Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalari sohasini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(decree, 2025-11-26)

Mamlakatda zamonaviy axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish, elektron davlat xizmatlarini koʻrsatishning yaxlit tizimini yaratish, davlat organlarining aholi bilan muloqot qilishining yangi mexanizmlarini joriy etish yuzasidan izchil ish olib borilmoqda. Shu bilan birga, axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini boshqarish va joriy etish sohasidagi bir qator tizimli muammo va kamchiliklar ushbu sohaning jadal rivojlanishiga, sifatli axborot xizmatlarini koʻrsatishga toʻsqinlik qilmoqda. Xususan: birinchidan, telekommunikatsiya infratuzilmasi yetarlicha rivojlanmagan, mamlakatning olis aholi punktlari telekommunikatsiya tarmoqlari bilan taʼminlanmasdan qolmoqda, mobil aloqa va Internet tarmogʻining sifati aholi ehtiyojlarini qondirmayapti; ikkinchidan, davlat boshqaruvi tizimiga axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini joriy etishda yagona texnologik yondashuvning samarali amalga oshirilmaganligi sababli idoraviy axborot tizimlari va resurslari alohida-alohida joriy qilinmoqda, buning oqibatida ularni yagona axborot makoniga integratsiyalash jarayoni murakkablashmoqda; uchinchidan, elektron tijoratda integratsiyalashgan savdo va marketing platformalari, internet-doʻkonlar, toʻlov tizimlarini, shuningdek, logistika tizimlarini joriy etishga yetarlicha eʼtibor qaratilmayapti, bu iqtisodiyot va tadbirkorlik rivojlanishi, chet el investitsiyalari jalb qilinishi toʻxtatib turilishining sabablaridan biri boʻlmoqda; toʻrtinchidan, davlat axborot tizimlari va resurslarida axborot xavfsizligini va axborotni muhofaza qilishni taʼminlash ishlarining zaif tashkil etilganligi axborotdan ruxsatsiz foydalana olish, maʼlumotlar bazalarining butunligi va maxfiyligini buzish imkoniyatini oshirmoqda; beshinchidan, koʻplab davlat organlari va tashkilotlarining rahbarlari tomonidan aholiga koʻrsatiladigan xizmatlarning sifati va tezkorligini oshirish, byurokratik tartib-taomillarga barham berish, qogʻoz hujjat aylanishini kamaytirishga qaratilgan axborotlashtirish hamda zamonaviy axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini joriy qilish loyihalarini amalga oshirish masalalariga yetarlicha eʼtibor berilmayapti; oltinchidan, pochta aloqa xizmatlari va logistika tizimini modernizatsiya qilish, pochta aloqasi milliy operatori faoliyatining sifat jihatdan yangi uslublarini joriy etish va bozorda uning faoliyati mavqeyini oshirishga doir taʼsirchan choralar koʻrilmayapti; yettinchidan, axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalari sohasida kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirishning amaldagi tizimi IT-texnologiyalar rivojlanishining tezkor surʼatlarini hisobga olmayapti, shuningdek, taʼlim berishning ilgʻor uslublarini joriy etish uchun xorijiy mamlakatlarning yetakchi taʼlim muassasalari bilan samarali muloqotni tashkil qilish imkonini bermayapti; sakkizinchidan, elektron hukumat, elektron tijorat, elektron davlat xizmatlari koʻrsatish tizimi, ularning shaffofligi va ochiqligi, shuningdek, telekommunikatsiya infratuzilmasining rivojlanishida ancha ilgarilab ketgan mamlakatlarning tajribasini chuqur oʻrganish va joriy etish boʻyicha tizimli ish olib borilmayapti. Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalari sohasida boshqaruv tizimini yanada takomillashtirish, elektron davlat xizmatlari va telekommunikatsiya xizmatlari spektrini kengaytirish, telekommunikatsiya infratuzilmasini rivojlantirish maqsadida, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasida Maʼmuriy islohotlar konsepsiyasiga muvofiq: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi (keyingi oʻrinlarda Vazirlik deb yuritiladi) hamda Oʻzbekiston Matbuot va axborot agentligining: Respublika axborot-kutubxona markazi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar axborot-kutubxona markazlarini Oʻzbekiston Matbuot va axborot agentligining Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi tasarrufiga oʻtkazish; “Ommaviy kommunikatsiyalar sohasidagi monitoring markazi” davlat muassasasini Oʻzbekiston Matbuot va axborot agentligi tuzilmasiga berish; Vazirlik ikki hafta muddatda oʻtkazilayotgan tashkilotlarning shtat birliklari va binolari, shuningdek, ularga tegishli boʻlgan tovar-moddiy boyliklar, shu jumladan pul mablagʻlarining Oʻzbekiston Matbuot va axborot agentligiga berilishini taʼminlasin. 2. Quyidagilar vazirlikning asosiy vazifalari va faoliyatining ustuvor yoʻnalishlari etib belgilansin: axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish va qoʻllash sohasida yagona davlat siyosatini ishlab chiqish va amalga oshirish hamda munosabatlarni tartibga solish, elektron hukumatni joriy etish, axborot jamiyati va raqamli iqtisodiyotni shakllantirish faoliyatini muvofiqlashtirish; “oxirgi milya” tamoyili boʻyicha Internet tarmogʻidan keng polosali foydalanishni kengaytirish, multiservisli aloqa tarmoqlari texnologiyalari, mobil aloqa bozori, boshqa zamonaviy telekommunikatsiya xizmatlari, shuningdek, logistika va pochta aloqasi xizmatlari orqali telekommunikatsiya infratuzilmasini rivojlantirish va modernizatsiya qilish; davlat organlarining axborot tizimlari va resurslarini ishlab chiqish hamda joriy etish, idoralararo oʻzaro elektron hamkorlikni tashkil qilish, yagona elektron reyestrlar va maʼlumotlar bazalarini, “yagona darcha” tamoyili boʻyicha elektron davlat xizmatlari koʻrsatish tizimlarini shakllantirishga yagona texnologik yondashuv amalga oshirilishini taʼminlash; davlat boshqaruvi va iqtisodiyotning real sektorida innovatsiyalarni joriy qilishga koʻmaklashish, raqamli iqtisodiyot oʻsishini ragʻbatlantirish, shu jumladan ishlab chiqarishda kompleks avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimlarini joriy etish, elektron tijoratning rivojlanishi uchun qulay shart-sharoitlarni yaratish; shahar va hududiy infratuzilmani, shu jumladan kelgusida integratsiyalashgan, “aqlli” va “xavfsiz” shahar yagona kompleksiga birlashtirgan holda uy-joy kommunal xizmat koʻrsatish, transport logistikasini, shoshilinch xizmatlarni boshqarishning zamonaviy intellektual tizimlarini joriy etish va rivojlantirish; texnoparklar va kovorking-markazlar faoliyatini tashkil qilish, shu jumladan davlat-xususiy sheriklik asosida zamonaviy raqobatbardosh va eksport uchun moʻljallangan dasturiy mahsulotlar hamda xizmatlarning mahalliy ishlab chiqarilishini rivojlantirishni ragʻbatlantirish, shart-sharoitlar yaratish va investitsiyalarni jalb qilish; yetakchi xorijiy kompaniyalar va taʼlim muassasalarining eng yaxshi amaliyoti asosida axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalari sohasida strategik va loyiha boshqaruvi, menejment, marketing boʻyicha ilmiy tadqiqotlar va ishlanmalarni, kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash hamda malakasini oshirishni tashkil qilish; telekommunikatsiya va pochta aloqasi, teleradioeshittirish tarmoqlarida axborot xavfsizligi boʻyicha zamonaviy texnologiyalarni joriy etish yuzasidan kompleks chora-tadbirlarni amalga oshirish; taqdim etilayotgan telekommunikatsiya va pochta aloqasi xizmatlarining yuqori sifatini taʼminlash maqsadida axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalari sohasida qonun hujjatlariga rioya etilishining davlat nazoratini amalga oshirish; axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini qoʻllash va rivojlantirish masalalari boʻyicha, shu jumladan, texnik standartlar, reglamentlar joriy etilishini tashkil qilish, shuningdek, Vazirlikning faoliyat sohasiga kiradigan boshqa yoʻnalishlar boʻyicha xalqaro tashkilotlar, chet el kompaniyalari, ilmiy-tadqiqot muassasalari bilan hamkorlikni rivojlantirish. 3. Belgilab qoʻyilsinki: davlat organlari va boshqa budjet tashkilotlari budjetdan tashqari jamgʻarmalar mablagʻlaridan foydalanishda yangi axborot tizimlari, dasturiy mahsulotlar, maʼlumotlar bazalarini ishlab chiqishga, birinchi navbatda, aholiga koʻrsatiladigan xizmatlarning sifatini va tezkorligini oshirishga, byurokratik tartib-taomillarga barham berishga, qogʻoz hujjat aylanishini kamaytirishga qaratilgan elektron davlat xizmatlarini joriy etishga ustuvor eʼtibor qaratadilar; davlat organlari va boshqa budjet tashkilotlarining axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish uchun masʼul boʻlgan rahbarlari va boʻlinmalari xodimlari uch yilda bir marta mos ravishda Vazirlik va uning hududiy boshqarmalarida attestatsiyadan oʻtadilar; barcha vazirlik va idoralar, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarida axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish uchun masʼul tarkibiy boʻlinma rahbarlari (boʻlinma mavjud boʻlmaganda masʼul xodimlari) tegishliligi boʻyicha Vazirlik va Vazirlikning hududiy boshqarmasi bilan kelishilgan holda lavozimga tayinlanadilar. 5. Vazirlik, Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki, Moliya vazirligi, Iqtisodiyot vazirligi ikki oy muddatda “Oʻzbekiston pochtasi” AJ pochta aloqasi milliy operatoriga agent sifatida bank va sugʻurta xizmatlarini koʻrsatish, shu jumladan toʻlovlarni qabul qilish va oʻtkazish, bank kartalariga xizmat koʻrsatish, aholining boʻsh pul mablagʻlarini jalb qilish, ixtiyoriy va majburiy sugʻurta qilish xizmatlari va autsorsing shartlarida boshqa xizmatlarni koʻrsatish huquqlarini taqdim etish masalasini oʻrgansin hamda ushbu bandni amalga oshirish boʻyicha takliflarni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritsin. 6. Vazirlik Investitsiyalar boʻyicha davlat qoʻmitasi bilan birgalikda uch oy muddatda quyidagilar boʻyicha takliflarni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritsin: “Oʻzbekiston pochtasi” AJni, shu jumladan chet el maslahatchilarini jalb qilgan va ilgʻor xalqaro tajribani oʻrgangan holda isloh qilish; pochta aloqasi operatorlari va kuryerlarining tarmogʻini rivojlantirish, xorijda xalqaro pochta joʻnatmalarining almashinuv punktlarini tashkil etish. 7. Belgilab qoʻyilsinki: a) 2018-yil 1-iyundan: tadbirkorlik subyektlari tovarlar, ishlar (xizmatlar) eksport qilinganligi uchun eksport shartnomasi tuzmasdan va bank komissiyasi undirilmasdan, Internet tarmogʻidagi elektron savdo maydonchalari orqali, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadigan roʻyxat boʻyicha ayrim tovarlardan tashqari, tovarlar, ishlar (xizmatlar) eksportini amalga oshirish huquqiga ega; tadbirkorlik subyektlari tomonidan elektron tijoratdan foydalanish orqali sotiladigan tovarlar aylanmasi ularning hajmidan qatʼi nazar, chakana savdo hisoblanadi; b) axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalari sohasida xalqaro konsalting kompaniyalari va ekspertlarini jalb qilish, oʻz IT-infratuzilmasini rivojlantirish va moddiy-texnika bazasini mustahkamlash, shuningdek, Vazirlik xodimlarini moddiy ragʻbatlantirish Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi; v) Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan Vazirlik xodimlarining mehnatiga haq toʻlash shartlari Vazirlik hayʼati tomonidan aniqlanadi; g) davlat organlari va boshqa budjet tashkilotlarining zamonaviy axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini joriy qilish va rivojlantirishga masʼul boʻlgan xodimlariga beriladigan har oylik ustama miqdori davlat budjetidan, davlat budjetidan ajratilmagan boʻlsa, ushbu tashkilotlarning budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan xodim lavozim maoshidan 100 foizdan kam boʻlmagan miqdorda belgilanadi; d) davlat organlari va boshqa budjet tashkilotlarining axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirishga masʼul boʻlgan boʻlinma rahbarlari har yil yakunlari boʻyicha Vazirlik qarori asosida axborot tizimlari, elektron davlat xizmatlari va axborotlashtirishni joriy etish rejalari va dasturlarining oʻz vaqtida, toʻliq va sifatli bajarilganligi uchun, Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari va qonun hujjatlari bilan taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan bazaviy hisoblash miqdorining 100 baravarigacha miqdorda mukofotlanadi. 8. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi 2018-yil 1-avgustga qadar muddatda quyidagilarni nazarda tutuvchi 2018 — 2020-yillarga moʻljallangan hududlarda axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish dasturlarini va ustuvor loyihalarning manzilli roʻyxatini ishlab chiqsin va tasdiqlasin: telekommunikatsiya infratuzilmasini yanada rivojlantirish, aholining sifatli mobil aloqa, Internet tarmogʻidan keng doirada foydalanishini taʼminlash; sogʻliqni saqlash, aholini ijtimoiy himoya qilish, taʼlim, kommunal xizmat koʻrsatish, turizm sohasida zamonaviy axborot tizimlari, dasturiy mahsulotlar va maʼlumotlar bazalarini joriy qilish, shuningdek, “aqlli” va “xavfsiz” shaharlar hamda hududlarni tashkil qilish; davlat-xususiy sheriklik asosida innovatsion loyihalarni amalga oshirish, shuningdek, eksportbop dasturiy mahsulotlar ishlab chiqarishni qoʻllab-quvvatlash; joylarda, ayniqsa, olis joylarda elektron davlat xizmatlarini taqdim etish tizimini yanada kengaytirish. Belgilansinki, dasturlarni va loyihalarning manzilli roʻyxatini moliyalashtirish Fond mablagʻlari hisobidan, tegishli hudud mobil aloqa xizmatlarini koʻrsatadigan yuridik shaxslar tomonidan toʻlanadigan abonent raqamidan foydalanganlik uchun kelib tushadigan summaning 5 foizgacha boʻlgan miqdorida amalga oshiriladi. 9. Mazkur Farmonning 8-bandida nazarda tutilgan dasturlarning amalga oshirilishini tizimli monitoring qilish va idoralararo muvofiqlashtirish uchun Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashining raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari rahbarligida axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish boʻyicha hududiy kengashlar tashkil etilsin. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashining raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari Vazirlik bilan birgalikda bir oy muddatda: dasturlar qabul qilinganidan keyin hududiy kengashlar tarkiblarini tasdiqlasin, shuningdek, dasturlar ijrosining har oyda koʻrib chiqilishini taʼminlasin; “Kompyuterlashtirish markazi” DUKni “Elektron hokimiyat” axborot tizimini yaratish va joriy etishni asosiy vazifa deb belgilagan holda “Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish markazi” DUKga aylantirish yuzasidan tashkiliy chora-tadbirlarni koʻrsin. 10. Vazirlik hamda Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligining Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universitetida, shu jumladan uning filiallarida 2018/2019 oʻquv yilidan boshlab axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalari sohasida kadrlar tayyorlash boʻyicha oʻqitishning kredit tizimini joriy etish toʻgʻrisidagi taklifi maʼqullansin. Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universitetiga: Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi bilan kelishgan holda oʻquv jarayonining axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish surʼatlari bilan uzluksiz aloqasini taʼminlashni hisobga olgan holda mustaqil ravishda oʻquv rejalar va dasturlar, bitiruvchilar uchun malaka talablarini ishlab chiqish va tasdiqlash; professor oʻqituvchilar tarkibi mehnatini oʻqitishning kredit tizimi shartlaridan kelib chiqib faqat taʼlimga xos tadbirlar asosida ish vaqti hisobga olinishiga asoslangan holda mustaqil normalashni amalga oshirish, shuningdek, pedagog xodimlar tomonidan ilmiy-uslubiy, ilmiy-tadqiqot, tashkiliy-uslubiy, maʼnaviy-maʼrifiy va tarbiyaviy ishlarning bajarilishini ragʻbatlantirish huquqi berilsin. Vazirlik Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi bilan birgalikda ikki oy muddatda kredit tizimi boʻyicha oʻqitish tartibini belgilaydigan Hukumat qarori loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritsin. 11. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi: bir hafta muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Vazirlik va Inspeksiya faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisidagi qarorlari loyihalarini kiritsin; bir oy muddatda Vazirlik va Inspeksiya toʻgʻrisidagi yangilangan nizomlarni tasdiqlasin. 13. Vazirlik manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda qonun hujjatlariga mazkur Farmondan kelib chiqadigan oʻzgartish va qoʻshimchalar toʻgʻrisidagi takliflarni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritsin. 14. Mazkur Farmonning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Davlat maslahatchisining birinchi oʻrinbosari B.M. Mavlonov va Oʻzbekiston Respublikasining Bosh prokurori O.B. Murodov zimmasiga yuklansin.