Malaka sertifikatlarini berish boʻyicha davlat xizmatlari koʻrsatishni tartibga soluvchi normativ-huquqiy hujjatlarni tizimlashtirish toʻgʻrisida
(resolution, 2026-04-17)

Mamlakatimizda aholiga davlat xizmatlarini koʻrsatish tizimini tubdan yaxshilash, qulay hamda sifatli davlat xizmatlarini koʻrsatishni yanada kengaytirish boʻyicha tizimli islohotlar amalga oshirilmoqda. Shu bilan birga, tartib-taomillari oʻxshash boʻlgan davlat xizmatlarini tartibga soluvchi qonunchilik hujjatlarining tarqoqligi yoki ularning tizimlashtirilmaganligi aholi va tadbirkorlik subyektlarining davlat xizmatlaridan foydalanishda huquqiy madaniyatini oshirishga toʻsqinlik qilmoqda. Aholi va tadbirkorlik subyektlariga davlat xizmatlarini koʻrsatish tizimini soddalashtirish, shu bilan birgalikda, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Davlat xizmatlari koʻrsatish infratuzilmasini takomillashtirish va aholining davlat xizmatlaridan foydalanish imkoniyatlarini kengaytirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2021-yil 24-iyuldagi PF-6269-son hamda “Davlat xizmatlari koʻrsatishni soddalashtirish, byurokratik toʻsiqlarni qisqartirish hamda davlat xizmatlari koʻrsatish milliy tizimini rivojlantirishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2022-yil 20-apreldagi PF-113-son farmonlari ijrosini taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Ayrim turdagi malaka sertifikatini berish uchun davlat xizmatlarini koʻrsatishning yagona maʼmuriy reglamenti (keyingi oʻrinlarda — Maʼmuriy reglament) 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin: jismoniy shaxslarga ayrim turdagi malaka sertifikatini berish boʻyicha arizalarni qabul qilish va koʻrib chiqish; malaka sertifikatini berish boʻyicha malaka imtihonini oʻtkazish va malaka sertifikatini rasmiylashtirish; malaka sertifikatini berish boʻyicha apellyatsiyalarni koʻrib chiqish; malaka sertifikatining amal qilishini toʻxtatib turish va bekor qilish; davlat xizmatini koʻrsatishda undiriladigan toʻlovlar taqsimoti; malaka sertifikatini berish boʻyicha davlat xizmatini koʻrsatishning pasportlari. 2. Belgilansinki, ushbu qarorga muvofiq koʻrsatiladigan davlat xizmatlaridan foydalanish uchun manfaatdor shaxslar yoki ularning ishonchli vakillari faqat davlat xizmatlari markazlari va Oʻzbekiston Respublikasi Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali (keyingi oʻrinlarda — YIDXP) orqali murojaat qiladilar. 3. Ushbu qarorga muvofiq koʻrsatiladigan davlat xizmatlari boʻyicha vakolatli organlar Oʻzbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi hamda Adliya vazirligi bilan birgalikda ikki oy muddatda: ushbu qaror bilan tasdiqlangan Maʼmuriy reglamentga muvofiq davlat xizmatlarining YIDXP orqali koʻrsatilishini taʼminlasin; YIDXPda davlat xizmatlari koʻrsatilishining har bir bosqichida murojaatlarning koʻrib chiqilishini kuzatib borish tartibini joriy etsin; davlat xizmatlarini koʻrsatish uchun zarur va boshqa hujjatlarning namunaviy shakllari, blankalarini tasdiqlasin. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi: davlat organlari va boshqa tashkilotlarning davlat xizmatlari koʻrsatish faoliyati ustidan, shu jumladan, YIDXP orqali doimiy nazorat va monitoring oʻrnatsin; ushbu qarorning talablarini buzganlik uchun davlat organlari va boshqa tashkilotlarning mansabdor shaxslariga nisbatan belgilangan tartibda maʼmuriy jazolar qoʻllasin. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 2-ilovaga muvofiq ayrim qarorlari oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 6. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi adliya vaziri A.J. Tashkulov va Oʻzbekiston Respublikasi raqamli texnologiyalar vaziri Sh.X. Shermatov zimmasiga yuklansin. 1. Mazkur maʼmuriy reglament (keyingi oʻrinlarda — Reglament) jismoniy shaxslarga (keyingi oʻrinlarda — talabgor) ayrim turdagi malaka sertifikatini berish uchun malaka imtihonini oʻtkazish, malaka sertifikatini rasmiylashtirish, toʻxtatib turish va bekor qilish boʻyicha davlat xizmatini (keyingi oʻrinlarda — davlat xizmati) koʻrsatish tartibini belgilaydi. Jismoniy shaxslarga ayrim turdagi malaka sertifikatini berish uchun malaka imtihonini oʻtkazish, malaka sertifikatini rasmiylashtirish davlat xizmatlari markazlari va Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali (keyingi oʻrinlarda — YIDXP) orqali ushbu Reglamentga 1-ilovada keltirilgan sxemaga muvofiq amalga oshiriladi. Ushbu Reglament qoidalari 2 — 14-ilovalarda keltirilgan davlat xizmatlarini koʻrsatish pasportlarida (keyingi oʻrinlarda — Pasportlar) nazarda tutilgan malaka sertifikatlari turlariga nisbatan tatbiq etiladi. 2. Mazkur Reglamentda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi: malaka sertifikati — jismoniy shaxsga tegishli yoʻnalishlarda xizmatlar koʻrsatish (ishlarni bajarish) huquqini beradigan hujjat; malaka imtihoni — malaka sertifikatini olish uchun qoʻyilgan talablarga talabgorning mos kelishini aniqlashga yoʻnaltirilgan, tegishli vakolatli tashkilot tomonidan oʻtkaziladigan imtihon; talabgor — malaka sertifikatini olishga talabgor boʻlgan jismoniy shaxs. 3. Davlat xizmati davlat xizmatlari markazlari va YIDXP orqali malaka sertifikatlarni berishga masʼul boʻlgan vakolatli organlar (keyingi oʻrinlarda — vakolatli organlar) tomonidan koʻrsatiladi. 4. Malaka sertifikati Pasportlarning 8-bandida belgilangan muddatga beriladi. 5. Davlat xizmatlari markazlari va vakolatli organ oʻrtasidagi axborot almashinuvi elektron raqamli imzoni (keyingi oʻrinlarda — ERI) majburiy tartibda qoʻllash orqali faqat idoralararo elektron bogʻlanish yordamida amalga oshiriladi. 6. Talabgor davlat xizmatidan foydalanish uchun davlat xizmatlari markaziga oʻzi kelib murojaat etadi yoki davlat xizmatlaridan elektron tarzda foydalanish uchun YIDXPda roʻyxatdan oʻtadi. Arizalar YIDXP orqali dam olish va bayram kunlaridan qatʼi nazar, har kuni 24 soat davomida yuborilishi mumkin. Bunda arizalar ish vaqtidan keyin yoki dam olish va bayram kunlari tushganda, navbatdagi ish kuni arizalarning vakolatli organga tushgan va vakolatli organ tomonidan qabul qilingan kun hisoblanadi. 7. Talabgor yoki uning nomidan ariza berish huquqiga ega boʻlgan shaxs oʻzi kelib murojaat etgan taqdirda, davlat xizmatlari markazi xodimi ariza beruvchi nomidan, YIDXP orqali murojaat etgan taqdirda esa, mustaqil ravishda soʻrovnomani elektron ravishda toʻldiradi. Uchinchi shaxslar manfaati uchun harakat qilayotganda, soʻrovnomaga notarial tasdiqlangan ishonchnoma ilova qilinadi. 8. Soʻrovnomada quyidagilar koʻrsatiladi: ariza beruvchining familiyasi, ismi va otasining ismi; jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqami (JSHSHIR); tugʻilgan sanasi; yashash manzili; elektron pochta manzili (mavjud boʻlsa) va telefon raqami; davlat xizmatidan foydalanish sababi. Pasportlarda arizaga ayrim hujjatlar ilova qilinishi lozimligi koʻrsatilishi mumkin. Ilova qilinadigan hujjatlar PDF, PNG yoki JPEG formatda boʻlishi lozim. 9. Ariza beruvchidan ushbu Reglamentning 8-bandi va maʼlumotnoma turi boʻyicha Pasportlarning 4-bandida koʻrsatilmagan maʼlumotlar hamda hujjatlarni talab qilish taqiqlanadi. 10. Soʻrovnoma toʻldirilgandan soʻng talabgor maʼlumotlarning toʻgʻriligini tekshiradi va imzolarni identifikatsiya qilishning tegishli vositalari (daktiloskopiya, elektron imzo, Mobil-ID va boshqalar) bilan tasdiqlaydi. Talabgor YIDXP orqali murojaat etgan taqdirda soʻrovnomani ERI bilan tasdiqlash talab etilmaydi. 11. Soʻrovnomani koʻrib chiqish uchun Pasportlarning 5-bandida belgilangan miqdorda yigʻim undiriladi. Bunda Pasportlarda soʻrovnomani koʻrib chiqish uchun yigim undirilishi va taqsimlanishining oʻziga xos xususiyatlari belgilanishi mumkin. Davlat xizmati koʻrsatilishi uchun YIDXP orqali murojaat etilganda Pasportlarda belgilangan toʻlov summasining 90 foizi undiriladi. Ijtimoiy reyestrning “kambagʻal oila” toifasiga kiritilgan oilalarning aʼzolariga, shuningdek, I va II guruh nogironligi boʻlgan shaxslarga mazkur bandda belgilangan yigʻimning 50 foizi miqdorida, Ijtimoiy reyestrning “davlat taʼminotidagi oila” toifasiga kiritilgan oilalarning aʼzolariga belgilangan yigʻimning 75 foizi miqdorida chegirma qoʻllaniladi. Bunda chegirma Ijtimoiy reyestrning: “davlat taʼminotidagi oila” yoki “kambagʻal oila” toifasidan “kambagʻallik chegarasidagi oila” toifasiga oʻtkazilgan oilalarga, ularning ilgari belgilangan toifasiga muvofiq miqdorda; ogʻir hayotiy vaziyatga tushgan oila sifatida “kambagʻallik chegarasidagi oila” toifasiga kiritilgan oilalarga “kambagʻal oila” toifasidagi oila uchun belgilangan miqdorda qoʻllaniladi. Davlat xizmati koʻrsatilgani uchun yigʻim toʻlovlari Yagona billing tizimi orqali amalga oshiriladi. 111. Taʼlim tashkilotida qonunchilik hujjatlariga muvofiq tuzilgan mehnat shartnomasi asosida taʼlim va tarbiya sohasida kasbiy faoliyatni amalga oshiruvchi pedagog shaxslardan Pasportlarda belgilangan toʻlov summasining 50 foizi undiriladi. 12. Yigʻimlar summasi quyidagi tartibda taqsimlanadi: a) davlat xizmatlari markazlariga oʻzi kelib murojaat etganda: 18 foizi — Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligining Davlat xizmatlarini rivojlantirish jamgʻarmasiga; 0,5 foizi — Oʻzbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi huzuridagi “Elektron hukumat loyihalarini boshqarish markazi” davlat muassasasining Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi Gʻaznachilik xizmati qoʻmitasidagi maxsus hisobvaragʻiga (yagona billing tizimi orqali tasdiqlangani uchun); qolgan mablagʻlar — vakolatli organga oʻtkaziladi; b) YIDXP orqali murojaat etilganda: 10 foizi — Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligining Davlat xizmatlarini rivojlantirish jamgʻarmasiga oʻtkaziladi; 11,75 foizi — Oʻzbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi huzuridagi “Elektron hukumat loyihalarini boshqarish markazi” davlat muassasasining Iqtisodiyot va moliya vazirligi Gʻaznachilik qoʻmitasidagi maxsus hisobvaragʻiga (jumladan 0,5 foizi — yagona billing tizimi orqali tasdiqlangani uchun); qolgan mablagʻlar — vakolatli organga oʻtkaziladi. 13. Talabgor davlat xizmatlaridan foydalanishda ularni koʻrsatishning har qanday bosqichida bosh tortish huquqiga ega. Talabgor davlat xizmatlaridan foydalanishdan bosh tortganda, uning soʻrovnomasi koʻrib chiqilmasdan qoldiriladi va toʻlangan yigʻim summasi qaytarilmaydi. 14. Talabgor davlat xizmatlari markaziga kelib murojaat etganda, uning soʻrovnomasi davlat xizmatlari markazi xodimi tomonidan toʻldirilib, talabgor tomonidan tasdiqlangandan soʻng Pasportlarning 4-bandida nazarda tutilgan hujjatlar ilova qilingan holda, oʻn daqiqada vakolatli organga elektron shaklda yuboriladi. YIDXP orqali murojaat qilinganda, soʻrovnoma avtomatik tarzda vakolatli organga yuboriladi. 15. Vakolatli organ soʻrovnoma tushgan kundan boshlab Pasportlarning 6-bandida belgilangan muddatda talabgorning malaka imtihoniga qoʻyilishi yoki qoʻyilmasligi haqida qaror qabul qiladi. 16. Talabgor tomonidan hujjatlar toʻliq boʻlmagan hajmda taqdim etilganda, soʻrovnoma va unga ilova qilinadigan hujjatlarda notoʻgʻri yoki buzib koʻrsatilgan maʼlumotlar mavjud boʻlganda, vakolatli organ talabgorga 5 ish kuni ichida xatolarni bartaraf etish va yetishmayotgan hujjatlarni taqdim etish imkoniyatini beradi. Bunda talabgor YIDXP orqali murojaat etgan boʻlsa, vakolatli organ uning shaxsiy kabinetiga soʻrovnomani qabul qilmaslik toʻgʻrisida asoslantirilgan xabarnoma yuboradi yoki talabgor davlat xizmatlari markazi orqali murojaat etgan boʻlsa, davlat xizmatlari markazi uni axborot-kommunikatsiya tizimi orqali xabardor qiladi. Talabgor 5 ish kuni oʻtgandan keyin murojaat qilgan taqdirda, murojaat yangidan berilgan deb hisoblanadi va talabgordan yigʻim undiriladi. 17. Quyidagilar talabgorning malaka imtihoniga qoʻyilmasligi uchun asos boʻladi: talabgor Pasportlarning 7-bandi talablariga javob bermaganda; hujjatlarda yolgʻon yoki qalbaki maʼlumotlar koʻrsatilgani aniqlanganda; talabgor tomonidan mazkur Reglamentning 16-bandida belgilangan muddatda hujjatlar qayta taqdim etilmaganda. Soʻrovnomani qabul qilishni boshqa sabablarga koʻra rad etish qatʼiyan taqiqlanadi. 18. Vakolatli organ tomonidan talabgordan malaka imtihonini olish boʻyicha imtihon komissiyasi tuzilishi mumkin. Bunda imtihon komissiyasi tarkibiga tegishli sohadagi mutaxassislar, nodavlat tashkilotlar vakillari kiritilishi mumkin. Vakolatli organ tomonidan imtihon komissiyasi tarkibi, uning faoliyati tartibi va test savollari tasdiqlanadi hamda test savollari javob variantlari bilan rasmiy veb-saytida muntazam tarzda joylashtirib boriladi. 19. Malaka imtihoniga qoʻyilishi rad etilgan talabgor davlat xizmatlari markaziga yoki YIDXP orqali rad etishga sabab boʻlgan kamchiliklarni bartaraf etgandan keyin 10 ish kunida qayta soʻrovnoma berishi mumkin. Takroriy topshirilgan hujjatlar koʻrib chiqilganligi uchun yigʻim undirilmaydi. Kamchiliklar bartaraf etilganligi haqidagi soʻrovnoma olingan kundan boshlab 3 ish kuni davomida vakolatli organ tomonidan taqdim etilgan hujjatlar takroran koʻrib chiqiladi. Hujjatlarni takroran koʻrib chiqishda vakolatli organ tomonidan avvalgi rad etish uchun asoslarda bayon etilmagan sabablar keltirilishiga yoʻl qoʻyilmaydi, avval koʻrsatilgan sabablar bartaraf etilganligini tasdiqlovchi maʼlumotlar bilan bogʻliq rad etish sabablarining keltirilishi bundan mustasno. 20. Malaka imtihoniga qoʻyilgan talabgorlar roʻyxati vakolatli organning rasmiy veb-saytida belgilangan imtihon sanasidan 5 kun oldin joylashtiriladi. 21. Malaka imtihonini oʻtkazish kuni, vaqti va joyi toʻgʻrisida maʼlumot vakolatli organning rasmiy veb-saytida belgilangan imtihon sanasidan 15 kun oldin joylashtiriladi. 22. Malaka imtihonini topshirishda talabgor shaxsini tasdiqlovchi hujjatning aslini (fuqarolik pasporti, identifikatsiyalovchi ID-karta, fuqaroning xorijga chiqish biometrik pasporti yoki haydovchilik guvohnomasi) taqdim etadi. Shaxsni tasdiqlovchi hujjatga ega boʻlmagan yoxud malaka imtihoniga kechikkan talabgorlar kelmagan hisoblanadi hamda navbatdagi malaka imtihonidan oʻtadigan talabgorlar roʻyxatiga kiritiladi, bu haqda talabgor davlat xizmatlari markazi (oʻzi kelib murojaat qilgan taqdirda) yoki YIDXP orqali (elektron tarzda murojaat etgan taqdirda) 3 ish kunidan kechiktirmay xabardor qilinadi. 23. Agar talabgor tegishli tarzda xabardor qilinganidan keyin ikkinchi marta malaka imtihonini topshirish uchun kelmasa, talabgorga davlat xizmatini koʻrsatish rad qilingan hisoblanadi. Bunda malaka imtihonidan oʻtish uchun toʻlangan yigim summasi qaytarib berilmaydi. Hujjatlar mazkur Reglamentda belgilangan umumiy tartibda qayta topshiriladi. 24. Malaka imtihoni kompyuterda topshiriladigan test sinovlaridan yoki ogʻzaki (yozma), shuningdek, amaliy imtihondan iborat boʻladi. Malaka imtihoni davlat tilida topshiriladi (pasportlarda boshqa shartlar belgilangan boʻlmasa). 25. Malaka imtihonining shaffofligi va xolisligini taʼminlash maqsadida malaka imtihonini oʻtkazish jarayoni uzluksiz ravishda ovozli videotasvirga tushiriladi, videotasvir vakolatli organda kamida bir yil mobaynida saqlanadi. Malaka imtihonini oʻtkazish jarayonini uzluksiz ravishda ovozli videotasvirga tushirish uchun vakolatli organ malaka imtihonlarini tashkil etgan holda, alohida test xonalarini ajratadi hamda ularni zamonaviy texnik asbob-uskunalar (kompyuter, ovozli videokamera, internet aloqasi va boshqalar) bilan taʼminlab, talabgorlar uchun tegishli shart-sharoitlar yaratadi. 26. Malaka imtihoni savollari qonunchilik hujjatlariga kiritilgan oʻzgartirish va qoʻshimchalarni hisobga olgan holda yangilab boriladi. 27. Malaka imtihoni savollari soni va umumiy imtihon vaqtining davomiyligi, shuningdek, talabgorning imtihonni muvaffaqiyatli topshirganligi mezoni Pasportlarda belgilanadi. 28. Malaka imtihonini topshirish jarayonida talabgorga quyidagilar taqiqlanadi: qonunchilik hujjatlari va yoʻriqnoma materiallari, axborotnomalar va maxsus adabiyotlardan foydalanish; mobil aloqa va boshqa aloqa vositalaridan foydalanish; boshqa talabgorlar bilan suhbatlashish; malaka imtihoni kabinetidan tashqariga chiqish (test sinovi oʻtayotgan xonadan tashqariga chiqqan shaxslar qayta ichkariga kiritilmaydi). Ushbu talablarni buzgan talabgorlar test sinovi oʻtkazilayotgan xonadan chiqarib yuboriladi va malaka imtihonidan oʻtmagan hisoblanadi. Begona shaxsga malaka imtihonida ishtirok etishga ruxsat berilmaydi. 29. Malaka imtihonidan oʻtmagan talabgor malaka imtihonini takroran topshirish uchun malaka imtihoni oʻtkazilgan kundan boshlab kamida 1 oy vaqt oʻtgandan soʻng ushbu Reglamentda belgilangan tartibda malaka imtihonidan oʻtish uchun takroran murojaat qilishga haqli. Murojaat umumiy tartibda koʻrib chiqiladi. 30. Malaka imtihonining natijalari malaka imtihoni oʻtkazilgan kundan soʻng 3 ish kunida vakolatli organning buyrugʻi yoki vakolatli organning imtihon komissiyasi bayonnomasi bilan tasdiqlanadi hamda vakolatli organning rasmiy veb-saytida joylashtiriladi. 31. Talabgorning test javoblari hamda imtihon komissiyasining bayonnomalari vakolatli organda saqlanadi. 32. Vakolatli organ malaka imtihonining natijalari tasdiqlangandan soʻng 3 ish kuni ichida QR-kod (matrik shtrixli kod) qoʻyilgan malaka sertifikatini rasmiylashtiradi va uni oʻz ERIsi bilan tasdiqlaydi hamda davlat xizmatlari markaziga (oʻzi kelib murojaat etgan taqdirda) yoki talabgorga (elektron tarzda murojaat etgan taqdirda) YIDXP orqali yuboradi, ushbu malaka sertifikati Oʻzbekiston Respublikasining barcha hududida yuridik kuchga ega boʻladi. 33. Vakolatli organ malaka sertifikatini rasmiylashtiradi hamda berilgan malaka sertifikatlarining reyestriga (keyingi oʻrinlarda — Reyestr) tegishli yozuv kiritadi. 34. Reyestr Vakolatli organ tomonidan yuritiladi va unda quyidagi maʼlumotlar qayd etiladi: malaka sertifikati olingan sana, uni olgan shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi; shaxsini tasdiqlovchi maʼlumotlar (JSHSHIR maʼlumotlari), yashash manzili; ish joyi (mavjud boʻlsa); aloqa bogʻlanish uchun maʼlumotlari; malaka sertifikatining hisobga olish seriyasi, raqami, berilgan sanasi; malaka sertifikati toifasi yoki turi; malaka sertifikatining amal qilish muddati (agar aniq muddatga berilishi nazarda tutilganda); malaka sertifikatining amal qilish muddati uzaytirilganligi, amal qilishi toʻxtatilganligi, bekor qilinganligi va qayta rasmiylashtirilganligi toʻgʻrisida maʼlumotlar. Reyestr elektron shaklda yuritiladi. Reyestr shakli vakolatli organ tomonidan tasdiqlanadi. 35. Reyestrga kiritilgan, talabgorning shaxsini tasdiqlovchi hujjat maʼlumotlari, yashash manzili kabi shaxsiy maʼlumotlardan tashqari barcha maʼlumotlar ular bilan tanishib chiqish uchun ommabop boʻlib, vakolatli organning rasmiy veb-saytida chop etiladi. 36. Davlat xizmatlari markazi malaka sertifikati olingandan soʻng oʻn daqiqa mobaynida uni talabgorning elektron manziliga yuboradi hamda talabgorni bu haqda axborot-kommunikatsiya tizimi orqali xabardor qiladi. Talabgorning soʻroviga koʻra davlat xizmatlari markazlari malaka sertifikatini elektron yoki qogʻoz shaklda taqdim etishi mumkin. Soʻrovnomada ariza beruvchi tomonidan davlat xizmatlarini koʻrsatishning natijasini olib ketishga masʼul shaxs koʻrsatilgan holatlarda davlat xizmatlarini koʻrsatishning natijasini ushbu shaxsga taqdim etishda tegishli ishonchnoma talab etilmaydi. 37. Malaka imtihonidan oʻta olmagan talabgor malaka imtihoni oʻtkazilgan kundan boshlab 30 ish kuni ichida vakolatli organga apellyatsiya berish huquqiga ega. Apellyatsiya yozma ravishda taqdim etiladi. Vakolatli organ yoki tegishli imtihon komissiyasi 10 ish kuni ichida kiritilgan apellyatsiyani koʻrib chiqadi va talabgorga qabul qilingan qaror haqida yozma ravishda xabar beradi. 38. Apellyatsiyani koʻrib chiqish natijalari yuzasidan vakolatli organ yoki vakolatli organning imtihon komissiyasi tomonidan quyidagi qarorlardan biri qabul qilinadi: imtihon natijalarini (yozma ravishda asoslangan xat asosida) oʻzgarishsiz qoldirish va apellyatsiyani qanoatlantirishni rad etish toʻgʻrisida; apellyatsiyani qanoatlantirish va talabgor malaka imtihonini topshirgan deb hisoblash toʻgʻrisida; talabgorni takroran malaka imtihoniga qoʻyish toʻgʻrisida. 39. Malaka imtihoni natijalarini oʻzgarishsiz qoldirish va apellyatsiyani qanoatlantirishni rad etish toʻgʻrisidagi qaror quyidagi hollarda qabul qilinadi: apellyatsiya mazkur Reglament talablari buzilgan holda taqdim etilgan boʻlsa; apellyatsiyada koʻrsatilgan vajlar oʻz tasdigʻini topmasa. 40. Malaka imtihonini takroran oʻtkazish toʻgʻrisidagi qaror apellyatsiya bergan talabgorning malaka imtihoni mazkur Reglament talablariga zid ravishda oʻtkazilganligi holatlari aniqlangan taqdirda qabul qilinadi. 41. Vakolatli organ tomonidan apellyatsiya bergan talabgor uchun malaka imtihonini takroran oʻtkazish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan taqdirda, takroriy malaka imtihoni mazkur Reglamentda belgilangan tartibda oʻtkaziladi. Bunda malaka imtihoni mazkur Reglament talablariga zid ravishda oʻtkazilganligi aniqlangan taqdirda, apellyatsiyaga bergan talabgor uchun malaka imtihoni takroran oʻtkazilishini inobatga olgan holda, malaka imtihoni takroran bepul oʻtkaziladi. 42. Oʻtkazilgan bir malaka imtihoni yuzasidan takroran apellyatsiya berilmaydi. 43. Vakolatli organning qarori ustidan qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibga sudga shikoyat qilinishi mumkin. 44. Malaka sertifikatida koʻrsatilgan maʼlumotlar oʻzgargan taqdirda, talabgor malaka sertifikatini qayta rasmiylashtirish uchun vakolatli organga 10 ish kuni ichida davlat xizmatlari markaziga bevosita oʻzi yoki ishonchli vakili orqali murojaat etadi yoxud YIDXPda elektron shaklda ushbu Reglamentning 8-bandida nazarda tutilgan tartibda soʻrovnomani toʻldiradi. Soʻrovnoma toʻldirilgandan soʻng talabgor maʼlumotlarning toʻgʻriligini tekshiradi va imzolarni identifikatsiya qilishning tegishli vositalari (daktiloskopiya, elektron imzo, Mobil-ID va boshqalar) bilan tasdiqlaydi. 45. Malaka sertifikatini qayta rasmiylashtirishda toʻlov undirilmaydi. 46. Vakolatli organ talabgorning soʻrovnomasi kelib tushgan kundan boshlab 3 ish kunidan koʻp boʻlmagan muddatda malaka sertifikatini qayta rasmiylashtiradi va ushbu Reglamentning 32-bandida belgilangan tartibda talabgorga yuboradi, shuningdek, bu toʻgʻrisidagi maʼlumotni vakolatli organning rasmiy veb-saytiga joylashtiradi. 47. Vakolatli organ malaka sertifikatini qayta rasmiylashtirishda Reyestrga tegishli oʻzgartirishlar kiritadi. Amal qilish muddati cheklangan malaka sertifikatini qayta rasmiylashtirishda ilgari berilgan malaka sertifikatining amal qilish muddati oʻzgarmaydi. 48. Malaka sertifikatini qayta rasmiylashtirish uchun talabgordan qayta imtihondan oʻtish talab qilinmaydi. 49. Amal qilish muddati cheklangan malaka sertifikatining amal qilish muddati talabgorning arizasiga koʻra uzaytirilishi mumkin. 50. Malaka sertifikati cheklangan muddatga berilganda talabgor malaka sertifikatining amal qilish muddati tugashiga qadar vakolatli organga davlat xizmatlari markaziga bevosita oʻzi yoki ishonchli vakili orqali murojaat etadi yoxud YIDXPda elektron shaklda ushbu Reglamentning 8-bandida nazarda tutilgan tartibda soʻrovnomani toʻldiradi. Soʻrovnoma toʻldirilgandan soʻng talabgor maʼlumotlarning toʻgʻriligini tekshiradi va imzolarni identifikatsiya qilishning tegishli vositalari (daktiloskopiya, elektron imzo, Mobil-ID va boshqalar) bilan tasdiqlaydi. 51. Malaka sertifikati muddatini uzaytirganlik uchun Pasportlarning 5-bandida belgilangan miqdorda toʻlov undiriladi. Davlat xizmati koʻrsatilishi uchun YIDXP orqali murojaat etilganda, Pasportlarda belgilangan toʻlov summasining 90 foizi undiriladi. Ijtimoiy reyestrning “kambagʻal oila” toifasiga kiritilgan oilalarning aʼzolariga, shuningdek, I va II guruh nogironligi boʻlgan shaxslarga mazkur bandda belgilangan yigʻimning 50 foizi miqdorida, Ijtimoiy reyestrning “davlat taʼminotidagi oila” toifasiga kiritilgan oilalarning aʼzolariga belgilangan yigʻimning 75 foizi miqdorida chegirma qoʻllaniladi. Bunda chegirma Ijtimoiy reyestrning: “davlat taʼminotidagi oila” yoki “kambagʻal oila” toifasidan “kambagʻallik chegarasidagi oila” toifasiga oʻtkazilgan oilalarga, ularning ilgari belgilangan toifasiga muvofiq miqdorda; ogʻir hayotiy vaziyatga tushgan oila sifatida “kambagʻallik chegarasidagi oila” toifasiga kiritilgan oilalarga “kambagʻal oila” toifasidagi oila uchun belgilangan miqdorda qoʻllaniladi. Davlat xizmati koʻrsatilgani uchun yigim toʻlanganligini tasdiqlash axborot-kommunikatsiya tizimlari orqali amalga oshiriladi. Toʻlovlar mazkur Reglamentning 12-bandida belgilangan tartibda taqsimlanadi. 52. Talabgor davlat xizmatlaridan foydalanishda ularni koʻrsatishning har qanday bosqichida bosh tortish huquqiga ega. Talabgor davlat xizmatlaridan foydalanishdan bosh tortganda, uning soʻrovnomasi koʻrib chiqilmasdan qoldiriladi va toʻlangan yigʻim summasi qaytarilmaydi. 53. Talabgor davlat xizmatlari markaziga kelib murojaat etganda, uning soʻrovnomasi markaz xodimi tomonidan toʻldirilib, talabgor tomonidan tasdiqlangandan soʻng Pasportlarning 4-bandida nazarda tutilgan hujjatlar ilova qilingan holda oʻn daqiqada vakolatli organga elektron shaklda yuboriladi. YIDXP orqali murojaat qilinganda esa, soʻrovnoma avtomatik tarzda vakolatli organga yuboriladi. 54. Pasportlarda malaka sertifikatining muddatini uzaytirish uchun malaka imtihonini topshirish nazarda tutilishi mumkin. Bunda soʻrovnomani koʻrib chiqish va malaka imtihonini oʻtkazish mazkur Reglamentning 2-bobida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 55. Pasportlarda malaka sertifikatining muddatini uzaytirish uchun malaka imtihonini topshirish nazarda tutilmaganda, soʻrovnoma vakolatli organ tomonidan 3 ish kunidan koʻp boʻlmagan muddatda malaka sertifikatini qayta rasmiylashtiradi va ushbu Reglamentning 32-bandida belgilangan tartibda talabgorga yuboradi, shuningdek, bu toʻgʻrisidagi maʼlumotni vakolatli organning rasmiy veb-saytiga joylashtiradi. 56. Malaka sertifikatining amal qilishini toʻxtatib turish uchun quyidagilar asos boʻladi: talabgorning arizasi; talabgor oʻz faoliyatini amalga oshirishda qonunchilik hujjatlari yoki malaka sertifikati talablarini buzganda; talabgor tomonidan vakolatli organning talabgor zimmasiga aniqlangan qoidabuzarliklarni bartaraf etish majburiyatini yuklovchi koʻrsatma bajarilmaganda. 57. Malaka sertifikatining amal qilishini vakolatli organ tomonidan toʻxtatib turiladi. Malaka sertifikatining amal qilishi vakolatli organ tomonidan olti oydan koʻp boʻlmagan muddatga toʻxtatib turilishi mumkin. Talabgor ushbu Reglamentning 56-bandida nazarda tutilgan malaka sertifikatining amal qilishini toʻxtatib turishga olib kelgan holatlarni vakolatli organ belgilagan muddatda bartaraf etmaganda, vakolatli organ malaka sertifikatini bekor qilish toʻgʻrisida sudga daʼvo arizasi kiritadi. 58. Vakolatli organning malaka sertifikatining amal qilishini toʻxtatib turish toʻgʻrisidagi qarori boʻyicha 1 ish kuni ichida talabgor xabardor qilinadi va malaka sertifikatining amal qilishi toʻxtatib turilganligi haqidagi Reyestrga tegishli yozuv kiritiladi. 59. Vakolatli organ malaka sertifikatining amal qilishi toʻxtatib turilishiga sabab boʻlgan holatlarning talabgor tomonidan bartaraf etilishi uchun yetarli, ammo 5 ish kunidan kam va olti oydan koʻp boʻlmagan muddat beradi. 60. Kamchiliklar bartaraf etilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumot tushgan kundan boshlab 3 ish kuni ichida vakolatli organ maʼlumotlarni oʻrganishi lozim. Oʻrganishlar natijasida malaka sertifikatining amal qilishini toʻxtatib turishga sabab boʻlgan holatlar talabgor tomonidan bartaraf etilganligi aniqlangan taqdirda, vakolatli organ 1 ish kuni ichida kamchiliklar bartaraf etilganligi toʻgʻrisida talabgorni xabardor qiladi. 61. Malaka sertifikatining amal qilishi quyidagi hollarda vakolatli organning qaroriga binoan bekor qilinadi: talabgor malaka sertifikatini amal qilishini bekor qilish boʻyicha murojaat qilganda; malaka sertifikatini berish tartibi bekor qilinganda; malaka sertifikatining amal qilish muddati tamom boʻlganda; talabgorning muomalaga layoqatliligi belgilangan tartibda cheklanganda, u muomalaga layoqatsiz deb topilganda; talabgor vafot etganda; talabgor tomonidan vakolatli organga malaka sertifikatining amal qilishini bir yilgacha toʻxtatib turish toʻgʻrisida murojaat berilib, mazkur muddat davomida malaka sertifikatining amal qilishini qayta tiklash toʻgʻrisida vakolatli organga murojaat qilinmagan taqdirda. 62. Vakolatli organ quyidagi hollarda malaka sertifikatining amal qilishini bekor qilish toʻgʻrisida sudga murojaat qiladi: talabgor malaka sertifikatining amal qilishini toʻxtatib turishga olib kelgan holatlarni vakolatli organ belgilagan muddatda bartaraf etmaganda; vakolatli organning malaka sertifikati berish toʻgʻrisidagi qarorining qonunga xilofligi aniqlanganda; talabgor malaka sertifikati yoki unga oid qonunchilik hujjatlari talablarini bir yil davomida muntazam ravishda (ikki va undan ortiq marotaba) yoki bir marotaba qoʻpol ravishda buzganda. Malaka sertifikatining bekor qilinishiga asos boʻladigan qoʻpol qoidabuzarliklar Pasportlarda nazarda tutiladi; malaka sertifikati qalbaki hujjatlardan foydalangan holda olinganligi aniqlanganda. 63. Vakolatli organning malaka sertifikatini toʻxtatib turish yoki bekor qilish haqidagi qarori yoxud mazkur Reglamentning 62-bandida nazarda tutilgan asoslarda vakolatli organ tomonidan malaka sertifikatini bekor qilish boʻyicha sudga daʼvo kiritilganda, talabgor ish materiallari bilan tanishishga hamda ulardan koʻchirma olishga, ogʻzaki va yozma tushuntirishlar berishga, dalillarni taqdim etishga va ularni tekshirishda ishtirok etishga, iltimosnomalar taqdim etishga hamda qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa huquqlardan foydalanishga haqlidir. 64. Vakolatli organning malaka sertifikatining amal qilishini bekor qilish toʻgʻrisidagi qarori haqida 1 ish kuni ichida talabgor xabardor qilinadi va malaka sertifikatining amal qilishi toʻxtatib turilganligi haqidagi Reyestrga tegishli yozuv kiritiladi. Malaka sertifikati bekor qilinganda, talabgor malaka sertifikatini olish boʻyicha ushbu Reglamentga asosan umumiy tartibda murojaat qilishi mumkin. 65. Davlat xizmatlari markazlari va vakolatli organ oʻz faoliyatini amalga oshirishi natijasida olingan maʼlumotlarning sir saqlanishini taʼminlaydi. 66. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi, uning hududiy boshqarmalari va davlat xizmatlari markazlari Reglament talablari ijrosi boʻyicha davlat organlari va boshqa tashkilotlarning faoliyati ustidan, shu jumladan, YIDXP orqali doimiy nazoratni va monitoringni amalga oshiradi. 67. Talabgor davlat organlari va boshqa tashkilotlar xodimlarining xatti-harakatlari yuzasidan qonunchilikda belgilangan tartibda shikoyat qilishlari mumkin. 68. Mazkur Reglament talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar. Bosqichlar Subyektlar Tadbirlar Bajarish muddatlari 1-bosqich Talabgor Malaka sertifikatini olish uchun davlat xizmatlari markaziga oʻzi kelgan holda yoki YIDXP orqali murojaat qiladi Oʻz xohishiga koʻra 2-bosqich 1. Davlat xizmatlari markazi 1. Soʻrovnoma shaklini toʻldirib, vakolatli organga yuboradi. 1. Soʻrovnoma toʻldirilgandan soʻng 10 daqiqa mobaynida 2. YIDXP 2. Toʻldirilgan soʻrovnoma avtomatik tarzda vakolatli organga yuboriladi. 2. Aniq vaqt rejimida 3-bosqich Vakolatli organ 1. Ariza tushgandan soʻng malaka imtihoniga qoʻyish yoki rad etish maqsadga muvofiqligini oʻrganib chiqadi va tegishli qaror qabul qiladi. 1. Pasportlarning 6-bandida belgilangan muddatlarda 2. Malaka imtihoniga qoʻyilgan talabgorlar roʻyxati vakolatli organning rasmiy veb-saytida joylashtiriladi. 2. Imtihon sanasidan 5 kun oldin 4-bosqich Vakolatli organ Malaka imtihoni natijalari toʻgʻrisidagi qaror qabul qilingandan soʻng malaka sertifikatini QR-kod (matrik shtrixli kod) bilan rasmiylashtiradi va uni oʻz ERIsi bilan tasdiqlaydi, davlat xizmatlari markazi (oʻzi kelib murojaat etgan taqdirda) yoki talabgorga (elektron tarzda murojaat etgan taqdirda) YIDXP orqali yuboradi. 3 ish kuni muddatda 5-bosqich Davlat xizmatlari markazi 1. Malaka sertifikatini talabgorning elektron manziliga yuboradi, bu haqda talabgorni axborot-kommunikatsiya tizimi orqali xabardor qiladi. 1.10 daqiqa muddatda 2. Talabgor oʻzi kelib murojaat qilganda, ruxsatnomani elektron yoki qogʻoz shaklida talabgorga taqdim etadi. 2. Talabgor soʻroviga koʻra 1.Malaka sertifikatining nomi:Sanoat xavfsizligi sohasidagi ekspert guvohnomasi2.Soʻrovnoma beruvchilar toifasi:Jismoniy shaxs3.Malaka sertifikatini beruvchi vakolatli organ(lar):Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qoʻmitasi4.Malaka sertifikatini olish uchun talab etiladigan maʼlumotlar:a) Soʻrovnoma;soʻrovnomada quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi:familiyasi, ismi va otasining ismi (oʻzgargan boʻlsa, bu haqida maʼlumotlar koʻrsatiladi);jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqami (JSHSHIR);maʼlumoti (oliy taʼlim muassasasi nomi, fakultet);tamomlagan yili, diplom raqami;diplom boʻyicha mutaxassisligi;ekspertlarni tayyorlash (malaka oshirish) oʻquv kursini tugatganligi toʻgʻrisida sertifikat raqami hamda berilgan vaqti;attestatsiyadan oʻtmoqchi boʻlgan attestatsiya sohasi;yashash manzili;elektron pochta manzili (mavjud boʻlsa) va telefon raqami;attestatsiya sohasini kengaytirish uchun;davlat xizmatidan foydalanish sababi (attestatsiya imtihonini topshirish, ekspert guvohnomasini qayta rasmiylashtirish yoki amal qilish muddatini uzaytirish).b) quyidagi hujjatlar ilova qilinadi:qayta attestatsiyadan oʻtish uchun xavfli ishlab chiqarish obyektini identifikatsiyalash va deklaratsiyalash, sanoat xavfsizligi ekspertizasi boʻyicha soʻnggi 5 yilda bajargan ishlari roʻyxati;notarial tasdiqlangan ishonchnoma (agar uchinchi shaxslar manfaati uchun harakat qilinayotgan boʻlsa).5.Malaka sertifikatini berganlik uchun undiriladigan toʻlov miqdori:Bazaviy hisoblash miqdorining 1 baravari.Ekspert guvohnomasining muddatini uzaytirganlik uchun ham bazaviy hisoblash miqdorining 1 baravari miqdorida toʻlov undiriladi.6.Soʻrovnomalarni koʻrib chiqish muddati:3 ish kuni7.Malaka sertifikatining talab va shartlariEkspert sifatida attestatsiyadan oʻtish uchun talabgor quyidagi majburiy talablarga javob berishi lozim:oliy maʼlumotga ega boʻlish, bunda xorijiy davlatlarda olingan oliy maʼlumot toʻgʻrisidagi hujjatlar belgilangan tartibda tan olingan taqdirda eʼtiborga olinadi;attestatsiyadan oʻtmoqchi boʻlgan attestatsiya sohasi (yoki ekspertiza obyektlari) mutaxassisligiga muvofiq kamida 5 yil ish stajiga ega boʻlish;ekspertlarni tayyorlash oʻquv kursini tugatganligi toʻgʻrisida sertifikatga ega boʻlish, bunda oʻqishni tamomlagan vaqtdan boshlab hujjatlar topshirilgunga qadar oʻtgan vaqt 1 yildan oshmasligi kerak.8.Malaka sertifikatining amal qilish muddati5 yil9.Izoh:Talabgor attestatsiyadan oʻtmoqchi boʻlgan attestatsiya sohasi boʻyicha ekspertlarni tayyorlash oʻquv kursini tamomlagan boʻlishi kerak.Talabgorlar Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qoʻmitasining “Kontexnazoratoʻquv” davlat muassasasida kamida 40 soatlik oʻquv kursida shartnoma asosida oʻqitish orqali tayyorlanadi va ushbu kursning oʻquv dasturlari vakolatli organ tomonidan tasdiqlanadi.Bunda ekspertlarni tayyorlash bilan bogʻliq xarajatlar uchun toʻlanishi kerak boʻlgan toʻlovlarning miqdori tegishli oʻquv kursining davomiyligidan hamda uning shaklidan kelib chiqib, shartnoma tuzuvchi taraflar tomonidan belgilanadi.Ekspert guvohnomasiga ega boʻlgan har bir jismoniy shaxs ekspert guvohnomasi olingan yildan keyin har 3 yilda kamida 1-marta vakolatli organ tomonidan tasdiqlangan malaka oshirish dasturlari boʻyicha 20 soatdan kam boʻlmagan hajmda malaka oshirish kurslarida oʻqishi shart.Talabgor ekspertlarni tayyorlash va (yoki) malakasini oshirish oʻquv kurslarini toʻliq tamomlaganidan soʻng sinovdan oʻtkaziladi.Sinov yozma, test yoki ogʻzaki koʻrinishda oʻtkazilishi mumkin va uning tartibi vakolatli organ tomonidan belgilanadi.Sinovdan oʻta olmaganlarga bir marotaba sinovni qayta topshirishga ruxsat beriladi. Qayta sinovdan oʻta olmaganlar oʻquv kursida takroran shartnoma asosida oʻqiydilar.Sinovdan oʻtganlarga “Kontexnazoratoʻquv” davlat muassasasi tomonidan sertifikat beriladi.Attestatsiya guruhlar shakllanishiga qarab, talabgorning soʻrovnomasiga asosan attestatsiya komissiyasi nazorati ostida vakolatli organ binosida 2 oyda kamida 1-marta oʻtkaziladi.Talabgor ekspert sifatida attestatsiyadan kompyuterda topshiriladigan test sinovlari va amaliy sinov shaklida oʻtkaziladi.Test sinovlaridan 80 foizdan kam boʻlmagan savollarga toʻgʻri javob bergan talabgor malaka imtihonining yakuniy qismi boʻlgan amaliy sinovdan oʻtkaziladi, amaliy sinov test oʻtkazilgan kundan boshlab 10 kun ichida oʻtkaziladi.Amaliy sinov davomida attestatsiya komissiyasi aʼzolari talabgorga qonunchilik hujjatlari va normativ-texnik hujjatlarni bilishi, xavfli ishlab chiqarish obyektini identifikatsiyalash va deklaratsiyalash, sanoat xavfsizligi ekspertizasi boʻyicha ishlarni amaliy bilishi, shuningdek, ekspertning funksiyalari va majburiyatlari toʻgʻrisida savollar beradilar.Amaliy sinov davomida talabgorga kamida 5 ta savol beriladi hamda 80 foizdan kam boʻlmagan savollarga toʻgʻri javob bergan talabgor birinchi toifali ekspert sifatida attestatsiyadan oʻtgan hisoblanadi.Test savollari xavfli ishlab chiqarish obyektini identifikatsiyalash va deklaratsiyalash, sanoat xavfsizligi ekspertizasi boʻyicha ishlarni bajarish, shuningdek, attestatsiyadan oʻtmoqchi boʻlgan attestatsiya sohasi (yoki ekspertiza obyektlari) mutaxassisligiga muvofiq tuziladigan kamida 75 ta savoldan iborat boʻladi hamda umumiy attestatsiya vaqti davomiyligi 45 daqiqani tashkil etadi.Ekspert guvohnomasining amal qilish muddatini uzaytirish hamda attestatsiya sohasini kengaytirish uchun ekspert guvohnomasining egasi qayta attestatsiyadan oʻtkaziladi.Ekspert guvohnomasining amal qilish muddati tugashi sababli qayta attestatsiyadan oʻtish uchun ariza ekspert guvohnomasining amal qilish muddati tugashidan kamida 1 oy oldin topshirilishi kerak.Sanoat xavfsizligi sohasidagi ekspertlarning attestatsiya sohalariROʻYXATIT/r(kodlar)Attestatsiya sohalari nomlari1.Xavfli ishlab chiqarish obyektlarini qurish, kengaytirish, qayta qurish, texnik jihatdan qayta jihozlash, konservatsiyalash va tugatishga doir loyiha hujjatlarini sanoat xavfsizligi ekspertizasidan oʻtkazish1.1.Koʻmir, kon, ruda va noruda sanoati obyektlari:1.1.1.Shaxta1.1.2.Koʻmir va ruda konlari (yerosti va yerusti) obyektlari1.1.3.Boyituvchi, briketlovchi, aglomeratsiyalovchi fabrika va zavodlar1.1.4.Boyitish-saralash va meʼyorlash qurilmalari1.1.5.Shlam toʻplovchi gidrotexnika inshootlari, chiqindilarni saqlovchi, texnik suv havzalari obyektlari1.1.6.Oltin konlari va boshqa oltin saralash fabrikalari1.1.7.Oltin saralash fabrikasi va zavodlari (qurilmalari)1.1.8.Konlarni texnik rekultivatsiya qilish obyektlari1.1.9.Foydali qazilma boyliklarini qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan ishlab chiqarish obyektlari1.1.10.Maxsus yerosti, transport va umumiy xoʻjalik inshootlarini qurish bilan bogʻliq boʻlgan ishlab chiqarish obyektlari1.2.Neft va gaz sanoati obyektlari:1.2.1.Neft va gazga qazilgan parametrlik, qidiruv, izlash, struktur va ekspluatatsiya quduqlari hamda maxsus qazilgan quduqlar1.2.2.Yerosti gaz omborlari1.2.3.Neft, gaz va gaz kondensati konlarini ishlatish va qurish; neft, gaz va gaz kondensatini qazib olish va tayyorlash obyektlari1.2.4.Neftni, gazni va gaz kondensatini konlarda va konlar orasida quvur oʻtkazgichlari1.2.5.Magistral quvurlar1.2.6.Kompressor va nasos stansiyalari, gaz taqsimlash stansiyalari1.2.7.Qatlamdagi bosimni barqaror saqlab turish obyektlari1.2.8.Neft mahsulotlarini, neftni va gaz kondensatini saqlash va vaqtincha saqlash obyektlari1.2.9.Avtomobillarga yoqilgʻi quyish shoxobchalari1.3.Kimyo, neft-kimyo, neft va gazni qayta ishlash sanoati hamda portlash-yonish xavfi mavjud boʻlgan kimyoviy xavfli ishlab chiqarish obyektlari:1.3.1.Noorganik moddalar, ammiak, mineral oʻgʻitlar ishlab chiqarish obyektlari1.3.2.Neft va gazni qayta ishlash sanoati ishlab chiqarish obyektlari1.3.3.Organik sintez ishlab chiqarish obyektlari1.3.4.Sellyuloza qogʻoz ishlab chiqarish obyektlari1.3.5.Kimyoviy tolalar, polimer materiallar, plastmassa hamda ulardan tayyorlanadigan mahsulotlarni ishlab chiqarish obyektlari1.3.6.Kriogen texnologiyalar obyektlari1.3.7.Ammiakli sovitish qurilmalari1.3.8.Elektroliz usulida vodorod va kislorod ishlab chiqarish obyektlari1.3.9.Lak-boʻyoq mahsulotlari ishlab chiqarish obyektlari1.3.10.Spirt ishlab chiqarish obyektlari1.3.11.Yogʻ-moy ishlab chiqarish obyektlari1.3.12.Havoni parchalashda hosil boʻlgan mahsulotlarni olish va saqlash obyektlari1.3.13.Suvni xlor bilan qayta ishlash obyektlari1.3.14.Portlash-yonish xavfi mavjud boʻlgan va kimyoviy xavfli mahsulotlarni (moddalarni) quyish, toʻkish obyektlari1.4.Bosimi 0,07 MPa yoki suvning isitish harorati 115° S dan yuqori boʻlgan jihozdan foydalaniladigan ishlab chiqarish obyektlari:1.4.1.Bugʻ va suv isitish qozonlari (ishchi muhit turidan qatʼi nazar)1.4.2.Bosim ostida ishlovchi idishlar1.4.3.Bugʻ va issiq suv quvur oʻtkazgichlar1.5.Koʻchmas asosga oʻrnatilgan yuk koʻtarish mexanizmlari, eskalatorlar, poʻlat arqonli osma yoʻllar, funikolyorlardan, foydalaniladigan ishlab chiqarish obyektlari:1.5.1.Yuk koʻtarish kranlari va mexanizmlari1.5.2.Eskalatorlar1.5.3.Yuk va yoʻlovchilar uchun osma poʻlat arqonli yoʻllar1.5.4.Funikulyorlar1.6.Tabiiy va suyultirilgan uglevodorod gazlardan foydalanuvchi gaz taʼminoti (gaz taqsimlash, gaz isteʼmoli) obyektlari:1.6.1.Suyultirilgan uglevodorod gazlarini saqlash va taqsimlash obyektlari1.6.2.Avtomobillarga suyultirilgan uglevodorod gaz toʻldirish shoxobchalari1.6.3.Avtomobillarga gaz toʻldirish kompressor shoxobchalari1.6.4.Bosimi 12 kgf/sm2 gacha boʻlgan gaz taqsimlash tizimlarining gaz tarmoqlari1.6.5.Gaz isteʼmoli tizimlarining gaz tarmoqlari1.7.Metallurgiya sanoati obyektlari:1.7.1.Qora metallar quyish sanoati, poʻlat ishlab chiqarish obyektlari1.7.2.Rangli metallar quyish sanoati obyektlari1.8.Oʻsimlik xomashyosini saqlash va qayta ishlash obyektlari:1.8.1.Qabul qilish, saqlash, quritish, qayta ishlash, alohida turuvchi qabul qilish hamda uzatish uskunasi, qabul qiluvchi-tozalash minorasi, alohida turuvchi don quritish uchastkalari, elevatorlar, silos tipidagi omborlar, qopsiz saqlash omborlari, solod ishlab chiqarish obyektlari, qayta ishlovchi va tayyorlovchi (maydalovchi) boʻlimlar, shu jumladan, oziq-ovqat sanoati korxonalari1.8.2.Un, yorma ishlab chiqarish obyektlari1.8.3.Omixta yem ishlab chiqarish obyektlari1.8.4.Qopsiz qabul qilish, unni silos hamda bunkerlarda saqlash, non, makaron, qandolat mahsulotlarini ishlab chiqarish uchun unni tortish va elash obyektlari1.8.5.Un, yorma, non va makaron ishlab chiqarish korxonalari uchun qopli idishlarni tozalash va saralash obyektlari1.8.6.Joʻxorini kalibrlovchi obyektlar1.8.7.Urugʻlik donlarni qayta ishlovchi obyektlar1.8.8.Tamaki mahsulotlarini tayyorlash obyektlari1.9.Foydali qazilma konlarini qidirish va izlash bilan bogʻliq geologiya-qidiruv obyektlari (uglevodorod xomashyosi boʻlmagan)1.10.Sanoatda qoʻllaniladigan portlovchi moddalarni ishlab chiqarish, sinash, saqlash bilan bogʻliq boʻlgan obyektlar2.Xavfli ishlab chiqarish obyektlarida qoʻllaniladigan texnik qurilmalarni sanoat xavfsizligi ekspertizasidan oʻtkazish2.1.Koʻmir, kon, ruda va noruda sanoatidagi texnik qurilmalar:2.1.1.Shaxtada qoʻllaniladigan qurilmalar2.1.2.Koʻmir va ruda konlari (yerosti va yerusti) obyektlarining qurilmalari2.1.3.Boyituvchi, briketlovchi, aglomeratsiyalovchi fabrika va zavodlarning qurilmalari2.1.4.Boyitish-saralash va meʼyorlash qurilmalari2.1.5.Shlam toʻplovchi gidrotexnika inshootlari, chiqindilarni saqlovchi va texnik suv havzalari obyektlarining qurilmalari2.1.6.Oltin konlari va boshqa oltin saralash fabrikalarining qurilmalari2.1.7.Oltin saralash fabrikasi va zavodlari qurilmalari2.1.8.Konlarni texnik rekultivatsiya qilish qurilmalari2.1.9.Foydali qazilma boyliklarini qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan ishlab chiqarish obyektlarining qurilmalari2.1.10.Maxsus yerosti, transport va umumiy xoʻjalik inshootlarini qurish bilan bogʻliq boʻlgan ishlab chiqarish obyektlarining qurilmalari2.2.Neftʼ va gaz sanoatidagi texnik qurilmalar:2.2.1.Quduqlarni burgʻilashda, taʼmirlashda, ishga tushirishda qoʻllaniladigan qurilmalar2.2.2.Neft va gaz quduqlarini ishlatishda qoʻllaniladigan qurilmalar2.2.3.Qatlamdagi bosimni va qatlamga hamda quduqqa taʼsir qiluvchi omillarni saqlashda qoʻllaniladigan qurilmalar2.2.4.Neftʼ va gazni yetkazib beruvchi stansiyalarda qoʻllaniladigan qurilmalar2.2.5.Magistral quvurlar tizimini qurishda, ishlatishda va taʼmirlashda qoʻllaniladigan qurilmalar2.2.6.Gaz va neft mahsulotlari quvurlari; kon va konlararo quvurlar2.2.7.Kompozit va poʻlat quvurlar qismlari va quvurlari, shu jumladan, tiqin (zapor), meʼyorlovchi va himoyalovchi armaturalar qismlari2.2.8.Neft, kondensat va neft mahsulotlari uchun rezervuarlar va ularning qurilmalari2.2.9.Kompressor, nasos va gaz taqsimlash stansiyalari qurilmalari2.2.10.Neft va gazni yigʻish, tayyorlash qurilmalari2.3.Kimyo, neft-kimyo, neft va gazni qayta ishlash sanoati hamda portlash-yonish xavfi mavjud boʻlgan va kimyoviy xavfli ishlab chiqarish obyektlaridagi texnik qurilmalar:2.3.1.Noorganik moddalar, ammiak, mineral oʻgʻitlar ishlab chiqarish obyektlarining qurilmalari2.3.2.Neft va gazni qayta ishlash obyektlarining qurilmalari2.3.3.Organik sintez ishlab chiqarish obyektlarining qurilmalari2.3.4.Sellyuloza qogʻoz ishlab chiqarish obyektlarining qurilmalari2.3.5.Kimyoviy tolalar, polimer materiallar, plastmassa hamda ulardan tayyorlanadigan mahsulotlar ishlab chiqarish obyektlarining qurilmalari2.3.6.Kriogen texnologiyasi qurilmalari2.3.7.Ammiakli sovitish qurilmalari2.3.8.Elektroliz usulida vodorod va kislorod ishlab chiqarish obyektlarining qurilmalari2.3.9.Lak-boʻyoq mahsulotlari ishlab chiqarish obyektlarining qurilmalari2.3.10.Spirt ishlab chiqarish obyektlarining qurilmalari2.3.11.Yogʻ-moy ishlab chiqarish obyektlarining qurilmalari2.3.12.Havoni parchalashda hosil boʻlgan mahsulotlarni olish va saqlash obyektlarining qurilmalari2.3.13.Suvni xlor bilan qayta ishlash obyektlarining qurilmalari2.3.14.Portlash-yonish xavfi mavjud boʻlgan va kimyoviy xavfli mahsulotlarni (moddalarni) quyish, toʻkish obyektlarining qurilmalari2.4.Bosimi 0,07 MPa dan yuqori boʻlgan yoki suvning harorati 115° S dan yuqori boʻlgan sharoitda ishlaydigan texnik qurilmalar:2.4.1.Suv isitish va bugʻ qozonlari hamda ularning qurilmalari2.4.2.Bosim 0,07 MPa dan yuqori boʻlgan bosim ostida ishlovchi idishlar2.4.3.Bosim 0,07 MPa dan va suvning harorati 115° S dan yuqori boʻlgan bugʻ va issiq suv quvurlari2.4.4.Avtonom bugʻ qizdirgichlar2.4.5.Avtonom ekonomayzerlar2.5.Koʻchmas asosga oʻrnatilgan yuk koʻtarish mexanizmlari, eskalatorlar, poʻlat arqonli osma yoʻllar, funikulyorlar:2.5.1.Yuk koʻtarish kranlari2.5.2.Kran-manipulyatorlar2.5.3.Quvur yotqizgich kranlar2.5.4.Koʻtargichlar (vishkalar)2.5.5.Qurilish koʻtargichlari2.5.6.Liftlar2.5.7.Nogironlarni koʻtarishga moʻljallangan platformalar2.5.8.Yuk va yoʻlovchilar uchun osma poʻlat arqonli yoʻllar2.5.9.Funikulyorlar2.5.10.Eskalatorlar2.5.11.Yuk koʻtarish mexanizmlari va idishlar (metallurgiyadan tashqari)2.6.Tabiiy va suyultirilgan uglevodorod gazlaridan foydalanuvchi gaz taʼminoti (gaz taqsimlash, gaz isteʼmoli) obyektlari texnik qurilmalari:2.6.1.Suyultirilgan uglevodorod gazlarini saqlash, taqsimlash obyektlarining qurilmalari2.6.2.Avtomobillarga suyultirilgan uglevodorod gaz toʻldirish shoxobchalarining qurilmalari2.6.3.Avtomobillarga gaz toʻldirish kompressor shoxobchalarining qurilmalari2.6.4.Bosimi 12 kgf/kv.sm gacha boʻlgan gaz taqsimlash tizimlari2.6.5.Gaz isteʼmoli tizimlari2.7.Metallurgiya sanoati texnik qurilmalari2.7.1.Qora metallar quyish, poʻlat ishlab chiqarish obyektlarining qurilmalari2.7.2.Rangli metallar quyish sanoati obyektlarining qurilmalari2.8.Oʻsimlik xomashyosini saqlash va qayta ishlash obyektlarining texnik qurilmalari:2.8.1.Elevator ombori qurilmalari2.8.2.Un ishlab chiqarish korxonalari qurilmalari2.8.3.Yorma ishlab chiqarish obyektlarining qurilmalari2.8.4.Omixta yem ishlab chiqarish obyektlarining qurilmalari2.8.5.Qopsiz qabul qilish, unni silos hamda bunkerlarda saqlash, non, makaron, qandolat mahsulotlarini ishlab chiqarish uchun unni tortish va elash obyektlarining qurilmalari2.8.6.Oʻsimlik xomashyosini qabul qilish, saqlash, quritish, qayta ishlash, alohida turuvchi qabul qilish va uzatish uskunasi, qabul qiluvchi tozalash minorasi, alohida turuvchi don quritish uchastkalari, elevatorlar, silos tipidagi omborlar, qopsiz saqlash omborlari, solod ishlab chiqarish obyektlari, qayta ishlovchi, tayyorlovchi (maydalovchi) boʻlimlar, shu jumladan, oziq-ovqat sanoati korxonalari qurilmalari2.8.7.Joʻxorini kalibrlovchi ishlab chiqarish obyektlarining qurilmalari2.8.8.Urugʻlik donlarni qayta ishlaydigan obyektlarining qurilmalari2.8.9.Tamaki tayyorlash liniyalari obyektlarining qurilmalari2.9.Foydali qazilma konlarini qidirish va izlash bilan bogʻliq geologiya-qidiruv obyektlaridagi texnik qurilmalar (uglevodorod xomashyosi boʻlmagan)2.10.Sanoatga moʻljallangan portlovchi moddalarni ishlab chiqarish, sinash, saqlashda qoʻllaniladigan texnik qurilmalar3.Xavfli ishlab chiqarish obyektidagi binolar va inshootlarni sanoat xavfsizligi ekspertizasidan oʻtkazish3.1.Koʻmir, kon-ruda va noruda sanoatlarida:3.1.1.Yerusti kompleks bino va inshootlar3.1.2.Yerosti inshootlari3.1.3.Foydali qazilma boyliklarini qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan ishlab chiqarish obyektlaridagi bino va inshootlar3.2.Neft va gaz sanoati obyektlarida:3.2.1.Quduqlarni qazish va taʼmirlash bilan bogʻliq boʻlgan obyektlardagi bino va inshootlar3.2.2.Neft va gaz qazib olish va ularni tayyorlash obyektlaridagi bino va inshootlar3.2.3.Magistral quvurlar obyektlaridagi bino va inshootlar3.2.4.Neft mahsulotlarini, kondensat va neftni saqlash, uzatish obyektlaridagi bino va inshootlar3.3.Kimyo, neft-kimyo va neft va gazni qayta ishlash sanoati hamda portlash-yonish xavfi mavjud kimyoviy xavfli ishlab chiqarish obyektlaridagi bino va inshootlar3.4.Bosimi 0,07 MPa dan yuqori boʻlgan yoki suvning isish harorati 115° S dan yuqori boʻlgan qurilmalar joylashgan bino va inshootlar3.5.Koʻchmas asosga oʻrnatilgan yuk koʻtarish mexanizmlari, eskalatorlar, poʻlat arqonli osma yoʻllar, funikulyorlardan foydalaniladigan ishlab chiqarish obyektlaridagi bino va inshootlar3.6.Tabiiy va suyultirilgan uglevodorod gazlaridan foydalanuvchi gaz taʼminoti (gaz taqsimlash, gaz isteʼmoli) obyektlaridagi bino va inshootlar3.6.1.Gaz jihozlari oʻrnatilgan bino va inshootlar (qozonxonalar, sexlar)3.6.2.Avtomobillarga gaz (suyultirilgan uglevodorod gaz) toʻldirish shoxobchalarining bino va inshootlari3.7.Metallurgiya sanoati obyektlaridagi bino va inshootlar3.8.Oʻsimlik xomashyosini saqlash va qayta ishlash obyektlaridagi bino va inshootlar3.9.Foydali qazilma konlarini qidirish va izlash bilan bogʻliq geologiya-qidiruv obyektlaridagi (uglevodorod xomashyosi boʻlmagan) bino va inshootlar3.10.Sanoatda qoʻllaniladigan portlovchi moddalarni ishlab chiqarish, sinash va saqlash bilan bogʻliq boʻlgan obyektlardagi bino va inshootlar4.Sanoat xavfsizligi deklaratsiyasi va xavfli ishlab chiqarish obyektlaridan foydalanish bilan bogʻliq boshqa hujjatlarni sanoat xavfsizligi ekspertizasidan oʻtkazish4.1.Koʻmir, kon, ruda va noruda sanoati obyektlari:4.1.1.Yerusti ishlab chiqarish obyektlari4.1.2.Yerosti ishlab chiqarish obyektlari4.1.3.Foydali qazilma boyliklarini qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan ishlab chiqarish obyektlari4.2.Neft va gaz sanoati obyektlari:4.2.1.Quduqlarni qazish va taʼmirlash bilan bogʻliq boʻlgan obyektlar4.2.2.Neft va gaz qazib olish va ularni tayyorlash obyektlari4.2.3.Magistral quvurlar obyektlari4.2.4.Neft mahsulotlarini, kondensat va neftni saqlash va uzatish obyektlari4.3.Kimyo, neft-kimyo, neft va gazni qayta ishlash sanoati hamda portlash-yonish xavfi mavjud boʻlgan kimyoviy xavfli ishlab chiqarish obyektlari4.4.Bosimi 0,07 MPa dan yuqori yoki suvning harorati 115° S dan yuqori boʻlgan qurilmalardan foydalaniladigan ishlab chiqarish obyektlari4.5.Koʻchmas asosga oʻrnatilgan yuk koʻtarish mexanizmlari, eskalatorlar, poʻlat arqonli osma yoʻllar, funikulyorlardan foydalaniladigan ishlab chiqarish obyektlari4.6.Tabiiy va suyultirilgan uglevodorod gazlaridan foydalanuvchi gaz taʼminoti (gaz taqsimlash, gaz isteʼmoli) obyektlari4.7.Metallurgiya sanoati obyektlari4.8. Oʻsimlik xomashyosini saqlash va qayta ishlash obyektlari4.9. Foydali qazilma konlarini qidirish va izlash bilan bogʻliq geologiya-qidiruv obyektlari (uglevodorod xomashyosi boʻlmagan)4.10. Sanoatda qoʻllaniladigan portlovchi moddalarni ishlab chiqarish, sinash, saqlash bilan bogʻliq boʻlgan obyektlarEkspert ekspert guvohnomasida koʻrsatilgan attestatsiya sohasi boʻyicha xavfli ishlab chiqarish obyektidan foydalanayotgan (foydalanishni moʻljallayotgan) tashkilot bilan tuzilgan shartnomaga muvofiq xavfli ishlab chiqarish obyektlarini identifikatsiyalashda va sanoat xavfsizligi deklaratsiyasi ishlab chiqilishida ishtirok etishi mumkin.* Qoʻpol ravishda buzish deb hisoblanadigan talab va shartlar:ekspert oʻz faoliyatini amalga oshirishda attestatsiya sohasiga amal qilmasligi;ekspertiza xulosasini va (yoki) sanoat xavfsizligi deklaratsiyasini yolgʻon yoki notoʻgʻri tuzish;oʻz faoliyatini amalga oshirishda olingan maxfiy axborotni oshkor qilish (qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan holatlar bundan mustasno). 1.Malaka sertifikatining nomi:Gid (gid-tarjimon), ekskursiya yetakchisi va yoʻriqchi-yoʻl boshlovchilarga malaka sertifikati va identifikatsiya kartasi (keyingi oʻrinlarda — beyjik)2.Soʻrovnoma beruvchilar toifasi:Jismoniy shaxs3.Malaka sertifikatini beruvchi vakolatli organ(lar):Turizm qoʻmitasi huzuridagi Turizmni rivojlantirish ilmiy-tadqiqot instituti — Ishchi organ)4.Malaka sertifikatini olish uchun talab etiladigan maʼlumotlar:a) Soʻrovnoma;soʻrovnomada quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi:familiyasi, ismi va otasining ismi (oʻzgargan boʻlsa, bu haqda maʼlumotlar koʻrsatiladi)jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqami (JSHSHIR);elektron pochta manzili (mavjud boʻlsa) va telefon raqami;malaka oshirish kursini tugatganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar (qachon va kim tomonidan berilgan, seriyasi va raqami);malaka imtihoni yoʻnalishlari (gid (gid-tarjimon), ekskursiya yetakchisi va yoʻriqchi-yoʻl boshlovchilik);davlat xizmatidan foydalanish sababi (attestatsiya imtihonini topshirish, ekspert guvohnomasini qayta rasmiylashtirish yoki amal qilish muddatini uzaytirish);b) quyidagi hujjatlar ilova qilinadi:oliy yoki oʻrta va oʻrta maxsus professional maʼlumotning tan olinganligi haqidagi sertifikat, yoki qayta tayyorlash kursidan oʻtganligini tasdiqlovchi hujjat nusxasi;2 dona oq fonda fotosurat elektron variantda;086 shaklidagi tibbiy maʼlumotnoma (yoʻriqchi-yoʻl boshlovchilar uchun);ekskursiya faoliyatida tajriba mavjudligini tasdiqlovchi hujjat (toifa berish uchun);notarial tasdiqlangan ishonchnoma (agar uchinchi shaxslar manfaati uchun harakat qilinayotgan boʻlsa).Talabgorning oliy yoki oʻrta va oʻrta maxsus professional maʼlumot haqidagi diplomi vakolatli organ tomonidan mustaqil ravishda “Elektron hukumat” tizimi idoralararo integratsiyalashuv platformasidan soʻrab olinadi.5.Malaka sertifikatini berganlik uchun undiriladigan toʻlov miqdori:Bazaviy hisoblash miqdorining 1 baravari.6.Soʻrovnomalarni koʻrib chiqish muddati:5 ish kuni7.Malaka sertifikatining talab va shartlariOʻzbekiston Respublikasi rezidenti boʻlishi;“gid (gid-tarjimon)” mutaxassisligi boʻyicha oliy maʼlumotga yoki “mahalliy gid” va “yoʻriqchi-yoʻl boshlovchi” mutaxassisliklari boʻyicha oʻrta va oʻrta maxsus professional maʼlumotga yoki “ekskursiya faoliyati” yoʻnalishi boʻyicha qayta tayyorlash kurslaridan oʻtganligini tasdiqlovchi belgilangan namunadagi hujjatga ega boʻlishi;*belgilangan tartibda malaka oshirish kurslarini oʻtganligini tasdiqlovchi hujjatga ega boʻlishi.Malaka sertifikati va beyjik gid (gid-tarjimon), ekskursiya yetakchisi va yoʻriqchi-yoʻl boshlovchilarga quyidagi hollarda Oʻzbekiston Respublikasi hududida ekskursiya xizmatlarini koʻrsatish huquqini beradi:yuridik shaxs shtatida boʻlsa;fuqarolik-huquqiy shartnoma asosida yuridik shaxs bilan ishlayotgan boʻlsa;yakka tartibdagi tadbirkor yoki oʻzini oʻzi band qilgan shaxs boʻlsa.8.Malaka sertifikatining amal qilish muddati3 yil9.Izoh:Oliy, oʻrta va oʻrta maxsus professional taʼlimi muassasalari yoki qayta tayyorlash kurslarini gid (gid-tarjimon), ekskursiya yetakchisi va yoʻriqchi-yoʻl boshlovchi mutaxassisligi boʻyicha bitirganlar taʼlim muassasasini tamomlagandan keyin dastlabki uy yilda malaka imtihonini topshirishdan ozod etiladi. Ishchi organ bitiruvchilarga shaxsiy roʻyxatga olish raqamini berish bilan ular haqidagi maʼlumotlarni Reyestrga kiritadi va beyjik beradi.Malaka imtihoni 15 nafar talabgordan kam boʻlmagan guruhlar shakllantirilgan holda, lekin ikki oyda kamida bir marta oʻtkaziladi.Malaka imtihoni 9 kishidan iborat imtihon komissiyasi tomonidan oʻtkaziladi.Malaka imtihoni 2 bosqichda oʻtkaziladi:1-bosqich — kompyuter texnikasidan foydalangan holda oʻtkaziladigan test sinovlari;2-bosqich namoyish imtihoni (faqat malaka imtihonida ilk marotaba ishtirok etayotgan talabgorlar uchun).Malaka imtihonining har ikkala bosqichi 1 kunda oʻtkazilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.Malaka imtihoni bosqichlarining biridan oʻta olmagan talabgorga ushbu bosqichni qayta topshirish imkoniyati beriladi. Bunda Ishchi organ talabgorni pochta yoki elektron aloqa vositalari orqali takroriy malaka imtihonining oʻtkazilish sanasi, vaqti va joyi toʻgʻrisida uning oʻtkazilishidan kamida 3 ish kuni oldin xabardor qiladi.Test sinovlari oʻquv-reja dasturlarining barcha boʻlimlarini oʻz ichiga olgan holda, 75 ta savoldan iborat boʻladi. Test savollari talabgorning arizasida koʻrsatilgan (oʻzbek yoki rus) tilda taqdim etiladi.Talabgorning toʻgʻri javoblar boʻyicha yakuniy natijasi 70 foiz va undan yuqori koʻrsatkichni tashkil qilgan boʻlsa, u malaka imtihonini muvaffaqiyatli topshirgan hisoblanadi.Test natijalari ijobiy deb topilgan talabgorlarga ikkinchi bosqichdan oʻtishiga ruxsat etiladi va imtihon oʻtkazilishidan kamida 3 ish kuni oldin imtihonning oʻtkazilish joyi, sanasi va vaqti haqida xabardor qilinadi.Namoyish imtihoni kasbiy standartlar va oʻquv dasturlari asosida tuzilgan amaliy topshiriqlar boʻyicha oʻtkaziladi. Namoyish imtihoni davomida imtihon komissiyasi aʼzolari amaliy topshiriqlar bilan bogʻliq boʻlgan qoʻshimcha savollar berish huquqiga ega.Namoyish imtihoni imtihon komissiyasining koʻpchilik ovozi bilan baholanadi.Imtihondan oʻta olmagan talabgor imtihon komissiyasining tavsiyasi bilan ikkinchi bosqichni qayta topshirish huquqiga ega. Bunda Ishchi organ talabgorni pochta yoki elektron aloqa vositalari orqali takroriy namoyish imtihonining oʻtkazilish sanasi, vaqti va joyi toʻgʻrisida uning oʻtkazilishidan kamida uch ish kuni oldin xabardor qiladi.Malaka imtihonining ikkinchi bosqichi talabgorning arizasida koʻrsatilgan tilda oʻtkaziladi.Talabgorga malaka imtihonining birinchi bosqichini topshirish uchun 120 daqiqa, ikkinchi bosqich uchun 60 daqiqa vaqt beriladi.Malaka imtihonini topshirish jarayonida belgilangan vaqtda barcha savollarga javob bera olmagan talabgor malaka imtihonini topshirmagan hisoblanadi.Talabgorlarning malaka toifasini olishi uchun malaka imtihoni ushbu bobda koʻrsatilgan tartib asosida oʻtkaziladi.Talabgorlar malaka toifasini olishi uchun taʼlim muassasalarida malaka oshirish kurslaridan oʻtganligi haqidagi hujjatga, Ishchi organ tomonidan beriladigan malaka sertifikati va beyjikka, shuningdek, quyidagi muddatlar boʻyicha zarur ish tajribasiga ega boʻlishi lozim:II toifa uchun — 3 yildan 6 yilgacha;I toifa uchun — 6 yildan 9 yilgacha;Oliy toifa uchun — 9 yildan yuqori.Oliy toifa uchun malaka imtihonidan muvaffaqiyatli oʻtgan talabgorlarga malaka sertifikati va beyjik amal qilish muddatisiz beriladi.Beyjikni rasmiylashtirish 9 (qayta) va berish uchun Ishchi organ tomonidan BHM ning 25 foizi miqdorida yigim undiriladi.*Qoʻpol ravishda buzish deb hisoblanadigan talab va shartlar. 1. Malaka sertifikatining nomi: Bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi ekspertlarning akkreditatsiyasi 2. Soʻrovnoma beruvchilar toifasi: Jismoniy shaxs 3. Malaka sertifikatini beruvchi vakolatli organ(lar): Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi 4. Malaka sertifikatini olish uchun talab etiladigan maʼlumotlar: a) Soʻrovnoma; soʻrovnomada quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi: familiyasi, ismi va otasining ismi (oʻzgargan boʻlsa, bu haqda maʼlumotlar koʻrsatiladi); jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqami (JSHSHIR); elektron pochta manzili (mavjud boʻlsa) va telefon raqami; ekspertizadan oʻtkazilishi rejalashtiriladigan axborot mahsulotining turi va ekspertiza faoliyati sohalari; davlat xizmatidan foydalanish sababi (akkreditatsiyadan oʻtish, akkreditatsiya guvohnomasini qayta rasmiylashtirish yoki amal qilish muddatini uzaytirish). b) quyidagi hujjatlar ilova qilinadi: ariza beruvchi maxsus bilimlarga, jumladan, pedagogika, yoshga oid psixologiya, yoshga oid fiziologiya, bolalar psixiatriyasi sohalariga oid bilimlarga ega ekanligini tasdiqlovchi diplom yoki sertifikat. Talabgorning oliy maʼlumot haqidagi diplomi vakolatli organ tomonidan mustaqil ravishda “Elektron hukumat” tizimi idoralararo integratsiyalashuv platformasidan soʻrab olinadi. 5. Malaka sertifikatini berganlik uchun undiriladigan toʻlov miqdori: Bepul 6. Soʻrovnomalarni koʻrib chiqish muddati: 7 ish kuni 7. Malaka sertifikatining talab va shartlari Bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi ekspert maqomini olish maqsadida akkreditatsiyadan oʻtish uchun murojaat qilgan jismoniy shaxs oliy maʼlumotga, maxsus bilimlarga, jumladan, pedagogika, yoshga oid psixologiya, yoshga oid fiziologiya, bolalar psixiatriyasi sohalariga oid bilimlarga ega boʻlishi kerak *. 8. Malaka sertifikatining amal qilish muddati 5 yil. 9. Izoh: Akkreditatsiya 5 — 10 ta savoldan iborat ogʻzaki suhbat shaklida oʻtkaziladi. Talabgorning savollarga javoblari quyidagi mezonlar asosida baholanadi: oʻz mutaxassisligi boʻyicha tayyorgarlik darajasi; umumiy va maxsus bilim hamda amaliy koʻnikmalari; oʻz mutaxassisligi boʻyicha faoliyatini puxta tahlil qila olishi. Akkreditatsiyada talabgor toʻplanishi mumkin boʻlgan eng yuqori ballning 65 foizi va undan yuqori ball olgan taqdirda akkreditatsiyadan oʻtgan hisoblanadi. *Qoʻpol ravishda buzish deb hisoblanadigan talab va shartlar. 1. Malaka sertifikatining nomi: Mehnatni muhofaza qilish boʻyicha mutaxassislariga malaka sertifikati 2. Soʻrovnoma beruvchilar toifasi: Jismoniy shaxs 3. Malaka sertifikatini beruvchi vakolatli organ(lar): Qoraqalpogʻiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik bosh boshqarmalari (Ishchi organ — hududiy mehnat inspeksiyalari) 4. Malaka sertifikatini olish uchun talab etiladigan maʼlumotlar: a) Soʻrovnoma; soʻrovnomada quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi: familiyasi, ismi va otasining ismi (oʻzgargan boʻlsa, bu haqda maʼlumotlar koʻrsatiladi); jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqami (JSHSHIR); yashash manzili; elektron pochta manzili (mavjud boʻlsa) va telefon raqami; maʼlumoti (oliy taʼlim muassasasi nomi, fakultet); tamomlagan yili, diplom raqami; diplom boʻyicha mutaxassisligi; malaka oshirganlik haqida hujjat raqami va berilgan vaqti; davlat xizmatidan foydalanish sababi (malaka imtihonini topshirish, malaka sertifikatini qayta rasmiylashtirish yoki amal qilish muddatini uzaytirish). b) quyidagi hujjatlar ilova qilinadi: xorijiy taʼlim muassasasida olingan oliy maʼlumot toʻgʻrisidagi hujjat (Oʻzbekiston Respublikasida tan olingan) nusxasi; 3,5 x 4,5 sm oʻlchamdagi elektron shakldagi fotosurat; davomiyligi 72 akademik soatdan kam boʻlmagan mehnatni muhofaza qilish sohasida malaka oshirganlik haqida hujjat nusxasi (oʻquv tugagan sanadan boshlab malaka imtihonidan oʻtish uchun hujjatlarni topshirgunga qadar boʻlgan sanagacha 1 yildan ortiq vaqt oʻtmagan boʻlsa hujjat haqiqiy hisoblanadi). Talabgorning oliy maʼlumot toʻgʻrisidagi diplomi vakolatli organ tomonidan mustaqil ravishda “Elektron hukumat” tizimi idoralararo integratsiyalashuv platformasidan soʻrab olinadi. 5. Malaka sertifikatini berganlik uchun undiriladigan toʻlov miqdori: Bazaviy hisoblash miqdorining 1 baravari. Malaka sertifikatining muddatini uzaytirganlik uchun ham bazaviy hisoblash miqdorining 50 foizi miqdorida toʻlov undiriladi. 6. Soʻrovnomalarni koʻrib chiqish muddati: 1 ish kuni 7. Malaka sertifikatining talab va shartlari Talabgor quyidagi talablarga javob berishi kerak: a) oliy texnik maʼlumotga, mutaxassisligi boʻyicha kamida 3 yil ish stajiga yoki xorijiy davlatlarda olingan oliy texnik maʼlumot yoxud ilmiy darajaga (belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasida tan olingan taqdirda) egaligi; oliy taʼlim muassasasini tamomlagandan keyin mehnatni muhofaza qilish xizmatining yoki mehnatni muhofaza qilish sohasidagi faoliyatni amalga oshiruvchi tashkilotning yoxud Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmatining mutaxassisi sifatida kamida 3 yil ish stajining mavjudligi *; Oʻzbekiston Respublikasida yoki xorijiy davlatlarda olingan oliy notexnik maʼlumot (belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasida tan olingan taqdirda) bilan oxirgi 10 yildan kamida 3 yil bosh muhandis, bosh mexanik, bosh energetik yoxud ishlab chiqarish uchastkasi (boʻlinmasi) rahbari ish stajining mavjudligi *; b) malaka imtihonidan oʻtish uchun hujjatlarni topshirgunga qadar 1 yildan ortiq vaqt oʻtmagan, davomiyligi 72 akademik soatdan kam boʻlmagan hajmda malaka oshirish kurslaridan oʻtganligi *. Malaka sertifikatiga ega boʻlgan har bir talabgor malaka sertifikati olgan yildan keyin har 3 yilda Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi hamda Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan tasdiqlanadigan davomiyligi 72 akademik soatdan kam boʻlmagan mehnatni muhofaza qilish sohasida malaka oshirish kurslaridan oʻtishlari shart. 8. Malaka sertifikatining amal qilish muddati 5 yil 9. Izoh: Mehnatni muhofaza qilish sohasida malaka oshirish Mehnatni muhofaza qilish sohasidagi xizmatlar bozori professional ishtirokchilarining yagona reyestriga “mehnatni muhofaza qilish boʻyicha mutaxassislarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish” xizmat turi boʻyicha kiritilgan mehnatni muhofaza qilish sohasidagi xizmatlar bozorining professional ishtirokchilari hamda Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi huzuridagi Mehnat bozori tadqiqotlari instituti yoki Mehnat organlari xodimlari malakasini oshirish respublika kurslari tomonidan amalga oshiriladi. Malaka imtihoni guruhlar shakllanishiga qarab, talabgorlarning soʻrovnomalariga asosan ishchi organ nazorati ostida vakolatli organ binosida, ikki oyda kamida bir marta oʻtkaziladi. Ishchi organ faoliyatiga vakolatli organ xodimlari, shuningdek, Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi, Favqulodda vaziyatlar vazirligining Yongʻin xavfsizligi bosh boshqarmasi, Energetika vazirligi huzuridagi Elektr energetikada nazorat inspeksiyasi va Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi huzuridagi Togʻ-kon, geologiya va sanoat xavfsizligini nazorat qilish inspeksiyasining hududiy boshqarmalari vakillari jalb qilinadi. Test sinovi oʻquv dasturining barcha boʻlimlarini aks ettiradigan kamida 75 ta savoldan iborat boʻladi va umumiy imtihon vaqti davomiyligi 45 daqiqani tashkil etadi. 70 foizdan kam boʻlmagan savollarga toʻgʻri javob bergan talabgor malaka imtihonidan oʻtgan hisoblanadi. * Qoʻpol ravishda buzish deb hisoblanadigan talab va shartlar. 1. Malaka sertifikatining nomi: Korporativ boshqaruvchi malaka attestati 2. Soʻrovnoma beruvchilar toifasi: Jismoniy shaxs 3. Malaka sertifikatini beruvchi vakolatli organ(lar): Biznes va tadbirkorlik oliy maktabi 4. Malaka sertifikatini olish uchun talab etiladigan maʼlumotlar: a) Soʻrovnoma; soʻrovnomada quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi: familiyasi, ismi va otasining ismi (oʻzgargan boʻlsa, bu haqda maʼlumotlar koʻrsatiladi); jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqami (JSHSHIR); elektron pochta manzili (mavjud boʻlsa) va telefon raqami; davlat xizmatidan foydalanish sababi (malaka attestatini olish uchun suhbatga kirishga ruxsat olish, malaka attestatini qayta rasmiylashtirish). 5. Malaka sertifikatini berganlik uchun undiriladigan toʻlov miqdori: Bazaviy hisoblash miqdorining 1 baravari. 6. Soʻrovnomalarni koʻrib chiqish muddati: 3 ish kuni 7. Malaka sertifikatining talab va shartlari Biznes va tadbirkorlik oliy maktabining “Korporativ boshqaruvning zamonaviy amaliyoti va tamoyillari” boʻyicha oʻquv kursini tamomlaganlik toʻgʻrisidagi sertifikatiga ega boʻlish *; Biznes va tadbirkorlik oliy maktabining “Biznesni boshqarish”, “Kapital bozori va birja ishi” va “Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik (“Biznes innovatsiyalar va tadbirkorlik”) magistratura mutaxassisliklari boʻyicha korporativ boshqaruv fanini 86 ball va undan yuqori darajalarda oʻzlashtirgan, shuningdek xorijiy mamlakatlarning oliy oʻquv yurtlari va Biznes maktablarida tahsil olgan va ilmiy darajalarga ega boʻlgan hamda korporativ boshqaruv fani boʻyicha eng yuqori baho yoki ball olgan boʻlish *. 8. Malaka sertifikatining amal qilish muddati 5 yil 9. Izoh: Korporativ boshqaruvchi malaka attestatini olish istagida boʻlgan talabgorlarni sertifikat olish uchun oʻqitish Talabgorlarning korporativ boshqaruv sohasidagi bilimlarini oshirish maqsadida Biznes va tadbirkorlik oliy maktabi tomonidan mazkur sohadagi soʻnggi zamonaviy bilimlar mujassamlashtirilgan qisqa muddatli (bir haftadan kam boʻlmagan muddatda), jumladan, onlayn, maxsus oʻquv dasturi shakllantirilib, doimiy ravishda takomillashtirib boriladi. Mazkur dastur “Biznesni boshqarish”, “Kapital bozori va birja ishi” va “Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik (“Biznes innovatsiyalar va tadbirkorlik”) magistratura mutaxassisligi boʻyicha korporativ boshqaruv fanida ham oʻqitiladi. Malaka attestatini olish uchun nomzodlarni oʻqitish va oʻqish natijalari boʻyicha sertifikat berish Biznes va tadbirkorlik oliy maktabi tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Nomzodlar oʻquv kursining yakuni boʻyicha test topshirib, umumiy savollarning 55 foiziga javob berganda, tegishli tartibda sertifikatga ega boʻladi. Mazkur sertifikat malaka attestatini olishga daʼvogarlik qilish huquqini beradi. Nomzod testdan oʻta olmagan taqdirda, yakuniy testni bepul qoʻshimcha toʻlovsiz yana 2-marta takroran topshirishga haqli. Malaka attestatini olish uchun Biznes va tadbirkorlik oliy maktabining korporativ boshqaruvchi maxsus dasturi boʻyicha oʻquv kurslarini tamomlaganlik toʻgʻrisidagi sertifikatga ega boʻlgan shaxslar va Oliy maktabning “Biznesni boshqarish”, “Kapital bozori va birja ishi” va “Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik (“Biznes innovatsiyalar va tadbirkorlik”) magistratura mutaxassisligi boʻyicha korporativ boshqaruv fanini 86 ball va undan yuqori darajalarda oʻzlashtirgan tinglovchilari daʼvogarlik qilish huquqiga ega. Bunda arizalar ushbu oʻquv kurslari va magistratura tinglovchilari tomonidan mazkur fan oʻqitilgandan keyin bir yil mobaynida berilishi mumkin. Davlat organlarining rahbarlari yoki rahbar oʻrinbosarlari, Davlat aktivlarini boshqarish agentligi bundan mustasno, ularda korporativ boshqaruv malaka attestati mavjud boʻlganda davlat ishtirokidagi korxonalarning kuzatuv kengashi aʼzoligiga davlat ulushi boʻyicha saylanishlari mumkin. Korporativ boshqaruvchining malaka attestatiga ega boʻlish toʻgʻrisidagi talab kuzatuv kengashining davlat ulushi boʻyicha mustaqil aʼzosi sifatida ilgari surilgan, tegishli tarmoqda ish tajribasiga ega boʻlgan, jumladan, xorijlik shaxslarga nisbatan qoʻllanilmaydi. Malaka attestatini olish uchun Biznes va tadbirkorlik oliy maktabining korporativ boshqaruvchi maxsus dasturi boʻyicha oʻquv kurslarini tamomlaganlik toʻgʻrisidagi sertifikatga ega boʻlgan shaxslar va Oliy maktabning “Biznesni boshqarish”, “Kapital bozori va birja ishi” va “Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik (“Biznes innovatsiyalar va tadbirkorlik”) magistratura mutaxassisligi boʻyicha korporativ boshqaruv fanini 86 ball va undan yuqori darajalarda oʻzlashtirgan tinglovchilari daʼvogarlik qilish huquqiga ega. Bunda arizalar ushbu oʻquv kurslari va magistratura tinglovchilari tomonidan mazkur fan oʻqitilgandan keyin bir yil mobaynida berilishi mumkin. Korporativ boshqaruvchi malaka attestatini olishga nomzodlar bilan suhbat oʻtkaziladi. murojaatlar soni 20 ta va undan ortiq boʻlganda suhbat oʻtkaziladi. Suhbat har bir talabgor bilan 20 daqiqagacha davomida yakka tartibda talabgorning: korporativ boshqaruv mazmun-mohiyati, uning tamoyillari, korporativ boshqaruvni baholash va diagnostika qilish qobiliyati; kuzatuv kengashining vakolatlari, vazifalari, majburiyatlari, qarorlar qabul qilishdagi tashabbuskorligi va bu boradagi jahon tajribasi, qonunchilik normalarining talablarini bilishligi darajasini aniqlash maqsadida oʻtkaziladi. Komissiya aʼzolari yakka tartibdagi suhbatga kirgan har bir talabgorga savollar beradi. Bunda savollar Biznes va tadbirkorlik oliy maktabida oʻtkazilgan oʻquv kursi dasturi yoʻnalishlaridan kelib chiqib beriladi. Suhbat natijalari quyidagi mezonlar boʻyicha baholanadi: berilgan savolning mazmun-mohiyatini toʻliq ochib beruvchi dalillarga asoslangan javob berilishi; savollar yuzasidan chuqur va tizimli bilim borligi namoyon etilishi; korporativ boshqaruv tushunchasi va atamalaridan erkin foydalana olish. Suhbatdan oʻtmagan yoki suhbatga kelmagan talabgor korporativ boshqaruvchi maxsus dasturi boʻyicha oʻquv kurslarini tamomlagan kundan boshlab bir yil mobaynida, shuningdek “Biznesni boshqarish”, “Kapital bozori va birja ishi” va “Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik (“Biznes innovatsiyalar va tadbirkorlik”) magistratura mutaxassisligi boʻyicha ikki yil (kunduzgi va sirtqi) oʻqishni tamomlab magistr diplomini olgan kundan boshlab bir yil mobaynida umumiy tartibda komissiyaga 3-martadan koʻp boʻlmagan takroriy arizalar berishi mumkin. Suhbat natijalari boʻyicha talabgorlarning shikoyatlari ular natijasi eʼlon qilingan sanadan boshlab 3 ish kuni mobaynida apellyatsiya komissiyasi raisiga taqdim etiladi. Malaka attestatining amal qilish muddati 5 yilni tashkil etadi hamda uzaytirilmaydi. Muddat tugaganidan soʻng yanga attestat olish umumiy asoslarda amalga oshiriladi. * Qoʻpol ravishda buzish deb hisoblanadigan talab va shartlar. 1. Malaka sertifikatining nomi: Qimmatli qogʻozlar bozori mutaxassisining malaka sertifikati 2. Soʻrovnoma beruvchilar toifasi: Jismoniy shaxs 3. Malaka sertifikatini beruvchi vakolatli organ(lar): Istiqbolli loyihalar milliy agentligi 4. Malaka sertifikatini olish uchun talab etiladigan maʼlumotlar: a) Soʻrovnoma; soʻrovnomada quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi: familiyasi, ismi va otasining ismi (oʻzgargan boʻlsa, bu haqda maʼlumotlar koʻrsatiladi); jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqami (JSHSHIR); elektron pochta manzili (mavjud boʻlsa) va telefon raqami; chet el fuqarosi yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxslar uchun — ularning yashash guvohnomasi yoki fuqaroligi va shaxsini tasdiqlovchi tegishli hujjati (pasport, identifikatsiyalovchi ID-karta yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxsning harakatlanish hujjati) maʼlumotlari. Attestatsiyadan oʻtmasdan va belgilangan yigʻimni toʻlamasdan, II toifali malaka sertifikatini oladigan shaxslar quyidagilarni koʻrsatadi: CFA Institute (Chartered Financial Analyst) xalqaro tashkiloti tomonidan berilgan moliyaviy tahlil va investitsiyalar sohasidagi xalqaro sertifikatning kamida birinchi darajasiga yoki ACI (The Financial Markets Association) xalqaro tashkiloti tomonidan berilgan valyuta va pul bozorlari, xavfni (tavakkalchilikni) boshqarish va moliyaviy tahlil sohalaridagi sertifikatga yoki ASSA (Association of Chartered Certified Accountants) xalqaro tashkilotining moliya, buxgalteriya hisobi va audit sohalaridagi xalqaro sertifikatiga yoxud FRM (Financial Risk Manager) sertifikatining kamida amaliy bilimlar (Applied Knowledge) darajasiga ega shaxs boʻlgan hollarda — ushbu xalqaro sertifikat(lar) maʼlumotlari; oliy maʼlumot toʻgʻrisidagi imtiyozli diplom maʼlumotlari; davlat xizmatidan foydalanish sababi (malaka attestatsiyasidan oʻtish, malaka sertifikatini olish, malaka attestatini qayta rasmiylashtirish). b) Quyidagi hujjatlar vakolatli organ tomonidan tegishli davlat organlari va tashkilotlaridan mustaqil ravishda, shu jumladan, “Elektron hukumat” tizimi idoralararo integratsiyalashuv platformasi orqali soʻrab olinadi: pasport (identifikatsiyalovchi ID-karta) yoki shaxsni tasdiqlovchi boshqa hujjat nusxasi; talabgorning belgilangan shakldagi fotosurati; moliya-iqtisod yoki huquqshunoslik sohasi boʻyicha oliy maʼlumot toʻgʻrisidagi diplom, ilmiy daraja olganligi toʻgʻrisidagi hujjat nusxasi yoxud oliy maʼlumot yoki ilmiy daraja haqidagi xorijiy hujjatni tan olish toʻgʻrisida vakolatli davlat organining guvohnomasi nusxasi (olish imkoni boʻlmagan holatlar bundan mustasno); ish staji toʻgʻrisida maʼlumotlar (olish imkoni boʻlmagan holatlar bundan mustasno); jismoniy shaxslarning familiyasi va (yoki) ismi oʻzgartirilgan boʻlsa, bu toʻgʻrisida maʼlumotlar. 5. Malaka sertifikatini berganlik uchun undiriladigan toʻlov miqdori: Bazaviy hisoblash miqdorining 1 baravari. 6. Soʻrovnomalarni koʻrib chiqish muddati: 3 ish kuni 7. Malaka sertifikatining talab va shartlari a) I toifali malaka sertifikatiga ega qimmatli qogʻozlar bozori mutaxassisi *: quyidagi mutaxassisliklardan biri boʻyicha oliy maʼlumotga: moliya-iqtisod yoki huquqshunoslik sohasida, ilmiy daraja olganligi toʻgʻrisidagi hujjatga yoxud ilmiy daraja haqidagi xorijiy hujjatni tan olish toʻgʻrisida vakolatli davlat organining guvohnomasiga ega boʻlishi; qimmatli qogʻozlar bozorida professional faoliyatni amalga oshiruvchi tashkilotlarda, fond birjalarida, boshqa birjalar fond boʻlimlarida yoxud moliya-iqtisod yoki huquqshunoslik sohasida, ilmiy daraja olganligi toʻgʻrisidagi hujjatga yoxud ilmiy daraja haqidagi xorijiy hujjatni tan olish toʻgʻrisida vakolatli davlat organining guvohnomasiga yoki koʻrsatib oʻtilgan yoʻnalishlar boʻyicha davlat boshqaruv organlaridagi ishda oxirgi 10 yilda kamida ikki yillik ish stajiga ega boʻlishi lozim. Yoki I toifali malaka sertifikatiga ega qimmatli qogʻozlar bozori mutaxassisi: oliy maʼlumotga; qimmatli qogʻozlar bozorida professional faoliyatni amalga oshiruvchi tashkilotlarda, fond birjalarida, boshqa birjalar fond boʻlimlarida yoxud moliya-iqtisod yoki huquqshunoslik sohasida, ilmiy daraja olganligi toʻgʻrisidagi hujjatga yoxud ilmiy daraja haqidagi xorijiy hujjatni tan olish toʻgʻrisida vakolatli davlat organining guvohnomasiga yoki koʻrsatib oʻtilgan yoʻnalishlar boʻyicha davlat boshqaruv organlaridagi ishda oxirgi 10 yilda kamida 5 yillik ish stajiga ega boʻlishi lozim. b) Quyidagi shaxslar qimmatli qogʻozlar bozori mutaxassisining malakasi sertifikatini olish uchun attestatsiyadan oʻtishlari shart *: qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchilarining ijro organi rahbarlari, markaziy depozitariy va uning tuzilmaviy boʻlinmalari rahbarlari, fond birjalarning ijro organi va uning tuzilmaviy boʻlinmalari rahbarlari va valyuta birjalarining fond boʻlimi rahbarlari; qimmatli qogʻozlar bilan operatsiyalarni amalga oshirishda ishtirok etuvchi, xizmatlar koʻrsatuvchi va (yoki) qimmatli qogʻozlar bozorida ishlarni bajaruvchi qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchilarining, markaziy depozitariyning qimmatli qogʻozlar bilan bogʻliq operatsiyalarni amalga oshiruvchi boʻlimlarining, fond birjasining va valyuta birjalari fond boʻlimlarining mutaxassislari. v) Qimmatli qogʻozlar bozorining professional ishtirokchilarida, fond birjalari va valyuta birjalarining fond boʻlimlarida ishlayotgan malaka sertifikatiga ega xodimlar ikki kishidan kam boʻlmasligi lozim.* g) Qimmatli qogʻozlar markaziy depozitariysi va uning tarkibiy tuzilmalari, boshqa professional ishtirokchilar ijroiya organlari, fond birjasi ijroiya organi va uning tarkibiy tuzilmalari, boshqa birjalar fond boʻlimining rahbari 1toifali malaka sertifikatiga ega qimmatli qogʻozlar bozori mutaxassislari uchun belgilangan malaka talablariga javob berishi lozim *. d) I yoki II toifali malaka sertifikatiga ega professional ishtirokchi, fond birjasi, boshqa birja fond boʻlimining nazoratchisi *: quyidagi mutaxassisliklardan biri boʻyicha oliy maʼlumotga: moliya-iqtisod yoki huquqshunoslik sohasida, ilmiy daraja olganligi toʻgʻrisidagi hujjatga yoxud ilmiy daraja haqidagi xorijiy hujjatni tan olish toʻgʻrisida vakolatli davlat organining guvohnomasiga; yoxud qimmatli qogʻozlar bozorida professional faoliyatni amalga oshiruvchi tashkilotlarda, fond birjalarida, boshqa birjalar fond boʻlimlarida yoxud iqtisodiy, moliyaviy va yuridik faoliyat sohalarida, axborot texnologiyalari sohasida yoki koʻrsatib oʻtilgan yoʻnalishlar boʻyicha davlat boshqaruv organlaridagi ishda oxirgi oʻn yilda kamida ikki yillik ish stajiga ega boʻlishi lozim. 8. Malaka sertifikatining amal qilish muddati 5 yil 9. Izoh: Ushbu Pasport talablari qimmatli qogʻozlar bozorining professional ishtirokchilarida, Qimmatli qogʻozlar markaziy depozitariysi (keyingi oʻrinlarda — Markaziy depozitariy), fond birjalari va valyuta birjalarining fond boʻlimlarida ishlashga talabgor boʻlgan yoki ishlayotgan hamda oliy maʼlumotga ega jismoniy shaxslarga nisbatan qoʻllaniladi. I toifali malaka sertifikati — jismoniy shaxslarga beriladigan va qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchilarining ijro etuvchi organi rahbari, markaziy depozitariy va uning tuzilmaviy boʻlinmalari rahbari, fond birjasining ijro etuvchi organi va uning tuzilmaviy boʻlinmalari rahbari va valyuta birjalarining fond boʻlimi rahbari lavozimini egallash uchun talab etiladigan malaka toifasi; II toifali malaka sertifikati — jismoniy shaxslarga beriladigan va qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchilarida, markaziy depozitariyning qimmatli qogʻozlar bilan bogʻliq operatsiyalarni amalga oshiruvchi boʻlimlari, fond birjalari va valyuta birjalarining fond boʻlimlarida mutaxassis sifatida ishlash uchun talab etiladigan malaka toifasi. Quyidagi shaxslar istisno tariqasida vakolatli organ tomonidan oʻtkaziladigan attestatsiyadan oʻtmasdan va belgilangan yigʻimni toʻlamasdan, II toifali malaka sertifikatini olishlari mumkin: moliya-iqtisod yoki huquqshunoslik sohasi boʻyicha oliy maʼlumot toʻgʻrisidagi imtiyozli diplomga ega oliy taʼlim muassasasi bitiruvchilari, (agar oliy maʼlumotga egaligi toʻgʻrisidagi diplom berilgan kundan uch yildan koʻp vaqt oʻtmagan boʻlsa); oxirgi besh yil mobaynida CFA Institute (Chartered Financial Analyst) xalqaro tashkiloti tomonidan berilgan moliyaviy tahlil va investitsiyalar sohasidagi xalqaro sertifikatning kamida birinchi darajasiga yoki ACI — The Financial Markets Association xalqaro tashkiloti tomonidan berilgan valyuta va pul bozorlari, xavfni (tavakkalchilikni) boshqarish va moliyaviy tahlil sohalaridagi sertifikatga yoki ASSA (Association of Chartered Certified Accountants) xalqaro tashkilotining moliya, buxgalteriya hisobi va audit sohalaridagi xalqaro sertifikatiga yoxud Moliyaviy risk menejer FRM sertifikatining kamida amaliy bilimlar (Applied Knowledge) darajasiga ega boʻlgan shaxslar. Malaka sertifikatini berish boʻyicha attestatsiyadan vakolatli organ tomonidan har oyning birinchi payshanba kunida oʻtkaziladi. Agar ushbu kun bayram kuniga toʻgʻri kelsa yoki texnik sabablarga koʻra ushbu kunda attestatsiyadan (qayta attestatsiyadan) oʻtkazish imkoniyati boʻlmasa, attestatsiyadan (qayta attestatsiyadan) oʻtkazish shu oyning boshqa payshanba kuni oʻtkaziladi. I toifali malaka sertifikatini olish uchun talabgorlar attestatsiyadan test sinovi orqali ikki bosqichda oʻtkaziladi. Test sinovi jami 90 ta savoldan iborat boʻladi. Birinchi bosqich talabgorlarning qimmatli qogʻozlar bilan operatsiyalarni amalga oshirishdagi umumiy bilim saviyasi va koʻnikmasini aniqlashga qaratilgan 60 ta savolni oʻz ichiga olib, ularga javob berish uchun talabgorlarga 60 daqiqa beriladi va ular birinchi bosqichda kamida 45 ta savolga toʻgʻri javob berishlari lozim. Ikkinchi bosqich talabgorlarning boshqaruv qobiliyati va maʼnaviy dunyoqarashini aniqlashga qaratilgan 30 ta maxsus savolni oʻz ichiga olib, ularga javob berish uchun talabgorlarga 30 daqiqa beriladi va talabgorlar ikkinchi bosqichda kamida 22 ta savolga toʻgʻri javob berishlari lozim. II toifali malaka sertifikatini olish uchun talabgorlardan faqat birinchi bosqich test sinovini muvaffaqiyatli topshirish talab qilinadi. * Qoʻpol ravishda buzish deb hisoblanadigan talab va shartlar 1. Malaka sertifikatining nomi: Aktuariy malaka sertifikati 2. Soʻrovnoma beruvchilar toifasi: Jismoniy shaxs 3. Malaka sertifikatini beruvchi vakolatli organ(lar): Istiqbolli loyihalar milliy agentligi 4. Malaka sertifikatini olish uchun talab etiladigan maʼlumotlar: a) Soʻrovnoma; soʻrovnomada quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi: familiyasi, ismi va otasining ismi (oʻzgargan boʻlsa, bu haqda maʼlumotlar koʻrsatiladi); jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqami (JSHSHIR); elektron pochta manzili (mavjud boʻlsa) va telefon raqami; davlat xizmatidan foydalanish sababi (malaka sertifikatini olish, malaka sertifikatini qayta rasmiylashtirish, malaka sertifikati muddatini uzaytirish). b) quyidagi hujjatlar vakolatli organ tomonidan tegishli davlat organlari va tashkilotlaridan mustaqil ravishda, shu jumladan, “Elektron hukumat” tizimi idoralararo integratsiyalashuv platformasi orqali soʻrab olinadi: pasport (identifikatsiyalovchi ID-karta) yoki shaxsni tasdiqlovchi boshqa maʼlumotlari; daʼvogarning belgilangan shakldagi fotosurati; iqtisodiyot yoki matematika oliy taʼlim yoʻnalishlari boʻyicha oliy maʼlumot toʻgʻrisidagi diplom, ilmiy daraja olganligi toʻgʻrisidagi hujjat nusxasi yoxud oliy maʼlumot yoki ilmiy daraja haqidagi xorijiy hujjatni tan olish toʻgʻrisida vakolatli davlat organining guvohnomasi nusxasi (olish imkoni mavjud boʻlmagan holatlar bundan mustasno); ish staji toʻgʻrisidagi maʼlumotlar (olish imkoni mavjud boʻlmagan holatlar bundan mustasno); jismoniy shaxslarning familiyasi va (yoki) ismi oʻzgartirilgan boʻlsa, bu toʻgʻrisidagi maʼlumotlar. 5. Malaka sertifikatini berganlik uchun undiriladigan toʻlov miqdori: Bazaviy hisoblash miqdorining 1 baravari. 6. Soʻrovnomalarni koʻrib chiqish muddati: 10 ish kuni 7. Malaka sertifikatining talab va shartlari Iqtisodiyot yoki matematika oliy taʼlim yoʻnalishlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi oliy taʼlim tashkilotlarida olingan oliy maʼlumotga yoki xorijiy davlatlarning oliy taʼlim tashkilotlarida olingan hamda qonunchilik hujjatlariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasida tan olingan oliy maʼlumotga ega boʻlish yoxud Oʻzbekiston Respublikasida yoki xorijiy davlatlarda (qonunchilik hujjatlariga muvofiq tan olishdan oʻtgan taqdirda) olingan matematika yoki iqtisodiyot fanlari boʻyicha ilmiy darajaga ega boʻlish; soʻnggi oʻn yil ichida kamida besh yil sugʻurta, matematika, statistika, axborotlashtirish sohalarida ish stajiga (jumladan, oʻrindoshlik asosida) yoki pedagogik stajga ega boʻlish.* 8. Malaka sertifikatining amal qilish muddati 5 yil 9. Izoh: Malaka imtihonini tashkil etish va oʻtkazish uchun vakolatli organ tomonidan imtihon komissiyasi tashkil qilinadi. Imtihon komissiyasi rais, rais oʻrinbosari, kotib va kamida uch nafar aʼzodan iborat boʻladi. Imtihon komissiyasining ishi bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi. Bayonnoma imtihon komissiyasining raisi tomonidan tasdiqlanadi va ishtirok etgan barcha aʼzolar tomonidan imzolanadi. Imtihon komissiyasi tarkibiga vakolatli organ xodimlari, aktuar hisob-kitoblar va sugʻurta sohalaridagi mutaxassislar kiritiladi. Imtihon komissiyasining tarkibi har bir malaka imtihoni uchun alohida tuziladi. Imtihon komissiyasi aʼzolarining uchdan ikki qismi hamda raisi yoki uning oʻrinbosari ishtirok etganda, imtihon komissiyasi vakolatli hisoblanadi. Malaka imtihoni kamida uch kishidan iborat guruhning shakllanishiga koʻra, lekin 3 oyda kamida 1-marta oʻtkaziladi. Malaka imtihoni ikki bosqichda oʻtkaziladi. Malaka sertifikati muddati uzaytirilganda, talabgor qayta malaka imtihoni topshiradi. test sinovi (3 akademik soat davomida kompyuter orqali). Test sinovi yakunlangach, uning natijasi shu vaqtning oʻzidan maʼlum qilinadi. Uning natijasiga koʻra daʼvogarga yozma va ogʻzaki imtihonni topshirish uchun ruxsat beriladi; imtihon biletlari boʻyicha yozma va ogʻzaki imtihon (masalalarni yechish va ogʻzaki javobga tayyorlanish uchun 3 akademik soat beriladi). Malaka imtihonining ikkala bosqichini 1 kun davomida oʻtkazishga ruxsat berilmaydi. Test savollari quyidagi taʼlim yoʻnalishlari boʻyicha 40 ta nazariy savollardan iborat: aktuar matematika (10 ta savol); statistika va ehtimollar nazariyasi (10 ta savol); sugʻurta ishi va tavakkalchilik nazariyasi (10 ta savol); investitsiya faoliyati va moliyani boshqarish (10 ta savol). Har bitta toʻgʻri javob uchun bir ball beriladi. Test sinovlari natijalarini ijobiy deb eʼtirof etish uchun asos boʻladigan toʻplangan ballar yigʻindisi 30 balldan kam boʻlmasligi kerak. Test sinovlari natijalari salbiy deb eʼtirof etilganda (30 balldan kam toʻplangan ball), daʼvogar imtihon topshirishga qoʻyilmaydi. Imtihon bileti quyidagi taʼlim yoʻnalishlari boʻyicha 4 ta nazariy savol va 4 ta amaliy masalalardan iborat: aktuar matematika; statistika va ehtimollar nazariyasi; sugʻurta ishi va tavakkalchilik nazariyasi; investitsiya faoliyati va moliyani boshqarish. Imtihon biletining har bir nazariy savoli va amaliy masalasi 5 ballik tizim boʻyicha baholanadi. Imtihon bileti boʻyicha kamida 30 ball toʻplagan daʼvogar malaka imtihonini muvaffaqiyatli topshirgan hisoblanadi. * Qoʻpol ravishda buzish deb hisoblanadigan talab va shartlar. *Aktuariy malaka sertifikatining bekor qilinishiga asos boʻladigan qoʻpol qoidabuzarliklarga quyidagilar kiradi: aktuar xizmatlarni koʻrsatish davomida aktuariy tomonidan olingan maʼlumotlarni uchinchi shaxslarga aktuar xizmatlar buyurtmachisining ruxsatisiz taqdim etish holatining aniqlanishi, qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno; aktuariy malaka sertifikatini boshqa shaxsga oʻz nomidan aktuar xizmatlarni koʻrsatish uchun ushbu hujjatdan foydalanish maqsadida berish holatining aniqlanishi. Aktuariy malaka sertifikati bekor qilingan shaxs ushbu sertifikatning amal qilishi davrida qoʻpol qoidabuzarliklar uchun uni bekor qilish haqidagi sud qarori qonuniy kuchga kirgan paytdan boshlab uch yil mobaynida aktuariy malaka sertifikatini qayta olish uchun malaka imtihonini topshirishga qoʻyilmaydi. 1. Malaka sertifikatining nomi: Patent vakili sifatida roʻyxatdan oʻtganlik toʻgʻrisida guvohnoma 2. Soʻrovnoma beruvchilar toifasi: Jismoniy shaxs 3. Malaka sertifikatini beruvchi vakolatli organ(lar): Adliya vazirligi 4. Malaka sertifikatini olish uchun talab etiladigan maʼlumotlar: a) Soʻrovnoma; soʻrovnomada quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi: familiyasi, ismi va otasining ismi (oʻzgargan boʻlsa, bu haqda maʼlumotlar koʻrsatiladi); fuqaroligi; jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqami (JSHSHIR); elektron pochta manzili (mavjud boʻlsa) va telefon raqami; yashash joyi; ish joyi va lavozimi yoki boshqa yollanish boʻyicha ishi toʻgʻrisida maʼlumotlar; davlat xizmatidan foydalanish sababi (attestatsiyadan oʻtkazish); patent vakilligiga nomzod boʻyicha: patent vakili sifatida kelgusi faoliyat ixtisosligi; oliy taʼlim muassasasini tugatgan vaqt, oliy maʼlumot toʻgʻrisidagi diplom seriya va raqami; Patent vakili boʻyicha: malaka oshirish kursida oʻqiganlik toʻgʻrisida sertifikat maʼlumotlari. b) nomzodning oliy maʼlumoti toʻgʻrisidagi diplom maʼlumotlari “Elektron hukumat” tizimi idoralararo integratsiyalashuv platformasida mavjud boʻlmaganda ushbu diplom nusxasi ilova qilinadi. Oʻz xohishiga koʻra arizasiga malakasini tavsiflovchi boshqa hujjatlarni ilova qiladi. 5. Malaka sertifikatini berganlik uchun undiriladigan toʻlov miqdori: Patent vakilligiga nomzodlar va patent vakillarini attestatsiyadan (qoʻshimcha attestatsiyadan) oʻtkazish uchun BHMning 4 baravari. Toʻlovlar summasi quyidagi tartibda taqsimlanadi: 10 foizi — Adliya vazirligining Davlat xizmatlarini rivojlantirish jamgʻarmasi shaxsiy hisobvaragʻiga; 11,75 foizi — Raqamli texnologiyalar vazirligi huzuridagi “Elektron hukumat loyihalarini boshqarish markazi” davlat muassasasining Iqtisodiyot va moliya vazirligi Gʻaznachilik qoʻmitasidagi maxsus hisob raqamiga (shu jumladan 0,5 foizi — yagona billing tizimi orqali tasdiqlangani uchun); qolgan mablagʻlar — Adliya vazirligi Intellektual mulkni rivojlantirish jamgʻarmasining shaxsiy hisobvaragʻiga oʻtkaziladi. 6. Soʻrovnomalarni koʻrib chiqish muddati: Besh ish kuni 7. Malaka sertifikati talab va shartlari Talab va shartlar mavjud emas 8. Malaka sertifikatining amal qilish muddati 5 yil 9. Izoh: Patent vakili guvohnomaning amal qilish muddati tugashidan kamida ikki oy oldin murojaat etishi kerak. Malaka imtihoni nomzod yoki patent vakilini imtihonga qoʻyilgani haqida bildirishnoma yoʻllangan sanadan eʼtiboran ikki oydan oshmagan muddatda oʻtkaziladi. Malaka imtihoni savollari quyidagi yoʻnalishlar boʻyicha tuziladi: intellektual mulk huquqiga oid umumiy qoidalar; sanoat mulkiga oid Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligi; sanoat mulki sohasidagi Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari. Ikki va undan ortiq ixtisoslik boʻyicha suhbatdan oʻtadigan nomzod yoki patent vakiliga har bir qoʻshimcha ixtisoslik boʻyicha yana 1 tadan qoʻshimcha savol beriladi. Patent vakillarining ixtisosligi quyidagi intellektual mulk obyektlari boʻyicha belgilanadi: tovar belgilari, xizmat koʻrsatish belgilari, tovar kelib chiqqan joy nomlari va geografik koʻrsatkichlar; ixtiro va foydali modellar; sanoat namunalari; seleksiya yutuqlari; integral mikrosxemalar topologiyalari. Nomzod yoki patent vakiliga savollarga javob berishga tayyorgarlik koʻrishlari uchun 30 daqiqa vaqt ajratiladi. Nomzod yoki patent vakiliga ikki va undan ortiq ixtisoslik boʻyicha savollarga javob berishga tayyorgarlik koʻrishlari uchun har bir qoʻshimcha ixtisoslik boʻyicha savol uchun 10 daqiqa vaqt ajratiladi. Nomzod yoki patent vakili ikki va undan ortiq ixtisoslik boʻyicha imtihon topshirgan taqdirda barcha ixtisosliklarning umumiy suhbat natijasi yuzasidan yagona qaror qabul qilinadi. Nomzod yoki patent vakillari tomonidan malaka komissiyasi qarori ustidan apellyatsiya komissiyasiga shikoyat etish Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 1-iyuldagi 298-son qarori bilan tasdiqlangan Patent vakillari toʻgʻrisidagi nizomda belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Quyidagi holatlarda nomzod yoki patent vakilini malaka imtihoniga qoʻyish rad etiladi: Oʻzbekiston Respublikasi hududida doimiy yashaydigan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi hisoblanmaganda; Adliya vazirligi va uning tizimidagi tashkilotlar xodimi boʻlganda; arizaga notoʻgʻri yoki buzib koʻrsatilgan maʼlumotlar kiritilganda; attestatsiyadan oʻtkazish rad etilgan, shu jumladan imtihondan chetlashtirilgan nomzod yoki patent vakili imtihon oʻtkazilgan kundan boshlab olti oy oʻtmasdan murojaat qilganda. 1.Malaka sertifikatining nomi:Shaharsozlik va uy-joy kommunal xoʻjaligi sohalari mutaxassislarining “Mutaxassis sertifikati”2.Soʻrovnoma beruvchilar toifasi:Jismoniy shaxs3.Malaka sertifikatini beruvchi vakolatli organ(lar):Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Kompetensiyani rivojlantirish instituti4.Malaka sertifikatini olish uchun talab etiladigan maʼlumotlar:a) Soʻrovnoma:soʻrovnomada quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi:familiyasi, ismi va otasining ismi (oʻzgargan boʻlsa, bu haqida maʼlumotlar koʻrsatiladi);pasport (ID-karta) seriyasi va raqami;jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqami (JSHSHIR);yashash manzili;elektron pochta manzili (mavjud boʻlsa) va telefon raqami;oʻquv kursi yoʻnalishi;taʼlim tili;oʻqish hududi;test topshirish hududi;b) quyidagi hujjatlar ilova qilinadi:oliy maʼlumoti toʻgʻrisidagi hujjat.Talabgorning oliy maʼlumot haqidagi diplomi va mehnat faoliyati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar vakolatli organ tomonidan mustaqil ravishda “Elektron hukumat” tizimi idoralararo integratsiyalashuv platformasi orqali olinadi.5.Test sinovidan oʻtish hamda sertifikat olish uchun undiriladigan yigʻim miqdori:Bazaviy hisoblash miqdorining 2 baravari.Undirilgan yigim quyidagi tartibda taqsimlanadi:30 foizi-Bilim va malakalarni baholash agentligi hisobvaragʻiga;20 foizi — Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish Respublika markazining shaxsiy hisobvaragʻiga;50 foizi — Kompetensiyani rivojlantirish instituti (keyingi oʻrinlarda — Institut)ning hisobvaragʻiga oʻtkaziladi.6.Soʻrovnomalarni koʻrib chiqish muddati:1 ish kuni7.Malaka sertifikatining talab va shartlariTalabgor shaharsozlik va uy-joy kommunal xoʻjaligi sohalari boʻyicha oliy maʼlumot (koʻp kvartirali uylarning boshqaruv organlariga rahbarlik qilish uchun — oliy yoki oʻrta maxsus maʼlumot) toʻgʻrisidagi diplomga hamda tegishli soha boʻyicha kamida 3 yil mehnat stajiga ega boʻlishi kerak.8.Malaka sertifikatining amal qilish muddati3 yil9.Izoh:Sertifikat — Institutda yoki uning hududiy filiallari (keyingi oʻrinlarda — taʼlim muassasalari)da oʻquv dasturini tamomlagan va test sinovini muvaffaqiyatli topshirgan mutaxassisga beriladigan, shaharsozlik hujjatlarini ishlab chiqish, shaharsozlik hujjatlarini ekspertizadan oʻtkazish, qurilayotgan obyektlarda ichki, mualliflik, texnik va davlat nazoratini olib borish hamda foydalanishga topshirilgan obyektlarda nazorat oʻlchovini amalga oshirish huquqini tasdiqlovchi davlat namunasidagi hujjat.Sertifikat taʼlim muassasalarida dasturlar boʻyicha oʻquv kursini tugatgan hamda belgilangan tartibda oʻtkazilgan test sinovida savollarning 56 va undan yuqori foiziga toʻgʻri javob bergan mutaxassislarga beriladi.Talabgorlar sertifikat talab etiladigan lavozimga tayinlangan sanadan boshlab bir yil muddat davomida dastur asosida oʻqishi va sertifikatga ega boʻlishi talab etiladi. Agarda talabgor bir yil muddat davomida belgilangan tartibda tegishli sertifikatga ega boʻlmasa, ular bilan tuzilgan mehnat shartnomasi belgilangan tartibda bekor qilinadi.Oʻquv kursida oʻqimoqchi boʻlgan talabgorlar shaharsozlik va uy-joy kommunal xoʻjaligi sohasi mutaxassislari uchun tashkil etilgan oʻquv kursi yoʻnalishlaridan (loyiha boshqaruvini va texnik nazoratni, shu jumladan, yoʻnalishlar boʻyicha nazoratni olib boruvchi, loyiha tashkilotlarining mualliflik nazoratini olib boruvchi, shuningdek, loyiha bosh muhandislari va bosh arxitektorlari, pudrat tashkilotlarining ichki nazoratini amalga oshiruvchi, nazorat oʻlchovini amalga oshiruvchi mutaxassislar, ekspert tashkilotlari ekspertlari, koʻp kvartirali uylarni boshqarish organlari rahbarlari, tuman (shahar) va viloyat arxitektorlari, qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi sohasida nazorat qilish hududiy inspeksiyalari inspektorlaridan) birini tanlab, ariza topshirganidan soʻng shaharsozlik faoliyati sohasi boʻyicha oliy maʼlumotga va tegishli soha boʻyicha kamida 3 yil mehnat stajiga ega ekanligini tekshirib, saralanadi.Saralashdan oʻtgan talabgorlarni oʻqishga qabul qilish maqsadida shartnoma tuziladi hamda oʻqish uchun belgilangan toʻlov amalga oshiriladi.Dastur asosida oʻqitish uchun toʻlov miqdori Institut tomonidan mustaqil belgilanadi.Taʼlim muassasalari oʻquv mashgʻuloti boshlanishi haqida talabgorga kamida uch kun oldin elektron xabarnoma yuboradi (elektron pochta manzili, mobil ilova yoki ijtimoiy tarmoqlar orqali).Talabgorlarga oʻz ish joyidan ajralgan va ajralmagan holda oʻquv mashgʻulotlarida ishtirok etishga (oʻqishiga) ruxsat beriladi.Talabgorlar oʻquv jarayoni davomida Bilim va malakalarni baholash agentligi (keyingi oʻrinlarda — Agentlik) tomonidan oʻtkaziladigan test sinovida ishtirok etish uchun belgilangan yigimni toʻlaydi.Taʼlim muassasasi dastur asosidagi oʻqish yakunlangandan soʻng talabgorlarning oʻzlashtirgan bilimini test sinovidan oʻtkazish uchun Agentlikka soʻrovnoma yuboradi.Soʻrovnoma orqali Agentlikka roʻyxati yuborilgan talabgorlar oʻqish yakunlangan kundan boshlab uch oy muddat ichida test sinovlarida ishtirok etishi lozim.Test sinovidan oʻta olmagan hamda tegishli toifasini oshirmoqchi boʻlgan talabgorlarga bazaviy hisoblash miqdorining ikki baravari miqdorida yigim toʻlab, uch oy muddat ichida qaytadan test topshirish uchun imkoniyat beriladi.Bunda qayta test topshirgan talabgorning test natijasidagi eng yuqori koʻrsatkich hisobga olinadi.Ushbu muddat davomida oʻtkazilgan test sinovlarida ishtirok etmagan talabgorlar test sinovidan oʻtmagan hisoblanadi.Agentlik soʻrovnoma kelib tushgandan keyin besh ish kunidan koʻn boʻlmagan muddatda test sinovi oʻtkazilishini taʼminlaydi.Test topshiriqlari Agentlik tomonidan belgilangan tartibda maxfiyligi taʼminlangan holda ishlab chiqiladi hamda tizimli ravishda yangilab boriladi.Test topshiriqlarini ishlab chiqishda dastur hamda amaldagi shaharsozlik faoliyati sohasidagi qonunchilik hujjatlaridan foydalaniladi.Talabgor test sinovi oʻtkaziladigan hudud (bino)ga shaxsini tasdiqlovchi hujjatining (biometrik pasporti, Xorijga chiqish pasporti, identifikatsiya ID-kartasi, yangi namunadagi haydovchilik guvohnomasi kabi hujjatlardan birini) aslini koʻrsatgan holda tekshirib kiritiladi.Test sinoviga kelmagan yoki kechikkan talabgorlar uch oy davomida navbatdagi test sinovlarida ishtirok etishiga ruxsat etiladi.Test sinovi kompyuterda Agentlik tomonidan tasdiqlangan komissiya aʼzolari va kuzatuvchilar ishtirokida oʻtkaziladi.Test sinovidagi topshiriqlar soni talabgorlarning soʻrovnomasida qayd etilgan yoʻnalishga muvofiq 50 tadan iborat boʻladi.Talabgorga test sinovini topshirish uchun ikki soat vaqt beriladi.Test sinovi oʻtkaziladigan xonaga barcha turdagi mobil aloqa vositalari va shpargalka olib kirish, boshqa talabgorlar bilan muloqot qilish taqiqlanadi.Ushbu talablarni buzgan talabgorlar test sinovidan chetlashtiriladi va test sinovidan oʻtmagan deb hisoblanadi. Test sinovidan chetlashtirilgan talabgorlar boʻyicha dalolatnoma tuziladi (koʻrilgan taʼsir chorasi faqat mazkur test sinoviga tegishli).Test sinovi natijasi test yakunlangan vaqtning oʻzida kompyuterda chiqariladi.Talabgor test sinovi natijalaridan norozi boʻlsa, kompyuterda test sinovi natijalari eʼlon qilingan vaqtning oʻzida, Agentlikka test sinovi natijalari yuzasidan shikoyat berish huquqiga ega.Shikoyatni koʻrib chiqish uchun har yili bir marotaba Agentlik va Institut rahbarlarining qoʻshma buyrugʻi bilan 5 yoki 7 nafar aʼzodan iborat komissiya tuziladi.Komissiya tomonidan shikoyat bir hafta mobaynida koʻrib chiqiladi. Talabgor komissiya qarori toʻgʻrisida yozma yoki elektron shaklda xabardor qilinadi.Shikoyatni koʻrib chiqish natijalari boʻyicha quyidagi qarorlardan biri qabul qilinadi:test sinovi natijalarini oʻzgarishsiz qoldirish va shikoyatning qanoatlantirilishini rad etish;test sinovlari natijalarini oʻzgartirish va shikoyatni qanoatlantirish.Agar talabgor tomonidan koʻrsatilgan dalillar tasdiqlanmasa, shikoyatning qanoatlantirilishini rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qilinadi.Agar talabgor tomonidan koʻrsatilgan dalillar asosli deb topilsa, komissiya qarori bilan test natijalari oʻzgartiriladi.Takroriy shikoyat koʻrib chiqilmaydi.Talabgorlar komissiyaning qarori yuzasidan qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda sudga shikoyat qilishi mumkin.Test sinovidagi topshiriqlar talabgorlarning soʻrovnomasida qayd etilgan yoʻnalish va obyektlar xavf-xatar toifalariga muvofiq boʻlishi shart.50 ta test topshirigʻining:28 — 35 tasiga (56 — 70 foiz) toʻgʻri javob bergan talabgorga xavf-xatarligi boʻyicha II toifali;36 — 42 tasiga (71 — 85 foiz) toʻgʻri javob bergan talabgorga xavf-xatarligi boʻyicha III toifali;43 — 50 tasiga (86 — 100 foiz) toʻgʻri javob bergan talabgorga xavf-xatarligi boʻyicha IV toifali qurilish obyektlarining arxitektura-shaharsozlik hujjatlarini ishlab chiqish, shaharsozlik hujjatlarini ekspertizadan oʻtkazish, texnik nazoratni amalga oshirish, qurilish-montaj ishlari sifatini nazorat qilish va nazorat oʻlchovini amalga oshirish huquqi beriladi.Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi tomonidan shaharsozlik va uy-joy kommunal xoʻjaligi sohalarida sertifikatlangan mutaxassislarining elektron reyestri yuritiladi.Reyestrda quyidagi maʼlumotlar qayd etiladi:a) sertifikatlangan mutaxassisning familiyasi, ismi, otasining ismi, pochta manzili, elektron pochta manzili (mavjud boʻlsa), telefon raqami;b) jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqami (JSHSHIR);v) sertifikat raqami, berilgan sanasi va uning amal qilish muddati;g) sertifikatlangan mutaxassislar:hududlar (viloyat va tumanlar) kesimida;sohalar (arxitektura, muhandislik, qurilish va uy-joy kommunal);yoʻnalishlar (loyiha-qidiruv, pudrat, texnik nazorat va arxitektura, ekspertiza, davlat nazorati, nazorat oʻlchovi).Reyestrga sertifikatning amal qilish muddati tugab, reyestrdan chiqarilgani toʻgʻrisidagi maʼlumotlar ham kiritib boriladi.Reyestrni yuritish tartibi Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi tomonidan belgilanadi.Quyidagilar sertifikatning amal qilishini toʻxtatib q)shish uchun asos hisoblanadi:mutaxassis tomonidan sertifikatga ega boʻlish uchun ushbu pasportda belgilangan maʼlumotlarni qasddan notoʻgʻri toʻldirilgani aniqlanganda;sertifikat egasini belgilangan tartibda muomalaga layoqatsiz yoki muomalaga layoqati cheklangan deb eʼtirof etish toʻgʻrisidagi sud qarori yoxud ozodlikdan mahrum qilish toʻgʻrisidagi sud hukmi qonuniy kuchga kirganda;sertifikat egasiga nisbatan mansab vakolatini suiisteʼmol qilish bilan bogʻliq jinoyat ishi qoʻzgʻatilib, ushbu ish boʻyicha sudning qarori qonuniy kuchga kirganda;sertifikat egasining vafot ettanligi munosabati bilan.Sertifikatning amal qilishi uni toʻxtatish toʻgʻrisidagi buyruq qabul qilingan sanadan boshlab bekor qilinadi va sertifikatlangan mutaxassisning shaharsozlik faoliyati bilan shugʻullanish huquqi toʻxtatiladi.Mutaxassis Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligining sertifikatning amal qilishini toʻxtatish toʻgʻrisidagi buyrugʻi ustidan qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda sudga shikoyat qilishi mumkin. 1. Vazirlar Mahkamasining “Sud boshqaruvchilari faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2019-yil 12-sentabrdagi 765-son qarorining 1-bandi ikkinchi xatboshisi hamda 1-ilova. 2. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasida turizm sohasini tiklash va rivojlantirish uchun qulay shart-sharoitlarni yaratish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2020-yil 10-iyuldagi 433-son qarorining 1-bandi toʻqqizinchi xatboshisi hamda 9-ilova. 3. Vazirlar Mahkamasining “Baholovchilar va rieltorlarning malaka imtihonini oʻtkazish va ularga malaka sertifikatini berish boʻyicha davlat xizmatlari koʻrsatishning maʼmuriy reglamentlarini tasdiqlash toʻgʻrisida” 2020-yil 23-dekabrdagi 805-son qarori. 4. Vazirlar Mahkamasining “Davlat xizmatlari koʻrsatishning infratuzilmasi takomillashtirilganligi va aholining davlat xizmatlaridan foydalanish imkoniyatlari kengaytirilganligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida” 2021-yil 28-oktabrdagi 661-son qaroriga ilovaning 23-bandi “b” kichik bandi. 5. Vazirlar Mahkamasining “Mehnatni muhofaza qilish boʻyicha mutaxassislarning malaka imtihonini oʻtkazish va malaka sertifikatini berish boʻyicha davlat xizmatlari koʻrsatishning maʼmuriy reglamentini tasdiqlash toʻgʻrisida” 2022-yil 5-yanvardagi 4-son qarorining 2-bandi hamda 1-ilova. 6. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida (Oʻzbekiston Respublikasining “Normativ-huquqiy hujjatlar toʻgʻrisida” 2021-yil 20-apreldagi OʻRQ-682-son Qonuni)” 2022-yil 4-apreldagi 153-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga kiritilayotgan oʻzgartirishlarning 702-bandi “a” kichik bandi, 861-bandi “z” kichik bandi, 969-bandi. 7. Vazirlar Mahkamasining “Qimmatli qogʻozlar bilan operatsiyalarni amalga oshirish huquqini olish uchun jismoniy shaxslarni attestatsiyadan (qayta attestatsiyadan) oʻtkazish boʻyicha davlat xizmatlarini koʻrsatishning maʼmuriy reglamentini tasdiqlash toʻgʻrisida” 2022-yil 7-iyundagi 304-son qarori. 9. Vazirlar Mahkamasining “Bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi ekspertlarni akkreditatsiya qilish hamda davlat organlari va tashkilotlari axborot xizmatlari rahbarlarini attestatsiyadan oʻtkazish boʻyicha davlat xizmatlari koʻrsatishning maʼmuriy reglamentlarini tasdiqlash toʻgʻrisida” 2022-yil 8-iyundagi 317-son qarori 2-bandining ikkinchi — beshinchi xatboshilari hamda 1-ilova. 10. Vazirlar Mahkamasining “Patent vakilligiga nomzodlarni attestatsiyadan va roʻyxatdan oʻtkazish hamda patent vakillarini attestatsiyadan oʻtkazish boʻyicha davlat xizmatlari koʻrsatishning maʼmuriy reglamentini tasdiqlash haqida” 2022-yil 9-iyundagi 324-son qarorining 1-bandi hamda 1-ilova. 11. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga davlat xizmatlari koʻrsatishni soddalashtirish, byurokratik toʻsiqlarni qisqartirish hamda davlat xizmatlari koʻrsatish milliy tizimini rivojlantirishga qaratilgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida” 2022-yil 28-sentabrdagi 541-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim hujjatlariga kiritilayotgan oʻzgartirish va qoʻshimchalarning 27 va 41-bandlari. 12. Vazirlar Mahkamasining “Sanoat xavfsizligi sohasidagi ekspertlar faoliyatini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2022-yil 29-sentabrdagi 550-son qarorining 1-bandi hamda 1-ilova. 14. Vazirlar Mahkamasining “Toʻlovga qobiliyatsizlik sohasidagi qonunchilik hujjatlari takomillashtirilganligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida” 2023-yil 21-iyuldagi 304-son qaroriga ilovaning 36-bandining “b”, “v”, “g” va “d” kichik bandlari.