Respublika hududlarini toifalarga ajratish va tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlashning tabaqalashtirilgan tizimini joriy etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(decree, 2026-01-01)

Hududlar oʻrtasidagi iqtisodiy tengsizlikni qisqartirish, tuman va shaharlarni ularning sharoiti, salohiyati va imkoniyatlaridan kelib chiqib rivojlantirish boʻyicha yangicha yondashuvlarni joriy etish, shuningdek, tadbirkorlik muhitini yanada yaxshilash, davlat koʻmagini berish tartibini takomillashtirish va uning samaradorligini oshirish maqsadida: 1. Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Statistika agentligi hamda Savdo-sanoat palatasining 2023-yil 1-yanvardan boshlab: 1-ilovaga muvofiq respublika tuman va shaharlarini 5 ta toifaga ajratish; tuman va shahar toifasidan kelib chiqib, tadbirkorlik subyektlariga soliq imtiyozlari, subsidiyalar va ularni qoʻllab-quvvatlashning boshqa choralarini qoʻllash tartibini joriy etish toʻgʻrisidagi takliflariga rozilik berilsin. 2. Respublikaning 5-toifadagi tumanlarida roʻyxatdan oʻtgan va shu hududlarda faoliyat yuritadigan tadbirkorlik subyektlari (yirik soliq toʻlovchilar, doimiy muassasa, budjet tashkiloti va davlat korxonasi, ustav jamgʻarmasi (kapitali)da davlat ulushi 50 foiz va undan koʻproq miqdorda boʻlgan yuridik shaxslar bundan mustasno) 2026-yil 1-yanvardan 2028-yil 1-yanvarga qadar: a) foyda soligʻi, aylanmadan olinadigan soliq va ijtimoiy soliqni 1 foiz; b) yuridik shaxslarning mol-mulkiga solinadigan soliq va yuridik shaxslardan olinadigan yer soligʻini mazkur soliqlar boʻyicha hisoblangan summaning 50 foizi miqdoridagi soliq stavkalari boʻyicha toʻlaydi. 3. Belgilansinki, 2024-yil 1-martdan boshlab “Tadbirkorlikni rivojlantirish kompaniyasi” aksiyadorlik jamiyati tomonidan umumiy belgilangan shartlar va qoidalar doirasida 4 va 5-toifadagi tumanlarda roʻyxatdan oʻtgan va shu hududlarda faoliyat yuritadigan kichik tadbirkorlik subyektlariga tijorat banklarining Markaziy bank asosiy stavkasidan 4 foizlik punkt yuqori va asosiy stavkaning 1,75 baravaridan oshmagan stavkada milliy valyutada ajratiladigan kreditlari boʻyicha asosiy stavkaning 40 foizigacha miqdorida kompensatsiya taqdim etiladi. 4. Quyidagilar: aholi va tadbirkorlik subyektlariga subsidiya ajratishning oshirilgan miqdorlari 2-ilovaga muvofiq; tadbirkorlik faoliyatini tuman va shaharlarning toifalaridan kelib chiqib, qoʻllab-quvvatlash choralari 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 5. Iqtisodiyot va moliya vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda xalqaro moliya institutlari hamda ilmiy tashkilotlarning ekspertlarini jalb qilgan holda: 2023-yil 1-oktabrga qadar baholash mezonlari va koʻrsatkichlari hamda hisoblash usullarining haqqoniyligi va shaffofligini taʼminlovchi tuman va shaharlarni tegishli toifalarga ajratishning axborot tizimini (keyingi oʻrinlarda — axborot tizimi) joriy qilsin. Bunda, axborot tizimini ishlab chiqish, ishga tushirish va uni qoʻllab-quvvatlash bilan bogʻliq xarajatlar Iqtisodiyot va moliya vazirligining budjetdan tashqari jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi; har uch yilda Davlat budjeti parametrlarini shakllantirish jarayonida tuman va shaharlarning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish holatidan kelib chiqib, ularning toifalarini oʻzgartirish boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritib borsin. 6. Iqtisodiyot va moliya vazirligi iqtisodiyot tarmoqlari va sohalari hamda hududlarga taqdim etilgan soliq va bojxona imtiyozlari, subsidiyalar, shuningdek, boshqa turdagi qoʻllab-quvvatlash choralarining (keyingi oʻrinlarda — davlat koʻmagi) samaradorligini baholash boʻyicha vakolatli organ etib belgilansin. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq yil yakunlari boʻyicha: tarmoq vazirlik va idoralari, mahalliy davlat hokimiyati organlari rahbarlari sohani va (yoki) hududni rivojlantirish uchun berilgan alohida davlat koʻmagi samaradorligi toʻgʻrisidagi hisobotlarni har yili 1-martga qadar Iqtisodiyot va moliya vazirligiga taqdim etadi; Iqtisodiyot va moliya vazirligi Hisob palatasi bilan birgalikda har yili 1-aprelga qadar davlat koʻmagining samaradorligini baholash yakunlari boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga tahliliy axborot kiritib boradi. 7. Iqtisodiyot va moliya vazirligi 2023-yil 1-iyulga qadar davlat koʻmagining manzilliligi va samaradorligini baholash tartibi hamda hisobot shakllarini tasdiqlasin. Bunda, baholashning asosiy mezonlari etib quyidagilar belgilansin: yangi tashkil etilgan tadbirkorlik subyektlari va yaratilgan ish oʻrinlari soni; tovar (xizmatlar)ni realizatsiya qilish boʻyicha aylanmaning oʻsish surʼati; koʻrilgan foyda va olingan dividendlar hajmi; davlat koʻmagi berilgandan soʻng kiritilgan xususiy investitsiyalar hajmi. 8. Belgilab qoʻyilsinki: a) barcha turdagi subsidiyalar “2+1” tamoyili asosida joriy etiladi. Bunda, subsidiya dastlabki ikki yil davomida taqdim etiladi va uni baholash natijalari boʻyicha samaradorlik koʻrsatkichlari ijobiy deb topilganda, subsidiyaning amal qilish muddati qoʻshimcha bir yilga uzaytiriladi; b) amal qilish muddati belgilanmagan: agrar va oziq-ovqat sohalarida faoliyat yuritayotgan yuridik va jismoniy shaxslarni qoʻllab-quvvatlash maqsadida Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi hamda Iqtisodiyot va moliya vazirligi tomonidan taqdim etiladigan moliyaviy yordam turlari, shu jumladan, subsidiyalar 2026-yil 1-yanvarga qadar; boshqa subsidiyalar 2025-yil 1-yanvarga qadar joriy etilgan hisoblanadi; v) quyidagi hollarda subsidiyalar ular ajratilgan kundan boshlab Markaziy bankning asosiy stavkasida hisoblangan foiz toʻlovlari (penya) bilan subsidiya oluvchilardan qaytarib olinadi: taqdim etilgan subsidiyalardan maqsadsiz foydalanilganda; subsidiyalarni qoʻllash shartlariga rioya etilmaganda; subsidiya olish uchun soxta hujjatlar taqdim etilganda. Bunda, hisoblangan foiz toʻlovlari (penya) miqdori berilgan subsidiya miqdorining yarmidan koʻp boʻlmasligi shart. 9. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasiga har yili ajratilgan subsidiyalardan maqsadli va samarali foydalanilishi yuzasidan subsidiya taqdim etuvchi vazirlik va idoralar rahbarlarining hisobotini eshitish amaliyotini joriy etish tavsiya etilsin. 10. Iqtisodiyot va moliya vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonunchilik hujjatlariga mazkur Farmondan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin. 11. Mazkur Farmonning ijrosini samarali tashkil qilishga masʼul va shaxsiy javobgar etib iqtisodiyot va moliya vaziri, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari belgilansin. Amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar natijadorligi yuzasidan har olti oyda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga axborot berib borilsin. T/r Hududlar nomi Shahar va tumanlar 1-toifa 1. Andijon viloyati Andijon shahri 2. Buxoro viloyati Buxoro shahri 3. Jizzax viloyati Jizzax shahri 4. Qashqadaryo viloyati Qarshi shahri 5. Navoiy viloyati Navoiy shahri 6. Namangan viloyati Namangan shahri 7. Yangi Namangan tumani 8. Davlatobod tumani 9. Samarqand viloyati Samarqand shahri 10. Surxondaryo viloyati Termiz shahri 11. Toshkent viloyati Ohangaron shahri 12. Chirchiq shahri 13. Fargʻona viloyati Fargʻona shahri 14. Xorazm viloyati Urganch shahri 15. Toshkent shahri Bektemir tumani 16. Mirzo Ulugʻbek tumani 17. Mirobod tumani 18. Olmazor tumani 19. Sergeli tumani 20. Uchtepa tumani 21. Chilonzor tumani 22. Shayxontohur tumani 23. Yunusobod tumani 24. Yakkasaroy tumani 25. Yangihayot tumani 26. Yashnobod tumani 2-toifa 27. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Nukus shahri 28. Qoʻngʻirot tumani 29. Andijon viloyati Andijon tumani 30. Asaka tumani 31. Xonobod shahri 32. Shahrixon tumani 33. Buxoro viloyati Kogon tumani 34. Kogon shahri 35. Qorovulbozor tumani 36. Romitan tumani 37. Jizzax viloyati Gʻallaorol tumani 38. Qashqadaryo viloyati Gʻuzor tumani 39. Kitob tumani 40. Shahrisabz tumani 41. Shahrisabz shahri 42. Navoiy viloyati Zarafshon shahri 43. Karmana tumani 44. Navbahor tumani 45. Uchquduq tumani 46. Namangan viloyati Toʻraqoʻrgʻon tumani 47. Uychi tumani 48. Uchqoʻrgʻon tumani 49. Samarqand viloyati Jomboy tumani 50. Samarqand tumani 51. Toyloq tumani 52. Sirdaryo viloyati Guliston shahri 53. Sirdaryo tumani 54. Shirin shahri 55. Surxondaryo viloyati Jarqoʻrgʻon tumani 56. Termiz tumani 57. Toshkent viloyati Angren shahri 58. Bekobod shahri 59. Boʻstonliq tumani 60. Zangiota tumani 61. Qibray tumani 62. Quyichirchiq tumani 63. Nurafshon shahri 64. Olmaliq shahri 65. Toshkent tumani 66. Chinoz tumani 67. Yuqorichirchiq tumani 68. Yangiyoʻl shahri 69. Fargʻona viloyati Buvayda tumani 70. Qoʻqon shahri 71. Margʻilon shahri 72. Xorazm viloyati Bogʻot tumani 3-toifa 73. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Beruniy tumani 74. Qoraoʻzak tumani 75. Taxiatosh tumani 76. Toʻrtkoʻl tumani 77. Xoʻjayli tumani 78. Chimboy tumani 79. Ellikqalʼa tumani 80. Andijon viloyati Baliqchi tumani 81. Buloqboshi tumani 82. Qoʻrgʻontepa tumani 83. Oltinkoʻl tumani 84. Xoʻjaobod tumani 85. Buxoro viloyati Buxoro tumani 86. Gʻijduvon tumani 87. Qorakoʻl tumani 88. Jizzax viloyati Doʻstlik tumani 89. Zarbdor tumani 90. Zafarobod tumani 91. Zomin tumani 92. Mirzachoʻl tumani 93. Paxtakor tumani 94. Forish tumani 95. Sharof Rashidov tumani 96. Qashqadaryo viloyati Kasbi tumani 97. Koson tumani 98. Koʻkdala tumani 99. Qarshi tumani 100. Chiroqchi tumani 101. Yakkabogʻ tumani 102. Navoiy viloyati Gʻozgʻon shahri 103. Qiziltepa tumani 104. Nurota tumani 105. Namangan viloyati Kosonsoy tumani 106. Namangan tumani 107. Pop tumani 108. Chortoq tumani 109. Chust tumani 110. Yangiqoʻrgʻon tumani 111. Samarqand viloyati Bulungʻur tumani 112. Ishtixon tumani 113. Kattaqoʻrgʻon shahri 114. Narpay tumani 115. Oqdaryo tumani 116. Pastdargʻom tumani 117. Urgut tumani 118. Sirdaryo viloyati Mirzaobod tumani 119. Oqoltin tumani 120. Yangiyer shahri 121. Surxondaryo viloyati Angor tumani 122. Denov tumani 123. Qumqoʻrgʻon tumani 124. Sariosiyo tumani 125. Toshkent viloyati Oqqoʻrgʻon tumani 126. Ohangaron tumani 127. Parkent tumani 128. Oʻrtachirchiq tumani 129. Yangiyoʻl tumani 130. Fargʻona viloyati Beshariq tumani 131. Bogʻdod tumani 132. Dangʻara tumani 133. Quva tumani 134. Quvasoy shahri tumani 135. Qoʻshtepa tumani 136. Oltiariq tumani 137. Rishton tumani 138. Toshloq tumani 139. Oʻzbekiston tumani 140. Uchkoʻprik tumani 141. Fargʻona tumani 142. Xorazm viloyati Gurlan tumani 143. Tuproqqalʼa tumani 144. Urganch tumani 145. Hazorasp tumani 146. Xiva shahri 147. Xonqa tumani 148. Shovot tumani 4-toifa 149. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Amudaryo tumani 150. Nukus tumani 151. Andijon viloyati Jalaquduq tumani 152. Izboskan tumani 153. Marhamat tumani 154. Paxtaobod tumani 155. Buxoro viloyati Vobkent tumani 156. Jondor tumani 157. Olot tumani 158. Peshku tumani 159. Shofirkon tumani 160. Jizzax viloyati Baxmal tumani 161. Yangiobod tumani 162. Qashqadaryo viloyati Qamashi tumani 163. Mirishkor tumani 164. Muborak tumani 165. Nishon tumani 166. Navoiy viloyati Konimex tumani 167. Xatirchi tumani 168. Namangan viloyati Norin tumani 169. Samarqand viloyati Kattaqoʻrgʻon tumani 170. Nurobod tumani 171. Paxtachi tumani 172. Payariq tumani 173. Sirdaryo viloyati Boyovut tumani 174. Guliston tumani 175. Sayxunobod tumani 176. Xovos tumani 177. Surxondaryo viloyati Boysun tumani 178. Muzrabot tumani 179. Uzun tumani 180. Sherobod tumani 181. Shoʻrchi tumani 182. Toshkent viloyati Bekobod tumani 183. Boʻka tumani 184. Piskent tumani 185. Fargʻona viloyati Furqat tumani 186. Xorazm viloyati Qoʻshkoʻpir tumani 187. Xiva tumani 188. Yangibozor tumani 5-toifa 189. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Boʻzatov tumani 190. Kegeyli tumani 191. Qonlikoʻl tumani 192. Moʻynoq tumani 193. Taxtakoʻpir tumani 194. Shumanay tumani 195. Andijon viloyati Boʻston tumani 196. Ulugʻnor tumani 197. Jizzax viloyati Arnasoy tumani 198. Qashqadaryo viloyati Dehqonobod tumani 199. Navoiy viloyati Tomdi tumani 200. Namangan viloyati Mingbuloq tumani 201. Samarqand viloyati Qoʻshrabod tumani 202. Sirdaryo viloyati Sardoba tumani 203. Surxondaryo viloyati Bandixon tumani 204. Qiziriq tumani 205. Oltinsoy tumani 206. Fargʻona viloyati Soʻx tumani 207. Yozyovon tumani 208. Xorazm viloyati Yangiariq tumani T/r Biznesni qoʻllab-quvvatlash yoʻnalishlari 1-toifa 2-toifa 3-toifa 4-toifa 5-toifa 1. Aholini tadbirkorlikka jalb qilish jamgʻarmasi hisobidan a) sugʻorish vositalarini xarid qilish uchun Bazaviy hisoblash miqdorining 10 baravarigacha Bazaviy hisoblash miqdorining 12 baravarigacha Bazaviy hisoblash miqdorining 15 baravarigacha b) ishsiz fuqarolar, kam taʼminlangan oilalar aʼzolari va tashqi mehnat migratsiyasidan qaytib kelgan shaxslarga ularning bandligini taʼminlash maqsadida tashkil etiladigan qishloq xoʻjaligi kooperativlari ustav fondiga ulush sifatida kiritish Bazaviy hisoblash miqdorining 10 baravarigacha Bazaviy hisoblash miqdorining 12 baravarigacha Bazaviy hisoblash miqdorining 15 baravarigacha v) “usta-shogird” anʼanalari asosida yoshlarga hunar oʻrgatayotgan hunarmandlarga (kulollarga) shogirdlar tayyorlash, zarur xomashyo sotib olish va shogirdlarni ish haqi bilan taʼminlash uchun Bazaviy hisoblash miqdorining 2 baravarigacha Bazaviy hisoblash miqdorining 4 baravarigacha Bazaviy hisoblash miqdorining 5 baravarigacha g) Shogirdlarga — mustaqil faoliyat boshlashi uchun zarur asbob-uskuna va jihozlarni sotib olish, shuningdek, ustalarga — internet saytlarini tashkil etish, oʻz mahsulotlarini jahon elektron savdo maydonchalariga chiqarish va reklama xarajatlari uchun Xarajatlarning 50 foizi, biroq bazaviy hisoblash miqdorining 25 baravarigacha Xarajatlarning 75 foizi, biroq bazaviy hisoblash miqdorining 30 baravarigacha d) oʻquv kurslarini tamomlagan har bir bitiruvchi (yoshlar, xotin-qizlar) uchun kasb-hunar va tadbirkorlikka oʻqitish boʻyicha nodavlat taʼlim tashkilotlariga sarflangan xarajatlarning har bir bitiruvchi hisobiga 1 mln soʻmdan oshmagan holda kompensatsiya qilish Xarajatlarning 70 foiz Xarajatlarning 80 foiz Xarajatlarning 100 foiz 2. Bandlikka koʻmaklashish davlat jamgʻarmasi hisobidan a) Tomorqa yer uchastkalarida fuqarolarni kooperatsiya va kasanachilik asosida ish bilan band qilgan tadbirkorlik subyektlariga: parranda (tovuq, bedana, oʻrdak, gʻoz, kurka), parrandani saqlash uchun katak, ozuqa yemi hamda dori vositalari; uzum koʻchati va tok soʻrisi; asalari oilasi, asalari uyasi uchun quti hamda ozuqa yemi; quyon, quyon katagi va ozuqa yemi; baliq chavoqlari, sunʼiy hovuz va ozuqa yemini xarid qilish uchun har bir fuqaro uchun subsidiya ajratish. bazaviy hisoblash miqdorining 20 baravarigacha bazaviy hisoblash miqdorining 25 baravarigacha b) umumiy qurilish ishlari bilan shugʻullanayotgan yakka tartibdagi tadbirkorlarga kamida 3 nafar xodim yollagan taqdirda mehnat qurollari — asbob-uskunalar, ish qurollari, stanoklar va shaxsiy himoya va gigiyena vositalarini — maxsus kiyim-bosh, maxsus poyabzal, boshqa shaxsiy himoya va gigiyena vositalari sotib olish uchun subsidiya ajratish. bazaviy hisoblash miqdorining 15 baravarigacha bazaviy hisoblash miqdorining 20 baravarigacha T/r Biznesni qoʻllab-quvvatlash yoʻnalishlari 1-toifa 2-toifa 3-toifa 4-toifa 5-toifa 1. Tadbirkorlik sohasida litsenziya va ruxsatnomalar olishda davlat boji miqdori (amaldagi stavkaga nisbatan) 100 foiz 50 foiz 2. Davlat mulki hisoblangan yer uchastkalari va binolarni elektron savdolarga chiqarishda preferensiyalar berish maqsadida lotning boshlangʻich zakalat miqdori (amaldagi stavkaga nisbatan) 100 foiz 50 foiz 3. Tadbirkorlik subyektlariga davlat xizmatlarini koʻrsatishda belgilangan toʻlovlar miqdori (amaldagi stavkaga nisbatan) 100 foiz 50 foiz 4. Davlat mulki obyektlarini ijaraga berishda auksionga chiqariladigan boshlangʻich narxni belgilash (amaldagi stavkaga nisbatan) 100 foiz 50 foiz 5. Infratuzilmaga ulanishda ketgan xarajatlar davlat tomonidan qoplab beriladigan tadbirkorlik loyihalarining eng kam qiymati 200 milliard soʻm 50 milliard soʻm 6. Davlat aktivlari, jumladan, yer uchastkalari mulk huquqi asosida boʻlib-boʻlib toʻlash sharti bilan sotilganda, dastlabki toʻlov summasi 35 foizdan kam boʻlgan holatlarda qolgan summaga yillik foizlarni hisoblash Markaziy bankning asosiy stavkasi miqdorida Hisoblanmaydi 7. Davlat aktivlari, jumladan, yer uchastkalari mulk huquqi asosida sotilganda toʻlovlarni amalga oshirish Summasidan kelib chiqqan holda 36 oy davomida Summasidan qatʼi nazar, 60 oy davomida teng ulushlarda