Kam taʼminlangan shaxslarga davlat hisobidan yuridik yordam koʻrsatish tizimi yanada takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida
(law, 2026-04-20)

Keyingi yillarda mamlakatimizda insonning huquqlari va qonuniy manfaatlarini soʻzsiz taʼminlashga, fuqarolarning odil sudlovga boʻlgan ishonchini oshirishga hamda ularning malakali yuridik yordam olishga boʻlgan huquqlari kafolatlarini kuchaytirishga qaratilgan tizimli ishlar amalga oshirilmoqda. Xususan, “Davlat hisobidan yuridik yordam koʻrsatish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni qabul qilinib, fuqarolarga Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida kafolatlangan malakali yuridik yordam olish huquqidan toʻliq foydalanish imkoniyati yaratildi. Shu bilan birga kam taʼminlangan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy sudiga murojaat etganda ularga davlat hisobidan yuridik yordam koʻrsatish tizimini yanada takomillashtirish zaruriyati yuzaga kelmoqda. Mazkur Qonun bilan “Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy sudi toʻgʻrisida”gi va “Davlat hisobidan yuridik yordam koʻrsatish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga kam taʼminlangan shaxslarga muayyan ishda sud tomonidan oʻziga nisbatan qoʻllanilgan qonunning Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga muvofiqligi toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy sudiga murojaat etganda davlat hisobidan yuridik yordam olish huquqini belgilashga qaratilgan qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritilmoqda. Ushbu Qonun fuqarolarning konstitutsiyaviy odil sudlovga erishish imkoniyatlarini yanada kengaytirishga hamda davlat hisobidan malakali yuridik yordam olish huquqini taʼminlashga xizmat qiladi. 1-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 27-aprelda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy sudi toʻgʻrisida”gi OʻRQ-687-sonli Konstitutsiyaviy Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2021-yil, № 4, 292-modda; 2024-yil, № 1, 4-modda, № 2, 117-modda) 41-moddasi quyidagi mazmundagi beshinchi qism bilan toʻldirilsin: “Konstitutsiyaviy sud shikoyat bilan murojaat etgan fuqaroning iltimosiga koʻra, “Davlat hisobidan yuridik yordam koʻrsatish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq davlat hisobidan yuridik yordam koʻrsatadigan advokatning ishtirok etishini taʼminlash choralarini koʻradi”. 2-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 16-iyunda qabul qilingan “Davlat hisobidan yuridik yordam koʻrsatish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-848-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2023-yil, № 6, 447-modda) quyidagi qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritilsin: 1) 9-moddaning 1-bandi: quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “muayyan ishda sud tomonidan oʻziga nisbatan qoʻllanilgan qonunning Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga muvofiqligi toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy sudiga murojaat etganlar”; ikkinchi — beshinchi xatboshilari tegishincha uchinchi — oltinchi xatboshilar deb hisoblansin; 2) 11-moddaning birinchi qismi: birinchi xatboshisi “jismoniy shaxslarga” degan soʻzlardan keyin “Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy sudiga” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin; quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “muayyan ishda sud tomonidan oʻziga nisbatan qoʻllanilgan qonunning Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga muvofiqligi haqidagi”; ikkinchi — sakkizinchi xatboshilari tegishincha uchinchi — toʻqqizinchi xatboshilar deb hisoblansin; 3) 17-moddaning birinchi qismi: quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “davlat hisobidan yuridik yordam olish huquqiga ega boʻlgan, Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy sudiga shikoyat bilan murojaat etgan fuqaroning iltimosiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy sudi tomonidan”; ikkinchi — sakkizinchi xatboshilari tegishincha uchinchi — toʻqqizinchi xatboshilar deb hisoblansin. 3-modda. Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy sudi, Adliya vazirligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin. 4-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi: hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin; respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin. 5-modda. Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.