QAROVSIZ QOLGAN HAYVONLARNI OTIB TASHLASH TARTIBI TOʻGʻRISIDA YOʻRIQNOMANI TASDIQLASH HAQIDA
(resolution, 2026-03-16)

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2011-yil 8-iyuldagi 202-son “Qarovsiz qolgan hayvonlarni tutish va saqlash bilan bogʻliq xizmatlar faoliyatini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarorining (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2011-y., 28-son, 290-modda) 9-bandiga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Tabiatni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi va Ichki ishlar vazirligi qaror qiladi: 1. Qarovsiz qolgan hayvonlarni otib tashlash tartibi toʻgʻrisida yoʻriqnoma ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan boshlab oʻn kun oʻtgandan keyin kuchga kiradi. Mazkur Yoʻriqnoma Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2011-yil 8-iyuldagi 202-son “Qarovsiz qolgan hayvonlarni tutish va saqlash bilan bogʻliq xizmatlar faoliyatini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2011-y., 28-son, 290-modda) muvofiq ixtisoslashtirilgan ovchilik brigadalari (bundan buyon matnda brigadalar deb yuritiladi) tomonidan qarovsiz qolgan, shu jumladan egasiz itlar, mushuklar va yovvoyi hayvonlarni (bundan buyon matnda hayvonlar deb yuritiladi) otib tashlash, oʻqotar ov qurollarini tashish, saqlash, hisobga olish, berish va ulardan foydalanish tartibini belgilaydi. 1. Hayvonlarni otib tashlash yovvoyi hayvonlarni ovlash uchun ruxsatnomalar hamda shahar va tuman obodonlashtirish boshqarmalari huzuridagi qarovsiz hayvonlarni tutish boʻlimlarining (bundan buyon matnda hayvonlarni tutish boʻlimlari deb yuritiladi) taqdimnomalariga asosan brigadalar tomonidan amalga oshiriladi. 2. Yovvoyi hayvonlarni ovlash uchun ruxsatnomalar Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 22-fevraldagi 86-son qarori bilan tasdiqlangan Maxsus elektron tizim orqali ruxsat etish xususiyatiga ega ayrim hujjatlarni berish tartib-taomillari toʻgʻrisidagi yagona nizomga muvofiq beriladi. 3. Ushbu Yoʻriqnoma talablari parrandalarni otib tashlashga (tabiatdan ajratib olishga) tatbiq etilmaydi. 4. Hayvonlarni quturish joylarida, quturish kasalligi koʻp uchrashi xavfi boʻlgan epizootik hududlarda hayvonlarni otib tashlash tumanlar (shaharlar) veterinariya boʻlimlarining taqdimnomalariga muvofiq amalga oshiriladi. 5. Hayvonlarni otib tashlash, hayvonlarni tabiatdan ajratib olish maqsadlari va koʻlamlari (soni) ularni tutish yoʻli bilan erishilmagan yoxud erishilishi mumkin boʻlmaganda istisno tariqasida (eng soʻnggi chora sifatida) amalga oshiriladi. 6. Sogʻliqni saqlash organlari brigadalar aʼzolarini muntazam ravishda quturishga qarshi profilaktik emlash, hayvonlar tishlaganida va boshqa jarohatlar yetkazganida kechiktirib boʻlmaydigan harakatlar toʻgʻrisida tushuntirish ishlarini olib borish, shuningdek brigadalarning jabrlangan aʼzolarini tezkor emlash ishlarini taʼminlashlari zarur. 7. Brigadalar hayvonlarni otib tashlash tadbirlarini amalga oshirish uchun Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida kamida bittadan tashkil etiladi. Xizmat koʻrsatiladigan hududning hajmiga, hayvonlar ommaviy toʻplanishi mumkin boʻlgan joylar va ularning migratsiyasi (joyini oʻzgartirishi) yoʻllari, otib tashlanishi kerak boʻlgan hayvonlar sonini inobatga olgan holda har bir hududda qoʻshimcha brigadalar tashkil etilishi mumkin. 8. Brigadalar tarkibiga, mazkur Yoʻriqnomaning 9 —11-bandlarini inobatga olgan holda quyidagi shaxslar kiritiladi: a) muayyan tumanlar (shaharlar) doirasida hayvonlarni otib tashlashga tayyorgarlik koʻrish va otish boʻyicha tadbirlarni amalga oshirishning aniq joylarini, yoʻnalishlarini, vaqti va tartibini belgilash uchun — ovchilik jamiyatlari xodimlari, havaskor ovchilar (ularning roziligi bilan), davlat ekologiya inspektorlari va hayvonlarni tutish boʻlimi xodimlari; b) aholi orasida zarur tushuntirish ishlarini olib borish, muayyan mahallalar (mavzelar) doirasida jamoat tartibi va fuqarolar xavfsizligini taʼminlash uchun — ichki ishlar organlarining profilaktika inspektorlari, sogʻliqni saqlash va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari vakillari hamda profilaktika inspektorining jamoat tartibini saqlash boʻyicha yordamchisi va “Fidokor yoshlar” jamoatchilik patrul guruhlari aʼzolari; v) otish tadbirlarini amalga oshirish joylaridan kelib chiqib: oʻrmon, ovchilik, oʻrmon-ovchilik xoʻjaliklari hamda muhofaza etiladigan tabiiy hududlar vakillari – ularga topshirilgan hududda hayvonlarni otib tashlash amalga oshirilayotganda; tumanlar (shaharlar) veterinariya boʻlimlari xodimlari — hayvonlarni quturish joylarida, quturish kasalligi koʻp uchrashi xavfi boʻlgan epizootik hududlarda otib tashlash amalga oshirilayotganda kiritiladi. 9. Hayvonlarni bevosita otib tashlash uchun havaskor ovchilar sifatida brigadalar tarkibiga Oʻzbekiston ovchi va baliqchilar sport birlashmasining aʼzolari hisoblangan: respublika (Qoraqalpogʻiston Respublikasida), viloyat va tuman boʻysunuvidagi shaharlar hududida – kamida oxirgi 10 yil; boshqa aholi punktlari hududida – kamida oxirgi 5 yil mobaynida oʻqotar ov qurolidan foydalanayotgan Oʻzbekiston Respublikasining fuqarolari jalb etilishi mumkin. 10. Jamoat nazoratini amalga oshirish tartibida brigadalar tarkibiga qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda roʻyxatdan oʻtgan tabiatni muhofaza qilish va ekologik jamoat tashkilotlarining vakillari jalb etilishi mumkin. 11. Oʻrmon, ovchilik va oʻrmon-ovchilik xoʻjaliklari hududlarida hamda muhofaza etiladigan tabiiy hududlarda brigadalar tarkibiga ushbu xoʻjaliklarning masʼul xodimlarini kiritish sharti bilan ichki ishlar organlarining profilaktika inspektorlarini jalb etmasdan hayvonlarni otib tashlashga yoʻl qoʻyiladi. 12. Brigada tarkibi, shu jumladan brigada boshligʻi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining, Toshkent shahar va Toshkent viloyati ichki ishlar bosh boshqarmalarining hamda viloyatlar ichki ishlar boshqarmalarining (bundan buyon matnda viloyat ichki ishlar boshqarmalari deb yuritiladi) jamoat xavfsizligi xizmati jamoat tartibini saqlash boshqarmasi bilan kelishilgan holda mahalliy davlat hokimiyati organlari hamda ekologiya va iqlim oʻzgarishi organlarining qoʻshma qarori bilan tasdiqlanadi. 13. Hayvonlarni bevosita otib tashlash brigada tarkibiga kiritilgan ovchilik jamiyatlari xodimlari, havaskor ovchilar tomonidan ularga tegishli boʻlgan fuqaroviy oʻqotar ov quroli, oʻrmon, ovchilik, oʻrmon-ovchilik xoʻjaliklari, shuningdek muhofaza etiladigan tabiiy hududlari vakillari tomonidan ularga topshirilgan hududda, xizmat quroli orqali amalga oshiriladi. Brigada tomonidan zararsizlantirish imkoniyati boʻlmagan hollarda fuqarolarning hayoti va sogʻligʻiga va atrof muhitga tahdid solayotgan hayvonlarni zararsizlantirish maqsadida istisno tariqasida ichki ishlar organlari xodimlari tomonidan tabel quroli ishlatilishi mumkin. 14. Hayvonlarni otish uchun silliq stvolli oʻqotar ov qurolidan foydalanilishi lozim. Ayrim hollarda otib tashlanishi kerak boʻlgan hayvonlarning turi va joylashgan hududini inobatga olgan holda aholi punktlari hududidan tashqarida (sahro, dasht, togʻ va togʻoldi joylarda) otib tashlash uchun soyli stvolli oʻqotar ov qurolidan hamda kombinatsiyalangan (soyli stvolli va silliq stvolli) oʻqotar ov qurolidan, shu jumladan almashtiriladigan va joylashtiriladigan soyli stvolli oʻqotar ov qurolidan foydalanish mumkin. 15. Brigada aʼzolari foydalaniladigan qurolga oʻrnatilgan tartibda ichki ishlar organlari tomonidan ularni saqlash va olib yurish huquqini beruvchi yakka tartibdagi ruxsatnoma rasmiylashtirilgan boʻlishi lozim. 16. Quyidagi hollarda otish taqiqlanadi: a) kunning kechki va tungi vaqtlarida, yaxshi koʻrinmaydigan sharoitlarda; b) koʻrinmaydigan, yomon koʻrinadigan yoki noaniq farqlanadigan nishonlarga; v) shovqinga (shovqin tomonga); g) odamlar tomonga; d) foydalaniladigan qurollar oʻqi yetib boradigan masofa doirasida turar joy, maʼmuriy, ishlab chiqarish binolari va boshqa imoratlar, avtomobil yoʻllari, temir yoʻllar, jamoat transporti bekatlari va transport vositalari toʻxtash joylari, transport infratuzilmasining boshqa obyektlari, savdo, madaniyat va dam olish obyektlari, sport va madaniy-tomosha obyektlari, taʼlim muassasalari, sogʻliqni saqlash muassasalari, odamlar toʻplanishi mumkin boʻlgan boshqa joylar, shuningdek alohida muhim va toifalashtiriladigan obyektlar yoʻnalishi boʻylab; e) ish bajarilayotgan qishloq xoʻjaligi ekin maydonlari dalalarida yoxud ular yoʻnalishida; j) mastlik holatida yoki giyovandlik vositalari, psixotrop yoki odamning aql-irodasiga taʼsir etuvchi boshqa moddalar taʼsiri ostida; z) yovvoyi hayvonlarni ovlash uchun ruxsatnomalarida koʻrsatilmagan hayvonlarga; i) boʻyinbogʻiga belgilangan namunadagi jeton mahkamlangan itlarga; k) nosoz qurollardan; l) ushbu Yoʻriqnomaning 14-bandi ikkinchi xatboshisida nazarda tutilgan hollardan tashqari soyli stvolli oʻqotar ov qurolidan hamda kombinatsiyalangan (soyli stvolli va silliq stvolli) oʻqotar ov qurolidan, shu jumladan almashtiriladigan va joylashtiriladigan soyli stvolli oʻqotar ov qurolidan. 17. Mazkur Yoʻriqnomaning 16-bandi “a”, “b”, “d”, “e”, “i” va “l” kichik bandlarida koʻrsatib oʻtilgan hollarda fuqarolarning hayoti va sogʻligʻiga hamda atrof muhitga xavf tugʻdirish holatlari yuzaga kelganda brigada aʼzolari tomonidan hayvonlarni otish brigada boshligʻining ruxsati bilan amalga oshirilishi mumkin. 18. Brigada aʼzolariga hayvonlarni ushlash uchun portlovchi, zaharli, kimyoviy, biologik va boshqa xavfli moddalardan foydalanish taqiqlanadi. 19. Hayvonlarni otish ushbu Yoʻriqnomada nazarda tutilgan brigada aʼzolari va boshqa fuqarolarning hayoti va sogʻligʻini muhofaza qilish choralari koʻrilganidan, jamoat tartibi va xavfsizlik taʼminlanganidan keyin quyidagilarni inobatga olgan holda amalga oshiriladi: nishonlarning uzoqligi, qurolning turi va markasi, oʻq yoki ov oʻqi parchasi (bundan buyon matnda oʻq deb yuritiladi) otilishining eng koʻp masofasi va yoʻnalishi; oʻq yoʻnalishida va otish zonasida (xavfli zonada) turar joy, maʼmuriy, ishlab chiqarish binolari va boshqa imoratlar, avtomobil yoʻllari, temir yoʻllar, jamoat transporti bekatlari va transport vositalari toʻxtash joylari, transport infratuzilmasining boshqa obyektlari, savdo, madaniyat va dam olish obyektlari, sport va madaniy-tomosha obyektlari, taʼlim muassasalari, sogʻliqni saqlash muassasalari, odamlar toʻplanishi mumkin boʻlgan boshqa joylar, shuningdek alohida muhim va toifalashtiriladigan obyektlar mavjudligi; oʻqning yer yuzasi, binolarning devorlari, simyogʻochlar, daraxtlar va boshqa toʻsiqlarga tegib boshqa tomonlarga yoʻnalishi mumkinligi; oʻq otish yoʻnalishida (yoʻnalishlarda) oʻqning uchib borishiga toʻsqinlik qiluvchi sunʼiy va tabiiy toʻsiqlar mavjudligi (gʻovlar, taxta devorlar, bordyurlar, tuproq devor, balandliklar, joyning togʻ va past-baland, oʻnqir-choʻnqir joylari va shu kabilar); otib tashlash tadbirlari otish zonasida joylashgan tashkilotlarning ish kuni boʻlmagan kunlariga yoxud uning binolarida yoki ularga tutashgan hududda xodimlar va mijozlarning eng kam soni boʻladigan davrga toʻgʻri kelishi uchun ish rejimini hisobga olishi; katta boʻlmagan balandlikda va gorizontal yoʻnalishda yoki nishonga nisbatan oʻtkir burchak hosil boʻlgan holda eng yaqin masofadan otish zarurligi; hududning sharoitlari (xususiyati), obyektlarning joylashishi va otib tashlashning xavfsizligiga taʼsir koʻrsatadigan boshqa mahalliy xususiyatlar hisobga olingan holda brigada boshligʻi, ichki ishlar organlarining profilaktika inspektori tomonidan brigadaning boshqa aʼzolari bilan birgalikda belgilanadigan boshqa holatlar. 20. Ichki ishlar organlarining profilaktika inspektorlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish va mahalliy davlat hokimiyati organlari vakillari tomonidan profilaktika inspektorining jamoat tartibini saqlash boʻyicha yordamchisi va “Fidokor yoshlar” jamoatchilik patrul guruhlari aʼzolari bilan birgalikda otish zonasida joylashgan aholini, tashkilotlar va boshqa obyektlarning masʼul vakillarini hayvonlarni otib tashlash tadbirlarini oʻtkazish maqsadlari, hududlari (zonalari) hamda vaqti toʻgʻrisida xabardor qilish choralari koʻriladi. Hayvonlarni otib tashlashga tayyorgarlik koʻrish va uni bevosita amalga oshirish bilan bogʻliq tadbirlar, xavfli zonalar belgilangan va tegishli belgilar qoʻyilgan (toʻsilgan) hamda fuqarolar va transport vositalarini ushbu zonaga kirmaslik choralari koʻrilgan holda fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, tashkilotlar va boshqa obyektlarning masʼul xodimlari bilan birgalikda brigada aʼzolari, ichki ishlar organlarining profilaktika inspektorlari va mahalliy davlat hokimiyati organlari vakillari tomonidan amalga oshiriladi. Otish zonasida joylashgan fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, tashkilotlar va boshqa obyektlar masʼul vakillari ushbu zonadagi fuqarolarni otish vaqti, joyi va yoʻnalishi toʻgʻrisida ogohlantirish hamda ularni xavfli zona doirasida boʻlishiga yoʻl qoʻymaslik choralarini koʻradilar. 21. Otish zonasida joylashgan fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, tashkilotlar va boshqa obyektlar masʼul vakillari brigadalarga yuklangan funksiyalarni amalga oshirishda ularga tashkiliy-amaliy va boshqa zarur yordamni koʻrsatishga majburdirlar. 22. Otib tashlash ishlari boshlanishidan oldin brigada boshligʻi ichki ishlar organlarining profilaktika inspektori bilan birgalikda: a) majburiy tartibda: brigada aʼzolari sogʻligʻining holatini; brigada aʼzolaridagi qurollarning ruxsat beruvchi hujjatlari mavjudligini; oʻqotar ov quroli va uning oʻq-dorilari texnik holatini tekshiradi; b) brigada aʼzolariga aniq vazifalarni, javobgarlik zonalarini, xatti-harakatlar izchilligini, shaxsiy xavfsizlikni va boshqa fuqarolarning xavfsizligini taʼminlash choralarini, mol-mulkning saqlanishini, hayvonlar tishlaganda va boshqa jarohatlar yetkazilganda kechiktirib boʻlmaydigan xatti-harakatlarni belgilagan holda ularga yoʻl-yoʻriq koʻrsatadi va bu haqda maxsus jurnalga imzo qoʻydiradi; v) brigadaning bevosita otib tashlash bilan band boʻlgan va boshqa aʼzolarini oldindan belgilangan punktlar, otib tashlash yoʻnalishlari va nazorat postlar-gʻovlar boʻyicha taqsimlaydi. 23. Otish yoʻnalishlariga, punktlariga (nuqtalariga), otishni amalga oshirish tartibi va vaqtiga, shu jumladan otishning parallelligini taʼminlashga va oʻq otishning toʻqnashuvchi yoʻnalishlarini istisno etishga alohida eʼtibor qaratilishi zarur. 24. Xavfli zonalarni birgalikda belgilash uchun (toʻsishda) otish zonasida joylashgan tashkilotlar va obyektlar xodimlari hamda brigada aʼzolari bilan hamkorlikda nazorat postlari-gʻovlar qoʻyilgan hollarda, ushbu shaxslarga brigada boshligʻi va ichki ishlar organlarining profilaktika inspektori yagona yoʻl-yoʻriq beradi. 25. Otish jarayonida brigada aʼzolarining va boshqa fuqarolarning xavfsizligini taʼminlamasligi yoki zarur darajada taʼminlamasligiga yoxud mulkchilik obyektlariga shikast yetkazishi mumkinligiga asosli shubhalar paydo boʻlgan taqdirda otishni amalga oshirish taqiqlanadi, boshlangan otish esa toʻxtatiladi. Bu haqda ushbu hududda otish maqsadga muvofiq emasligining aniq sabablari, boʻlishi mumkin boʻlgan salbiy oqibatlari hamda hayvonlarni boshqa usul va tartibda tabiatdan ajratib olishga doir takliflar koʻrsatilgan holda ikki nusxada dalolatnoma tuziladi. Dalolatnoma brigada aʼzolari (zaruriyat boʻlganda — otib tashlash ishlarini amalga oshirish zonasida joylashgan obyektlarning masʼul vakillari) tomonidan imzolanadi. Dalolatnomaning birinchi nusxasi brigada boshligʻida qoladi, ikkinchi nusxasi hayvonlarni tutish boʻlimiga, quturish joylarida, quturish kasalligi koʻp uchrashi xavfi boʻlgan epizootik hududlarda tadbirlar amalga oshirilgan taqdirda esa — tumanlar (shaharlar) veterinariya boʻlimiga yuboriladi (topshiriladi). 26. Brigada boshligʻi: ichki ishlar organlarining profilaktika inspektorlari bilan birgalikda mazkur Yoʻriqnomaning 22 — 24-bandlarida nazarda tutilgan tadbirlarni bajarishga; brigada aʼzolarini quturishga qarshi profilaktik emlash, shuningdek brigadaning jabrlangan aʼzolarini quturishga qarshi tezkor emlash masalalari boʻyicha sogʻliqni saqlash muassasalariga murojaat qilishga; mastlik holatida yoki giyovandlik vositalari, psixotrop yoki odamning aql-irodasiga taʼsir etuvchi boshqa moddalar taʼsiri ostidagi, shuningdek sogʻligʻining holatiga koʻra tadbirlarda qatnashishga qodir boʻlmagan brigada aʼzolarini otishga tayyorgarlik koʻrish va uni amalga oshirish bilan bogʻliq tadbirlardan chetlatishga; brigadaga yuklangan vazifalarni bajarish boʻyicha brigada faoliyatini tashkil etishga; patronlarni ichki ishlar organlaridan olishga va brigada aʼzolari oʻrtasida taqsimlashga; yovvoyi hayvonlarni ovlash uchun ruxsatnomada koʻrsatilgan hayvonlar turlari boʻyicha otib tashlashni taʼminlashga; brigada aʼzolari tomonidan shaxsiy va jamoat xavfsizligi qoidalariga, qurol va patronlarni olib yurish va ulardan foydalanish tartibiga (shu jumladan patronlardan oqilona va qatʼiy maqsadli foydalanish) rioya qilinishini taʼminlashga; otib tashlangan hayvonlarni toʻplash, konservatsiya qilish va hayvonlarni tutish boʻlimlariga topshirishni tashkil etishga; foydalanilmagan (shu jumladan yaroqsiz) patronlarni ichki ishlar organlariga topshirishni taʼminlashga; zaruriyat boʻlganda jabrlanganlarga birinchi tez tibbiy yordam koʻrsatishni tashkil etishga; ovchilik jamiyatlari hamda ekologiya va iqlim oʻzgarishi organlari rahbarlarini amalga oshiriladigan tadbirlar va ularning natijalari haqida xabardor qilishga; tegishli organlarga brigadaning oʻrnak koʻrsatgan aʼzolarini ragʻbatlantirish boʻyicha taklif kiritish, shuningdek mazkur Yoʻriqnoma talablarini buzgan shaxslarni javobgarlikka tortish masalasini kiritish; mazkur Yoʻriqnomada nazarda tutilgan boshqa vazifalarni bajarishga majbur. 27. Brigada aʼzolari: oʻqotar ov qurolini texnik soz holatda saqlashga, shuningdek nosoz oʻqotar ov qurol va patronlardan foydalanishga yoʻl qoʻymaslikka; oʻzida ovchilik guvohnomasi hamda oʻqotar ov qurolini saqlash va olib yurish huquqini beruvchi tegishli ruxsatnomaga ega boʻlishga; otib tashlash yoʻnalishlariga, otish punktlari (nuqtalari)ga, otish tartibi va vaqtiga (oraliqlarga), oʻq otish yoʻnalishlariga, hayvonlarni otib tashlash taktikasining boshqa masalalariga rioya qilish boʻyicha brigada boshligʻining talablarini, oʻq otish paytida fuqarolarning xavfsizligini taʼminlash va jamoat tartibini muhofaza qilish masalalari boʻyicha esa – ichki ishlar organlarining profilaktika inspektorining talablarini soʻzsiz bajarishga; ishonib topshirilgan punktlarni, oʻq otish yoʻnalishlari va nazorat postlari-gʻovlarni brigada boshligʻining ruxsatisiz tashlab ketmaslikka, oʻq otishni faqat brigada boshligʻining buyrugʻi yoki shartli belgisidan keyin koʻrsatib oʻtilgan punktlarda va oʻq otish yoʻnalishlarida amalga oshirishga; shaxsiy va jamoat xavfsizligi qoidalariga, otish paytida mol-mulkning saqlanishiga va boshqa belgilangan xavfsizlik talablariga qatʼiy rioya qilishga; oʻqotar ov quroldan faqat yovvoyi hayvonlarni ovlash uchun ruxsatnomada koʻrsatilgan hayvonlar turlarini maqsadli otib tashlash uchun foydalanishga; tabiatdan olib qoʻyilgan hayvonlarni brigada boshligʻi tomonidan belgilangan joyda toʻplash, konservatsiya qilish va topshirishga; zaruriyat boʻlganda jabrlanganlarga birinchi tez tibbiy yordam koʻrsatishga, tibbiyot xizmatini chaqirishni tashkil etishga; mazkur Yoʻriqnomada nazarda tutilgan boshqa vazifalarni bajarishga majbur. 28. Ichki ishlar organlarining profilaktika inspektori: brigada boshligʻi bilan birgalikda ushbu Yoʻriqnomaning 22 — 24-bandlarida nazarda tutilgan tadbirlarni bajarishga; fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish va mahalliy davlat hokimiyati organlari vakillari, profilaktika inspektorining jamoat tartibini saqlash boʻyicha yordamchisi va “Fidokor yoshlar” jamoatchilik patrul guruhlari aʼzolari bilan birgalikda otish zonasida joylashgan aholini, tashkilotlar va boshqa obyektlarning masʼul vakillarini va ichki ishlar organlarining navbatchilik qismini otish maqsadlari, hududlar (zonalar) va otib tashlash vaqti toʻgʻrisida xabardor qilishga; mastlik holatida yoki giyovandlik vositalari, psixotrop yoki odamning aql-irodasiga taʼsir etuvchi boshqa moddalar taʼsiri ostidagi, shuningdek sogʻligʻining holatiga koʻra tadbirlarda qatnashishga qodir boʻlmagan brigada aʼzolarini otishga tayyorgarlik koʻrish va uni amalga oshirish bilan bogʻliq tadbirlardan chetlatishga; ichki ishlar organlarining oʻqotar ov qurolini saqlash va olib yurish huquqini beruvchi tegishli ruxsatnomasi mavjud boʻlmagan, shuningdek ushbu ruxsatnomaning amal qilish muddati tugaganda oʻqotar ov qurolini olib qoʻyishga va ichki ishlar idoralarida vaqtincha saqlash uchun joylashtirishga; oʻq otish zonasida jamoat tartibini taʼminlashga, brigada aʼzolari tomonidan shaxsiy va boshqa fuqarolarning xavfsizligi talablariga, oʻqotar ov quroli va patronlarni olib yurish va ulardan foydalanish tartibiga rioya etilishini nazorat qilishga; oʻqotar ov qurolidan yovvoyi hayvonlarni ovlash uchun ruxsatnomada koʻrsatilgan hayvonlar turlarini maqsadli otib tashlash uchun foydalanish ustidan nazorat qilishga; zaruriyat boʻlgan holatlarda birinchi tez tibbiy yordam koʻrsatishni tashkil etishga; ichki ishlar organlarining rahbariyatini amalga oshirilayotgan tadbirlarning borishi va natijalari toʻgʻrisida xabardor qilishga; mazkur Yoʻriqnomada nazarda tutilgan boshqa vazifalarni bajarishga majbur. 29. Ov patronlari ichki ishlar boshqarmalarining xoʻjalik boʻlinmalari omborxonalarining “Olib qoʻyilgan, ixtiyoriy topshirilgan, topilgan qurol va oʻq-dorilar”ni saqlash maxsus seyflarida saqlanadi. 30. Ichki ishlar organlari rahbarlari patronlarni tashish va saqlash qoidalariga rioya etilishi, ushbu Yoʻriqnomada belgilangan ularni asosli berish, hisobga olish va hisobdan chiqarish uchun shaxsan javobgardirlar. 31. Patronlarni berish va qabul qilishni hisobga olish viloyat ichki ishlar boshqarmasining jamoat xavfsizligi xizmati jamoat tartibini saqlash boshqarmasi nazorat-litsenziya faoliyatini tashkillashtirish katta inspektorlari (bundan buyon matnda katta inspektor deb yuritiladi) tomonidan mazkur Yoʻriqnomaning 1-ilovasiga muvofiq ov patronlarini berish, qabul qilish va hisobdan chiqarishni hisobga olish jurnalida amalga oshiriladi. Jurnal ip oʻtkazib tikiladi, tartib raqami qoʻyiladi va ichki ishlar boshqarmalarining gerbli muhri bilan muhrlanadi. 32. Brigadalarga patronlarni taqsimlash va berish hududiy ekologiya va iqlim oʻzgarishi organlari (Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi qoʻmitasi, viloyatlar va Toshkent shahar Ekologiya va iqlim oʻzgarishi bosh boshqarmalari), qishloq xoʻjaligi boshqarmalari (Qoraqalpogʻiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, viloyat qishloq xoʻjaligi boshqarmalari) hamda ovchilik jamiyati tomonidan tasdiqlanadigan taqsimlash normalariga muvofiq amalga oshiriladi. Taqsimlash normalarida brigada ixtiyoriga beriladigan patronlar turlari va soni koʻrsatilishi kerak. 33. Taqsimlash normalari nusxasi patronlarni ajratish uchun katta inspektorga hamda tahlil qilish va umumlashtirish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining Jamoat xavfsizligi departamenti jamoat tartibini saqlash xizmatiga taqdim etiladi. 34. Tasdiqlangan taqsimlash normalari katta inspektor tomonidan patronlarni ichki ishlar boshqarmalarining xoʻjalik boʻlinmalari omborxonalaridan ajratish uchun asos boʻlib hisoblanadi. 35. Patronlar katta inspektor tomonidan uning xizmat xonasida faqatgina brigada boshliqlariga beriladi. Boshqa shaxslarga patronlarni berish qatʼiyan taqiqlanadi. 36. Patronlarni keyinchalik brigada boʻyicha taqsimlash otish tadbirlari oʻtkaziladigan kunda brigada boshligʻi tomonidan amalga oshiriladi. 37. Patronlarni ishlatilganligi tasdigʻi sifatida brigada boshliqlari tomonidan otib tashlangan hayvonlar quloqlari jufti mazkur Yoʻriqnomaning 2-ilovasiga muvofiq qabul qilish-topshirish dalolatnomasi (bundan buyon matnda qabul qilish-topshirish dalolatnomasi deb yuritiladi) rasmiylashtirilgan va imzolangan yorliq muhrlanadigan maxsus idishga (yopiq quti, qogʻoz yoki karton paket (qop) tipida) joylashtirilgan holda hayvonlarni tutish boʻlimlariga topshiriladi. 38. Qabul qilish-topshirish dalolatnomasi uch nusxada tuziladi va brigada boshligʻi, hayvonlarni tutish boʻlimi boshligʻi tomonidan imzolanadi hamda hayvonlarni tutish boʻlimi muhri bilan tasdiqlanadi. Qabul qilish-topshirish dalolatnomasining bir nusxasi brigada boshligʻida, ikkinchisi hayvonlarni tutish boʻlimida qoladi, uchinchi nusxasi berilgan patronlarni hisobdan chiqarish va navbatdagi patronlarni olish uchun katta inspektorga taqdim etiladi. 39. Patronlar katta inspektor tomonidan brigada boshliqlariga quyidagi tartibda beriladi: birinchi safar brigadaning bevosita hayvonlarni otib tashlash bilan band boʻlgan har bir aʼzosiga 21 dona patron hisobidan avans tariqasida beriladi; brigadaning keyingi oʻq otishlari uchun patronlar otib tashlangan hayvonlar quloqlari jufti katta inspektorga qabul qilish-topshirish dalolatnomasi topshirilgandan keyin har bir juft quloq uchun 3 dona patron hisobidan beriladi (masalan, agar brigadaga oldin 21 ta patron berilgan boʻlsa, u holda navbatdagi oʻqlarni berish hayvonlarni tutish boʻlimlariga qabul qilish-topshirish dalolatnomasini taqdim etish sharti bilan tabiatdan olib qoʻyilgan hayvonlar quloqlarining 7 jufti berilgandan keyin amalga oshiriladi); otib tashlangan hayvonlar quloqlari juftlarini qabul qilish-topshirish dalolatnomasi katta inspektor tomonidan avval brigadaga berilgan patronlarni hisobdan chiqarish, soʻngra navbatdagi oʻqlarni berish uchun asos boʻlib xizmat qiladi; foydalanilmay qolgan yaroqli va yaroqsiz holga kelgan patronlar brigada boshligʻi tomonidan ichki ishlar boshqarmalarining xoʻjalik boʻlinmalari omborxonalariga joylashtirish uchun katta inspektorga qaytariladi; taqdim etilgan otib tashlangan hayvonlar quloqlari jufti soni yoki foydalanilmagan yaroqli va yaroqsiz holga kelgan patronlarning soni olingan patronlar soniga yetarli darajada topshirilmagan taqdirda patronlarni berish qatʼiyan taqiqlanadi; otib tashlangan hayvonlar quloqlari juftlarini qabul qilish-topshirish dalolatnomalari hamda qaytarilgan foydalanilmagan yaroqli va yaroqsiz patronlar soni asosida katta inspektor tomonidan mazkur Yoʻriqnomaning 1-ilovasiga muvofiq jurnaliga tegishli yozuvlar kiritiladi. 40. Brigada boshligʻi patronlardan maqsadli foydalanilishiga, shuningdek olingan patronlar oʻrniga otib tashlangan hayvonlarning quloqlari juftlari topshirilishi, foydalanilmagan yaroqli yoki yaroqsiz holga kelgan patronlar qaytarilishi uchun patronlar qiymatidan kelib chiqib toʻliq miqdorda moddiy javobgar boʻladi. 41. Hayvonlarni otish tadbirlarini moliyalashtirish Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti, viloyatlar va Toshkent shahar mahalliy budjetlari daromadlarining prognozlardan ortiqcha tushumlari hisobiga amalga oshiriladi. 42. Hayvonlarni otib tashlash tadbirlarida faol qatnashgan brigada aʼzolarini ragʻbatlantirish Oʻzbekiston ovchi va baliqchilar sport birlashmasining Ustaviga muvofiq ovchilar va baliq ovlovchilar jamiyatlari tomonidan amalga oshiriladi. 43. Hayvonlarni tutish boʻlimlari tomonidan otib tashlangan hayvonlar quloqlari juftlarini saqlash ularning buzilishi, aralashib ketishi, yoʻqotilishi istisno etiladigan sharoitlarda tashkil etiladi. 44. Otib tashlangan hayvonlar quloqlari juftlarini yoʻq qilish hayvonlarni tutish boʻlimlari tomonidan amalga oshiriladi. Otib tashlangan hayvonlar quloqlari juftlarini yoʻq qilish tadbirlariga Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Oʻzbekiston ovchi va baliqchilar sport birlashmasi va ularning joylardagi boʻlinmalari vakillari taklif etilishi mumkin. 45. Brigada ushbu Yoʻriqnomaning 3-ilovasiga muvofiq hisobot yilidan keyingi yilning 20-yanvaridan kechikmay olingan patronlarning umumiy sonini, foydalanilmagan patronlar sonini, shu jumladan yaroqsiz holga kelgan patronlar sonini, otilgan hayvonlar sonini va belgilangan boshqa maʼlumotlar koʻrsatilgan holda besh nusxada yakuniy hisobot tuzadi. 46. Hisobot brigada boshligʻi va katta inspektor tomonidan imzolanadi hamda viloyat (Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Toshkent shahri) ovchilik jamiyatining raisi hamda ichki ishlar boshqarmasining jamoat xavfsizligi xizmati jamoat tartibini saqlash boshqarmasi boshligʻi tomonidan tasdiqlanadi. 47. Hisobotning birinchi va ikkinchi nusxalari viloyat (Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Toshkent shahar) ovchilik jamiyatida hamda ichki ishlar boshqarmasining jamoat xavfsizligi xizmati jamoat tartibini saqlash boshqarmasida qoladi, uchinchi, toʻrtinchi va beshinchi nusxalari — tahlil qilish, umumlashtirish va mavjud materiallarga qoʻshib qoʻyish uchun hisobot yilidan keyingi yilning 30-yanvaridan kechikmay Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasiga, Ichki ishlar vazirligining Jamoat xavfsizligi departamenti jamoat tartibini saqlash xizmatiga, shuningdek ragʻbatlantirish choralarini koʻrish uchun Oʻzbekiston ovchi va baliqchilar sport birlashmasiga beriladi. 48. Foydalanilmagan (shu jumladan yaroqsiz holga kelgan) patronlar Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining alohida farmoyishi berilgunga qadar ichki ishlar boshqarmasining xoʻjalik boʻlinmalari omborxonalarida saqlanadi. Patronlarni hisobga olish, berish, hisobdan chiqarish va qayta topshirish bilan bogʻliq barcha hisobot hujjatlari oʻn yil mobaynida Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi, Oʻzbekiston ovchi va baliqchilar sport birlashmasi va ichki ishlar organlari boʻlinmalarida saqlanadi. 49. Ushbu Yoʻriqnoma talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar belgilangan tartibda javob beradilar. 50. Ushbu Yoʻriqnoma Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Moliya vazirligi, Fanlar akademiyasi va “Oʻzbekovchibaliqchi” uyushmasi bilan kelishilgan.