Charm-poyabzal, ipakchilik va gilamchilik tarmoqlarini rivojlantirishni yangi bosqichga olib chiqish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2026-01-15)

Respublika charm-poyabzal, ipakchilik va gilamchilik sohalarining investitsion jozibadorligini va raqobatbardoshligini yanada oshirish, ushbu sohalarning eksport salohiyatini yanada kengaytirish, mahalliy mahsulotlarni xorijiy bozorlarga kengroq kirib borishi uchun qulay sharoitlar yaratish maqsadida: 1. Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, Savdo-sanoat palatasi, AT “Xalq banki”, “Oʻzcharmsanoat” uyushmasi, Jizzax va Toshkent viloyatlari hokimliklarining: Sharof Rashidov tumanida, shuningdek Ohangaron tumanida tashkil etilgan charm-poyabzal kichik sanoat zonasi hududini kengaytirish orqali, charmni chuqur qayta ishlash va tayyor mahsulotlar ishlab chiqarishga ixtisoslashgan charm-poyabzal sanoati klasterlarini (keyingi oʻrinlarda — sanoat zonalari) tashkil qilish; sanoat zonalarida tadbirkorlar talablari asosida ishlab chiqarish binolarini, shuningdek, suv tozalash inshootlarini qurish va boshqarishni “Oʻzcharmsanoat” uyushmasi va Savdo-sanoat palatasi taʼsischiligida tashkil etiladigan charm-poyabzal sanoat zonalarini boshqarish direksiyalariga (keyingi oʻrinlarda — Direksiyalar) yuklatish toʻgʻrisidagi takliflari maʼqullansin. 2. Belgilansinki, charm-poyabzal mahsulotlarini chuqur qayta ishlash uchun qulay moliyaviy shart-sharoitlar yaratish maqsadida quyidagi qoʻllab-quvvatlash mexanizmlari joriy etiladi: a) Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 26-fevraldagi “Charm-poyabzal va moʻynachilik sohalarida tayyor mahsulot ishlab chiqarishni qoʻllab-quvvatlashga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-143-son qaroriga asosan charm-poyabzal va moʻynachilik sohalarida amalga oshiriladigan investitsiya loyihalarini moliyalashtirish maqsadida tijorat banklarida ochilgan 40 million AQSH dollari miqdoridagi kredit liniyalari mablagʻlari Investitsiyalarni jalb qilish, sanoatni rivojlantirish va savdoni tartibga solish masalalari boʻyicha Hukumat komissiyasi (J. Xodjayev) (keyingi oʻrinlarda — Hukumat komissiyasi) qaroriga asosan quyidagi yoʻnalishlarga qayta taqsimlanadi: Direksiyalarga tijorat banklari orqali 10 yil muddatga, 3 yillik imtiyozli davr bilan yillik 5 foiz (shundan 2 foizi bank marjasi) stavkada — tadbirkorlar talablari asosida ishlab chiqarish binolarini, shuningdek, suv tozalash inshootlarini qurish uchun; Sanoatni rivojlantirish jamgʻarmasiga (keyingi oʻrinlarda — Jamgʻarma) — qiymati 5 million AQSH dollarigacha miqdordagi poyabzal, charm-attorlik mahsulotlari, furnitura, aksessuarlar, poyabzal qoliplari, poyabzal tagliklari, ustki qismlari, sunʼiy charm ishlab chiqarish loyihalarini amalga oshirish uchun tashkil etiladigan korxonalarning ustav kapitaliga asbob-uskuna qiymatining 15 foizi miqdorida Tiklanish va taraqqiyot jamgʻarmasining ulushi sifatida kiritish uchun. Bunda: Jamgʻarma mablagʻlaridan shakllanadigan ulush 25 foizdan oshmasligi hamda loyiha tashabbuskori ulush sifatida oʻzining ishlab chiqarish uchun zarur boʻlgan bino, inshoot va boshqa aktivlarini kiritishi talab etiladi; poyabzal, charm-attorlik mahsulotlari, furnitura, aksessuarlar, poyabzal qoliplari, poyabzal tagliklari, ustki qismlari, sunʼiy charm ishlab chiqarish loyihalarini amalga oshirish maqsadida yangi uskuna va texnologiyalarni xarid qilishga tijorat banklarida kredit liniyalarini ochish uchun. Bunda kreditlar tadbirkorlarga 10 yil muddatgacha, 3 yillik imtiyozli davr bilan yillik 5 foiz (shundan 2 foizi bank marjasi) stavkada ajratiladi; Tiklanish va taraqqiyot jamgʻarmasi daromadlari va xarajatlari mutanosibligini taʼminlash maqsadida ushbu mablagʻlar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 13-iyuldagi “Yoshlarni har tomonlama qoʻllab-quvvatlash va ularning ijtimoiy faolligini yanada oshirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PF-6260-son Farmoni asosida Tiklanish va taraqqiyot jamgʻarmasining mablagʻlari hisobidan ochilgan kredit liniyasini maqbullashtirish evaziga ajratilishi inobatga olinsin; b) sanoat zonalari hududiga kiritilishi nazarda tutilgan yer uchastkalari Vazirlar Mahkamasi qarori bilan yirik investitsiya loyihasini amalga oshirish uchun baholangan qiymatda 10 yilgacha muddatda boʻlib-boʻlib toʻlash sharti bilan 49 yilga Direksiyalarga ijaraga berilishi, shuningdek, ushbu yer uchastkalarida Direksiyalar tomonidan quriladigan obyektlar yer uchun toʻlov toʻliq toʻlangunga qadar tadbirkorlarga cheklovlarsiz realizatsiya qilinishi mumkin; v) sanoat zonalari hududida quriladigan ishlab chiqarish bino-inshootlari, shu jumladan, Andijon viloyati Oltinkoʻl tumanidagi charm-poyabzal kichik sanoat zonasi hududida qurilgan ishlab chiqarish bino-inshootlari tadbirkorlarga toʻgʻridan-toʻgʻri 7 yilgacha muddatga boʻlib-boʻlib toʻlash sharti bilan yoki ijara asosida beriladi; g) poyabzal va charm-attorlik mahsulotlarini ishlab chiqarish uchun asbob-uskunalarni xarid qilish maqsadida xorijiy valyutada ajratiladigan kreditlarning 3 million AQSH dollaridan ortiq boʻlmagan qismi boʻyicha foiz xarajatlarining 6 foiz banddan yuqori qismi, biroq 5 foizdan koʻp boʻlmagan miqdorda “Tadbirkorlikni rivojlantirish kompaniyasi” AJ tomonidan kompensatsiya qilib beriladi; d) xorijiy brendlarni jalb qilgan poyabzal va charm-attorlik mahsulotlari ishlab chiqaruvchi korxonalarga “sorsing” kompaniyalari uchun sarflangan xarajatning 30 ming AQSH dollarigacha qismi qoplab beriladi. AT “Xalq banki” va “Oʻzcharmsanoat” uyushmasi bir oy muddatda xorijiy brendlarni jalb qilgan har bir korxonaga “sorsing” kompaniyalari uchun sarflangan xarajatning 30 ming AQSH dollarigacha qismini qoplab berish tizimini yoʻlga qoʻysin. Bosh vazir oʻrinbosarlari J. Xodjayev va J. Qoʻchqorov bir oy muddatda mazkur bandning “a” kichik bandida nazarda tutilgan mablagʻlarni moliyalashtirish va ularni qaytarish mexanizmini belgilab bersin. 3. Belgilansinki, Direksiyalar oʻz faoliyatini uning boshqaruv organlari tomonidan tasdiqlangan tartibga muvofiq amalga oshiradi va ularning faoliyatiga qonunchilik hujjatlarida belgilangan davlat xaridlarini amalga oshirish, texnik topshiriqlar, shartnomalarni ekspertizadan oʻtkazish, mol-mulkni auksion orqali sotish hamda davlat ulushi mavjud korxonalar uchun belgilangan boshqa talablar tatbiq etilmaydi, shuningdek, ularga obyektlarni xoʻjalik usulida qurishga ruxsat etiladi. 4. 2026-yil 1-yanvarga qadar Direksiyalar va sanoat zonalarida tashkil etiladigan korxonalar mol-mulk soligʻi, yer soligʻi va suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliqdan ozod etilsin. Vazirlar Mahkamasi bir oy muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksiga mazkur banddan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar boʻyicha qonun loyihasini Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasiga kiritsin. 5. Mazkur qarorning 2-bandi “a” kichik bandiga muvofiq, Jamgʻarma mablagʻlari hisobidan korxonalarning ustav kapitaliga kirishda shunday tartib oʻrnatilsinki, unga koʻra: loyihalarni amalga oshirish uchun loyiha tashabbuskori xorijiy brend va investorlar bilan kelishuvga erishishi hamda ularni jalb etishi majburiy hisoblanmaydi; loyihalar boʻyicha ishlab chiqarish rentabelligi koʻrsatkichi 10 foizdan kam boʻlmasligi talab etiladi; Loyihalar va import kontraktlarini kompleks ekspertiza qilish markazi tomonidan loyiha doirasida faqat xarid qilinadigan asbob-uskunalar narx parametrlarining joriy bozor konyunkturasiga muvofiqligi koʻrib chiqiladi; Jamgʻarmaning muayyan loyihada ishtirok etish shartlari Tiklanish va taraqqiyot jamgʻarmasi tomonidan tasdiqlash uchun Hukumat komissiyasiga kiritiladi. 6. Hukumat komissiyasiga (J. Xodjayev) gilamchilik korxonalariga, ularning buyurtmanomalariga asosan, xomashyo yetkazib berish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 10-yanvardagi “Paxta-toʻqimachilik klasterlari faoliyatini qoʻllab-quvvatlash, toʻqimachilik va tikuv-trikotaj sanoatini tubdan isloh qilish hamda sohaning eksport salohiyatini yanada oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-2-son Farmoniga asosan aylanma mablagʻlar uchun ajratilgan resurslarni yoʻnaltirishga, shu jumladan tashqi savdo kompaniyalarini toʻgʻridan-toʻgʻri moliyalashtirgan holda, ruxsat etilsin. 7. Toshkent viloyati hokimligi, Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, Savdo-sanoat palatasi hamda “Oʻzcharmsanoat” uyushmasining Ohangaron tumanida tashkil etilgan charm-poyabzal kichik sanoat zonasi hududini 20 gektar yer uchastkasini ajratish orqali kengaytirish toʻgʻrisidagi taklifiga rozilik berilsin. Toshkent viloyati hokimligi, Savdo-sanoat palatasi hamda “Oʻzcharmsanoat” uyushmasi ikki hafta muddatda kichik sanoat zonasi hududini kengaytirish uchun ajratiladigan yer uchastkalarining yer fondi toifasini oʻzgartirish boʻyicha asoslantirilgan takliflarni Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan va oʻrmon fondi yerlarining yer fondi toifalarini oʻzgartirish masalalarini koʻrib chiqish boʻyicha Hukumat komissiyasiga kiritsin. 8. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, Andijon, Buxoro, Jizzax, Qashqadaryo, Namangan, Samarqand, Surxondaryo, Fargʻona, Xorazm va Toshkent viloyatlari hokimliklari, Savdo-sanoat palatasi, AT “Xalq banki” hamda “Oʻzcharmsanoat” uyushmasi hududlarda tashkil etilgan charm-poyabzal kichik sanoat zonalarida 2024 — 2026-yillarda amalga oshiriladigan, umumiy qiymati kamida 100 million AQSH dollari boʻlgan investitsiya loyihalarining manzilli roʻyxatini bir oy muddatda shakllantirsin va Hukumat komissiyasiga tasdiqlash uchun kiritsin. Hukumat komissiyasi ushbu investitsiya loyihalarining manzilli roʻyxatini tasdiqlab, bajarilishini taʼminlasin. 9. Savdo-sanoat palatasi xalqaro konsalting kompaniyasini jalb qilgan holda uch oy muddatda toʻqimachilik va charm-poyabzal sanoatini rivojlantirishning 10 yillik strategiyalarini ishlab chiqsin va tasdiqlash uchun Vazirlar Mahkamasiga kiritsin. Xalqaro konsalting kompaniyasini jalb qilish xarajatlari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 1-maydagi “Toʻqimachilik va tikuv-trikotaj sanoatini rivojlantirishni yangi bosqichga olib chiqish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-71-son Farmonining 7-bandiga muvofiq ajratilgan mablagʻlar hisobidan moliyalashtirilishi nazarda tutilsin. Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi hamda Iqtisodiyot va moliya vazirligi strategiyalar ishlab chiqilishini muvofiqlashtirib borsin. 10. Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi Savdo-sanoat palatasi, Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi hamda “Oʻzcharmsanoat” uyushmasi bilan birgalikda Savdoga koʻmaklashish jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan xalqaro ekspertlarni jalb qilib, 2024-2025-yillarda reja-jadval asosida kamida 10 ta mahalliy tayyor charm ishlab chiqarish korxonasida xalqaro sifat sertifikatlari (“LWG” xalqaro tashkilotining sifat sertifikati darajasidan past boʻlmagan) joriy qilinishini taʼminlasin. 11. Belgilansinki, avtomatlashtirilgan majmualar bilan jihozlangan soʻyish korxonalari tomonidan import qilingan chorva mollaridan hosil boʻlgan goʻshtning (TIF TN kodlari 0201 va 0202) umumiy vaznidan 50 foizgacha miqdorini eksport qilishga Vazirlar Mahkamasi tomonidan ruxsat beriladi. 12. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga koʻra 2024-yil 1-iyuldan boshlab: banklarga charm-poyabzal, ipakchilik va gilamchilik sanoati yoʻnalishidagi eksportchi korxonalarning eksport shartnomasi boʻyicha toʻlov talab qilish huquqini, jumladan “Savdoni rivojlantirish kompaniyasi” AJ mablagʻlari hisobidan bank xizmatlari uchun xarajatlarni chegirgan holda sotib olishga ruxsat beriladi. Bunda pul kelib tushishini kafolatlash uchun eksportchi bankka oʻz mulkini garovga qoʻyadi yoki boshqacha taʼminot taqdim etadi; “A” va undan yuqori toifadagi charm-poyabzal, ipakchilik va gilamchilik sanoati yoʻnalishidagi eksportchi korxonalarga akkreditivni garovga olgan holda uning 70 foizi miqdorida ajratiladigan kreditlar uchun banklarga “Savdoni rivojlantirish kompaniyasi” AJ tomonidan mablagʻ taqdim qilish tizimi joriy qilinadi; mahalliy gilam mahsulotlarini xalqaro koʻrgazmalarga chiqarishda 300 kvadrat metrgacha boʻlgan maydonlar uchun davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash choralari tatbiq etiladi; poyabzal, charm-attorlik, jundan tayyorlangan va moʻynachilik mahsulotlari haqida maʼlumotlarni Elektron kooperatsiya portaliga va Davlat xaridlari maxsus axborot portaliga joylashtirish ushbu mahsulotlarni mahalliylashtirish darajasi kamida 30 foiz boʻlgan taqdirda beriladigan tovarning kelib chiqish sertifikati asosida amalga oshiriladi. 13. Savdo-sanoat palatasi va tarmoq uyushmalarining xorijiy davlatlarda mahalliy mahsulotlarni sotishga moʻljallangan savdo uylari va omborxonalar faoliyatini yoʻlga qoʻyish toʻgʻrisidagi taklifi maʼqullansin. Bunda mazkur savdo uylari va omborxonalar: Savdoga koʻmaklashish jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan tashkil qilinadi va mahalliy tadbirkorlik subyektlariga imtiyozli shartlarda foydalanishga beriladi; faoliyatini tashkil qilishga Tashqi ishlar vazirligi Oʻzbekiston Respublikasining xorijiy davlatlardagi diplomatik vakolatxonalari bilan birgalikda amaliy yordam koʻrsatadi. Hukumat komissiyasi (J. Xodjayev) ikki hafta muddatda Savdoga koʻmaklashish jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan xorijiy davlatlarda savdo uylari va omborxonalar faoliyatini tashkil qilish va ularni tadbirkorlik subyektlariga berish tartibini tasdiqlasin. 14. Savdo-sanoat palatasi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 1-maydagi “Toʻqimachilik va tikuv-trikotaj sanoatini rivojlantirishni yangi bosqichga olib chiqish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-71-son Farmonining 6-bandiga asosan tashkil etiladigan mahalliy yengil sanoat mahsulotlari hamda zaruriy import xomashyosining ulgurji bozorida charm-poyabzal mahsulotlari, ularning import xomashyosi va butlovchi buyumlar sotuvchilari joylashtirilishini taʼminlasin. 15. Charm-poyabzal sohasida malakali mutaxassislarni tayyorlash va qayta tayyorlash maqsadida dastlab Andijon, Namangan, Fargʻona, Samarqand va Toshkent viloyatlari hamda Toshkent shahrida charm-poyabzal sohasi korxonalari uchun qisqa muddatli tayyorlov oʻquv kurslari tashkil etilsin. Bunda: Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi hamda Andijon, Namangan, Fargʻona, Samarqand, Toshkent viloyatlari va Toshkent shahar hokimliklari qisqa tayyorlov oʻquv kurslarini tashkil etish uchun tadbirkorlarga qulay boʻlgan oliy taʼlim muassasalaridan zarur bino va xonalar ajratilishini taʼminlasin; Savdo-sanoat palatasi “Oʻzcharmsanoat” uyushmasi bilan birgalikda ikki oy muddatda Turkiya, Xitoy, Hindiston davlatlaridan yuqori malakali oʻqituvchi va mutaxassislarni jalb qilish choralarini koʻrsin; ushbu oʻquv kurslarini tashkil etish bilan bogʻliq xarajatlarni qoplash uchun Savdo-sanoat palatasining Tarmoqlarni qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi mablagʻlaridan foydalanishga ruxsat berilsin. 16. Savdo-sanoat palatasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi bilan birgalikda ikki oy muddatda charm-poyabzal, toʻqimachilik va ipak mahsulotlari ishlab chiqarish rivojlangan hududlarda mavjud kollejlarni yengil sanoat sohasi uchun mutaxassislar tayyorlaydigan ixtisoslashtirilgan kollejlarga aylantirish yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritsin. 17. Ichki ishlar vazirligi hamda Savdo-sanoat palatasi ikki hafta muddatda xorijdan jalb qilingan mutaxassislarni vaqtinchalik yashash manzili boʻyicha roʻyxatga olish muddatini ularga mehnat faoliyatini amalga oshirish huquqi uchun beriladigan tasdiqnomaning amal qilish muddati bilan bir xil qilib belgilash boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritsin. 18. Belgilansinki, jami maydoni 2 gektar va undan katta boʻlgan tutzorlar chetida namunaviy loyiha asosida pilla yetishtirish uchun vaqtinchalik imorat shaklida beton poydevorli maxsus qurtxonalarni vaqtinchalik joylashtirishga ruxsat beriladi. Bunda namunaviy loyihadan chetga chiqilganda yoki obyektdan boshqa maqsadlarda foydalanilganda ushbu obyektlarni sud qarorisiz mulkdor hisobidan buzish choralari koʻriladi. Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi Ipakchilik va jun sanoatini rivojlantirish qoʻmitasi hamda Ipakchilik ilmiy-tadqiqot instituti bilan birgalikda bir oy muddatda tutzorlar chetida maxsus qurtxonalarni vaqtinchalik joylashtirish boʻyicha namunaviy loyihalarni ishlab chiqish va amaliyotga joriy qilish choralarini koʻrsin. 19. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining va Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin. 20. Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin. 21. Mazkur qarorning ijrosini samarali tashkil qilishga masʼul va shaxsiy javobgar etib Bosh vazir oʻrinbosari J.A. Xodjayev va Savdo-sanoat palatasi raisi D.A. Vaxabov belgilansin. Qaror ijrosini nazorat qilish, ijro uchun masʼul tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin. 2. Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 27-sentabrdagi “Charm-poyabzal va moʻyna mahsulotlarini ishlab chiqarishga ixtisoslashgan kichik sanoat zonalarini tashkil etish toʻgʻrisida”gi 531-son qaroriga ilovada: a) 5-pozitsiya quyidagi tahrirda bayon etilsin: “ 5. Jizzax viloyati Sharof Rashidov tumani 19 ”; b) 12 va 13-pozitsiyalar quyidagi tahrirda bayon etilsin: “ 12. Toshkent viloyati Ohangaron tumani 35,7 ”.