Qonunlar loyihalarini Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasiga kiritish va koʻrib chiqish tartibi takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida
(law, 2025-04-10)

Keyingi yillarda mamlakatimizda amalga oshirilayotgan keng koʻlamli islohotlar natijasida ijtimoiy hayotning barcha sohalarini tartibga solishning huquqiy asoslari tizimli ravishda takomillashtirilmoqda. Har tomonlama mukammallashtirilgan qonunlarning qabul qilinishi aholining farovonligini oshirish hamda fuqarolarning huquq va erkinliklarini taʼminlash uchun asos boʻlib xizmat qilmoqda. Shu bilan birga qonun ijodkorligi faoliyatining sifati yangi qonunlarning Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga, milliy qonunchilikka, xalqaro huquqning umumeʼtirof etilgan prinsiplari va normalariga, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro majburiyatlariga muvofiqligini taʼminlovchi tartib-taomillar va mexanizmlar samaradorligiga koʻp jihatdan bogʻliqdir. Bundan tashqari fuqarolarning jamoatchilik muhokamalari jarayonida bildirilgan fikrlari va pozitsiyalarini oʻrganish hamda inobatga olish qonun loyihalarini ishlab chiqish va qabul qilishda samarali qarorlar qabul qilinishi uchun eng muhim shartdir. Mazkur Qonun bilan “Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining Reglamenti toʻgʻrisida”gi hamda “Qonunlar loyihalarini tayyorlash va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasiga kiritish tartibi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga qonun loyihasini parlamentga kiritishda qonun loyihasining va xalqaro shartnoma loyihasining (matnining) oʻtkazilgan huquqiy ekspertizasi natijalarini, shuningdek qonun loyihasining korrupsiyaga qarshi ekspertizasi va u boʻyicha oʻtkazilgan jamoatchilik muhokamasi natijalarini taqdim etish toʻgʻrisidagi talabning belgilanishini nazarda tutuvchi qoʻshimchalar kiritilmoqda. Shuningdek qonunchilik tashabbusi huquqi subyektiga oʻzi kiritgan qonun loyihasi ikkinchi oʻqishda qabul qilinguniga qadar Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasiga taklif kiritish orqali uni chaqirib olish huquqini berishning huquqiy asosi belgilanmoqda. Ushbu Qonun qonunchilik tashabbusi huquqi subyektlarining qonun ijodkorligi sohasidagi faoliyati sifatini oshirishga, qonunlarning ijtimoiy munosabatlarni tartibga solishdagi rolini mustahkamlashga xizmat qiladi. 1-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2003-yil 29-avgustda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining Reglamenti toʻgʻrisida”gi 522-II-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2003-yil, № 9-10, 136-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2007-yil, № 4, 163-modda, № 7, 326-modda; 2008-yil, № 12, 637-modda; 2009-yil, № 4, 136-modda; 2011-yil, № 4, 101-modda; 2013-yil, № 4, 95-modda; 2014-yil, № 4, 86-modda, № 5, 130-modda; 2015-yil, № 12, 452-modda; 2016-yil, № 9, 276-modda; 2017-yil, № 6, 300-modda, № 9, 510-modda; 2018-yil, № 1, 4-modda, № 4, 224-modda, № 7, 431-modda; 2019-yil, № 1, 1-modda, № 3, 157-modda, № 5, 261, 265-moddalar, № 8, 468-modda, № 9, 588-modda, № 12, 884-modda; 2020-yil, № 8, 488-modda; 2021-yil, 4-songa ilova, № 11, 1061-modda; 2022-yil, № 10, 983-modda; 2023-yil, № 12, 1003-modda; 2024-yil, № 2, 10-modda, № 12, 1285-modda) quyidagi qoʻshimchalar va oʻzgartirish kiritilsin: 1) 12-moddaning ikkinchi qismi quyidagi mazmundagi 6 — 10-bandlar bilan toʻldirilsin: “6) xalqaro shartnoma loyihasining (matnining) Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi tomonidan oʻtkazilgan huquqiy ekspertizasi natijalari boʻyicha ushbu vazirlikning xulosasi — xalqaro shartnomalarni ratifikatsiya qilishni yoki ularga qoʻshilishni nazarda tutuvchi qonun loyihalari uchun; 7) xalqaro shartnoma loyihasining (matnining) Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiqligi nuqtai nazaridan Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan oʻtkazilgan huquqiy ekspertizasi natijalari boʻyicha ushbu vazirlikning xulosasi — xalqaro shartnomalarni ratifikatsiya qilishni yoki ularga qoʻshilishni nazarda tutuvchi qonun loyihalari uchun; 8) qonun loyihasining huquqiy ekspertizasi natijalari boʻyicha xulosa; 9) qonun loyihasining korrupsiyaga qarshi ekspertizasini oʻtkazish chogʻida toʻldirilgan cheklist; 10) qonun loyihasining jamoatchilik muhokamasi natijalari toʻgʻrisidagi axborot (kelib tushgan fikr-mulohazalar va (yoki) takliflarni koʻrib chiqish natijalari koʻrsatilgan holda), bundan jamoatchilik muhokamasidan oʻtkazilishi majburiy boʻlmagan qonun loyihalari mustasno”; 2) 15-modda: quyidagi mazmundagi oʻn toʻrtinchi qism bilan toʻldirilsin: “Qonun loyihasini kiritgan qonunchilik tashabbusi huquqi subyekti oʻzi kiritgan qonun loyihasini qonun loyihasi Qonunchilik palatasi tomonidan ikkinchi oʻqishda qabul qilinguniga qadar chaqirib olish toʻgʻrisida Qonunchilik palatasiga taklif kiritishga haqli. Qonun loyihasini chaqirib olish toʻgʻrisidagi masala Qonunchilik palatasi tomonidan koʻrib chiqiladi”; oʻn toʻrtinchi — oʻn yettinchi qismlari tegishincha oʻn beshinchi — oʻn sakkizinchi qismlar deb hisoblansin. 2-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2006-yil 11-oktabrda qabul qilingan “Qonunlar loyihalarini tayyorlash va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasiga kiritish tartibi toʻgʻrisida”gi OʻRQ-60-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2006-yil, № 10, 537-modda; 2014-yil, № 5, 130-modda; 2017-yil, № 9, 510-modda; 2018-yil, № 1, 1, 4-moddalar; 2019-yil, № 5, 261-modda; 2020-yil, № 8, 488-modda; 2021-yil, 4-songa ilova, № 10, 968-modda; 2022-yil, № 10, 983-modda; 2023-yil, № 11, 923-modda; 2024-yil, № 2, 109-modda) quyidagi qoʻshimchalar va oʻzgartirish kiritilsin: 1) 9-modda quyidagi mazmundagi ikkinchi qism bilan toʻldirilsin: “Eng muhim iqtisodiy va ijtimoiy-siyosiy ahamiyatga ega qonun loyihasini ishlab chiqishdan oldin uning tayyorlanishi haqidagi axborot normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari muhokamasi portaliga joylashtiriladi hamda jamoatchilik muhokamalari ishtirokchilaridan kelib tushgan fikr-mulohazalar va (yoki) takliflar inobatga olingan holda qonun loyihasi ishlab chiqiladi”; 2) 14-modda quyidagi mazmundagi ikkinchi qism bilan toʻldirilsin: “Qonun loyihasini tayyorlashda tegishli sohada qonunosti hujjatlari bilan tartibga solinadigan munosabatlarni qonun darajasida tartibga solish imkoniyati koʻrib chiqiladi va mazkur axborot qonun loyihasining tushuntirish xatida koʻrsatiladi”; 3) 19-modda: quyidagi mazmundagi toʻqqizinchi qism bilan toʻldirilsin: “Qonun loyihasida nazarda tutilgan havolaki normalarni amalga oshirishning aniq muddatlari va masʼul ijrochilar qonun loyihasining oʻzida belgilanadi”; toʻqqizinchi qismi oʻninchi qism deb hisoblansin; 4) 27-moddaning birinchi qismi quyidagi mazmundagi 6 — 10-bandlar bilan toʻldirilsin: “6) xalqaro shartnoma loyihasining (matnining) Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi tomonidan oʻtkazilgan huquqiy ekspertizasi natijalari boʻyicha ushbu vazirlikning xulosasi — xalqaro shartnomalarni ratifikatsiya qilishni yoki ularga qoʻshilishni nazarda tutuvchi qonun loyihalari uchun; 7) xalqaro shartnoma loyihasining (matnining) Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiqligi nuqtai nazaridan Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan oʻtkazilgan huquqiy ekspertizasi natijalari boʻyicha ushbu vazirlikning xulosasi — xalqaro shartnomalarni ratifikatsiya qilishni yoki ularga qoʻshilishni nazarda tutuvchi qonun loyihalari uchun; 8) qonun loyihasining huquqiy ekspertizasi natijalari boʻyicha xulosa; 9) qonun loyihasining korrupsiyaga qarshi ekspertizasini oʻtkazish chogʻida toʻldirilgan cheklist; 10) qonun loyihasining jamoatchilik muhokamasi natijalari toʻgʻrisidagi axborot (kelib tushgan fikr-mulohazalar va (yoki) takliflarni koʻrib chiqish natijalari koʻrsatilgan holda), bundan jamoatchilik muhokamasidan oʻtkazilishi shart boʻlmagan qonun loyihalari mustasno”. 3-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 20-aprelda qabul qilingan “Normativ-huquqiy hujjatlar toʻgʻrisida”gi OʻRQ-682-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2021-yil, № 4, 288-modda; 2022-yil, № 3, 213-modda, № 8, 788-modda, № 10, 983-modda; 2023-yil, № 8, 629-modda, № 11, 923-modda; 2024-yil, № 2, 109-modda, № 10, 1076-modda) quyidagi qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritilsin: 1) 21-modda: quyidagi mazmundagi ikkinchi qism bilan toʻldirilsin: “Eng muhim iqtisodiy va ijtimoiy-siyosiy ahamiyatga ega normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqishdan oldin uning tayyorlanishi haqidagi axborot normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari muhokamasi portaliga joylashtiriladi hamda jamoatchilik muhokamalari ishtirokchilaridan kelib tushgan fikr-mulohazalar va (yoki) takliflar inobatga olingan holda normativ-huquqiy hujjat loyihasi ishlab chiqiladi”; ikkinchi, uchinchi va toʻrtinchi qismlari tegishincha uchinchi, toʻrtinchi va beshinchi qismlar deb hisoblansin; 2) 35-modda: quyidagi mazmundagi uchinchi qism bilan toʻldirilsin: “Qonun kuchga kirgan kundan eʼtiboran besh yil oʻtgach, masʼul davlat organlarining va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari qoʻmitalarining tashabbusiga koʻra qonunning samaradorligini, unda belgilangan maqsadga va kutilayotgan natijalarga erishilganligini aniqlash uchun qonunning tartibga solish taʼsiri baholashdan oʻtkazilishi mumkin. Mazkur jarayonga fuqarolik jamiyati institutlari va boshqa tashkilotlar ham jalb etilishi mumkin”; uchinchi qismi toʻrtinchi qism deb hisoblansin; 3) 46-modda quyidagi mazmundagi toʻrtinchi qism bilan toʻldirilsin: “Normativ-huquqiy hujjatni oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish toʻgʻrisidagi normativ-huquqiy hujjat loyihasi ishlab chiqilayotganda uning asosida hamda uni ijro etish uchun qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar xatlovdan oʻtkaziladi va ularni ham oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish haqidagi masala koʻrib chiqiladi”; 4) ilovaning: 29-bandi: quyidagi mazmundagi yettinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “qabul qilinayotgan qonunda nazarda tutilgan havolaki normalarni amalga oshirishning aniq muddatlari va masʼul ijrochilari”; yettinchi va sakkizinchi xatboshilari tegishincha sakkizinchi va toʻqqizinchi xatboshilar deb hisoblansin; 84-bandi: quyidagi mazmundagi beshinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “qonun loyihasini tayyorlashda tegishli sohada qonunosti hujjatlari bilan tartibga solinadigan munosabatlarni qonun darajasida tartibga solish imkoniyati koʻrib chiqilganligi toʻgʻrisidagi axborot”; beshinchi — oʻn toʻrtinchi xatboshilari tegishincha oltinchi — oʻn beshinchi xatboshilar deb hisoblansin. 4-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi: hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin; respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin; ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin. 5-modda. Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.