KIChIK VA OʻRTA KORXONALARNING IQTISODIY NOChORLIGI BELGILARINI ANIQLASh
(other, 2008-05-01)

1. Mazkur tartib Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 10-iyundagi 296-son va 1999-yil 26-iyuldagi 362-son qarorlariga muvofiq ishlab chiqilgan, uning maqsadi iqtisodiy nochorlik belgilarini erta bosqichda aniqlash, kichik va oʻrta biznes korxonalarini (matn davomida — korxonalar) sanatsiyalash yoki tugatish boʻyicha tadbirlarni ishlab chiqishni amalga oshirish yoʻli bilan korxonalar bankrot boʻlishining oldini olish va ularning toʻlovga qobilligini qoʻllab-quvvatlashdan iboratdir. 2. Iqtisodiy holatiga bogliq ravishda korxonalar quyidagi guruhlarga boʻlinadi: barqaror moliyaviy ahvolga ega; iqtisodiy tavakkalchilikga ega; iqtisodiy nochor. 3. Iqtisodiy tavakkalchilik belgilari aniqlanganda korxonalar moliya-xoʻjalik faoliyatini soglomlashtirish boʻyicha tadbirlar majmuini ishlab chiqishlari va amalga oshirishlari kerak. 4. Iqtisodiy nochor korxonalar qonunga muvofiq bankrotlik toʻgʻrisida eʼlon berish yoʻli bilan majburan (ixtiyoriy ravishda) tugatilishi kerak. 5. Korxonalarning iqtisodiy holatini baholash va ularni iqtisodiy holatni aks ettiruvchi guruhlarga kiritish uchun asosiy koʻrsatkichlar (mezonlar) quyidagi tarzda belgilanadi: 1) qarzlarni ular toʻlanadigan paytga qadar 60 kungacha realizatsiya tushumlari bilan uzganda — korxonalar “moliyaviy barqaror korxonalar” guruhiga kiritiladi; 2) ular toʻlanadigan paytga qadar 180 kungacha pul majburiyatlari va majburiy toʻlovlar boʻyicha muddati oʻtgan kreditorlik qarzlari mavjud boʻlganda - korxonalar “iqtisodiy tavakkalchilikli korxonalar” guruhiga kiritiladi; 3) ular toʻlanadigan paytga qadar olti oygacha pul majburiyatlari va majburiy toʻlovlar boʻyicha muddati oʻtgan kreditorlik qarzlari mavjud boʻlganda - korxonalar “iqtisodiy nochor korxonalar” guruhiga kiritiladi. 6. Pul majburiyatlari va majburiy toʻlovlar boʻyicha muddati oʻtgan qarzlar qonunga muvofiq majburiy toʻlovlarni toʻlash majburiyatlari va pul majburiyatlari boʻyicha kreditorlarning talablarini bajarish payti kelishi bilan belgilanadi (masalan, soliqlarni budjetga har oyda yoki har chorakda, hisobot davridan keyingi muayyan sanada toʻlash muddatlari). 7. Qarzlar summasini belgilash paytida muddati oʻtmagan, uzoq muddatli va qisqa muddatli kreditlar va zayomlar, yaʼni toʻlash muddati kelmagan uzoq muddatli va qisqa muddatli kreditlar va zayomlar summalari chiqarib tashlanishi mumkin. 8. Muddati olti oydan oshib ketgan qarzlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar “Debitorlik va kreditorlik qarzlari toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma” degan 2-a-Moliyaviy hisobot shaklidan olinadi. 9. Iqtisodiy nochorlikni belgilash uchun mazkur hujjat bilan tasdiqlangan koeffitsiyentlarning meʼyoriy qiymatlari barcha kichik va oʻrta korxonalar uchun yagonadir. Bunda alohida tarmoqlarning oʻziga xos jihatlarini hisobga olgan holda ularni hisoblash usuli, Makroiqtisodstat vazirligi qoshidagi Iqtisodiy nochor korxonalar ishlari qoʻmitasi va Tovar ishlab chiqaruvchilar hamda tadbirkorlar Palatasi bilan kelishgan holda, oʻzgarishi mumkin. 10. Mazkur mezonlar tizimi u Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida roʻyxatga olingan paytdan boshlab amalga kiritiladi.