Oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlarni maqsadli tayyorlash tizimini takomillashtirish toʻgʻrisida
(resolution, 2022-04-05)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Ilmiy-tadqiqot muassasalarining infratuzilmasini yanada mustahkamlash va innovatsion faoliyatini rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2017-yil 1-noyabrdagi PQ-3365-son qarori ijrosini taʼminlash, shuningdek, oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlarni maqsadli tayyorlash tartibini yanada takomillashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlarni maqsadli tayyorlash tartibi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Innovatsion rivojlanish vazirligi, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni bir oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin. 3. Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 22-maydagi 304-son qarori bilan tasdiqlangan Oliy oʻquv yurtidan keyingi taʼlim toʻgʻrisidagi nizomga 2-ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin. 4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining ijtimoiy rivojlantirish masalalari boʻyicha oʻrinbosari A.A. Abduxakimov va Oʻzbekiston Respublikasi innovatsion rivojlanish vaziri I.Y. Abduraxmonov zimmasiga yuklansin. 1. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Ilmiy-tadqiqot muassasalarining infratuzilmasini yanada mustahkamlash va innovatsion faoliyatini rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2017-yil 1-noyabrdagi PQ-3365-son qaroriga muvofiq oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlarni maqsadli tayyorlash (keyingi oʻrinlarda maqsadli doktorantura deb ataladi) tartibini belgilaydi. 2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi: maqsadli doktorantura — bir oliy taʼlim yoki ilmiy muassasa uchun yetishmayotgan ilmiy darajali kadrlarni boshqa muassasada shartnoma asosida tayyorlash; buyurtmachi tashkilot — oliy malakali ilmiy va ilmiy pedagog kadrlarga ehtiyoji mavjud boʻlgan oliy taʼlim yoki ilmiy-tadqiqot muassasasi, shuningdek, vazirlik, idora yoki tashkilot; davlatlararo maqsadli doktorantura — Oʻzbekiston Respublikasida faoliyat yuritayotgan muassasa tomonidan boshqa mamlakatning oliy taʼlim yoki ilmiy-tadqiqot muassasasi uchun kadrlar tayyorlash; idora ichidagi maqsadli doktorantura — oliy taʼlim yoki ilmiy-tadqiqot muassasa tomonidan oʻzi idoraviy mansub vazirlik yoki idora tasarrufidagi boshqa tashkilot, oliy taʼlim yoki ilmiy-tadqiqot muassasa uchun kadrlar tayyorlash; idoralararo maqsadli doktorantura — oliy taʼlim yoki ilmiy-tadqiqot muassasasi tomonidan boshqa vazirlik, idora va tashkilotlar uchun kadrlar tayyorlash. 3. Maqsadli doktorantura idora ichida, idoralararo hamda davlatlararo shaklda amalga oshiriladi. 4. Doktorantlarni idora ichida va idoralararo maqsadli tayyorlash uchun oliy taʼlim yoki ilmiy-tadqiqot muassasasi va buyurtmachi tashkilot hamda doktorant oʻrtasida belgilangan tartibda uch tomonlama shartnoma tuziladi. 5. Davlatlararo maqsadli doktorantura xalqaro shartnomalar va boshqa normativ-huquqiy hujjatlarga asosan tartibga solinadi. 6. Idora ichida va idoralararo maqsadli doktoranturaga qabul qilingan izlanuvchilarga tayanch doktorantura va doktoranturaga qabul qilingan izlanuvchilar uchun qonunchilikda belgilangan miqdorda stipendiya toʻlanadi hamda taʼtil beriladi. 7. Maqsadli doktoranturaga qabul qilingan doktorant dissertatsiya ishini himoya qilib, davlat namunasidagi tegishli diplomni olganda yoxud uning dissertatsiya ishi doktorantura davrida tegishli ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengash tomonidan himoyaga qabul qilinganda doktorantura muvaffaqiyatli yakunlangan hisoblanadi. 8. Maqsadli doktorantura mazkur Nizomning ilovasiga muvofiq sxema asosida amalga oshiriladi. 9. Maqsadli doktoranturaga nomzodlar buyurtmachi tashkilot tomonidan tavsiya etiladi. Bunda, bir oʻringa yuborilayotgan nomzodlarning soni qoida tariqasida kamida ikki nafar boʻlishi lozim. 10. Buyurtmachi tashkilot tegishli mutaxassisliklar boʻyicha ilmiy daraja va ilmiy unvonga ega professor-oʻqituvchilari mavjud hamda zamonaviy ilmiy-tadqiqot bazasiga ega boʻlgan oliy taʼlim yoki ilmiy-tadqiqot muassasasiga maʼlum bir ixtisoslik boʻyicha maqsadli doktoranturaga kvota ajratish yuzasidan xat yuboradi. Xatga buyurtmachi tashkilot birinchi rahbari tomonidan imzolangan maqsadli doktoranturaga kirish uchun nomzodlarga berilgan tavsiyanomalar ilova qilinadi. 11. Oliy taʼlim yoki ilmiy-tadqiqot muassasasi oʻz ichki imkoniyatlaridan kelib chiqib, tegishli ixtisoslik boʻyicha maqsadli doktoranturani amalga oshirishi yoki amalga oshira olmasligi toʻgʻrisida buyurtmachi tashkilotga Oʻzbekiston Respublikasining “Jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari toʻgʻrisida”gi Qonunida belgilangan muddatlarda yozma javob yuboradi. 12. Maqsadli doktoranturaga qabul qiluvchi oliy taʼlim yoki ilmiy-tadqiqot muassasasi har yili 1-mayga qadar oʻzlari tizimiga kiradigan vazirlik, idora yoki tashkilotga maqsadli doktoranturaga qabul qilish yuzasidan kvota ajratish boʻyicha murojaat qiladi. 13. Tasarrufida oliy taʼlim yoki ilmiy-tadqiqot muassasasi boʻlgan vazirliklar, idoralar va tashkilotlar har yili 15-mayga qadar Oʻzbekiston Respublikasi Innovatsion rivojlanish vazirligiga oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlarga boʻlgan ehtiyojlar, amaldagi oliy taʼlimdan keyingi taʼlim institutlarining samaradorligi, taʼlim olayotgan doktorantlar, mustaqil izlanuvchilar kontingenti, ilmiy rahbarlar va ilmiy konsultantlarning samarali ishlari, shuningdek mazkur Nizomda belgilangan, bir nafar ilmiy rahbar hamda bir nafar ilmiy konsultantga biriktiriladigan doktorantlar sonidan kelib chiqib, keyingi yildan boshlab tayanch doktoranturaga, doktorantura va maqsadli doktoranturaga Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjet mablagʻlari hisobiga oʻqitish uchun qabul kvotasi boʻyicha asoslangan takliflar bilan murojaat qiladilar. 14. Vazirliklar, idoralar va tashkilotlar boʻyicha qabul kvotasi Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 22-maydagi 304-son qarori bilan tasdiqlangan Oliy taʼlimdan keyingi taʼlim toʻgʻrisidagi nizomga asosan Oʻzbekiston Respublikasi Innovatsion rivojlanish vazirligi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi hamda Iqtisodiyot va sanoat vazirligi bilan kelishgan holda tasdiqlanadi hamda har yili 1-iyundan kechikmasdan tegishli ravishda tasarrufida oliy taʼlim yoki ilmiy-tadqiqot muassasasi boʻlgan vazirliklar, idoralar va tashkilotlarga yuboriladi. Vazirliklar, idoralar va tashkilotlar tegishli ixtisoslik boʻyicha tasdiqlangan qabul kvotasi toʻgʻrisidagi maʼlumotni tasarrufida boʻlgan oliy taʼlim va ilmiy-tadqiqot muassasasiga har yili 15-iyunga qadar taqdim etadilar. 15. Maqsadli doktoranturaga oʻqish uchun talabgorlardan hujjatlar oliy taʼlim va ilmiy-tadqiqot muassasasi qabul komissiyasi tomonidan har yili 15-sentabrdan 15-oktabrgacha boʻlgan davrda qabul qilinadi. 16. Maqsadli doktoranturaga qabul qiluvchi oliy taʼlim yoki ilmiy-tadqiqot muassasasi quyidagi huquqlarga ega: doktorantning ilmiy faoliyatini nazorat qilish va hisobot materiallarini soʻrab olish; ilmiy rahbar va konsultantlarning doktorantni xorijiy yetakchi ilmiy markazlarga ilmiy xizmat safariga yuborish toʻgʻrisidagi iltimosnomasi asosida ilmiy xizmat safariga yuborishning maqsadga muvofiqligi masalasini koʻrib chiqish va tegishli qaror qabul qilish; shaxsiy rejalarini bajarmagan doktorantlarni doktoranturadan chetlatish va bu haqda buyurtmachi tashkilotga xabar berish. Mazkur masala ushbu muassasaning kollegial organi (ilmiy kengashi, kengashi, ilmiy-texnik kengashi, ilmiy-muvofiqlashtiruvchi kengashi va boshqalar) qarori bilan rasmiylashtiriladi. 17. Maqsadli doktoranturaga qabul qiluvchi oliy taʼlim yoki ilmiy-tadqiqot muassasasi quyidagi majburiyatlarga ega: maqsadli doktoranturaga falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini olish uchun magistr darajasi yoki klinik ordinatura (tibbiyot fanlari uchun) yoki oliy maʼlumot (mutaxassislik dasturlari boʻyicha) toʻgʻrisidagi diplomga ega boʻlgan, fan doktori (DSc) ilmiy darajasini olish uchun fan nomzodi yoki falsafa doktori (PhD) yoki unga tenglashtirilgan xorijiy mamlakatlarda olingan ilmiy darajalarga ega boʻlgan shaxslarni tanlov asosida qabul qilishni taʼminlash; falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini olish uchun nomzodlarning malakaviy imtihonlarini topshirishi, umumnazariy tayyorgarligi va ilmiy-tadqiqotlar oʻtkazishi uchun zarur sharoitlarni yaratib berish; doktorant bilan ilmiy rahbar yoki konsultant oʻrtasida ilmiy izlanishlar boʻyicha jiddiy kelishmovchiliklar yuz berganda doktorantning ilmiy rahbarini yoki konsultantini almashtirish toʻgʻrisidagi arizasini koʻrib chiqish va tegishli qaror qabul qilish. Bunda mazkur masala ushbu muassasaning kollegial organi (ilmiy kengashi, kengashi, ilmiy-texnik kengashi, ilmiy-muvofiqlashtiruvchi kengashi va boshqalar) qarori bilan rasmiylashtiriladi; har yili doktorantning shaxsiy rejasini amalga oshirish toʻgʻrisidagi hisobotini tinglash va hisobot natijalari boʻyicha xulosa tayyorlash hamda uning bir nusxasini buyurtmachiga taqdim etish. 18. Buyurtmachi tashkilot quyidagi huquqlarga ega: doktorantning ilmiy faoliyatini nazorat qilish hamda hisobot materiallarini soʻrab olish; dissertatsiya ishini oʻz muddatida himoya qila olmagan doktorantlar bilan mehnat munosabatlarini ular bilan kelishgan holda belgilangan tartibda hal etish. 19. Buyurtmachi tashkilot maqsadli doktoranturaga yuborilayotgan nomzodlarning tegishli ixtisoslik boʻyicha tavsiya etilishini, bunda, bir oʻringa yuborilayotgan nomzodlarning soni qoida tariqasida kamida ikki nafar boʻlishini taʼminlash majburiyatiga ega. 20. Doktoranturani muvaffaqiyatli yakunlagan shaxs uni oʻqishga yuborgan buyurtmachi tashkilotda kamida uch yil ishlab berishi lozim. Dissertatsiya ishi himoya qilinmaganda mehnat munosabatlari buyurtmachi tashkilot tomonidan doktorant bilan kelishilgan holda belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 21. Maqsadli doktoranturaga kirish imtihonlarini tashkil etish, nomzodlardan talab qilinadigan hujjatlar, oʻqish muddati, doktoranturadan chetlatish, ilmiy rahbar va konsultantlarni tayinlash, chetlatish, hujjatlarni rasmiylashtirish, hisobot taqdim etish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 22-maydagi 304-son “Oliy taʼlimdan keyingi taʼlim tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarorida belgilangan tayanch doktorantura va doktoranturaga qoʻyilgan talablar va muddatlar asosida amalga oshiriladi. 22. Mazkur Nizom talablariga rioya qilmagan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilikda belgilangan tartibda javobgar boʻladilar. Bosqichlar Masʼullar Amalga oshiriladigan tadbirlar Amalga oshirish muddati 1-bosqich Buyurtmachi tashkilot 1. Tegishli mutaxassisliklar boʻyicha taʼlim muassasasi va ilmiy tashkilotga maqsadli doktoranturaga kvota ajratish yuzasidan xat yuborish. 2. Xatga buyurtmachi tashkilot birinchi rahbari tomonidan imzolangan maqsadli doktoranturaga kirish uchun nomzodlarga berilgan tavsiyanomalarni ilova qilish. Har yili 10-aprelga qadar 2-bosqich Manfaatdor taʼlim muassasasi va ilmiy tashkilot Tegishli ixtisoslik boʻyicha ichki imkoniyatlardan kelib chiqib, maqsadli doktoranturani amalga oshirishi yoki amalga oshira olmasligi toʻgʻrisida buyurtmachi tashkilotga yozma javob yuborish. Har yili 25-aprelga qadar Maqsadli doktoranturaga qabul qiluvchi taʼlim muassasasi va ilmiy tashkilot Tasarrufiga kiradigan vazirlik, idora yoki tashkilotga maqsadli doktoranturaga qabul qilish yuzasidan kvota ajratish boʻyicha murojaat qilish. Har yili 1-mayga qadar 3-bosqich Tasarrufida taʼlim muassasasi va ilmiy tashkilot mavjud boʻlgan vazirlik, idora va tashkilotlar Innovatsion rivojlanish vazirligiga quyidagilar boʻyicha asoslangan takliflar bilan murojaat qilish: oliy malakali ilmiy, ilmiy-pedagog kadrlarga boʻlgan ehtiyojlar; amaldagi oliy oʻquv yurtidan keyingi taʼlim institutlarining samaradorligi; taʼlim olayotgan doktorantlar, mustaqil izlanuvchilar kontingenti, ilmiy rahbarlar va ilmiy konsultantlarning samarali ishlari; bitta ilmiy rahbar hamda bitta ilmiy konsultantga biriktiriladigan doktorantlar sonidan kelib chiqib, keyingi yildan boshlab tayanch doktoranturaga, doktorantura va maqsadli doktoranturaga Davlat budjeti mablagʻlari hisobiga oʻqitish uchun qabul kvotasi. Har yili 15-mayga qadar 4-bosqich Innovatsion rivojlanish vazirligi Vazirlik, idora va tashkilotlar 1. Doktorantura qabul kvotasini tasdiqlash hamda tegishli ravishda tasarrufida taʼlim muassasasi va ilmiy tashkilot boʻlgan vazirliklar, idoralar va tashkilotlarga yuborish. 2. Tegishli ixtisoslik boʻyicha tasdiqlangan qabul kvotasi toʻgʻrisidagi maʼlumotni tasarrufida boʻlgan oliy taʼlim va ilmiy-tadqiqot muassasasiga yetkazish. Har yili 1-iyungaqadar Har yili 15-iyunga qadar 5-bosqich Oliy taʼlim va ilmiy-tadqiqot muassasasi qabul komissiyasi Maqsadli doktoranturaga oʻqish uchun talabgorlardan hujjatlarni qabul qilish. Har yili 15-sentabrdan 15-oktabrgacha 6-bosqich Taʼlim muassasasi va ilmiy tashkilot Maqsadli doktoranturaga kirish imtihonlarini tashkil etish, nomzodlardan talab qilinadigan hujjatlar, oʻqish muddati, doktoranturadan chetlatish, ilmiy rahbar va konsultantlarni tayinlash, chetlatish,hujjatlarni rasmiylashtirish, hisobot taqdim etish. Byelgilangan muddatlarda 1. 5-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “5. Xorijiy fuqarolar va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarni (Oʻzbekiston Respublikasi hududida istiqomat qilayotgan fuqaroligi boʻlmagan shaxslar bundan mustasno) oliy oʻquv yurtidan keyingi taʼlim institutlariga oʻqishga qabul qilish Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga va/yoki xalqaro shartnomalarga muvofiq toʻlov-kontrakt asosida amalga oshiriladi. Oʻzbekiston Respublikasi hududida istiqomat qilayotgan fuqaroligi boʻlmagan shaxslar oliy oʻquv yurtidan keyingi taʼlim institutlariga oʻqishga fuqarolar bilan teng huquqlarda qabul qilinadi. 2. 8-bandning birinchi xatboshisi quyidagi mazmundagi jumla bilan toʻldirilsin: “Soʻnggi uch yilda izlanuvchilari oʻz vaqtida himoya qilgan ilmiy rahbar va ilmiy maslahatchilarga OTM yoki ITIning kollegial organi xulosasi asosida beshtadan koʻp boʻlmagan izlanuvchilar biriktirilishi mumkin”. 3. 14-band quyidagi mazmundagi oltinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “OTM va ITM vazirlik va idora tomonidan budjet mablagʻlari hisobidan ajratilgan kvotalardan tashqari ehtiyoj boʻlgan yoʻnalishlariga izlanuvchining toʻlov-kontrakt mablagʻlari hisobidan qoʻshimcha qabul kvotasini shakllantirishi mumkin. Toʻlov-kontrakt summasi OTM va ITM tegishli boʻysunuvidagi vazirlik, idora va tashkilot tomonidan belgilanadi”. 4. 44-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Talabgorlar OTM yoki ITM rahbarining har chorakda 5-mart, 5-iyun, 5-sentabr va 5-dekabrgacha eʼlon qilinadigan buyrugʻi bilan mustaqil izlanuvchilikka rasmiylashtiriladilar. Buyruqda, shuningdek, mustaqil izlanuvchilarning ilmiy rahbarlari va ilmiy konsultantlari (konsultant boʻlgan taqdirda) belgilanadi”.