Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisida
(resolution, 2023-05-08)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzurida Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2017-yil 27-martdagi PQ-2855-son qarori ijrosini taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Quyidagilar: Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi toʻgʻrisida nizom 1-ilovaga muvofiq; Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi tuzilmasi 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi (keyingi oʻrinlarda Markaz deb ataladi) direktoriga, zarur hollarda, Markaz tuzilmasiga xodimlarning tasdiqlangan umumiy soni va ish haqi fondi doirasida oʻzgartirishlar kiritish huquqi berilsin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Din ishlari boʻyicha qoʻmitasi, Oʻzbekiston musulmonlari idorasi, Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Toshkent islom universiteti bir oy muddatda Markazga yuqori malakali mutaxassislarni jalb etish choralarini koʻrsin. 3. Jismoniy va yuridik shaxslardan ularda saqlanayotgan qadimiy, noyob qoʻlyozma va toshbosma asarlarni xarid qilish maqsadida Markazda yuridik shaxs maqomiga ega boʻlmagan maxsus jamgʻarma tashkil etilsin hamda xalqaro moliya institutlari, xorijiy tashkilotlar, donor mamlakatlar va tashkilotlarning grantlari, shuningdek homiylik xayriyalari va qonun hujjatlari bilan taqiqlanmagan boshqa manbalar uni moliyalashtirish manbalari etib belgilansin. 4. Belgilab qoʻyilsinki: Markaz xodimlariga Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi ilmiy-tadqiqot muassasalarining tegishli lavozimlari uchun belgilangan mehnatga haq toʻlash va moddiy ragʻbatlantirish shartlari qoʻllaniladi; jismoniy va yuridik shaxslardan ularda saqlanayotgan islom diniga oid qadimiy, noyob qoʻlyozma asarlarni xarid qilish, shuningdek ularni baholash maqsadida Markazda sohaga oid malakali mutaxassislardan iborat ekspertlar guruhi tuziladi; jismoniy va yuridik shaxslarda saqlanayotgan islom diniga oid qadimiy, noyob qoʻlyozma asarlar Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi, Moliya vazirligi, Fanlar akademiyasi, Fan va texnologiyalar agentligi, Din ishlari qoʻmitasi tomonidan Markaz bilan kelishgan holda belgilangan tartibda tasdiqlanadigan nizomga asosan xarid qilinadi. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Investitsiyalar boʻyicha davlat qoʻmitasi, Din ishlari qoʻmitasi jismoniy va yuridik shaxslarda saqlanayotgan islom diniga oid qadimiy, noyob qoʻlyozma asarlar xarid qilinishini taʼminlash uchun Markazning maxsus jamgʻarmasiga xalqaro moliya institutlari, xorijiy tashkilotlar, donor mamlakatlar va tashkilotlarning grantlari, shuningdek, homiylik xayriyalari va qonun hujjatlari bilan taqiqlanmagan boshqa manbalar mablagʻlarining doimiy ravishda jalb qilinishini taʼminlasin. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi: har yili Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetini shakllantirishda Markazni saqlab turishga zarur mablagʻlarni nazarda tutsin; Markazga biriktirilgan 1 ta avtotransport vositasiga limit ajratsin. 7. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Taʼlim, ilm-fan va yoshlar siyosati masalalari axborot-tahlil departamentiga yuklansin. 1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazining (keyingi oʻrinlarda Markaz deb ataladi) asosiy vazifalari va funksiyalarini, huquqlari va majburiyatlarini, shuningdek faoliyatini tashkil etish tartibini belgilaydi. 2. Markaz musulmon dunyosi buyuk mutafakkirlarining boy merosi, ularning jahon sivilizatsiyasi rivojiga qoʻshgan bebaho hissasi va ilm-fan taraqqiyotida tutgan oʻrnini chuqur tadqiq etish va keng targʻib qilish, yosh avlodni millatlararo va dinlararo munosabatlarda bagʻrikenglik, oʻzaro hurmat, tinch-totuv hayotga intilish kabi islom dinining asl qadriyatlari va madaniyatini toʻgʻri anglash va ularga sadoqat ruhida tarbiyalash, xalqaro miqyosdagi hamkorlik va oʻzaro muloqotni mustahkamlash maqsadida tashkil etilgan. 3. Markaz oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, boshqa qonun hujjatlariga, shuningdek mazkur Nizomga amal qiladi. 4. Markaz oʻz faoliyatini Islom hamkorlik tashkiloti, Taʼlim, fan va madaniyat masalalari boʻyicha Islom tashkiloti (ISESCO), Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi, Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Din ishlari boʻyicha qoʻmita, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Toshkent islom universiteti, Oʻzbekiston Respublikasi Milliy kutubxonasi, Imom Buxoriy xalqaro markazi, xorijiy mamlakatlardagi islom tadqiqotlari ilmiy-tadqiqot markazlari bilan oʻzaro hamkorlikda amalga oshiradi. 5. Markaz davlat muassasasi shaklidagi yuridik shaxs hisoblanadi, mustaqil balansga, Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining Gʻaznachiligida shaxsiy gʻaznachilik hisobvaraqlariga, Oʻzbekiston Respublikasi tijorat banklarida talab qilib olinadigan xorijiy valyutadagi depozit hisob raqamlariga, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbi tasviri tushirilgan va oʻz nomi davlat tilida yozilgan muhrga ega. 6. Markazning toʻliq nomi: davlat (oʻzbek) tilida — Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi. rus tilida — Mejdunarodniy nauchno-issledovatelskiy tsentr Imama Buxari pri Kabinete Ministrov Respubliki Uzbekistan. ingliz tilida — Imam Bukhari International Scientific Research Center under the Cabinet of Ministers of the Republic of Uzbekistan. arab tilida — مركز الامام البخاري الدولي للبحوث العلمية لدى مجلس وزراء جمهورية أوزبكستا ن . 7. Markazning joylashgan joyi (pochta manzili): Samarqand viloyati, Payariq tumani, Xoja Ismoil qishlogʻi, 141306. 8. Quyidagilar Markazning asosiy vazifalari hisoblanadi: hadis ilmining rivojiga beqiyos hissa qoʻshgan vatandoshimiz Imom Buxoriy va boshqa mutafakkirlarning ulkan ilmiy va diniy merosini oʻrganish, ular yaratgan asarlarning ilmiy-izohli tarjima va qiyosiy matnlarini nashr etish orqali xalqimiz va jahon jamoatchiligi oʻrtasida keng targʻib qilish, ushbu mavzularga doir ilmiy tadqiqotlarni tizimli tashkil etish chora-tadbirlarini ishlab chiqish va amalga oshirish; islom sivilizatsiyasining umuminsoniy qadriyatlarini, jumladan xalqimiz maʼnaviyati va madaniyati rivojida tutgan oʻrni va ahamiyatini oʻrganish, ularning ilmiy-nazariy va amaliy jihatlarini tadqiq etish; jahonda yuz berayotgan globallashuv jarayonida dunyoda, mintaqa va mamlakatimiz hayotida islom dinining insonparvarlik mohiyatini, uning maʼrifiy-madaniy rolini va rivojlanish yoʻnalishlarini ilmiy asosda oʻrganish va keng jamoatchilikka yetkazish; mamlakatimiz hamda xorijiy davlatlarning kutubxonalari va arxiv fondlarida saqlanayotgan buyuk allomalarimizning ijodiy merosiga oid hamda islom dunyosi uchun muhim ilmiy ahamiyatga ega boʻlgan qoʻlyozma, toshbosma asarlarning elektron nusxalarini toʻplash va ularni kelajak avlodga yetkazish uchun tizimli ilmiy-tadqiqotlarni tashkil etish chora-tadbirlarini belgilash va amalga oshirish; islom madaniyati va sivilizatsiyasini ilmiy tadqiq etish sohasidagi xalqaro hamkorlikni kuchaytirish maqsadida ilmiy-nazariy va uslubiy masalalarga bagʻishlangan konferensiyalar, simpoziumlar, koʻrgazmalar va ilmiy maʼruzalar, seminar-treninglar, tanlovlar va boshqa madaniy-maʼrifiy tadbirlar tashkil etish; islom diniga oid ilmiy, tarixiy-madaniy va maʼnaviy-maʼrifiy meros salohiyatini, shu jumladan qoʻlyozmalar va arxiv fondlarida saqlanayotgan manbalarni hisobga olgan holda, chuqur oʻrganish va tadqiqot natijalari yuzasidan qomuslar, kataloglar, albomlar, ilmiy-ommabop hujjatli filmlar, axborot-resurs bazasini tayyorlash va ommaviy axborot vositalarida, xususan Internetda eʼlon qilishni tashkil etish; Taʼlim, fan va madaniyat masalalari boʻyicha islom tashkiloti (ISESCO) va mazkur sohada xorijiy davlatlarda tashkil etilgan markazlar bilan islom tarixi, falsafasi, huquqi, manbashunosligi va madaniyati yuzasidan ilmiy loyihalar, xalqaro hamkorlikdagi tadqiqotlarni amalga oshirish va uning natijalarini nashr etish; islom tarixi va madaniyati yoʻnalishidagi yangi tadqiqotlar natijalaridan ilmiy-madaniy jamoatchilikni keng xabardor etish hamda ularning kasbiy mahoratini oshirish boʻyicha ilmiy-amaliy va metodik oʻqishlar tashkil etish; “Jaholatga qarshi — maʼrifat” gʻoyasi asosida islom diniga nisbatan sodir etilayotgan asossiz xurujlarning oldini olish, shuningdek diniy aqidaparastlik, mutaassiblik, ekstremizm, missionerlik, soxta tariqatlar va jamoalarning maqsadlari, gʻoyaviy-aqidaviy negizlari, zamonaviy koʻrinishlari va faoliyat usullarini oʻrganish va ularga qarshi kurashning ilmiy-maʼrifiy asoslarini ishlab chiqish hamda amaliyotda qoʻllash uchun tavsiya etish. 9. Markaz oʻziga yuklangan vazifalarni bajarish uchun quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi: islom dinining mohiyati va ilmlarini tarqatadi, barqaror dinlararo va millatlararo bagʻrikenglik, doʻstlik, ahillik, oʻzaro hurmat va hamfikrlilik qadriyatlarini keng ommaga yetkazishga koʻmaklashadi; islom dunyosining buyuk muhandis va allomasi Imom Buxoriyning ilmiy-maʼnaviy merosini, ijodiy faoliyati va shaxsiyati bilan bogʻliq maʼnaviy-maʼrifiy merosini yoshlar orasida keng targʻib qiladi; Islom hamkorlik tashkilotiga aʼzo mamlakatlar olimlari ilmiy faoliyatini muvofiqlashtirish, shuningdek davlat, nodavlat notijorat tashkilotlar, shu jumladan xayriya tashkilotlari bilan ilmiy-amaliy aloqalar oʻrnatadi va rivojlantiradi; oʻrta asrlarda oʻtgan islom ulamolari va mutafakkirlarining hadisshunoslik, kalom (ilohiyot ilmi), fiqh (islom huquqi) va islom tarixi yoʻnalishlari boʻyicha diniy-maʼnaviy merosini yanada chuqurroq tadqiq etishga oid loyihalarni amalga oshiradi; oʻrta asr musulmon olimlarining tabiiy va aniq fanlar yoʻnalishidagi ilmiy merosini, shuningdek matematika, astronomiya, mineralogiya, geografiya, falsafa, mantiq fanlariga oid asarlarini tadqiq etishga oid loyihalarni amalga oshiradi; hadis toʻplamlarini ishlab chiqish, koʻp jildlik islom qomusini yaratish, islom dunyosining madaniy atlasini, Markaz elektron kutubxonasini tashkil etishga oid loyihalarni amalga oshiradi; islom dunyosining maʼnaviy tarixi boʻyicha va islom manbalarini tasnif qilish boʻyicha loyihalarni amalga oshiradi; islom hamkorlik tashkilotiga aʼzo mamlakatlarda saqlanayotgan islomga oid nodir yodgorliklarni ommalashtirishga bagʻishlangan loyihalarni amalga oshiradi; boy madaniy va maʼnaviy meros, dunyoviy hamda diniy ilmlar uygʻun ravishda tadqiq etilishini tashkil qilish orqali uning natijalarini taʼlim-tarbiya jarayonida qoʻllash va keng jamoatchilikka yetkazishda tashkiliy-amaliy yordam koʻrsatadi. 10. Markaz oʻziga yuklangan asosiy vazifalar va funksiyalarni amalga oshirishda quyidagi huquqlarga ega: Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi bilan kelishgan holda va oʻz vakolatlari doirasida xorijiy tashkilotlar bilan toʻgʻridan toʻgʻri aloqa oʻrnatish va oʻzaro hamkorlik toʻgʻrisida shartnomalar va boshqa hujjatlarni imzolash; jahondagi nufuzli ilmiy-tadqiqot markazlari va oliy taʼlim muassasalarining ilmiy, diniy-maʼnaviy qadriyatlarni tadqiq etish yoʻnalishidagi tajribasini oʻrganish hamda xalqaro tashkilotlar bilan aloqalar oʻrnatish va ilmiy hamkorlikni yoʻlga qoʻyishda yordam berish, ilmiy-tadqiqot ishlarini zamon talablari darajasida tashkil etish yuzasidan amaliy tavsiyalar berish asosida seminar-treninglar oʻtkazish; vazirliklar, idoralar va boshqa tashkilotlardan Markaz vakolatiga taalluqli masalalar boʻyicha maʼlumotlarni olish; Imom Buxoriy va boshqa mutafakkirlarning faoliyatini oʻrganish boʻyicha ilmiy va ekspert ishlarini amalga oshirish, dolzarb masalalarni ishlab chiqish uchun vazirliklar, idoralar, xoʻjalik birlashmalari, taʼlim muassasalari va boshqa tashkilotlardan, shu jumladan chet ellardan yuqori malakali mutaxassislarni shartnoma asosida ishga taklif etish; Markazning budjetdan tashqari mablagʻlarini Markaz tomonidan oʻtkaziladigan tadbirlarni tashkil etishga yoʻnaltirish; ijtimoiy tashabbuslar bilan chiqish va ushbu masalada tegishli davlat organlariga takliflar kiritish; oʻz faoliyati toʻgʻrisida axborot tarqatish va belgilangan tartibda budjetdan tashqari mablagʻlar hisobidan matbaa va noshirlik faoliyatini amalga oshirish hamda multimediya mahsulotlarini chiqarish; faoliyatiga aloqador boʻlgan konferensiyalar, simpoziumlar, seminar-treninglar, koʻchma majlislar tashkil qilish; ilmiy-tadqiqot ishlarini rivojlantirish maqsadida oʻz faoliyatini Markaz direktori tomonidan tasdiqlanadigan nizom asosida olib boradigan ilmiy kengash tuzish. Markaz qonun hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin. 11. Markaz quyidagilarga majbur: oʻziga yuklangan vazifalar va funksiyalar samarali bajarilishini taʼminlash; oʻz faoliyati toʻgʻrisida axborot bilan tanishish erkinligini taʼminlash; qonun hujjatlarida belgilangan tartibda tegishli davlat organlariga oʻz faoliyati toʻgʻrisida hisobotlar taqdim etish. Markazga qonun hujjatlariga muvofiq boshqa majburiyatlar ham yuklanishi mumkin. 12. Markaz faoliyatini qoʻllab-quvvatlash va muvofiqlashtirish boʻyicha Vasiylik kengashi Markaz faoliyatini muvofiqlashtiradi, unga yuklangan vazifalarni amalga oshirishga koʻmaklashadi hamda Markaz faoliyatining asosiy yoʻnalishlarini belgilaydi. Quyidagilar Vasiylik kengashining asosiy vazifalari hisoblanadi: boy madaniy va maʼnaviy meros, dunyoviy hamda diniy ilmlarni uygʻun ravishda tadqiq etish orqali uning natijalarini taʼlim-tarbiya jarayonida qoʻllash va keng jamoatchilikka yetkazishda tashkiliy-amaliy yordam koʻrsatish; jahondagi nufuzli ilmiy-tadqiqot markazlari va oliy taʼlim muassasalarining ilmiy, diniy-maʼnaviy qadriyatlarni tadqiq etish yoʻnalishidagi tajribasini oʻrganish hamda xalqaro tashkilotlar bilan aloqalar oʻrnatish va ilmiy hamkorlikni yoʻlga qoʻyishda yordam berish, ilmiy-tadqiqot ishlarini zamon talablari darajasida tashkil etish yuzasidan amaliy tavsiyalar berish; konseptual tadqiqotlar dasturlari hamda ilmiy loyihalarni ishlab chiqish va amalga oshirishda qoʻllab-quvvatlash hamda homiylar mablagʻlarini va tadqiqotlar jarayoniga chet ellardan soha mutaxassis olimlarini jalb etishda koʻmaklashish; ilmiy-tadqiqot natijalari asosida taʼlim muassasalari oʻquv dasturlarini takomillashtirish, soha uchun kadrlar tayyorlash va qayta tayyorlash, ilmiy-tadqiqot olib borayotgan kadrlarning mahalliy va xorijiy mamlakatlardagi nufuzli ilmiy tadqiqot muassasalarida tajriba orttirishini va malaka oshirishini tashkil etish, yuqori natijaga erishgan va faol tadqiqotchilarni ragʻbatlantirish chora-tadbirlarini koʻrish. Vasiylik kengashining majlisi Markazning rahbar organi hisoblanadi. Majlis bir yilda kamida bir marta chaqiriladi. Markaz Vasiylik kengashi majlisining chaqirilishi hamda uning kun tartibi haqidagi maʼlumotlar majlis chaqiriladigan sanadan bir oy oldin eʼlon qilinadi; 13. Vasiylik kengashining majlisi oʻz vakolatlari doirasida: Markazning faoliyat dasturi va yillik rejalarini tasdiqlaydi; qonun hujjatlariga va mazkur Nizomga muvofiq boshqa vazifalarni amalga oshiradi. Vasiylik kengashining majlisi kengashning kamida toʻrtdan uch qismi hozir boʻlgan taqdirda vakolatli hisoblanadi. Majlis qarori ishtirokchilarning yarmidan koʻpining ovozi bilan qabul qilinadi. 14. Markazning kundalik faoliyatiga Markaz direktori rahbarlik qiladi. Markaz direktori Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimdan ozod etiladi. 15. Markaz direktorining ilmiy-maʼrifiy ishlar boʻyicha va maʼmuriy va xoʻjalik ishlar boʻyicha ikki nafar oʻrinbosarlari boʻladi. Markaz direktori boʻlmagan taqdirda uning funksiyasini direktor oʻrinbosarlaridan biri bajaradi. 16. Direktor oʻz vakolatlari doirasida: Markaz faoliyatiga umumiy rahbarlik qiladi; Markaz nomidan buyruqlar chiqaradi, ishonchnomalar beradi; Markazga yuklangan vazifalar va funksiyalarning samarali bajarilishi, taqdim etiladigan tahliliy materiallar va hujjatlarning toʻliqligi uchun shaxsan javob beradi; tarkibiy boʻlimlar faoliyatini muvofiqlashtiradi, boʻlimlar xodimlari oʻrtasida funksional vazifalarni taqsimlaydi, yuklangan topshiriqlar bajarilishi uchun har bir xodimning javobgarligi darajasini belgilaydi; belgilangan tartibda Markaz xodimlari bilan mehnat shartnomalarini tuzadi va bekor qiladi; Markaz xodimlarining lavozim maoshlariga qonun hujjatlarida belgilangan tartibda ustamalar belgilaydi; Markaz faoliyatini takomillashtirish boʻyicha takliflarni ishlab chiqadi va Vasiylik kengashi majlisi muhokamasiga kiritadi. Markaz direktori qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vazifalarni ham amalga oshirishi mumkin. 17. Markaz oʻzining koʻchmas va koʻchar mulkiga, pul mablagʻlariga, shu jumladan chet el valyutasidagi pul mablagʻlari, qimmatli qogʻozlari va boshqa mol-mulkiga ega boʻlishi mumkin. 18. Markaz faoliyati quyidagi manbalar hisobidan moliyalashtiriladi: Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari; Islom hamkorlik tashkilotiga aʼzo davlatlardan tushgan ixtiyoriy badallar; Oʻzbekiston Respublikasi va xorijiy mamlakatlarning jismoniy va yuridik shaxslaridan tushgan homiylik xayriyalari; qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar. 19. Markazni qayta tashkil etish va tugatish qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.