Davlatga tegishli suv havzalarini tadbirkorlik subyektlariga “E-auksion” elektron savdo platformasi orqali ijaraga berish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(resolution, 2025-10-22)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Baliqchilik xoʻjaligi ehtiyojlari uchun suv havzalaridan foydalanish tartibini takomillashtirish hamda baliq ovlash va suv boʻyi turizmi maskanlarini rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2023-yil 18-avgustdagi PQ-281-son qarori ijrosini taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Baliqchilik xoʻjaligi ehtiyojlari uchun suv havzalaridan foydalanish tartibini takomillashtirish hamda baliq ovlash va suv boʻyi turizmi maskanlarini rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2023-yil 18-avgustdagi PQ-281-son qaroriga muvofiq 2023-yil 1-oktabrdan boshlab quyidagilar: davlatga tegishli tabiiy va sunʼiy suv havzalari (suv omborlari) — baliqni sanoat usulida yetishtirish, ovlash va qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa maqsadlar uchun; tabiiy va sunʼiy suv havzalari (suv omborlari) hamda daryo atrofidagi qishloq xoʻjaligiga moʻljallanmagan yer uchastkalari — suv boʻyida plyaj zonalarini tashkil etish, sport-ishqibozlik turidagi baliq ovlash, baliq ovi, qayiqda suzish va suv sayohati xizmatlarini koʻrsatish, baliq mahsulotlari, shu jumladan, baliq taomlari savdosi, umumiy ovqatlanish va boshqa turizm xizmatlarini tashkil etish hamda ushbu maqsadlarda yengil konstruksiyali qurilmalarni (oʻtov lagerlari majmuasi, konteynerlarni) joylashtirish uchun tadbirkorlik subyektlariga “E-auksion” elektron savdo platformasida elektron onlayn auksion orqali ijaraga berilishi; bunda mazkur bandda belgilangan talablar ijara shartnomalarining amal qilish muddati tugamagan tabiiy va sunʼiy suv havzalariga (suv omborlariga) hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Aydar-arnasoy koʻllar tizimi boshqaruvini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2022-yil 22-fevraldagi PQ-141-son qarori bilan boshqaruvi takomillashtirilgan Aydar-Arnasoy koʻllar tizimiga nisbatan tatbiq etilmasligi belgilanganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin. 2. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Davlatga tegishli suv havzalarini tadbirkorlik subyektlariga “E-auksion” elektron savdo platformasi orqali ijaraga berish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin: suv havzasini ijaraga berish yuzasidan tashabbus koʻrsatish; suv havzasini ijaraga berish va ijara shartnomasini tuzish tartibi; suv havzasini ijaraga berishda ijaraga beruvchi, balansda saqlovchi va ijaraga oluvchining huquq va majburiyatlari; suv havzalarini ijaraga berish muddati va uni uzaytirish shartlari, ijara toʻlovlarini hisoblash va undirish tartibi. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 2-ilovaga muvofiq ayrim qarorlari oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — iqtisodiyot va moliya vaziri J.A. Qoʻchqorov va Davlat aktivlarini boshqarish agentligi direktori A.J. Ortiqov zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Nizom davlatga tegishli suv havzalarini tadbirkorlik subyektlariga “E-auksion” elektron savdo platformasida (keyingi oʻrinlarda — elektron savdo platformasi) elektron onlayn-auksion savdolari orqali ijaraga berish tartibini belgilaydi. 2. Davlatga tegishli suv havzalari muhofaza etiladigan tabiiy hududlar toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlariga rioya qilgan holda foydalanish sharti bilan quyidagi faoliyat turlarini tashkil etish uchun elektron savdo platformasida onlayn-auksion orqali ijaraga beriladi: davlatga tegishli tabiiy va sunʼiy suv havzalari (suv omborlari) — baliqni sanoat usulida yetishtirish va ovlash uchun; tabiiy va sunʼiy suv havzalari (suv omborlari) hamda daryo atrofidagi qishloq xoʻjaligiga moʻljallanmagan yer uchastkalari — suv boʻyida plyaj zonalarini tashkil etish, sport-ishqibozlik turidagi baliq ovlash, baliq ovi, qayiqda suzish va suv sayohati boʻyicha xizmatlar koʻrsatish, baliq mahsulotlari, shu jumladan, baliq taomlari savdosi, umumiy ovqatlanish va boshqa turizm xizmatlarini tashkil etish hamda ushbu maqsadlarda yengil konstruksiyali qurilmalarni (oʻtov lagerlari majmuasi, konteynerlarni) joylashtirish uchun. Bunda tabiiy va sunʼiy suv havzalari (suv omborlari) hamda daryo atrofidagi qishloq xoʻjaligiga moʻljallanmagan yer uchastkalariga yengil konstruksiyali qurilmalarni (oʻtov lagerlari majmuasi, konteynerlar) oʻrnatish qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Davlatga tegishli suv havzalari tadbirkorlik subyektlariga “E-auksion” elektron savdo platformasi orqali ushbu Nizomga 1-ilovaga muvofiq sxema boʻyicha ijaraga beriladi. 3. Mazkur Nizom: Aydar-Arnasoy koʻllar tizimiga; Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti yoki Vazirlar Mahkamasining qarorlari asosida ijaraga berish belgilangan boshqa davlat mulklariga nisbatan tatbiq etilmaydi. 4. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi: suv havzasi — davlatga tegishli tabiiy va sunʼiy suv havzalari (suv omborlari); yer uchastkasi — tabiiy va sunʼiy suv havzalari (suv omborlari) hamda daryo atrofidagi qishloq xoʻjaligiga moʻljallanmagan yer uchastkalari; tadbirkorlik subyekti — belgilangan tartibda davlat roʻyxatidan oʻtgan hamda tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirayotgan yuridik shaxs va yakka tartibdagi tadbirkorlar; ijaraga beruvchi — Oʻzbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi huzuridagi Davlat mulki obyektlaridan samarali foydalanish markazining Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar hududiy boshqarmalari; balansda saqlovchi-suv havzasi hamda yer uchastkalari qonunchilik hujjatlariga muvofiq biriktirilgan davlat tashkiloti, davlat ishtirokidagi korxona hamda “Oʻzbekbaliqsanoat” uyushmasi; ijaraga oluvchi — ushbu Nizomda belgilangan tartib va shartlarda suv havzasini elektron savdo platformasi orqali ijaraga oladigan tadbirkorlik subyekti. 5. Suv havzasining (yer uchastkasining) ushbu Nizomning 2-bandida keltirilgan faoliyat turlarini tashkil etish uchun kamida 10 yil muddatga ushbu Nizomning 37-bandiga muvofiq qoʻshimcha yana 10 yil muddatga uzaytirish huquqi bilan ochiq elektron onlayn-auksion savdosi orqali ijaraga beruvchi, balansda saqlovchi va ijaraga oluvchi oʻrtasida tuziladigan ijara shartnomasi asosida ijaraga beriladi. Suv havzalari (yer uchastkalari) ijaraga berilishi ushbu suv havzalaridagi (yer uchastkalaridagi) vaziyat, ularning hududlarida qoʻshimcha qurilish ishlari amalga oshirilishi suv havzalarining oʻzanlari oʻzgarishiga, oqim yoʻnalishi, hajmi va tezligi oʻzgarishiga, ekologik vaziyat yomonlashishiga, bioxilma-xillik, noyob hayvonot va oʻsimlik dunyosiga zarar yetkazmasligi kerak. 6. Suv havzasini (yer uchastkasini) ijaraga berish yuzasidan tadbirkorlik subyektlari tomonidan ijaraga beruvchiga tegishli takliflar berish yoʻli bilan tashabbus koʻrsatilishi mumkin. 7. Ijaraga beruvchi tadbirkorlik subyektining taklifi asosida ikki kun muddatda balansda saqlovchiga suv havzasini (yer uchastkasini) ijaraga berish boʻyicha munosabat bildirish yuzasidan soʻrov yuboradi. Ijaraga beruvchi foydalanilmayotgan suv havzasini (yer uchastkasini) aniqlagan taqdirda, ushbu suv havzasini (yer uchastkasini) ijaraga berish boʻyicha oʻz tashabbusi bilan balansda saqlovchiga soʻrov yuborishi mumkin. Bunda balansda saqlovchi soʻrovnoma tushgandan keyin ikki kun mobaynida Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi “Xavfsiz daryo boshqarmasi” davlat muassasasining (keyingi oʻrinlarda — “Xavfsiz daryo boshqarmasi” davlat muassasasi) suv havzasining (yer uchastkasining) ijaraga berilishi yuzasidan tegishli xulosasi olinishini taʼminlaydi. Quyidagi hollarda balansda saqlovchi suv havzasini (yer uchastkasini) ijaraga berish taklifini rad etadi: “Xavfsiz daryo boshqarmasi” davlat muassasasining suv havzasini (yer uchastkasini) ijaraga berish maqsadga muvofiq emasligi toʻgʻrisidagi xulosasi berilganda; suv havzasi strategik ahamiyatga ega boʻlgan obyektlar toifasiga kirgan taqdirda; suv havzasi amalda ijaraga berilgan boʻlsa. 8. Suv havzasini (yer uchastkasini) ijaraga berishni rad etishga ushbu Nizomning 7-bandida keltirilgan asoslar mavjud boʻlmagan taqdirda, balansda saqlovchi foydalanishidagi suv havzasini (yer uchastkasini) ijaraga berish uchun ijaraga beruvchiga quyidagi maʼlumotlarni koʻrsatib, besh kun ichida ariza taqdim etadi: ijaraga berilayotgan suv havzasining (yer uchastkasining) nomi, tavsifi, joylashgan joyi (manzili); suv havzasining (yer uchastkasining) umumiy maydoni, chegaralari koʻrsatilgan chizmasi va fotosurati; ijaraga beriladigan suv havzasi (yer uchastkasi) boʻyicha ushbu Nizomning 35 va 36-bandlarida keltirilgan formula asosida hisoblangan yillik ijara haqi miqdori; “Xavfsiz daryo boshqarmasi” davlat muassasasining suv havzasini (yer uchastkasini) ijaraga berish maqsadga muvofiqligi toʻgʻrisidagi xulosasi; suv havzasidan (yer uchastkasidan) foydalanish maqsadi va qoʻshimcha shartlari. 9. Balansda saqlovchi tomonidan bir yer uchastkasi uning aniq chegaralari koʻrsatilgan qismlarga (lotlarga) ajratilgan holda, bir necha tadbirkorlik subyektlariga ijaraga berish boʻyicha ariza berilishi mumkin. 10. Balansda saqlovchining arizasida ushbu Nizomning 8-bandidagi maʼlumotlar toʻliq koʻrsatilmagan boʻlsa, ijaraga beruvchi arizani bir kun muddatda maʼlumotlarni toʻliq koʻrsatgan holda taqdim etish uchun balansda saqlovchiga qaytaradi. 11. Ijaraga beruvchi tadbirkorlik subyektining taklifini koʻrib chiqish natijasi boʻyicha va qabul qilingan qaror haqida taklif olingan paytdan boshlab bir hafta muddatda tadbirkorlik subyektiga xabar yuboradi. 12. Balansda saqlovchi tomonidan suv havzasini (yer uchastkasini) ijaraga berish yuzasidan tashabbus ijaraga beruvchiga ushbu Nizomning 8-bandida belgilangan maʼlumotlarni koʻrsatgan holda ariza taqdim etish orqali koʻrsatiladi. 13. Suv havzasi (yer uchastkasi) ijaraga beruvchi tomonidan balansda saqlovchining arizasiga asosan elektron savdo platformasida elektron onlayn-auksion savdosi orqali ijaraga beriladi. 14. Suv havzasini (yer uchastkasini) ijaraga berish boʻyicha elektron savdo platformasida elektron onlayn-auksion savdolarini oʻtkazish Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 12-yanvardagi 18-son qarori bilan tasdiqlangan “E-auksion” elektron savdo platformasida elektron onlayn-auksion va tanlovlarni tashkil etish hamda oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq amalga oshiriladi. 15. Ijaraga beruvchi suv havzasi (yer uchastkasi) ijaraga berilishini tashkil etishda: ijara shartnomasi loyihasini muhofaza etiladigan tabiiy hududlar toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablarini hisobga olgan holda tayyorlaydi; balansda saqlovchining arizasiga asosan ijaraga beriladigan suv havzasi (yer uchastkasi) toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni va ijara shartnomasi loyihasini elektron savdo platformasiga joylashtiradi; ijaraga beriladigan suv havzasining (yer uchastkasining) nomi, tavsifi, joylashgan joyi (manzili), maydoni, chegaralari koʻrsatilgan chizmasi va fotosurati, yillik ijara haqi miqdori, ulardan foydalanish maqsadi va qoʻshimcha shartlarini Davlat aktivlarini boshqarish agentligi va “Elektron onlayn-auksionlarni tashkil etish” AJning rasmiy veb-saytlari orqali tadbirkorlarga yetkazadi; auksion savdosi natijasiga koʻra gʻolib boʻlgan ijaraga oluvchi bilan belgilangan tartibda ijara shartnomasini rasmiylashtiradi; ijaraga oluvchi tomonidan ijara haqi belgilangan miqdor, tartib va muddatlarda toʻlanishini monitoring qilib boradi. 16. Tabiiy va sunʼiy suv havzasi (suv omborlari) atrofidagi qishloq xoʻjaligiga moʻljallanmagan yer uchastkalari mazkur suv havzasida ijara shartnomasi asosida faoliyat yuritib kelayotgan tadbirkorlik subyektlarining baliqni sanoat usulida yetishtirish va ovlash boʻyicha faoliyatiga toʻsqinlik qilmagan holda ijaraga beriladi. 17. Elektron onlayn-auksion savdolari natijalari toʻgʻrisidagi elektron bayonnoma ijaraga beruvchi, balansda saqlovchi va auksion gʻolibi oʻrtasida ijara shartnomasi tuzish uchun asos hisoblanadi. 18. Elektron onlayn-auksion savdolari natijalari toʻgʻrisidagi elektron bayonnoma rasmiylashtirilgandan soʻng oʻn ish kunidan kechiktirmay, ijaraga beruvchi, balansda saqlovchi va auksion gʻolibi oʻrtasida bayonnoma asosida ijara shartnomasi tuziladi. 19. Ijara shartnomasini rasmiylashtirish ijaraga beruvchining axborot tizimi orqali elektron shaklda amalga oshiriladi. 20. Ijara shartnomasida quyidagilar koʻrsatiladi: ijaraga berilayotgan suv havzasining (yer uchastkasining) joylashgan joyi, maydoni; ijara muddati; ijara toʻlovining miqdori, uni toʻlash tartibi va muddatlari; ijara toʻlovi miqdorini oʻzgartirish tartibi; suv havzasini (yer uchastkasini) ijaraga oluvchiga topshirish muddati; ijaraga oluvchining shartnoma muddati tugaganda, muddatidan avval bekor qilinganda yoki haqiqiy emas deb topilganda suv havzasini (yer uchastkasini) balansda saqlovchiga qaytarish shartlari; suv havzasining (yer uchastkasining) sanitariya-gigiyenik holatini tiklash shartlari; tomonlarning huquqlari, majburiyatlari va javobgarligi; ijaraga oluvchining baliq resurslarini va suv havzasini saqlash boʻyicha tadbirlarni oʻtkazishi, shuningdek, ovlanadigan baliqning muntazam hisobini yuritish (turlari boʻyicha), suv havzasini har yili baliq chavoqlari bilan baliqlantirib borish, mahsulotni sotish va yetishtirish boʻyicha shartnomalar tuzish, hayvonot olamini muhofaza qilish va undan foydalanishga oid qonunchilik hujjatlariga qatʼiy rioya etish majburiyatlari; ijaraga berilgan suv havzasida baliq zaxiralarini koʻpaytirish, baliq (turlari boʻyicha) chavoqlari bilan baliqlantirib borish ishlari amalga oshirilishini monitoring qilish shartlari; qonunchilik hujjatlarida belgilangan boshqa shartlar. 21. Suv havzasini (yer uchastkasini) ijaraga berish shartnomasi rasmiylashtirilgandan soʻng 5 ish kuni ichida balansda saqlovchi tomonidan qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda davlat roʻyxatidan oʻtkaziladi. Bunda shartnomani davlat roʻyxatidan oʻtkazish xarajatlari balansda saqlovchi tomonidan amalga oshiriladi. 22. Ijara shartnomasi tomonlarning kelishuviga asosan yoki qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda bekor qilinadi va oʻzgartiriladi. 23. Balansda saqlovchi tomonidan suv havzasini rivojlantirish boʻyicha talabgorlarga qoʻyiladigan investitsiya va boshqa majburiyatlar (shartlar) har bir suv havzasining xususiyati, joylashgan joyi va maydonining hajmini inobatga olgan holda quyidagicha belgilanishi mumkin: suv havzasida baliqchilikni rivojlantirish uchun kiritiladigan investitsiyaning eng kam miqdori; suv havzasini baliq (turlari va miqdori boʻyicha) chavoqlari bilan har yili baliqlantirishning eng kam miqdori; baliq ovlashning yillik eng kam va/yoki eng koʻp miqdori; suv havzasiga oʻrnatilishi shart boʻlgan qafas (sadok)larning eng kam va/yoki eng koʻp miqdori. Balansda saqlovchi tomonidan suv havzasini rivojlantirish imkoniyatlariga koʻra qoʻshimcha majburiyatlar belgilanishi mumkin. 24. Ijaraga beruvchi quyidagi huquqlarga ega: ijaraga oluvchining suv havzasidan (yer uchastkasidan) belgilangan yoʻnalishda maqsadli foydalanishi, ijara haqini belgilangan miqdor, tartib va muddatlarda toʻlashini monitoring qilish; shartnomaning amal qilish muddati uzaytirilishida ijaraga oluvchi keyingi muddatga belgilanayotgan ijara haqi toʻlov stavkasidan norozi boʻlgan taqdirda, shartnomaning amal qilish muddatini uzaytirish haqidagi shartnomani (kelishuvni) imzolashni rad etish; ijaraga oluvchi tomonidan suv havzasidan (yer uchastkasidan) foydalanish davrida tabiatni muhofaza qilish va undan foydalanish toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablariga rioya etilishini nazorat qilish uchun tegishli davlat organlari bilan hamkorlik qilish; ijaraga oluvchidan shartnoma munosabatlariga oid maʼlumotlar va axborotlarni soʻrab olish; zarurat tugʻilganda, ijaraga oluvchiga shartnomani muddatidan oldin oʻzaro kelishib bekor qilish yoki uni oʻzgartirish haqida taklif kiritish; ijaraga oluvchi tomonidan balansda saqlovchining suv havzasiga (yer uchastkasiga) nisbatan egalik huquqi buzilmasligini taʼminlash. 25. Ijaraga beruvchi quyidagi majburiyatlarni oʻz zimmasiga oladi: balansda saqlovchining suv havzasini (yer uchastkasini) shartnomada belgilangan muddat va tartibda ijaraga oluvchiga topshirishini, shartnoma muddati tugaganda, muddatidan avval bekor qilinganda, oʻz kuchini yoʻqotganda yoki haqiqiy emas deb topilganda, ijaraga oluvchi suv havzasini (yer uchastkasini) balansda saqlovchiga muddatida qaytarib topshirishini tashkil etish va amalga oshirish; ijaraga oluvchi tomonidan suv havzasiga (yer uchastkasiga) hamda oʻsimlik va hayvonot dunyosiga zarar yetkazilganda, chora koʻrish maqsadida vakolatli davlat organlarini xabardor qilish; ijaraga oluvchidan tranzit hisobraqamiga tushgan ijara toʻlovi mablagʻlarini belgilangan muddat va tartiblarda taqsimlash; ijaraga oluvchining shartnoma amal qilish muddati tugashi munosabati bilan uning amal qilish muddatini uzaytirish haqidagi soʻrovini balansda saqlovchi bilan birgalikda ushbu Nizomning 37-bandi talabiga muvofiq koʻrib chiqish; balansda saqlovchi bilan birgalikda ijaraga oluvchi tomonidan shartnoma shartlari, jumladan, ijara toʻlovi muddatlari buzilganda qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda shartnomani muddatidan oldin bekor qilish, ijaraga oluvchini suv havzasidan (yer uchastkasidan) majburiy chiqarish va qarzdorlikni hamda hisoblangan penya summalarini majburiy undirish choralarini koʻrish. 26. Balansda saqlovchi quyidagi huquqlarga ega: ijaraga oluvchidan ijara shartnomasida koʻrsatilgan muddatlarda va miqdorda ijara toʻlovini amalga oshirishni talab qilish; suv havzasi (yer uchastkasi) holatini ijaraga oluvchining moliyaviy-xoʻjalik faoliyatiga aralashmagan holda koʻzdan kechirish; ijaraga oluvchi bilan kommunal va foydalanish xizmatlarini koʻrsatish boʻyicha bitimlar tuzish hamda unga muvofiq ijaraga oluvchi tomonidan unga koʻrsatilgan kommunal va foydalanish xizmatlari haqini, shu jumladan, amortizatsiya ajratmalari (mavjud boʻlganda) oʻz vaqtida toʻlanishini talab qilish; ijaraga oluvchi tomonidan ijara shartnomasi shartlari lozim darajada bajarilmasdan kelinayotganligi aniqlangan taqdirda, tuzilgan ijara shartnomasini bekor qilish choralarini koʻrish. 27. Balansda saqlovchining majburiyatlari quyidagilardan iborat: ijaraga berishga taklif etilayotgan suv havzasi (yer uchastkasi) boʻyicha ushbu Nizomda koʻrsatilgan maʼlumotlarni ijaraga beruvchiga toʻliq taqdim etish; ijaraga beruvchi ishtirokida suv havzasini (yer uchastkasini) ijaraga oluvchiga shartnoma imzolangan kundan boshlab besh kun ichida topshirish; suv havzasini (yer uchastkasini) ijaraga oluvchiga topshirish-qabul qilish dalolatnomasi imzolanib, tasdiqlangan sanadan ijaraga oluvchini ijara obyektiga hech qanday toʻsiqsiz kirib chiqishiga (foydalanishiga) ruxsat berish; suv havzasida baliq zaxiralarini koʻpaytirish, har yili suv havzalarini baliq (turlari boʻyicha) chavoqlari bilan baliqlantirib borish ishlari amalga oshirilishi, shartnomaviy majburiyatlar bajarilishini monitoring qilish; shartnoma muddati tugaganda, amal qilishi muddatidan oldin bekor qilinganda yoki shartnoma haqiqiy emas deb topilganda oʻn kun muddat ichida ijaraga berilgan suv havzasi (yer uchastkasi) ijaraga oluvchi tomonidan topshirilishini taʼminlash. 28. Tomonlar shartnomada belgilangan majburiyatlar bajarilmagani oqibatida shartnomaning boshqa tomonlariga yetkazgan zararlarni ixtiyoriylik asosida qoplaydi. Oʻzaro kelishuvga erishilmagan taqdirda, zarar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda sud orqali qoplanadi. 29. Balansda saqlovchi doimiy ravishda ijaraga beruvchiga foydalanilmasdan boʻsh turgan suv havzasining (yer uchastkasining) joylashgan joyi, maydoni va boshqa umumiy tavsiflari koʻrsatilgan maʼlumotlarni taqdim etib boradi. Balansda saqlovchining yuqori turuvchi tashkilotlari (agar mavjud boʻlsa) ushbu maʼlumotlar ijaraga beruvchiga taqdim etilishi ustidan idoraviy nazoratni taʼminlaydi. 30. Suv havzasini (yer uchastkasini) belgilangan tartibda ijara shartnomasi tuzilmasdan ijaraga berish holati aniqlanganda, ijaraga beruvchi 10 kun muddatda ushbu yer uchastkasi qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda ijaraga berilishini tashkil etadi. 31. Ijaraga oluvchi quyidagi huquqlarga ega: suv havzasini (yer uchastkasini) muddatida qabul qilib olish va undan hech qanday aralashuv va toʻsiqlarsiz foydalanish; shartnoma tuzishdan, suv havzasini (yer uchastkasini) qabul qilib olishdan, shartnomaning amal qilish muddatini imtiyozli uzaytirishdan voz kechish; shartnomani muddatidan oldin bekor qilish tashabbusi bilan chiqish; shartnoma shartlariga muvofiq suv havzasini (yer uchastkasini) balansda saqlovchidan qabul qilib olish; ushbu Nizomning 37-bandiga muvofiq shartnomaning amal qilish muddatini uzaytirish huquqidan foydalanish; ijaraga olingan suv havzasining maydonida oʻzgarish boʻlganda, shu jumladan, suv havzasining suv hajmi kamaygan yoki koʻpaygan taqdirda, tegishli vakolatli tashkilotlar qayta oʻlchov ishlarini oʻtkazishi va ushbu tashkilotlarning xulosalari (dalolatnomalari) asosida kalendar yil uchun belgilangan ijara haqi va chora-tadbirlar rejasiga oʻzgartirishlar kiritish tashabbusi bilan chiqish. 32. Qayta oʻlchov ishlarini oʻtkazish xarajatlari ijaraga oluvchi hisobidan amalga oshiriladi. 33. Ijaraga oluvchining majburiyatlari quyidagilardan iborat: elektron-onlayn auksion bayonnomasi rasmiylashtirilgan kundan boshlab 10 ish kuni mobaynida ijara shartnomasini elektron raqamli imzosi bilan tasdiqlash; ijara shartnomasida belgilangan majburiyatlar toʻliq bajarilishini taʼminlash; suv havzasidan (yer uchastkasidan) foydalanishda amaldagi sanitariya-gigiyena, texnika va yongin xavfsizligi qoidalariga amal qilgan holda ishni tashkil etish; suv havzasining (yer uchastkasining) ifloslanishiga yoʻl qoʻymaslik, ularda ekologiya muvozanatini saqlash va suv havzasiga landshaft elementi sifatida ziyon yetkazmaslik; suv havzasidan (yer uchastkasidan) faqat belgilangan maqsadlarda foydalanish; suv havzasi (yer uchastkasi) garovga qoʻyilmasligini va ulardan boshqacha tarzda uchinchi shaxslar tomonidan foydalanilmasligini taʼminlash; shartnomada belgilangan tartib va muddatlarda ijara toʻlovini bevosita ijaraga beruvchining tranzit hisobvaragʻiga 100 foiz oldindan toʻlash tartibida amalga oshirish; shartnomani muddatidan oldin bekor qilish istagi haqida kamida 10 kun oldin ijaraga beruvchi va balansda saqlovchini yozma ravishda ogohlantirish; ijara muddati tugagach, uzogʻi bilan 10 kun ichida suv havzasini (yer uchastkasini) balansda saqlovchiga qaytarib topshirish; Oʻzbekiston Respublikasi “Suv va suvdan foydalanish toʻgʻrisida”gi Qonunining 25, 26, 35, 351, 60, 61, 62, 63 va 64-moddalari talablariga, shuningdek, “Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar toʻgʻrisida”gi Qonunining 41-moddasida belgilangan rejimga qatʼiy rioya etish; hayvonot hamda oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasida belgilangan qoidalar, normalar va normativlarga rioya etish; hayvonot hamda oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish toʻgʻrisidagi qonunchilik talablari buzilgan holda yetkazilgan zararning oʻrnini toʻliq hajmda qoplash; suv havzasida baliq resurslarini qayta tiklashga doir tadbirlarni amalga oshirib borish; suv havzalarida baliq resurslarini ovlash va baliq chavoqlari bilan baliqlantirish boʻyicha maʼlumotlarni har chorak yakuni boʻyicha keyingi oyning 5-kuniga qadar umumlashtirib, balansda saqlovchiga taqdim etish; bank hisob rekvizitlari, pochta (yashash) manzili, telefon raqamlari va faoliyati turlari oʻzgarganda, bu haqda darhol ijaraga beruvchini xabardor qilish; shartnoma muddati tugaganda, bekor qilinganda, oʻz kuchini yoʻqotgan yoki haqiqiy emas deb topilganda, 10 kun muddat ichida suv havzasini (yer uchastkasini) balansda saqlovchiga topshirish; har yili 15-yanvarga qadar oʻtgan yilda bir gektar suv havzasidan ovlangan (sotilgan) baliqning (turlari boʻyicha) oʻrtacha miqdori va baliq ovlash xoʻjaligi tomonidan oʻtgan yilda bir gektar suv havzasini oʻrtacha baliq (turlari boʻyicha) chavoqlari bilan baliqlantirish miqdori toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni balansda saqlovchiga taqdim etish. 34. Ijaraga berilgan suv havzasi uchun bir yillik ijara haqi toʻlovining boshlangʻich narxi balansda saqlovchi tomonidan ushbu Nizomda belgilangan tartibda hisoblanadi. 35. Baliqni sanoat usulida yetishtirish va ovlash uchun ijaraga beriladigan suv havzasi uchun bir yillik ijara haqi toʻlovining boshlangʻich narxi quyidagi formula boʻyicha belgilanadi: Ih — ijara haqi; H1 — bir gektarning oʻrtacha baliq mahsuldorligi (10 kg belgilangan oʻzgarmas koeffitsiyent); Ms — suv havzasining suvli maydoni, ga; Bs — mazkur Nizomga 2-ilovaga muvofiq amaldagi bazaviy hisoblash miqdorining foiz stavkasi, soʻmda; 100 — oʻzgarmas koeffitsiyent. Bunda suv havzasini ijaraga berishda hisoblanadigan ijara haqining eng kam miqdori bazaviy hisoblash miqdorining 10 baravaridan kam boʻlmasligi kerak. Ijara muddatining ikkinchi kalendar yilidan boshlab har bir kalendar yil uchun ijara haqi toʻlovining miqdori suv havzasining bir gektari uchun oʻrtacha baliq mahsuldorligidan kelib chiqqan holda quyidagicha belgilanadi: Oʻrtacha baliq mahsuldorligi, ga/kg Bir kalendar yil uchun ijara haqi toʻlovining miqdori 10 gacha Auksion natijasi boʻyicha belgilangan ijara toʻlovi miqdori oʻzgartirilmaydi 10,1-30 gacha Auksion natijasi boʻyicha belgilangan ijara toʻlovi miqdorining 90 foizi 30,1-70 gacha Auksion natijasi boʻyicha belgilangan ijara toʻlovi miqdorining 80 foizi 70 dan yuqori Auksion natijasi boʻyicha belgilangan ijara toʻlovi miqdorining 70 foizi Bunda ijaraga berilgan suv havzasi boʻyicha ijara haqi miqdorini hisoblash uchun ijaraga oluvchi tomonidan 15-yanvarga qadar quyidagi maʼlumotlar taqdim etiladi: a) oʻtgan yilda bir gektar tabiiy suv havzasidan ovlangan (sotilgan) baliqning (turlari boʻyicha) miqdori. b) ijaraga oluvchi tomonidan oʻtgan yilda bir gektar suv havzasini baliq (turlari boʻyicha) chavoqlari bilan baliqlantirish miqdori. Joriy kalendar yilining 15-fevraliga qadar ushbu kalendar yil uchun ijara haqi toʻlovining miqdori balansda saqlovchi tomonidan aniqlanadi va ijara shartnomasiga qoʻshimcha shartnoma (kelishuv) tuzish orqali ijara haqi toʻlovining miqdori, baliqlantirish va baliq ovlash rejalariga oʻzgartirish kiritiladi. 36. Ijaraga beriladigan yer uchastkasi uchun bir yillik ijara haqi toʻlovining boshlangʻich narxi quyidagi formula boʻyicha belgilanadi: Ts — bir yilga bir kv. metr uchun ijara toʻlovining tayanch stavkasi; Es — bir yilga bir kv. metr uchun eng kam stavka; Kz — hududiy zonalar koeffitsiyenti; Kh — tutashib ketgan hududdan foydalanish koeffitsiyenti; Ko — tijorat maqsadlarida foydalanishda qulaylik koeffitsiyenti (asosiy avtotransport yoʻllari boʻylab joylashish, ikkinchi darajali avtotransport yoʻllariga chiqishda joylashish va boshqalar). Bunda: ijara toʻlovining eng kam stavkalari Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlari tomonidan qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda davlat koʻchmas mulki ijarasi toʻlovining eng kam stavkalari bilan birgalikda har yili 31-dekabrgacha tasdiqlanadi; amal qilish muddati kelgusi yil davriga oʻtadigan yoki uzaytiriladigan ijara shartnomasi boʻyicha kelgusi yil davri uchun ijara toʻlovining miqdori qoʻshimcha shartnoma (kelishuv) bilan kelgusi yilga tasdiqlangan ijara toʻlovining eng kam stavkalariga mutanosib tarzda oʻzgartirilib, quyidagi tartibda hisoblanadi: Ts2 — kelgusi bir yilga bir kv. metr uchun ijara toʻlovining tayanch stavkasi; Es1 — avvalgi yilga bir kv. metr uchun eng kam stavka; Es2 — kelgusi yilga bir kv. metr uchun eng kam stavka; As — auksion natijalari boʻyicha belgilangan yillik ijara toʻlovi; Im — shartnoma boʻyicha ijaraga olingan maydon. 37. Ijara shartnomasining muddatini kelgusi davr uchun uzaytirishga ijaraga oluvchi ijara shartnomasi boʻyicha oʻz majburiyatlarini lozim darajada bajarganda va ijara toʻlovidan qarzdorligi mavjud boʻlmagan holatda yoʻl qoʻyiladi. 38. Ijara haqi ijaraga oluvchi tomonidan ijara toʻlovining oxirgi belgilangan miqdori va ijaraning qolgan muddatidan kelib chiqqan holda hisoblangan davrlar (har chorakda, har oyda va shu kabi) boʻyicha teng miqdordagi toʻlovlar bilan hisoblanadi. Ijara haqi toʻlovi shartnomada koʻrsatilgan muddatlarda navbatdagi davr (chorak, oy va shu kabilar) uchun 100 foiz oldindan toʻlash shaklida amalga oshiriladi. 39. Suv havzasini (yer uchastkasini) ijaraga berishdan ijaraga beruvchining belgilangan tranzit hisobvaragʻiga tushgan mablagʻlar elektron savdo platformasida savdolarni tashkil etish xarajatlarini chegirgan holda quyidagicha taqsimlanadi: “Oʻzbekbaliqsanoat” uyushmasiga tanho foydalanishga berilgan tabiiy suv havzalarini ijaraga berishdan tushgan mablagʻlarning 50 foizi Ekologiya jamgʻarmasiga, 40 foizi Baliqchilikni rivojlantirish jamgʻarmasiga, 10 foizi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi huzuridagi Davlat mulki obyektlaridan samarali foydalanish markaziga; “Oʻzbekbaliqsanoat” uyushmasiga tanho foydalanishga berilgan sunʼiy suv havzalarini (suv omborlarini) ijaraga berishdan tushgan mablagʻlarning 90 foizi Baliqchilikni rivojlantirish jamgʻarmasiga, 10 foizi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi huzuridagi Davlat mulki obyektlaridan samarali foydalanish markaziga; baliqni sanoat usulida yetishtirish va ovlash maqsadlaridan boshqa maqsadlarda tabiiy suv havzalarini ijaraga berishdan tushgan mablagʻlarning 90 foizi Ekologiya jamgʻarmasiga, 10 foizi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi huzuridagi Davlat mulki obyektlaridan samarali foydalanish markaziga yoʻnaltiriladi. 40. Ijaraga oluvchining ijara asosida foydalanishdagi suv havzasini (yer uchastkasini) yoki uning bir qismini oʻzga shaxslarga foydalanishga berishi, garovga qoʻyishi yoki boshqacha tarzda (vaqtincha) uchinchi shaxsga oʻtkazishi taqiqlanadi. 41. Suv havzasida baliq resurslarini qayta tiklashga doir tadbirlar ijaraga beriladigan suv havzasida baliq resurslarini qayta tiklash hamda unda baliq zaxiralarini koʻpaytirish maqsadida oʻtkaziladi. Suv havzasida baliq resurslarini qayta tiklashga doir tadbirlar quyidagilardan iborat: suv havzasini baliq chavoqlari bilan har yili baliqlantirish ishlarini amalga oshirish; ovlanadigan baliqlar zaxirasini aniqlash boʻyicha yangi texnologiyalarni ishlab chiqish va ilmiy-tadqiqot ishlarini tashkil etish; suv havzasida baliqlarni qafas usulida yetishtirish texnologiyalarini tatbiq qilish ishlarini amalga oshirish; suv havzasida baliq zaxiralarini koʻpaytirish maqsadida baliq chavoqlari yetishtirish, inkubatsiya sexlari, baliq parvarishxonalari, baliq oziqasini ishlab chiqarish korxonalari, qayta ishlash sexlarini, baliq va baliq mahsulotlarini saqlash uchun sovitish uskunalarini barpo etish. 42. Suv havzalarini baliqlantirish meʼyori bir yilga suv havzasining bir gektariga kamida 50 dona baliq chavoqlari — bir yozgi yoki bir yillik baliqlar hisobida belgilanadi. Suv havzalarida baliqlarni koʻpaytirish tadbirlari Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi hamda suv xoʻjaligi boshqarmalari xodimlari va ijaraga oluvchilarning vakillari ishtirokida oʻtkaziladi va bu haqda tegishli dalolatnoma tuziladi. 43. Ijara shartnomasiga muvofiq balansda saqlovchi ijaraga beruvchi orqali suv havzasini (yer uchastkasini) shartnoma shartlariga muvofiq ijaraga oluvchiga belgilangan muddat va tartibda topshirishi, ijaraga oluvchi esa ijara muddati tugagan yoki ijara shartnomasi muddatidan oldin bekor qilingan yoxud sud qarori bilan haqiqiy emas deb topilganda, balansda saqlovchiga 10 kun muddat ichida qaytarib topshirishi shart. 44. Suv havzasini (yer uchastkasini) topshirish — qabul qilish va qaytarish — qabul qilish ijaraga beruvchi, ijaraga oluvchi va balansda saqlovchilarning vakolatli vakillari ishtirokida uch tomonlama tuzilgan dalolatnoma asosida amalga oshiriladi. Dalolatnomada quyidagilar koʻrsatiladi: dalolatnoma tuzilgan joy va sana; ijara shartnomasining rekvizitlari (tuzilgan sanasi, tartib raqami); suv havzasi (yer uchastkasi) joylashgan joyi (manzili) va maydoni. Topshirish — qabul, qaytarish — qabul qilish dalolatnomalari tomonlarning vakolatli vakillari tomonidan imzolanadi va muhr (mavjud boʻlsa) bilan tasdiqlanadi. 45. Ijara mulki balansda saqlovchiga qaytarilayotganda, unda kamchiliklar aniqlangan taqdirda, qaytarish — qabul qilish dalolatnomasi ijaraga oluvchi tomonidan suv havzasini (yer uchastkasini) shartnomada belgilangan muddatlarda ijara shartnomasi shartlariga muvofiq holatga keltirganidan yoki yetkazilgan zarar toʻliq qoplaganidan soʻng tuziladi. Bunda ijaraga oluvchi bilan tuzilgan ijara shartnomasi amalda boʻladi va ijaraga olingan mulkdagi kamchiliklar bartaraf etilib, suv havzasi (yer uchastkasi) balansda saqlovchi tomonidan qabul qilib olinguniga qadar ijara haqi hisoblab boriladi. 46. Ijaraga beruvchi ijara shartnomasi qonunchilik hujjatlariga muvofiq boʻlishini taʼminlashga masʼul hisoblanadi. 47. Mazkur Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar. 48. Suv havzasi (yer uchastkasi) ijaraga berilishida yuzaga kelgan nizolar qonunchilik hujjatlarida va ijara shartnomasida belgilangan tartibda koʻrib chiqiladi. Bosqichlar Subyektlar Tadbirlar Muddatlar 1-bosqich Ijaraga beruvchi (Davlat mulki obyektlaridan samarali foydalanish markazi) Balansda saqlovchining arizasiga asosan ijaraga beriladigan suv havzalarini aniqlaydi. Doimiy 2-bosqich Tadbirkorlik subyekti Ijaraga beruvchiga: suv havzasining tavsifi va joylashgan joyini; suv havzasining balansda saqlovchisini (bunday maʼlumotlar mavjud boʻlgan taqdirda) koʻrsatgan holda oʻz taklifini taqdim etadi. Oʻz xohishiga koʻra 3-bosqich Ijaraga beruvchi (Davlat mulki obyektlaridan samarali foydalanish markazi) Tadbirkorlik subyektining taklifi asosida suv havzasining balansda saqlovchisiga suv havzasini ijaraga berish boʻyicha munosabat bildirish yuzasidan soʻrovnoma yuboradi. 2 kun muddatda 4-bosqich Balansda saqlovchi Soʻrovnoma tushganidan soʻng Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi “Xavfsiz daryo boshqarmasi” davlat muassasasining suv havzasining ijaraga berilishi yuzasidan tegishli xulosasi olinishini taʼminlaydi. 2 kun muddatda 5-bosqich Balansda saqlovchi Ijaraga beruvchi (Davlat mulki obyektlaridan samarali foydalanish markazi) Suv havzasini ijaraga berishni rad etishga asoslar boʻlmasa, suv havzasini ijaraga berish uchun ijaraga beruvchiga quyidagi maʼlumotlarni koʻrsatib, ariza taqdim etadi: ijaraga berilayotgan suv havzasining nomi, tavsifi, joylashgan joyi (manzili); suv havzasining umumiy maydoni, chegaralari koʻrsatilgan chizmasi va fotosurati; ijaraga beriladigan suv havzasi boʻyicha ushbu Nizomning 35 va 36-bandlarida keltirilgan formula asosida hisoblangan yillik ijara haqi miqdori; Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi “Xavfsiz daryo boshqarmasi” davlat muassasasining suv havzasi ijaraga berilishi maqsadga muvofiqligi toʻgʻrisidagi xulosasi; suv havzasidan foydalanish maqsadi va qoʻshimcha shartlari. 5 kun muddatda 6-bosqich Ijaraga beruvchi (Davlat mulki obyektlaridan samarali foydalanish markazi) Tadbirkorlik subyektining taklifini koʻrib chiqish natijasi boʻyicha va qabul qilingan qaror haqida tadbirkorlik subyektiga xabar yuboradi. Taklif olingan paytdan boshlab bir hafta muddatda 7-bosqich Ijaraga beruvchi (Davlat mulki obyektlaridan samarali foydalanish markazi) Balansda saqlovchining arizasiga asosan ijaraga beriladigan suv havzasini elektron savdo platformasiga joylashtiradi. 2 ish kuni ichida 8-bosqich Ijaraga beruvchi (Davlat mulki obyektlaridan samarali foydalanish markazi) Tadbirkorlik subyekti Auksion savdosi natijasiga koʻra gʻolib boʻlgan ijaraga oluvchi bilan elektron ijara shartnomasini imzolaydi. Elektron onlayn-auksion savdolari natijalari toʻgʻrisidagi elektron bayonnoma imzolangandan soʻng 10 ish kuni ichida 9-bosqich Balansda saqlovchi Ijaraga beruvchi (Davlat mulki obyektlaridan samarali foydalanish markazi) Tadbirkorlik subyekti Ijara shartnomasi imzolangandan soʻng suv havzasi ijaraga oluvchiga topshirish va qabul qilish dalolatnomasi asosida topshiriladi va ijaraga oluvchi tomonidan qabul qilib olinadi. Ijara shartnomasi imzolangandan soʻng 5 kun ichida Mahsuldorlik, ga/kg Bazaviy hisoblash miqdori, foiz Ijara haqini hisoblash formulasi 10 gacha 100,0 (10 x 1 x 100 % BHM/100) 10,1-30 gacha 90,0 (10 x 1 x 90 % BHM/100) 30,1-50 gacha 80,0 (10 x 1 x 80 % BHM/100) 50,1-70 gacha 70,0 (10 x 1 x 70 % BHM/100) 70,1-80 gacha 60,0 (10 x 1 x 60 % BHM/100) 80.1-90 gacha 50,0 (10 x 1 x 50 % BHM/100) 90,1-100 gacha 40,0 (10 x 1 x 40 % BHM/100) 100,1 dan yuqori 30,0 (10 x 1 x 30 % BHM/100) 1. Vazirlar Mahkamasining “Tabiiy suv havza uchastkalarini baliq ovlash xoʻjaliklariga ijaraga berish va Baliqchilikni rivojlantirish jamgʻarmasini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2017-yil 7-avgustdagi 593-son qarorining 1-bandi ikkinchi xatboshisi va unga 1-ilova. 2. Vazirlar Mahkamasining “Baliq ovlash xoʻjaliklariga tabiiy suv havzalari uchastkalarini ajratish, baliqni sanoat yoʻli bilan ovlash, baliq ovlash xoʻjaliklarining tabiiy suv havzalaridan foydalanganligi uchun ijara toʻlovini hisoblash va undirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga oʻzgartirishlar kiritish haqida” 2019-yil 15-maydagi 403-son qarori. 3. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida (Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Mehnatga haq toʻlash, pensiyalar va boshqa toʻlovlar miqdorlarini aniqlash tartibini takomillashtirish toʻgʻrisida” 2019-yil 21-maydagi PF-5723-son Farmoni)” 2019-yil 28-dekabrdagi 1046-son qaroriga ilovaning 173-bandi.