Ochiq valyuta pozitsiyasini yuritish qoidalariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish haqida
(resolution, 2025-09-24)

Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi va “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi qonunlariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2021-yil 30-apreldagi 8/1-son qarori (roʻyxat raqami 3301, 2021-yil 7-may) (Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 07.05.2021-y., 10/21/3301/0451-son) bilan tasdiqlangan Ochiq valyuta pozitsiyasini yuritish qoidalariga ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin. 2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran bir oydan keyin kuchga kiradi. 1. Muqaddima quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Mazkur Qoidalar ochiq valyuta pozitsiyalari limitlarini, ularni hisoblash hamda banklar tomonidan ochiq valyuta pozitsiyalari limitlariga rioya etilishi ustidan nazoratni amalga oshirishning oʻziga xos jihatlarini belgilaydi.”. 2. 1-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “1. Mazkur Qoidalarda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi: valyuta pozitsiyasi — bankning chet el valyutasidagi va affinlangan (affinaj qilingan) qimmatbaho metallar (bundan buyon matnda qimmatbaho metallar deb yuritiladi) boʻyicha talab va majburiyatlarining oʻzaro nisbatini ifodalovchi koʻrsatkich boʻlib, u bankning chet el valyutasi oldi-sotdi operatsiyalarini hamda boshqa operatsiyalarni amalga oshirishi natijasida chet el valyutasidagi va qimmatbaho metallar boʻyicha talablari va majburiyatlari miqdori oʻzgarishi oqibatida yuzaga keladi; ochiq valyuta pozitsiyasi — bankning chet el valyutasidagi va qimmatbaho metallar boʻyicha talablari miqdori uning chet el valyutasidagi va qimmatbaho metallar boʻyicha majburiyatlari miqdoriga mos (teng) boʻlmagan holatdagi valyuta pozitsiyasi; uzun valyuta pozitsiyasi — bankning chet el valyutasidagi va qimmatbaho metallar boʻyicha talablari miqdori uning chet el valyutasidagi va qimmatbaho metallar boʻyicha majburiyatlari miqdoridan ortiq boʻlgan holatdagi ochiq valyuta pozitsiyasi; qisqa valyuta pozitsiyasi — bankning chet el valyutasidagi va qimmatbaho metallar boʻyicha majburiyatlari miqdori uning chet el valyutasidagi va qimmatbaho metallar boʻyicha talablari miqdoridan ortiq boʻlgan holatdagi ochiq valyuta pozitsiyasi; ochiq valyuta pozitsiyalari jami miqdori — barcha turdagi chet el valyutalari va qimmatbaho metallar boʻyicha ochiq valyuta pozitsiyalari yigʻindisi; qisqa valyuta pozitsiyalari jami miqdori — barcha turdagi chet el valyutalari va qimmatbaho metallar boʻyicha qisqa valyuta pozitsiyalari yigʻindisi; uzun valyuta pozitsiyalari jami miqdori — barcha turdagi chet el valyutalari va qimmatbaho metallar boʻyicha uzun valyuta pozitsiyalari yigʻindisi; bankning chet el valyutasidagi va qimmatbaho metallar boʻyicha talablari — bankning chet el valyutasidagi va qimmatbaho metallar boʻyicha aktivlari hamda “koʻzda tutilmagan holatlar” hisobvaraqlaridagi talablar; bankning chet el valyutasidagi va qimmatbaho metallar boʻyicha majburiyatlari — chet el valyutasidagi va qimmatbaho metallar boʻyicha majburiyatlar hamda “koʻzda tutilmagan holatlar” hisobvaraqlaridagi majburiyatlar; ochiq valyuta pozitsiyalari limitlari — har bir turdagi chet el valyutasi va qimmatbaho metallar boʻyicha ochiq valyuta pozitsiyalari va ochiq valyuta pozitsiyalari jami miqdorining bank regulyativ kapitaliga nisbatini oʻzida ifodalovchi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki (bundan buyon matnda Markaziy bank deb yuritiladi) tomonidan oʻrnatiladigan limitlar; “koʻzda tutilmagan holatlar” hisobvaraqlaridagi talab va majburiyatlar — chet el valyutasidagi va bazaviy aktivi qimmatbaho metall boʻlgan hosilaviy (derivativ) moliyaviy vositalari (fyuchers, forvard, svop, opsionlar va boshqalar) boʻyicha oldi-sotdi shartnomalari tuzilishi natijasida bankda yuzaga keladigan talab va majburiyatlar.”. 3. 2-bandda: ikkinchi xatboshi “chet el valyutasini” degan soʻzlardan keyin “va qimmatbaho metallni” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin; beshinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “hisob-kitoblarni amalga oshirish usuli va shaklidan qatʼiy nazar chet el valyutasidagi va bazaviy aktivi qimmatbaho metall boʻlgan hosilaviy (derivativ) moliyaviy vositalari (fyuchers, forvard, svop, opsionlar va boshqalar) bilan bogʻliq operatsiyalarni amalga oshirish natijasida chet el valyutasida hamda qimmatbaho metall boʻyicha yuzaga keluvchi talab va majburiyatlar;”. 4. 3-band “har bir chet el valyutasi” degan soʻzlardan keyin “va qimmatbaho metallar” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin. 5. 4-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “4. Ochiq valyuta pozitsiyasini hisoblashda bankning chet el valyutasidagi va qimmatbaho metallar boʻyicha majburiyatlari miqdori uning chet el valyutasidagi va qimmatbaho metallar boʻyicha talablari miqdori bilan taqqoslanadi. Bunda qisqa valyuta pozitsiyasi “-” belgisi bilan, uzun valyuta pozitsiyasi “+” belgisi bilan koʻrsatiladi.”. 6. 6-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “6. Ochiq valyuta pozitsiyasi hisob-kitobida bankning chet el valyutasidagi va qimmatbaho metallar boʻyicha talab va majburiyatlari miqdori “Valyutalar savdosi va valyuta pozitsiyalari” hamda “Koʻzda tutilmagan holatlar” hisobvaraqlaridagi qoldiq asosida aniqlanadi. Ushbu hisobvaraqlarda valyuta va qimmatbaho metallar oldi-sotdisi va boshqa valyuta qimmatliklari bilan bogʻliq operatsiyalarga oid bitimlarda, shu jumladan, bitim shartlariga koʻra, u yoki bu shaklda chet el valyutasini ayirboshlash (konversiya) nazarda tutilgan operatsiyalardagi miqdor hisobi yuritiladi.”. 7. 7-band “chet el valyutasini” degan soʻzlardan keyin “va qimmatbaho metallarni” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin. 8. 8-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “8. Banklarning milliy valyutaning chet el valyutalariga nisbatan qiymati va qimmatbaho metallarning narxi oʻzgarishi bilan bogʻliq boʻlgan valyuta hamda bozor tavakkalchiliklarini cheklash maqsadida Markaziy bank boshqaruvining qarori bilan banklar uchun ochiq valyuta pozitsiyasining quyidagilar boʻyicha limitlari belgilanadi: har bir turdagi chet el valyutasi va qimmatbaho metall; ochiq valyuta pozitsiyalarining jami miqdori; qisqa valyuta pozitsiyalari jami miqdori; uzun valyuta pozitsiyalari jami miqdori. Bunda hosilaviy (derivativ) moliyaviy vositalar (fyuchers, forvard, svop, opsionlar va boshqalar) boʻyicha ochiq valyuta pozitsiyalarini hisoblashda mazkur vositalar bilan bogʻliq operatsiyalarni amalga oshirish natijasida yuzaga keluvchi talab va majburiyatlar oʻrtasidagi farq olinadi.”. 9. 14-bandning uchinchi xatboshisi “chet el valyutasi” degan soʻzlardan keyin “va qimmatbaho metall” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin.