OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI VAZIRLAR MAHKAMASINING AXBOROT TIZIMLARI VA TELEKOMMUNIKATSIYALAR MASALALARI AXBOROT-TAHLIL DEPARTAMENTI TOʻGʻRISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASh HAQIDA
(resolution, 2012-08-30)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi Axborot tizimlari va telekommunikatsiyalar masalalari axborot-tahlil departamentining tuzilmasini tasdiqlash toʻgʻrisida” 2007-yil 21-sentabrdagi F-2836-son farmoyishiga muvofiq Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Axborot tizimlari va telekommunikatsiyalar masalalari axborot-tahlil departamenti (keyingi oʻrinlarda Departament deb ataladi) toʻgʻrisidagi Nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari A.N. Aripov bir hafta muddatda Departament xodimlarining funksional vazifalarini qayta koʻrib chiqsin va tasdiqlasin. 3. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Axborot-tahlil departamentlari toʻgʻrisidagi nizomlarni tasdiqlash haqida” 2004-yil 1-dekabrdagi 561-son qarori 1-bandining yettinchi xatboshi, shuningdek ushbu qarorga 6-ilova oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari A.N. Aripov hamda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi Ijro etuvchi apparatining boshqaruvchisi S.X.Bekenov zimmasiga yuklansin. 1. Axborot tizimlari va telekommunikatsiyalar masalalari axborot-tahlil departamenti (keyingi oʻrinlarda Departament deb ataladi) Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi Axborot tizimlari va telekommunikatsiyalar masalalari axborot-tahlil departamentining tuzilmasini tasdiqlash toʻgʻrisida” 2007-yil 21-sentabrdagi F-2836-son farmoyishiga muvofiq tashkil etilgan va Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati Ijro etuvchi apparatining tarkibiy boʻlinmasi hisoblanadi. 2. Departamentning faoliyati Vazirlar Mahkamasini, uning Prezidiumini, shuningdek Vazirlar Mahkamasi Ijro etuvchi apparatini davlat hokimiyati va boshqaruvi organlarida, iqtisodiyot tarmoqlari va sohalarida axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish hamda axborot xavfsizligini taʼminlash, shuningdek pochta va telekommunikatsiyalarni rivojlantirish, axborot faoliyati samaradorligini oshirish, arxiv ishi, intellektual mulk obyektlarini huquqiy muhofaza qilish va ularga boʻlgan huquqlarni himoya qilish masalalari boʻyicha axborot-tahliliy materiallar bilan taʼminlashga yoʻnaltirilgan. 3. Departament oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining qarorlari va boshqa hujjatlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, shuningdek mazkur Nizomga amal qiladi. 4. Departament oʻz faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri rahbarligida amalga oshiradi. Departament oʻz vakolatiga kiruvchi masalalar boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining tegishli oʻrinbosariga boʻysunadi hamda ayni paytda uning faoliyati Ijro etuvchi apparat boshqaruvchisi tomonidan muvofiqlashtiriladi. 5. Departament oʻz faoliyatini Vazirlar Mahkamasi Ijro etuvchi apparatining boshqa tarkibiy boʻlinmalari, davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, boshqa organlar va tashkilotlar bilan oʻzaro hamkorlikda amalga oshiradi. 6. Quyidagilar Departamentning asosiy vazifalari hisoblanadi: a) axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish va axborot xavfsizligini taʼminlash sohasida: davlat boshqaruvi va hokimiyati organlarida axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish masalalari boʻyicha: davlat boshqaruvi organlari tizimida mamlakatni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish strategiyasiga va zamonaviy xalqaro tendensiyalarga muvofiq boʻlgan axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini yanada rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlarini belgilash; davlat boshqaruvi organlari tizimida axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining keng joriy etilishini ragʻbatlantirish va tashkil qilish, axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish asosida davlat xizmatlari koʻrsatish tizimini yanada rivojlantirish boʻyicha takliflar ishlab chiqish; 2007—2015-yillarda Oʻzbekiston Respublikasida axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish dasturini hamda “Elektron Hukumat” konsepsiyasini ishlab chiqish va amalga oshirish; axborotlashtirish, davlat boshqaruvi va hokimiyati organlarida axborot tizimlarining faoliyat koʻrsatishi va ularni rivojlantirish masalalarida davlat siyosatini shakllantirish va amalga oshirishni taʼminlashda ishtirok etish; axborotlashtirish, axborot tizimlari va resurslari masalalari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlari, Vazirlar Mahkamasi qarorlarining davlat boshqaruvi va hokimiyati organlari tomonidan bajarilishini tashkil etish va nazorat qilish; davlat boshqaruvi va hokimiyati organlarining axborotlashtirish, axborot tizimlarining faoliyat koʻrsatishi va ularni rivojlantirish masalalari boʻyicha faoliyatini muvofiqlashtirish; davlat axborot tizimlari va resurslari, axborot texnologiyalari va xizmatlari bozorini rivojlantirish, davlat boshqaruvi va hokimiyati organlarida axborot tizimlarini boshqarish tuzilmasini takomillashtirish yuzasidan takliflar ishlab chiqish; qishloq joylarda axborot-kommunikatsiya texnologiyalari rivojlantirilishini maqsadli va aniq moʻljalli ragʻbatlantirish mexanizmlarini shakllantirish va amalga oshirishda qatnashish; hududlar oʻrtasida axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish va ularni rivojlantirishda tengsizlikni bartaraf etish boʻyicha taʼsirchan va samarali mexanizmlarni ishlab chiqish va amalga oshirish; axborotlashtirish, davlat axborot resurslarini, axborot texnologiyalari va xizmatlari bozorini shakllantirish va rivojlantirish sohasidagi ahvol monitoringi va tahlilini, axborot tizimlarini rivojlantirishdagi sifat oʻzgarishlari va tendensiyalarni baholashni taʼminlash; axborot tizimlari sohasi uchun yuqori malakali kadrlarni tayyorlash va qayta tayyorlashning ahvoli boʻyicha monitoring olib borish, davlat boshqaruvi va hokimiyati organlarining axborot-kommunikatsiya texnologiyalari sohasidagi yuqori malakali mutaxassislarga boʻlgan ehtiyojini taʼminlash yuzasidan takliflar ishlab chiqish; davlat boshqaruvi organlari tizimida axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish sohasida xalqaro hamkorlikni tashkil qilish, xalqaro tashkilotlar va xorijiy mamlakatlar bilan oʻzaro foydali hamkorlikni kengaytirish boʻyicha takliflar ishlab chiqish; iqtisodiyot tarmoqlari va sohalarida axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish masalalari boʻyicha: mamlakatni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish strategiyasiga va zamonaviy xalqaro tendensiyalarga muvofiq iqtisodiyot tarmoqlari va sohalarida axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlarini belgilash; iqtisodiyot tarmoqlari va sohalarida axborotlashtirish, axborot tizimlarining faoliyat koʻrsatishi va ularni rivojlantirish masalalari boʻyicha davlat siyosati amalga oshirilishini taʼminlash; iqtisodiyot tarmoqlari va sohalarida axborot tizimlari va resurslarini, axborot texnologiyalari va xizmatlari bozorini yanada rivojlantirish, axborot tizimlari va tarmoqlarini boshqarish tuzilmasini takomillashtirish, modernizatsiya qilish va texnika bilan qayta jihozlash, ushbu sohaga xorijiy investitsiyalar va texnologiyalarni jalb etish uchun shart-sharoitlar yaratish yuzasidan takliflar ishlab chiqish; iqtisodiyot tarmoqlari va sohalariga axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etishning, ularni xalqaro standartlar va talablarga muvofiq oʻzaro bogʻliq holda mutanosib rivojlantirishning borishini tahlil qilish; iqtisodiyotning turli tarmoqlari oʻrtasida axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish va rivojlantirishdagi tengsizlikni bartaraf etish hamda qishloq joylarda axborotlashtirishning rivojlantirilishini ragʻbatlantirish boʻyicha taʼsirchan va samarali mexanizmlarni ishlab chiqish va amalga oshirish; iqtisodiyot tarmoqlari va sohalarida axborotlashtirish, axborot tizimlari masalalari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti farmonlari, qarorlari va farmoyishlari, Vazirlar Mahkamasi qarorlari bajarilishini tashkil etish va nazorat qilish; iqtisodiyot tarmoqlari va sohalarida, boshqaruv tizimida, bank va moliya tizimlarida, yirik ishlab chiqarish korxonalarida axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish ishlarining ahvoli mezonlari va tahlili tizimlarini ishlab chiqishga doir ishlarni tashkil etish; xoʻjalik boshqaruvi organlari va korxonalarning axborotlashtirish, axborot tizimlarining faoliyat koʻrsatishi va ularni rivojlantirish masalalari boʻyicha faoliyatini muvofiqlashtirish; moliya, bank va sugʻurta sektorlarida, on-layn toʻlov tizimlarida axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan keng foydalanishni ragʻbatlantirish va tashkil etish, elektron tijoratni rivojlantirish yuzasidan takliflar tayyorlash; tadbirkorlik, ishlab chiqarish, fan va taʼlim, moliya, tibbiyot, axborot va bank xizmatlari, transport sohasida axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini yanada joriy etish boʻyicha monitoring olib borish, tahlil qilish va takliflar tayyorlash; mamlakatimizda sifatli dasturiy mahsulotlar ishlab chiqarishni rivojlantirishni va ularni eksport qilishni ragʻbatlantirishning samarali mexanizmini yaratish, kompyuter texnikasi hamda ularga butlovchi buyumlar yaratish va ishlab chiqarishni tashkil etish, erkin ilm-fan va texnologiya zonalari yaratish yuzasidan takliflar ishlab chiqish; axborot tizimlari uchun yuqori malakali kadrlarni tayyorlash va qayta tayyorlashning ahvoli monitoringini olib borish, iqtisodiyot tarmoqlari va sohalarining axborot-kommunikatsiya texnologiyalari sohasidagi yuqori malakali mutaxassislarga boʻlgan ehtiyojini taʼminlash yuzasidan takliflar ishlab chiqish; iqtisodiyot tarmoqlari va sohalarida axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish borasida xalqaro hamkorlikni tashkil etish, xalqaro tashkilotlar va xorijiy mamlakatlar bilan oʻzaro foydali hamkorlikni kengaytirish yuzasidan takliflar ishlab chiqish; axborot xavfsizligini taʼminlash masalalari boʻyicha: davlat va xoʻjalik boshqaruvi, davlat hokimiyati organlari, yirik xoʻjalik yurituvchi subyektlarning milliy axborot resurslari va tizimlari axborot xavfsizligini, xizmatlar va servis sohasida on-layn toʻlov tizimlarining ishonchli va uzluksiz faoliyat koʻrsatishini taʼminlash boʻyicha davlat siyosati amalga oshirilishini tashkil etish; davlat va xoʻjalik boshqaruvi, davlat hokimiyati organlari, yirik xoʻjalik yurituvchi subyektlarning axborot tizimlaridan foydalanishda axborotlashtirish va axborot xavfsizligini taʼminlash sohasida normativ-huquqiy hujjatlar, texnik talablar, qoidalar va standartlarning bajarilishi monitoringini olib borish, tahlil qilish, maqsadli oʻrganishni tashkil etish; axborot xavfsizligini taʼminlash shakllari va metodlarini takomillashtirish, axborot resurslari va xizmatlari bozorini rivojlantirish, axborotlar almashishning himoyalangan elektron shakllariga izchil ravishda bosqichma-bosqich oʻtish boʻyicha takliflar ishlab chiqish; davlat va xoʻjalik boshqaruvi, davlat hokimiyati organlari, yirik xoʻjalik yurituvchi subyektlarning axborot tizimlariga noqonuniy kirish hollarini bartaraf etishni taʼminlaydigan dasturiy-texnik vositalarni qoʻllanish boʻyicha axborot tizimlarini boshqarishga yagona talablarni shakllantirishda qatnashish; axborot xavfsizligini taʼminlash masalalari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti farmonlari, qarorlari va farmoyishlari, Vazirlar Mahkamasi qarorlari bajarilishini tashkil etish; davlat va xoʻjalik boshqaruvi, davlat hokimiyati organlari, yirik xoʻjalik yurituvchi subyektlarning axborot xavfsizligini taʼminlash masalalari boʻyicha faoliyatini muvofiqlashtirish; davlat va xoʻjalik boshqaruvi, davlat hokimiyati organlari, yirik xoʻjalik yurituvchi subyektlarning axborot tizimlari va kompyuter tarmoqlarini axborot xavfsizligini taʼminlash talablari boʻyicha majburiy tartibda attestatsiyadan oʻtkazish tizimini joriy etish va rivojlantirish yuzasidan takliflar tayyorlash; “Elektron Hukumat” obyektlarini va komponentlariga xavflarni tasniflashni tashkil etish hamda Loyihani ishlab chiqish va amalga oshirish, shu jumladan mintaqaviy darajada amalga oshirish jarayonida axborotni himoyalashning zarur darajasini taʼminlash; axborot xavfsizligi boʻyicha yuqori malakali kadrlarni tayyorlash va qayta tayyorlashning ahvoli monitoringini olib borish, axborot xavfsizligini taʼminlash sohasida yuqori malakali kadrlarga boʻlgan ehtiyojni taʼminlash yuzasidan takliflar ishlab chiqish; b) pochta va telekommunikatsiyalar, ommaviy axborot vositalarini rivojlantirish, arxiv ishi, intellektual mulk obyektlarini huquqiy muhofaza qilish va ularga boʻlgan huquqlarni himoya qilish sohasida: pochta va telekommunikatsiyalar tarmoqlari, ommaviy axborot vositalari faoliyat koʻrsatishi va ularni rivojlantirish, noshirlik va matbaa faoliyati, kitoblar va boshqa bosma mahsulotlarni tarqatish, arxiv ishi va ish yuritish, intellektual mulk obyektlarini huquqiy muhofaza qilish va ularga boʻlgan huquqlarni himoya qilish masalalarida davlat siyosatini shakllantirish va uning amalga oshirilishini taʼminlashda qatnashish; iqtisodiy islohotlarning amalga oshirilishini tizimli va kompleks oʻrganishni tashkil etish, pochta va telekommunikatsiyalar, ommaviy axborot vositalari, noshirlik va matbaa faoliyati, kitoblar va boshqa bosma mahsulotlarni tarqatish, arxiv ishi va ish yuritishni rivojlantirishning sifat oʻzgarishlari va tendensiyalarini baholash; pochta va telekommunikatsiyalar, ommaviy axborot vositalari faoliyati, noshirlik va matbaa faoliyati, kitoblar va boshqa bosma mahsulotlarni tarqatish, arxiv ishi va ish yuritish masalalari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti farmonlari, qarorlari va farmoyishlari, Vazirlar Mahkamasi qarorlari bajarilishini tashkil etish; davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlarining pochta va telekommunikatsiyalar, ommaviy axborot vositalari faoliyat koʻrsatishi va ularni rivojlantirish, noshirlik va matbaa faoliyati, kitoblar va boshqa bosma mahsulotlarni tarqatish, arxiv ishi va ish yuritish, intellektual mulk obyektlarini huquqiy muhofaza qilish va ularga boʻlgan huquqlarni himoya qilish masalalari boʻyicha faoliyatini muvofiqlashtirish; pochta va telekommunikatsiyalar korxonalarini, nashriyotlar va matbaa korxonalarini, kitob savdosi hamda bosma mahsulotlarni tarqatish tashkilotlarini davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirish jarayonlarini muvofiqlashtirish; pochta va telekommunikatsiyalar sohasida iqtisodiy islohotlarni yanada chuqurlashtirish, ushbu sohalarda boshqaruv shakllari, metodlari va tuzilmalarini takomillashtirish; ommaviy axborot vositalarining barcha turlari faoliyati, ularni tarqatish tizimi monitoringini olib borish va uni tahlil qilish, ommaviy axborot vositalari bozorida raqobat muhitini taʼminlash; noshirlik va matbaa faoliyati, kitoblar va boshqa bosma mahsulotlarni tarqatish monitoringini olib borish va ularni tahlil qilish, boshqarish va xoʻjalik munosabatlari tizimiga bozor tamoyillarini keng joriy etish, ushbu sohalarda xususiy va kichik tadbirkorlikni rivojlantirish boʻyicha takliflar ishlab chiqish; davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlarida, mahalliy davlat hokimiyati organlarida, boshqa organlar va tashkilotlarda arxiv ishi va ish yuritishning ahvoli monitoringini olib borish va ularni tahlil qilish, arxiv ishi tizimi ishlarining samaradorligini oshirish va takomillashtirish, Oʻzbekiston Respublikasi milliy arxiv fondi hujjatlari saqlanishini taʼminlash, davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlarida, tashkilotlari va muassasalarida ish yuritishning, shu jumladan elektron hujjatlar aylanishi tizimini qoʻllagan holda ish yuritishning samaradorligi va funksionalligini oshirish boʻyicha takliflar ishlab chiqish; intellektual mulk obyektlarini huquqiy muhofaza qilish va ularga boʻlgan huquqlarni himoya qilishning samarali tizimi faoliyat koʻrsatishi monitoringini oʻtkazish va uni taʼminlash, Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro majburiyatlarini hisobga olgan holda ushbu tizim ishlari samaradorligini oshirish va uni takomillashtirish; pochta va telekommunikatsiyalar, matbaa korxonalari va nashriyotlarning eksport salohiyatini rivojlantirish masalalari boʻyicha monitoring tashkil etish va uni tahlil qilish va takliflar tayyorlash; pochta va telekommunikatsiyalar tarmoqlari va vositalarini, matbaa korxonalarini modernizatsiya qilish va texnika bilan qayta jihozlash hamda arxiv ishi, ushbu sohaga xorijiy investitsiyalar va texnologiyalarni jalb etish masalalari boʻyicha ishlarni muvofiqlashtirish; pochta va telekommunikatsiyalar xizmatlari sifatini oshirish, ularning xalqaro standartlarga muvofiqligini taʼminlash, pochta va telekommunikatsiyalar xizmatlaridan foydalanuvchilar huquqlarini himoya qilish, shuningdek pochta aloqa vositalari orqali pensiyalarni oʻz vaqtida yetkazib berish masalalarini oʻrganish, tahlil qilish va ular yuzasidan takliflar ishlab chiqish; pochta va telekommunikatsiyalar sohasi, shuningdek mutasaddilik qilinadigan boshqa tarmoqlar uchun yuqori malakali kadrlar tayyorlashning ahvoli monitoringini olib borish, ularning zarur ixtisosdagi kadrlarga boʻlgan ehtiyojini taʼminlash yuzasidan takliflar ishlab chiqish; ommaviy axborot vositalari, noshirlik ishi, matbaa faoliyatiga, kitoblar va boshqa bosma mahsulotlarni tarqatish tizimiga, arxiv ishi va ish yuritishga, intellektual mulk obyektlarini huquqiy muhofaza qilish va ularga boʻlgan huquqlarni himoya qilish tizimiga axborot-kommunikatsiya texnologiyalari keng jalb etilishini tashkil qilish; davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari bilan birgalikda ommaviy axborot vositalari, noshirlik va matbaa faoliyati, arxiv ishi va ish yuritish, ommaviy axborot vositalari, kitoblar va boshqa bosma mahsulotlarni tarqatish tizimlari samaradorligini oshirish va rivojlantirish vazifalarini kompleks hal etishni tashkil qilish; pochta va telekommunikatsiyalar sohasida, axborot bozorini tartibga solish, ommaviy axborot vositalari, noshirlik va matbaa faoliyati, kitoblar va boshqa bosma mahsulotlarni tarqatish, arxiv ishi va ish yuritish, intellektual mulk obyektlarini huquqiy muhofaza qilish va ularga boʻlgan huquqlarni himoya qilish sohasida xalqaro hamkorlik qilish monitoringini olib borish va uni tahlil qilish, ushbu sohalarda xalqaro tashkilotlar va xorijiy mamlakatlar bilan hamkorlik qilishni yanada kengaytirish va uning samaradorligini oshirish boʻyicha takliflar ishlab chiqish. 7. Departament oʻziga yuklangan vazifalarni bajarish uchun quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi: oʻzi boshqaradigan sohaga kiradigan masalalar boʻyicha axborotlarni toʻplaydi va umumlashtiradi; tegishli sohalarda va hududlarda ishlarning ahvolini oʻrganadi, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti, Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri, Bosh vazirning oʻrinbosari uchun tegishli materiallarni tayyorlaydi; tarmoqlar va sohalarni rivojlantirish kompleks dasturlarining ishlab chiqilishi va amalga oshirilishini nazorat qiladi, davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari, korxonalar, muassasalar va tashkilotlarning Departament vakolatiga kiradigan masalalar boʻyicha faoliyatini muvofiqlashtiradi; Oʻzbekiston Respublikasi qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlari, Vazirlar Mahkamasining qarorlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti, Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri va uning oʻrinbosarlari, Vazirlar Mahkamasi Ijro etuvchi apparati boshqaruvchisining topshiriqlari bajarilishini nazorat qiladi; tegishli sohalar boʻyicha tizimlashtirilgan maʼlumotlar bazasi yaratilishi va yuritilishini, ularning muntazam ravishda yangilab borilishini taʼminlaydi; Vazirlar Mahkamasining koʻrib chiqishi uchun tahliliy, maʼlumotnoma, hisobot materiallar va boshqa materiallarni, Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri va uning oʻrinbosarlari topshiriqlari loyihalarini tayyorlaydi; Vazirlar Mahkamasiga kiritilgan Oʻzbekiston Respublikasi qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlari, Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlari hamda boshqa hujjatlar loyihalarini ekspertizadan oʻtkazadi va ularni puxta ishlaydi, ular yuzasidan zarur tahliliy va maʼlumotnoma materiallar tayyorlaydi; Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti, Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri va uning oʻrinbosarlari tomonidan oʻtkaziladigan yigʻilishlarga materiallar tayyorlashda hamda ularda qabul qilinadigan qarorlarni rasmiylashtirishda qatnashadi; materiallarning kompleksliligi hamda ularni ishlab chiqish va tayyorlashning sifati, Oʻzbekiston Respublikasi qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlari, Vazirlar Mahkamasining qarorlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti, Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri va uning oʻrinbosarlari topshiriqlari loyihalarining manfaatdor davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, Vazirlar Mahkamasi Ijro etuvchi apparatining boshqa tarkibiy boʻlinmalari bilan kelishilishi uchun javob beradi; Departament vakolatiga kiradigan masalalar boʻyicha qonun loyihalari ishlab chiqilishini va belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisiga taqdim etilishini tashkil etadi; oʻzi boshqaradigan masalalar boʻyicha hukumatlararo bitimlarni tayyorlashda qatnashadi; Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri va uning oʻrinbosarlari boshchilik qiladigan tegishli Hukumat komissiyalari va idoralararo komissiyalar, kengashlar va tashkiliy qoʻmitalar ishi samaradorligini taʼminlaydi, ular tomonidan qabul qilingan qarorlarning bajarilishini muvofiqlashtiradi va nazorat qiladi; fuqarolarning murojaatlarini koʻrib chiqadi va ularda qoʻyilgan masalalarni hal etish boʻyicha takliflar tayyorlaydi, koʻrib chiqish va chora-tadbirlar koʻrish uchun ushbu murojaatlarni tegishli davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlariga, mahalliy davlat hokimiyati organlariga yuboradi, ularning oʻz vaqtida koʻrib chiqilishini nazorat qiladi, fuqarolarni shaxsan qabul qilishni amalga oshiradi; oʻziga yuklangan boshqa funksiyalarni belgilangan tartibda amalga oshiradi. 8. Departament oʻziga yuklangan vazifalar va funksiyalarni bajarish uchun quyidagi huquqlarga ega: Vazirlar Mahkamasida koʻrib chiqiladigan masalalarni tahlil qilish va tayyorlash uchun zarur boʻlgan materiallar va maʼlumotlarni Vazirlar Mahkamasi Ijro etuvchi apparatining boshqa tarkibiy boʻlinmalaridan, davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlaridan, mahalliy davlat hokimiyati organlaridan, boshqa organlar va tashkilotlardan belgilangan tartibda olish va soʻrash; davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, boshqa organlar va tashkilotlar rahbarlari hamda vakillari ishtirokida yigʻilishlar oʻtkazish; mutasaddilik qilinadigan davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, boshqa organlar va tashkilotlar kollegial organlari majlislarida, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining, Bosh vazir oʻrinbosarining topshirigʻiga binoan davlat boshqa organlarining, nodavlat notijorat va boshqa tashkilotlarning Departament boshqaradigan sohaga kiradigan masalalar boʻyicha oʻtkaziladigan majlislari va yigʻilishlarida qatnashish; Vazirlar Mahkamasida koʻrib chiqiladigan masalalarni puxta ishlab chiqish uchun davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlarining, ilmiy muassasalar va boshqa tashkilotlarning rahbarlari va vakillarini zarurat boʻlganda belgilangan tartibda jalb etish, tegishli masalalar boʻyicha vaqtinchalik ishchi guruhlar tashkil etish; “Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni va Vazirlar Mahkamasining Ish tartibi talablari buzilgan holda tushgan hujjatlarni zarurat boʻlganda qaytarib yuborish. Departamentning zarur materiallar, maʼlumotlarni taqdim etish, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlari, Vazirlar Mahkamasining qarorlari va boshqa hujjatlar loyihalarini puxta ishlab chiqish boʻyicha talablari, agar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining, Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining, uning oʻrinbosarlarining va Vazirlar Mahkamasi Ijro etuvchi apparati boshqaruvchisining topshiriqlarida boshqa bajarish muddatlari belgilanmagan boʻlsa, Departament belgilagan muddatlarda bajarilishi kerak. 9. Departament: oʻziga yuklangan vazifalarning zarur darajada va samarali bajarilishi uchun; Vazirlar Mahkamasiga kiritilgan takliflar va masalalarning ekspert jihatidan sifatli ishlab chiqilishi tashkil etilishi uchun; Oʻzbekiston Respublikasi qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining qarorlari va boshqa hujjatlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlari, Hukumat qarorlari, farmoyishlari, Vazirlar Mahkamasi rahbariyati topshiriqlarining mutasaddilik qilinadigan idoralar tomonidan oʻz vaqtida va sifatli bajarilishini taʼminlash uchun; Vazirlar Mahkamasining “Ijro intizomini mustahkamlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 1999-yil 12-yanvardagi 12-son qaroriga muvofiq ijro intizomi mustahkamlanishi uchun javob beradi. 10. Departamentning tuzilmasiga axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish va axborot xavfsizligini taʼminlash; pochta va telekommunikatsiyalarni, ommaviy axborot vositalarini rivojlantirish, arxiv ishi, intellektual mulk obyektlarini huquqiy muhofaza qilish va ularga boʻlgan huquqlarni himoya qilish masalalari boʻyicha shuʼbalar kiradi. Shuʼba tarkibiga shuʼba mudiri, bosh va yetakchi mutaxassislar kiradi. Departament tuzilmasi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti yoki u bilan kelishgan holda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi. 11. Departamentning ishlariga mudir rahbarlik qiladi. 12. Departament mudiri, shuʼbalar mudirlari va mutaxassislari belgilangan tartibda lavozimga tayinlanadi va lavozimdan ozod qilinadi. 13. Departamentning ishlari “Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga, Vazirlar Mahkamasining Ish tartibiga, ushbu Nizomga, Vazirlar Mahkamasi Ijro etuvchi apparatida ish yuritish boʻyicha yoʻriqnomaga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti, Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri, uning oʻrinbosarlari topshiriqlariga, Vazirlar Mahkamasi Ijro etuvchi apparati boshqaruvchisining buyruqlari va topshiriqlariga muvofiq, shuningdek Vazirlar Mahkamasining ish rejalari, Departamentning ish rejalari, Departament mudiri, shuʼbalar mudirlari va mutaxassislarning shaxsiy ish rejalari asosida tashkil etiladi. Departamentning ish rejalari, Departament mudirining va shuʼbalar mudirlarining shaxsiy ish rejalari Vazirlar Mahkamasi Ijro etuvchi apparatining boshqaruvchisi bilan kelishiladi va Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari tomonidan tasdiqlanadi. Mutaxassislarning shaxsiy ish rejalari Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari bilan kelishiladi va Departament mudiri tomonidan tasdiqlanadi. 14. Departament mudiri: Departamentga bevosita rahbarlikni amalga oshiradi, mutaxassislar ishlarini tashkil qiladi hamda Departamentga yuklangan vazifalar va funksiyalarning bajarilishi uchun shaxsan javob beradi; Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritilgan Departament mutasaddilik qiladigan sohaga kiruvchi masalalar boʻyicha takliflar va hujjatlar loyihalarini koʻrib chiqishda davlat prinsiplariga qatʼiy rioya qilinishini taʼminlaydi, ularning ekspert jihatidan ishlab chiqilishini tashkil qiladi va tayyorlangan hujjatlar loyihalariga viza qoʻyadi. Tegishli hujjatlar qabul qilingandan keyin ularning amalga oshirilishi ustidan tizimli nazoratni taʼminlaydi; tegishli tarmoqlar, sohalar va respublika hududlarida iqtisodiy islohotlarning ahvoli va natijadorligi toʻgʻrisida tizimli monitoringni va maʼlumotlar banki shakllantirilishini, shuningdek muammoli masalalarni hal etish, tarmoqlar va respublika hududlarini rivojlantirishning istiqboldagi vazifalarini amalga oshirish yuzasidan amaliy chora-tadbirlar ishlab chiqilishini va amalga oshirilishini taʼminlaydi; Departamentning tasdiqlangan tuzilmasi va shtatlar jadvaliga muvofiq lavozimlarga tavsiya etiladigan nomzodlar, mutaxassislarning kasb darajasini va ishchanlik malakasini oshirish, ularni ragʻbatlantirish va jazolash choralari boʻyicha takliflarni puxta ishlab chiqadi va Ijro etuvchi apparat boshqaruvchisi bilan kelishgan holda kompleks rahbari koʻrib chiqishi uchun kiritadi; mutaxassislar oʻrtasida vazifalarning taqsimotini, shuningdek Kompleksning yarim yillik ish rejasi loyihasini ishlab chiqadi va Kompleks rahbari tasdiqlashi uchun kiritadi, Departament mutaxassislarining ish rejalarini tasdiqlaydi; Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga tushgan, respublika Hukumatining qarorini talab qilmaydigan hujjatlarni davlat va xoʻjalik boshqaruvi tegishli organlariga, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlariga koʻrib chiqish uchun yuboradi; Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining va uning Prezidiumi majlislarida, Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri, uning oʻrinbosarlari oʻtkazadigan yigʻilishlarda, Hukumat komissiyalari va idoralararo komissiyalar, kengashlar va tashkiliy qoʻmitalar majlislarida, Ijro etuvchi apparat boshqaruvchisi tomonidan axborot-tahlil departamenti mutasaddilik qiladigan sohaga kiruvchi masalalar boʻyicha oʻtkaziladigan yigʻilishlarda qatnashadi; Ijro etuvchi apparatda amalda boʻlgan Yoʻriqnomaga muvofiq ishlarning yuritilishini taʼminlaydi; chiquvchi xat-xabarlarni imzolaydi. 15. Departament mudiri vaqtinchalik boʻlmagan taqdirda uning vazifasini Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining tegishli oʻrinbosari tomonidan belgilanadigan Departamentning shuʼba mudirlaridan biri bajaradi. 16. Shuʼba mudiri: shuʼba mutaxassislari ishlarini muvofiqlashtiradi hamda shuʼbaga yuklangan vazifalar va funksiyalarning bajarilishi uchun shaxsan javob beradi; shuʼbaga birkitilgan masalalar, tegishli vazirliklar, idoralar, xoʻjalik birlashmalari va respublika hududlari boʻyicha mutaxassislar tomonidan maʼlumotnoma, tahliliy, statistik materiallar va boshqa materiallar, shuningdek qonun hujjatlari va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarining sifatli va oʻz vaqtida tayyorlanishini tashkil qiladi; qabul qilingan qonunlar, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlari, Hukumat qarorlarini amalga oshirish yuzasidan mutaxassislar tomonidan tashkiliy chora-tadbirlar yoki nazorat rejalari tayyorlanishini, ularning Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri yoki uning oʻrinbosarlari tomonidan tasdiqlanishini muvofiqlashtiradi, erishilgan natijalarning doimiy asosda monitoringi olib borilishini taʼminlaydi; mutaxassislarning, Departamentning va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining tegishli davr uchun ish rejalarida tasdiqlangan masalalarni oʻrganish va chora-tadbirlarni amalga oshirish muvofiqlashtirilishini taʼminlaydi, tanqidiy tahlil asosida departament mudiriga, Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosariga koʻrib chiqish uchun tegishli takliflar kiritadi; mutaxassislar tomonidan iqtisodiyotning tegishli tarmoqlari, sohalari va sektorlari, shuningdek respublika hududlari boʻyicha turkumlangan maʼlumotlar bazasi yaratilishi va yuritilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi; maʼlumotnoma materiallar va hujjatlar loyihalari toʻgʻrisida Departament mudiriga, shuningdek belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziriga, uning oʻrinbosarlariga, Ijro etuvchi apparat boshqaruvchisiga axborot beradi; Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi va uning Prezidiumi majlislarida, Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri, uning oʻrinbosarlari oʻtkazadigan yigʻilishlarda, Hukumat komissiyalari hamda idoralararo komissiyalar, kengashlar va tashkiliy qoʻmitalar majlislarida, shuʼba mutasaddilik qiladigan sohaga kiradigan masalalar boʻyicha Ijro etuvchi apparat boshqaruvchisi oʻtkazadigan yigʻilishlarda qatnashadi; Departament mudirining topshirigʻiga binoan chiquvchi xat-xabarlarni imzolaydi; Vazirlar Mahkamasi va uning Prezidiumining majlislarida, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti, Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri va uning oʻrinbosarlari oʻtkazadigan yigʻilishlarda koʻrib chiqishga materiallar tayyorlash uchun, shuningdek oʻz ijrosida boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlari, Hukumat qarorlari loyihalarini ularni tayyorlash maqsadida muhokama qilish uchun oʻziga birkitilgan masalalar boʻyicha davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, boshqa organlar hamda tashkilotlar rahbarlari va vakillari, olimlar va mutaxassislar bilan yigʻilishlar oʻtkazadi; vazifalar taqsimotiga muvofiq boshqa funksiyalarni amalga oshiradi. 17. Shuʼba mudiri vaqtinchalik boʻlmagan taqdirda uning vazifasini Departament mudiri belgilaydigan shuʼba bosh mutaxassislaridan biri bajaradi. 18. Departamentning bosh mutaxassisi: funksional vazifalarga muvofiq takliflarni va hujjatlar loyihalarining sifatli ishlab chiqilishi, ishonchliligi va oʻz vaqtida tayyorlanishi, topshiriqlar va qabul qilingan hujjatlarning bajarilishi ustidan nazoratning taʼminlanishi uchun shaxsan javob beradi; davlat va xoʻjalik boshqaruvining tegishli organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat, korxonalar, muassasalar va tashkilotlar tomonidan taqdim etilgan takliflarni va hujjatlar loyihalarini har tomonlama tahlil qiladi, ular boʻyicha zarur tahliliy materiallar va ekspert takliflar tayyorlaydi, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi Reglamentiga muvofiq ularning zarur tarzda kelishilishini taʼminlaydi; materiallar va hujjatlar loyihalari toʻgʻrisida Departament mudiriga, shuʼba mudiriga, shuningdek belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosariga va Ijro etuvchi apparat boshqaruvchisiga axborot beradi; qabul qilingan hujjatlar boʻyicha nazorat rejasini yoki tashkiliy chora-tadbirlarni ishlab chiqadi va belgilangan tartibda tasdiqlash uchun kiritadi hamda respublika iqtisodiyoti tegishli tarmoqlari va sohalari yoki respublika hududlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlari, Vazirlar Mahkamasining qarorlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti, Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri va uning oʻrinbosarlari topshiriqlarining davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari tomonidan ijro etilishini tizimli nazorat qiladi; tegishli funksional masalalar va hujjatlar boʻyicha turkumlangan maʼlumotlar bazasi yaratilishini va yuritilishini, uning muntazam ravishda yangilab borilishini tashkil qiladi; davlat va xoʻjalik boshqaruvi tegishli organlari markaziy apparatlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari tarkibiy boʻlinmalari (iqtisodiy, moliyaviy va huquqiy xizmatlar) ishining holati va natijadorligini doimiy asosda oʻrganadi, ular faoliyati samaradorligini oshirish yuzasidan takliflar kiritadi; oʻziga birkitilgan masalalar boʻyicha oʻtkaziladigan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi va uning Prezidiumi majlislarida, Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri va uning oʻrinbosarlari oʻtkazadigan yigʻilishlarda, Hukumat komissiyalari va idoralararo komissiyalar hamda kengashlar majlislarida, Ijro etuvchi apparat boshqaruvchisi oʻtkazadigan yigʻilishlarda belgilangan tartibda qatnashadi; Vazirlar Mahkamasi va uning Prezidiumi majlislarida, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti, Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri va uning oʻrinbosarlari oʻtkazadigan yigʻilishlarda koʻrib chiqishga materiallar tayyorlash uchun, shuningdek oʻz ijrosida boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlari, Hukumat qarorlari loyihalarini ularni tayyorlash maqsadida muhokama qilish uchun oʻziga birkitilgan masalalar boʻyicha davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, boshqa organlar va tashkilotlar vakillari, olimlar va mutaxassislar bilan yigʻilishlar oʻtkazadi; tegishli masalalar boʻyicha yetakchi mutaxassis faoliyatini nazorat qiladi; vazifalar taqsimotiga muvofiq boshqa funksiyalarni amalga oshiradi. 19. Departamentning yetakchi mutaxassisi: funksional vazifalarga muvofiq takliflarning va hujjatlar loyihalarining sifatli ishlab chiqilishi, ishonchliligi va oʻz vaqtida tayyorlanishi, topshiriqlar va qabul qilingan hujjatlarning bajarilishi ustidan nazoratning taʼminlanishi uchun shaxsan javob beradi; davlat va xoʻjalik boshqaruvining tegishli organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat, korxonalar, muassasalar va tashkilotlar tomonidan taqdim etilgan takliflarni va hujjatlar loyihalarini har tomonlama tahlil qiladi, ular boʻyicha zarur tahliliy materiallar va ekspert takliflar tayyorlaydi, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi Reglamentiga muvofiq ularning zarur tarzda kelishilishini taʼminlaydi; materiallar va hujjatlar loyihalari toʻgʻrisida Departament mudiriga, shuʼba mudiriga va bosh mutaxassisga, shuningdek belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosariga va Ijro etuvchi apparat boshqaruvchisiga axborot beradi; qabul qilingan hujjatlar boʻyicha nazorat rejasi yoki tashkiliy chora-tadbirlarni ishlab chiqadi va belgilangan tartibda tasdiqlash uchun kiritadi, respublika iqtisodiyoti tegishli tarmoqlari va sohalari yoki hududlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlari, Vazirlar Mahkamasining qarorlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti, Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri va uning oʻrinbosarlari topshiriqlarining davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari tomonidan ijro etilishini tizimli nazorat qiladi; tegishli funksional masalalar boʻyicha turkumlangan maʼlumotlar bazasi yaratilishini va yuritilishini, uning muntazam ravishda yangilab borilishini tashkil qiladi; davlat va xoʻjalik boshqaruvi tegishli organlari markaziy apparatlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari tarkibiy boʻlinmalari (iqtisodiy, moliyaviy va huquqiy xizmatlar) ishining holati va natijadorligini doimiy asosda oʻrganadi, ular faoliyati samaradorligini oshirish yuzasidan takliflar kiritadi; oʻziga birkitilgan masalalar boʻyicha oʻtkaziladigan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi va uning Prezidiumi majlislarida, Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri va uning oʻrinbosarlari oʻtkazadigan yigʻilishlarda, Hukumat komissiyalari va idoralararo komissiyalar hamda kengashlar majlislarida, Ijro etuvchi apparat boshqaruvchisi oʻtkazadigan yigʻilishlarda belgilangan tartibda qatnashadi; shuʼba mudiri bilan kelishgan holda oʻz ijrosida boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti farmonlari, qarorlari va farmoyishlari, Hukumat qarorlari loyihalarini ularni tayyorlash maqsadida davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, boshqa organlar va tashkilotlar, olimlar va mutaxassislar bilan muhokama qiladi; vazifalar taqsimotiga muvofiq boshqa funksiyalarni amalga oshiradi. 20. Inspektor Departamentda ish yuritishni taʼminlaydi, hujjatlarning oʻtishini nazorat qiladi, hujjatlar yigʻmajildlarining tayyorlanishini va arxivda saqlashga oʻz vaqtida berilishini taʼminlaydi, oʻziga yuklangan boshqa funksiyalarni bajaradi.