Davlat mablagʻlari hisobidan band boʻlmagan aholiga berilayotgan subsidiya, grant, nafaqa va boshqa toʻlovlarning maqsadli va samarali ishlatilishini taʼminlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2021-04-20)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 3-fevraldagi PF-6155-son Farmoni bilan tasdiqlangan 2017 — 2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasini “Yoshlarni qoʻllab-quvvatlash va aholi salomatligini mustahkamlash yili”da amalga oshirishga oid davlat dasturi ijrosini taʼminlash, shu jumladan, davlat mablagʻlari hisobidan band boʻlmagan aholiga berilayotgan subsidiya, grant, nafaqa va boshqa toʻlovlarning maqsadli va samarali ishlatilishini taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Mahalliy mehnat organlariga ish soʻrab murojaat qilgan band boʻlmagan aholi uchun quyidagilar: Oʻzbekiston Respublikasining “Aholi bandligi toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq subsidiya, grant, nafaqa va boshqa toʻlovlarni toʻlash koʻzda tutilganligi hamda nafaqa va boshqa toʻlovlarni amalga oshirish tartibi belgilanganligi; Oʻzbekiston Respublikasi bandlik va mehnat munosabatlari vazirining buyrugʻi bilan davlat mablagʻlari hisobidan subsidiya hamda grant ajratish tartibi tasdiqlanganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Moliya vazirligi, Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirliklarining 2021-yil 1-maydan boshlab 1-ilovada keltirilgan tuman (shahar)larda tajriba-sinov tariqasida davlat mablagʻlari hisobidan subsidiya, grant, nafaqa va boshqa toʻlovlar ajratilgan band boʻlmagan aholi, shu jumladan “Temir daftar”, “Ayollar daftari” va “Yoshlar daftari”ga kiritilgan band boʻlmagan aholi bilan mahalliy mehnat organlari (aholi bandligiga koʻmaklashish markazlari) oʻrtasida ajratilayotgan mablagʻlarning maqsadli ishlatilishi va bu borada taraflarning ijtimoiy masʼuliyatini belgilovchi ijtimoiy kontrakt tuzish amaliyotini joriy etish taklifi maʼqullansin. 3. Belgilansinki, ijtimoiy kontrakt band boʻlmagan aholiga davlat mablagʻlari hisobidan ajratilayotgan subsidiya, grant, nafaqa va boshqa toʻlovlardan maqsadli hamda samarali foydalanilishini taʼminlash maqsadida band boʻlmagan fuqaro va tuman (shahar) aholi bandligiga koʻmaklashish markazi oʻrtasida tuziladigan shartnoma hisoblanadi. Bunda ijtimoiy kontrakt tuzgan band boʻlmagan aholiga davlat mablagʻlari hisobidan ajratilayotgan subsidiya, grant, nafaqa va boshqa toʻlovlar 2-ilovada keltirilgan roʻyxat asosida amalga oshiriladi. 4. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Davlat mablagʻlari hisobidan ajratilayotgan subsidiya, grant, nafaqa va boshqa toʻlovlarni oluvchi band boʻlmagan aholi bilan ijtimoiy kontrakt tuzish tartibi toʻgʻrisidagi vaqtinchalik nizom 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin: ijtimoiy kontrakt tushunchasi, mazmuni va ijtimoiy kontrakt tizimini joriy etishning asosiy tamoyillari; ijtimoiy kontrakt tuzgan band boʻlmagan aholi tomonidan davlat mablagʻlari hisobidan ajratilayotgan subsidiya, grant, nafaqa va boshqa toʻlovlardan maqsadli va samarali foydalanishni baholash mezonlari; ijtimoiy kontraktni tuzish tartibi, shu jumladan ijtimoiy kontraktning namunaviy shakli, taraflarning huquq va majburiyatlari, kontraktning amal qilish muddati; ijtimoiy kontraktga rioya qilinishi ustidan mahalliy mehnat organi inspektori tomonidan monitoring olib borilishi shakllari va tartibi; band boʻlmagan aholiga ijtimoiy kontrakt boʻyicha subsidiya, grant, nafaqa va boshqa toʻlovlar ajratilishini rad etish, shuningdek, ijtimoiy kontraktni muddatidan oldin bekor qilish asoslari. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi: 2021-yil 1-iyulga qadar “Bandlik xizmati” axborot tizimida ijtimoiy kontrakt tuzgan band boʻlmagan aholining FIO, yoshi, jinsi, yashash joyi, maʼlumoti, ajratilayotgan subsidiya, grant, nafaqa va boshqa toʻlovlarning turi, miqdori, muddati, ijtimoiy kontraktga rioya qilinishi ustidan yuritilgan monitoring natijalari va boshqa maʼlumotlar aks ettiriladigan “shaxsiy profili”ni ishlab chiqsin; 2021-yil 1-dekabrga qadar Jahon banki, Osiyo taraqqiyot banki, Xalqaro mehnat tashkiloti, Birlashgan Millatlar Tashkilotining Taraqqiyot jamgʻarmasi va YUNISEF koʻmagida xalqaro ekspertlarni jalb etib hamda ijtimoiy kontrakt tuzish amaliyoti joriy etilgan tuman (shahar)larning tajribasini puxta tahlil qilib, kelgusida ushbu amaliyotni respublikaning boshqa hududlarida ham tatbiq etishning maqsadga muvofiqligi yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga asoslangan taklif kiritsin; ajratilayotgan subsidiya, grant, nafaqa va boshqa toʻlovlardan maqsadli va samarali foydalanish boʻyicha tuzilgan ijtimoiy kontrakt shartlarining band boʻlmagan aholi tomonidan bajarilishi ustidan doimiy va taʼsirchan monitoring yuritilishini taʼminlasin. 6. Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi, Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasiga Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi bilan birgalikda ijtimoiy kontrakt tuzish amaliyotining mazmuni va mohiyati toʻgʻrisida aholi oʻrtasida targʻibot ishlarini olib borish tavsiya etilsin. 7. Ushbu qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining moliya-iqtisodiyot va kambagʻallikni qisqartirish masalalari boʻyicha oʻrinbosari — iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vaziri J.A. Qoʻchqorov hamda Oʻzbekiston Respublikasi bandlik va mehnat munosabatlari vaziri N.B. Xusanov zimmasiga yuklansin. T/r Hudud nomi Tuman va shahar nomi 1. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Beruniy tumani va Nukus shahri 2. Andijon viloyati Qoʻrgʻontepa tumani va Andijon shahri 3. Buxoro viloyati Vobkent tumani va Kogon shahri 4. Jizzax viloyati Mirzachoʻl tumani va Jizzax shahri 5. Qashqadaryo viloyati Gʻuzor tumani va Qarshi shahri 6. Navoiy viloyati Xatirchi tumani va Navoiy shahri 7. Namangan viloyati Toʻraqoʻrgʻon tumani va Namangan shahri 8. Samarqand viloyati Bulungʻur tumani va Kattaqoʻrgʻon shahri 9. Sirdaryo viloyati Xovos tumani va Yangiyer shahri 10. Surxondaryo viloyati Oltinsoy tumani va Termiz shahri 11. Toshkent viloyati Oqqoʻrgʻon tumani va Chirchiq shahri 12. Fargʻona viloyati Beshariq tumani va Margʻilon shahri 13. Xorazm viloyati Urganch tumani va Urganch shahri 14. Toshkent shahri Bektemir va Olmazor tumanlari T/r Subsidiya, grant, nafaqa va boshqa toʻlovlar turi 1. Ishsizlik nafaqasi 2. Yakka tartibdagi tadbirkor sifatida roʻyxatdan oʻtish, kichik korxonalar va mikrofirmalarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun subsidiya 3. Tadbirkorlik qilishni xohlovchilarga kredit olishda sugʻurta polisi toʻlovi uchun subsidiya 4. Tadbirkorlik faoliyatini boshlayotgan ishsiz fuqarolarga tadbirkorlik subyekti sifatida davlat roʻyxatidan oʻtgandan soʻng dastlabki uch oy mobaynida olingan bino va inshootning ijara toʻlovi uchun subsidiya 5. Tadbirkorlikka oʻqish uchun subsidiya 6. Hunarmand sifatida “Hunarmandchilik” uyushmasida roʻyxatdan oʻtish uchun subsidiya 7. Yengil konstruksiyali issiqxonalar oʻrnatish uchun subsidiya 8. Sugʻorish vositalari xarid qilish uchun subsidiya 9. Urugʻliklar va koʻchatlar sotib olish uchun subsidiya 10. Qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini (baliqchilik, quyonchilik, parrandachilik, asalarichilik, meva-sabzavotchilik, uzumchilik) yetishtirish, tikuvchilik, hunarmandchilik va boshqa mahsulotlar ishlab chiqarish uchun tashkil etilgan kooperativlar ustav fondiga ulush sifatida kiritish uchun subsidiya 11. Tadbirkorlik va oʻzini oʻzi band qilish faoliyatini amalga oshirmoqchi boʻlgan fuqarolarga faoliyatini boshlash uchun kerak boʻlgan asbob-uskuna va boshqa mehnat vositalarini xarid qilish uchun subsidiya 12. Kasb-hunarga oʻqitish uchun subsidiya, grant, oʻqish xarajatlarini qoplash uchun toʻlovlar va stipendiyalar 1. Ushbu Nizom mahalliy mehnat organlariga ish soʻrab murojaat qilgan, “Temir daftar”, “Ayollar daftari”, “Yoshlar daftari”ga kiritilgan band boʻlmagan aholi bilan tuman (shahar) Aholi bandligiga koʻmaklashish markazi oʻrtasida ijtimoiy kontrakt tuzish tartibini belgilaydi. 2. Ijtimoiy kontrakt band boʻlmagan aholi uchun davlat mablagʻlari hisobidan ajratilayotgan subsidiya, grant, nafaqa va boshqa toʻlovlardan maqsadli va samarali foydalanishni taʼminlash (oʻzining va oila aʼzolarining bandligini taʼminlash, daromadini oshirish va yashash sharoitlarini yaxshilash) maqsadida tuziladi. 3. Ijtimoiy kontrakt — band boʻlmagan aholiga davlat mablagʻlari hisobidan ajratilayotgan subsidiya, grant, nafaqa va boshqa toʻlovlardan maqsadli va samarali foydalanilishini taʼminlash maqsadida band boʻlmagan aholi va tuman (shahar) Aholi bandligiga koʻmaklashish markazi oʻrtasida tuziladigan shartnoma hisoblanadi. 4. Ijtimoiy kontrakt tizimini joriy etishning asosiy tamoyillari quyidagilardan iborat: maqsadlilik — davlat mablagʻlari hisobidan ajratilayotgan subsidiya, grant, nafaqa va boshqa toʻlovlardan band boʻlmagan aholi hamda ularning oila aʼzolarining bandligini taʼminlash, daromadini oshirish va yashash sharoitlarini yaxshilash maqsadida samarali foydalanish; oʻzaro majburiyat va ijtimoiy masʼuliyat — ijtimoiy kontrakt shartlarini bajarishning majburiyligi va bajarilmasligi yoki lozim darajada bajarilmasligi uchun shartnoma taraf(lar)iga ijtimoiy masʼuliyat yuklanishi; toʻliq qamrab olinganlik — davlat mablagʻlari hisobidan ajratilayotgan subsidiya, grant, nafaqa va boshqa toʻlov toʻliq ijtimoiy kontrakt tizimi bilan qamrab olinishi; individual yondashuv — ijtimoiy kontraktni tuzishda band boʻlmagan aholining bandlik turi bilan shugʻullanishga xohishi, imkoniyati va kasb malakasini hisobga olish. 5. Ijtimoiy kontrakt mahalliy mehnat organlariga davlat mablagʻlari hisobidan subsidiya, grant, nafaqa va boshqa toʻlovlar ajratilishini soʻrab murojaat etgan barcha band boʻlmagan aholi bilan ushbu Nizomga ilovada keltirilgan shaklga muvofiq tuziladi. 6. Ijtimoiy kontrakt quyidagilardan iborat boʻladi: ijtimoiy kontrakt taraflari (band boʻlmagan aholi va tuman (shahar) Aholi bandligiga koʻmaklashish markazi); ijtimoiy kontrakt boʻyicha davlat mablagʻlari hisobidan ajratilayotgan subsidiya, grant, nafaqa va boshqa toʻlovlarning turi va miqdori; tomonlarning huquqlari, majburiyatlari va javobgarligi; ijtimoiy kontraktning amal qilish muddati va uni bekor qilish asoslari. 7. Ijtimoiy kontraktni tuzishda band boʻlmagan aholi belgilangan roʻyxat asosida subsidiya, grant, nafaqa va boshqa toʻlovlar turlarini ixtiyoriy ravishda tanlaydi. 8. Ijtimoiy kontrakt boʻyicha taraflar quyidagi huquqlarga ega: a) tuman (shahar) Aholi bandligiga koʻmaklashish markazi: taraf (band boʻlmagan aholi) shartnoma shartlarini bajarmagan taqdirda, shartnomani bir tomonlama bekor qilish; taraf (band boʻlmagan aholi) shartnomadagi majburiyatlarni bajarmagan taqdirda, ajratilgan subsidiyalar va boshqa toʻlovlar qaytarib berilishini talab qilish; taraf (band boʻlmagan aholi)ning ish faoliyati va shartnomada belgilangan majburiyatlarini nazorat qilish; b) band boʻlmagan aholi: taraf (tuman (shahar) Aholi bandligiga koʻmaklashish markazi) tomonidan taqdim etilayotgan subsidiya, grant, nafaqa va boshqa toʻlovlar turlarini mustaqil ravishda tanlash; tuman (shahar) Aholi bandligiga koʻmaklashish markazi shartnoma shartlarini bajarmagan taqdirda, shartnomani bir tomonlama bekor qilish; taraf (tuman (shahar) Aholi bandligiga koʻmaklashish markazi)dan huquqiy maslahatlar olish, shartnoma shartlari toʻliq va oʻz vaqtida bajarilishini talab qilish. 9. Ijtimoiy kontrakt boʻyicha taraflar quyidagi majburiyatlarni oʻziga oladi: a) tuman (shahar) Aholi bandligiga koʻmaklashish markazi: ijtimoiy kontrakt shartlarini toʻliq va oʻz vaqtida bajarish; ijtimoiy kontrakt imzolangandan soʻng unda belgilangan subsidiya, grant, nafaqa va boshqa toʻlovlarni qonunchilikda belgilangan tartibda toʻlab berish; subsidiya, grant, nafaqa va boshqa toʻlovlar ajratilishi hisobiga band boʻlmagan aholiga tegishli xizmatlar oʻz vaqtida va toʻliq koʻrsatilishi ustidan nazorat oʻrnatish; b) taraf (band boʻlmagan aholi) subsidiya, grant, nafaqa va boshqa toʻlovlarning turiga qarab: ishsizlik nafaqasi tayinlangandan soʻng faol ish qidirish va mahalliy mehnat organlari tomonidan taklif qilingan maqbul ish joylariga ishga joylashish; yakka tartibdagi tadbirkor sifatida roʻyxatdan oʻtish, kichik korxonalar va mikrofirmalarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish, kredit olishda sugʻurta polisi toʻlovini, davlat roʻyxatidan oʻtgandan keyin uch oy davomida ijara toʻlovini qoplash uchun subsidiya ajratilgandan soʻng tadbirkorlik faoliyati bilan faol shugʻullanish; hunarmand sifatida “Hunarmandchilik” uyushmasida roʻyxatdan oʻtish uchun subsidiya ajratilgandan soʻng hunarmandchilik faoliyati bilan faol shugʻullanish; subsidiya hisobiga yengil konstruksiyali issiqxonalar oʻrnatilgandan hamda sugʻorish vositalari, urugʻliklar va koʻchatlar sotib olingandan soʻng shaxsiy tomorqasidan samarali foydalanish; qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini (baliqchilik, quyonchilik, parrandachilik, asalarichilik, meva-sabzavotchilik, uzumchilik) yetishtirish, tikuvchilik, hunarmandchilik va boshqa mahsulotlar ishlab chiqarish uchun tashkil etilgan kooperativlar ustav fondiga ulush sifatida kiritish uchun ajratilgan subsidiya hisobiga ishlab chiqarish jarayonlarida kooperativ aʼzosi sifatida faol ishtirok etish; subsidiya hisobiga tadbirkorlik va oʻzini oʻzi band qilish faoliyatini boshlash uchun kerak boʻlgan asbob-uskuna, boshqa mehnat vositalarini sotib olgandan soʻng tadbirkor yoki oʻzini oʻzi band qilgan shaxs sifatida roʻyxatdan oʻtish va faoliyatini yuritish; kasb-hunarga oʻqitish uchun subsidiya, grant, oʻqish xarajatlarini qoplash toʻlovlari, stipendiyalar hisobidan kasb-hunar egallash, kasb-hunarga qayta oʻqish va malakasini oshirish uchun jalb etilganda oʻqish jarayonlarida muntazam ishtirok etish, egallagan kasbi boʻyicha ishga joylashish, oʻzini oʻzi band qilish yoki tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanish; kontrakt shartlari bajarilishi toʻgʻrisida tuman (shahar) Aholi bandligiga koʻmaklashish markaziga muntazam axborot berib borish; uzrsiz sabablarga koʻra kontrakt shartlari bajarilmagan taqdirda, ajratilgan subsidiya, grant, nafaqa va boshqa toʻlovlarning miqdorini toʻliq qaytarish. 10. Ijtimoiy kontrakt bir shaxs bilan bir yilda bir martadan ortiq tuzilmaydi. 11. Ijtimoiy kontrakt boʻyicha mahalliy mehnat organlari tomonidan subsidiya, grant, nafaqa va boshqa toʻlovlarning ajratilishi bilan bogʻliq xizmatlar koʻrsatilishi “Aholi bandligi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni va boshqa qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 12. Ijtimoiy kontrakt boʻyicha subsidiya, grant, nafaqa va boshqa toʻlovlar bilan bogʻliq xarajatlarni Bandlikka koʻmaklashish davlat jamgʻarmasidan moliyalashtirish qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 13. Ijtimoiy kontrakt bajarilishi monitoringini olib borish band boʻlmagan aholining doimiy yoki vaqtinchalik yashash joyidagi mahalliy mehnat organi inspektori tomonidan amalga oshiriladi. Ijtimoiy kontrakt shartlari bajarilishi monitoringini olib borish har oyda band boʻlmagan aholi bilan bevosita uchrashish orqali amalga oshiriladi. 14. Mahalliy mehnat organi mehnat inspektori tomonidan har oyda taqdim qilingan maʼlumotnoma asosida ijtimoiy kontraktning samarali bajarilishini baholab boradi. Baholash quyidagi mezonlar asosida amalga oshiriladi: doimiy ish oʻrniga joylashish; tadbirkorlik faoliyatini boshlash; hunarmandchilik faoliyatini boshlash; oʻzini oʻzi band qilish; shaxsiy tomorqalardan daromad olish; kasb-hunar egallash, kasb-hunarga qayta oʻqish va malakasini oshirish; oʻzining va oila aʼzolarining daromadi va toʻlov qobiliyatini oshirish; uy-joy sharoitlarini va maishiy sharoitlarni yaxshilash; oilaviy daromadlar oshishi hisobiga oila aʼzolari uchun taʼlim, sogʻliqni saqlash va boshqa xizmatlarga xarajatlarni oshirish. 15. Ijtimoiy kontrakt shartlarini bajarish (bajarmaslik) holatlari har oyda fuqaroning shaxsiy profiliga kiritiladi. 16. Ijtimoiy kontrakt shartlari bajarilmagan taqdirda, mahalliy mehnat organi tomonidan tegishli dalolatnoma rasmiylashtiriladi. 17. band boʻlmagan aholi tomonidan uzrsiz sabablarga koʻra ijtimoiy kontrakt shartlari bajarilmagan taqdirda, kontrakt bekor qilingan kundan eʼtiboran oʻn ikki oygacha ushbu shaxs bilan ijtimoiy kontrakt tuzilmaydi. 18. Quyidagi holatlar band boʻlmagan aholiga ijtimoiy kontrakt boʻyicha subsidiya, grant, nafaqa va boshqa toʻlovlarning ajratilishini rad etishga asos hisoblanadi: band boʻlmagan aholi bilan tuzilgan ijtimoiy kontrakt muddati murojaat etilgan kunda amal qilayotgan boʻlsa; band boʻlmagan aholi bilan oldin tuzilgan ijtimoiy kontrakt muddati tugagan kundan boshlab bir yil (oʻn ikki oy) ichida qayta murojaat qilingan taqdirda; band boʻlmagan aholi tomonidan ijtimoiy kontraktni tuzish rad etilgan taqdirda. 19. Band boʻlmagan aholi bilan tuzilgan ijtimoiy kontrakt quyidagi hollarda mahalliy mehnat organi tomonidan muddatidan oldin bekor qilinadi: ijtimoiy kontrakt tuzgan band boʻlmagan aholi vafot etsa; ijtimoiy kontrakt tuzgan band boʻlmagan aholi boshqa davlatga yoki hududga doimiy yashash uchun chiqib ketsa; band boʻlmagan aholi tomonidan ijtimoiy kontrakt shartlari bajarilishi vaqtida notoʻgʻri, yolgʻon maʼlumotlar yoki soxta hujjatlar taqdim etilgan boʻlsa. 20. Ijtimoiy kontraktning bajarilishi boʻyicha nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal qilinadi. 21. Mazkur Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilikda belgilangan tartibda javob beradilar.