YuRIDIK ShAXSLAR TOMONIDAN ISTEʼMOL QILINGAN ELEKTR ENERGIYASI UChUN TOʻLOV MUDDATI OʻTGAN DEBITOR QARZLARNI MAJBURIY TARTIBDA UNDIRISh TOʻGʻRISIDAGI YOʻRIQNOMANI TASDIQLASh HAQIDA
(resolution, 2017-09-11)

Oʻzbekiston Respublikasining “Davlat soliq xizmati toʻgʻrisida”gi Qonuni va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2004-yil 1-noyabrdagi 511-sonli qaroriga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi, Oliy xoʻjalik sudi va Adliya vazirligi qaror qiladilar: 1. Yuridik shaxslar tomonidan isteʼmol qilingan elektr energiyasi uchun toʻlov muddati oʻtgan debitor qarzlarni majburiy tartibda undirish toʻgʻrisidagi Yoʻriqnoma ilovaga asosan tasdiqlansin. 2. Ushbu qaror Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtgandan oʻn kundan soʻng kuchga kiritilsin. 1. Mazkur Yoʻriqnoma Vazirlar Mahkamasining 2004-yil 1-noyabrdagi “Elektr energiyasidan foydalanganlik uchun hisob-kitob qilish mexanizmini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi 511-sonli qaroriga asosan ishlab chiqilgan boʻlib, unda isteʼmol qilingan elektr energiyasi uchun yuridik shaxslardan (keyingi matnlarda — “isteʼmolchi” deb ataladi) toʻlov muddati oʻtgan debitor qarz summalarini majburiy undirish boʻyicha vakolatli idoralarning arizalari asosida xoʻjalik sudlari tomonidan berilgan ijro hujjatlarini bajarilishini taʼminlashda soliq idoralari, “Oʻzbekenergo” davlat aksiyadorlik kompaniyasi va Adliya vazirligi huzuridagi sud qarorlarini ijro etish, sudlar faoliyatini moddiy-texnika jihatidan va moliyaviy taʼminlash departamenti (keyingi matnlarda — “Departament” deb ataladi) oʻrtasidagi faoliyatni tartibga soladi. 2. Yuridik shaxslar roʻyxatga olingan joydagi davlat soliq idoralari elektr energiya bilan taʼminlovchi tashkilotlar tomonidan taqdim etiladigan reyestr asosida, isteʼmol qilingan va toʻlov muddati oʻtgan debitor qarzlarni isteʼmolchilarning mol-mulki hisobidan undirish ishlarini Oʻzbekiston Respublikasi Xoʻjalik protsessual kodeksining (keyingi matnlarda — “XPK” deb yuritiladi) 102—111-moddalarida belgilangan tartibda amalga oshiradi. 3. Elektr energiya bilan taʼminlovchi tashkilot tomonidan taqdim etilgan reyestrda keltirilgan isteʼmolchilar roʻyxatini olgan soliq idorasi uch ish kuni davomida undiruvni ularning mol-mulkiga qaratish toʻgʻrisida xoʻjalik sudiga ariza bilan murojaat qiladi (ariza namunasi 1-ilovada keltirilgan). Bunda, qarzdorlikni mol-mulkka qaratish toʻgʻrisidagi arizaning bir nusxasi soliq idorasi tomonidan isteʼmolchiga topshirilgan boʻlishi lozim. 4. Ariza soliq idorasi boshligʻi yoki uning oʻrinbosari tomonidan imzolanib, unga quyidagi hujjatlar ilova qilinadi: a) arizaning bir nusxasi isteʼmolchiga topshirilganligini tasdiqlovchi hujjat; b) isteʼmolchi bilan elektr bilan taʼminlovchi korxona oʻrtasida tuzilgan hamda ularning mansabdor shaxslari (rahbarlik funksiyalarini bajaruvchi vakolatli shaxslar hamda buxgalteriya hisobi va moliyaviy boshqaruv funksiyalarini bajaruvchi shaxslar) tomonidan tasdiqlangan oʻzaro hisob-kitoblar toʻgʻrisidagi taqqoslash dalolatnomasi; v) toʻlov muddati oʻtgan debitor qarzni undirish boʻyicha xizmat koʻrsatuvchi bankka taqdim etilgan va bank tomonidan qabul qilinganligi hamda qarzdorning hisob varaqasida pul mablagʻi yoʻqligi haqida belgi qoʻyilgan toʻlov topshiriqnomasining nusxasi; g) elektr energiyasi yetkazib berish hamda oʻzaro hisob-kitoblar toʻgʻrisida energiya bilan taʼminlovchi tashkilot va isteʼmolchi oʻrtasida tuzilgan shartnoma nusxasi. 5. Xoʻjalik sudi soliq idorasi tomonidan taqdim etilgan arizani qonunda belgilangan tartib va muddatlarda undiruvni qarzdorning mol-mulkiga qaratish toʻgʻrisida sud buyrugʻi berish masalasini koʻrib chiqadi. Mazkur toifadagi arizalarning koʻrib chiqilishi yuzasidan 2-ilovaga muvofiq har chorakda keyingi chorak birinchi oyining 10-sanasiga qadar “Oʻzbekenergo” DAKning viloyat hududiy boʻlimi boshligʻi, viloyat davlat soliq boshqarmasining boshligʻi va viloyat xoʻjalik sudining raisi tomonidan uch tomonlama taqqoslash ishlari amalga oshiriladi. Amalga oshirilgan ishlarning natijalari boʻyicha har chorakda keyingi chorak birinchi oyining 10-sanasiga qadar “Oʻzbekenergo” DAKga, Davlat soliq qoʻmitasiga va Oliy xoʻjalik sudiga hisobot taqdim etib boriladi. 6. Xoʻjalik sudi toʻlov muddati oʻtgan debitor qarzlarni isteʼmolchi – yuridik shaxslarning mol-mulki hisobidan undirib olish toʻgʻrisidagi sud buyruqlarini bevosita qarzdor korxona joylashgan joydagi tegishli viloyat (shahar) davlat soliq boshqarmalariga yuboradi. Viloyat (shahar) davlat soliq boshqarmalari tomonidan ushbu sud buyruqlarini ertasidan kechiktirmay tuman (shahar) davlat soliq inspeksiyalariga yuboriladi. Bunda, majburiy ijroga taqdim qilinadigan ijro hujjatlari “Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 8-moddasi talablari asosida quyidagi tartibda rasmiylashtirilishi lozim: a) ijro hujjatini bergan sudning nomi; b) ijro hujjati berilgan ish va uning tartib raqami; v) ijro etilishi shart boʻlgan sud hujjati qabul qilingan sana; g) undiruvchi va qarzdorning nomi, ularning manzillari; d) sud hujjatining qaror qismi; e) sud hujjati qonuniy kuchga kirgan sana; j) ijro hujjati berilgan sana va uni ijroga topshirish muddati. 7. Tuman (shahar) davlat soliq inspeksiyasi viloyat davlat soliq boshqarmasidan ijro hujjatini qabul qilib olgandan keyin uni maxsus kitobda roʻyxatdan oʻtkazib, ikki ish kunidan kechiktirmasdan majburiy tartibda ijrosini taʼminlash uchun tegishli tuman (shahar) sud ijrochilari boʻlimiga kuzatuv xati bilan topshiradi. Kuzatuv xatida qarzdor korxonaning joylashgan manzili, xizmat koʻrsatuvchi bank nomi, bankdagi depozit hisob raqami, identifikatsion raqami, mazkur ijro hujjati boʻyicha qarzdor korxona tomonidan toʻlab berilgan summa va undirilmay qolgan qarz miqdori, shuningdek, “Oʻzbekenergo” DAK tegishli korxonasining bankda ochilgan maxsus tranzit hisob raqami koʻrsatilgan boʻlishi lozim. 8. Tuman (shahar) sud ijrochilari boʻlimi ijro hujjatlarining “Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish toʻgʻrisida”gi Qonunning 8, 27-moddalari talablari asosida rasmiylashtirilganligini hamda belgilangan tartibdagi kuzatuv xati asosida taqdim etilayotganligini tekshirib qabul qilib oladi va ularning ijrosini ushbu Qonun talablari asosida amalga oshiradi. Agar ijro hujjati tegishli tartibda rasmiylashtirilmagan boʻlsa, sud ijrochisi “Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish toʻgʻrisida”gi Qonunning 24-moddasida belgilangan tartibda tegishli qaror chiqarib, ijro hujjatini uni taqdim qilgan soliq idorasiga uch kunlik muddat ichida qaytarib yuboradi. Soliq idorasi 3 ish kuni ichida ijro hujjatlarini rasmiylashtirilishida yoʻl qoʻygan kamchiliklarni bartaraf etib, uni belgilangan talablar asosida qayta rasmiylashtirgan holda sud ijrochisiga topshiradi. Ijro hujjatining yoʻl qoʻyilgan nuqsonlarni bartaraf qilish uchun qaytarib yuborilishi bunday nuqsonlar bartaraf qilinganidan keyin ijro hujjatini sud ijrochisiga ikkinchi marotaba umumiy tartibda taqdim etish uchun toʻsqinlik qilmaydi. Ijro hujjati ushbu Yoʻriqnomaning 7-bandi ikkinchi xatboshida koʻrsatilgan kuzatuv xati bilan taqdim etilmasa, qabul qilinmaydi. 9. Xoʻjalik sudi tomonidan berilgan ijro hujjatidagi talablar noaniq boʻlsa, sud ijrochisi ushbu ijro hujjatini tushuntirib berishni soʻrab ijro hujjatini bergan xoʻjalik sudiga ariza bilan murojaat qiladi. Xoʻjalik sudi tomonidan ushbu murojaat “Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish toʻgʻrisida”gi Qonunning 31-moddasida belgilangan 10 kunlik muddatda koʻrib chiqiladi va natijalari yuzasidan tegishli sud ijrochilari boʻlimiga yozma ravishda tushuntirish beriladi. 10. Ijro hujjati yuzasidan olib borilayotgan majburiy ijro harakatlari xoʻjalik sudlari tomonidan toʻxtatilgan yoki kechiktirilgan taqdirda, tegishli sud ijrochilari boʻlimi va soliq idoralariga bu haqda kuzatuv xati bilan birga xoʻjalik sudining majburiy ijro harakatlarini toʻxtatish yoki kechiktirish toʻgʻrisidagi ajrimi ham taqdim etiladi. 11. Xoʻjalik sudlarining qarorlariga asosan berilgan ijro hujjatlarining ijrosini taʼminlashda bank yoki boshqa kredit tashkiloti tomonidan qonunbuzilish holatlariga yoʻl qoʻyilganligi sud ijrochisi tomonidan aniqlanganda, bu haqda sud ijrochisi tegishli dalolatnoma tuzadi va “Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish toʻgʻrisida”gi Qonunning 81-moddasi hamda XPKning 218-moddasida belgilangan javobgarlik masalasini hal etish uchun mazkur dalolatnomani ilova qilgan holda tegishli ariza bilan oʻzi joylashgan joydagi xoʻjalik sudiga murojaat qiladi. Ushbu ariza xoʻjalik sudi tomonidan XPKning 125-moddasida belgilangan muddatda va tartibda hal etilib, qabul qilingan sud hujjati besh kunlik muddatda tegishli sud ijrochilari boʻlimiga yuboriladi. 12. Xoʻjalik sudlarining ushbu toifadagi ijro hujjatlarini majburiy tartibda ijro etish jarayonida sodir etilgan Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 232-233-moddalarida koʻrsatilgan qonunbuzilish holatlari boʻyicha sud ijrochisi jinoiy javobgarlik masalasini hal etish uchun oʻzi joylashgan joydagi jinoyat ishlari boʻyicha tuman (shahar) sudiga toʻplangan hujjatlarni ilova qilgan holda ariza bilan murojaat qiladi. Tuman (shahar) sud ijrochilari boʻlimlari va davlat soliq inspeksiyalari oʻrtasida xoʻjalik sudlarining ushbu toifadagi ijro hujjatlarining harakati yuzasidan har oyda keyingi oyning 5-sanasiga qadar 3-ilovadagi shakl boʻyicha tezkor maʼlumotlar almashinib boriladi. Viloyat (shahar) davlat soliq boshqarmalari va Departamentning hududiy boshqarmalari oʻrtasida ushbu toifadagi ijro hujjatlarining harakati yuzasidan har chorak yakunlari boʻyicha tuman(shahar)lardan olingan maʼlumotlar asosida taqqoslash ishlari amalga oshirilib, natijalari boʻyicha Davlat soliq qoʻmitasi va Departamentga mazkur Yoʻriqnomaning 4-ilovadagi shaklga muvofiq keyingi chorak birinchi oyining 10-sanasiga qadar hisobot taqdim etib boriladi. 13. Ijro hujjatida koʻrsatilgan qarz summasini undirish uchun sud ijrochisi tomonidan qarzdorning undiruv qaratilishi mumkin boʻlgan mol-mulki yoki daromadlarini qidirish yuzasidan qonunda yoʻl qoʻyiladigan doirada koʻrilgan choralar natijasiz boʻlsa, ijro hujjati “Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish toʻgʻrisida”gi Qonunning tegishli moddasiga asosan belgilangan tartibda qaror chiqarilib, uni taqdim qilgan soliq idorasiga qaytaradi. Soliq idoralari ushbu tartibda qaytarilgan ijro hujjatlarini kelib tushgan kundan boshlab 3 ish kuni ichida qarzdor korxona yoki tashkilotni “bankrot” deb eʼtirof etish toʻgʻrisida xoʻjalik sudiga, agar qarzdor fermer xoʻjaligi boʻlsa “Fermer xoʻjaligi toʻgʻrisida”gi Qonunning 35-moddasiga asosan, yoki xususiy korxona boʻlsa “Xususiy korxona toʻgʻrisida”gi Qonunning 3-moddasiga asosan fuqarolik ishlari boʻyicha sudga belgilangan tartibda murojaat qilish uchun tegishli energiya bilan taʼminlovchi tashkilotga yuboradi. Mazkur tartibda qaytarilgan ijro hujjatlari yuzasidan davlat soliq idoralari va energiya bilan taʼminlovchi tashkilotlar oʻrtasida 5-ilovaga muvofiq har oyda keyingi oyning 5-sanasiga qadar viloyat davlat soliq boshqarmasi boshligʻi hamda “Oʻzbekenergo” DAKning hududiy boʻlimi boshligʻi tomonidan taqqoslash ishlari amalga oshiriladi. Amalga oshirilgan ishlar yuzasidan har oyda keyingi oyning 5-sanasiga qadar Davlat soliq qoʻmitasiga va “Oʻzbekenergo” DAKga hisobot taqdim etib boriladi. 14. Sud ijrochilari tomonidan qarzdor korxona va tashkilotlarning mol-mulki hisobidan undirilgan pul mablagʻlari ijro harakatlarini amalga oshirish xarajatlari qoplangandan keyin soliq idoralari tomonidan taqdim etilgan kuzatuv xatida koʻrsatilgan “Oʻzbekenergo” DAK tegishli korxonasining maxsus tranzit hisob-raqamiga oʻtkaziladi. 15. Soliq idorasi tomonidan majburiy tartibda ijro etish uchun sud ijrochilari boʻlimiga taqdim etilgan ushbu toifadagi ijro hujjatida koʻrsatilgan summa toʻliq undirilgandan soʻng, “Oʻzbekenergo” DAKning tegishli korxonasi oʻzi tomonidan qoʻyilgan toʻlov topshiriqnomalarini ijrosiz qaytarib oladi va bu haqda ijro hujjatining majburiy ijrosini amalga oshirgan sud ijrochilari boʻlimi hamda tegishli soliq idorasiga yozma maʼlumot beradi. 16. Ushbu Yoʻriqnoma “Oʻzbekenergo” davlat-aksiyadorlik kompaniyasi bilan kelishilgan.