Ijtimoiy ehtiyojmand oilalarning iqtidorli farzandlarini uzluksiz taʼlim olishini moddiy va maʼnaviy jihatdan qoʻllab-quvvatlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(resolution, 2022-04-05)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Yoshlarni maʼnaviy-axloqiy va jismoniy barkamol etib tarbiyalash, ularga taʼlim-tarbiya berish tizimini sifat jihatdan yangi bosqichga koʻtarish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2018-yil 14-avgustdagi PQ-3907-son qarori ijrosini taʼminlash, shuningdek, mamlakatimizda ijtimoiy ehtiyojmand oilalarning iqtidorli farzandlarini uzluksiz taʼlim olishini moddiy va maʼnaviy jihatdan qoʻllab-quvvatlash tizimini joriy etish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Ijtimoiy ehtiyojmand oilalarning iqtidorli farzandlarini uzluksiz taʼlim olishini moddiy va maʼnaviy jihatdan qoʻllab-quvvatlash tartibi toʻgʻrisida nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Ijtimoiy ehtiyojmand oilalarning iqtidorli farzandlarini uzluksiz taʼlim olishini moddiy va maʼnaviy jihatdan qoʻllab-quvvatlash bilan bogʻliq xarajatlar Oʻzbekiston yoshlar ittifoqi mablagʻlari, jismoniy va yuridik shaxslarning homiylik xayriyalari, shuningdek, qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshirilishi inobatga olinsin. 3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Vazirlar Mahkamasining Yoshlar siyosati, madaniyat, maʼnaviyat, ommaviy axborot vositalari, ijodiy va jamoat tashkilotlari masalalari kotibiyati hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklariga yuklansin. 1. Mazkur Nizom ijtimoiy ehtiyojmand oilalarning iqtidorli farzandlarini uzluksiz taʼlim olishini moddiy va maʼnaviy jihatdan qoʻllab-quvvatlash tartibini belgilaydi. 2. Iqtidorli oʻquvchilarni izlab topish hamda munosib ragʻbatlantirish, ijtimoiy ehtiyojmand oilalarda tarbiyalanayotgan oʻquvchilarning uzluksiz taʼlim olishiga koʻmaklashish, ushbu toifadagi yoshlarning toʻgʻri kasb tanlashi va kelajakda hayotini toʻgʻri qurilishiga yordamlashish ijtimoiy ehtiyojmand oilalarning iqtidorli farzandlarini uzluksiz taʼlim olishini moddiy va maʼnaviy jihatdan qoʻllab-quvvatlash chora-tadbirlarini amalga oshirishning maqsadi hisoblanadi. 3. Ijtimoiy ehtiyojmand oilalarning iqtidorli farzandlarini uzluksiz taʼlim olishini moddiy va maʼnaviy jihatdan qoʻllab-quvvatlash yoshlar masalalari boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar hamda tuman (shahar) hududiy idoralararo kengashlari tomonidan Oʻzbekiston yoshlar ittifoqining taʼlim muassasalaridagi boshlangʻich tashkiloti va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari yozma tavsiyasi asosida amalga oshiriladi. 4. Oʻzbekiston yoshlar ittifoqi yoshlar masalalari boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar hamda tuman (shahar) hududiy idoralararo kengashlarining ishchi organi hisoblanadi. 5. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar hamda tuman (shahar) hududiy idoralararo kengashlari ijtimoiy ehtiyojmand oilalarning iqtidorli farzandlarining uzluksiz taʼlim olishini ragʻbatlantirishda quyidagi asosiy tamoyillarga amal qiladi: ijtimoiy adolatga soʻzsiz rioya qilish; oshkoralik va ochiqlikni taʼminlash; ijtimoiy ehtiyojmand oilalarning iqtidorli farzandlarini ragʻbatlantirishni manzilli tarzda amalga oshirish yoʻli bilan shu maqsadlarga ajratilgan mablagʻlar, shuningdek boshqa vositalardan maqsadli va samarali foydalanish; oila aʼzolarining moddiy farovonligi, bolalarni tarbiyalash, ularni har tomonlama jismoniy, aqliy va maʼnaviy-axloqiy kamol topishi uchun zarur shart-sharoitlar yaratish, maʼlumoti va kasb darajasini oshirish borasida oilaning masʼuliyatini kuchaytirish. 6. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi: yozma tavsiya — ijtimoiy ehtiyojmand oilalarning iqtidorli farzandlarini moddiy va maʼnaviy qoʻllab-quvvatlash maqsadida Oʻzbekiston yoshlar ittifoqining taʼlim muassasasidagi boshlangʻich tashkiloti va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari tomonidan yoshlar masalalari boʻyicha tuman (shahar) hududiy idoralararo kengashlariga beriladigan yozma tavsiya; ijtimoiy mezonlar — ijtimoiy ehtiyojmand oilalarning iqtidorli farzandlarini tanlash va ragʻbatlantirishning ijtimoiy ustuvorligini belgilash uchun tavsiya etilganlarning ijtimoiy va iqtisodiy sharoitlarining asosiy koʻrsatkichlari; iqtidorli bolalar — muayyan fan, sanʼat, taʼlim va boshqa yoʻnalishlarda oʻz isteʼdodini namoyon eta olgan, turli olimpiadalar, koʻrik-tanlovlar hamda sport musobaqalarida gʻolib va sovrindor boʻlgan, aʼlo oʻqishi bilan boshqa tengdoshlariga oʻrnak boʻla oladigan oʻn sakkiz yoshgacha boʻlgan ehtiyojmand oilalar farzandlari; ijtimoiy ehtiyojmand oila — kam taʼminlangan, shu jumladan ota-onasining ikkisini ham yoʻqotgan, bolalar tarbiyasi bilan esa qarindoshlar shugʻullanayotgan oilalar, ota-onalardan biri yoki har ikkisi ham birinchi va/yoki ikkinchi guruh nogironligi boʻlgan shaxsi bor oilalar, nogironligi boʻlgan bolasi (bolalari) boʻlgan oilalar, 14 yoshgacha boʻlgan ikki va undan ortiq bolalarni tarbiyalayotgan, boshqa qarindoshlardan alohida yashayotgan beva ayollar (beva erlar), bolani (bolalarni) toʻliq boʻlmagan oilada tarbiyalayotgan onalar (otalar), ota-onalardan biri yoki har ikkisi ishsiz boʻlgan va ish izlovchi sifatida tuman (shahar) bandlikka koʻmaklashish markazlarida hisobda turgan oilalar. 7. Ijtimoiy ehtiyojmand oilalarning iqtidorli farzandlarini uzluksiz taʼlim olishini moddiy va maʼnaviy jihatdan qoʻllab-quvvatlash chora-tadbirlari har bir oʻquvchining oilaviy sharoiti, iqtidori va qiziqishidan kelib chiqqan holda individual tarzda ushbu Nizomning 1-ilovasiga muvofiq ijtimoiy ehtiyojmand oilalarning iqtidorli farzandlarini uzluksiz taʼlim olishini moddiy va maʼnaviy jihatdan qoʻllab-quvvatlashni amalga oshirish sxemasi boʻyicha amalga oshiriladi. 8. Ijtimoiy ehtiyojmand oilalarning iqtidorli farzandlarini uzluksiz taʼlim olishini moddiy va maʼnaviy jihatdan qoʻllab-quvvatlash uchun Oʻzbekiston yoshlar ittifoqining taʼlim muassasasidagi boshlangʻich tashkiloti va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari tomonidan har yili 1-iyunga qadar yoshlar masalalari boʻyicha tuman (shahar) hududiy idoralararo kengashlariga yozma tavsiya bilan birga quyidagi hujjatlar taqdim etiladi: ijtimoiy ehtiyojmand oilalarning iqtidorli farzandlari tomonidan qoʻlga kiritilgan yutuqlarni tasdiqlovchi hujjatlar (olimpiadalar, koʻrik-tanlovlar hamda sport musobaqalarida gʻolib va sovrindorligini tasdiqlovchi diplomlar va boshqa shu kabi hujjatlar nusxasi (mavjud boʻlganda); oʻquvchi va uning oila aʼzolarining pasporti va/yoki tugʻilganlik toʻgʻrisidagi guvohnomasi nusxalari; oʻquvchining oila aʼzolari birinchi va/yoki ikkinchi guruh nogironligini tasdiqlovchi hujjatlar nusxasi (mavjud boʻlganda); oʻquvchining oilasi boquvchisini yoʻqotganligi toʻgʻrisida hujjat nusxasi (mavjud boʻlganda). 9. Yoshlar masalalari boʻyicha tuman (shahar) hududiy idoralararo kengashi tomonidan ragʻbatlantiriladigan ijtimoiy ehtiyojmand oilalarning iqtidorli farzandlarini aniqlashda quyidagi ijtimoiy mezonlarga eʼtibor qaratiladi: a) oʻquvchining koʻp bolali oiladan ekanligi; b) oʻquvchining oilasida birinchi va/yoki ikkinchi guruh nogironligini boʻlgan shaxslarning mavjudligi; v) oʻquvchining yolgʻiz ona (ota) tomonidan ikki yoki undan ortiq voyaga yetmagan farzandlar tarbiyalayotgan oiladan ekanligi; g) oʻquvchining fan, sanʼat, taʼlim va boshqa yoʻnalishlarda yutuqlari, turli olimpiadalar, koʻrik-tanlovlar hamda sport musobaqalarida gʻolib va sovrindorligi, aʼlo baholarga oʻqishi. 10. Yoshlar masalalari boʻyicha tuman (shahar) hududiy idoralararo kengashlari tomonidan mazkur Nizomning 8-bandida nazarda tutilgan hujjatlar har yili 10-iyunga qadar koʻrib chiqiladi hamda 15-iyunga qadar yoshlar masalalari boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar idoralararo kengashlariga taqdim etiladi. 11. Yoshlar masalalari boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar idoralararo kengashlari tomonidan har yili 30-iyunga qadar yoshlar masalalari boʻyicha tuman (shahar) hududiy idoralararo kengashi tomonidan taqdim etilgan hujjatlar koʻrib chiqiladi hamda ijtimoiy ehtiyojmand oilalarning iqtidorli farzandlarini moddiy va maʼnaviy jihatdan qoʻllab-quvvatlash boʻyicha tegishli qarorni qabul qiladi. 12. Har oʻquv yili boshidan boshlab ijtimoiy ehtiyojmand oilalarning iqtidorli farzandlarini moddiy va maʼnaviy jihatdan qoʻllab-quvvatlash ularni yoshlar masalalari boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar hamda tuman (shahar) hududiy idoralararo kengashlari tomonidan: zamonaviy yagona maktab formasi bilan taʼminlash; asosiy turdagi oʻquv qurollari bilan taʼminlash; badiiy kitoblar bilan taʼminlash; bolalar gazeta va jurnallariga obuna qilish; respublika oromgohlarida dam olishini tashkil etish; respublika boʻylab sayohatga borish va kelish xarajatlarini qoplash yoʻli bilan amalga oshiriladi. 13. Ijtimoiy ehtiyojmand oilalarning iqtidorli farzandlarini uzluksiz taʼlim olishini moddiy va maʼnaviy jihatdan qoʻllab-quvvatlash jarayonida ishtirok etuvchi tashkilotlar mazkur Nizomning 2-ilovasida koʻrsatilgan sxemaga asosan quyidagi vazifalarni amalga oshiradi: a) Yoshlar masalalari boʻyicha tuman (shahar) hududiy idoralararo kengashi: ijtimoiy ehtiyojmand oilalarning iqtidorli farzandlarini uzluksiz taʼlim olishini moddiy va maʼnaviy jihatdan qoʻllab-quvvatlash boʻyicha takliflar ishlab chiqadi; ijtimoiy ehtiyojmand oilalarning iqtidorli farzandlarini uzluksiz taʼlim olishini moddiy va maʼnaviy jihatdan qoʻllab-quvvatlash boʻyicha davlat va nodavlat notijorat tashkilotlari faoliyatini muvofiqlashtiradi; b) Oʻzbekiston yoshlar ittifoqi: yoshi, qobiliyati va ixtisosliklariga koʻra ehtiyojmand oilalar farzandlari, shu jumladan ularning iqtidorli bolalari bazasini shakllantiradi va doimiy yangilab boradi; ijtimoiy ehtiyojmand oilalarning iqtidorli farzandlarini qiziqishlari, talab va istaklaridan kelib chiqqan holda, fan, kasb-hunar va sport toʻgaraklari faoliyatini yoʻlga qoʻyadi; ijtimoiy ehtiyojmand oilalarning iqtidorli farzandlari uchun qishki va yozgi taʼtillar doirasida mavsumiy oromgohlarni tashkil etadi; ijtimoiy ehtiyojmand oilalarning iqtidorli farzandlarini Oʻzbekiston yoshlar ittifoqining taʼlim muassasalaridagi boshlangʻich tashkilotlari faoliyatiga keng jalb etadi; ijtimoiy ehtiyojmand oilalarning iqtidorli farzandlarini isteʼdodini roʻyobga chiqarishga yoʻnaltirilgan turli tanlovlar, tadbirlar, loyihalar va boshqa aksiyalarni tashkil etadi va oʻtkazadi; ijtimoiy ehtiyojmand oilalarning iqtidorli farzandlarini uzluksiz taʼlim olishini moddiy va maʼnaviy qoʻllab-quvvatlash borasida amalga oshirilayotgan chora-tadbirlarni ommaviy axborot vositalarida yoritib borish orqali ishtirok etadi; v) fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari: mahalla fuqarolar yigʻinlarida istiqomat qilayotgan ijtimoiy ehtiyojmand oilalarning iqtidorli farzandlari roʻyxatini shakllantiradi; fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organi hududida joylashgan taʼlim muassasalari bilan hamkorlikda oʻquvchilarning qiziqishlaridan kelib chiqqan holda toʻgaraklar faoliyatini tashkil etish hamda ularning ish samaradorligini monitoring qilib boradi; ijtimoiy ehtiyojmand oilalarning iqtidorli farzandlarini mahalla fuqarolar yigʻinlari tomonidan oʻtkazilayotgan sport musobaqalari va boshqa maʼnaviy tadbirlarga jalb etadi; ijtimoiy ehtiyojmand oilalarning iqtidorli farzandlarining ixtiyoriy bilim olish madaniyatini rivojlantirishga qaratilgan targʻibot tadbirlarini oʻtkazish orqali ishtirok etadi; g) Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi: taʼlim muassasasida ijtimoiy ehtiyojmand oilalarning iqtidorli farzandlarining qiziqishlari, talab va istaklaridan kelib chiqqan holda fan, sport va sanʼat toʻgaraklari faoliyatini tashkil etish, ushbu toʻgaraklarni malakali oʻqituvchilar, pedagog va trenerlar bilan taʼminlash; turli musobaqalar, tanlovlar, bilimlar bellashuvlari va olimpiadalarda munosib ishtirok etayotgan ijtimoiy ehtiyojmand oilalarning iqtidorli farzandlariga doir maʼlumotlar bazasini shakllantirish; ijtimoiy ehtiyojmand oilalarning iqtidorli farzandlarini oʻrnatilgan tartibda issiq kiyim-bosh va oʻquv qurollari bilan taʼminlash choralarini koʻrish; ijtimoiy ehtiyojmand oilalarning iqtidorli farzandlarini umumiy oʻrta taʼlim muassasalarining uzaytirilgan kun guruhlariga oʻrnatilgan tartibda bepul jalb etish choralarini koʻradi. 14. Mazkur Nizom talablarini buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javob beradi.