Shaxmatni yanada rivojlantirish va ommaviylashtirish hamda shaxmatchilarni tayyorlash tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2024-12-24)

Mamlakatimizda shaxmatni aholi oʻrtasida keng targʻib qilish va uni ommaviy sport turiga aylantirish, oʻsib kelayotgan yosh avlodning intellektual va madaniy rivojlanishi uchun zarur shart-sharoitlar yaratish, yuqori iqtidorga ega boʻlgan yoshlarni tanlash, saralab olish va ularni professional shaxmatchilar va xalqaro grossmeysterlar sifatida tayyorlash tizimini yoʻlga qoʻyish, trenerlar uchun munosib mehnat sharoitini yaratish, shuningdek, Oʻzbekiston shaxmat maktabini yaratish maqsadida: 1. Oʻzbekiston Respublikasi va boshqa mamlakatlar tashabbusi bilan 2019-yil 2-dekabr kuni Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasining shaxmatni rivojlantirish boʻyicha maxsus rezolyutsiyasi qabul qilinganligi va ushbu rezolyutsiyaga muvofiq 20-iyul Butunjahon shaxmat kuni etib eʼlon qilinganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin. 2. Quyidagilar Oʻzbekistonda shaxmatni rivojlantirishni yangi bosqichga olib chiqishning asosiy yoʻnalishlari etib belgilansin: “Maktabda shaxmat” loyihasini amalga oshirish, uning doirasida umumiy oʻrta taʼlim maktablarida boshlangʻich sinflar oʻquvchilari uchun shaxmatga oʻqitish tizimini yanada rivojlantirish orqali qamrovni yilma-yil oshirib borish, oʻquvchilar va maktablar oʻrtasida turnirlar oʻtkazish; bolalar va oʻsmirlarning shaxmat bilan shugʻullanishga qiziqishini oshirish, uni ommaviylashtirish, bu borada taʼlim muassasalari, mahalla va tashkilotlarda shaxmat boʻyicha musobaqalarni muntazam ravishda tashkil etish; yuqori iqtidorga ega boʻlgan yosh shaxmatchilarni tanlash va saralab olish (seleksiya) tizimini tubdan takomillashtirish, ularni bosqichma-bosqich tayyorgarlikdan oʻtkazib borish orqali professional shaxmatchilar va xalqaro grossmeyster boʻlib yetishishini taʼminlash, shuningdek, imkoniyati cheklangan shaxmatchilarni qoʻllab-quvvatlash; shaxmat infratuzilmasini yanada rivojlantirish hamda xalqaro talablarga moslashtirish, bolalar-oʻsmirlar shaxmat maktablarini, shu jumladan davlat-xususiy sheriklik asosida tashkil qilish; shaxmat sohasida malakali mutaxassislarni tayyorlash, qayta tayyorlash, malakasini oshirish, tanlab olish va rivojlantirishga ilgʻor ilmiy-metodik hamda innovatsion texnologiyalarni joriy etish; shaxmat boʻyicha respublika hamda xalqaro musobaqalar va olimpiadalar gʻoliblari, xalqaro grossmeyster, xalqaro toifadagi sport ustasi, xalqaro unvonlarga ega boʻlgan trenerlar va hakamlar unvonlarini qoʻlga kiritgan shaxmatchilarni pul mukofotlari bilan taqdirlash; shaxmatni intellektual sport turi sifatida keng yoritish hamda targʻib qilish ishlarini tashkillashtirish, shuningdek, shaxmat boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzolarining xalqaro shaxmat musobaqalarida ishtirok etishini taʼminlash. 3. Quyidagilar: Shaxmatni 2025-yilgacha rivojlantirish davlat dasturi 1-ilovaga muvofiq; Shaxmatni 2025-yilgacha rivojlantirish davlat dasturini 2021-yilda amalga oshirish boʻyicha “Yoʻl xaritasi” 2-ilovaga muvofiq; Shaxmatni 2025-yilgacha rivojlantirishning maqsadli koʻrsatkichlari (indikatorlari) 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. Belgilab qoʻyilsinki, Davlat dasturi erishilgan natijalar, maqsadli koʻrsatkichlar va shaxmatni ommalashtirish boʻyicha tegishli davrga moʻljallangan asosiy yoʻnalishlardan kelib chiqqan holda Vazirlar Mahkamasi tomonidan har yili alohida-alohida tasdiqlanadigan “Yoʻl xaritalari” asosida bosqichma-bosqich amalga oshiriladi. 4. Belgilansinki, Shaxmatni 2025-yilgacha rivojlantirishning maqsadli koʻrsatkichlari (indikatorlari), shu jumladan, quyidagilarni nazarda tutadi: 2025-yilga qadar shaxmat bilan muntazam shugʻullanuvchilar sonini 3 foizga yetkazish; qoʻshimcha ustuvor sport turi sifatida shaxmat rivojlantirilishi lozim boʻlgan respublika tuman (shahar)lari sonini 40 taga yetkazish; kelgusi 5 yil ichida davlat-xususiy sheriklik asosida 25 ta shaxmat maktablari va klublari faoliyatini yoʻlga qoʻyish; sport maktablarida faoliyat koʻrsatayotgan shaxmat boʻlimlari va seksiyalari sonini 20 foizga oshirish, shuningdek, ularda shaxmat bilan shugʻullanayotgan bolalar qamrovini 10 500 ga yetkazish; mamlakatimizning Xalqaro shaxmat federatsiyasidagi (FIDE) reyting koʻrsatkichlarini yaxshilash va 2025-yilda birinchi 10 talikka kirishiga erishish. 5. Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Yoshlar siyosati va sport vazirligi va Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasining 2021/2022 oʻquv yilidan boshlab: Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 9-avgustdagi “Oʻzbekiston Respublikasida shaxmatni rivojlantirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-3906-son qarori bilan 150 ta umumiy oʻrta taʼlim maktablarining oʻquvchilarini tajriba tariqasida shaxmatga oʻqitishni tashkil qilish amaliyotini kengaytirish va shu munosabat bilan yana qoʻshimcha 150 ta maktabni (shu jumladan, Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlarda (Toshkent viloyatidan tashqari) 10 tadan, Toshkent viloyati va Toshkent shahrida 15 tadan maktab) shaxmatga ixtisoslashtirish, shuningdek, ularning oʻquvchilarini chuqurlashtirilgan holda shaxmatga oʻqitish; 4-ilovaga muvofiq tanlov asosida 1 000 ta umumiy oʻrta taʼlim maktabida 2, 3 va 4-sinf oʻquvchilarini “Jismoniy tarbiya” fani doirasida 18 soatlik reja asosida shaxmatga oʻqitishni yoʻlga qoʻyish hamda ularga metodik yordam koʻrsatish; qolgan barcha umumiy oʻrta taʼlim maktablari 2, 3 va 4-sinf oʻquvchilarini “Jismoniy tarbiya” fani doirasida shaxmatga oʻqitish toʻgʻrisidagi takliflari qabul qilinsin. Jismoniy tarbiya va sport vazirligi Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi bilan birgalikda 2021/2022 oʻquv yiliga qadar 1 000 ta umumiy oʻrta taʼlim maktabining 2, 3 va 4-sinf oʻquvchilarini shaxmatga oʻrgatish uchun 18 soatlik oʻquv rejasini ishlab chiqsin va ushbu maktablarni oʻquv qoʻllanma, magnitli doska, shaxmat taxtasi, figuralari, soati va boshqa zarur anjomlar bilan taʼminlasin hamda ushbu maqsadlarga vazirlikka respublika budjetidan 2021-yil uchun ajratilgan mablagʻlar hisobidan 10 milliard soʻmgacha mablagʻlarni yoʻnaltirsin. 6. Xalq taʼlimi vazirligi Jismoniy tarbiya va sport vazirligi hamda Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi bilan birgalikda 2021-yil 1-iyulga qadar: mazkur qarorning 5-bandi toʻrtinchi xatboshisida koʻrsatilgan umumiy oʻrta taʼlim maktablari 2, 3 va 4-sinf oʻquvchilarini “Jismoniy tarbiya” fani doirasida shaxmatga oʻqitish boʻyicha taʼlim dasturlarini ishlab chiqsin va tasdiqlasin, shuningdek, ularni oʻquv qoʻllanma, magnitli doska, shaxmat taxtasi, figuralari, soati va boshqa zarur anjomlar bilan taʼminlash choralarini koʻrsin; shaxmatga ixtisoslashtirilayotgan qoʻshimcha 150 ta umumiy oʻrta taʼlim maktablari roʻyxatini tasdiqlasin, shuningdek, ularning oʻquvchilarini chuqurlashtirilgan holda shaxmatga oʻqitish boʻyicha alohida dastur ishlab chiqsin. Moliya vazirligi Xalq taʼlimi vazirligi bilan birgalikda 2021/2022 oʻquv yiliga qadar Xalq taʼlimi vazirligiga respublika budjetidan 2021-yil uchun ajratilgan mablagʻlar hisobidan: shaxmatga ixtisoslashtirilayotgan qoʻshimcha 150 ta umumiy oʻrta taʼlim maktabini oʻquv qoʻllanma, magnitli doska, shaxmat taxtasi, figuralari, soati va boshqa zarur anjomlar bilan taʼminlash uchun 7,5 milliard soʻmgacha mablagʻlarni yoʻnaltirsin; qolgan barcha umumiy oʻrta taʼlim maktablari (mazkur qarorning 5-bandi beshinchi xatboshisida koʻrsatilgan maktablar bundan mustasno) 2, 3 va 4-sinf oʻquvchilarini “Jismoniy tarbiya” fani doirasida shaxmatga umumiy oʻqitish va zarur anjomlar bilan taʼminlash uchun 20 milliard soʻmgacha mablagʻlarni yoʻnaltirsin. 7. Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi Sport vazirligi hamda Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi bilan birgalikda: 2021-yil 1-martdan boshlab umumiy oʻrta taʼlim maktabi “Jismoniy tarbiya” fani oʻqituvchilari (oʻqituvchi-trenerlar)ning shaxmat boʻyicha malakasini oshirish choralarini koʻrsin; 2021-yildan boshlab har yili bir oy davomida umumiy oʻrta taʼlim maktablarida shaxmat boʻyicha viloyat, respublika va xalqaro musobaqalar gʻoliblari, xalqaro grossmeyster, xalqaro toifadagi sport ustasi, xalqaro unvonlarga ega boʻlgan trenerlar va hakamlarni jalb qilgan holda “Shaxmat oyligini” tashkil etsin; 2021-yildan boshlab har yili umumiy oʻrta taʼlim maktablari oʻquvchilari oʻrtasida shaxmat boʻyicha jamoaviy “Shohruh” turnirini tashkil etsin va oʻtkazsin; umumiy oʻrta taʼlim maktablari oʻquvchilari va “Jismoniy tarbiya” fani oʻqituvchilari oʻrtasida har yili shaxmat boʻyicha respublika birinchiligini oʻtkazsin. 8. Sport vazirligi Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi hamda Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi bilan birgalikda: taʼlim va boshqa muassasalar oʻqituvchilari hamda qiziqish bildirgan shaxslarni shaxmat boʻyicha toʻlov-shartnoma asosida qisqa muddatli kurslarda qayta tayyorlash va malakasini doimiy ravishda oshirib borish tizimini joriy qilsin, tegishli oʻquv dasturini ishlab chiqsin va tasdiqlasin; jismoniy va yuridik shaxslarning homiylik xayriya mablagʻlari hisobidan mahalla va tashkilotlarda shaxmat boʻyicha turli musobaqalar va turnirlarni tashkil etish choralarini koʻrsin. 9. Belgilansinki, 2021-yil boshlab har yili: iyun — avgust oylari davomida mahalla bolalari oʻrtasida “Mahalla kubogi” shaxmat musobaqalari tashkil etiladi; may — iyul oylari davomida mahalla oilalari oʻrtasida “Shaxmatchi oila” turniri oʻtkaziladi, mahalladagi oilalarning jamoaviy tarzda ishtirok etishi taʼminlanadi; ikki marotaba vazirlik, idora va tashkilotlarda xodimlar oʻrtasida “Shaxmat kunlari” oʻtkaziladi. 10. Sport vazirligi hamda Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasining 2021-yildan boshlab har yili anʼanaviy tarzda: Toshkent shahrida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti sovrini uchun xalqaro shaxmat turnirini, Oʻzbekistonlik birinchi xalqaro grossmeyster G.T. Agzamov xotirasiga bagʻishlangan xalqaro shaxmat turnirini; Samarqand shahrida “Sohibqiron kubogi” xalqaro shaxmat turnirini tashkil etish va oʻtkazish toʻgʻrisidagi takliflari maʼqullansin. 11. Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi va Oʻzbekiston milliy paralimpiya assotsiatsiyasining: shaxmat maktablari va klublari faoliyatiga koʻmak berish maqsadida Oʻzbekiston shaxmat klublari assotsiatsiyasini tashkil etish; jismoniy imkoniyati cheklangan shaxmatchilarni qoʻllab-quvvatlash maqsadida Oʻzbekiston milliy paralimpiya assotsiatsiyasi tarkibida shaxmat boʻyicha alohida boʻlinmani tashkil qilish toʻgʻrisidagi tashabbuslari maʼqullansin. Adliya vazirligi tashkil qilinayotgan assotsiatsiyani uning arizasiga muvofiq davlat roʻyxatidan oʻtkazish choralarini koʻrsin. Oʻzbekiston milliy paralimpiya assotsiatsiyasiga bir oy muddatda shaxmat boʻyicha boʻlinmani malakali mutaxassislar bilan toʻldirish, zarur anjomlar va vositalar bilan jihozlash boʻyicha choralar koʻrish tavsiya qilinsin. 12. Belgilansinki, 2021/2022 oʻquv yilidan boshlab: Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universitetining Fargʻona filialida shaxmat boʻyicha taʼlim yoʻnalishi ochiladi; boshqa oliy taʼlim muassasalarida shaxmat yoʻnalishiga zarur ehtiyojdan kelib chiqib, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasining tavsiyasiga asosan alohida qabul kvotalari belgilanadi; pedagog xodimlar oʻrtasida shaxmat boʻyicha “Eng yaxshi innovatsion oʻquv metodik qoʻllanma” tanlovi tashkil etiladi, qoʻllanmani ommalashtirish va joylarga yetkazish boʻyicha zarur choralar koʻriladi. Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Yoshlar siyosati va sport vazirligi, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi mazkur bandda nazarda tutilgan vazifalar ijrosini toʻliq va sifatli taʼminlasin. 13. Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasining 2019-yil 16-fevraldagi navbatdan tashqari hisobot-saylov konferensiyasi qarori bilan Shaxmat boʻyicha Respublika ixtisoslashtirilgan bolalar-oʻsmirlar sport maktabi negizida Xalqaro shaxmat akademiyasi tashkil etilganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin. Xalqaro shaxmat akademiyasi 2023-yil 1-iyuldan boshlab Yoshlar siyosati va sport vazirligi tasarrufiga oʻtkazilsin. 14. Belgilansinki, Xalqaro shaxmat akademiyasi: davlat muassasasi hamda qobiliyatli yosh shaxmatchilarni tanlab oluvchi va tayyorlovchi hamda shaxmat boʻyicha yuqori malakali mutaxassislar tayyorlashga yoʻnaltirilgan maktabdan tashqari sport-taʼlim muassasasi hisoblanadi; Oʻzbekistonda shaxmat sport turi boʻyicha oʻquv-metodik va tayyorlovning asosiy bazasi hisoblanadi; shaxmat sport turi boʻyicha oʻquv-metodik qoʻllanmalar va darsliklarni ishlab chiquvchi va markazlashgan holda tarqatuvchi muassasa hisoblanadi; faoliyati Davlat budjeti, jismoniy va yuridik shaxslarning homiylik xayriya mablagʻlari, shuningdek, qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan moliyalashtiriladi; direktori, direktor oʻrinbosarlari, instruktor-metodistlari, trenerlari va oʻqituvchilarining mehnatiga haq toʻlash Vazirlar Mahkamasining 2005-yil 21-dekabrdagi “Xalq taʼlimi xodimlari mehnatiga haq toʻlashning takomillashtirilgan tizimini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi 275-son qaroriga muvofiq; direktori, direktor oʻrinbosarlari, instruktor-metodistlari, trenerlari va tibbiyot xodimlari mehnatini ragʻbatlantirish Vazirlar Mahkamasining 2010-yil 23-sentabrdagi “Sport maktablari faoliyatini hamda sport maktablari trenerlari va mutaxassislari mehnatini moddiy ragʻbatlantirish tizimini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida”gi 211-son qaroriga muvofiq; tibbiyot va farmatsevtika xodimlari mehnatiga haq toʻlash Vazirlar Mahkamasining 2005-yil 21-dekabrdagi “Tibbiyot xodimlari mehnatiga haq toʻlashning takomillashtirilgan tizimini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi 276-son qaroriga muvofiq amalga oshiriladi; mustaqil ravishda xoʻjalik va moliyaviy faoliyati masalalarini hal qiladi; direktori va direktor oʻrinbosarlari Sport vazirligi tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimidan ozod etiladi. 15. Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi huzurida yuridik shaxs tashkil etmagan holda Shaxmatni ommaviylashtirish va rivojlantirish jamgʻarmasi (keyingi oʻrinlarda — Jamgʻarma) tashkil etilsin. Quyidagilar Jamgʻarmani shakllantirish manbalari etib belgilansin: Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasiga aʼzolik badallari; mahalliy, xorijiy va xalqaro tashkilotlarning grantlari; homiylar — jismoniy va yuridik shaxslar, Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlari va norezidentlarining mablagʻlari; Jamgʻarmaning vaqtincha boʻsh mablagʻlarini tijorat banklariga joylashtirishdan olinadigan daromadlar; qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar. Jamgʻarma mablagʻlaridan shu jumladan: Xalqaro shaxmat akademiyasi, bolalar-oʻsmirlar shaxmat maktablari, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi va uning hududiy boʻlinmalari xodimlarini moddiy ragʻbatlantirish, shuningdek, ularning moddiy-texnika bazasini rivojlantirish; shaxmatni ommaviylashtirish boʻyicha xalqaro hamkorlikni kuchaytirish maqsadida shaxmatchilar, trenerlar, hakamlar va boshqa mutaxassislarning xorijiy davlatlarga tashriflarini tashkil etishga koʻmaklashish maqsadlari uchun foydalanilishi maʼlumot uchun qabul qilinsin. Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasiga Jismoniy tarbiya va sport vazirligi bilan kelishilgan holda ikki oy muddatda Jamgʻarma faoliyatini tashkil etish, mablagʻlarini shakllantirish va ulardan foydalanish tartibini ishlab chiqish va tasdiqlash tavsiya etilsin. 16. Jismoniy tarbiya va sport vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi hamda Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasining shaxmat boʻyicha musobaqalar va turnirlarni onlayn oʻtkazish platformasi (www.uzchess.uz), shuningdek, tahsil olayotgan oʻquvchilar va talabalar hamda oʻqituvchilar, trenerlar va mutaxassislarning yagona elektron bazasini yaratish toʻgʻrisidagi taklifi maʼqullansin. Belgilansinki: platforma va elektron bazani ishlab chiqish hamda ularga xizmat koʻrsatish va keyinchalik modernizatsiyalash boʻyicha buyurtmachining funksiyalari Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasiga yuklatiladi; platforma va elektron baza 2021-yil 1-mayga qadar Shaxmatni ommaviylashtirish va rivojlantirish jamgʻarmasi, homiylar — yuridik va jismoniy shaxslarning mablagʻlari hisobidan ishlab chiqiladi va doimiy ravishda texnik qoʻllab-quvvatlanadi; platforma orqali shaxmat boʻyicha musobaqalar va turnirlar onlayn tarzda oʻtkaziladi, ularning gʻoliblari pul mukofotlari bilan taqdirlanadi; platforma orqali oʻtkaziladigan shaxmat boʻyicha musobaqalar va turnirlar gʻoliblarini pul mukofotlari bilan taqdirlash Shaxmatni ommaviylashtirish va rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi. 17. Jismoniy tarbiya va sport vazirligi, Moliya vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi uch oy muddatda quyidagilarni nazarda tutuvchi Hukumat qarori loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritsin: shaxmat boʻyicha respublika hamda xalqaro musobaqalar va olimpiadalar gʻoliblari, xalqaro grossmeyster, xalqaro toifadagi sport ustasi, xalqaro unvonlarga ega boʻlgan trenerlar va hakamlar unvonlarini qoʻlga kiritgan shaxmatchilarni pul mukofotlari bilan taqdirlash; mamlakatimizda tashkil etiladigan mahalliy va xalqaro musobaqalarda ishtirok etadigan mahalliy hakamlar hamda xalqaro seminar maʼruzachilari uchun toʻlanadigan kunlik toʻlovlarni xalqaro standartlarga va toifalarga moslashtirish. 18. Qoʻshimcha ustuvor sport turi sifatida shaxmat rivojlanishi lozim boʻlgan respublika tuman (shahar)lari roʻyxati 5-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. Belgilansinki, qoʻshimcha ustuvor sport turi sifatida shaxmat rivojlantiriladigan tuman (shahar)larda umumiy oʻrta taʼlim maktabi oʻquvchilari, oʻqituvchi-trenerlar, mahalla aholisi oʻrtasida shaxmat boʻyicha doimiy ravishda musobaqalar va shaxmat haftaliklari oʻtkazib boriladi va ushbu tadbirlar mahalliy budjet hamda boshqa mablagʻlar hisobidan moliyalashtiriladi. 19. Quyidagilar: Oʻzbekistonda shaxmatni jadal rivojlantirish boʻyicha respublika kengashi (keyingi oʻrinlarda — Respublika kengashi) tarkibi 7-ilovaga muvofiq; Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida shaxmatni jadal rivojlantirish boʻyicha hududiy ishchi guruhlar (keyingi oʻrinlarda — hududiy ishchi guruhlar)ning namunaviy tarkibi 8-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. Respublika kengashi (A.A. Abduhakimov): bir oy muddatda Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida shaxmatni 2021-yilda rivojlantirishni yangi bosqichga olib chiqish boʻyicha manzilli hududiy dasturlarni tasdiqlasin, shuningdek, ularning toʻliq va sifatli ijro etilishi yuzasidan doimiy monitoring oʻrnatsin; hududiy ishchi guruhlar hamda boshqa masʼul vazirlik va idoralar faoliyatini muvofiqlashtirsin, ular tomonidan bajarilgan ishlar toʻgʻrisidagi hisobotlarni eshitish hamda aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish choralarini koʻrsin; shaxmatni rivojlantirish va ommaviylashtirish, shu jumladan, platforma orqali oʻtkaziladigan shaxmat boʻyicha musobaqalar va turnirlar gʻoliblarini pul mukofotlari bilan taqdirlash maqsadida mahalliy, xorijiy va xalqaro tashkilotlarning grantlari, homiylar — yuridik va jismoniy shaxslarning mablagʻlarini jalb qilsin. 20. Moliya vazirligi mazkur qarorga asosan joriy yilda koʻzda tutilgan chora-tadbirlarni va kelgusi yillarda amalga oshirilishi belgilangan vazifalar uchun zarur mablagʻlarni 2021-yil Davlat budjetida Turizm va sport vazirligi uchun koʻzda tutilgan mablagʻlar doirasida, 2022-yildan boshlab esa Davlat budjeti parametrlarida nazarda tutishni taʼminlasin. 21. Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi “Sport” telekanalida shaxmat boʻyicha mahalliy va xalqaro musobaqalar, shaxmatchilarimiz tomonidan erishilgan yutuqlar, shuningdek, shaxmatni intellektual sport turi sifatida keng yoritish va targʻib qilish ishlarini muntazam tashkillashtirib borsin. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari hududiy telekanallar va ommaviy axborot vositalarida mazkur qarorning maqsad va vazifalarini keng yoritish ishlarini doimiy ravishda tashkillashtirib borsin. 22. Ushbu qarorda belgilangan chora-tadbirlarning samarali va oʻz vaqtida amalga oshirilishini taʼminlash maqsadida: a) Respublika kengashi (A.A. Abduhakimov) oʻn kun muddatda masʼul vazirlik, idora va tashkilotlar rahbarlari ishtirokida videokonferensaloqa vositalaridan foydalangan holda majlis oʻtkazib, mazkur qarorga muvofiq amalga oshirilishi lozim boʻlgan ishlar toʻgʻrisida axborot bersin, shuningdek, har chorakda ijrosini muhokama qilsin va aniqlangan kamchiliklarni oʻz vaqtida bartaraf etsin; b) Yoshlar siyosati va sport vazirligi (A.I. Ikramov): mazkur qaror va “Yoʻl xaritasi”da belgilangan chora-tadbirlarni amalga oshirishning pirovard maqsadiga erishilishini taʼminlasin; Milliy axborot agentligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, boshqa manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki hafta muddatda bir yilga moʻljallangan media-rejani tasdiqlasin hamda shaxmatni targʻib qilishga qaratilgan mavzuli va koʻchma dasturlar, tok-shoular, intervyular va roliklar namoyish etilishini tashkillashtirsin; har chorakda mazkur qaror bajarilishi holati, mavjud muammolar, maqsadli koʻrsatkichlarda belgilangan natijalarga erishish holati toʻgʻrisida Respublika kengashiga hisobot berib borsin; v) “Yoʻl xaritasi”ning bajarilishiga va baholash mezonlarida nazarda tutilgan koʻrsatkichlarga erishishga masʼul vazirlik hamda idoralar zimmasiga yuklatilgan vazifa va topshiriqlarni oʻz vaqtida, sifatli va toʻliq bajarish, “Yoʻl xaritasi”ni ijro etish holati toʻgʻrisida har chorak yakuni boʻyicha Yoshlar siyosati va sport vazirligiga axborot taqdim etsin; g) Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi va Oʻzbekiston Milliy olimpiya qoʻmitasiga mazkur qarorni amalga oshirishda masʼul vazirlik va idoralarga doimiy ravishda har tomonlama amaliy yordam koʻrsatish tavsiya etilsin. 23. Jismoniy tarbiya va sport vazirligi Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin. 24. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 9-avgustdagi “Oʻzbekiston Respublikasida shaxmatni rivojlantirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-3906-son qarorining 3-bandi oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 25. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining maslahatchisi K.K. Kuranbayev va Oʻzbekiston Respublikasi yoshlar siyosati va sport vaziri A.I. Ikramov zimmasiga yuklansin. Amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar natijadorligi yuzasidan 2021-yil 1-iyul va 2022-yil 1-yanvargacha Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga axborot berilsin. Soʻnggi yillarda xalqimizning salomatligi toʻgʻrisida gʻamxoʻrlik qilish, maʼnaviy va jismoniy barkamol avlodni shakllantirish, intellektual salohiyatni rivojlantirishga xizmat qiladigan sport turi boʻlgan va mamlakatimizda alohida oʻrin tutadigan sportning shaxmat turiga aholini, ayniqsa yoshlarni keng jalb etish boʻyicha bir qator chora-tadbirlar amalga oshirildi. Bugungi kunda 150 ta umumiy oʻrta taʼlim maktabida boshlangʻich sinflar uchun shaxmat boʻyicha sinflar ochilib, 12 138 nafar oʻquvchi qamrab olindi. Shuningdek 254 ta bolalar-oʻsmirlar sport maktablarida shaxmat boʻyicha 594 ta seksiyalar faoliyat yuritib, shugʻullanuvchilar soni 8 122 tani tashkil qiladi. Shaxmat bilan professional darajada shugʻullanuvchilar soni 3 154 (ayollar 580) nafarni tashkil etadi. Xalqaro shaxmat federatsiyasi (FIDE) reytingida Oʻzbekiston 162 ta davlatlar ichida 30-oʻrinni egallab, mamlakatimizda eng yuqori shaxmat unvoni — xalqaro grossmeysterlar soni 22 tani tashkil qiladi. Oʻzbekiston va boshqa 22 ta mamlakat tashabbusi bilan 2019-yil 2-dekabr kuni Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasining shaxmatni rivojlantirish boʻyicha maxsus rezolyutsiyasi qabul qilindi va unga muvofiq 20-iyul Butunjahon shaxmat kuni deb eʼlon qilindi. Shaxmatchilarimiz 2018-yildagi Oʻsmirlar oʻrtasida butunjahon shaxmat olimpiadasida ilk bor umumjamoa hisobida birinchi oʻrinni qoʻlga kiritdi, yosh toifalari boʻyicha Jahon va Osiyo chempionatlarida shohsupaning yuqori oʻrinlarida joy oldi. Shaxmat sohasi rivojlangan xorijiy davlatlar tajribasi tahlil qilinganda, aksariyat hollarda, yoshlarni maktab davridanoq shaxmatchi sifatida tayyorlash orqali professional va kuchli shaxmatchi boʻlib yetishish tizimi shakllanganligini koʻrishimiz mumkin. Shaxmatning bugungi rivojlanish tendensiyasi unga faqatgina ommalashgan sport turi sifatida emas, balki mamlakat aholisi, ayniqsa, yoshlarni intellektual salohiyatini oshiruvchi, fikrlash va qaror qabul qilish koʻnikmalari, ruhiy-maʼnaviy jihatdan ona Vatanga sadoqat tuygʻularini shakllantiruvchi noyob vosita sifatida eʼtibor qaratishni taqozo etmoqda. Shu bilan birga, mamlakatda shaxmatni jadal rivojlantirish uchun iqtidorli bolalar va oʻsmirlarni tanlash va saralab olish (seleksiya), shaxmat sohasida yuqori malakali sport menejerlarini tayyorlash tizimini tubdan takomillashtirish zarur, trenerlarni munosib ragʻbatlantirish, ular uchun zarur shart-sharoitlar yaratish, shaxmat infratuzilmasini shakllantirish lozim. Shaxmatni 2025-yilgacha rivojlantirish davlat dasturi (keyingi oʻrinlarda — Dastur) Oʻzbekistonda shaxmat tizimini rivojlantirishning maqsadi, vazifalari, ustuvor yoʻnalishlari, oʻrta va uzoq muddatli istiqboldagi bosqichlarini belgilaydi hamda uni rivojlantirishga yoʻnaltirilgan dasturlar va kompleks chora-tadbirlarni ishlab chiqish uchun asos boʻlib xizmat qiladi. Oʻzbekistonda shaxmatni rivojlantirishning asosiy yoʻnalishlari quyidagilar hisoblanadi: birinchi yoʻnalish — “Maktabda shaxmat” loyihasini amalga oshirish, uning doirasida umumiy oʻrta taʼlim maktablarida boshlangʻich sinflar oʻquvchilari uchun shaxmatga oʻqitish tizimini yanada rivojlantirish orqali qamrovni yilma-yil oshirib borish, oʻquvchilar va maktablar oʻrtasida turnirlar oʻtkazish; ikkinchi yoʻnalish — bolalar va oʻsmirlarning shaxmat bilan shugʻullanishga qiziqishini oshirish, uni ommaviylashtirish, bu borada taʼlim muassasalari, mahalla va tashkilotlarda shaxmat boʻyicha musobaqalarni muntazam ravishda tashkil etish; uchinchi yoʻnalish — yuqori iqtidorga ega boʻlgan yosh shaxmatchilarni tanlash va saralab olish (seleksiya) tizimini tubdan takomillashtirish, ularni bosqichma-bosqich tayyorgarlikdan oʻtkazib borish orqali professional shaxmatchilar va xalqaro grossmeyster boʻlib yetishishini taʼminlash, shuningdek imkoniyati cheklangan shaxmatchilarni qoʻllab-quvvatlash; toʻrtinchi yoʻnalish — shaxmat infratuzilmasini yanada rivojlantirish hamda xalqaro talablarga moslashtirish, bolalar-oʻsmirlar shaxmat maktablarini, shu jumladan davlat-xususiy sheriklik asosida tashkil qilish, ular faoliyatini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash; beshinchi yoʻnalish — shaxmat sohasida malakali mutaxassislarni tayyorlash, qayta tayyorlash, malakasini oshirish, tanlab olish va rivojlantirishga ilgʻor ilmiy-metodik hamda innovatsion texnologiyalarni joriy etish; oltinchi yoʻnalish — shaxmat boʻyicha respublika hamda xalqaro musobaqalar va olimpiadalar gʻoliblari, xalqaro grossmeyster, xalqaro toifadagi sport ustasi, xalqaro unvonlarga ega boʻlgan trenerlar va hakamlar unvonlarini qoʻlga kiritgan shaxmatchilarni pul mukofotlari bilan taqdirlash; yettinchi yoʻnalish — shaxmatni intellektual sport turi sifatida keng yoritish hamda targʻib qilish ishlarini tashkillashtirish, shuningdek, shaxmat boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzolarining xalqaro shaxmat musobaqalarida ishtirok etishini taʼminlash. 2021/2022 oʻquv yilidan boshlab tanlov asosida 1 000 ta umumiy oʻrta taʼlim maktabida 2, 3 va 4-sinf oʻquvchilarini “Jismoniy tarbiya” fani doirasida 18 soatlik reja asosida shaxmatga oʻqitishni yoʻlga qoʻyish (birinchi bosqich); 2025/2026 oʻquv yilidan boshlab umumiy oʻrta taʼlim maktablarida 2, 3 va 4-sinf oʻquvchilarini “Jismoniy tarbiya” va “Matematika” fanlari doirasida 36 soatlik reja asosida shaxmatga oʻqitish tizimiga oʻtish (ikkinchi bosqich); Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 9-avgustdagi “Oʻzbekiston Respublikasida shaxmatni rivojlantirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-3906-son qarori bilan 150 ta umumiy oʻrta taʼlim maktablarining oʻquvchilarini tajriba tariqasida shaxmatga oʻqitishni tashkil qilish amaliyotini kengaytirish va shu munosabat bilan yana qoʻshimcha 150 ta maktabni shaxmatga ixtisoslashtirish, shuningdek, ularning oʻquvchilarini chuqurlashtirilgan holda shaxmatga oʻqitish; umumiy oʻrta taʼlim maktablarini shaxmat boʻyicha oʻquv qoʻllanma, magnitli doska, shaxmat taxtasi, figuralari, soati va boshqa zarur anjomlar bilan taʼminlash; respublika boʻylab bosqichma-bosqich shaxmatni rivojlantirish boʻyicha ustuvor tuman va shaharlarni belgilash va ularning qamrovini kengaytirish; umumiy oʻrta taʼlim maktablarining 2, 3 va 4 sinflari oʻquvchilarini shaxmatga oʻrgatish uchun oʻquv rejasini ishlab chiqish va tasdiqlash; umumiy oʻrta taʼlim maktablari “Jismoniy tarbiya” fani oʻqituvchilari (oʻqituvchi-trenerlar)ning shaxmat boʻyicha malakasini oshirish; umumiy oʻrta taʼlim maktablarida shaxmatga oʻqitish maqsadida “Jismoniy tarbiya” fani oʻqituvchilari va qiziqish bildirgan shaxslarni shaxmat boʻyicha qisqa muddatli kurslarda qayta tayyorlash va malakasini oshirib borish tizimini joriy qilish, tegishli oʻquv dasturini ishlab chiqish; umumiy oʻrta taʼlim maktabi oʻquvchilari oʻrtasida sinf toifasidan kelib chiqib (1 — 4 sinf, 5 — 9 sinf, 10-11 sinf) oʻquvchilar oʻrtasida tuman, shahar, viloyat hamda respublika darajasida turnirlarni tashkil etish va munosib ishtirokchilarning maktab oʻquvchilari oʻrtasida tashkil etiladigan xalqaro turnirlarda ishtirok etishini taʼminlash; umumiy oʻrta taʼlim maktablari oʻquvchilari oʻrtasida shaxmat boʻyicha jamoaviy “Shohruh” turnirini tashkil etish va oʻtkazish; umumiy oʻrta taʼlim maktablari oʻquvchilari va “Jismoniy tarbiya” fani oʻqituvchilari oʻrtasida har yili shaxmat boʻyicha respublika birinchiligini oʻtkazish; har yili bir oy davomida umumiy oʻrta taʼlim maktablarida shaxmat boʻyicha viloyat, respublika va xalqaro musobaqalar gʻoliblari, xalqaro grossmeyster, xalqaro toifadagi sport ustasi, xalqaro unvonlarga ega boʻlgan trenerlar va hakamlarni jalb qilgan holda “Shaxmat oyligini” tashkil etish; sport maktablarining shaxmat boʻlimlari va seksiyalari faoliyatini kengaytirish. mahalla bolalari oʻrtasida har yili yozgi taʼtil kunlarini hisobga olgan holda respublika “Mahalla kubogi” shaxmat musobaqalarini tashkil etish hamda ushbu musobaqalarda munosib ishtirok etgan umidli shaxmatchilarni kelajakda imkoniyatlarini rivojlantirish uchun Xalqaro shaxmat akademiyasiga qabul qilish; mahalla oilalari oʻrtasida “Shaxmatchi oila” turnirini tashkil etib, mahalladagi oilalarning jamoaviy tarzda ishtirok etishini taʼminlash; maktabgacha taʼlim tashkiloti tarbiyalanuvchilari oʻrtasida Oʻzbekiston birinchiligi musobaqalarini tashkil etish; vazirlik, idora va tashkilotlarda har yili ikki marotaba xodimlar oʻrtasida “Shaxmat kunlari”ni tashkil etish va ushbu kunda xodimlar oʻrtasida shaxmat boʻyicha musobaqalar hamda malakali shaxmatchilar bilan uchrashuvlar tashkil etish; respublikadagi xiyobonlar va sayilgohlar hududlarida katta shaxmat maydonchalarini barpo etish va oʻrnatish, shaxmat donalarini turli animatsion qahramonlar koʻrinishida tasvirlash va sayr qiluvchilarning ham madaniyat, ham intellektual hordiq chiqarishlarini taʼminlash. uch bosqichli tizim orqali iqtidorli shaxmatchilarni tanlab olish va saralash. Bunda har yili tuman (shahar) miqyosida tuman rahbarlari kubogini tashkil etish, unda munosib ishtirok etgan shaxmatchilar zaxirasini yaratish; viloyatlar miqyosida viloyat rahbarlari kubogini tashkil etish va gʻolib, sovrindorlarni munosib ragʻbatlantirish, ularning shaxmat boʻyicha kelgusi faoliyatini qoʻllab-quvvatlash; xalqaro grossmeysterlar va yuqori reytingli shaxmatchilar bilan tajriba almashish hamda mamlakatimizda xalqaro grossmeysterlar yetishib chiqishini yanada kengaytirish maqsadida quyidagi xalqaro turnirlarni muntazam tashkil etish: a) Toshkent shahrida har yili Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti sovrini uchun xalqaro shaxmat turnirini tashkil etish, bunda viloyat rahbari kubogi gʻoliblarining ushbu turnirda toʻgʻridan-toʻgʻri ishtirok etishini taʼminlash, shuningdek, musobaqada xalqaro miqyosda yuqori reytingga ega boʻlgan kuchli xalqaro grossmeysterlarning ishtirokini taʼminlash; b) Samarqand shahrida har yili “Sohibqiron kubogi” xalqaro shaxmat turnirini tashkil etish va ushbu musobaqada mahalliy shaxmatchilar bilan birgalikda xalqaro toifadagi chet ellik shaxmatchilarning ishtirokini taʼminlash; g) Oʻzbekistonlik birinchi xalqaro grossmeyster G.T. Agzamov xotirasiga bagʻishlab har yili anʼanaviy tarzda xalqaro turnir tashkil etish va ushbu turnirda yuqori reytingli shaxmatchilar ishtirokini taʼminlash; Oʻzbekistonda shaxmat rivojlanishi uchun oʻzining uzoq yillik munosib hissalarini qoʻshgan marhum shaxmat mutaxassislari xotirasini abadiylashtirish maqsadida har yili anʼanaviy tarzda respublika darajasidagi I. Shukurov (Qarshi shahrida), M. Muxiddinov (Namangan shahrida), Sh. Xamroqulov (Samarqand shahrida), M. Xaylayev (Guliston shahrida), A. Grushevskiy (Toshkent shahrida) xotira turnirlari tashkil etish va oʻtkazish; yosh shaxmatchilarning iqtidorlarini yanada rivojlantirish maqsadida har oyda Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar hamda Toshkent shahrida standart, rapid, blits turlari boʻyicha reyting turnirlarini tashkil qilish, bunda mahalliy ijroiya hokimiyati organlarini masʼul qilib belgilash; jismoniy imkoniyati cheklangan shaxmatchilarni qoʻllab-quvvatlash maqsadida Oʻzbekiston Milliy paralimpiya qoʻmitasi tarkibida shaxmat boʻyicha alohida boʻlinmani tashkil qilish; har yili imkoniyati cheklangan shaxmatchilar oʻrtasida Oʻzbekiston birinchiligi musobaqalarini tashkil etish va ularni ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash; xalqaro standartlarni joriy qilgan holda koʻzi ojiz hamda eshitish qobiliyati past boʻlgan shaxmatchilarni maxsus shaxmat doska jamlanmalari va soatlari bilan taʼminlash. Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasini xalqaro standartlarga javob beradigan zamonaviy onlayn shaxmat doskalari jamlanmasi bilan hamda elektron koʻrgazma doskalari bilan taʼminlash; Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi hududiy boʻlinmalari moddiy-texnika bazasini mustahkamlash, hududda musobaqalarni yuqori saviyada oʻtkazish maqsadida jahon talablariga javob beradigan shaxmat elektron soatlari va jamlanmalari, kompyuter, zamonaviy onlayn smart doskalar va boshqa asbob-uskunalar bilan taʼminlash; Xalqaro shaxmat akademiyasi moddiy-texnika bazasini yanada mustahkamlash, shu jumladan hududlarda uning filiallarini tashkil qilish; musobaqalar oʻtkazish jarayoni adolatli va ochiq oʻtkazilishini taʼminlash maqsadida Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasini zaruriy antichiterlik asbob-uskunalar bilan taʼminlash; Butunjahon shaxmat Olimpiadasi hamda Jahon Kubogi, Jahon chempionati kabi xalqaro darajadagi shaxmat musobaqalarini tashkil etish va oʻtkazish boʻyicha mezbonlik qilish uchun tegishli chora-tadbirlarni amalga oshirish; yurtimizda tashkil etiladigan musobaqalarni kuzatuvchilar va muxlislar uchun yoritish maqsadida Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasini zamonaviy LED monitorlar bilan taʼminlash; har bir viloyatda bosqichma-bosqich bittadan bolalar-oʻsmirlar shaxmat maktabini tashkil etish va samarali faoliyatini yoʻlga qoʻyish; davlat-xususiy sheriklik asosida shaxmat maktablari va klublari faoliyatini yoʻlga qoʻyish, bu borada boʻshab yotgan va samarali foydalanilmayotgan davlat mulki obyektlarini berish, yer maydonlarini ajratish, shuningdek, ularni zarur kommunal va kommunikatsiya tizimlariga ulanish; shaxmat maktablari va klublari faoliyatiga koʻmak berish maqsadida Oʻzbekiston shaxmat klublari assotsiatsiyasini tashkil etish. 2021/2022 oʻquv yilidan boshlab Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universitetining Fargʻona filialida shaxmat boʻyicha taʼlim yoʻnalishini ochish, shuningdek, boshqa oliy taʼlim muassasalarida shaxmat yoʻnalishiga zarur ehtiyojdan kelib chiqib Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasining tavsiyasiga asosan alohida qabul kvotalarini belgilash; pedagog kadrlar tayyorlashni tizimli tashkil qilish maqsadida barcha oliy taʼlim muassasalari pedagogik yoʻnalishlaridagi (maktabgacha taʼlim, boshlangʻich taʼlim) talabalari uchun shaxmat dars soatlarini kiritish hamda ularda shaxmatni oʻqitish metodikasi boʻyicha taʼlim berish; oliy taʼlim muassasalarida shaxmat yoʻnalishida tahsil olayotgan talabalarning Xalqaro shaxmat akademiyasida amaliyot oʻtashlarini tashkil etish; pedagog xodimlarning malakasini oshirish uchun doimiy malaka oshirish kurslari hamda malakali mutaxassislar ishtirokida shaxmat boʻyicha mahorat darslarini tashkil etish; shaxmat boʻyicha tahsil olayotgan oʻquvchilar va talabalar, shuningdek, oʻqituvchilar, trenerlar va mutaxassislarning yagona elektron bazasi, shuningdek, musobaqalar va turnirlarni onlayn oʻtkazish platformasini yaratish; Xalqaro shaxmat federatsiyasining qoida va tavsiyalarini oʻzbek tiliga tarjima qilish hamda nashrdan chiqarish; innovatsion texnologiyalarni qoʻllagan holda tizimli ravishda shaxmatga oʻqitish metodikasini takomillashtirib borish; shaxmat boʻyicha kurslarda tahsil olgan tinglovchilar uchun shaxmat darslarini oʻtish huquqini beruvchi yagona sertifikat joriy qilish; pedagog xodimlar oʻrtasida shaxmat boʻyicha “Eng yaxshi innovatsion oʻquv metodik qoʻllanma” tanlovini tashkil etish, qoʻllanmani ommalashtirish va joylarga yetkazish; shaxmat boʻyicha mutaxassislar malakasini oshirish maqsadida xorijiy shaxmatchilar va ekspertlar ishtirokida seminar, trening, konferensiyalarni tashkil qilish, shuningdek, xorijda tashkillashtirilayotgan tadbirlarda mahalliy mutaxassislar ishtirokini taʼminlash; shaxmat sohasiga oʻzining munosib hissasini qoʻshgan trenerlar, hakamlar, shaxmatchilar va mutaxassislarni davlat mukofotlariga tavsiya qilish. shaxmat boʻyicha respublika hamda xalqaro musobaqalar va olimpiadalar gʻoliblari, xalqaro grossmeyster, xalqaro toifadagi sport ustasi, xalqaro unvonlarga ega boʻlgan trenerlar va hakamlar unvonlarini qoʻlga kiritgan shaxmatchilarni pul mukofotlari bilan taqdirlash; mamlakatimizda tashkil etiladigan mahalliy va xalqaro musobaqalarda ishtirok etadigan mahalliy hakamlar hamda xalqaro seminar maʼruzachilari uchun toʻlanadigan kunlik toʻlovlarni xalqaro standartlarga va toifalarga moslashtirish. Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasining “Sport” telekanalida shaxmat boʻyicha mahalliy va xalqaro musobaqalar, shaxmatchilarimiz tomonidan erishilgan yutuqlar, shuningdek, shaxmatni intellektual sport turi sifatida keng yoritish va targʻib qilish ishlarini muntazam tashkillashtirib borish; shaxmat boʻyicha teletahlilchilarni tayyorlash va xalqaro musobaqalarda yurtimiz hamda chet ellik yetuk shaxmatchilarning partiyalarini tahlil qilib borish va sharhlash; chet davlatlarda boʻladigan xalqaro musobaqalarda musobaqalarni keng yoritish maqsadida ijodiy xodimlarni xorijga boradigan sport delegatsiyasi tarkibiga kiritish; barcha darajadagi shaxmat musobaqalarini keng jamoatchilikka yetkazish va ommaviyligini yanada oshirish maqsadida ommaviy axborot vositalarini jalb qilish; hududiy telekanallar orqali shaxmatni yanada keng targʻib qilish maqsadida mahalliy musobaqalarni muntazam yoritish; “Shaxmat barcha uchun” shiori ostida turli animatsion roliklar va multfilmlar orqali shaxmatni oʻrgatish; Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, manfaatdor vazirliklar, idoralar va tashkilotlar bilan birgalikda “Shaxmat” jurnali faoliyatini yoʻlga qoʻyish; mamlakatimiz sharafini munosib himoya qilish hamda doimiy xorijiy tajribani oʻrganish maqsadida Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzolarining Butunjahon shaxmat olimpiadasi, Oʻsmirlar oʻrtasidagi butunjahon shaxmat olimpiadasi, Jahon kubogi, jahon chempionatlari, yosh toifalari oʻrtasida jahon, osiyo va mintaqa chempionatlari, yuqori reyting ochkolari toʻplash mumkin boʻlgan nufuzli tijoriy turnirlarda doimiy ishtirok etishini taʼminlash hamda ushbu faoliyatni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash; musobaqada ishtirok etuvchi delegatsiya aʼzolarining viza bilan bogʻliq jarayonlarini tezlashtirish va amaliy koʻmaklashish; shaxmat boʻyicha xalqaro musobaqalarda ishtirok etuvchi terma jamoa aʼzolarini zaruriy sport formalari va ekipirovkalar bilan taʼminlash. Mazkur Dasturda belgilab berilgan ustuvor vazifalarni izchil amalga oshirish orqali quyidagi natijalarga erishish nazarda tutilmoqda: respublikada shaxmatning ommaviyligini oshirish hisobiga shaxmat bilan muntazam shugʻullanuvchilar soni koʻpayadi; professional shaxmatchilarning mahorat tayyorgarligi oshadi; shaxmatchilar tayyorlash tizimining yangi bosqichini yaratish natijasida shaxmatchilarimizning xalqaro musobaqalarda ishtiroki kengayadi va bunday musobaqalarning mamlakatimizda koʻproq oʻtkazilishi natijasida reyting ochkolari va xalqaro unvon talablarini bajarish imkoniyati oshadi, shu orqali xalqaro grossmeyster, xalqaro toifadagi sport ustalari yetishib chiqishi taʼminlanadi; iqtidorli bolalar va oʻsmirlarni tanlash hamda saralab olish (seleksiya)da zamonaviy tizim yaratiladi va milliy terma jamoalarimizda sifatli sport zaxirasi shakllanadi; shaxmatni rivojlantirish hamda boshqaruv tizimida marketing va zamonaviy boshqaruv mexanizmlaridan samarali foydalanish tizimi yaratiladi; hududlarda bolalar va oʻsmirlar oʻrtasida oʻquv-mashgʻulot jarayonlari va musobaqalarni tizimli va yuqori saviyada tashkil etish orqali hududlarda shaxmatning rivojlanish sifat koʻrsatkichlari ortadi; shaxmat infratuzilmasining holati (xalqaro talablarga javob beradigan shaxmat jamlanmalar, gʻirrom oʻyinga qarshi uskunalar, musobaqa zallarini talab darajasida jihozlash, zaruriy texnik vositalar) zamon talablariga moslashtirilishi orqali turli darajadagi xalqaro musobaqalarga yurtimiz mezbonlik qilish imkoniyati ortadi va bu bilan nafaqat shaxmat sohasini, balki turizm salohiyatini oshirish imkoniyati kengayadi; shaxmat boʻyicha milliy terma jamoalar uchun oʻquv-mashgʻulot jarayonini va musobaqalarni markazlashtirilgan holda oʻtkazish imkoniyati yaratiladi, terma jamoa aʼzolari bilan tizimli ishlash va ularning sifat natijadorligi oshadi; xalqaro va milliy darajadagi shaxmat unvonlarini qoʻlga kiritgan sportchilarning yutuqlarini munosib ragʻbatlantirish tizimi yaratiladi; Oʻzbekistonning Xalqaro shaxmat federatsiyasidagi (FIDE) reyting koʻrsatkichlari yaxshilanadi. T/rChora-tadbirlar nomiAmalga oshirish mexanizmiIjro muddatiMoliyalashtirish manbasiMasʼul ijrochilar1.“Maktabda shaxmat” loyihasini amalga oshirish, uning doirasida umumiy oʻrta taʼlim maktablarida boshlangʻich sinflar oʻquvchilari uchun shaxmatga oʻqitish tizimini yanada rivojlantirish orqali qamrovni yilma-yil oshirib borish, oʻquvchilar va maktablar oʻrtasida shaxmat turnirlarini oʻtkazish.1. 2021/2022 oʻquv yilidan boshlab tanlov asosida 1 000 ta umumiy oʻrta taʼlim maktabida 2, 3 va 4-sinf oʻquvchilarini “Jismoniy tarbiya” fani doirasida 18 soatlik reja asosida shaxmatga oʻqitishni yoʻlga qoʻyish.2021/2022 oʻquv yilidan boshlabIjrochilar mablagʻlariMaktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi2. 1 000 ta umumiy oʻrta taʼlim maktabining 2, 3 va 4-sinf oʻquvchilarini shaxmatga oʻrgatish uchun 18 soatlik oʻquv rejasini ishlab chiqish.2021-yil mayDarsliklar uchun ajratiladigan budjet mablagʻlari doirasidaMaktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi3. Umumiy oʻrta taʼlim maktablarini oʻquv qoʻllanma, magnitli doska, shaxmat taxtasi, figuralari, soati va boshqa zarur anjomlar bilan taʼminlash.2021-yil iyulRespublika budjeti va homiylik mablagʻlariSport vazirligi, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, “Oʻzbekneftgaz” AJ, “Olmaliq KMK” AJ, AT “Aloqabank”4. Umumiy oʻrta taʼlim maktablarida shaxmatga oʻqitish maqsadida “Jismoniy tarbiya” fani oʻqituvchilari va qiziqish bildirgan shaxslarni shaxmat boʻyicha qisqa muddatli kurslarda qayta tayyorlash va malakasini oshirib borish tizimini joriy qilish, tegishli oʻquv dasturini ishlab chiqish.2021/2022 oʻquv yilidan boshlabIjrochilar mablagʻlariMaktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi5. Umumiy oʻrta taʼlim maktablari oʻquvchilari oʻrtasida shaxmat boʻyicha jamoaviy “Shohruh” turnirini tashkil etish va oʻtkazish.Har yili oktabr6. Umumiy oʻrta taʼlim maktablari oʻquvchilari va “Jismoniy tarbiya” fani oʻqituvchilari oʻrtasida shaxmat boʻyicha respublika birinchiligini oʻtkazish.Har yili dekabr7. Sport maktablarining shaxmat boʻlimlari va seksiyalari faoliyatini kengaytirish.2021/2022 oʻquv yilidan boshlabSport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi2.Bolalar va oʻsmirlarning shaxmat bilan shugʻullanishga qiziqishini oshirish, uni ommaviylashtirish, bu borada taʼlim muassasalari, mahalla va tashkilotlarda shaxmat boʻyicha musobaqalarni muntazam ravishda tashkil etish.1. Mahalla bolalari oʻrtasida har yili yozgi taʼtil kunlarini hisobga olgan holda respublika “Mahalla kubogi” shaxmat musobaqalarini tashkil etish hamda ushbu musobaqalarda munosib ishtirok etgan umidli shaxmatchilarni kelajakda imkoniyatlarini rivojlantirish uchun Xalqaro shaxmat akademiyasiga qabul qilish.Har yili iyun — avgustIjrochilar mablagʻlariKambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi2. Mahalla oilalari oʻrtasida “Shaxmatchi oila” turnirini tashkil etib, mahalladagi oilalarning jamoaviy tarzda ishtirok etishini taʼminlash.Har yili may — iyul3. Maktabgacha taʼlim tashkiloti tarbiyalanuvchilari oʻrtasida Oʻzbekiston birinchiligi musobaqalarini tashkil etish.Har yili iyunIjrochilar mablagʻlariMaktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi4. Vazirlik, idora va tashkilotlarda har yili ikki marotaba xodimlar oʻrtasida “Shaxmat kunlari”ni tashkil etish va ushbu kunda xodimlar oʻrtasida shaxmat boʻyicha musobaqalar hamda malakali shaxmatchilar bilan uchrashuvlar tashkil etish.Har yili aprel va oktabrIjrochilar mablagʻlariVazirlik, idora va tashkilotlar, Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi5. Respublikadagi xiyobonlar va sayilgohlar hududlarida katta shaxmat maydonchalarini barpo etish va oʻrnatish, shaxmat donalarini turli animatsion qahramonlar koʻrinishida tasvirlash va sayr qiluvchilarning ham madaniyat, ham intellektual hordiq chiqarishlarini taʼminlash.2021-yil mayIjrochilar va homiylik mablagʻlariQoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Madaniyat va turizm vazirligi, Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasihar yili tuman (shahar) miqyosida tuman (shahar) rahbarlari kubogini tashkil etish, unda munosib ishtirok etgan shaxmatchilar zaxirasini yaratish;Har yili aprelSport va ommaviy jismoniy tarbiya tadbirlarining hududiy kalendar rejalarida nazarda tutilgan mablagʻlar doirasidaSport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklariviloyatlar miqyosida viloyat rahbarlari kubogini tashkil etish, gʻolib va sovrindorlarni munosib ragʻbatlantirish, ularning shaxmat boʻyicha kelgusi faoliyatini qoʻllab-quvvatlash;Har yili mayxalqaro grossmeysterlar va yuqori reytingli shaxmatchilar bilan tajriba almashish hamda mamlakatimizda grossmeysterlar yetishib chiqishini yanada kengaytirish maqsadida quyidagi xalqaro turnirlarni muntazam tashkil etish:a) Toshkent shahrida har yili Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti sovrini uchun xalqaro shaxmat turnirini tashkil etish, bunda viloyat rahbari kubogi gʻoliblarining ushbu turnirda toʻgʻridan-toʻgʻri ishtirok etishini taʼminlash, shuningdek, musobaqada xalqaro miqyosda yuqori reytingga ega boʻlgan kuchli xalqaro grossmeysterlarning ishtirokini taʼminlash;2022-yildan boshlabhar yili avgustSport va ommaviy jismoniy tarbiya tadbirlarining respublika kalendar rejasida nazarda tutilgan mablagʻlar doirasidaSport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, manfaatdor vazirlik va idoralarb) Samarqand shahrida har yili “Sohibqiron kubogi” xalqaro shaxmat turnirini tashkil etish va ushbu musobaqada mahalliy shaxmatchilar bilan birgalikda xalqaro toifadagi chet ellik shaxmatchilarning ishtirokini taʼminlash;Har yili aprelv) Oʻzbekistonlik birinchi grossmeyster G.T. Agzamov xotirasiga bagʻishlab har yili anʼanaviy tarzda xalqaro turnir tashkil etish va ushbu turnirda yuqori reytingli shaxmatchilar ishtirokini taʼminlash.Har yili oktabrIjrochilar va homiylik mablagʻlari, mahalliy budjet mablagʻlariSport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, Xorazm viloyati hokimligiSport va ommaviy jismoniy tarbiya tadbirlarining respublika kalendar rejasida nazarda tutilgan mablagʻlar, ijrochilar va homiylik mablagʻlariOʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, Sport vazirligi2. Jismoniy imkoniyati cheklangan shaxmatchilarni qoʻllab-quvvatlash maqsadida Oʻzbekiston Milliy paralimpiya qoʻmitasi tarkibida shaxmat boʻyicha alohida boʻlinmani tashkil qilish.Har yili noyabr3. Mamlakatimiz sayyohlik salohiyatini yanada keng namoyon etish hamda shaxmatning ommaviyligini oshirish maqsadida har yili Buxoro, Termiz, Xiva shaharlarida “Turizm va shaxmat haftaligi”ni tashkil etish va ushbu haftalik doirasida keng sayyohlar oqimini jalb qilgan holda kuchli shaxmatchilar va sayyohlar oʻrtasida blits turnirlar, mahorat darslari hamda uchrashuvlar, turistik salohiyat aks etgan sayillar tashkil etish.Har yili bahor va kuz oylaridaMahalliy budjet mablagʻlari, homiylik mablagʻlariSport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, manfaatdor vazirlik va idoralar4. Jismoniy imkoniyati cheklangan shaxmatchilarni qoʻllab-quvvatlash maqsadida Oʻzbekiston Milliy paralimpiya qoʻmitasi tarkibida shaxmat boʻyicha alohida boʻlinmani tashkil qilish.2021-yil avgustOʻzbekiston Milliy olimpiya qoʻmitasiga ajratilgan mablagʻlar doirasidaOʻzbekiston Milliy paralimpiya qoʻmitasi, Oʻzbekiston Milliy olimpiya qoʻmitasi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi3.Yuqori iqtidorga ega boʻlgan yosh shaxmatchilarni tanlash va saralab olish (seleksiya) tizimini tubdan takomillashtirish, ularni bosqichma-bosqich tayyorgarlikdan oʻtkazib borish orqali professional shaxmatchi va xalqaro grossmeyster boʻlib yetishishini taʼminlash, shuningdek, imkoniyati cheklangan shaxmatchilarni qoʻllab-quvvatlash.1. Uch bosqichli tizim orqali iqtidorli shaxmatchilarni tanlab olish va saralash. Bunda:Har yili aprelSport va ommaviy jismoniy tarbiya tadbirlarining hududiy kalendar rejalarida nazarda tutilgan mablagʻlar doirasidaSport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklarihar yili tuman (shahar) miqyosida tuman (shahar) rahbarlari kubogini tashkil etish, unda munosib ishtirok etgan shaxmatchilar zaxirasini yaratish;viloyatlar miqyosida viloyat rahbarlari kubogini tashkil etish, gʻolib va sovrindorlarni munosib ragʻbatlantirish, ularning shaxmat boʻyicha kelgusi faoliyatini qoʻllab-quvvatlash;Har yili mayxalqaro grossmeysterlar va yuqori reytingli shaxmatchilar bilan tajriba almashish hamda mamlakatimizda grossmeysterlar yetishib chiqishini yanada kengaytirish maqsadida quyidagi xalqaro turnirlarni muntazam tashkil etish:a) Toshkent shahrida har yili Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti sovrini uchun xalqaro shaxmat turnirini tashkil etish, bunda viloyat rahbari kubogi gʻoliblarining ushbu turnirda toʻgʻridan-toʻgʻri ishtirok etishini taʼminlash, shuningdek, musobaqada xalqaro miqyosda yuqori reytingga ega boʻlgan kuchli xalqaro grossmeysterlarning ishtirokini taʼminlash;2022-yildan boshlab har yili avgustSport va ommaviy jismoniy tarbiya tadbirlarining respublika kalendar rejasida nazarda tutilgan mablagʻlar doirasidaSport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, manfaatdor vazirlik va idoralarb) Samarqand shahrida har yili “Sohibqiron kubogi” xalqaro shaxmat turnirini tashkil etish va ushbu musobaqada mahalliy shaxmatchilar bilan birgalikda xalqaro toifadagi chet ellik shaxmatchilarning ishtirokini taʼminlash;Har yili aprelv) Oʻzbekistonlik birinchi grossmeyster G.T. Agzamov xotirasiga bagʻishlab har yili anʼanaviy tarzda xalqaro turnir tashkil etish va ushbu turnirda yuqori reytingli shaxmatchilar ishtirokini taʼminlash.Har yili aprelSport va ommaviy jismoniy tarbiya tadbirlarining respublika kalendar rejasida nazarda tutilgan mablagʻlar doirasida, ijrochilar va homiylik mablagʻlariOʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, Sport vazirligi2. Jismoniy imkoniyati cheklangan shaxmatchilarni qoʻllab-quvvatlash maqsadida Oʻzbekiston Milliy paralimpiya qoʻmitasi tarkibida shaxmat boʻyicha alohida boʻlinmani tashkil qilish.2021-yil avgustOʻzbekiston Milliy olimpiya qoʻmitasiga ajratilgan mablagʻlar doirasidaOʻzbekiston Milliy paralimpiya qoʻmitasi, Oʻzbekiston Milliy olimpiya qoʻmitasi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi4.Shaxmat infratuzilmasini yanada rivojlantirish hamda xalqaro talablarga moslashtirish, bolalar-oʻsmirlar shaxmat maktablarini, shu jumladan davlat-xususiy sheriklik asosida tashkil qilish, ular faoliyatini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash.1. Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi hududiy boʻlinmalari moddiy-texnika bazasini mustahkamlash, hududda musobaqalarni yuqori saviyada oʻtkazish maqsadida jahon talablariga javob beradigan shaxmat elektron soatlari va jamlanmalari, kompyuter, zamonaviy onlayn smart doskalar va boshqa asbob-uskunalar bilan taʼminlash.2021-yil avgustMahalliy budjet mablagʻlari, homiylik mablagʻlariQoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, “Oʻzbekneftgaz” AJ, “Olmaliq KMK” AJ, AT “Aloqabank”2. Musobaqalar oʻtkazish jarayoni adolatli va ochiq oʻtkazilishini taʼminlash maqsadida Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasini zaruriy antichiterlik asbob-uskunalar bilan taʼminlash.2021-yil mayIjrochilar va homiylik mablagʻlariJismoniy tarbiya va sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi3. Butunjahon shaxmat Olimpiadasi hamda Jahon Kubogi, Jahon chempionati kabi xalqaro darajadagi shaxmat musobaqalarini tashkil etish va oʻtkazish boʻyicha mezbonlik qilish uchun tegishli chora-tadbirlarni amalga oshirish.2021-yil oktabrRespublika budjeti mablagʻlari, ijrochilar va homiylik mablagʻlariOʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, Tashqi ishlar vazirligi, Turizmni rivojlantirish davlat qoʻmitasi, Jismoniy tarbiya va sport vazirligi4. Davlat-xususiy sheriklik asosida shaxmat maktablari va klublari faoliyatini yoʻlga qoʻyish, bu borada boʻshab yotgan va samarali foydalanilmayotgan davlat mulki obyektlarini berish, yer maydonlarini ajratish, shuningdek, ularni zarur kommunal va kommunikatsiya tizimlariga ulash.2021-yil davomidaMahalliy budjet mablagʻlari, ijrochilar va homiylik mablagʻlariQoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, Jismoniy tarbiya va sport vazirligi5. Shaxmat maktablari va klublari faoliyatiga koʻmak berish maqsadida Oʻzbekiston shaxmat klublari assotsiatsiyasini tashkil etish.2021-yil noyabrIjrochilar mablagʻlariOʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, Jismoniy tarbiya va sport vazirligi5.Shaxmat sohasida malakali mutaxassislarni tayyorlash, qayta tayyorlash, malakasini oshirish, tanlab olish va rivojlantirishga ilgʻor ilmiy-metodik hamda innovatsion texnologiyalarni joriy etish.1. 2021/2022 oʻquv yilidan boshlab Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universitetining Fargʻona filialida shaxmat boʻyicha taʼlim yoʻnalishini ochish, shuningdek, boshqa oliy taʼlim muassasalarida shaxmat yoʻnalishiga zarur ehtiyojdan kelib chiqib Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasining tavsiyasiga asosan alohida qabul kvotalarini belgilash.2021-yil mayIjrochilar mablagʻlariIqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Jismoniy tarbiya va sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi2. Pedagog kadrlar tayyorlashni tizimli tashkil qilish maqsadida barcha oliy taʼlim muassasalari pedagogik yoʻnalishlaridagi (maktabgacha taʼlim, boshlangʻich taʼlim) talabalari uchun shaxmat dars soatlarini kiritish hamda ularda shaxmatni oʻqitish metodikasi boʻyicha taʼlim berish.2021/2022 oʻquv yilidan boshlabIjrochilar mablagʻlariOliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Jismoniy tarbiya va sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, manfaatdor vazirlik va idoralar3. Oliy taʼlim muassasalarida shaxmat yoʻnalishida tahsil olayotgan talabalarning Xalqaro shaxmat akademiyasida amaliyot oʻtashlarini tashkil etish.2021-yildan boshlab doimiyIjrochilar mablagʻlariOliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Jismoniy tarbiya va sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi4. Pedagog xodimlarning malakasini oshirish uchun doimiy malaka oshirish kurslari hamda malakali mutaxassislar ishtirokida shaxmat boʻyicha mahorat darslarini tashkil etish.2021-yil martIjrochilar mablagʻlariJismoniy tarbiya va sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Xalq taʼlimi vazirligi5. Shaxmat boʻyicha musobaqalar va turnirlarni onlayn oʻtkazish platformasi (www.uzchess.uz), shuningdek, tahsil olayotgan oʻquvchilar va talabalar hamda oʻqituvchilar, trenerlar va mutaxassislarning yagona elektron bazasini yaratish.2021-yil mayIjrochilar va homiylik mablagʻlariOʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, Jismoniy tarbiya va sport vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar6. Xalqaro shaxmat federatsiyasining qoida va tavsiyalarini oʻzbek tiliga tarjima qilish hamda nashrdan chiqarish.Alohida reja-grafik asosidaIjrochilar va homiylik mablagʻlariOliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi7. Shaxmat boʻyicha kurslarda tahsil olgan tinglovchilar uchun shaxmat darslarini oʻtish huquqini beruvchi yagona sertifikat joriy qilish.2021-yil iyunIjrochilar mablagʻlariJismoniy tarbiya va sport vazirligi8. Pedagog xodimlar oʻrtasida shaxmat boʻyicha “Eng yaxshi innovatsion oʻquv metodik qoʻllanma” tanlovini tashkil etish, qoʻllanmani ommalashtirish va joylarga yetkazish.Har yili dekabrIjrochilar mablagʻlariOliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Jismoniy tarbiya va sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi9. Shaxmat boʻyicha mutaxassislar malakasini oshirish maqsadida xorijiy shaxmatchilar va ekspertlar ishtirokida seminar, trening, konferensiyalarni tashkil qilish, shuningdek, xorijda tashkillashtirilayotgan tadbirlarda mahalliy mutaxassislar ishtirokini taʼminlash.10. Shaxmat sohasiga oʻzining munosib hissasini qoʻshgan trenerlar, hakamlar, shaxmatchilar va mutaxassislarni davlat mukofotlariga tavsiya qilish.2021-yil davomidaIjrochilar mablagʻlariOʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, Jismoniy tarbiya va sport vazirligi6.Shaxmat boʻyicha respublika hamda xalqaro musobaqalar va olimpiadalar gʻoliblari, xalqaro grossmeyster, xalqaro toifadagi sport ustasi, xalqaro unvonlarga ega boʻlgan trenerlar va hakamlar unvonlarini qoʻlga kiritgan shaxmatchilarni pul mukofotlari bilan taqdirlash.1. Shaxmat boʻyicha respublika hamda xalqaro musobaqalar va olimpiadalar gʻoliblari, xalqaro grossmeyster, xalqaro toifadagi sport ustasi, xalqaro unvonlarga ega boʻlgan trenerlar va hakamlar unvonlarini qoʻlga kiritgan shaxmatchilarni pul mukofotlari bilan taqdirlash.2. Mamlakatimizda tashkil etiladigan mahalliy va xalqaro musobaqalarda ishtirok etadigan mahalliy hakamlar hamda xalqaro seminar maʼruzachilari uchun toʻlanadigan kunlik toʻlovlarni xalqaro standartlarga va toifalarga moslashtirish.2021-yil aprelRespublika budjeti mablagʻlariJismoniy tarbiya va sport vazirligi, Moliya vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi7.Shaxmatni intellektual sport turi sifatida keng yoritish hamda targʻib qilish ishlarini tashkillashtirish, shuningdek, shaxmat boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzolarining xalqaro shaxmat musobaqalarida ishtirok etishini taʼminlash.1. Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasining “Sport” telekanalida shaxmat boʻyicha mahalliy va xalqaro musobaqalar, shaxmatchilarimiz tomonidan erishilgan yutuqlar, shuningdek, shaxmatni intellektual sport turi sifatida keng yoritish va targʻib qilish ishlarini muntazam tashkillashtirib borish.2021-yil davomidaIjrochilar mablagʻlariMTRK, EOAVMA, AOKA, OʻzA2. Shaxmat boʻyicha teletahlilchilarni tayyorlash va xalqaro musobaqalarda yurtimiz hamda chet ellik yetuk shaxmatchilarning partiyalarini tahlil qilib borish va sharhlash.2021-yil apreldan boshlabIjrochilar mablagʻlariOʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, MTRK, EOAVMA3. Chet davlatlarda boʻladigan xalqaro musobaqalarda musobaqalarni keng yoritish maqsadida ijodiy xodimlarni xorijga boradigan sport delegatsiyasi tarkibiga kiritish.Belgilangan muddatlardaIjrochilar mablagʻlariOʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, MTRK, EOAVMA, AOKA4. “Shaxmat barcha uchun” shiori ostida turli animatsion roliklar va multfilmlar orqali shaxmatni oʻrgatish.2021-yil davomidaIjrochilar mablagʻlari“Oʻzbekkino” MA, MTRK, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi5. Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, manfaatdor vazirliklar, idoralar va tashkilotlar bilan birgalikda “Shaxmat” jurnali faoliyatini yoʻlga qoʻyish.2021-yil fevralIjrochilar va homiylik mablagʻlariOʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, AOKA6. Mamlakatimiz sharafini munosib himoya qilish hamda doimiy xorijiy tajribani oʻrganish maqsadida Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzolarining Butunjahon shaxmat olimpiadasi, Oʻsmirlar oʻrtasidagi butunjahon shaxmat olimpiadasi, Jahon kubogi, jahon chempionatlari, yosh toifalari oʻrtasida jahon, osiyo va mintaqa chempionatlari, yuqori reyting ochkolari toʻplash mumkin boʻlgan nufuzli tijoriy turnirlarda doimiy ishtirok etishini taʼminlash hamda ushbu faoliyatni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash.Belgilangan muddatlardaSport va ommaviy jismoniy tarbiya tadbirlarining respublika kalendar rejasida nazarda tutilgan mablagʻlar doirasidaJismoniy tarbiya va sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, Tashqi ishlar vazirligi7. Musobaqada ishtirok etuvchi delegatsiya aʼzolariga ularning safar hujjatlarini xorijiy davlatlar elchixonalarida rasmiylashtirishda amaliy yordam koʻrsatish.Belgilangan muddatlardaIjrochilar mablagʻlariTashqi ishlar vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi T/rKoʻrsatkichlarOʻlchov birligiYillar kesimidaMasʼul ijrochilar202120222023202420251.Umumiy oʻrta taʼlim maktablarida shaxmatga oʻqitish maqsadida “Jismoniy tarbiya” fani oʻqituvchilari va qiziqish bildirgan shaxslarni shaxmat boʻyicha qisqa muddatli kurslarda qayta tayyorlash va malakasini oshirib borishSon (qamrab olinadigan oʻqituvchilar soniga nisbatan)3006208801 6002 000Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi2.Umumiy oʻrta taʼlim maktabi oʻquvchilari oʻrtasida sinf toifasidan kelib chiqib (1 — 4 sinf, 5 — 9 sinf, 10-11 sinf) oʻquvchilar oʻrtasida tuman, shahar, viloyat hamda respublika darajasida turnirlarni tashkil etish va munosib ishtirokchilarning maktab oʻquvchilari oʻrtasida tashkil etiladigan xalqaro turnirlarda ishtirok etishini taʼminlashFoiz (jami umumiy oʻrta taʼlim maktablaridagi oʻquvchilar soniga nisbatan)1,535810Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Sport vazirligi, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi 3.Umumiy oʻrta taʼlim maktablari oʻquvchilari va “Jismoniy tarbiya” fani oʻqituvchilari oʻrtasida har yili shaxmat boʻyicha respublika birinchiligini oʻtkazishFoiz (jami umumiy oʻrta taʼlim maktablaridagi shaxmat oʻqituvchilariga nisbatan)1530405075Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi4.Sport maktablarida faoliyat koʻrsatayotgan shaxmat boʻlimlari va seksiyalariSon620650680710740Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi6.Qoʻshimcha ustuvor sport turi sifatida shaxmat rivojlanishi lozim boʻlgan respublika tuman (shahar)lariSon1420253040Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi7.Shaxmat bilan muntazam shugʻullanuvchilar soniFoiz (umumiy aholi soniga nisbatan)0,81,322,53Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi8.Mahalla bolalari oʻrtasida har yili yozgi taʼtil kunlarini hisobga olgan holda respublika “Mahalla kubogi” shaxmat musobaqalarini tashkil etish hamda ushbu musobaqalarda munosib ishtirok etgan umidli shaxmatchilarni kelajakda imkoniyatlarini rivojlantirish uchun Xalqaro shaxmat akademiyasiga qabul qilishFoiz (jami 5 — 17 yoshli aholiga nisbatan)37101830Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi9.Mahalla oilalari oʻrtasida “Shaxmatchi oila” turnirini tashkil etib, mahalladagi oilalarning jamoaviy tarzda ishtirok etishini taʼminlashFoiz (jami mahalla yoshlari soniga nisbatan)515202530Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi10.Maktabgacha taʼlim tashkiloti tarbiyalanuvchilari oʻrtasida Oʻzbekiston birinchiligi musobaqalarini tashkil etishFoiz (jami maktabgacha taʼlim tashkiloti tarbiyalanuvchilari soniga nisbatan)38152334Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi11.Vazirlik, idora va tashkilotlarda har yili ikki marotaba xodimlar oʻrtasida “Shaxmat kunlari”ni tashkil etish va ushbu kunda xodimlar oʻrtasida shaxmat boʻyicha musobaqalar hamda malakali shaxmatchilar bilan uchrashuvlar tashkil etishFoiz (jami xodimlar soniga nisbatan)510152025Vazirlik, idora va tashkilotlar, Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi12.Respublikadagi xiyobonlar va sayilgohlar hududlarida katta shaxmat maydonchalarini barpo etish va oʻrnatish, shaxmat donalarini turli animatsion qahramonlar koʻrinishida tasvirlash va sayr qiluvchilarning ham madaniyat, ham intellektual hordiq chiqarishlarini taʼminlashFoiz (jami muassasalar soniga nisbatan)1025405560Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Madaniyat va turizm vazirligi, Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi13.Uch bosqichli tizim orqali iqtidorli shaxmatchilarni tanlab olish va saralash. Bunda:har yili tuman (shahar) miqyosida tuman rahbarlari kubogini tashkil etish, unda munosib ishtirok etgan shaxmatchilar zaxirasini yaratishFoiz (4 — 7 yoshli aholi soniga nisbatan)12345Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklariviloyatlar miqyosida viloyat rahbarlari kubogini tashkil etish va gʻolib, sovrindorlarni munosib ragʻbatlantirish, ularning shaxmat boʻyicha kelgusi faoliyatini qoʻllab-quvvatlashFoiz (4 — 7 yoshli aholi soniga nisbatan)12345Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklarixalqaro grossmeysterlar va yuqori reytingli shaxmatchilar bilan tajriba almashish hamda mamlakatimizda xalqaro grossmeysterlar yetishib chiqishini yanada kengaytirishSon (xalqaro turnirlar soniga nisbatan)35579Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, manfaatdor vazirlik va idoralar15.Har yili imkoniyati cheklangan shaxmatchilar oʻrtasida Oʻzbekiston birinchiligi musobaqalarini tashkil etish va ularni ijtimoiy qoʻllab-quvvatlashFoiz (qamrab olinadigan imkoniyati cheklangan shaxmatchilar soniga nisbatan)17142027Oʻzbekiston milliy paralimpiya assotsiatsiyasi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi16.Musobaqalar oʻtkazish jarayoni adolatli va ochiq oʻtkazilishini taʼminlash maqsadida Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasini zaruriy antichiterlik asbob-uskunalar bilan taʼminlashSon (ajratiladigan asbob uskunalar jamlanmasiga nisbatan)22245Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi17.Oliy taʼlim muassasalarida shaxmat yoʻnalishida tahsil olayotgan tal?balarning Xalqaro shaxmat akademiyasida amaliyot oʻtashlarini tashkil etishFoiz (shaxmat yoʻnalishida tahsil olayotgan talabalar soniga nisbatan)5060100100100Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi18.Davlat-xususiy sheriklik asosida shaxmat maktablari va klublari faoliyatini yoʻlga qoʻyish *Son34567Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, Jismoniy tarbiya va sport vazirligi19.Pedagog kadrlar tayyorlashni tizimli tashkil qilish maqsadida barcha oliy taʼlim muassasalari pedagogik yoʻnalishlaridagi (maktabgacha taʼlim, boshlangʻich taʼlim) talabalari uchun shaxmat dars soatlarini kiritish hamda ularda shaxmatni oʻqitish metodikasi boʻyicha taʼlim berishFoiz (pedagogik yoʻnalishga ega oliy taʼlim muassasalarga nisbatan)1015305570Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, manfaatdor vazirlik va idoralar20.Pedagog xodimlarning malakasini oshirish uchun doimiy malaka oshirish kurslari hamda malakali mutaxassislar ishtirokida shaxmat boʻyicha mahorat darslarini tashkil etishSon (tashkil etiladigan oʻquv kurslar va mahorat darslariga nisbatan)2/54/84/124/124/24Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi21.Xalqaro shaxmat federatsiyasining (FIDE) qoida va tavsiyalarini oʻzbek tiliga tarjima qilish hamda nashrdan chiqarishSon (umumiy tirajga nisbatan)1 0002 0002 0002 0003 000Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi22.Pedagog xodimlar oʻrtasida shaxmat boʻyicha “Eng yaxshi innovatsion oʻquv metodik qoʻllanma” tanlovini tashkil etish, qoʻllanmani ommalashtirish va joylarga yetkazishSon (nashrdan chiqariladigan ishlanmalarga nisbatan)1005005002 0005 000Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi23.Oʻzbekistonning Xalqaro shaxmat federatsiyasidagi (FIDE) reyting koʻrsatkichlarini yaxshilash, shu jumladan:mamlakatimiz reytingiOʻrin2825201510Sport vazirligi, Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasixalqaro grossmeysterlarSon2530374550xalqaro toifadagi sport ustalariSon2023262932xalqaro unvonlarga ega boʻlgan trenerlarSon2932353841xalqaro unvonlarga ega boʻlgan hakamlarSon4044485256 T/r Hududlar Umumiy oʻrta taʼlim maktablar soni 1. Qoraqalpogʻiston Respublikasi 70 2. Andijon viloyati 75 3. Buxoro viloyati 50 4. Jizzax viloyati 45 5. Qashqadaryo viloyati 100 6. Navoiy viloyati 35 7. Namangan viloyati 65 8. Samarqand viloyati 105 9. Sirdaryo viloyati 30 10. Surxondaryo viloyati 80 11. Toshkent viloyati 90 12. Fargʻona viloyati 85 13. Xorazm viloyati 50 14. Toshkent shahri 120 Jami 1 000 1. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Taxiatosh tumani 2. Andijon viloyati Andijon shahri 3. Buxoro viloyati Buxoro shahri 4. Jizzax viloyati Jizzax shahri 5. Qashqadaryo viloyati Qarshi shahri 6. Navoiy viloyati Xatirchi tumani 7. Namangan viloyati Namangan shahri 8. Samarqand viloyati Samarqand shahri 9. Sirdaryo viloyati Boyovut tumani 10. Surxondaryo viloyati Termiz shahri 11. Toshkent viloyati Qibray tumani 12. Fargʻona viloyati Fargʻona shahri 13. Xorazm viloyati Hazorasp tumani 14. Toshkent shahri Shayxontohur tumani 1. A.A. Abduhakimov — Bosh vazir oʻrinbosari, respublika kengashi raisi 2. Sh.X. Shermatov — xalq taʼlimi vaziri 3. A.V. Shin — maktabgacha taʼlim vaziri 4. R.T. Mamatov — mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vaziri 5. T.A. Ishmetov — moliya vaziri 6. A.Q. Karimov — jismoniy tarbiya va sport vazirining oʻrinbosari 7. Yan Xladik — YUNESKOning Oʻzbekistondagi vakolatxonasi rahbari (kelishuvga asosan) 8. Munir Mamedzade — YUNISEFning Oʻzbekistondagi vakolatxonasi rahbari (kelishuvga asosan) 9. R.M. Boboyev — Alkogol va tamaki bozorini tartibga solish hamda vinochilikni rivojlantirish agentligi direktori 10. M.R. Abdullayev — “Oʻzbekneftgaz” AJ raisi 11. A.X. Xursanov — “Olmaliq KMK” AJ raisi 12. K.N. Irisbekova — AT “Aloqabank” boshqaruvi raisi 13. F.Z. Ibragimov — Dasturiy mahsulotlar va axborot texnologiyalari texnologik parki direksiyasi rahbari 14. Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari 15. Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar hamda Toshkent shahar hokimlarining turizm, sport, madaniyat, madaniy meros va ommaviy kommunikatsiyalar masalalari boʻyicha oʻrinbosarlari 16. S.N. Babaxodjayev — Toshkent axborot texnologiyalari universiteti rektori 17. M.M. Djalalov — Toshkent shahridagi Inxa universiteti rektori 18. A.Y. Umarov — Toshkent davlat pedagogika universiteti rektori 19. M.R. Boltabayev — Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universiteti rektori 20. R.A. Talipov — Vazirlar Mahkamasining Sport va turizmni rivojlantirish masalalari kotibiyati bosh mutaxassisi 21. M.A. Roʻziyeva — Samarqand shahar 59-son umumiy oʻrta taʼlim maktabi direktori 22. R.M. Shoabduraxmonov — Oʻzbekiston Milliy olimpiya qoʻmitasi raisi 23. Lavozimi boʻyicha — Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi raisi 24. S.B. Bozorboyev — Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi raisining oʻrinbosari — bosh kotib, respublika kengashi kotibi Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari, hududiy ishchi guruhi rahbarlari Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlarining turizm, sport, madaniyat, madaniy meros va ommaviy kommunikatsiyalar masalalari boʻyicha oʻrinbosarlari — turizm va sport bosh boshqarmalari boshliqlari, hududiy ishchi guruhi rahbari oʻrinbosarlari Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi xalq taʼlimi vaziri, viloyatlar xalq taʼlimi boshqarmalari boshliqlari, Toshkent shahar xalq taʼlimi bosh boshqarmasi boshligʻi Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vaziri, viloyatlar va Toshkent shahar mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash boshqarmalari boshliqlari Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi qurilish vaziri, viloyatlar va Toshkent shahar qurilish bosh boshqarmalari boshliqlari Lavozimi boʻyicha — Hududda faoliyat koʻrsatayotgan yirik korxonalar — homiylar rahbarlari Lavozimi boʻyicha — Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasining hududiy vakillari, hududiy ishchi guruhi kotiblari