Qishloq xoʻjaligi uchun moʻljallangan yerlardan va oʻrmon fondi yerlaridan foydalanish samaradorligini oshirish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida
(law, 2021-04-02)

“2611-modda. Davlat oʻrmon xoʻjaligi organlari
Oʻzbekiston Respublikasi Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi organlariga ushbu Kodeks 77-moddasining birinchi va ikkinchi qismlarida, 78-moddasida, 79-moddasida (oʻrmon fondi yerlariga oid qismida), 80, 83-moddalarida, 84-moddasida (oʻrmon fondi yerlariga oid qismida), 90-moddasining birinchi qismida (oʻrmon fondi yerlariga oid qismida) nazarda tutilgan maʼmuriy huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi ishlar taalluqlidir. Oʻzbekiston Respublikasi Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi nomidan maʼmuriy huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrib chiqishga va jarima solish tariqasidagi maʼmuriy jazo choralarini qoʻllashga quyidagilar haqli: Oʻzbekiston Respublikasi Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasining bosh davlat inspektorlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oʻrmon xoʻjaligi qoʻmitasining, viloyatlar oʻrmon xoʻjaligi boshqarmalarining davlat inspektorlari — fuqarolarga bazaviy hisoblash miqdorining oʻn besh baravarigacha, mansabdor shaxslarga esa — yigirma baravarigacha miqdorda; Oʻzbekiston Respublikasi Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasining davlat inspektorlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oʻrmon xoʻjaligi qoʻmitasining, viloyatlar oʻrmon xoʻjaligi boshqarmalarining, davlat oʻrmon xoʻjaliklarining, davlat oʻrmon-ov xoʻjaliklarining, ixtisoslashtirilgan davlat oʻrmon xoʻjaliklarining, davlat oʻrmon ishlab chiqarish korxonalarining davlat inspektorlari va milliy tabiat bogʻlarining xodimlari — fuqarolarga bazaviy hisoblash miqdorining oʻn baravarigacha, mansabdor shaxslarga esa — oʻn besh baravarigacha miqdorda jarima solishga”; 2) 287-modda quyidagi mazmundagi 51-band bilan toʻldirilsin: “51) ushbu Kodeksning 77-moddasining birinchi va ikkinchi qismlarida, 79-moddasida (oʻrmon fondi yerlariga oid qismida), 83, 84-moddalarida (oʻrmon fondi yerlariga oid qismida), 90-moddasining birinchi qismida (oʻrmon fondi yerlariga oid qismida) nazarda tutilgan huquqbuzarliklar sodir etilgan taqdirda — Oʻzbekiston Respublikasi Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi organlarining mansabdor shaxslari tomonidan”; 3) 289-moddaning uchinchi qismi “Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi organlarining” degan soʻzlardan keyin “Oʻzbekiston Respublikasi Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi organlarining” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin; 4) 291-moddaning birinchi qismi quyidagi mazmundagi v1-band bilan toʻldirilsin: “v1) ushbu Kodeksning 78-moddasida, 79-moddasida (oʻrmon fondi yerlariga oid qismida), 84-moddasida (oʻrmon fondi yerlariga oid qismida), 90-moddasining birinchi qismida (oʻrmon fondi yerlariga oid qismida) nazarda tutilgan maʼmuriy huquqbuzarliklar sodir etilganda — Oʻzbekiston Respublikasi Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi organlarining mansabdor shaxslari tomonidan”. 2-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1998-yil 30-aprelda qabul qilingan 598-I-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Yer kodeksiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1998-yil, № 5-6, 82-modda; 2003-yil, № 9-10, 149-modda; 2004-yil, № 5, 90-modda; 2005-yil, № 1, 18-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2007-yil, № 12, 608-modda; 2009-yil, № 1, 1-modda, № 12, 472-modda; 2011-yil, № 1, 1-modda; 2014-yil, № 1, 2-modda, № 9, 244-modda; 2015-yil, № 8, 312-modda; 2017-yil, № 9, 510-modda; 2018-yil, № 1, 1-modda, № 4, 224-modda, № 7, 432-modda, № 12, 781-modda; 2019-yil, № 1, 1-modda, № 3, 161-modda, № 4, 199-modda, № 8, 469-modda, № 11, 792-modda) quyidagi oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilsin: 1) 24-moddaning toʻrtinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Ijaraga berilgan yer uchastkasini yoki uning bir qismini ikkilamchi ijaraga berish taqiqlanadi, bundan ushbu Kodeksning 242-moddasida nazarda tutilgan hollar mustasno”; 2) quyidagi mazmundagi 241, 242 va 243-moddalar bilan toʻldirilsin:

“241-modda. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni va oʻrmon fondi yerlarini investitsiya shartnomasi yoki davlat-xususiy sheriklik asosida ijaraga berish
Investitsiya shartnomasi yoki davlat-xususiy sheriklik asosida quyidagilar: qishloq xoʻjaligida foydalanishdan chiqib ketgan sugʻoriladigan yerlar va lalmi yerlar — Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolariga hamda qishloq xoʻjaligi korxonalariga; oʻrmon fondining foydalanilmayotgan yerlari — jismoniy va yuridik shaxslarga; yaylovlar, boʻz yerlar, koʻp yillik dov-daraxtlar — Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolariga, qishloq xoʻjaligi korxonalariga, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlari boʻlgan investorlarga uch yildan kam boʻlmagan va qirq toʻqqiz yildan oshmaydigan muddatga ijaraga berilishi mumkin.

242. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni ikkilamchi ijaraga berish
Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar qishloq xoʻjaligi mahsuloti yetishtirish maqsadida yuridik va jismoniy shaxslarga ikkilamchi ijaraga berilishi (ularni uchinchi shaxslarga berish huquqisiz) mumkin. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yer uchastkasi bir yilgacha boʻlgan muddatga ikkilamchi ijaraga berilishi mumkin, bundan ushbu moddaning uchinchi qismida nazarda tutilgan hollar mustasno. Foydalanishga kiritilgan qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yer uchastkalarini ikkilamchi ijaraga berish shartnomasining muddati ushbu Kodeksning 241-moddasida nazarda tutilgan hollarda, taraflarning kelishuviga koʻra belgilanadi va u qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yer uchastkasini ijaraga berish shartnomasi muddatidan ortiq boʻlishi mumkin emas. Ikkilamchi ijaraga berilgan qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yer uchastkasi oldi-sotdi, garov, hadya, ayirboshlash obyekti boʻlishi mumkin emas. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yer uchastkasini ikkilamchi ijaraga berish shartlari va muddatlari taraflarning kelishuviga koʻra belgilanadi hamda shartnoma bilan mustahkamlanadi. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni ikkilamchi ijaraga berganlik uchun haq undirish tartibi va miqdorlari qonun hujjatlariga muvofiq ikkilamchi ijara shartnomasida belgilanadi. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yer uchastkasini ikkilamchi ijaraga berish shartnomasi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda davlat roʻyxatidan oʻtkazilishi lozim. Agar qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yer uchastkasini ijaraga berish shartnomasida boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, ushbu shartnomani muddatidan ilgari bekor qilish qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yer uchastkasini ikkilamchi ijaraga berish shartnomasining bekor qilinishiga sabab boʻladi. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yer uchastkasini ikkilamchi ijaraga berish shartnomasini muddatidan ilgari bekor qilish taraflarning kelishuviga koʻra, bunday kelishuvga erishilmagan taqdirda esa sudning qaroriga koʻra amalga oshiriladi. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yer uchastkasini ikkilamchi ijaraga berish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

243. Meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish huquqini saqlab qolgan holda yer uchastkasini vaqtincha foydalanishga berish
Dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer uchastkalari egalari oʻziga meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilishga berilgan yer uchastkalarini yoki ushbu yer uchastkalarining bir qismini qishloq xoʻjaligi mahsulotini yetishtirish maqsadida yuridik va jismoniy shaxslarga vaqtincha foydalanishga berishi mumkin. Yer uchastkasidan vaqtincha foydalanish tartibi taraflarning kelishuvi asosida belgilanadi. Bunda dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer uchastkalari egalarining ushbu yer uchastkalariga boʻlgan meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish huquqi saqlanib qoladi”; 3) 39-moddaning birinchi qismi quyidagi mazmundagi 9-kichik band bilan toʻldirilsin: “9) qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yer uchastkasini yoki uning bir qismini qonun hujjatlarida belgilangan tartibda ikkilamchi ijaraga berish”; 4) 44-modda quyidagi mazmundagi toʻrtinchi qism bilan toʻldirilsin: “Sugʻoriladigan yerlarni qishloq xoʻjaligidan boshqa maqsadlar uchun, shu jumladan sanoat va fuqarolik obyektlari (binolar va inshootlar) qurilishi uchun, shuningdek unumdor tuproq talab etilmaydigan ilgʻor texnologiyalarning (gidroponika va boshqalar) yangi usullari qoʻllaniladigan issiqxonalar qurilishi uchun ajratishga yoʻl qoʻyilmaydi, bundan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qaroriga muvofiq yerlarni ajratish hollari mustasno”; 5) 45-moddaning uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Korxonalar, binolar va inshootlar qurilishi uchun alohida qimmatga ega boʻlgan unumdor sugʻoriladigan qishloq xoʻjalik yerlari alohida hollarda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qaroriga binoan beriladi”; 6) 76-moddaning uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Davlat oʻrmon xoʻjaligi organlari oʻrmon fondining foydalanilmayotgan yerlarini jismoniy va yuridik shaxslarga ijaraga berishi, shu jumladan kimoshdi savdolari oʻtkazish orqali ijaraga berishi mumkin. Oʻrmon fondining foydalanilmayotgan yerlari jismoniy va yuridik shaxslarga investitsiya shartnomasi yoki davlat-xususiy sheriklik asosida uch yildan kam boʻlmagan va qirq toʻqqiz yildan oshmaydigan muddatga ijaraga berilishi mumkin”. 3-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1998-yil 30-aprelda qabul qilingan “Fermer xoʻjaligi toʻgʻrisida”gi 602-I-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasining 2004-yil 26-avgustda qabul qilingan 662-II-sonli Qonuni tahririda) (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2004-yil, № 9, 162-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2006-yil, № 3, 119-modda; 2007-yil, № 12, 608-modda; 2008-yil, № 12, 640-modda; 2009-yil, № 12, 472-modda; 2011-yil, № 9, 248-modda; 2012-yil, № 9/1, 238-modda; 2013-yil, № 10, 263-modda; 2015-yil, № 8, 312-modda; 2016-yil, № 12, 383, 385-moddalar; 2018-yil, № 4, 224-modda, № 12, 781-modda; 2019-yil, № 4, 199-modda, № 12, 886-modda; 2020-yil, № 1, 2-modda) quyidagi oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilsin: 1) 13-moddaning: ikkinchi qismidagi “va ikkilamchi ijaraga berilishi” degan soʻzlar chiqarib tashlansin; quyidagi mazmundagi uchinchi qism bilan toʻldirilsin: “Fermer xoʻjaligiga berilgan yer uchastkalari ushbu Qonun 16-moddasi birinchi qismining uchinchi xatboshisida nazarda tutilgan hollarda yuridik va jismoniy shaxslarga bir yilgacha boʻlgan muddatga ikkilamchi ijaraga berilishi (uchinchi shaxslarga berish huquqisiz) mumkin”; uchinchi — oʻninchi qismlari tegishincha toʻrtinchi — oʻn birinchi qismlar deb hisoblansin; 2) 16-moddaning: birinchi qismi quyidagi mazmundagi uchinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “yer uchastkasini yuridik va jismoniy shaxslarga qishloq xoʻjalik ekinlarini oraliq ekish uchun ikkilamchi ijaraga berish (uchinchi shaxslarga berish huquqisiz)”; uchinchi — oʻn yettinchi xatboshilari tegishincha toʻrtinchi — oʻn sakkizinchi xatboshilar deb hisoblansin. 5-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1999-yil 15-aprelda qabul qilingan “Oʻrmon toʻgʻrisida”gi 770-I-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasining 2018-yil 16-aprelda qabul qilingan OʻRQ-475-sonli Qonuni tahririda) (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2018-yil, № 4, 423-modda; 2019-yil, № 8, 470-modda) quyidagi oʻzgartishlar va qoʻshimcha kiritilsin: 1) 13-modda birinchi qismining toʻqqizinchi xatboshisidagi “shuningdek asalari uyalari va qutilarini joylashtirish” degan soʻzlar chiqarib tashlansin; 2) 25-modda: uchinchi qismi quyidagi mazmundagi toʻrtinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “maʼmuriy huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrib chiqadi”; toʻrtinchi — sakkizinchi xatboshilari tegishincha beshinchi — toʻqqizinchi xatboshilar deb hisoblansin; 3) 31-modda quyidagi mazmundagi toʻqqizinchi qism bilan toʻldirilsin: “Oʻrmon fondining foydalanilmayotgan yerlari jismoniy va yuridik shaxslarga investitsiya shartnomasi yoki davlat-xususiy sheriklik asosida uch yildan kam boʻlmagan va qirq toʻqqiz yildan oshmaydigan muddatga ijaraga berilishi mumkin”; 4) 33-modda ikkinchi qismining: sakkizinchi xatboshisi chiqarib tashlansin; toʻqqizinchi va oʻninchi xatboshilari tegishincha sakkizinchi va toʻqqizinchi xatboshilar deb hisoblansin; 5) 40-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Davlat oʻrmon fondi uchastkalari yuridik va jismoniy shaxslarga asalari uyalari va qutilarini joylashtirish uchun davlat oʻrmon xoʻjaligi organlari tomonidan shartnoma asosida beriladi”. 6-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2004-yil 3-dekabrda qabul qilingan “Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar toʻgʻrisida”gi 710-II-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2005-yil, № 1, 14-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2014-yil, № 9, 244-modda; 2017-yil, № 9, 510-modda; 2019-yil, № 1,1-modda) 38-moddasiga quyidagi qoʻshimchalar kiritilsin: ikkinchi qism “Rekreatsiya zonalari” degan soʻzlardan keyin “Oʻzbekiston Respublikasi Turizmni rivojlantirish davlat qoʻmitasi” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin; quyidagi mazmundagi uchinchi qism bilan toʻldirilsin: “Davlat oʻrmon fondi uchastkalaridagi rekreatsiya zonalari Oʻzbekiston Respublikasi Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasining taqdimnomasiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Turizmni rivojlantirish davlat qoʻmitasi, Oʻzbekiston Kasaba uyushmalari federatsiyasi Kengashi va Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi bilan kelishilgan holda mahalliy davlat hokimiyati organlarining qarorlari bilan tashkil etiladi”. 7-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 20-mayda qabul qilingan “Yaylovlar toʻgʻrisida”gi OʻRQ-538-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2019-yil, № 5, 263-modda) 13-moddasiga quyidagi oʻzgartish va qoʻshimcha kiritilsin: birinchi qismidagi “ijaraga” degan soʻz “ijaraga, shu jumladan ikkilamchi ijaraga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; quyidagi mazmundagi toʻrtinchi va beshinchi qismlar bilan toʻldirilsin: “Foydalanishdan chiqib ketgan yaylovlar Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolariga, qishloq xoʻjaligi korxonalariga, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlari boʻlgan investorlarga investitsiya shartnomasi yoki davlat-xususiy sheriklik asosida qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishi maqsadida uch yildan kam boʻlmagan va qirq toʻqqiz yildan oshmaydigan muddatga ijaraga berilishi mumkin. Ushbu moddaning toʻrtinchi qismida koʻrsatilgan yuridik va jismoniy shaxslar foydalanishga kiritilgan yaylovlarni ikkilamchi ijaraga berishi (uchinchi shaxslarga berish huquqisiz) mumkin”. 8-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin. 9-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi: hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin; davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin. 10-modda. Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.