq izohlanib, masʼul shaxsning imzosi va gerbli muhr bilan tasdiqlanishi zarur. 99. Dalolatnoma yozuviga oʻzgartirish, tuzatish va qoʻshimchalar kiritilganda tegishli alfavit daftariga oʻzgartirilgan familiya va ism avvalgi yozuvlar oʻchirilmagan holda kiritiladi. 100. Arizachiga dalolatnoma yozuv(lar)iga oʻzgartirish kiritilganligi toʻgʻrisida maʼlumotnoma beriladi (42-ilova). 101. Familiya, ism va ota ismini oʻzgartirish uchun berilgan arizalar shu kunning oʻzida maxsus daftarda roʻyxatdan oʻtkazilib, ariza va taqdim qilingan hujjatlar alohida yigʻmajildga tartib bilan tikiladi. Ishonchnoma orqali familiya, ism, ota ismini oʻzgartirishga yoʻl qoʻyilmaydi. Oʻzgartirish kiritilishi lozim boʻlgan dalolatnoma yozuvlari nusxasi albatta yigʻmajildga tikilishi lozim. Agar ular boshqa FHDY organlarida qayd etilgan boʻlsa, FHDY boʻlimi mudiri soʻrovnoma orqali ulardan nusxalar oladi. Yigʻmajildning ichki chap tomoniga, unda tikilgan hujjatlarning roʻyxati yozilib, ilova qilingan hujjatlar ketma-ketlik bilan tikiladi hamda yigʻmajildning orqa tomoniga uning nechta varaqdan iboratligi yozilib, mudir tomonidan tasdiqlanadi. 102. Familiya, ism, ota ismini oʻzgartirish haqida FHDY organiga belgilangan shaklda ariza bilan murojaat etiladi (43-ilova). Arizachi voyaga yetmagan hollarda (16 yoshdan 18 yoshgacha) familiya, ism, ota ismini oʻzgartirish uchun ota-onasining yozma rozilik arizasi olinishi lozim. 103. Familiya, ism, ota ismini oʻzgartirish haqida arizalar shu kunning oʻzida alohida roʻyxatga olish daftariga kiritiladi (44-ilova). 104. Familiya, ism, ota ismini oʻzgartirish boʻyicha ariza va toʻplangan hujjatlar yigʻmajildi maxsus tekshirish oʻtkazib, xulosa berish uchun IIB ga yuboriladi (45-ilova). Aloqa xatining nusxasi yigʻmajild IIB dan xulosa bilan qaytarilgach, unga tikib qoʻyiladi. IIB ning javob xati ham yigʻmajildga tikiladi. 105. Arizaga ilova etilgan hujjatlarni koʻrib chiqib, ichki ishlar boʻlimining xulosasiga asosan FHDY boʻlimi mudiri arizachining familiya, ism, ota ismini oʻzgartirish yoki rad etish toʻgʻrisida asoslantirilgan xulosa tuzadi (46-ilova). 106. Xulosaga koʻra tegishli (arizachining nikoh tuzilganligi yoki nikohdan ajralganligi, voyaga yetmagan bolalarining tugʻilganligi haqidagi) dalolatnoma yozuvlariga arizachining oʻzgartirilgan familiya, ism, ota ismi kiritilib, ular asosida yangi guvohnomalar (qayta davlat boji undirilmasdan) beriladi. Familiya, ism, ota ismini oʻzgartirish bilan bogʻliq ravishda kiritilgan oʻzgartirishlar albatta tegishli alfavitlarga kiritilishi lozim. 107. Familiya, ism, ota ismini oʻzgartirgan shaxsga bu haqda maʼlumotnoma beriladi (47-ilova). 108. Familiya, ism, ota ismini oʻzgartirganlik sababli oʻzgartirish kiritilishi lozim boʻlgan dalolatnoma yozuvi boshqa FHDY organida boʻlsa, u holda FHDY organi dalolatnoma yozuviga oʻzgartirish kiritish haqida xabarnoma bilan birga xulosadan nusxa yuboradi. Dalolatnoma yozuvining ikkinchi nusxasiga tegishli oʻzgartirishlarni kiritish uchun xuddi shunday xabarnoma adliya boshqarmasi FHDY arxiviga ham yuboriladi (48-ilova). Familiya, ism, ota ismini oʻzgartirganlik toʻgʻrisida IIB ga va tuman mudofaa boʻlimiga (fuqaro harbiy burchli boʻlgan hollarda) 7 kun ichida xabar beriladi (49, 49-a-ilovalar). Familiya, ism, ota ismini oʻzgartirganlik sababli berilgan gerbli guvohnomalar raqamlari xulosaning oxirida berilgan yoki boshqa FHDY boʻlimidan olib berilgan sanalari koʻrsatilgan holda yozib qoʻyiladi. Arxivga yuborilgan xabarnoma nusxasi ariza ijrosining tasdigʻi sifatida yigʻma jildga tikiladi. 109. Familiya, ism, ota ismini oʻzgartirgan shaxs FHDY organiga bu masalada ikkinchi marta ariza bilan oradan bir yil oʻtgandan soʻng murojaat etishi mumkin. 110. Dalolatnoma yozuvini tiklash haqidagi ariza arizachining yashash joyidagi FHDY boʻlimiga belgilangan shaklda berilib, murojaat etuvchi haqidagi va uning iltimosini asoslovchi barcha maʼlumotlarni oʻzida aks ettirgan boʻlishi lozim (50-51-ilovalar). Ishonchnoma orqali dalolatnoma yozuvini tiklashga yoʻl qoʻyilmaydi. 111. Dalolatnoma yozuvini tiklash haqidagi arizalar qabul qilingan kunida roʻyxatga olish daftariga kirim qilinadi (52-ilova). 112. Ariza va taqdim etilgan hujjatlar har tomonlama oʻrganib chiqilib, zarur hollarda tegishli FHDY organlaridan kerakli dalolatnoma yozuvlari nusxalari talab qilib olinib, dalolatnoma yozuvi umuman etilmaganligini yoki yoʻqolgan dalolatnoma yozuvining haqiqatda boʻlganligini aniqlagandan keyin FHDY boʻlimi mudiri dalolatnoma yozuvini tiklash haqida asoslantirilgan xulosa tuzadi (53-54-ilovalar). Dalolatnoma yozuvining yozuvni tiklash uchun asos ustunida xulosaning sanasi va yigʻmajild raqami koʻrsatiladi. 113. Adliya boshqarmasi FHDY arxivi hamda FHDY organlari arxivlari temir stellajlar bilan jihozlangan, quyosh nuridan, zaxdan saqlangan, shamollatib turishga moslashtirilgan deraza va eshigiga temir panjara oʻrnatilgan alohida xonalarda joylashtirilishi lozim. Arxiv xonasiga kirish va dalolatnoma yozuvlari bilan ishlash huquqiga, arxiv mudiri, FHDY organi rahbari va arxiv uchun masʼul xodimlargina haqlidirlar. Ulardan tashqari arxiv xonasiga kirish va dalolatnoma yozuvlari bilan tanishish huquqiga arxiv mudiri, FHDY organi rahbari yoki arxiv uchun masʼul shaxs ishtirokida, adliya boshqarmasi va Adliya vazirligining masʼul xodimlari (tegishli buyruq asosida) haqlidirlar. Arxiv xonasiga begonalarning kirishi qatʼiyan man etiladi. FHDY arxivida elektr isitgichlar va shamlardan foydalanish man etiladi. Arxiv xonasi va dalolatnoma yozuvlari haftada bir marta chang yutgich bilan tozalanishi lozim. 114. Adliya boshqarmalari va FHDY organlari arxivlarida mavjud dalolatnoma yozuvlari daftarlari roʻyxati (arxiv fondi) tuziladi. 115. Dalolatnoma yozuvlari daftar shaklida tikish uchun tayyorlanganida dalolatnoma yozuvlarining qayd etilgan yili, turi va dalolatnoma yozuvlari ketma-ketligiga rioya etilgan holda taxlanib, muqovada hisobga olish varagʻi qoʻshib tikiladi. Tikib tayyorlangan daftarning muqovasiga dalolatnoma yozuvlari qaysi raqamdan boshlanib, qaysi raqamda tugaganligi, soni va orada yoʻqolgan dalolatnoma yozuvlari boʻlsa, ularning raqamlari va soni haqidagi maʼlumotlar yozib qoʻyiladi (55-ilova). 116. Daftar shaklida tikilgan dalolatnoma yozuvlarining har biri qora qalam bilan yuqori oʻng burchagida raqamlanib, oxirida “_____” “varaqda dalolatnoma yozuvi tikilib, raqamlandi” deb, ishonch yozuvi koʻrsatilgan holda FHDY organining masʼul xodimi tomonidan imzolanib, muhr bilan tasdiqlanadi. 117. FHDY arxivida fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlari daftarlari temir stellajlarga xronologik tartibda, dalolatnoma yozuvlari turlari boʻyicha har bir tuman, shahar, qishloq fuqarolar yigʻinlari boʻyicha alohida taxlangan holda saqlanadi. 118. Dalolatnoma yozuvlariga tegishli oʻzgartirishlar kiritish haqidagi FHDY arxiviga kelib tushgan xabarnomalar shu kuniyoq xat-xabarnomalarni roʻyxatga olish daftariga kirim qilinib, ijrosi taʼminlanishi lozim. 119. Adliya boshqarmalari FHDY arxivlarida shu hududda joylashgan har bir tuman, shahar FHDY boʻlimlaridan kelib tushgan xabarnomalar zudlik bilan ijrosi taʼminlanib, bu haqda belgi qoʻyilgan holda alohida yigʻmajildga tartib bilan tikib boriladi. 120. FHDY arxividagi mavjud dalolatnoma yozuvlari daftarlari raqamlanib, arxiv fondi daftariga kiritiladi (56-ilova). 121. FHDY organi arxividan zarur hollarda manfaatdor shaxslarning arizalari yoki tegishli tashkilot, muassasalarning soʻrovnomalariga asosan qayd etilgan dalolatnoma yozuvlari asosida takroriy guvohnoma, maʼlumotnomalar, dalolatnoma yozuvlaridan nusxalar, koʻchirmalar beriladi(yuboriladi). 122. Takroriy guvohnoma berish(yuborish)ni soʻrab yozilgan arizalarda arizachining familiyasi, ismi, ota ismi va yashash manzili, shaxsini tasdiqlovchi hujjatining seriya, raqami, qachon, kim tomonidan berilganligi, takroriy guvohnoma soʻralayotgan shaxsning familiyasi, ismi, ota ismi, talab qilinayotgan guvohnoma turi, dalolatnoma yozuvi raqami, qachon va qaysi FHDY organi tomonidan qayd etilganligi, takroriy guvohnoma nima maqsadda talab qilinganligi aniq koʻrsatiladi. 123. Tugʻilganlik haqidagi dalolatnoma yozuvidan nusxalar va takroriy guvohnomalar fuqaroning oʻziga, ota-onasiga va notarial tartibda tasdiqlangan ishonchnoma orqali boshqa shaxslarga beriladi (bola farzandlikka olingan hollar bundan mustasno). Chet elda yashovchi fuqaro tomonidan berilgan hamda chet tilida tuzilgan ishonchnoma orqali takroriy guvohnoma berishda, ishonchnoma belgilangan tartibda legalizatsiya qilingan holdagina qabul qilinadi. 124. Tugʻilganlik haqida takroriy guvohnoma soʻralgan arizada guvohnoma soʻralayotgan shaxsning familiyasi, ismi, ota ismi, dalolatnoma yozuvining qayd etilgan joyi, sanasi va raqami, ota-onasining familiyasi, ismi, ota ismi va millati koʻrsatilishi lozim (57-ilova). 125. Nikoh, nikohdan ajralganlik haqida takroriy guvohnoma soʻralgan arizada er (xotin), sobiq er(xotin) ning familiyasi, ismi, ota ismi hamda dalolatnoma yozuvi qachon, qaysi FHDY boʻlimida qayd etilganligi koʻrsatiladi (58-ilova). 126. Nikoh tuzilganligi haqida dalolatnoma yozuvidan nusxalar va takroriy guvohnomalar nikohlangan shaxslarning oʻzlariga yoki notarial tartibda tasdiqlangan ishonchnoma orqali boshqa shaxslarga berilishi mumkin. Zarur hollarda, nikohlangan shaxslarning ota-onalariga, farzandlariga ariza asosida nikoh qayd etilganligi haqida maʼlumotnomalar berilishi mumkin. Nikoh tuzilganligi haqida dalolatnoma yozuvida nikoh ajratilganligi haqida belgi boʻlgan hollarda takroriy guvohnoma berilmaydi. 127. Nikohdan ajralganlik haqida dalolatnoma yozuvlaridan nusxalar va takroriy guvohnomalar nikohdan ajralgan shaxslarning oʻzlariga yoki notarial tartibda tasdiqlangan ishonchnoma orqali boshqa shaxslarga berilishi mumkin. Zarur hollarda, nikohdan ajralgan shaxslarning farzandlariga, merosxoʻrlariga nikohdan ajralganlik haqida dalolatnoma yozuvi qayd etilganligi toʻgʻrisida maʼlumotnoma berilishi mumkin. 128. Oʻlim haqida takroriy guvohnoma soʻralgan arizada vafot etgan shaxs toʻgʻrisidagi maʼlumotlardan tashqari arizachining marhumga qarindoshligi yoki merosxoʻrligi koʻrsatiladi (59-ilova). 129. Oʻlim haqida dalolatnoma yozuvidan nusxa va takroriy guvohnomalar marhumning yaqin qarindoshlariga va merosxoʻrlariga yoki notarial tartibda tasdiqlangan ishonchnoma orqali boshqa shaxslarga beriladi. 130. Takroriy guvohnoma olish uchun murojaat etgan shaxs FHDY organiga albatta shaxsini tasdiqlovchi hujjatini taqdim etishi lozim. 131. Takroriy guvohnoma berilishi uchun asos boʻluvchi dalolatnoma yozuvining ayrim bandlari toʻldirilmagan boʻlsa, takroriy guvohnoma berishda ushbu maʼlumotlar soʻralgan joyga chiziqcha qoʻyiladi. Guvohnoma takroriy berilganda guvohnomaning oʻng tomoni yuqori qismiga “Takroriy” deb belgi qoʻyiladi. 132. Tuman (shahar) FHDY boʻlimi arxivida kerakli dalolatnoma yozuvi topilmagan hollarda, takroriy guvohnoma yoki dalolatnoma yozuvi soʻralgan ariza, ushbu tuman (shahar) FHDY boʻlimi arxivida soʻralgan dalolatnoma yozuvi yoʻqligi toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma bilan birga, dalolatnoma yozuvining ikkinchi nusxasi boʻyicha qidirish uchun adliya boshqarmasi FHDY arxiviga yuboriladi (60-ilova). 133. Dalolatnoma yozuvidan nusxa, koʻchirmalar olinganida dalolatnoma yozuvida bor boʻlgan barcha maʼlumotlar oʻzgarishsiz koʻchiriladi va nusxaning orqa tarafining pastki qismiga “nusxa asliga toʻgʻri” deb yozilib, masʼul xodimning imzosi va FHDY organi muhri bilan tasdiqlanib, nusxa koʻchirilgan sana yozib qoʻyiladi. 134. Viloyat, shahar FHDY arxivida dalolatnoma yozuvini qidirishda tekshiruv hududdagi barcha FHDY organlari boʻyicha dalolatnoma yozuvi qayd etilgan deb koʻrsatilgan yil va undan oldingi hamda keyingi uch yillik dastlabki va tiklangan dalolatnoma yozuvlari boʻyicha oʻtkaziladi. 135. Zarur hollarda manfaatdor tashkilot yoki muassasalarga ularning soʻrovnomalari asosida FHDY arxivida mavjud dalolatnoma yozuvlari asosida dalolatnoma yozuvi qayd etilganligi toʻgʻrisida maʼlumotnomalar berilishi mumkin. 136. FHDY organlarida saqlanadigan barcha hujjatlar muhim ahamiyatga ega hujjatlar boʻlganligi sababli arxiv xonalarida maʼlum muddatlarda saqlanadi va saqlanish muddatlari oʻtgach, maxsus tuzilgan komissiya ishtirokida yoqish yoʻli bilan yoʻq qilinadi (61-ilova). I/1. Gerbli guvohnomalarni sarflash daftari. I/2. Alfavit. I/3. Yolgʻiz onalar arizalari yigʻmajildi va roʻyxat daftari. I/4. Otalikni belgilash arizalari yigʻmajildi va roʻyxat daftari. I/5. Farzandlikka olish haqida hokim qarorlari yigʻmajildi va roʻyxat daftari. I/6. Tugʻilganlikni muddatini oʻtkazib qayd etish hujjatlari (16 yoshgacha). 1/7. Tashlab ketilgan va uyda tugʻilgan bolalarning tugʻilishini qayd etish boʻyicha yigʻilgan hujjatlar yigʻmajildi. II/1. Gerbli guvohnomalarni sarflash daftari. II/2. Alfavit II/3. Nikohga kirish haqida arizalar yigʻmajildi va roʻyxat daftari. II/4. Qayd etilgan nikohlar boʻyicha arizalar yigʻmajildi. 11/5 Muddatida qayd etilmagan arizalar yigʻmajildi. 11/6 Oila dorilfununi boʻyicha hujjatlar yigʻmajildi. III/1. Gerbli guvohnomalarni sarflash daftari. III/2. Alfavit. III/3. Er-xotinning nikohdan ajralish haqidagi birgalikdagi arizalari yigʻmajildi va roʻyxat daftari. III/4. Dastlabki dalolatnoma yozuvlari boʻyicha hujjatlar yigʻmajildi. III/5. Qoʻshimcha asosida hujjatlar yigʻmajildi. 111/6. Muddatida qayd etilmagan arizalar yigʻmajildi. IV/1. Gerbli guvohnomalarni sarflash daftari. IV/2. Alfavit. IV/3. Oʻlganlarning roʻyxatlari: a) pasport boʻlimiga; b) mudofaa boʻlimiga; v) 16 yoshgacha oʻlganlarning tugʻilganlik haqida guvohnomalari. IV/4. 16 yoshgacha oʻlganlarning tugʻilganlik haqida guvohnomalarini yoʻq qilish dalolatnomalari. IV/5. Muddatini oʻtkazib qayd etish boʻyicha hujjatlar yigʻmajildi. V/1. Dalolatnoma yozuvlariga oʻzgartirish, tuzatish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisidagi arizalarni roʻyxatga olish daftari va hujjatlar yigʻmajildi. V/2. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat tili toʻgʻrisidagi Qonunning 15-moddasi asosida oʻzgartirish kiritish boʻyicha hujjatlar yigʻmajildi. VI/1. Familiya, ism va ota ismini oʻzgartirish haqidagi arizalar roʻyxat daftari va hujjatlar yigʻmajildlari. VII/1. Dalolatnoma yozuvini tiklash haqidagi arizalarni roʻyxatga olish daftari va hujjatlar yigʻmajildi. VII/2. Farzandlikka olinganlik sababli tiklangan dalolatnoma yozuvlari nusxalari yigʻmajildi. VIII-F. Arxiv fondi. VIII-G. Adliya boshqarmasidan qabul qilingan gerbli guvohnomalarni kirim qilish va tarqatish daftari (QFYning FHDY boʻlimidan olingan gerbli guvohnomalarni kirim qilish va sarflash daftarlari). VIII-K. Xat, soʻrovnomalarni roʻyxatga olish daftari va ularning yigʻmajildi (Kirim daftari). VIII-Ch. FHDY organidan joʻnatilayotgan xat, soʻrovnoma va arizalar roʻyxat daftari va xat nusxalari yigʻmajildi (Chiqim daftari). VIII/1. Tugʻilganlik haqida takroriy guvohnoma soʻralgan arizalar yigʻmajildi va ushbu arizalarni roʻyxatga olish daftari. VIII/2. Nikoh haqida takroriy guvohnoma soʻralgan arizalar yigʻmajildi va ushbu arizalarni roʻyxatga olish daftari. VIII/3. Nikohdan ajralganlik haqida takroriy guvohnoma soʻralgan arizalar yigʻmajildi va ushbu arizalarni roʻyxatga olish daftari. VIII/4. Oʻlim haqida takroriy guvohnoma soʻralgan arizalar yigʻmajildi va ushbu arizalarni roʻyxatga olish daftari. IX/1. 97-shakl boʻyicha hisobotlar yigʻmajildi. IX/2. 22(14)- shakl boʻyicha hisobot yigʻmajildi. IX/3. 1-shakl boʻyicha hisobot yigʻmajildi. IX/4. Moliyaviy hisobotlar (Davlat boji, gerb yigʻimi va pullik huquqiy xizmat) yigʻmajildi. IX/5. FHDY organida oʻtkazilgan tekshirishlar natijalari yigʻmajildi. X/1. Yillik ish rejasi va reja boʻyicha bajarilgan ishlarning maʼlumotnomalari yigʻmajildi. X/2. FHDY sohasiga taalluqli meʼyoriy hujjatlar. X/3. Yuqori tashkilotlarning topshiriq va koʻrsatmalari. X/4. Qishloq fuqarolar yigʻinlari bilan olib borilgan ishlar.