Sport maktablari faoliyatini hamda sport maktablari trenerlari va mutaxassislari mehnatini moddiy ragʻbatlantirish tizimini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida
(resolution, 2026-01-01)

Bolalar va yoshlarning maktabdan tashqari sport taʼlimi tizimini yanada takomillashtirish, sport zaxirasi va yuksak mahoratli sportchilar tayyorlash, trenerlar va mutaxassislar mehnatini ularning tarbiyalanuvchilari yuqori sport natijalarga erishganligi uchun ragʻbatlantirishni kuchaytirish maqsadida, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2010-yil 27-yanvardagi PQ-1271-son qarori bilan tasdiqlangan “Barkamol avlod yili” Davlat dasturiga va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Bolalar sporti obyektlaridan foydalanish samaradorligini oshirish borasidagi qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2010-yil 5-maydagi PQ-1332-son qaroriga muvofiq Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Belgilansinki, Oʻzbekiston Respublikasidagi sport maktablari asosiy faoliyati bolalar, oʻsmirlar va yoshlarni jismoniy tarbiya va sport bilan muntazam shugʻullanishga keng jalb etishga, sport zaxirasi va yuqori mahoratli sportchilarni tayyorlash boʻyicha oʻquv-mashq jarayonini samarali tashkil etishga yoʻnaltirilgan maktabdan tashqari sport-taʼlim muassasalari hisoblanadi. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi, Xalq taʼlimi vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Bolalar sportini rivojlantirish jamgʻarmasi, jamoat tashkilotlari va sport federatsiyalarining respublikaning har bir tumanida (shahrida) tegishli moddiy-texnika bazasiga ega boʻlgan, sport turlari boʻyicha yuqori malakali trenerlar va mutaxassislar bilan butlangan kamida bitta sport maktabi faoliyat koʻrsatishini taʼminlash haqidagi takliflari maʼqullansin. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi, Xalq taʼlimi vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Bolalar sportini rivojlantirish jamgʻarmasi quyidagilarni taʼminlasinlar: 2010-yil 1-noyabrgacha, idoraviy mansubligidan qatʼi nazar, respublikada faoliyat koʻrsatayotgan Davlat budjetidan moliyalashtiriladigan maktabdan tashqari barcha tipdagi sport-taʼlim muassasalarining moddiy-texnika bazasini va tegishli trener kadrlar bilan butlanganligini xatlovdan oʻtkazish; sportchilar tayyorlashni yanada samarali tashkil etishni taʼminlash maqsadida 2010-yil 1-dekabrgacha sport obyektlari va maktablarini qayta tashkil etish yoʻli bilan sport maktablari tarmogʻini maqbullashtirish va faoliyatini tartibga solish; sport maktablarini sport boʻyicha tayyorgarlikning zamonaviy metodikalari va texnologiyalarini egallagan malakali trener kadrlar va mutaxassislar bilan bosqichma-bosqich butlash. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi hamda Xalq taʼlimi vazirligi 2010-yil 15-dekabrgacha Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga: maktabdan tashqari sport-taʼlim muassasalari faoliyatini tartibga solish va samaradorligini oshirish yuzasidan amalga oshirilgan ishlar toʻgʻrisidagi hisobotni; sport maktablari, birinchi navbatda, zarur moddiy-texnika bazasiga ega boʻlmagan qishloq tumanlaridagi sport maktablari uchun sport obyektlari va inshootlar qurish, ularni rekonstruksiya qilish va mukammal taʼmirlashni keyingi yillarda Bolalar sportini rivojlantirish jamgʻarmasining manzilli dasturlariga kiritishga doir takliflarni kiritsinlar. 5. Quyidagilar: Oʻzbekiston Respublikasidagi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetidan moliyalashtiriladigan sport maktablari toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq; Oʻzbekiston Respublikasidagi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetidan moliyalashtiriladigan sport maktablari xodimlari mehnatiga haq toʻlash va ularni moddiy ragʻbatlantirish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin, Nizom 2011-yil 1-yanvardan boshlab amalga kiritilsin. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi, Xalq taʼlimi vazirligi, Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda, belgilangan tartibda, ikki oy muddatda: Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi bilan kelishgan holda sport maktablarining namunaviy shtatlarini hamda Sport maktablarining oʻquvchi-sportchilari, trenerlari va boshqa mutaxassislarini moddiy taʼminlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomni; sport-taʼlim muassasalari xodimlarining malaka tavsiflarini va ularga qoʻyiladigan lavozim talablarini, shuningdek Sport-taʼlim muassasalarining trener-oʻqituvchilari va instruktor-metodistlariga malaka toifalari berish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni; sport-taʼlim muassasalarida sportchilar tayyorlash oʻquv dasturlarining namunaviy rejasini tasdiqlasinlar. 7. Vazirlar Mahkamasining “Sport maktablari va oʻquv yurtlari xodimlarining mehnatiga haq toʻlashni muvofiqlashtirish toʻgʻrisida” 1996-yil 19-fevraldagi 65-son qarori oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 8. Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi, Xalq taʼlimi vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi Adliya vazirligi hamda boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda, belgilangan tartibda, bir oy muddatda idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarni ushbu qarorga muvofiqlashtirsinlar. 9. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari A.N. Aripov zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasida Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetidan moliyalashtiriladigan sport maktablarini (keyingi oʻrinlarda sport maktablari deb ataladi) tashkil etish va ularning faoliyat koʻrsatishi tartibini belgilaydi. 2. Sport maktablari asosiy faoliyati bolalar, oʻsmirlar va yoshlarni jismoniy tarbiya va sport bilan muntazam shugʻullanishga jalb etishga, sport zaxirasi va yuqori mahoratli sportchilar tayyorlash boʻyicha oʻquv-mashq jarayonini tashkil etishga, shuningdek sport turlari boʻyicha sport tayyorgarligi mutaxassislari oʻrtasida kasbiy tajribani almashishga yoʻnaltirilgan maktabdan tashqari sport-taʼlim muassasalari hisoblanadi. 3. Sport maktablari oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining qarorlari va boshqa hujjatlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, boshqa normativ-huquqiy hujjatlarga, ushbu Nizomga, shuningdek oʻz ustavlariga amal qiladi. 4. Sport maktablari yuridik shaxs hisoblanadi, oʻz ustaviga, mustaqil balansiga, Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Gʻaznachilik xizmati qoʻmitasida va uning hududiy boʻlinmalarida shaxsiy hisob raqamlariga, oʻz nomi koʻrsatilgan muhrga, burchakli shtampga, oʻz nomi yozilgan blankalarga ega boʻladi. 5. Sport maktablari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining hujjatlari va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari bilan tashkil qilinadi. 6. Sport maktabi davlat muassasasi hisoblanadi va qonunchilikda belgilangan tartibda davlat roʻyxatidan oʻtkaziladi. 7. Davlat boshqaruvi organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari qonunchilikka muvofiq davlat sport maktabining muassislari boʻlishi mumkin. 8. Sport maktabi quyidagi turlarda tashkil etilishi mumkin: sport maktabi; ixtisoslashtirilgan sport maktabi; olimpiya zaxiralari ixtisoslashtirilgan bolalar va oʻsmirlar sport maktabi; Sport kurashlari boʻyicha ixtisoslashtirilgan olimpiya zaxiralari maktabi; oliy mahorat sport maktabi; oliy sport mahorati maktabi; Respublika oliy sport mahorati maktabi; Xalqaro shaxmat akademiyasi; Qorabayir otchilik majmuasi; Chavandozlar maktabi; Sport turlari boʻyicha markazlar. 10. Sport maktabi ham sportning faqat bitta turini, ham sportning bir necha har xil turlarini rivojlantirish uchun tashkil etilishi mumkin. 11. Sport maktabida sport turlari boʻyicha boʻlimlar soni uning muassisi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Sport vazirligining hududiy organlari bilan kelishgan holda belgilanadi. 12. Sport maktablarini davlat akkreditatsiyasidan oʻtkazish vakolatli davlat organlari tomonidan qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 13. Sport maktabida oʻquvchi-sportchilar tayyorlash sifati yuzasidan davlat nazorati belgilangan tartibda attestatsiya oʻtkazish yoʻli bilan vakolatli davlat organlari tomonidan amalga oshiriladi. 14. Quyidagilar sport maktabining asosiy vazifalari hisoblanadi: bolalar, oʻsmirlar va yoshlarni jismoniy tarbiya va sport bilan muntazam shugʻullanishga jalb etish, ular oʻrtasida ularning sogʻligʻini mustahkamlashga, har tomonlama jismoniy kamol topishiga va sogʻlom turmush tarziga ehtiyojni shakllantirishga yoʻnaltirilgan jismoniy tarbiya-sogʻlomlashtirish, sport va tarbiyaviy ishlar olib borish; bolalar, oʻsmirlarda sport bilan shugʻullanish qobiliyatlarini aniqlash va ularni sportning ayrim turlari boʻyicha ixtisoslashtirilgan mashgʻulotlarga jalb qilish, ularda barqaror qiziqishni tayyorlash; zarur zamonaviy moddiy-texnika bazasi yaratish hamda jismoniy tarbiya va sport boʻyicha mashgʻulotlar oʻtkazish uchun malakali trenerlar tarkibini tanlash, sport zaxirasi va sport turlari boʻyicha yuqori mahoratli sportchilar tayyorlash yuzasidan oʻquv-mashq jarayonini tashkil etish; xalqaro sport maydonida mamlakat sharafini munosib himoya qilishga qodir boʻlgan Oʻzbekiston terma jamoalari uchun oʻquv-tarbiya jarayonini tashkil etishning eng yangi usullarini qoʻllagan holda sport zaxirasi va yuqori mahoratli sportchilar tayyorlash; sport tayyorgarligi bosqichlarida barcha yosh guruhlari boʻyicha maktablarining oʻquvchi-sportchilarini oʻqitish usullari va shakllarining uzviyligini taʼminlash; tajriba almashish masalalari boʻyicha har xil sport tashkilotlari va federatsiyalar bilan hamkorlikni rivojlantirish, oʻquvchi-sportchilarning sport mahoratini, shuningdek sport turlari boʻyicha trenerlar va boshqa mutaxassislarning kasb malakasini oshirish, mamlakat yoshlari oʻrtasida jismoniy tarbiya va sportni, sogʻlom turmush tarzini ommalashtirish. 15. Yuklangan vazifalarni bajarish uchun sport maktabi belgilangan tartibda: Oʻzbekiston Respublikasida jismoniy tarbiya va sportni rivojlantirishning davlat dasturlari amalga oshirilishida ishtirok etadi; sogʻligʻining holatida tibbiy nuqsonlar va cheklanishlari boʻlmagan bolalar hamda oʻsmirlarning jismoniy tarbiya va sport bilan muntazam shugʻullanishga jalb etilishini tashkil etadi, qobiliyatli va istiqbolli oʻquvchi-sportchilarga ularning sportda yanada kamol topishi uchun zarur shart-sharoitlar yaratadi; manfaatdor tashkilotlar va muassasalar bilan birgalikda sport zaxirasi hamda yuqori mahoratli sportchilarni tanlash va tayyorlashni ilmiy-metodik va tibbiy jihatdan taʼminlaydi; oʻqitishning barcha bosqichlarida ishlab chiqilgan oʻquvchi-sportchilarning sport tayyorgarligi oʻquv rejalari va dasturlariga muvofiq oʻquv-mashq jarayoni tashkil qilinishi va oʻtkazilishini, unga ilgʻor ilmiy texnologiyalar va metodikalar joriy etilishini taʼminlaydi; oʻquv-mashq jarayoni natijalarini, oʻquvchi-sportchilarning jismoniy sifatlari rivojlanishining yakka tartibdagi koʻrsatkichlari oʻsishini, sport turi texnikasining asoslari oʻzlashtirilishi darajasini tahlil qiladi; oʻquvchi-sportchilarning oʻquv-mashq yigʻinlarida, tuman, shahar, respublika va xalqaro sport tadbirlarida qatnashishini taʼminlaydi; qobiliyatli oʻquvchi-sportchilarga ularning keyinchalik sport yoʻnalishidagi oʻrta maxsus, kasb-hunar va oliy taʼlim muassasalarida oʻqishi uchun zarur shart-sharoitlar yaratadi; oʻquvchi-sportchilar, sport maktablarining trenerlari va boshqa mutaxassislarining sport musobaqalari, chempionatlar, kuboklar, turnirlar, festivallar, konferensiyalar, simpoziumlar, seminarlar, yigʻinlar va boshqa ommaviy jismoniy tarbiya tadbirlarida, shu jumladan xalqaro tadbirlarda qatnashishi orqali ularning sport mahorati va malakasini oshirish tadbirlarini amalga oshiradi. 16. Sport maktabi belgilangan tartibda quyidagi huquqlarga ega: sport turi (turlari), shuningdek sport tayyorgarligi bosqichlari boʻyicha umumiy va maxsus jismoniy tayyorgarlik boʻyicha boʻlimlar ochish; sport tayyorgarligining har bir bosqichida oʻquvchi-sportchilarning yakka tartibda oʻqishi davomiyligini belgilash hamda tayyorlash davri va bosqichiga qarab oʻquv-mashq ishlarining haftalik rejimini belgilash; taʼlim va tarbiyaning qonunchilikka zid boʻlmagan shakli, vositalari va usullarini tanlash; yuridik va jismoniy shaxslarga oʻz faoliyati ixtisosiga muvofiq jismoniy tarbiya va sport sohasida pulli xizmatlar koʻrsatish, koʻrsatilgan xizmatlar uchun Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq haq toʻlash miqdorini belgilash; yuklangan vazifalarni bajarish boʻyicha tadbirlarni amalga oshirish uchun sport maktabiga biriktirilgan moddiy-texnika bazasi va mol-mulkni tasarruf etish. 17. Sport maktabi quyidagilarga majbur: oʻquv-mashq va tarbiya jarayonini amalga oshirish uchun zarur shart-sharoitlar yaratilishini taʼminlash, xodimlar va oʻquvchi-sportchilar tomonidan oʻz majburiyatlari, oʻquv dasturlari va topshiriqlarining bajarilishini taʼminlash; sport turlari boʻyicha tasdiqlangan oʻquv dasturlari asosida maktabning yillik oʻquv rejasini, oʻquv jadvalini va oʻquv-mashq jadvalini ishlab chiqish; sport turlari boʻyicha dasturlar talablariga va oʻquv rejalariga muvofiq oʻquv-mashq va tarbiyaviy jarayonni amalga oshirish; oʻquv-mashq jarayoni oʻtkazilayotgan davrda oʻquvchi-sportchilar va sport maktabi xodimlarining xavfsizligini taʼminlash; oʻquv-mashq va tarbiya jarayonini joriy nazorat qilish, oʻquvchi-sportchilarni test sinovidan oʻtkazish va ularning nazorat normativlari topshirishini taʼminlash; sport maktabining moddiy-texnika bazasi va mol-mulkining saqlanishini va ulardan oqilona foydalanilishini taʼminlash. 18. Sport maktabi qonunchilikda belgilangan tartibda: oʻquv-mashq jarayonining qoʻllaniladigan shakllari, usullari va uni tashkil etish vositalarining oʻquvchi-sportchilarning psixofizik yosh xususiyatlariga, mayllari, qobiliyatlari, qiziqishlariga, ularning hayoti va sogʻligʻini muhofaza qilish talablariga muvofiqligi; oʻquvchi-sportchilar va xodimlarning huquq va erkinliklariga rioya qilinishi; oʻziga yuklangan vazifalarning zarur tarzda va samarali bajarilishi uchun javob beradi. 19. Sport maktabi sogʻligʻining holatida tibbiy nuqsonlari va cheklanishlari boʻlmagan bolalar va oʻsmirlarda sport bilan shugʻullanish, maktabga kirish va oʻqish uchun teng sharoitlar yaratadi, sport va jismoniy tayyorgarlikni amalga oshiradi, jismoniy va sport vositalari bilan shugʻullanuvchilarning sogʻligʻini mustahkamlaydi, tanlangan sport turi boʻyicha ularning qobiliyatlarini rivojlantiradi. Sport maktabi sport-sogʻlomlashtirish guruhlari, boshlangʻich tayyorgarlik guruhlari va oʻquv-mashq guruhlari bilan oʻquv-mashq jarayonini amalga oshiradi. Oʻquv-mashq guruhlari boshlangʻich tayyorgarlikning toʻrtta guruhiga bitta oʻquv-mashq guruhi hisobidan ochiladi. Ixtisoslashtirilgan sport maktabi, olimpiya zaxiralari ixtisoslashtirilgan sport maktabi, oliy mahorat sport maktabi, oliy sport mahorati maktabi hamda Respublika oliy sport mahorati maktabiga qabul qilingan oʻquvchi-sportchilar soni sport maktabi ishining asosiy koʻrsatkichi hisoblanadi. Sport maktabi bitiruvchilarining keyinchalik ixtisoslashtirilgan sport maktabi, olimpiya zaxiralari ixtisoslashtirilgan sport maktabi, oliy mahorat sport maktabi, oliy sport mahorati maktabi hamda Respublika oliy sport mahorati maktabida oʻqishini tashkil etish (taʼminlash) uchun shart-sharoitlar mavjud boʻlmagan taqdirda (shu jumladan mintaqada sport turi boʻyicha sport maktabi mavjud emasligi tufayli), Oʻzbekiston Respublikasi Sport vazirligining hududiy organlari bilan kelishgan holda muassisning qarori bilan sport maktabida sportda kamolotga erishish guruhlari tashkil etilishi mumkin. Oʻquvchi-sportchilarning tegishli kontingenti — Oʻzbekiston Respublikasining sport terma jamoalari tarkiblariga nomzodlar, malakali trener-oʻqituvchilar tarkibi va oʻquv-mashq ishlari rejimini bajarish imkonini beradigan moddiy-texnika bazasi mavjud boʻlishi buning zarur sharti hisoblanadi. 20. Ixtisoslashtirilgan sport maktabi hamda olimpiya zaxiralari ixtisoslashtirilgan sport maktabi Oʻzbekiston Respublikasining va hududlar sport terma jamoalari tarkiblarini toʻldirishga qodir boʻlgan yuqori malakali sportchilarni tayyorlaydi. Bu — maktab faoliyati darajasining asosiy koʻrsatkichi hisoblanadi. Ixtisoslashtirilgan sport maktabi hamda olimpiya zaxiralari ixtisoslashtirilgan sport maktabi oʻquv-mashq guruhlari, sportda kamolotga erishish va oliy sport mahorati guruhlari tuzadi. Mintaqada sportning ushbu turlari boʻyicha sport maktabi mavjud boʻlmagan ayrim hollarda ixtisoslashtirilgan sport maktabi hamda olimpiya zaxiralari ixtisoslashtirilgan sport maktabida Oʻzbekiston Respublikasi Sport vazirligining hududiy organlari bilan kelishgan holda boshlangʻich tayyorgarlik guruhlari tashkil etilishi mumkin. Ixtisoslashtirilgan sport maktabi toʻrtta yoʻnalish boʻyicha tuziladi — sportning oʻyin turlari va yengil atletika, suv sporti turlari, yakka kurash va gimnastika. 21. Oliy sport mahorati maktabi faoliyati sport turlari boʻyicha eng yangi jahon ilmiy-metodik tavsiyalari va texnologiyalarini qoʻllagan holda kuchli sportchilarni — respublika terma jamoalariga nomzodlarni va ularning eng yaqin rezervlarini, sportning oʻyin turlari boʻyicha oliy va birinchi ligalar ustalari komandalariga tanlash va tayyorlashga yoʻnaltirilgan. Oʻzbekiston Respublikasi terma jamoalariga tayyorlangan nomzodlar soni, shuningdek maktab oʻquvchi-sportchilarining respublika va xalqaro musobaqalarda qatnashishi natijalari oliy sport mahorati maktabi faoliyati darajasining asosiy koʻrsatkichi hisoblanadi. Oliy sport mahorati maktabi oʻquv-mashq jarayonini oʻtkazish bilan birgalikda sportning tegishli turlari boʻyicha sportchilar tayyorlash yuzasidan bolalar va oʻsmirlar sport maktabi, ixtisoslashtirilgan bolalar va oʻsmirlar sport maktabi, olimpiya zaxiralari ixtisoslashtirilgan bolalar va oʻsmirlar sport maktabi, oliy sport mahorati maktabi hamda Respublika oliy sport mahorati maktabiga ilmiy-metodik rahbarlik qiladi hamda ular faoliyatini axborotlar bilan taʼminlaydi, belgilangan tartibda sportchilar, trener-oʻqituvchilar va sport sohasidagi boshqa mutaxassislarning malakasini oshirish tadbirlarini amalga oshiradi. 22. Sport maktabi, ixtisoslashtirilgan sport maktabi, olimpiya zaxiralari ixtisoslashtirilgan sport maktabi, oliy sport mahorati maktabi hamda Respublika oliy sport mahorati maktabida oʻquvchi-sportchilarni koʻp yillik sportga tayyorlashni tashkil etish barcha bosqichlarda quyidagi jadvalga muvofiq amalga oshiriladi: T/rSport tayyorgarligi bosqichlariBosqichning asosiy vazifasiTayyorlash davriSport maktablari turlariSport maktabiIxtisoslashtirilgan sport maktabi va olimpiya zaxiralari ixtisoslashtirilgan sport maktabiOliy sport mahorati maktabi va Respublika oliy sport mahorati maktabi1.Sport-sogʻlomlashtirish Harakatlanish imkoniyatlarini kengaytirish va harakat faolligi tanqisligini toʻldirishbutun davrda+––2.Boshlangʻich tayyorgarlik Bazaviy tayyorgarlik va keyinchalik ixtisoslashish uchun sportning muayyan turini tanlash3 yilgacha+*–3.Oʻquv-mashq Ixtisoslashuv va sportning tanlangan turi boʻyicha chuqurlashtirilgan mashq qilish5 yilgacha++*4.Sportda kamolotga erishish Sport mahoratini takomillashtirish3 yilgacha*++5.Oliy sport mahorati bosqichiShaxsiy imkoniyatlarni namoyon qilish3 yil va undan ortiq–*+ 23. Sport maktabi sogʻligʻining holatida cheklanishlari va sport bilan shugʻullanish uchun tibbiy nuqsonlari boʻlmagan bolalar, oʻsmirlar va yoshlarga, shuningdek Oʻzbekiston Milliy paralimpiya qoʻmitasi bilan kelishgan holda imkoniyati cheklangan bolalar, oʻsmirlar va yoshlarga oʻqishga kirish va oʻqish uchun teng sharoitlar yaratilgan holda ular bilan toʻldiriladi. Sport maktablariga, jinsi, tili, irqi, millati, diniy mansubligi, ijtimoiy kelib chiqishi, mashgʻuloti turi, ijtimoiy mavqeyi, yashash joyi, Oʻzbekiston Respublikasi hududida qancha vaqt yashaganligidan qatʼi nazar, oʻgʻil bolalar va qizlar (yosh yigitlar va qizlar) qabul qilinadi. 24. Oʻquvchi-sportchilar sport maktabiga qonunchilikda belgilangan tartibda qabul qilinadi. 25. Tayyorgarlik bosqichlariga va sport turlariga koʻra sport maktabiga qabul qilish uchun oʻquvchi-sportchilarning eng kichik yoshini belgilaydigan normativlar, belgilangan tartibda, Oʻzbekiston Respublikasi Sport vazirligi, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi hamda Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan tasdiqlanadi. Sport maktabi oʻquvchi-sportchilarini qabul qilish, oʻqishni koʻchirish, oʻqishdan chetlatish va oʻqishni tiklash tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi. 26. Sport maktabi oʻquvchi-sportchilari quyidagi huquqlarga ega: oʻquv rejalari va dasturlariga muvofiq trener-oʻqituvchi rahbarligida sport tayyorgarligidan oʻtish, oʻquv-mashq jarayonida va sport musobaqalarida qatnashish; sport maktabi tomonidan belgilangan tartibda sport maktabining axborot resurslari, jismoniy tarbiya-sport inshootlari, sport jihozlari va anjomlaridan foydalanish; belgilangan tartibda sport jihozlari, yakka tartibda foydalaniladigan sport formasi va kiyim-bosh olish; oʻquv-mashq mashgʻulotlari va musobaqalar jarayonida xavfsiz shart-sharoitlarga ega boʻlish va sogʻligʻini saqlash, tibbiy xizmatlardan foydalanish; oʻqishni boshqa sport-taʼlim muassasalariga koʻchirish. 27. Sport maktabining oʻquvchi-sportchilari quyidagilarga majbur: oʻzining nazariy, umumiy va maxsus jismoniy tayyorgarligini doimiy ravishda oshirish, sport mahoratini oʻstirish; yakka tartibdagi va guruhli mashgʻulotlarning oʻquv rejalari va dasturlarini bajarish; sport rejimi va gigiyenik talablarga rioya qilish; trener-oʻqituvchilar va boshqa oʻquvchi-sportchilarning shaʼni va shaxsiy qadr-qimmatini hurmat qilish; sport maktabining mol-mulkiga ehtiyotkorlik bilan munosabatda boʻlish, sport maktabining ichki tartibiga rioya qilish; vrach nazorati talablariga qatʼiy rioya qilish, muntazam ravishda, 6 oyda kamida bir marta tibbiy koʻrikdan oʻtish. 28. Sport maktabi oʻziga yuklangan vazifalarni amalga oshirish uchun va oʻz faoliyati yoʻnalishlariga muvofiq boʻlimlar ochadi va: sport bilan shugʻullanishni xohlaydigan bolalar va oʻsmirlardan sport-sogʻlomlashtirish guruhlari va boshlangʻich tayyorgarlik guruhlarini; boshlangʻich tayyorgarlik guruhlarida kamida bir yil zarur sport tayyorgarligidan oʻtgan hamda oʻquv dasturlarida belgilangan umumiy va maxsus jismoniy tayyorgarlik boʻyicha qabul uchun normativ talablarni bajargan iqtidorli va sport bilan shugʻullanishga qodir boʻlgan bolalar va oʻsmirlardan oʻquv-mashq guruhlarini; oʻquv-mashq guruhlarida tayyorgarlik bosqichidan oʻtgan hamda maxsus jismoniy tayyorgarlik boʻyicha qabul uchun normativ talablarni bajargan va tegishli sport razryadiga ega boʻlgan sportchilardan sportda kamolotga erishish guruhlarini; sportda kamolotga erishish guruhlarida tayyorgarlik bosqichidan oʻtgan, tegishli sport razryadiga ega boʻlgan hamda mintaqa yoki respublika terma jamoalarining asosiy tarkibiga yoki stajyorlari tarkibiga qabul qilish uchun qoʻyiladigan talablarga javob beradigan va sportda barqaror yuqori natijalar koʻrsatadigan sportchilardan oliy sport mahorati guruhlarini toʻldiradi. 29. Tayyorgarlik bosqichlari va sport turlariga koʻra sport maktabi oʻquv guruhlarining eng kam sonini va ularda shugʻullanadiganlar sonini (oʻquv guruhining toʻliqligini) belgilaydigan normativlar, shuningdek tayyorgarlik bosqichlari boʻyicha oʻquvchi-sportchilarning sport mahorati darajasiga qoʻyiladigan talablar belgilangan tartibda Sport vazirligi tomonidan tasdiqlanadi. 30. Oʻquvchi-sportchilarning roʻyxatdagi tarkibi va sport tayyorgarligi bosqichlari boʻyicha sport maktabi oʻquv guruhlari soni har yili (oʻquv yili boshlangunga qadar) sport maktabi direktori va muassisi tomonidan tasdiqlanadi. Ushbu hujjatlar maʼlumotlari asosida sport maktabi rahbariyati oʻquv-mashq ishlari rejimining yillik soatlar hisobini amalga oshiradi va sport maktabi ishlarining yillik oʻquv rejasini tuzadi. Sport maktabining guruhlari soni, shuningdek, ulardagi oʻquvchi-sportchilar roʻyxati Oʻzbekiston Respublikasi Sport vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda ularning hududiy organlari bilan majburiy tartibda kelishilishi kerak. 31. Sport maktabi oʻquvchi-sportchilarini keyingi yilda oʻqiladigan guruhlarga yoki sport tayyorgarligi bosqichiga oʻtkazish belgilangan tartibda oʻqish muddatlari va oʻquvchi-sportchilar tomonidan oʻquv dasturlari oʻzlashtirilishi, ular tomonidan umumiy va maxsus jismoniy tayyorgarlik boʻyicha nazorat-oʻtkazish normativlari bajarilishi, sogʻligʻining holati tibbiy-biologik koʻrsatkichlari asosida, shuningdek tegishli sport razryadi mavjud boʻlganda sport maktabi trenerlar kengashining qarori bilan amalga oshiriladi. Belgilangan talablarni bajarmagan oʻquvchi-sportchilar oʻqishning navbatdagi yiliga yoki sport tayyorgarligi bosqichiga oʻtkazilmaydi. Ushbu oʻquvchi-sportchilarga belgilangan tartibda sport maktabi rahbariyati va trenerlar kengashining qarori bilan sport tayyorgarligining aynan shu bosqichida oʻqishni davom ettirish (takroran oʻqish) imkoniyati berilishi mumkin. 32. Keyingi yilda oʻqitiladigan guruhga oʻtkazish uchun belgilangan yoshga yetmagan, biroq oʻqishning oldingi yili dasturiy talablarini bajargan ayrim oʻquvchi-sportchilar trenerlar kengashining qarori bilan va shaxsiy tibbiy ruxsatnoma asosida oʻqishning navbatdagi yili guruhiga oʻtkazilishi mumkin. Oʻtkazish sport maktabi direktorining buyrugʻi bilan rasmiylashtiriladi. 33. Oʻquvchi-sportchilarni oʻtkazish oʻqishning har bir bosqichidan keyin tegishli sport oʻquv guruhlarida amalga oshiriladi. 34. Oʻquvchi-sportchilarni boshqa sport maktabiga oʻtkazish oʻquvchi-sportchining arizasi asosida, oʻquvchi-sportchi oʻqiyotgan sport maktabi rahbariyatining va uning ota-onalari (yoki ularning oʻrnini bosadigan shaxslarning) yozma roziligi bilan amalga oshiriladi. 35. Sport maktabi tomonidan sport mahoratini oshirish uchun sport tayyorgarligining oliy boʻgʻiniga (yuqoriroq bosqichda sport tayyorgarligini amalga oshiradigan sport-taʼlim muassasasiga, shuningdek sportning oʻyin turlari boʻyicha mahoratlilar jamoasiga) oʻtkazilgan oʻquvchi-sportchilar sport maktabi guruhlarining son tarkibiga kirmaydi, biroq ushbu sport maktabining tarbiyalanuvchilari hisoblanadi va uning jamoasi uchun sport musobaqalarida qatnashishi mumkin. 36. Yil davomida boshqa sport-taʼlim muassasasiga oʻtkazilgan oʻquvchi-sportchining sportdagi yutuqlari parallel ravishda oldingi sport maktabining ish natijalariga kiritiladi. 37. Sport maktabining sport turi (turlari) boʻyicha mintaqa yoki respublika terma jamoalari tarkibiga rasmiy oʻtkazilishi davrida oʻquvchi-sportchilar sport maktabining tegishli sport oʻquv guruhi roʻyxatida qoladi. 38. Oʻquvchi-sportchilarni sport maktabidan chiqarish qonunchilikda belgilangan tartibda: boshqa sport-taʼlim muassasasiga, shu jumladan oʻquvchi-sportchining oʻzining tashabbusi bilan oʻtkazilganda; tibbiyot muassasalarining tegishli xulosalari bilan tasdiqlangan jismoniy yuklama va sport bilan shugʻullanish uchun tibbiy nuqsonlar aniqlanganda; tegishli normativ talablar bajarilmaganda, sport natijasi pasayganda; oʻquv intizomi va sport maktabining ichki tartib-qoidalari buzilganda, shu jumladan maʼnaviy axloqsizlik sodir etilganda, sport odob-axloqi buzilganda; sport tayyorgarligi rejimi buzilganda, shu jumladan taqiqlangan farmokologik va narkotik vositalar qoʻllanilganda amalga oshiriladi. Oʻquvchi-sportchilarni kasal boʻlgan vaqtida oʻqishdan chetlatishga yoʻl qoʻyilmaydi. 39. Oʻquv yili mobaynida oʻquvchi-sportchi sport-oʻquv guruhidan chiqib ketgan yoki oʻqishdan chetlashtirilgan taqdirda sport maktabi uni belgilangan normalarga muvofiq bir oy muddatda toʻldirishi kerak. 40. Sport tayyorgarligining barcha bosqichlaridan oʻtgan va belgilangan tartibda bitiruv normativlarini topshirgan oʻquvchi-sportchilar sport maktabi bitiruvchilari hisoblanadi. Sport maktabi bitiruvchilariga, ularning jismoniy sifatlari darajasi koʻrsatilgan va kelgusida sportda kamolotga erishishga doir tavsiyalar berilgan sportchi kartasi hamda sport tayyorgarligi darajasi koʻrsatilgan holda, belgilangan namunadagi tamomlaganlik toʻgʻrisidagi guvohnoma beriladi. 41. Sport maktabida oʻquv yili 2-sentabrdan, respublika oliy sport mahorati maktablarida 1-yanvardan boshlanadi. Oʻquv yilining qancha davom etishi sport turining xususiyatiga, sport musobaqalari taqvimiga, sport tayyorgarligining davriylashtirilishiga bogʻliq boʻladi va sport maktabi rahbariyati tomonidan sportning har bir turi uchun yakka tartibda belgilanishi mumkin. 42. Sportchilar bilan oʻquv-mashq mashgʻulotlari belgilangan tartibda tasdiqlangan va sport turi boʻyicha tegishli sport oʻquv guruhi uchun moʻljallangan oʻquv dasturlari va yillik oʻquv rejasi boʻyicha oʻtkaziladi. 43. Oʻquv-mashq mashgʻulotlari jadvali bolalarning yosh xususiyatlari va belgilangan sanitariya-gigiyena normalari hisobga olingan holda mashqlarning qulayroq rejimini, oʻquvchi-sportchilarning dam olishini, ularning taʼlim muassasalarida va boshqa muassasalarda oʻqishini belgilash maqsadida trener-oʻqituvchining taqdimnomasi boʻyicha sport maktabi maʼmuriyati tomonidan tuziladi. 44. Oʻquv-mashq mashgʻulotlarining mazmuni tasdiqlangan oʻquv dasturlariga muvofiq boʻlishi kerak. 45. Oʻquv-mashq jarayoni oʻqitishning texnik vositalari keng qoʻllanilgan, tiklash tadbirlari oʻtkazilgan holda sport mashqlarini bajarishning zamonaviy metodikasi asosida trener-oʻqituvchilar tomonidan amalga oshiriladi hamda mashqlar va musobaqalarda qatnashish faoliyati birga qoʻshib olib borilishi negizida tashkil etiladi. 46. Quyidagilar sport maktabi oʻquv-jarayonining asosiy shakllari hisoblanadi: guruhlarda va yakka tartibda oʻquv-mashq mashgʻulotlari va nazariy mashgʻulotlar; oʻquv-mashq yigʻinlari; tiklash, profilaktika va sogʻlomlashtirish tadbirlarini amalga oshirish, oʻquvchi-sportchilarni tibbiy-biologik tekshirish, pedagogik test sinovidan oʻtkazish; oʻquvchi-sportchilarning turli darajadagi musobaqalar va oʻyinli uchrashuvlarda ishtirokini tashkil etish; sport-sogʻlomlashtirish oromgohlarida oʻquvchi-sportchilar bilan mashq oʻtkazish; yetakchi sportchilar ishtirokida oʻquv video yozuvlarini, kino dasturlarni hamda sport musobaqalarini koʻrish va tahlil qilish; oʻquvchi-sportchilarning instruktorlik va hakamlik amaliyotini oʻtkazish. 47. Sport-sogʻlomlashtirish yoʻnalishidagi va boshlangʻich tayyorgarlik guruhlarida bir oʻquv-mashq mashgʻulotining qancha davom etishi (mashq yuklamasi hajmi) ikki akademik soatdan ortiq boʻlmasligi, oʻquv-mashq guruhlarida esa — bir haftada kamida toʻrt marta oʻquv-mashq mashgʻulotlari oʻtkazilgan holda uch akademik soatdan ortiq boʻlmasligi kerak. Yuklama bir haftada 20 soatni va undan koʻpni tashkil etgan guruhlarda — toʻrt akademik soatni, bir kunda ikki marta oʻquv-mashq mashgʻulotlari oʻtkazilganda — uch akademik soatni tashkil etadi. 48. Sport maktabida sport turlari boʻyicha trener-oʻqituvchilar brigadalari tashkil etilishi mumkin. Brigadalar oʻquvchi-sportchilarni tanlash, sportchilar tayyorlashning zamonaviy talablariga muvofiq koʻp yillik rejali oʻquv-mashq va tarbiya jarayoni amalga oshirilishini tashkil etish masalalarini hal etadi. Oʻquv yuklamasi, shuningdek oʻquvchi-sportchilarning sport natijalari brigadaning barcha aʼzolariga hisoblanadi. Brigadaning har bir aʼzosi uchun miqdor koʻrsatkichlari brigada aʼzolarining umumiy yigʻilishi qarori bilan belgilanadi. 49. Respublika va xalqaro musobaqalarda qatnashishga qoʻyilgan jamoalar va oʻquvchi-sportchilarni tayyorlash maqsadida sport maktabi oʻquv-mashq ishlariga ajratilgan mablagʻlar doirasida oʻquv-mashq yigʻinlari oʻtkazish huquqiga ega. 50. Oʻquv-mashq yigʻinlarini tashkil etish va oʻtkazish sport maktabining sport va ommaviy jismoniy tarbiya tadbirlarining kalendar rejasiga muvofiq belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 51. Oʻquv-mashq yigʻinlarining vazifalari sport va ommaviy jismoniy tarbiya tadbirlarining kalendar rejasi (tuman, viloyat, respublika va xalqaro) hisobga olingan holda sport maktabining trenerlar kengashi tomonidan belgilanadi. Oʻquv-mashq yigʻinlari oʻquvchi-sportchilarning sport mahorati oshishini taʼminlashi kerak, muayyan sharoitlarda va mashq siklining muayyan davrlarida oʻtkaziladi. 52. Sport maktabining turli sport musobaqalarida va jismoniy tarbiya-ommaviy tadbirlarda, shu jumladan turli tashkilotlar tomonidan oʻtkaziladigan xalqaro musobaqalar va tadbirlarda qatnashishi tasdiqlangan sport va ommaviy jismoniy tarbiya tadbirlarining kalendar rejasiga binoan hamda ularning reglamentlariga, nizomlariga yoki rasmiy taklif etilishiga muvofiq amalga oshiriladi. 53. Oʻquv-mashq jarayoni izchilligini, oʻquvchi-sportchilarning sport tayyorgarligi va faol dam olishini taʼminlash maqsadida taʼtil davrida sport maktabi qonunchilikda belgilangan tartibda sport-sogʻlomlashtirish oromgohlari tashkil etadi. 54. Oʻquv-mashq mashgʻulotlari jarayonida sport maktabi direktor tomonidan tasdiqlangan rejaga muvofiq oʻquvchi-sportchilar bilan tarbiyaviy ishlarni tashkil etadi va amalga oshiradi. Sport maktabining tarbiyaviy ishlari shaxsning barkamol boʻlishiga koʻmaklashadi va oʻquvchi-sportchilarda vatanparvarlik tuygʻusi, jismoniy tarbiya va sport bilan shugʻullanishga ehtiyojni, oʻz bilimlari, malaka va koʻnikmalarini doimo toʻldirib borishni shakllantirishga yoʻnaltirilgan. 55. Sport maktabi oʻquv-mashq hamda tarbiya jarayonini tashkil etish va amalga oshirish uchun qonunchilikda va sport maktabi ustavida belgilangan tartibda zarur hujjatlashtirishni yuritadi. 56. Sport maktabini boshqarish ushbu Nizomga va Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga, sport maktabining ustaviga muvofiq hamda yakka boshchilik, demokratiya, oʻzini oʻzi boshqarish va oshkoralik tamoyillarini uygʻunlashtirish asosida amalga oshiriladi. 57. Sport maktabiga qonunchilikda belgilangan tartibda muassis tomonidan lavozimga tayinlanadigan va lavozimdan ozod etiladigan direktor boshchilik qiladi. 58. Direktor sport maktabi ishiga umumiy rahbarlik qiladi, uning faoliyati barcha yoʻnalishlari boʻyicha toʻliq javob beradi, pedagoglar jamoasi bilan birgalikda sport maktabini rivojlantirishning asosiy yoʻnalishlarini belgilaydi, davlat va jamoat organlarida uning manfaatlarini ifodalaydi, sport maktabining xoʻjalik faoliyati bilan bogʻliq barcha masalalarni hal etadi, kadrlarni tayinlaydi va joy-joyiga qoʻyadi, xodimlarni lavozimga tayinlaydi va lavozimdan ozod qiladi. 59. Sport maktabi direktorining oʻrinbosarlari sport maktabi muassisi bilan kelishgan holda sport maktabi direktori tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimdan ozod qilinadi. 60. Direktorning oʻquv ishlari boʻyicha oʻrinbosari jismoniy tarbiya sohasida oliy maʼlumotli hamda jismoniy tarbiya va sport tashkilotlarida kamida uch yil ish stajiga ega boʻlgan tajribali mutaxassislardan tayinlanadi. Direktorning oʻquv ishlari boʻyicha oʻrinbosari oʻquv jarayoni va tarbiyaviy ishlar tashkil etilishi, sport boʻyicha trener-oʻqituvchilar malakasi oshirilishi uchun javob beradi, sport maktabida sport musobaqalari oʻtkazilishi hamda maktabning oʻquvchi-sportchilarining tuman, shahar musobaqalarida va boshqa sport musobaqalarida qatnashishini taʼminlaydi, sportchilarni oʻqitish va ularning mashq qilishi metodikasini takomillashtirish chora-tadbirlarini koʻradi, oʻquv-mashq mashgʻulotlari sifatini, oʻquv rejalari va mashgʻulotlar jadvali bajarilishini nazorat qiladi. 61. Sport maktablarida direktor futbolni rivojlantirish boʻyicha alohida oʻrinbosarga ega boʻladi. Direktorning futbolni rivojlantirish boʻyicha oʻrinbosari oliy maʼlumotli, futbol sohasida uch yillik amaliy ish tajribasiga va Osiyo futbol konfederatsiyasining “S” litsenziyasiga ega boʻlgan mutaxassislar orasidan tayinlanadi. Direktorning futbolni rivojlantirish boʻyicha oʻrinbosari: hududda ommaviy va professional futbolni rivojlantirish, mavjud futbol infratuzilmasidan samarali foydalanishni tashkil etadi; tumanda oʻtkaziladigan ommaviy va professional futbol tadbirlarining kalendar — rejasini shakllantirish, yillik futbol tadbirlarini tashkil etish va oʻtkazish, shuningdek, futbolchilarning turli musobaqalarda ishtirok etishi bilan bogʻliq boʻlgan xarajatlarni moliyalashtirish uchun budjetning orttirilgan qismi va homiylik mablagʻlarining ajratilishi boʻyicha takliflarni ishlab chiqadi; oʻzi faoliyat yuritayotgan sport maktabidagi futbol guruhlari faoliyatini muvofiqlashtiradi hamda iqtidorli futbolchilarni futbol maktablari va futbol akademiyalariga yoʻnaltirib boradi; oʻz hududida mavjud futbol trenerlarining doimiy malakasini oshirib borishlari uchun sharoitlarni yaratadi va monitoring yuritadi; mahalla yoshlari orasidan iqtidorli bolalarni saralab oladi; hududda futbolni rivojlantirish holati hamda hal etilishi lozim boʻlgan dolzarb masalalar boʻyicha tuman (shahar) hokimlariga axborot kiritib borilishini tashkil etadi; hududlardagi barcha futbol maydonlarini xatlovdan oʻtkazadi, ularni taʼmirlash va ulardan maqsadli foydalanilishini tashkil etadi. 62. Sport maktabida tashkiliy, tarbiyaviy, sogʻlomlashtirish va metodik ishlarni jismoniy tarbiya boʻyicha oliy maʼlumotli va kamida bir yil trener-oʻqituvchilik boʻyicha ish tajribasiga ega boʻlgan mutaxassislardan tayinlanadigan instruktor-metodist amalga oshiradi. Instruktor-metodist oʻquv-mashq mashgʻulotlari oʻtkazilishi, sport turlari boʻyicha dasturlar, oʻquv rejalari va mashgʻulotlar jadvali bajarilishi, oʻquv-metodik hujjatlar yuritilishi, maktabning razryadchilari va sport rekordlari hisobi yuritilishini nazorat qiladi, sport maktabining metodik xonasi ishiga rahbarlik qiladi, oʻquv-tarbiya jarayoni masalalari boʻyicha tibbiyot muassasalari, umumtaʼlim maktablari, boshqa taʼlim muassasalari va tashkilotlar, idoralar bilan aloqani taʼminlaydi. 63. Sport maktabining katta instruktor-metodisti instruktor-metodist lavozimida kamida uch yil ish stajiga ega boʻlgan shaxslardan tayinlanadi. Katta instruktor-metodist instruktor-metodistlar ishiga rahbarlik qiladi va oʻquv-mashq jarayoni oʻtkazilishi ustidan nazoratni taʼminlaydi, metodik xona ishini tashkil etadi, sport maktabi tadbirlarini oʻtkazadi, oʻquvchi-sportchilarning jismoniy tarbiyasi boʻyicha umummaktab tadbirlari oʻtkazilishi uchun javob beradi. 64. Sport maktabining trener-oʻqituvchilar tarkibi oliy yoki oʻrta maxsus, kasb-hunar jismoniy tarbiya maʼlumotiga ega boʻlgan mutaxassislardan butlanadi. Bunda jismoniy tarbiya maʼlumotiga ega boʻlish nazarda tutilmagan sport turlari boʻyicha trener-oʻqituvchilar tarkibi Oʻzbekiston Respublikasi Sport vazirligi tomonidan tasdiqlanadigan roʻyxatga muvofiq oliy yoki oʻrta maxsus maʼlumotga ega boʻlgan shaxslardan butlanishi mumkin. Shuningdek, trener-oʻqituvchilar tarkibi sportning olimpiya va paralimpiya sport turlari boʻyicha Olimpiya, Paralimpiya, Osiyo va Paraosiyo oʻyinlari, jahon va Osiyo chempionatlari hamda kuboklarining trenerlik faoliyati bilan shugʻullanish uchun tegishli malaka sertifikatiga ega boʻlgan gʻolib va sovrindor sportchilaridan butlanishi mumkin. Trenerlik, shuningdek, paralimpiya sport turlari boʻyicha trenerlik faoliyati bilan shugʻullanish uchun tegishli malaka sertifikatiga ega boʻlgan umumtaʼlim maktablarining jismoniy tarbiya fani oʻqituvchilari davlat sport-taʼlim muassasalariga oʻrindoshlik asosida ommaviy sport boʻyicha trener-seleksioner lavozimiga ishga qabul qilinishi mumkin. Sport maktabining trener-oʻqituvchilari har toʻrt yilda bir marta Jismoniy tarbiya va sport boʻyicha mutaxassislarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish institutida (yoki uning filiallarida) belgilangan tartibda malaka oshirishi lozim. Malaka oshirish muddati oʻtgan (yoki malaka oshirishdan oʻtmagan) trener-oʻqituvchilarga mehnat faoliyati davom ettirishga yoʻl qoʻyilmaydi. Taʼlim muassasalarining sport faoliyati (faoliyat turlari boʻyicha) hamda jismoniy tarbiya va sport sohasidagi taʼlim yoʻnalishi bitiruvchilari tegishli sport turi boʻyicha trener lavozimiga ishga qabul qilinganda uch yildan soʻng malaka oshirish kurslariga jalb etiladilar. Sport maktabiga ishga qabul qilinadigan futbol, regbi hamda 5x5 futbol va pararegbi boʻyicha trenerlikka nomzodlar majburiy tartibda tegishlicha Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi, Oʻzbekiston regbi federatsiyasi va Oʻzbekiston Milliy paralimpiya qoʻmitasi bilan kelishiladi. Sport boʻyicha trener-oʻqituvchilar oʻquv guruhlarini tanlaydi va toʻldiradi, oʻquvchi-sportchilar bilan tarbiyaviy va oʻquv-mashq ishlari olib boradi, oʻquvchi-sportchilar tibbiy koʻrikdan va dispanser koʻrigidan oʻz vaqtida oʻtishini nazorat qiladi, oʻquvchi-sportchilar uchun ularning individual xususiyatlarini hisobga olgan holda oʻquv-mashq rejalarini ishlab chiqadi, oʻquv-mashq jarayonini takomillashtirish va unga eng samarali va zamonaviy shakllar va usullarni joriy etish boʻyicha takliflar kiritadi. 65. Sport maktabining sport turlari boʻyicha boʻlimlarida sport maktabi direktorining buyrugʻi bilan yetakchi trener-oʻqituvchilardan, agar ularning har birining rahbarligi ostida kamida ikki nafar toʻliq yuklamali trener-oʻqituvchi ishlasa, sport boʻyicha trener-oʻqituvchi lavozimida ish stajiga ega boʻlgan sport boʻyicha katta trener-oʻqituvchilar tayinlanadi. Katta trener-oʻqituvchilar ham sport maktabining sport boʻyicha boʻlimiga, ham sport tayyorgarligi bosqichlari boʻyicha alohida oʻquv guruhlariga rahbarlik qilish uchun tayinlanishi mumkin. Sport boʻyicha katta trener-oʻqituvchi trener-oʻqituvchi uchun nazarda tutilgan funksiyalar bilan birgalikda trener-oʻqituvchilar ishi sifatini nazorat qiladi, oʻquv-mashq jarayoni tashkil etilishi, oʻquv guruhlari toʻliq butlanishi, oʻquv rejalari va dasturlari bajarilishi, oʻquvchi-sportchilarning qabul va nazorat sinovlari oʻtkazilishi, yuqori darajali sportchilar tayyorlashning yakka tartibdagi va istiqbolli rejalari ishlab chiqilishi, boʻlimlarning trenerlar kengashlari oʻtkazilishi, trener-oʻqituvchilar malakasini oshirish tadbirlari tashkil etilishi uchun javob beradi. 66. Sport maktabida trenerlar kengashi tashkil etiladi. Kengash oʻquv-mashq va tarbiyaviy ishlar, oʻquvchi-sportchilarni tanlash va oʻtkazish, sportchilar tayyorlashni yakka tartibda rejalashtirish, sport maktabining sport tadbirlarida ishtirok etishi, oʻquv-mashq jarayonini oʻtkazish metodikasi takomillashtirilishi masalalarini, shuningdek sport maktabi ustavida nazarda tutilgan boshqa masalalarni koʻrib chiqadi. 67. Sport maktabini boshqaruv, yordamchi, xoʻjalik va tibbiyot xodimlari bilan butlash belgilangan tartibda tasdiqlangan normativlarga muvofiq amalga oshiriladi. 68. Sport maktabining barcha xodimlariga qoʻyiladigan malaka tavsiflari, lavozim talablari, ularning huquq va majburiyatlari belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Sport vazirligi, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi hamda Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi tomonidan tasdiqlanadi. 69. Oʻquvchi-sportchilarning ota-onalari (ularning oʻrnini bosadigan shaxslar) sport maktabida oʻtkaziladigan oʻquv-mashq va tarbiyaviy jarayon bilan tanishish, shuningdek unda sport maktabining ustavida nazarda tutilgan tartibda ishtirok etish huquqiga ega. 70. Sport maktabida oʻquvchi-sportchilar sogʻligʻining holati yuzasidan tibbiy nazorat sport maktabining tibbiyot xodimlari tomonidan, ular boʻlmaganda esa — belgilangan tartibda sport maktabiga biriktirilgan tegishli hududiy sogʻliqni saqlash muassasasi tomonidan amalga oshiriladi. 71. Sport maktabi oʻquvchi-sportchilarini chuqurlashtirilgan tibbiy tekshirishdan oʻtkazishni sport maktabi joylashgan joy boʻyicha tegishli sogʻliqni saqlash muassasasi taʼminlaydi. 72. Sport maktabining tibbiyot xodimlari belgilangan tartibda oʻquv-mashq jarayonini, sport musobaqalari va sport-sogʻlomlashtirish oromgohini tibbiy taʼminlaydi, mashq yuklamalarining hajmi va muntazam oʻtkazilishini nazorat qiladi, oʻquvchi-sportchilarni tayyorlashning yakka tartibdagi rejalarini tuzish va tasdiqlashda qatnashadi, chuqurlashtirilgan tibbiy tekshirish oʻtkazilishini tashkil etadi. 73. Sport maktabining oʻquvchi-sportchilariga, oʻquvchi-sportchilarning sogʻligʻi holati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar koʻrsatilgan holda, belgilangan namunadagi davolash-nazorat kartasi toʻldiriladi. Ushbu karta sport maktabining tibbiyot xonasida yoki sport maktabi joylashgan joydagi sogʻliqni saqlash davolash muassasasida saqlanadi. 74. Muassis sport maktabiga yuklangan vazifalarni bajarish uchun zarur boʻlgan mol-mulkni sport maktabiga belgilangan tartibda biriktiradi va (yoki) taqdim etadi. 75. Sport maktabi oʻziga biriktirilgan va ajratilgan mablagʻlar hisobiga sotib olingan mol-mulkni qonunchilikka muvofiq tasarruf etadi. 76. Sport uskunalari, jihozlar, metodik adabiyotlar va koʻrgazmali qoʻllanmalar, sport kiyimlari va formalari sotib olish, shuningdek oʻquvchi-sportchilarning sport tadbirlari va oʻquv-mashq yigʻinlarida qatnashishini taʼminlash sport maktabi tomonidan unga ajratiladigan budjet mablagʻlari va budjetdan tashqari manbalar hisobiga tushumlar doirasida amalga oshiriladi. 77. Sport maktabida oʻzining sport inshootlari va asbob-uskunalari mavjud boʻlmagan taqdirda maktabning xarajatlar smetasida tuzilgan shartnomaga muvofiq miqdorda ularni ijaraga olish xarajatlari uchun mablagʻlar nazarda tutiladi. 78. Sport maktabi oʻquvchi-sportchilari va xodimlarini moddiy taʼminlash belgilangan tartibda tasdiqlangan Sport maktablari oʻquvchi-sportchilari, trenerlari va boshqa mutaxassislarini moddiy va mulkiy taʼminlash toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq amalga oshiriladi. 79. Sport maktabi faoliyatini moliyalashtirish qonunchilikda belgilangan tartibda: Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti mablagʻlari; faoliyat ixtisosligi boʻyicha pulli xizmatlar koʻrsatishdan tushgan tushumlar; jismoniy va yuridik shaxslarning homiylik xayriyalari; asosiy mashgʻulotlar oʻtkaziladigan vaqtda boʻsh boʻlgan mol-mulkni ijaraga berishdan tushgan daromadlar; qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga amalga oshiriladi. 80. Sport maktabi qonunchilikda belgilangan tartibda tegishli moliya organlarida roʻyxatdan oʻtkazilgan tasdiqlangan xarajatlar smetasi asosida moliyalashtiriladi. 81. Sport maktabi xodimlarining ish haqi qonunchilikka muvofiq belgilanadi. 82. Sport maktabi muassis bilan kelishgan holda oʻz moliya-xoʻjalik faoliyatini rejalashtiradi, Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq yuridik va jismoniy shaxslarga koʻrsatiladigan xizmatlar uchun haq miqdorini mustaqil belgilaydi. 83. Sport maktabi belgilangan tartibda moliya va statistika hisoboti yuritadi, tezkor va buxgalteriya hisobini amalga oshiradi. 84. Sport maktabining moliya-xoʻjalik faoliyatini va moliya intizomiga rioya etilishini nazorat qilish qonunchilikka muvofiq vakolatli davlat organlari tomonidan amalga oshiriladi. 85. Sport maktabi qonunchilikda belgilangan tartibda davlat va jamoat tashkilotlari orqali jismoniy tarbiya va sport masalalari boʻyicha xalqaro faoliyatni amalga oshirish, maktabning trener-oʻqituvchi xodimlari va sportchilarini ayirboshlash boʻyicha xorijiy sport muassasalari va tashkilotlari bilan bitimlar tuzish, birgalikda sport tadbirlari, bayramlar, koʻriklar, seminarlar oʻtkazish huquqiga ega. 86. Sport maktabini qayta tashkil etish va tugatish qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasidagi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari hisobiga moliyalashtiriladigan sport maktablarining (keyingi oʻrinlarda sport maktablari deb ataladi) rahbar, trener-oʻqituvchi va boshqa xodimlari mehnatiga haq toʻlash va ularni moddiy ragʻbatlantirish tartibi va shartlarini belgilaydi. 2. Ushbu Nizomning amal qilishi: Chavandozlar maktablari direktorlari; oliy taʼlim tashkilotlari hamda Olimpiya va paralimpiya sport turlariga tayyorlash markazlari xodimlari; xodimlarining mehnatiga haq toʻlash va ularni moddiy ragʻbatlantirish tartibi va shartlari alohida qonunchilik hujjatlari bilan belgilangan boshqa sport taʼlim muassasalari; sport maktablarining texnik va xizmat koʻrsatuvchi xodimlari mehnatiga haq toʻlashga tatbiq etilmaydi. Sport maktablarining texnik va xizmat koʻrsatuvchi xodimlari mehnatiga Mehnatga haq toʻlash yagona tarif setkasi asosida haq toʻlanadi. 3. Sport maktablari direktorlari, direktorlarning oʻrinbosarlari, instruktor-metodistlar va trener-oʻqituvchilarning ish haqi tarkibiga bazaviy tarif stavkasi, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida hamda ushbu Nizomda nazarda tutilgan ustama va qoʻshimcha haqlar kiradi. 4. Sport maktablari direktorlari, direktorlarning oʻrinbosarlari, trener-oʻqituvchilar va instruktor-metodistlarning bazaviy tarif stavkalari Vazirlar Mahkamasining “Xalq taʼlimi xodimlari mehnatiga haq toʻlashning takomillashtirilgan tizimini tasdiqlash toʻgʻrisida” 2005-yil 21-dekabrdagi 275-son qaroriga muvofiq belgilanadi. Sport maktablari tibbiyot xodimlarining tarif stavkalari Vazirlar Mahkamasining “Tibbiyot xodimlari mehnatiga haq toʻlashning takomillashtirilgan tizimini tasdiqlash toʻgʻrisida” 2005-yil 21-dekabrdagi 276-son qaroriga muvofiq belgilanadi. 5. Sport maktablari trener-oʻqituvchilariga lavozim maoshlarini belgilash mehnatga haq toʻlashning bazaviy tarif stavkasidan, belgilangan normativlaridan yoki oʻquv-mashq ishlarining rejalashtirilayotgan hajmlaridan, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida hamda ushbu Nizomda nazarda tutilgan ustama va qoʻshimcha haqlardan kelib chiqqan holda ularni oʻquv va kalendar yili boshida tarifikatsiyalashda amalga oshiriladi. 6. Sport maktablarining trener-oʻqituvchilari lavozim maoshlarini oʻzgartirish: Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlariga muvofiq budjet tashkilotlari xodimlarining ish haqi oshirilganda; sport maktabidagi boshqa lavozimga oʻtilganda; malaka toifasi oʻzgartirilganda (oshirilganda yoki pasaytirilganda); oʻquv guruhlarining roʻyxatdagi tarkiblari, trener-oʻqituvchi rahbarligida sport tayyorgarligini oʻtayotgan oʻquvchi-sportchilarning sportdagi natijalari oʻzgarganda amalga oshiriladi. Trener-oʻqituvchilarning lavozim maoshlarini oʻzgartirish sport maktabining tasdiqlangan mehnatga haq toʻlash fondi doirasida amalga oshiriladi va sport maktabi direktorining buyrugʻi bilan rasmiylashtiriladi. 7. Sport maktablarining trener-oʻqituvchilari mehnatiga haq toʻlash oʻquv guruhlari bilan oʻtkaziladigan oʻquv-mashq ishlari soatlari miqdori uchun amalga oshiriladi. Bunda ayrim ixtisoslashtirilgan sport maktablarida, olimpiya zaxiralari ixtisoslashtirilgan bolalar va oʻsmirlar sport maktablarida, sport turlari boʻyicha ixtisoslashtirilgan davlat maktab-internatlarida, oliy sport mahorati maktablarida va Respublika oliy sport mahorati maktablarida trener-oʻqituvchilar mehnatiga Oʻzbekiston Respublikasi Sport vazirligining buyrugʻi asosida bir nafar oʻquvchi-sportchi uchun normativlar boʻyicha haq toʻlanishi mumkin. Bir sport maktabida trener-oʻqituvchilar mehnatiga haq toʻlashning turli shakllarini qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi. 8. Bir nafar oʻquvchi-sportchi uchun sport maktablarining trener-oʻqituvchilari mehnatiga haq toʻlash normativlari bazaviy tarif stavkasiga nisbatan foizlar hisobida quyidagi miqdorlarda belgilanadi: Oʻquvchi-sportchilarni tayyorlash darajasi va bosqichlariOʻqitish davriBir nafar oʻquvchi-sportchi uchun normativlar miqdori, bazaviy tarif stavkasiga nisbatan foizlardasport turlari guruhlariI‎II‎III‎I. Oʻzbekiston Respublikasi terma jamoalari tarkibiga sportchilarni, respublika va xalqaro musobaqalar sovrindorlarini tayyorlashTerma jamoaning asosiy tarkibi‎butun davrda‎55 gacha45 gacha‎40 gacha‎Terma jamoaning zaxira tarkibi‎butun davrda‎45 gacha‎35 gacha‎30 gacha‎Olimpiya va Paralimpiya oʻyinlari, jahon chempionatlari va kuboklari sovrindorlari (I — III oʻrinlar)‎butun davrda‎150 gacha‎150 gacha‎150 gacha‎Osiyo va Paraosiyo oʻyinlari, Osiyo chempionatlari va kuboklari sovrindorlari (I — III oʻrinlar)‎butun davrda‎140 gacha‎140 gacha‎140 gacha‎Oʻzbekiston Respublikasi chempionatlari va kuboklari sovrindorlari (I — III oʻrinlar)‎butun davrda‎100 gacha‎100 gacha‎100 gacha‎‎‎II. Sport maktablarida tayyorlash bosqichlarida oʻquvchi-sportchilarni tayyorlashOliy sport mahorati‎butun davrda‎40‎2535‎‎Sport boʻyicha takomillashtirish1 yilgacha‎2010‎15‎1 yildan koʻp‎3015‎20‎‎Oʻquv-mashq mashgʻulotlari2 yilgacha‎8‎45‎2 yildan koʻp‎126‎8‎‎Boshlangʻich tayyorgarlik1 yilgacha‎2‎2‎2‎1 yildan koʻp‎3‎2,52,5‎Sport-sogʻlomlashtirish mashgʻulotlari12 yoshdan 17 yoshgacha‎2,5‎2,5‎2,5‎12 yoshgacha‎2‎2‎2‎ 9. Oʻquvchi-sportchilarni Oʻzbekiston Respublikasining terma jamoalari asosiy va zaxira tarkibiga, respublika va xalqaro sport musobaqalari sovrindorlarini tayyorlash uchun sport maktablari trener-oʻqituvchilari mehnatiga haq toʻlash normativlari miqdorlari eng yuqori hisoblanadi. Bir nafar oʻquvchi-sportchi uchun trener-oʻqituvchilarga mehnatga haq toʻlash normativlarining aniq miqdorlarini belgilash toʻgʻrisidagi qaror sport maktabi rahbariyati tomonidan, mehnatga haq toʻlashning belgilangan miqdorlari va fondi doirasida qabul qilinadi. 10. Sport turlari guruhlar boʻyicha quyidagi tartibda taqsimlanadi: sport turlarining birinchi guruhiga — sportning jamoaviy oʻyin turlaridan tashqari, sportning barcha olimpiya turlari kiradi; sport turlarining ikkinchi guruhiga — sportning jamoaviy oʻyin turlari kiradi; sport turlarining uchinchi guruhiga — sportning boshqa barcha turlari kiradi. 11. Bir nafar oʻquvchi-sportchi uchun normativlar boʻyicha oʻquv-mashq ishlari uchun sport maktabining trener-oʻqituvchisi mehnatiga haq toʻlashda trener-oʻqituvchining lavozim maoshini ustamalar va qoʻshimcha haqlarsiz hisoblab chiqarish unga belgilangan bazaviy tarif stavkasini uning mehnatiga haq toʻlashning foizlar hisobidagi normativiga koʻpaytirish yoʻli bilan amalga oshiriladi. Trener-oʻqituvchi tomonidan bir nechta oʻquvchi-sportchi tayyorlangan taqdirda ushbu trener-oʻqituvchining mehnatiga haq toʻlash normativi har bir oʻquvchi-sportchi boʻyicha uning sportdagi yutuqlarini va tayyorlash bosqichlarini hisobga olgan holda, belgilangan normativlar miqdorlarini jamlash yoʻli bilan belgilanadi. Bunda trener-oʻqituvchining ustama va qoʻshimcha haqlarsiz lavozim maoshi unga belgilangan bazaviy tarif stavkasi miqdorining uch baravaridan oshmasligi kerak. Oʻzbekiston Respublikasi Sport vazirligi sport maktablarining yuqori toifali sportchilar tayyorlashda salmoqli natijalarga erishgan ayrim trener-oʻqituvchilariga bazaviy tarif stavkasi miqdorining besh baravarigacha miqdorda lavozim maoshi belgilash huquqiga ega. 12. Sport boʻyicha tayyorgarlikdan oʻtayotgan oʻquvchi-sportchi turli sport yutuqlariga ega boʻlgan taqdirda, trener-oʻqituvchi mehnatiga haq toʻlash normativini belgilashda, mazkur oʻquvchi-sportchining yutuqlarini hisobga olgan holda belgilangan normativning eng yuqori miqdori qoʻllanadi. 13. Bir nafar oʻquvchi-sportchi uchun mehnatga haq toʻlash normativi miqdori sport maktabining trener-oʻqituvchisiga: Oʻzbekiston Respublikasi sport terma jamoasining asosiy va zaxira tarkibiga sportchilar tayyorlaganlik uchun — oʻquvchi-sportchi Oʻzbekiston Respublikasi sport terma jamoasining asosiy va zaxira tarkibiga kiritilgan sanadan keyingi oy boshidan eʼtiboran belgilanadi va oʻquvchi-sportchi jamoa tarkibida boʻladigan butun davrda saqlanib qoladi; Olimpiya, Paralimpiya, Osiyo va Paraosiyo oʻyinlari, jahon va Osiyo chempionatlari hamda kuboklari sovrindorlarini tayyorlaganlik uchun — koʻrsatib oʻtilgan sport musobaqalarida oʻquvchi-sportchi tomonidan erishilgan natija (I — III oʻrinlar) sanasidan keyingi oy boshidan eʼtiboran belgilanadi va ushbu darajadagi keyingi xalqaro sport musobaqalari (keyingi Olimpiya, Paralimpiya, Osiyo va Paraosiyo oʻyinlari, jahon, Osiyo chempionatlari va kuboklari va shu kabilar) oʻtkazilgungacha saqlanib qoladi; Oʻzbekiston Respublikasi chempionatlari va kuboklari sovrindorlarini tayyorlaganlik uchun — koʻrsatib oʻtilgan sport musobaqalarida oʻquvchi-sportchi tomonidan erishilgan natija (I — III oʻrinlar) sanasidan keyingi oy boshidan eʼtiboran belgilanadi va shu kabi keyingi Oʻzbekiston Respublikasi chempionatlari va kuboklari oʻtkazilgungacha saqlanib qoladi, biroq bir yildan koʻp boʻlmagan davrga. 14. Agar sport maktabining trener-oʻqituvchisi mehnatiga haq toʻlash normativining belgilangan miqdori amal qiladigan davrda uning rahbarligida sport tayyorgarligidan oʻtayotgan oʻquvchi-sportchi sportdagi natijasini yaxshilasa (masalan, Oʻzbekiston Respublikasi sport terma jamoasining asosiy tarkibi aʼzosi Osiyo va Paraosiyo oʻyinlari sovrindori boʻlsa), u holda trener-oʻqituvchining mehnatiga haq toʻlash normativi miqdori, oʻquvchi-sportchi yutuqlarini hisobga olgan holda eng yuqori koʻrsatkich boʻyicha tegishli ravishda qayta koʻrib chiqiladi va uning yangidan hisoblab chiqilgan amal qilish muddati belgilanadi. 15. Agar sport maktabining trener-oʻqituvchisi mehnatiga haq toʻlashning belgilangan normativi amal qiladigan davrda uning rahbarligida sport tayyorgarligidan oʻtayotgan oʻquvchi-sportchi mazkur trenerning oʻquv guruhi tarkibidan chiqib ketsa (boshqa trener-oʻqituvchi rahbarligidagi boshqa oʻquv guruhiga, boshqa sport-taʼlim muassasasiga oʻtkazilsa va shu kabi holatlarda), u holda trener-oʻqituvchi mehnatiga haq toʻlash normativi miqdori: Oʻzbekiston Respublikasi sport terma jamoasining asosiy va zaxira tarkibiga sportchilar tayyorlaganlik uchun oʻquvchi-sportchi trener-oʻqituvchining oʻquv guruhi tarkibidan rasman chiqib ketgan sanadan keyingi oy boshidan eʼtiboran kamayish tomoniga qayta koʻrib chiqiladi; Olimpiya, Paralimpiya, Osiyo va Paraosiyo oʻyinlari, jahon, Osiyo chempionatlari va kuboklari, Oʻzbekiston Respublikasi chempionatlari va kuboklari sovrindorlarini tayyorlaganlik uchun ushbu Nizomning 13-bandida koʻrsatilgan muddat mobaynida saqlanib qoladi. 16. Oʻquv guruhiga yil mobaynida boshqa trener-oʻqituvchi rahbarligida yuqori sport natijalariga erishgan oʻquvchi-sportchi oʻtkazilgan sport maktabining trener-oʻqituvchisi mehnatiga haq toʻlash normativi miqdori: Oʻzbekiston Respublikasi sport terma jamoasining asosiy va zaxira tarkibiga sportchilar tayyorlaganlik uchun oʻquvchi-sportchi mazkur trener-oʻqituvchining oʻquv guruhi tarkibiga rasman qabul qilingan sanadan keyingi oy boshidan eʼtiboran belgilanadi; Olimpiya, Paralimpiya, Osiyo va Paraosiyo oʻyinlari, jahon, Osiyo va Oʻzbekiston Respublikasi chempionatlari va kuboklari sovrindorlarini tayyorlaganlik uchun oʻquvchi-sportchi mazkur trener-oʻqituvchi rahbarligida koʻrsatib oʻtilgan musobaqalarda mazkur natijaga (I — III oʻrinlar) takroran erishgungacha belgilanmaydi. 17. Sport maktablarida oʻquv guruhlarini tayyorlash uchun zarur boʻlgan oʻquv-mashq ishlari soatlari hajmlari (oʻquv-mashq ishlari rejimi) quyidagi miqdorlarda belgilanadi: 18. Oʻquv-mashq ishlarining haftalik rejimi sport turining xususiyatlariga, sport tayyorgarligining davri va vazifalariga koʻra belgilanadi. 19. Sport maktabi trener-oʻqituvchisining bazaviy tarif stavkasi har haftadagi bevosita oʻquv-mashq ishlarining 24 akademik soati uchun belgilanadi. Mashgʻulotlarga tayyorlanishga, tashkiliy va tarbiyaviy ishlarni amalga oshirishga sarflangan vaqtga, shuningdek jamoa (oʻquvchi-sportchilar) bilan birga musobaqalarda qatnashilgan vaqt uchun qoʻshimcha haq toʻlanmaydi. 20. Ixtisoslashtirilgan sport maktablarida, olimpiya zaxiralari ixtisoslashtirilgan sport maktablarida, oliy mahorat sport maktablarida, oliy sport mahorati maktablarida hamda Respublika oliy sport mahorati maktablarida ishlayotgan trener-oʻqituvchilarga bazaviy tarif stavkalari 15 foizga oshiriladi. Bunda ixtisoslashtirilgan sport maktablari, olimpiya zaxiralari ixtisoslashtirilgan sport maktablari, oliy mahorat sport maktablari, oliy sport mahorati maktablari hamda Respublika oliy sport mahorati maktablarining trener-oʻqituvchilariga qoʻshimcha haq va ustamalar, ushbu oshirilishni hisobga olmasdan, bazaviy tarif stavkasidan kelib chiqqan holda aniqlanadi. 21. Direktor, direktorning oʻquv ishlari, sport, ommaviy sportni rivojlantirish va seleksiya, futbolni rivojlantirish boʻyicha oʻrinbosarlari, instruktor-metodistlar oʻzlarining asosiy lavozimi boʻyicha ish vaqti mobaynida, tegishli maʼlumotga va malaka toifasiga ega boʻlgan sport boʻyicha trener-oʻqituvchining bazaviy tarif stavkasi hisobidan haq toʻlangan holda oʻz sport maktabida oʻquv-mashq mashgʻulotlari olib borishlari mumkin. Ularning trener-oʻqituvchilik ishlari hajmi ushbu Nizomning 19-bandiga muvofiq sport maktabi trener-oʻqituvchisining belgilangan oʻquv-mashq ishlari hajmining 50 foizidan oshmasligi kerak. 22. Ixtisoslashtirilgan sport maktablarida, olimpiya zaxiralari ixtisoslashtirilgan sport maktablarida, oliy mahorat sport maktablarida, oliy sport mahorati maktablarida hamda Respublika oliy sport mahorati maktablarida ishlayotgan katta trener-oʻqituvchilarga, katta instruktor-metodistlarga, shuningdek “Xizmat koʻrsatgan sport ustasi” faxriy unvoniga ega boʻlgan xodimlarga mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdorining 7,1 foizi miqdorida har oylik qoʻshimcha haq belgilanadi. 23. Sport maktablarining direktorlari, direktorlarning oʻquv ishlari, sport, ommaviy sportni rivojlantirish va seleksiya, futbolni rivojlantirish boʻyicha oʻrinbosarlari, instruktor-metodistlari, trener-oʻqituvchilari, raqamlashtirishni joriy qilish boʻyicha mutaxassislari, buxgalterlari, kadrlar boʻyicha (xodimlar bilan ishlash boʻlimi) inspektorlari, tibbiyot xodimlari va xoʻjalik mudirlari mehnatini ragʻbatlantirish maqsadida ularga oʻquvchi-sportchilar yuqori sport natijalariga erishgan taqdirda, bazaviy tarif stavkasidan (lavozim maoshi) kelib chiqib, yuklamasiga (tarif stavkasi) nisbatan, biroq bir stavkadan ortiq boʻlmagan miqdorda quyidagi har oylik ustamalar belgilanadi: Oʻquvchi-sportchilarning sportdagi natijalariOʻquvchi-sportchini tayyorlashda bevosita qatnashgan xodimlarga bir nafar oʻquvchi-sportchi uchun ustama haq miqdori, bazaviy tarif stavkasidan (lavozim maoshi) kelib chiqib, yuklamasiga (tarif stavkasi) nisbatan, biroq bir stavkadan ortiq boʻlmagan miqdorda foizlardaTrenergaDirektorgaDirektorning oʻquv ishlari, sport, ommaviy sportni rivojlantirish va seleksiya, futbolni rivojlantirish boʻyicha oʻrinbosarlari, instruktor-metodistlari, raqamlashtirishni joriy qilish boʻyicha mutaxassislari, buxgalterlari, kadrlar boʻyicha (xodimlar bilan ishlash boʻlimi) inspektorlari, tibbiyot xodimlari va xoʻjalik mudirlarigaI. Olimpiya va Paralimpiya oʻyinlari, Osiyo va Paraosiyo oʻyinlari dasturlariga kiritilgan sport turlariOlimpiya va Paralimpiya oʻyinlari, Jahon chempionati va kubogi gʻoliblari hamda sovrindorlari (I — III oʻrinlar)50108Osiyo va Paraosiyo oʻyinlari, Osiyo chempionati va kubogi gʻoliblari hamda sovrindorlari (I — III oʻrinlar)4076Oʻzbekiston chempionati va kubogi gʻoliblari hamda sovrindorlari (jamoaviy sport turlaridan tashqari) (I — III oʻrinlar)1065Jamoaviy sport turlari boʻyicha Oʻzbekiston chempionati va kubogi gʻoliblari hamda sovrindorlari (I — III oʻrinlar)2065Jamoaviy sport turlari boʻyicha Oʻzbekiston chempionati va kubogining Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar bosqichi gʻoliblari hamda sovrindorlari (I — III oʻrinlar)5--II. Olimpiya va Paralimpiya oʻyinlari, Osiyo va Paraosiyo oʻyinlari dasturlariga kiritilmagan sport turlariJahon chempionati va kubogi gʻoliblari hamda sovrindorlari (I — III oʻrinlar)2554Osiyo chempionati va kubogi gʻoliblari hamda sovrindorlari (I — III oʻrinlar)2043Oʻzbekiston chempionati va kubogi gʻoliblari hamda sovrindorlari (I — III oʻrinlar)533III. Sport turlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi terma jamoasi aʼzosiAsosiy tarkib aʼzosi533Zaxira tarkib aʼzosi322 24. Agar sport tayyorgarligidan oʻtayotgan oʻquvchi-sportchi turli sport yutuqlariga ega boʻlsa, sport maktabining direktori, direktorning oʻquv ishlari, sport, ommaviy sportni rivojlantirish va seleksiya, futbolni rivojlantirish boʻyicha oʻrinbosarlari, instruktor-metodistlar, trener-oʻqituvchilar, raqamlashtirishni joriy qilish boʻyicha mutaxassislari, buxgalterlari, kadrlar boʻyicha (xodimlar bilan ishlash boʻlimi) inspektorlari, tibbiyot xodimlari va xoʻjalik mudirlariga ushbu oʻquvchi-sportchi uchun yutuqlar hisobga olingan holda, belgilangan ustamaning eng yuqori miqdori qoʻllanadi. 25. Ustamalarning jami miqdori: sport maktabining direktori, direktorning oʻquv ishlari, sport, ommaviy sportni rivojlantirish va seleksiya, futbolni rivojlantirish boʻyicha oʻrinbosarlari, instruktor-metodistlari, trener-oʻqituvchilari, raqamlashtirishni joriy qilish boʻyicha mutaxassislari uchun — belgilangan bazaviy tarif stavkasining 200 foizidan; sport maktabining buxgalterlari uchun — belgilangan lavozim maoshining 150 foizidan; sport maktabining kadrlar boʻyicha (xodimlar bilan ishlash boʻlimi) inspektorlari va tibbiyot xodimlari uchun — belgilangan lavozim maoshining 100 foizidan; sport maktabining xoʻjalik mudirlari uchun — belgilangan lavozim maoshining 50 foizidan oshmasligi kerak. Sport maktablarining yuqori toifali sportchilarni tayyorlashda salmoqli natijalarga erishgan ayrim trener-oʻqituvchilariga Oʻzbekiston Respublikasi Sport vazirligining qarori bilan ustamalarning jami miqdori ularga belgilangan bazaviy tarif stavkasining 400 foizigacha miqdorda belgilanishi mumkin. 26. Ushbu Nizomning 23-bandida koʻrsatilgan ustamalarni belgilash kalendar yil boshida, sport maktabining oʻquvchi-sportchilari kontingentidan va ularning oldingi yildagi sport natijalaridan kelib chiqqan holda sport maktabining trener-oʻqituvchilari tarifikatsiyasini va shtatlar jadvalini tuzishda amalga oshiriladi. Yil davomida ustamalar miqdorlarini oʻzgartirish sport maktabining tasdiqlangan mehnatga haq toʻlash fondi doirasida amalga oshiriladi va sport maktabi rahbarining buyrugʻi bilan rasmiylashtiriladi. 27. Sport maktabining direktori, direktorning oʻquv ishlari, sport, ommaviy sportni rivojlantirish va seleksiya, futbolni rivojlantirish boʻyicha oʻrinbosarlari, instruktor-metodistlari, trener-oʻqituvchilari, raqamlashtirishni joriy qilish boʻyicha mutaxassislari, buxgalterlari, kadrlar boʻyicha (xodimlar bilan ishlash boʻlimi) inspektorlari, tibbiyot xodimlariga va xoʻjalik mudirlariga ustamalar: Olimpiya, Paralimpiya, Osiyo va Paraosiyo oʻyinlari, jahon va Osiyo chempionatlari hamda kuboklari sovrindorlarini tayyorlashni taʼminlaganlik uchun — koʻrsatib oʻtilgan sport musobaqalarida sportchi tomonidan erishilgan natija (I — III oʻrinlar) sanasidan keyingi oyning boshidan eʼtiboran belgilanadi va ushbu darajadagi keyingi xalqaro musobaqalar (keyingi Olimpiya, Paralimpiya, Osiyo va Paraosiyo oʻyinlari, jahon va Osiyo chempionatlari hamda shu kabilar) oʻtkazilgunga qadar saqlab qolinadi; Oʻzbekiston Respublikasi chempionatlari va kuboklari sovrindorlarini tayyorlashni taʼminlaganlik uchun — koʻrsatib oʻtilgan sport musobaqalarida sportchi tomonidan erishilgan natija (I — III oʻrinlar) sanasidan keyingi oyning boshidan eʼtiboran belgilanadi va bir kalendar yil mobaynida saqlab qolinadi. Oʻzbekiston Respublikasi sport terma jamoasining asosiy tarkibiga sportchilar (stajyorlar) tayyorlashni taʼminlaganlik uchun — oʻquvchi-sportchi Oʻzbekiston Respublikasi sport terma jamoasining asosiy tarkibiga (stajyorlikka) kiritilgan sanadan keyingi oy boshidan eʼtiboran belgilanadi va oʻquvchi-sportchining jamoa tarkibida boʻladigan butun davrida saqlanib qoladi. 28. Olimpiya, Paralimpiya, Osiyo va Paraosiyo oʻyinlari, jahon, Osiyo va Oʻzbekiston Respublikasi chempionatlari va kuboklari sovrindorlarini, Oʻzbekiston Respublikasi sport terma jamoasi asosiy va zaxira tarkibi aʼzolarini tayyorlaganlik uchun ustamalar ushbu oʻquvchi-sportchilarni tayyorlagan bevosita trener-oʻqituvchilarga belgilanadi. Quyidagi hollarda, sport muassasalarining xarajatlar smetasida nazarda tutilgan mablagʻlar doirasida, oʻquvchi-sportchilarni tayyorlashni bevosita amalga oshiradigan trener-oʻqituvchilarga bir oylik ish haqi miqdorida bir martalik mukofot puli toʻlanadi: sport tayyorgarligidan oʻtayotgan oʻquvchi-sportchining sportdagi natijalari yaxshilanganda, yaʼni u boshqa yuqori darajadagi sport taʼlimi muassasasiga oʻtkazilganda; futbol trenerlari tomonidan tarbiyalangan oʻquvchi-sportchi milliy terma jamoa, futbol akademiyalari va professional futbol klublari aʼzoligiga oʻtganda. 29. Sport maktabining direktori, direktorning oʻquv ishlari, sport, ommaviy sportni rivojlantirish va seleksiya, futbolni rivojlantirish boʻyicha oʻrinbosarlari, instruktor-metodistlari, trener-oʻqituvchilari, raqamlashtirishni joriy qilish boʻyicha mutaxassislari, buxgalterlari, kadrlar boʻyicha (xodimlar bilan ishlash boʻlimi) inspektorlari, tibbiyot xodimlari va xoʻjalik mudirlariga ustamalar Olimpiya, Paralimpiya, Osiyo va Paraosiyo oʻyinlari, jahon, Osiyo va Oʻzbekiston Respublikasi chempionatlari va kuboklari sovrindorlarini, Oʻzbekiston Respublikasi sport terma jamoasi asosiy va zaxira tarkibi aʼzolarini tayyorlashni taʼminlaganlik uchun belgilanadi va sport maktabining roʻyxatdagi tarkibida oʻquvchi-sportchilarning tegishli kontingenti mavjud boʻlgan taqdirda toʻlanadi. Sport maktablarining direktoriga, direktorning oʻquv ishlari, sport, ommaviy sportni rivojlantirish va seleksiya, futbolni rivojlantirish boʻyicha oʻrinbosarlariga, instruktor-metodistlariga, raqamlashtirishni joriy qilish boʻyicha mutaxassislariga, buxgalterlariga, kadrlar boʻyicha (xodimlar bilan ishlash boʻlimi) inspektorlariga, tibbiyot xodimlariga va xoʻjalik mudirlariga oʻquvchi-sportchining sportdagi natijalari uchun ustamalarni toʻlash uning sport maktabining roʻyxatdagi tarkibidan rasman chiqib ketish (boshqa sport-taʼlim muassasasiga oʻtish, sport maktabidan chiqarilish, uni bitirish) sanasidan keyingi oyning boshidan eʼtiboran toʻxtatiladi. 30. Oʻquvchi-sportchilarning sportdagi natijalari yaxshilanganda, shuningdek sport maktabining trener-oʻqituvchisi rahbarligidagi oʻquv guruhlarining roʻyxatdagi tarkiblari oʻzgarganda (sport maktabiga qabul qilinganda, undan chiqarilganda, boshqa sport-taʼlim muassasasiga oʻtkazilganda) ushbu trener-oʻqituvchi uchun ustamalar miqdorlarini oʻzgartirish mazkur Nizomning 14 — 16-bandlarida nazarda tutilgan mehnatga haq toʻlash normativlari miqdorlarini belgilashning tegishli tartibiga muvofiq amalga oshiriladi. 31. Oʻzbekiston Respublikasi terma jamoalari asosiy va zaxira tarkiblari belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Sport vazirligi tomonidan tasdiqlanadi va sport maktablariga yetkaziladi. 32. Sport maktablarining direktoriga, direktorning oʻquv ishlari, sport, ommaviy sportni rivojlantirish va seleksiya, futbolni rivojlantirish boʻyicha oʻrinbosarlariga, instruktor-metodistlariga, trener-oʻqituvchilariga, raqamlashtirishni joriy qilish boʻyicha mutaxassislariga, buxgalterlariga, kadrlar boʻyicha (xodimlar bilan ishlash boʻlimi) inspektorlariga, tibbiyot xodimlariga va xoʻjalik mudirlariga ish haqi hamda har oylik qoʻshimcha haq va ustamalarni hisoblab chiqarish va toʻlashning toʻgʻriligi hamda asoslanganligi yuzasidan javobgarlik ushbu sport maktablarining rahbarlari va bosh buxgalterlari zimmasiga yuklanadi. 33. Sport maktablarining direktoriga, direktorning oʻquv ishlari, sport, ommaviy sportni rivojlantirish va seleksiya, futbolni rivojlantirish boʻyicha oʻrinbosarlariga, instruktor-metodistlariga, trener-oʻqituvchilariga, raqamlashtirishni joriy qilish boʻyicha mutaxassislariga, buxgalterlariga, kadrlar boʻyicha (xodimlar bilan ishlash boʻlimi) inspektorlariga, tibbiyot xodimlariga va xoʻjalik mudirlariga qoʻshimcha haq va ustamalar ularning ish haqini toʻlash bilan bir vaqtda toʻlanadi. 34. Tayinlangan har oylik qoʻshimcha haq va ustamalar summasi tegishli sport maktabining mehnatga haq toʻlash fondiga kiritiladi va ular boʻyicha qonunchilikda belgilangan tartibda yagona ijtimoiy toʻlov hisoblanadi. Jismoniy shaxslarning har oylik qoʻshimcha haq va ustamalar tarzida olingan daromadlarini soliqqa tortish qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 35. Sport maktablarining direktoriga, direktorning oʻquv ishlari, sport, ommaviy sportni rivojlantirish va seleksiya, futbolni rivojlantirish boʻyicha oʻrinbosarlariga, instruktor-metodistlariga, trener-oʻqituvchilariga, raqamlashtirishni joriy qilish boʻyicha mutaxassislariga, buxgalterlariga, kadrlar boʻyicha (xodimlar bilan ishlash boʻlimi) inspektorlariga, tibbiyot xodimlariga va xoʻjalik mudirlariga ish haqi hamda har oylik qoʻshimcha haq va ustamalarni hisoblash va toʻlashning toʻgʻriligi, xolisonaligi yuzasidan nazorat belgilangan tartibda vakolatli davlat organlari tomonidan amalga oshiriladi.