Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida davlat boshqaruvi tizimini takomillashtirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida
(resolution, 2022-08-11)

Soʻnggi yillarda respublikada ekologik xavfsizlikni taʼminlash, ekologik vaziyatni yaxshilash, chiqindilarning insonlar sogʻligʻiga zararli taʼsirining oldini olish, shuningdek, hayot darajasi va sifatini oshirish uchun qulay sharoitlar yaratish maqsadida atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida texnik va texnologik jarayonlar oqibatida yuzaga kelayotgan muammolarni hal etishga yangi yondashuvlarni joriy qilish boʻyicha kompleks chora-tadbirlar izchil amalga oshirilmoqda. Respublika shahar va tumanlarida sanitariya jihatidan tozalashning mutlaqo yangi tuzilmasi yaratildi. Barcha joylarda davlat-xususiy sheriklik sharoitida zamonaviy texnologiyalarni qoʻllagan holda chiqindilarni toʻplash, tashish va qayta ishlash klasterlarini tashkil etishni nazarda tutuvchi chiqindilarni kompleksli boshqarish tizimi joriy etilmoqda. Shu bilan birga, oʻtkazilgan tahlil davomida belgilangan vazifalarning tegishli darajada amalga oshirilishini, ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida islohotlarni belgilangan surʼatlarda va samarali amalga oshirilishiga toʻsqinlik qiluvchi qator omillar mavjudligi aniqlandi, xususan: birinchi, Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasining (keyingi oʻrinlarda Davlat ekologiya qoʻmitasi deb yuritiladi) funksiyalari va vakolatlari haddan ziyod markazlashgan; ikkinchi, Davlat ekologiya qoʻmitasi inspeksiyaviy faoliyatining yagona vertikali mavjud emasligi hayvonot va oʻsimlik dunyosi obyektlaridan noqonuniy foydalanishga qarshi kurashishni samarali olib borish, shuningdek, atrof-muhitni muhofaza qilish imkonini bermayapti; uchinchi, sanitariya jihatidan tozalash sohasidagi subyektlarning tashkiliy, texnik, iqtisodiy va ishlab chiqarish faoliyati yetarli darajada muvofiqlashtirilmayapti; toʻrtinchi, ekologik targʻibotni tashkil etish va olib borish boʻyicha samarali mexanizmlarning yoʻqligi mazkur yoʻnalishda ijtimoiy reklama va amalga oshirilayotgan axborot-tushuntirish ishlarining samaradorligiga salbiy taʼsir koʻrsatmoqda; beshinchi, atrof-muhitni muhofaza qilish tizimiga, shu jumladan atrof-muhit holatini modellashtirish va prognozlashtirishda zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari yetarli darajada joriy etilmayapti. Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida davlat boshqaruvi samaradorligini taʼminlash, qulay ekologik holatni barqaror saqlash, hududiy tuzilmalar samaradorligini oshirish maqsadida, shuningdek, 2017 — 2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasi va Oʻzbekiston Respublikasida Maʼmuriy islohotlar konsepsiyasiga muvofiq: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi tarkibida: Bioxilma-xillik va muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni muhofaza qilish va ulardan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi va Chiqindilarning hosil boʻlishi, toʻplanishi, saqlanishi, tashilishi, utilizatsiya qilinishi, qayta ishlanishi, koʻmilishi va realizatsiyasini nazorat qilish inspeksiyasi negizida yuridik shaxs tashkil etmagan holda Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi nazorat boʻyicha inspeksiyasi (keyingi oʻrinlarda — Inspeksiya); Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va billing tizimini joriy etish va rivojlantirish markazi negizida davlat unitar korxonasi shaklida Ekologik axborot, axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish va multimedia markazi (keyingi oʻrinlarda — Markaz) tashkil etilsin. 2. Davlat ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalarini mustahkamlash, shu jumladan ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi nazorat boʻyicha tuman (shahar) inspeksiyalarini qoʻshimcha taʼminlash maqsadida uning tizimiga 404 shtat birligi kiritilsin. Belgilansinki, qoʻshimcha kiritilayotgan shtatlar birligini davlat sanitariya-epidemiologiya nazorati markazlarida shtatlar sonini kerakligicha qisqartirgan holda, ularni moliyalashtirish uchun Oʻzbekiston Respublikasi davlat budjetidan ajratiladigan mablagʻlar hisobidan taʼminlanadi. Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi Moliya vazirligi bilan birgalikda ikki oy muddatda davlat sanitariya-epidemiologiya nazorati markazlari shtat birliklarining qisqarishini hisobga olgan holda, Oʻzbekiston Respublikasi sogʻliqni saqlash muassasalari xodimlarining shtat normativlarini qayta koʻrib chiqsin. 5. Quyidagilar: a) Inspeksiya faoliyatining asosiy vazifalari va yoʻnalishlari etib belgilansin: yer, yer osti boyliklari, suv, oʻrmonlar, muhofaza qilinadigan tabiiy hududlar, hayvonot va oʻsimlik dunyosi, atmosfera havosini muhofaza qilish hamda ulardan foydalanish sohasidagi qonunchilikka rioya etilishi yuzasidan davlat ekologik nazoratini amalga oshirish; oʻsimlik va hayvonot dunyosi obyektlarining mavjud boʻlishi, turlarining xilma-xilligini, tabiiy turkumlari yaxlitligini va ularning yashash muhitini saqlash uchun zarur shart-sharoitlar yaratish; chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi qonunchilikka rioya etilishi yuzasidan davlat nazoratini amalga oshirish, mahalliy davlat hokimiyati organlari bilan yaqin hamkorlikda maishiy chiqindilarni yigʻish, tashish, utilizatsiya qilish, qayta ishlash va koʻmish borasidagi amaliy tizimni samarali tashkil etish; chiqindilarni yigʻish punktlarini tashkil etish, ularni oʻz vaqtida olib chiqish, ruxsat etilmagan chiqindixonalarning paydo boʻlishiga yoʻl qoʻymaslik, chiqindi poligonlarini boshqarish, ularni utilizatsiya qilish, qayta ishlash, koʻmish va realizatsiya qilishni belgilangan tartibda nazoratga olishni tashkil etish; fuqarolar, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari hamda ommaviy axborot vositalari bilan jamoat ekologik nazoratini amalga oshirishda hamkorlik qilish; v) Markaz faoliyatining asosiy vazifalari va yoʻnalishlari etib belgilansin: atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida avtomatlashtirilgan axborot tizimlari, resurslari va maʼlumotlar bazasini yaratish, rivojlantirish va qoʻllab-quvvatlash, ularni davlatning boshqa organlari tizimlari bilan izchil integratsiyalashtirish, rivojlantirish va olib borish, Davlat ekologiya qoʻmitasi axborot tizimlari xavfsizligini taʼminlash; ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida davlat kadastrini, shuningdek, yovvoyi hayvonlar hamda yovvoyi holda oʻsadigan oʻsimliklarni koʻpaytirish va saqlash boʻyicha pitomniklarni, zoologiya va botanika kolleksiyalari davlat hisobini yuritishning avtomatlashtirilgan tizimini yaratish, rivojlantirish va qoʻllab-quvvatlash; atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirishning monitoringi, tahlili va holatini baholash jarayoniga axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish, atrof-muhit holatini modellashtirish va prognoz qilish boʻyicha dasturiy mahsulotlarini yaratish; zamonaviy texnologiyalar va ijodiy yondoshishlardan bevosita foydalangan holda ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida amalga oshirilayotgan islohotlar haqida keng jamoatchilik xabardorligini oshirishga qaratilgan axborot-tahlil va obzorli media materiallarini tayyorlash, ekologik madaniyatni oshirish, atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida huquqbuzarliklarning oʻz vaqtida oldini olish; tayyorlanadigan axborot-tahlil va obzorli media materiallarini tezkorlik bilan tarqatish uchun mahalliy va xorijiy ommaviy axborot vositalari hamda fuqarolik jamiyati institutlari bilan yaqindan hamkorlik qilish. 6. Davlat ekologiya qoʻmitasi raisi (B.Kuchkarov) zimmasiga: yangi tashkil etilayotgan boʻlinmalar shtatlarini va joriy etilayotgan lavozimlarni malakali soha mutaxassislari bilan toʻldirishni taʼminlash; ushbu qaror talablaridan kelib chiqib, Davlat ekologiya qoʻmitasi tizimining, birinchi navbatda, tashkil etilayotgan Inspeksiya, Respublika birlashmasi va Markaz faoliyatini samarali tashkil etish; Davlat ekologiya qoʻmitasi tizimi xodimlari faoliyatining natijadorligini tizimli tanqidiy tahlil qilish va yuklatilgan vazifalarning oʻz vaqtida hamda sifatli bajarilishi uchun ularning javobgarligini oshirish choralarini koʻrish yuzasidan shaxsiy javobgarlik yuklansin. 7. Tovarlarni (ishlar, xizmatlar) sotishdan olingan mablagʻlar, Davlat ekologiya qoʻmitasining budjetdan tashqari mablagʻlari, shuningdek, qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar Markaz faoliyatini moliyalashtirish manbalari etib belgilansin. Davlat ekologiya qoʻmitasi va uning tuzilmaviy boʻlinmalariga Markaz bilan xizmatlar koʻrsatish (ishlarni bajarish) uchun tender (tanlov) savdolari oʻtkazmasdan shartnomalar tuzishga ruxsat berilsin. 8. Davlat ekologiya qoʻmitasi operativ boshqaruv huquqi va Markaz begʻaraz foydalanish huquqi asosida Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish ilmiy-tadqiqot institutining Toshkent shahri, Chilonzor tumani, Bunyodkor shoh koʻchasi, 7a-uyda; Respublika birlashmasi Toshkent shahri, Mirzo Ulugʻbek tumani, Sayram koʻchasi, 15-uyda begʻaraz foydalanish huquqi asosida joylashtirsin. 9. Toshkent shahar hokimligi bir oy muddatda Toshkent shahar Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish boshqarmasini operativ boshqaruv huquqi asosida joylashtirishni taʼminlasin. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bir oy muddatda tuman (shahar) ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi nazorat boʻyicha inspeksiyalari joylashtirilishini taʼminlasin. 10. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi faoliyatini tashkil etishni taʼminlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2017-yil 21-apreldagi PQ-2915-son qaroriga 8-ilovaga muvofiq oʻzgartirishlar kiritilsin. 11. Davlat ekologiya qoʻmitasi: a) Respublika birlashmasi va Markaz ustavlarini tasdiqlasin, shuningdek, ularning belgilangan tartibda davlat roʻyxatidan oʻtkazilishini taʼminlasin; b) Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga: bir oy muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi toʻgʻrisidagi nizom loyihasini; bir oy muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi bilan birgalikda Davlat ekologiya qoʻmitasi tizimi xodimlarining mehnatga haq toʻlash va moddiy ragʻbatlantirish tartibi toʻgʻrisida ; manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida; ikki oy muddatda Oʻzbekiston Respublikasida ishlab chiqariladigan tovarlarni ixtiyoriy ekologik markirovka qilish tizimini joriy qilish toʻgʻrisida takliflarni; uch oy muddatda “Ekologik audit toʻgʻrisida”gi va “Ekologik ekspertiza toʻgʻrisida”gi qonun loyihalarini; 2019-yil 1-martga qadar Atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish Milliy konsepsiyasi, Qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish strategiyasi va 2020 — 2045-yillarda biologik xilma-xillikni saqlash strategiyasi loyihalarini kiritsin. 12. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari Z.Sh. Nizomiddinov zimmasiga yuklansin. 1. 2-bandning ikkinchi — sakkizinchi xatboshilari chiqarib tashlansin; 2. 3 va 4-bandlar, shuningdek, 5-bandning “a” va “v” kichik bandlari oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 3. 1 — 9-ilovalar oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.