Qoʻzgʻatilgan jinoyat ishlari boʻyicha tadbirkorlik subyektlari faoliyatini tekshirishlarda advokatlarning majburiy ishtirokini taʼminlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(resolution, 2021-11-30)

“Tadbirkorlik faoliyati erkinligining kafolatlari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 39-moddasiga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi, Milliy xavfsizlik xizmati, Bosh prokuraturasi, Ichki ishlar vazirligi, Davlat soliq qoʻmitasi va Davlat bojxona qoʻmitasi qaror qiladi: 1. Qoʻzgʻatilgan jinoyat ishlari boʻyicha tadbirkorlik subyektlari faoliyatini tekshirishlarda advokatlarning majburiy ishtirokini taʼminlash tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. Mazkur Nizom “Tadbirkorlik faoliyati erkinligining kafolatlari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq qoʻzgʻatilgan jinoyat ishlari boʻyicha tadbirkorlik subyektlari faoliyatida oʻtkaziladigan tekshirishlarda advokatlarning majburiy ishtirokini taʼminlash tartibini belgilaydi. 1. “Tadbirkorlik faoliyati erkinligining kafolatlari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 39-moddasiga muvofiq qoʻzgʻatilgan jinoyat ishlari boʻyicha tekshirishlar ularni oʻtkazishning barcha bosqichlarida tadbirkorlik subyektlarining vakolatli vakillari tomonidan jalb etilgan advokatlar albatta ishtirok etgan holda (tadbirkorlik subyektlari tomonidan ushbu huquqning rad etilishi hollari bundan mustasno) amalga oshiriladi. 2. Tekshirish boshlanishidan oldin, tekshiruvni amalga oshiruvchi mansabdor shaxs tomonidan tadbirkorlik subyektining vakolatli vakiliga uning tekshirishda ishtirok etish uchun advokatni jalb etish yoki uning ishtirokini rad etish huquqi yozma shaklda tushuntiriladi, bu haqda bayonnoma tuziladi. Bunda advokat xizmatlaridan foydalanish huquqining rad etilishi tadbirkorlik subyekti tomonidan advokatni tekshirishning keyingi bosqichlariga jalb etish uchun monelik qilmaydi. 3. Agar tadbirkorlik subyekti tomonidan advokatni jalb etish istagi bildirilgan boʻlsa, tekshirishni boshlash advokat yetib kelgunga qadar yigirma toʻrt soatga toʻxtatib turiladi. Advokat yigirma toʻrt soat oʻtgandan keyin tadbirkorlik subyektini himoya qilishga kirishmagan taqdirda, tekshirish uning ishtirokisiz boshlanadi. Tadbirkorlik subyekti jinoyat ishi boʻyicha gumon qilinuvchi yoki ayblanuvchi tariqasida ishga jalb etilgan taqdirda, uni advokat bilan taʼminlash Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat-protsessual kodeksi asosida amalga oshiriladi. 4. Surishtiruv va tergov organlari tomonidan tadbirkorlik subyektlari faoliyatini tekshirish uchun qoʻzgʻatilgan jinoyat ishining mavjudligi asos boʻladi. Bunda tekshirish tadbirkorlik subyektining faqat qoʻzgʻatilgan jinoyat ishi bilan bogʻliq faoliyatini qamrab olishi mumkin boʻlib, bu haqda tekshirishni tayinlash toʻgʻrisidagi qarorda koʻrsatilgan boʻlishi lozim. Tadbirkorlik subyektlari faoliyatida tekshirishlar, oʻtkazilishidan oldin, tadbirkorlik subyektining vakolatli vakiliga tekshirishni tayinlash toʻgʻrisidagi qaror taqdim qilinadi va uning nusxasi unga imzosi qoʻyilgan holda topshiriladi. 5. Tekshirishni tayinlash toʻgʻrisidagi qaror jinoyat ishi yurituvi uchun masʼul boʻlgan shaxs tomonidan imzolangan va surishtiruv yoki tergov organining gerbli muhri qoʻyilgan boʻlishi lozim. 6. Tadbirkorlik subyektining vakolatli vakili tekshirishni tayinlash toʻgʻrisidagi qaror bilan tanishtirilgandan soʻng, unga advokat jalb etish huquqi tushuntiriladi, bu haqda bayonnoma tuziladi. Bayonnomada quyidagilar koʻrsatilishi lozim: bayonnoma tuzilgan sana, vaqt va joy; bayonnoma tuzgan shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi va lavozimi; tadbirkorlik subyektining faoliyatini tekshirish kim tomonidan, qaysi jinoyat ishi yuzasidan, qachon va qanday hujjat asosida tayinlanganligi; faoliyati tekshirilishi lozim boʻlgan tadbirkorlik subyektining toʻliq nomi va rekvizitlari; tadbirkorlik subyektining vakolatli vakilining familiyasi, ismi, otasining ismi, lavozimi, shuningdek vakilning shaxsini va vakolatini tasdiqlovchi hujjatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; tekshirishni amalga oshiruvchi shaxslarning familiyasi, ismi, otasining ismi va lavozimi; tadbirkorlik subyektining vakolatli vakiliga tekshirishda ishtirok etish uchun advokatni jalb etish huquqi tushuntirilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; jalb etilgan advokatning familiyasi, ismi, otasining ismi, advokatlik tuzilmasining nomi va ishni olib borishga order rekvizitlari; tadbirkorlik subyektining vakolatli vakilining tekshirishda ishtirok etish uchun advokat jalb etish yoki uning ishtirokini rad etish masalasi boʻyicha fikri. 7. Bayonnoma uch nusxada tuzilib, jalb etilgan mansabdor shaxslar, tadbirkorlik subyektining vakolatli vakili va advokat tomonidan imzolanadi. Bayonnomaning birinchi nusxasi jinoyat ishiga qoʻshiladi, ikkinchi va uchinchi nusxalari tadbirkorlik subyektining vakolatli vakili hamda advokatga taqdim etiladi. 8. Tadbirkorlik subyektlari faoliyatini tekshirishda ushbu subyektning biror-bir xodimining advokati jinoyat ishida ishtirok etayotganligidan qatʼi nazar, tekshirishda ishtirok etish uchun advokatni jalb etish huquqi taʼminlanishi lozim. 9. Advokat muayyan ish boʻyicha yuridik yordam koʻrsatayotgan yoki ilgari yuridik yordam koʻrsatgan shaxslarning manfaatlari ishni olib borishni soʻrab murojaat etgan tadbirkorlik subyektining manfaatlariga zid kelgan yoki u sudya, prokuror, tergovchi, surishtiruv oʻtkazuvchi shaxs, jamoat ayblovchisi, sud majlisi kotibi, ekspert, mutaxassis, jabrlanuvchining, fuqaroviy daʼvogarning, fuqaroviy javobgarning vakili, guvoh, xolis, tarjimon sifatida ishtirok etgan hollarda, shuningdek agar ishni dastlabki tergov qilishda yoxud sudda advokatning qarindoshi boʻlgan mansabdor shaxs ishtirok etgan yoki ishtirok etayotgan boʻlsa, xuddi shuningdek agar advokat bevosita yoki bilvosita shu ishdan shaxsan manfaatdor boʻlsa bu hol unga tadbirkorlik subyektining manfaatlariga zid kelsa, yuridik yordam koʻrsatish toʻgʻrisidagi topshiriqni qabul qilishga haqli emas. 10. Tekshirish davomida tadbirkorlik subyektining vakolatli vakili yoki advokat, shuningdek tekshiruvni amalga oshiruvchi mansabdor shaxslar Jinoyat-protsessual kodeksida nazarda tutilgan huquqlardan foydalanadilar, shuningdek tegishli organlarga tekshirish yuzasidan takliflar va iltimosnomalar kiritishlari, fikr va eʼtirozlar bildirishlari va qoʻshimcha maʼlumotlar taqdim etishlari mumkin. Mazkur hujjatlar jinoyat ishi materiallariga qoʻshib qoʻyiladi. 11. Tadbirkorlik subyektlari tomonidan jalb etilgan advokatlarga yuridik yordam koʻrsatganligi uchun haq toʻlash qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 12. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladilar. 13. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Advokatlar palatasi bilan kelishilgan.