NODAVLAT NOTIJORAT TASHKILOTLARI TOʻGʻRISIDA
(law, 2025-08-22)

1. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi nodavlat notijorat tashkilotlarining, shuningdek xalqaro nodavlat notijorat tashkilotlarining, xalqaro hamda chet el nodavlat notijorat tashkilotlari vakolatxonalari va filiallarining Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi faoliyati bilan bogʻliq munosabatlarni tartibga solishdan iborat.

2. Nodavlat notijorat tashkiloti tushunchasi
Nodavlat notijorat tashkiloti — jismoniy va (yoki) yuridik shaxslar tomonidan ixtiyoriylik asosida tashkil etilgan, daromad (foyda) olishni oʻz faoliyatining asosiy maqsadi qilib olmagan hamda olingan daromadlarni (foydani) oʻz qatnashchilari (aʼzolari) oʻrtasida taqsimlamaydigan oʻzini oʻzi boshqarish tashkilotidir. Nodavlat notijorat tashkiloti jismoniy va yuridik shaxslarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini, boshqa demokratik qadriyatlarni himoya qilish, ijtimoiy, madaniy va maʼrifiy maqsadlarga erishish, maʼnaviy va boshqa nomoddiy ehtiyojlarni qondirish, xayriya faoliyatini amalga oshirish uchun hamda boshqa ijtimoiy foydali maqsadlarda tuziladi.

3. Nodavlat notijorat tashkilotlari toʻgʻrisidagi qonunchilik
Nodavlat notijorat tashkilotlari toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iborat. Siyosiy partiyalar, kasaba uyushmalari, diniy tashkilotlar hamda boshqa ayrim nodavlat notijorat tashkilotlarini tuzishning, ular faoliyatining, qayta tashkil etilishi va tugatilishining xususiyatlari maxsus qonunlar bilan tartibga solinadi. Nodavlat notijorat tashkilotlari faoliyati sohasining u yoki bu munosabatlari maxsus qonunlar bilan tartibga solinmagan hollarda ushbu Qonunning normalari qoʻllaniladi. Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida nodavlat notijorat tashkilotlari toʻgʻrisidagi Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.

4. Nodavlat notijorat tashkilotlarining davlat organlari bilan oʻzaro munosabatlari
Davlat nodavlat notijorat tashkilotlarining huquqlari va qonuniy manfaatlariga rioya etilishini taʼminlaydi, ularga ijtimoiy hayotda ishtirok etish uchun teng huquqiy imkoniyatlar yaratib beradi. Nodavlat notijorat tashkilotlarining alohida ijtimoiy foydali dasturlariga davlat koʻmak koʻrsatishi mumkin. Davlat organlari hamda ular mansabdor shaxslarining nodavlat notijorat tashkiloti faoliyatiga aralashishiga, xuddi shuningdek nodavlat notijorat tashkilotining davlat organlari hamda ular mansabdor shaxslarining faoliyatiga aralashishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

5. Nodavlat notijorat tashkilotining xalqaro aloqalari
Nodavlat notijorat tashkiloti qonunchilikka muvofiq xalqaro nodavlat notijorat tashkilotlariga kirishi, ular bilan toʻgʻridan toʻgʻri xalqaro aloqalar oʻrnatishi, hamkorlik toʻgʻrisida tegishli bitimlar tuzishi mumkin.

6. Nodavlat notijorat tashkilotining huquqiy maqomi
Nodavlat notijorat tashkiloti yuridik shaxs boʻladi. Nodavlat notijorat tashkiloti, agar uning taʼsis hujjatlarida boshqacha qoida belgilangan boʻlmasa, faoliyat muddati cheklanmagan holda tashkil etiladi.

7. Nodavlat notijorat tashkilotining huquqlari
Nodavlat notijorat tashkiloti quyidagi huquqlarga ega: oʻz aʼzolari va qatnashchilarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini ifodalash hamda himoya qilish; ijtimoiy hayotning turli masalalariga doir tashabbuslar bilan chiqish, davlat hokimiyati va boshqaruv organlariga takliflar kiritish; davlat hokimiyati va boshqaruv organlarining qarorlarini ishlab chiqishda qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda ishtirok etish; oʻz faoliyati toʻgʻrisida axborot tarqatish; ommaviy axborot vositalarini taʼsis etish hamda belgilangan tartibda noshirlik faoliyatini amalga oshirish; ustavda belgilangan vazifalarni bajarish uchun tadbirkorlik tuzilmalarini tashkil etish; oʻz ramziy belgilarini taʼsis etish; oʻz faoliyatiga taalluqli masalalar yuzasidan yigʻilishlar, konferensiyalar oʻtkazish; qonunchilikka muvofiq vakolatxonalar ochish va filiallar tashkil etish. Nodavlat notijorat tashkiloti qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa huquqlarga ham ega.

8. Nodavlat notijorat tashkilotining majburiyatlari
Nodavlat notijorat tashkiloti: qonunchilik va taʼsis hujjatlariga rioya etishi; oʻz mol-mulki va pul mablagʻlaridan foydalanishi, shu jumladan moliyalashtirish manbalari hamda maqsadlari toʻgʻrisidagi axborot bilan tanishish erkinligini taʼminlashi; chet davlatlardan, xalqaro va chet el tashkilotlaridan, chet davlatlarning fuqarolaridan yoki ularning topshirigʻiga binoan boshqa shaxslardan olingan pul mablagʻlari va mol-mulkdan foydalanish toʻgʻrisidagi axborotni har chorakda oʻz rasmiy veb-saytida, ommaviy axborot vositalarida yoxud ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalarida yoki nodavlat notijorat tashkilotlariga davlat xizmatlari koʻrsatiladigan maxsus elektron platformasida Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan tasdiqlagan shaklda eʼlon qilib borishi; roʻyxatdan oʻtkazuvchi organni oʻtkazilishi rejalashtirilayotgan tadbirlar haqida xabardor qilishi (bundan siyosiy partiyalar mustasno) va uning vakiliga oʻtkazilayotgan tadbirlarga erkin kirish imkonini berishi; nodavlat notijorat tashkiloti vakillarining chet mamlakatlarga nodavlat notijorat tashkilotining faoliyati bilan bogʻliq tashriflari uyushtirilishi haqida roʻyxatdan oʻtkazuvchi organni xabardor qilishi; chet davlatlardan, xalqaro va chet el tashkilotlaridan, chet davlatlarning fuqarolaridan yoki ularning topshirigʻiga binoan boshqa shaxslardan pul mablagʻlari va mol-mulk olishni roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ bilan kelishib olishi, shuningdek ushbu manbalar hisobidan Oʻzbekiston Respublikasi hududida amalga oshirilgan loyihaning natijasi toʻgʻrisidagi maʼlumotni belgilangan tartibda eʼlon qilishi; roʻyxatdan oʻtkazuvchi organga, davlat soliq xizmati organlariga va davlat statistikasi organlariga oʻz faoliyati toʻgʻrisida belgilangan tartibda hisobotlar taqdim etishi shart. Nodavlat notijorat tashkilotining zimmasida qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin. Nodavlat notijorat tashkilotlarining oʻtkazilishi rejalashtirilayotgan tadbirlari haqida xabardor qilish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan, chet davlatlardan, xalqaro va chet el tashkilotlaridan, chet davlatlarning fuqarolaridan yoki ularning topshirigʻiga binoan boshqa shaxslardan pul mablagʻlari va mol-mulk olishni roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ bilan kelishib olish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

9. Nodavlat notijorat tashkilotlarining vakolatxonalari va filiallari
Nodavlat notijorat tashkilotining vakolatxonasi u turgan yerdan tashqarida joylashgan alohida boʻlinma boʻlib, nodavlat notijorat tashkilotining manfaatlarini ifodalaydi va himoya qiladi. Nodavlat notijorat tashkilotining filiali u turgan yerdan tashqarida joylashgan alohida boʻlinma boʻlib, uning barcha vazifalarini yoki vazifalarining bir qismini, shu jumladan vakolatxona vazifalarini amalga oshiradi. Nodavlat notijorat tashkilotining vakolatxonalari va filiallari davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan paytdan eʼtiboran yuridik shaxs maqomiga ega boʻladi. Bosh tashkiloti Oʻzbekiston Respublikasidan tashqarida joylashgan xalqaro nodavlat notijorat tashkilotlarining hamda chet el nodavlat notijorat tashkilotlarining vakolatxonalari va filiallari yuridik shaxslardir.

10. Nodavlat notijorat tashkilotlarining tashkiliy-huquqiy shakllari
Nodavlat notijorat tashkilotlari jamoat birlashmasi, ijtimoiy fond, muassasa shaklida, shuningdek qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa shaklda tashkil etilishi mumkin. Nodavlat notijorat tashkilotlari oʻzlarining faoliyatini muvofiqlashtirib borish, shuningdek umumiy manfaatlarini ifodalash hamda himoya qilish maqsadida uyushmalar (ittifoqlar) shaklida birlashmalar tuzishi mumkin.

11. Jamoat birlashmasi
Maʼnaviy yoki boshqa nomoddiy ehtiyojlarni qondirish uchun oʻz manfaatlarining mushtarakligi asosida qonunda belgilangan tartibda birlashgan fuqarolarning ixtiyoriy birlashmasi jamoat birlashmasi deb eʼtirof etiladi. Jamoat birlashmasi qatnashchilari mazkur birlashmaga mulk qilib bergan mol-mulklariga, shu jumladan aʼzolik badallariga boʻlgan huquqlarini saqlab qolmaydilar. Ular aʼzo sifatida qatnashayotgan jamoat birlashmasining majburiyatlari boʻyicha javob bermaydilar, mazkur birlashma esa oʻz aʼzolarining majburiyatlari boʻyicha javob bermaydi.

12. Jamoat fondi
Jismoniy va (yoki) yuridik shaxslar tomonidan ixtiyoriy mulkiy badallar qoʻshish asosida tashkil etilgan, xayriya, ijtimoiy, madaniy, maʼrifiy yoki boshqa ijtimoiy foydali maqsadlarni koʻzlaydigan, aʼzoligi boʻlmagan nodavlat notijorat tashkiloti jamoat fondi deb eʼtirof etiladi. Jamoat fondiga uning muassislari (muassisi) yoki vasiyat qiluvchi tomonidan oʻtkazilgan mol-mulk fondning mulkidir. Fond muassislari (muassisi) yoki fond vasiyatnoma boʻyicha tashkil etilganida vasiyatnomani ijro etuvchi fondning majburiyatlari boʻyicha javob bermaydi, fond esa muassislarning (muassisning) yoki vasiyatnomani ijro etuvchining majburiyatlari boʻyicha javob bermaydi. Jamoat fondining mol-mulkidan fond ustavida belgilangan maqsad va vazifalarni amalga oshirish hamda maʼmuriy xarajatlarni qoplash uchun foydalaniladi. Jamoat fondi har yili oʻz faoliyati toʻgʻrisida hisobot eʼlon qilib borishi shart.

13. Muassasa
Ijtimoiy, madaniy va boshqa notijorat tusdagi vazifalarni amalga oshirish uchun jismoniy va (yoki) yuridik shaxslar tomonidan tuzilgan nodavlat notijorat tashkiloti muassasa deb eʼtirof etiladi.

14. Xalqaro nodavlat notijorat tashkiloti
Oʻz ustaviga va Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligiga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi hududida hamda bitta yoki undan koʻproq chet el davlati hududida faoliyat olib borishi mumkin boʻlgan xalqaro tashkilot xalqaro nodavlat notijorat tashkiloti deb hisoblanadi.

15. Nodavlat notijorat tashkilotini tashkil etish
Nodavlat notijorat tashkiloti uning muassislari (aʼzolari) qarori asosida qonunchilikka muvofiq tuziladi. Nodavlat notijorat tashkilotlarining uyushmalari (ittifoqlari) kamida ikkita nodavlat notijorat tashkiloti tashabbusi bilan tuzilishi mumkin. Nodavlat notijorat tashkilotining tashabbuskorlari yoki muassislari taʼsis syezdini (konferensiyasini) yoki umumiy yigʻilishni chaqiradilar, unda ustav qabul qilinadi hamda rahbar organlari tuziladi. Nodavlat notijorat tashkiloti davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan paytdan eʼtiboran tuzilgan deb hisoblanadi.

16. Nodavlat notijorat tashkilotining taʼsis hujjatlari
Nodavlat notijorat tashkilotining taʼsis hujjatlari quyidagilardan iborat: muassislar (aʼzolar) tomonidan tasdiqlangan ustav; qatnashchilar tomonidan tuzilgan taʼsis shartnomasi va ular tasdiqlagan ustav — uyushma (ittifoq) uchun. Nodavlat notijorat tashkiloti taʼsis hujjatlarining talablari nodavlat notijorat tashkilotining oʻzi uchun, uning muassislari va qatnashchilari (aʼzolari) uchun majburiydir. Taʼsis shartnomasida taraflar (muassislar) nodavlat notijorat tashkilotlari uyushmasini (ittifoqini) tuzish majburiyatini oladilar, uni tuzish sohasida birgalikda faoliyat koʻrsatish tartibini, unga oʻz mol-mulkini berish hamda uning faoliyatida ishtirok etish, nodavlat notijorat tashkiloti faoliyatini boshqarish, muassislarning uning tarkibidan chiqish shartlarini belgilab beradilar. Taʼsis shartnomasiga muassislarning kelishuviga binoan boshqa shartlar ham kiritilishi mumkin.

17. Nodavlat notijorat tashkilotining ustavi
Nodavlat notijorat tashkilotining ustavida quyidagilar nazarda tutiladi: nodavlat notijorat tashkilotining nomi, maqsad va vazifalari, uning tashkiliy-huquqiy shakli, u oʻz faoliyatini amalga oshiradigan hudud; nodavlat notijorat tashkilotining tuzilmasi va rahbar organlari, zaruratga qarab uning nazorat-taftish organlari (ijtimoiy fondlar uchun — majburiy) yoki auditorlarni (auditorlik firmalarini) jalb etishning majburiyligi; rahbar organlarning vakolat doirasi va ularni shakllantirish tartibi, ularning vakolat muddatlari, doimiy asosda ishlaydigan rahbar organ joylashgan yer; aʼzolik belgilangan birlashmalar uchun — aʼzo boʻlish va aʼzolikdan mahrum boʻlish shartlari va tartibi, aʼzolarning huquq va majburiyatlari; pul mablagʻlari va boshqa mol-mulkni shakllantirish manbalari, nodavlat notijorat tashkiloti hamda uning tarkibiy boʻlinmalarining mol-mulkni boshqarish borasidagi huquqlari; qayta tashkil qilish va tugatish tartibi; ustavga oʻzgartirishlar va qoʻshimchalar kiritish tartibi. Nodavlat notijorat tashkilotining ustavida uning ramziy belgilari tavsifi boʻlishi mumkin. Ustavda nodavlat notijorat tashkilotining faoliyatiga taalluqli, qonunchilikka zid boʻlmagan boshqa qoidalar ham nazarda tutilishi mumkin.

18. Nodavlat notijorat tashkilotining muassislariga, qatnashchilariga (aʼzolariga) qoʻyiladigan umumiy talablar
Agar qonunchilikda boshqacha qoida belgilangan boʻlmasa, oʻn sakkiz yoshga toʻlgan jismoniy shaxslar, shuningdek yuridik shaxslar nodavlat notijorat tashkilotining muassislari, qatnashchilari (aʼzolari) boʻlishi mumkin. Yoshlarning nodavlat notijorat tashkilotiga oʻn toʻrt yoshga toʻlgan shaxslar, bolalarning nodavlat notijorat tashkilotiga esa oʻn yoshga toʻlgan shaxslar aʼzo boʻlishi mumkin. Nodavlat notijorat tashkilotiga aʼzo boʻlish, aʼzolikdan mahrum boʻlish shartlari va tartibi, shu jumladan yoshiga koʻra aʼzolikdan chiqish shartlari tegishli nodavlat notijorat tashkilotlarining ustavlari bilan belgilanadi. Rasmiy hujjatlarda u yoki bu nodavlat notijorat tashkilotiga aʼzolik yoki uning faoliyatidagi ishtirokning koʻrsatilishini talab qilishga yoʻl qoʻyilmaydi. Fuqarolarning nodavlat notijorat tashkilotiga mansubligi yoki mansub emasligi ularning huquqlari va erkinliklarini cheklash uchun asos boʻla olmaydi. Chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari bilan teng ravishda nodavlat notijorat tashkilotining muassislari, qatnashchilari (aʼzolari) boʻlishi mumkin, Oʻzbekiston Respublikasining qonunlari va xalqaro shartnomalarida belgilangan hollar bundan mustasno.

19. Nodavlat notijorat tashkilotining ramziy belgilari
Nodavlat notijorat tashkiloti bayroq, emblema, vimpel va boshqa ramziy belgilarga ega boʻlishi mumkin. Nodavlat notijorat tashkilotining ramziy belgilari davlat ramziy belgilariga oʻxshamasligi kerak. Nodavlat notijorat tashkilotining ramziy belgilari ustavga muvofiq uning rahbar organi tomonidan tasdiqlanadi hamda davlat roʻyxatidan oʻtkazilishi kerak.

20. Nodavlat notijorat tashkilotini qayta tashkil etish
Nodavlat notijorat tashkilotini qayta tashkil etish uning yuqori organi qaroriga binoan birlashish, qoʻshilish, boʻlinish, ajralib chiqish va oʻzgartirish yoʻli bilan amalga oshiriladi. Nodavlat notijorat tashkilotini qayta tashkil etish qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi.

21. Nodavlat notijorat tashkilotini davlat roʻyxatidan oʻtkazish
Nodavlat notijorat tashkilotini davlat roʻyxatidan oʻtkazish adliya organlari tomonidan amalga oshiriladi. Oʻzbekiston Respublikasida faoliyat yuritayotgan xalqaro nodavlat notijorat tashkilotlari, bosh tashkiloti Oʻzbekiston Respublikasidan tashqarida joylashgan xalqaro nodavlat notijorat tashkilotlarining hamda chet el nodavlat notijorat tashkilotlarining vakolatxonalari va filiallari, respublika nodavlat notijorat tashkilotlari Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida roʻyxatdan oʻtkaziladi. Hududiy nodavlat notijorat tashkiloti Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalarida roʻyxatdan oʻtkaziladi. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi nodavlat notijorat tashkilotlarining chet el fuqarolari boʻlgan xodimlarini, shuningdek ularning qaramogʻidagi oila aʼzolarini belgilangan tartibda akkreditatsiya qilishni amalga oshiradi. Nodavlat notijorat tashkilotini roʻyxatga olgan organ uning faoliyati ustavda belgilangan maqsadlarga hamda Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligiga muvofiqligini nazorat qiladi.

22. Nodavlat notijorat tashkilotini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun talab etiladigan hujjatlar
Nodavlat notijorat tashkilotini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun roʻyxatga oluvchi organga quyidagi hujjatlar taqdim etiladi: mazkur nodavlat notijorat tashkilotining rahbar-organi aʼzolari har birining familiyasi, ismi, otasining ismi, tugʻilgan yili va joyi, yashash joyi hamda manzilini koʻrsatgan holda ular tomonidan imzolangan ariza; nodavlat notijorat tashkilotining ustavi yoxud vakolatxona yoki filial toʻgʻrisidagi nizom davlat tilida ikki nusxada; taʼsis shartnomasi — nodavlat notijorat tashkilotlarining uyushmalari (ittifoqlari) uchun; nodavlat notijorat tashkilotini tashkil etish toʻgʻrisidagi taʼsis syezdi (konferensiyasi) yoki umumiy yigʻilishning bayonnomasi yoxud taʼsischining qarori (respublika nodavlat notijorat tashkilotlari uchun tegishli vakolatxonalar va filiallarni tashkil etish, rahbar organlarni hamda boshqa organlarni shakllantirish toʻgʻrisidagi maʼlumotlar ham koʻrsatiladi); joylashgan yeri nodavlat notijorat tashkilotining pochta manzili sifatida foydalanilishi moʻljallanayotgan koʻchmas mulkka boʻlgan mulk huquqini yoki undan foydalanish huquqini tasdiqlovchi hujjat; nodavlat notijorat tashkilotini tuzish tashabbuskorlari yoxud uning taʼsischilari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; tashabbuskor fuqarolarning roʻyxati; dastlabki mablagʻlar shakllantirilganligini tasdiqlovchi hujjat — jamoat fondlari uchun; vasiyatnomaning notarial tasdiqlangan nusxasi — vasiyatnoma boʻyicha tashkil etilayotgan jamoat fondlari uchun. Qoʻshib yuborish, boʻlish, ajratib chiqarish yoki oʻzgartirish shaklida qayta tashkil etish yoʻli bilan tuzilayotgan nodavlat notijorat tashkilotlari qoʻshimcha ravishda quyidagi hujjatlarni taqdim etadi: qayta tashkil etilayotgan tashkilotlarga maʼlum boʻlgan barcha kreditorlar yozma ravishda xabardor qilinganligining va qayta tashkil etish toʻgʻrisida ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilinganligining tasdiqnomasi; qayta tashkil etilayotgan tashkilotlarning barcha kreditorlari va qarzdorlariga nisbatan barcha majburiyatlari, shu jumladan taraflar nizolashayotgan majburiyatlari boʻyicha huquqiy vorislik toʻgʻrisidagi qoidalar koʻrsatilgan topshirish dalolatnomasi (qoʻshib yuborish va oʻzgartirishda) yoki taqsimlash balansi (boʻlish va ajratib chiqarishda); davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning asl nusxasi, shuningdek ichki ishlar organlarining tashkilot muhri va shtampi yoʻq qilib tashlanganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotnomasi (qoʻshib yuborish, boʻlish va oʻzgartirishda). Davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun hujjatlar taʼsis syezdi (konferensiyasi) yoki umumiy yigʻilish oʻtkazilgan kundan eʼtiboran ikki oy ichida, jamoat birlashmasi uchun esa bir oy ichida taqdim etiladi. Nodavlat notijorat tashkilotining vakolatxonalari va filiallarini davlat roʻyxatidan oʻtkazish nodavlat notijorat tashkilotining markaziy rahbar organi tomonidan taqdim etilgan va tasdiqlangan hujjatlar asosida, shuningdek nodavlat notijorat tashkiloti davlat roʻyxatidan oʻtganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning koʻchirma nusxasi asosida tegishli adliya organlari tomonidan amalga oshiriladi. Bosh tashkiloti Oʻzbekiston Respublikasidan tashqarida joylashgan xalqaro nodavlat notijorat tashkilotlarining hamda chet el nodavlat notijorat tashkilotlarining vakolatxonalari va filiallarini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun vakolatxona yoki filialning asosiy maqsadlari hamda faoliyat koʻrsatish muddati, shuningdek xodimlarining soni chegarasi ham koʻrsatilgan ariza roʻyxatdan oʻtkazuvchi organga taqdim etiladi. Arizaga asosiy tashkilotning rahbarlik qiluvchi markaziy organi tomonidan tasdiqlangan quyidagi hujjatlar ikki nusxada ilova qilinadi: bosh tashkilotni tuzish maqsadlari va vazifalari koʻrsatilgan holda ustavning hamda roʻyxatdan oʻtganlik toʻgʻrisidagi guvohnomaning belgilangan tartibda legallashtirilgan yoki apostil qoʻyilgan nusxalari; bosh tashkilotning Oʻzbekiston Respublikasida vakolatxona ochish yoki filial tashkil etish toʻgʻrisidagi qarori (bayonnomasi), unda vakolatxona ochishga (filial tashkil etishga), uning nizomini tasdiqlashga, rahbarini (rahbarlarini) tayinlashga oid belgilangan tartibda legallashtirilgan yoki apostil qoʻyilgan maʼlumotlar boʻlishi kerak; vakolatxona yoki filial toʻgʻrisidagi notarial tartibda tasdiqlangan, uni ochishdan (tashkil etishdan) koʻzlangan maqsadlar va vazifalar ham koʻrsatilgan, oʻzbek va rus tillaridagi nizom (ustav); bosh tashkilot tomonidan vakolatxona yoki filial rahbariga berilgan belgilangan tartibda legallashtirilgan yoki apostil qoʻyilgan ishonchnoma; bosh tashkilot faoliyati toʻgʻrisida belgilangan tartibda legallashtirilgan yoki apostil qoʻyilgan axborot; ijaraga beruvchining tegishli binolarni vakolatxona yoki filialga berish toʻgʻrisidagi rozilik xati; vakolatxona yoki filialning rahbari hamda xodimlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, ularning familiyasi, ismi, otasining ismi, tugʻilgan sanasi va joyi, fuqaroligi, kasbi, yashash joyi hamda telefon raqami koʻrsatilgan holda; vakolatxona yoki filial faoliyatini moliyalashtirish manbalari toʻgʻrisida belgilangan shakldagi deklaratsiya.

23. Nodavlat notijorat tashkilotini davlat roʻyxatidan oʻtkazish toʻgʻrisidagi qaror
Nodavlat notijorat tashkilotini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun hujjatlarni qabul qilib olgan adliya organi ularni bir oylik muddat ichida koʻrib chiqadi hamda nodavlat notijorat tashkilotini davlat roʻyxatidan oʻtkazish toʻgʻrisida yoki davlat roʻyxatidan oʻtkazishni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi va qaror qabul qilingan paytdan eʼtiboran uch kun ichida muassislarga davlat roʻyxatidan oʻtkazish toʻgʻrisida guvohnoma yoki qonunchilikning qaysi qoidalari buzilganligi davlat roʻyxatidan oʻtkazishni rad etishga olib kelganligi haqida aniq koʻrsatilgan hujjat beradi.

24. Nodavlat notijorat tashkilotining maʼlumotlarini yuridik shaxslarning yagona davlat reyestriga kiritish
Davlat roʻyxatidan oʻtgan nodavlat notijorat tashkilotlari yuridik shaxslarning hamma tanishib chiqishi uchun ochiq boʻlgan yagona davlat reyestriga kiritiladi. Yuridik shaxslarning yagona davlat reyestrida quyidagilar koʻrsatiladi: taʼsis etilgan sana; nomi va joylashgan yeri; rahbar organlari; vakillar sifatida ish olib borishga vakolatli shaxslar; faoliyat sohasi.

25. Nodavlat notijorat tashkilotini davlat roʻyxatidan oʻtkazishni rad etish asoslari
Nodavlat notijorat tashkilotini davlat roʻyxatidan oʻtkazish, agar: nodavlat notijorat tashkilotining taʼsis hujjatlari Oʻzbekiston Respublikasining konstitutsiyaviy tuzumini zoʻrlik bilan oʻzgartirish, Oʻzbekistonning davlat suverenitetiga, hududiy yaxlitligiga va xavfsizligiga qarshi chiquvchi, urushni, ijtimoiy, milliy, irqiy hamda diniy adovatni targʻib qiluvchi, fuqarolarning konstitutsiyaviy huquqlari va erkinliklariga, aholining sogʻligʻiga, ijtimoiy axloqqa tajovuz qiluvchi maqsadlarga ega boʻlsa; tashabbuskorlari (taʼsischilari, muassislari) yoki rahbar organi aʼzolari qonunchilik hujjatlariga koʻra terrorchilik faoliyatida yoki ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishda ishtirok etayotgan yoki ishtirok etishda gumon qilinayotgan shaxslar roʻyxatiga kiritilgan, shuningdek sud tartibida ekstremistik deb topilgan tashkilotlarning aʼzolari va rahbar organlari aʼzolari boʻlgan shaxslar boʻlsa; tashabbuskorlari (taʼsischilari, muassislari) yoki rahbar organi aʼzolari oʻzlashtirish yoki rastrata yoʻli bilan talon-toroj qilish yoxud firibgarlik jinoyatlarini sodir etganligi uchun sudlanganlik holati tugallanmagan yoki olib tashlanmagan shaxslar boʻlsa (jamoat fondlari tashkil etilayotganda); hujjatlar roʻyxat boʻyicha toʻliq taqdim etilmagan yoki ular lozim darajada rasmiylashtirilmagan boʻlsa; hujjatlar ustav qabul qilingan paytdan boshlab ikki oylik muddat oʻtganidan keyin taqdim etilgan boʻlsa; ilgari xuddi shu nomdagi nodavlat notijorat tashkiloti roʻyxatdan oʻtkazilgan boʻlsa; nodavlat notijorat tashkilotini tuzishning qonunda belgilangan tartibi buzilgan boʻlsa yoki uning taʼsis hujjatlarida qonunga nomuvofiqliklar boʻlsa; roʻyxatdan oʻtkazish uchun taqdim etilgan taʼsis hujjatlarida atayin notoʻgʻri maʼlumotlar keltirilganligi aniqlangan boʻlsa; nodavlat notijorat tashkilotining nomi yoki ramziy belgilari maʼnaviyatga fuqarolarning milliy va diniy tuygʻulariga daxl qilsa; nodavlat notijorat tashkilotining taʼsis hujjatlarida harbiylashtirilgan birlashmalar tuzish nazarda tutilgan boʻlsa, rad etilishi mumkin. Nodavlat notijorat tashkilotini davlat roʻyxatidan oʻtkazish taʼsis hujjatlarida Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasiga va qonun hujjatlariga zid qoidalar mavjud boʻlgan boshqa hollarda ham rad etilishi mumkin. Nodavlat notijorat tashkilotini tuzish maqsadga muvofiq emas degan vaj bilan uni roʻyxatdan oʻtkazishni rad etishga yoʻl qoʻyilmaydi. Nodavlat notijorat tashkilotini davlat roʻyxatidan oʻtkazishning rad etilishi rad etish sabablari bartaraf etilgan taqdirda hujjatlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun takroran taqdim etishga toʻsqinlik qilmaydi. Nodavlat notijorat tashkilotini roʻyxatdan oʻtkazuvchi adliya organiga takroriy qilingan murojaatni koʻrib chiqish va bu murojaat yuzasidan qaror chiqarish ushbu Qonunda nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi.

26. Nodavlat notijorat tashkilotining roʻyxatdan oʻtkazish rad etilganligi ustidan shikoyat qilish
Nodavlat notijorat tashkilotini davlat roʻyxatidan oʻtkazish rad etilganligi, shuningdek roʻyxatdan oʻtkazish muddatlari buzilganligi ustidan sudga shikoyat qilish mumkin.

27. Nodavlat notijorat tashkilotini qayta roʻyxatdan oʻtkazish
Nodavlat notijorat tashkilotining taʼsis hujjatlariga kiritiladigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadigan tartibda davlat roʻyxatidan oʻtkazilishi kerak. Nodavlat notijorat tashkiloti xalqaro nodavlat notijorat tashkilotiga yoki uning filialiga aylantirilgan taqdirda uni qayta roʻyxatdan oʻtkazish majburiydir.

28. Nodavlat notijorat tashkilotining mol-mulki
Binolar, inshootlar, turar joylar. uskunalar, inventar, pul mablagʻlari, shu jumladan chet el valyutasidagi pul mablagʻlari, qimmatli qogʻozlar va boshqa mol-mulk nodavlat notijorat tashkilotining mulki boʻlishi mumkin. Nodavlat notijorat tashkilotining mulki qonun bilan muhofaza qilinadi. Nodavlat notijorat tashkiloti oʻz majburiyatlari yuzasidan qonun hujjatlariga muvofiq undirish qaratilishi mumkin boʻlgan mol-mulki bilan javob beradi.

29. Nodavlat notijorat tashkilotining mol-mulkini shakllantirish manbalari
Nodavlat notijorat tashkilotining mol-mulkini shakllantirish manbalari quyidagilardan iborat boʻlishi mumkin: kirish va aʼzolik badallari, agar ular ustavda nazarda tutilgan boʻlsa; muassislardan, qatnashchilardan (aʼzolardan) bir marotaba va muntazam ravishda keladigan tushumlar; chet davlatlardan, xalqaro va chet el tashkilotlaridan, chet davlatlarning fuqarolaridan yoki ularning topshirigʻiga binoan boshqa shaxslardan olinadigan pul mablagʻlari va mol-mulk; ixtiyoriy mulkiy badallar va ehsonlar; tadbirkorlik faoliyatidan olingan, faqat ustav maqsadlari uchun ishlatiladigan daromadlar (foyda); qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa tushumlar.

30. Nodavlat notijorat tashkiloti faoliyatining turlari
Nodavlat notijorat tashkiloti qonun bilan taqiqlanmagan hamda oʻzining taʼsis hujjatlarida nazarda tutilgan maqsadlarga muvofiq boʻlgan faoliyatning har qanday turini amalga oshirishi mumkin. Bosh tashkiloti Oʻzbekiston Respublikasidan tashqarida joylashgan xalqaro va chet el nodavlat notijorat tashkilotlarining vakolatxonalari va filiallari hamda ularning chet el fuqarolari boʻlgan va fuqaroligi boʻlmagan xodimlari, shuningdek boshqa nodavlat notijorat tashkilotlarining chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan xodimlari Oʻzbekiston Respublikasi hududida biror-bir siyosiy faoliyatda hamda mazkur nodavlat notijorat tashkilotlarining ustavlarida belgilangan maqsadlari va vazifalariga muvofiq boʻlmagan boshqa faoliyatda ishtirok etishga haqli emas. Ularning siyosiy partiyalar va ommaviy harakatlar tomonidan oʻtkaziladigan amaliy harakatlar hamda tadbirlarni moliyalashtirishiga, bunday tashkilotlarni tuzish tashabbusi bilan chiqishiga va bunday tashkilotlar tuzishni qoʻllab-quvvatlashiga yoʻl qoʻyilmaydi. Nodavlat notijorat tashkilotlari tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi hududida chet davlatlardan, xalqaro va chet el tashkilotlaridan, chet davlatlarning fuqarolaridan yoki ularning topshirigʻiga binoan boshqa shaxslardan olinadigan pul mablagʻlari va mol-mulk hisobidan quyidagilarni amalga oshirish taqiqlanadi: referendum va saylov natijalariga taʼsir oʻtkazish yoki taʼsir oʻtkazishga urinish; Oʻzbekiston Respublikasida tuzilgan siyosiy partiyalarning saylovoldi kampaniyalarini qoʻllab-quvvatlash. Nodavlat notijorat tashkiloti tomonidan ayrim faoliyat turlari faqat litsenziyalar asosidagina amalga oshirilishi mumkin. Bunday faoliyat turlarining roʻyxati qonunchilik bilan belgilanadi.

31. Nodavlat notijorat tashkilotining tadbirkorlik faoliyati
Nodavlat notijorat tashkiloti qonunchilikka muvofiq oʻz ustav maqsadlariga mos keladigan doiralarda tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanishi mumkin.

32. Nodavlat notijorat tashkilotiga soliq solish
Nodavlat notijorat tashkiloti qonunchilikda belgilangan tartibda budjetga va davlat maqsadli jamgʻarmalariga soliqlar hamda boshqa majburiy toʻlovlar toʻlaydi, shuningdek imtiyozlardan foydalanadi.

33. Nodavlat notijorat tashkilotining hisob va hisoboti
Nodavlat notijorat tashkiloti oʻz faoliyatining natijalari hisobini yuritadi hamda roʻyxatdan oʻtkazuvchi organga, davlat soliq xizmati organlariga va davlat statistikasi organlariga belgilangan tartibda hisobotlar taqdim etadi.

34. Nodavlat notijorat tashkilotining faoliyatini toʻxtatib qoʻyish
Nodavlat notijorat tashkilotining faoliyati u Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunchiligini buzgan taqdirda sud tomonidan toʻxtatib qoʻyilishi mumkin. Nodavlat notijorat tashkiloti tomonidan nodavlat notijorat tashkilotlari toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilgan, shuningdek ustav maqsadlariga zid harakatlar sodir etilgan taqdirda prokuratura organlari yoki adliya organlari koʻrsatilgan qoidabuzarliklar toʻgʻrisida mazkur nodavlat notijorat tashkilotining rahbar organlariga taqdimnoma kiritadi hamda bu qoidabuzarliklarni bartaraf etish muddatini belgilaydi. Agar bu qoidabuzarliklar belgilangan muddatda bartaraf etilmasa, nodavlat notijorat tashkilotining faoliyati prokuratura va adliya organlarining taqdimnomasi asosida sudning qarori bilan olti oygacha boʻlgan muddatga toʻxtatib qoʻyiladi. Oʻzbekiston Respublikasining hududida favqulodda holat joriy etilgan taqdirda nodavlat notijorat tashkilotining faoliyatini toʻxtatib qoʻyish tartibi qonunchilik bilan belgilanadi.

35. Nodavlat notijorat tashkilotining faoliyatini toʻxtatib qoʻyish oqibatlari
Nodavlat notijorat tashkilotining faoliyati sudning qarori bilan belgilangan muddatga toʻxtatib qoʻyilgan taqdirda uning ommaviy axborot vositalari muassisi tariqasidagi huquqlari toʻxtatib qoʻyiladi, unga ommaviy tadbirlar tashkil etish, bank omonatlaridan foydalanish taqiqlanadi, xoʻjalik faoliyati, mehnat shartnomalari, oʻz harakatlari (harakatsizligi) oqibatida yetkazilgan zararlarning oʻrnini qoplash va jarimalar toʻlashga doir xarajatlar bundan mustasno. Agar nodavlat notijorat tashkiloti faoliyatini toʻxtatib qoʻyishning sud tomonidan belgilangan muddati mobaynida u oʻz faoliyatining toʻxtatilishiga sabab boʻlgan qoidabuzarlikni bartaraf etsa, mazkur muddat tugaganidan soʻng nodavlat notijorat tashkiloti oʻz faoliyatini qaytadan boshlashi mumkin. Nodavlat notijorat tashkiloti koʻrsatilgan qoidabuzarlikni bartaraf etmagan taqdirda uning faoliyatini toʻxtatib qoʻyish toʻgʻrisida sudga taqdimnoma kiritgan organ bu tashkilotni tugatish toʻgʻrisida sudga taqdimnoma kiritishi mumkin.

36. Nodavlat notijorat tashkilotini tugatish
Nodavlat notijorat tashkilotini tugatish uning yuqori organi qaroriga binoan yoki sud tartibida amalga oshiriladi. Nodavlat notijorat tashkilotining muassislari, qatnashchilari (aʼzolari) yoki nodavlat notijorat tashkilotini tugatish toʻgʻrisida qaror qabul qilgan organ davlat roʻyxatidan oʻtkazuvchi adliya organi bilan kelishgan holda tugatish komissiyasini tayinlaydi. Nodavlat notijorat tashkilotini tugatish qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi. Kreditorlarning talablari qondirilgandan keyin qolgan mol-mulk tashkilot qatnashchilari (aʼzolari), shuningdek rahbar organlarning aʼzolari yoki nodavlat notijorat tashkilotlarining xodimlari oʻrtasida taqsimlanishi mumkin emas hamda undan belgilangan tartibda foydalaniladi.

37. Nodavlat notijorat tashkilotlari toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Nodavlat notijorat tashkilotlari toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzishda aybdor boʻlgan shaxslar qonunga muvofiq javobgar boʻladilar.