Ilmiy va ilmiy-texnik faoliyatning istiqbolli yutuqlarini joriy qilishning samarali mexanizmlarini tatbiq etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2019-12-29)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Ilmiy va ilmiy-texnikaviy faoliyat natijalarini tijoratlashtirish samaradorligini oshirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2018-yil 14-iyuldagi PQ-3855-son hamda “Fan va oliy taʼlim sohasi xodimlarining mehnat haqi miqdorini yanada oshirish, ilmiy va ilmiy-texnik faoliyat natijalari joriy etilishini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2018-yil 20-iyuldagi PQ-3876-son qarorlariga muvofiq Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Quyidagilar: Oʻzbekiston Respublikasi Innovatsion rivojlanish vazirligi huzuridagi Ilmiy va ilmiy-texnik faoliyat natijalarini tijoratlashtirish Prezident jamgʻarmasi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq; Ilmiy va ilmiy-texnik faoliyat natijalari ishlab chiqilishi hamda tijoratlashtirilishida ishtirok etayotgan ilmiy-tadqiqot va oliy taʼlim muassasalaridagi mualliflar va ilmiy jamoalarga qoʻshimcha bir martalik mukofot toʻlash tartibi toʻgʻrisidagi nizom 2-ilovaga muvofiq; Patentga layoqatli istiqbolli texnik yechimlar va ishlab chiqarish sirlari (nou-xaular)ni oʻz ichiga olgan tijorat siri rejimida himoya qilinadigan intellektual mulk obyektiga boʻlgan huquqlarni ruyxatga olish va boshqalarga oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Innovatsion rivojlanish vazirligi manfaatdor boshqa vazirliklar va idoralar bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni bir oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsinlar. 3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — Oʻzbekiston Respublikasi Investitsiyalar boʻyicha davlat qoʻmitasi raisi S.R. Xolmuradov va Oʻzbekiston Respublikasi Innovatsion rivojlanish vaziri I.Y. Abduraxmonov zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Innovatsion rivojlanish vazirligi huzuridagi Ilmiy va ilmiy-texnik faoliyat natijalarini tijoratlashtirish Prezident jamgʻarmasi (keyingi oʻrinlarda Jamgʻarma deb ataladi) mablagʻlarini shakllantirish va ulardan foydalanish tartibini, shuningdek, Jamgʻarma mablagʻlari hisobidan moliyalashtirilayotgan ilmiy va ilmiy-texnik faoliyat natijalarini baholash, tanlab olish va tijoratlashtirish tartibini belgilaydi. 2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi: ariza beruvchi — ilmiy va ilmiy-texnik faoliyat natijalarining egasi va (yoki) ishlab chiquvchisi; tijoratlashtirish — ilmiy-tadqiqot, tajriba-konstruktorlik, texnologik ish hamda innovatsion ishlanmalar natijalarini iqtisodiy aylanmaga (fuqarolik muomalasi)ga kiritish; ilmiy-texnik va/yoki innovatsion tijoriy loyiha — ilmiy-tadqiqot, tajriba-konstruktorlik, texnologik ish hamda innovatsion ishlanmalar natijalarini tatbiq qilish va tijoratlashtirishga yoʻnaltirilgan chora-tadbirlar kompleksi (keyingi oʻrinlarda loyiha deb ataladi); tijorat tashkiloti (startap-kompaniya) — ilmiy va ilmiy-texnik faoliyat natijalarini tijoratlashtirish uchun, shu jumladan, davlat ilmiy va oliy taʼlim muassasalari hamda tijorat banklari ishtirokida tuzilgan, rivojlanish bosqichidagi (keyingi oʻrinlarda tashkilotlar deb ataladi) yuridik shaxs; kollegial organ — Oʻzbekiston Respublikasi Innovatsion rivojlanish vazirligi hayʼati; ishchi organ — Oʻzbekiston Respublikasi Innovatsion rivojlanish vazirligi Tijoratlashtirish va ilmiy texnologiya, ishlanmalar transferi boshqarmasi. 3. Jamgʻarma Oʻzbekiston Respublikasi Innovatsion rivojlanish vazirligi (keyingi oʻrinlarda Vazirlik deb ataladi) huzurida yuridik shaxs shakllantirilmagan holda tuziladi. 4. Jamgʻarma mablagʻlarini jamgʻarib borish Vazirlikning unga xizmat koʻrsatuvchi tijorat bankida ochilgan maxsus hisob raqamida amalga oshiriladi. 5. Ushbu Nizom talablari Jamgʻarma mablagʻlari hisobidan ilmiy va ilmiy-texnik faoliyat natijalarini tijoratlashtirish tartibiga tatbiq etiladi. 6. Quyidagilar Jamgʻarma mablagʻlarini shakllantirishning asosiy manbalari hisoblanadi: Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari; grantlar va xalqaro moliyaviy institutlar hamda boshqa xorijiy donorlar kreditlari; Jamgʻarmaning vaqtincha boʻsh mablagʻlarini tijorat banklari depozitlariga joylashtirishdan olingan daromadlar; qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar. 7. Quyidagilar Jamgʻarma mablagʻlaridan foydalanishning asosiy yoʻnalishlari hisoblanadi: ilmiy, ilmiy-texnik va innovatsion faoliyat natijalarini tatbiq etish, shuningdek, keyinchalik seriyali ishlab chiqarish uchun innovatsion mahsulotning tajriba-sanoat partiyalarini ishlab chiqarish bilan bogʻliq chora-tadbirlarni moliyalashtirishda ishtirok etish; yuqori texnologik tadbirkorlik startap-loyihalarni birgalikda moliyalashtirish orqali amaliy natijalar olishga qaratilgan ilmiy, ilmiy-texnik va innovatsion faoliyatni ragʻbatlantirish; taʼsischilaridan biri ustav fondga oʻz ulushi sifatida intellektual mulk obyektini yoki tayyor texnologiyani kiritish orqali yangi tuzilayotgan tijorat tashkilotining ustav kapitaliga investitsiya qilish maqsadida loyihalarni moliyalashtirish yoki birgalikda moliyalashtirish. 8. Vazirlik Jamgʻarma mablagʻlarining tasarrufchisi hisoblanadi. 9. Jamgʻarma loyihalarni moliyalashtirishni (birgalikda moliyalashtirishni) tijorat banklari tomonidan qaytarmaslik sharti bilan pul mablagʻlari ajratish orqali amalga oshiradi. 10. Jamgʻarma mablagʻlaridan ushbu Nizomning 7-bandi toʻrtinchi xatboshida koʻrsatilgan maqsadlar uchun foydalanish holatida tijorat banklari pul mablagʻlarini yangi tuzilayotgan tijorat tashkilotlari ustav kapitaliga yoʻnaltiradi. 11. Loyihalarni moliyalashtirishda ishtirok etayotgan tijorat banklari Vazirlikka har chorakda Jamgʻarma mablagʻlaridan foydalanganligi toʻgʻrisida maʼlumotlar taqdim qilib borishlari shart. 12. Tijorat banklari pul mablagʻlarining ishlatilmagan qismini Jamgʻarma hisob raqamiga qaytarilishini taʼminlashlari shart. 13. Jamgʻarma hisob raqamlarida kalendar yil oxirida qoldiq boʻlib qolgan pul mablagʻlarini hisobdan chiqarib yuborish mumkin emas, ular budjetdan tashqari hisob raqamlarida hisobga olib boriladi. 14. Loyiha koʻrib chiqilishi uchun ariza beruvchi Vazirlikka yozma murojaat qiladi va ushbu Nizomning 1-ilovasiga muvofiq roʻyxatdagi zarur hujjatlarni taqdim etadi. 15. Ishchi organ besh ish kuni davomida oʻrganib chiqishni hamda 1-ilovada koʻrsatilgan zarur hujjatlar roʻyxati bilan birga ariza beruvchilar tomonidan taqdim qilingan loyihalarning mavzularga muvofiqligi boʻyicha dastlabki tahlilni amalga oshiradi, ushbu Nizomning 26-bandida belgilangan talablarga muvofiq dastlabki tanlovni oʻtkazadi va ularni tijorat banklariga koʻrib chiqish uchun yoʻnaltiradi. Loyihalar Oʻzbekiston Respublikasi Innovatsion rivojlanish vaziri yoki ishchi guruh faoliyatiga javobgar hisoblangan vazir oʻrinbosari imzolagan xat bilan birga tijorat banklariga yuboriladi. 16. Loyiha boʻyicha ariza beruvchi hujjatlarda taqdim qilingan maʼlumotlarning haqqoniyligi uchun javob beradi. 17. Tijorat banklari besh ish kuni mobaynida Jamgʻarma mablagʻlari hisobiga moliyalashtirishga moʻljallangan loyihalar boʻyicha mustaqil ekspertiza oʻtkazadi. 18. Tijorat banklari loyihalar ekspertizasi natijalariga koʻra ajratiladigan pul mablagʻlarining miqdorini belgilaydi hamda loyihaning Jamgʻarma mablagʻlari hisobiga moliyalashtirishga qaror qilinishi boʻyicha yoki loyihani moliyalashtirish rad etilishining aniq sabablarini, shuningdek, ularni bartaraf etish choralari va muddatlarini ilova qilgan holda asosli xulosa taqdim etadilar. 19. Zaruriy ichki tartib-taomillardan oʻtkazilgandan soʻng loyiha maʼqullangan taqdirda tijorat banki Jamgʻarma mablagʻi ishlatilishi orqali loyihaga moliyalashtirish ochilganligi boʻyicha asoslangan xulosasini ilova qilgan holda arizani Vazirlikka kiritadi. Buyurtmanoma tijorat bankining maxsus blankasida rasmiylashtiriladi hamda tijorat bankining vakolatli shaxsi tomonidan imzolanadi. 20. Pul mablagʻlari ajratilishi uchun asoslar yetarli darajada emas deb topilgan taqdirda, tijorat banklari tomonidan ariza beruvchiga va ishchi organga rad etilish sabablari keltirilgan holda rad etish haqida yozma xabarnoma yuboriladi. 21. Kollegial organ besh ish kun davomida ariza hamda unga ilova qilingan tijorat banki xulosasini koʻrib chiqadi. 22. Buyurtmanoma hamda tijorat banki xulosasini koʻrib chiqish natijalaridan kelib chiqib kollegial organ loyihani Jamgʻarma mablagʻlari hisobiga moliyalashtirish yoki moliyalashtirishni rad etish boʻyicha qaror qabul qiladi. Kollegial organ qarori uning raisi tomonidan tasdiqlanadigan majlis bayoni tarzida rasmiylashtiriladi. 23. Loyihalarni Jamgʻarma mablagʻlari hisobiga moliyalashtirish boʻyicha qarorlar ushbu maqsadlar uchun ajratilgan mablagʻlar doirasida qabul qilinadi. 24. Ishchi organ kollegial organ bayoni rasmiylashtirilgan kundan boshlab ikki kun ichida qaror qabul qilinganligi haqida ariza beruvchi hamda tegishli tijorat bankini xabardor qiladi. 25. Kollegial organ tomonidan ijobiy qaror qabul qilingandan keyin tijorat banki uch ish kuni davomida buyurtmanomada hamda ushbu Nizomda belgilangan maqsadlar uchun mablagʻ ajratish boʻyicha Vazirlik bilan kelishuv tuzadi. 26. Quyidagilar baholashning va loyihalarni tanlab olishning asosiy mezonlari hisoblanadi: taklif qilinayotgan mahalliy hamda chet el loyihasining dolzarbligi — zamonaviy muammolar va masalalarga yechim topa olishi uchun loyihada aks etgan gʻoyaning qiymati baholanadi; loyihaning innovatsion yoʻnaltirilganligi — taklif etilishiga koʻra loyihada yangi, sayqallashtirilgan, oldin respublikada qoʻllanilmagan texnologiyalar va (yoki) tashkiliy prinsiplardan foydalanilgan boʻlishi kerak, shuningdek, yangi, oldin respublikada ishlab chiqarilmagan mahsulotni ishlab chiqarish (yoki yaratish), shuningdek, yangi xizmat koʻrsatish koʻzda tutilgan boʻlishi shart; loyihaning erisha oladigan natijadorlik koʻrsatkichi — loyiha natijalariga erishishga qaratilgan masalalarni echish uchun taklif etilayotgan uslub va yoʻllarning mavjud, asosli hamda yetarli ekanligi baholanadi; bozorda mahsulotga talabning mavjudligini baholash — mahsulotning bozor talabi hamda tijorat istiqbollari baholanadi; loyihaning tijoratlashtirish istiqbollari — kelajak mahsuloti tatbiq etilish va bozorga chiqish, muayyan isteʼmolchi tomonidan qabul qilinish istiqboliga ega boʻlishi shart; loyihaning salohiyatli raqobat ustunligini baholash — isteʼmolchi uchun mahsulot/texnologiyaning uning amaldagi analogiga nisbatan ustunligi mavjudligi kabi muhim xususiyatlari baholanadi; loyihaning investitsion jozibadorligi — qoʻshimcha foyda keltiruvchi hamda qoʻyilgan sarmoyaning oʻzini qoplay olmaslik tavakkalchiligini kamaytiruvchi maqbul investitsion va innovatsion shartlar va qulayliklar jamlanmasi; loyihaning iqtisodiy samaradorligi — uning bevosita ishtirokchilari uchun loyihaning amalga oshirilishidan kelgan moliyaviy natijalarni ham oʻz ichiga olgan holda iqtisodiy samaradorligi, shuningdek, loyiha amalga oshirilishi natijasida hosil boʻlgan moliyaviy oqibatlarni aks ettiruvchi budjet samaradorligi. 27. Zarurat boʻlganda ishchi organ ariza beruvchidan loyihaning dastlabki tanlovi uchun qoʻshimcha maʼlumot soʻrash huquqiga ega. 28. Ishchi organ loyihalarni mustaqil baholashni oʻtkazish uchun mustaqil ekspertlar, mutaxassislar hamda olimlarni jalb etishga haqli. 29. Jamgʻarma mablagʻlari hisobiga moliyalashtiriluvchi ilmiy va ilmiy-texnik faoliyat natijalarini baholash hamda tanlab olish tartibi ushbu Nizomning 2-ilovasidagi sxemaga muvofiq amalga oshiriladi. 30. Loyihalarni amalga oshirish hamda ijrosining borishi monitoringi tijorat banklari, ishchi organ, tegishli (tarmoq) vazirliklari, idoralari va boshqa tashkilotlar tomonidan taʼminlanadi. 31. Monitoring quyidagi maqsadlarda amalga oshiriladi: loyihalarni oʻz vaqtida va samarali amalga oshirishni taʼminlash; davlat boshqaruv organlari, loyihalarning boshqa ishtirokchilari faoliyatini muvofiqlashtirish, loyihalarni amalga oshirish bilan bogʻliq boʻlgan masalalarning oʻz vaqtida yechimini topish yuzasidan javobgarlikni oshirish; barcha bosqichlarida loyihalarni amalga oshirishga toʻsqinlik qiluvchi omillarni aniqlash va oʻrganish, shuningdek, ularni bartaraf etish boʻyicha amaliy choralar koʻrish; loyihalarni ularni amalga oshirish boʻyicha tasdiqlangan hajm va muddatlarga qatʼiy amal qilgan holda oʻz vaqtida moliyalashtirishni taʼminlashni nazorat qilish. 32. Loyihalar tashabbuskorlari har chorakda loyihalarni amalga oshirishning borishi hamda erishilgan natijalar boʻyicha ishchi organga axborot taqdim etadi. 33. Monitoring natijalari har chorakda Vazirlik tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritiladi. 34. Ilmiy va ilmiy-texnik faoliyat natijalarini tijoratlashtirish quyidagi tarzda amalga oshiriladi: Ilmiy va ilmiy-texnik faoliyat ishlanmalarining natijalarini qoʻllash orqali yaratilgan (bajarilgan, koʻrsatilgan) mahsulotlar (ishlar, xizmatlar) ni realizatsiya qilish yoki ushbu natijalardan shartnoma asosida oʻz ehtiyojlari uchun foydalanish; tijorat tashkiloti tuzish natijasida ustav fondiga taʼsischilardan biri oʻz ulushi sifatida intellektual mulk obyektini yoki tayyor texnologiyani kirituvchi muallif (mualliflar) hisoblangan jismoniy va yuridik shaxslar boʻlishi mumkin; yaratilgan intellektual mulk obyektlarini uchinchi shaxsga egalik huquqini oʻtkazishda hamda litsenzion shartnomalar tuzish orqali ushbu obyektlardan foydalanishni taqdim qilish, shu bilan birga, ushbu huquqlar egalari tomonidan ularni keyinchalik tijoratlashtirish sharti bilan; qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa usullar bilan. 35. Ilmiy va ilmiy-texnik faoliyat natijalariga egalik huquqi egalari ushbu Nizomning 34 bandida koʻrsatilgan barcha usullar orqali ularni tijoratlashtirish uchun foydalanishga haqlidir. 36. Davlat ilmiy va oliy taʼlim muassasalariga, shu bilan birga boshqa shaxslar bilan birgalikda faoliyati ilmiy va ilmiy-texnik faoliyat natijalarini amaliy qoʻllash (tijoratlashtirish)dan iborat boʻlgan tijorat tashkilotlari (startap-kompaniyalar) tuzishga ruxsat beriladi. 37. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari hisobiga amalga oshiriladigan ilmiy va ilmiy-texnik faoliyat natijasida ilmiy va ilmiy-texnik faoliyat subyeklari tomonidan olingan intellektual mulk obyektlariga huquq davlatning ilmiy va oliy taʼlim, shuningdek, davlat boshqa muassasalari nomidan, agar intellektual mulk obyektlari muallif (mualliflari) bilan tuzilgan shartnomalarda boshqacha koʻzda tutilmagan boʻlsa, davlatga tegishli boʻladi. 38. Davlat ilmiy va oliy taʼlim muassasalari tomonidan ilmiy va ilmiy-texnik faoliyat natijalarini tijoratlashtirishni amalga oshiruvchi tijorat tashkiloti ustav kapitaliga ulush sifatida intellektual mulk obyektlariga boʻlgan huquq qoʻyilishi mumkin. 39. Ilmiy va ilmiy-texnik faoliyat natijalarini tijoratlashtirishni amalga oshiruvchi tijorat tashkiloti tuzilganligi haqida xabarnoma uning taʼsischilari tomonidan u davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan vaqtdan boshlab yetti ish kuni ichida Vazirlikka yuboriladi. 40. Ilmiy va ilmiy-texnik faoliyatning boshqa subyektlari tomonidan ilmiy va ilmiy-texnik faoliyat natijalarini tijoratlashtirishni amalga oshiruvchi tijorat tashkiloti ustav kapitaliga ulush sifatida intellektual mulk obyektlariga boʻlgan huquq bilan bir qatorda boshqa mulklar ham kiritilishi mumkin. 41. Ilmiy va ilmiy-texnik faoliyat natijalaridan foydalanish orqali hamda ushbu natijalarga boʻlgan mutlaq huquqlarni tasarruf etishdan kelgan daromad davlat ilmiy va oliy taʼlim muassasalarining mustaqil tasarrufiga oʻtadi. 42. Tijorat banklari va Jamgʻarma mablagʻlari oluvchilari Jamgʻarma taqdim etgan mablagʻlardan toʻgʻri va maqsadli foydalanish yuzasidan qonun hujjatlariga muvofiq javob beradilar. 43. Vazirlik Jamgʻarma mablagʻlaridan maqsadli foydalanishning doimiy monitoringini belgilangan tartibda yuritadi. 44. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilikka muvofiq javob beradilar. Yuridik shaxslar uchun Jismoniy shaxslar uchun I. Quyidagilardan tarkib topgan loyihani koʻrib chiqish uchun rasmiy xat/buyurtmanoma: 1.1. Yuridik shaxsning davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi toʻgʻrisida guvohnoma nusxasi. 1.2. Manzili (pochta manzili). 1.3. Aloqa uchun maʼlumotlar: tel., faks, e-mail, veb-sayt. 1.4. Rahbarning F.I.O. va lavozimi. 1.5. Bank rekvizitlari. 1.1. Ariza beruvchining pasporti nusxasi. 1.2. Kasbga oid maʼlumotlari (kasbi, mutaxassisligi, ilmiy darajasi va ilmiy unvoni (agar mavjud boʻlsa) va boshqalar). 1.3. Aloqa uchun maʼlumotlar: tel., faks, e-mail, veb-sayt. II. Loyihaning biznes-rejasi 2.1. Umumiy boʻlim (rezyume). 2.2. Tashkilotning tavsifi. 2.3. Mahsulot (xizmat) tavsifi. 2.3.1. Loyiha qiymati. 2.4. Buyurtmalar portfeli va sotish bozorlarining mavjudligi. 2.4.1. Tovar (xizmat) isteʼmolchisi. 2.4.2. Ehtiyoj (oy, chorak va yil). 2.5. Bozor tahlili (tovar, narx shakllanishi, reklama va boshqalar). 2.6. Ishlab chiqarish rejasi (xomashyo, materiallar, butlovchi qismlar, asbob-uskuna turi va ishlab chiqarilgan mamlakat). 2.7. Foyda prognozi (sotish hajmi, daromad va xarajatlar balansi, pul tushumlari prognozi). III. Loyihaning texnik-iqtisodiy asoslanishi 3.1. Tuzilmaviy reja (barcha asosiy xolatlar va boʻlimlar rezyumesi). 3.2. Loyihani amalga oshirish shartlari (loyihani ishlab chiquvchilar (mualliflar), loyiha boʻyicha asosiy maʼlumotlar). 3.3. Bozor va ishlab chiqarish quvvati (bozordagi talab, sotish prognozi, ishlab chiqarish quvvativa boshqalar). 3.4. Ishlab chiqarishning moddiy resurslari (xomashyo va materiallar, resurslarga boʻlgan ehtiyoj, yillik xarajatlar hisob-kitobi, shu jumladan mahalliy va import qilinadigan moddiy resurslar va boshqalar). 3.5. Joylashgan manzil va hudud (asosiy vositalarni jalb qilish yoki yer uchastkasini ijaraga olish xarajatlari hisob-kitobi va boshqalar). 3.6. Loyihalash-konstruktorlik hujjatlari (tashkilotning faoliyat koʻrsatishi uchun zarur boʻlgan ishlab chiqarish texnologiyasi va asbob-uskunalar, obyektlar va boshqalar). 3.7. Tashkilotning tashkiliy tuzilmasi. 3.8. Mehnat resurslari (mehnat resurslariga boʻlgan ehtiyoj va mehnat resurslariga yillik xarajatlar hisob-kitobi, shu jumladan qoʻshimcha xarajatlar, mehnatga haq toʻlash jamgʻarmasi xarajatlari va boshqalar). 3.9. Loyihani amalga oshirish muddatlari (loyihani bajarish jadvali). 3.10. Loyihani amalga oshirish xarajatlari smetasi. 3.11. Moliyaviy va iqtisodiy baholash (moliyalashtirish manbalari va shartlari toʻgʻrisida maʼlumotlar, ishlab chiqarish sarf-xarajatlari hajmi toʻgʻrisida maʼlumotlar, pul oqimlari toʻgʻrisida maʼlumotlar, loyihaning moliyaviy-iqtisodiy koʻrsatkichlari). IV. Xarajatlar smetasi kalkulatsiyasi (moddiy resurslar bazaviy narxlari, ishlarning sermashaqqatliligi, mashina va mexanizmlardan foydalanish xarajatlari, qoʻshimcha va boshqa xarajatlar, mahsulotga ulgurji narxlar). V. Sertifikatlashtirish toʻgʻrisidagi hujjatlar (muvofiqlik sertifikatlari nusxalari, yongʻinga oid va boshqa sertifikatlar) — innovatsion mahsulot majburiy sertifikatlashtiriladigan holatlarda taqdim etiladi. VI. Mahsulot, texnologiya yoki texnik yechimlar joriy qilingan, shuningdek, joriy etilishi rejalashtirilayotgan obyektlar roʻyxati. 1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Ilmiy va ilmiy-texnikaviy faoliyat natijalarini tijoratlashtirish samaradorligini oshirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2018-yil 14-iyuldagi PQ-3855-son qaroriga muvofiq ilmiy va ilmiy-texnik faoliyat natijalari (keyingi oʻrinlarda ITFN deb ataladi) ishlab chiqilishi hamda tijoratlashtirilishida ishtirok etayotgan ilmiy-tadqiqot va oliy taʼlim muassasalaridagi (keyingi oʻrinlarda muassasa deb ataladi) mualliflar va ilmiy jamoaga qoʻshimcha bir martalik mukofot (keyingi oʻrinlarda bir martalik mukofotlar deb ataladi) toʻlash tartibini belgilaydi. 2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi: tijoratlashtirish — ilmiy-tadqiqot, tajriba-konstruktorlik, texnologik ish hamda innovatsion ishlanmalar natijalarini iqtisodiy (fuqarolik) aylanmasiga kiritish; komissiya — muassasa rahbari buyrugʻi bilan ITFN ishlab chiqilishi hamda tijoratlashtirilishida ishtirok etayotgan muassasalardagi mualliflar va ilmiy jamoaga bir martalik mukofot tayinlash uchun tuziladi; intellektual mulk obyektlari — ilm-fan, adabiyot, sanʼat, ijro, fonogramma, efir yoki kabel eshittirishi, ixtiro, foydali model, sanoat namunalari, seleksiya yutuqlari, elektron hisoblash dasturlari, maʼlumotlar bazasi, eʼlon qilinmagan maʼlumotlar, shuningdek, ishlab chiqarish sirlari (nou-xau), tovar belgilari, firma nomlanishlari, mahsulotning kelib chiqish joylari nomlari va intellektual faoliyatning qonunda koʻzda tutilgan boshqa natijalari; muallif — ijodiy ish orqali ITFN yaratgan jismoniy shaxs; ilmiy jamoa — muayyan bir ilmiy masalalar (savollar)ga yechim topish ustida birgalikda ishlayotgan, shuningdek, ITFNni ishlab chiqish va tijoratlashtirishda ishtirok etayotgan mutaxassislar (tadqiqotchilar) jamoasi. 3. ITFN dan foydalanish deganda ishlab chiqarish jarayonida, unga xizmat koʻrsatish va boshqarish, shuningdek, ITFN dan foydalanish huquqini shartnoma asosida oʻtkazishda nazarda tutilgan natijalardan foydalanish tushuniladi. 4. ITFNning ishlab chiqilishi hamda tijoratlashtirilishida ishtirok etayotgan ilmiy-tadqiqot va oliy taʼlim muassasalaridagi mualliflar va ilmiy jamoaga qoʻshimcha bir martalik mukofot toʻlash ularni tijoratlashtirishdan muassasa hisob raqamiga tushayotgan mablagʻlar hisobiga va doirasida amalga oshiriladi. 5. ITFNni ishlab chiqilishi hamda tijoratlashtirilishida ishtirok etayotgan ilmiy-tadqiqot va oliy taʼlim muassasalaridagi mualliflar va ilmiy jamoaga qoʻshimcha bir martalik mukofot toʻlash tartibi ushbu Nizom ilovasiga muvofiq sxema boʻyicha amalga oshiriladi. 6. Bir martalik mukofot tayinlash uchun har bir hisobot yili tugagandan keyin uch oy ichida muassasa rahbari buyrugʻi bilan ushbu muassasaning javobgar shaxslaridan iborat, tarkibi besh kishidan kam boʻlmagan komissiya tuziladi. Uning tarkibiga komissiya raisi, aʼzolari va kotibi kiradi. 7. Muassasa rahbari buyrugʻi qabul qilingan kundan boshlab oʻn ish kuni mobaynida komissiya bir martalik mukofotni mualliflar (hamualliflar) hamda mukofot toʻlanadigan shaxslar tarkibi oʻrtasida taqsimlash boʻyicha qaror qabul qiladi. Komissiya qarorlari rais tomonidan tasdiqlanadigan bayonnoma shaklida rasmiylashtiriladi. 8. Komissiya qarori komissiya aʼzolarining umumiy sonidan oddiy koʻpchilik ovoz bilan qabul qilinadi. Agar ovozlar soni teng boʻlsa, raisning ovozi hal qiluvchi hisoblanadi. 9. Bir martalik mukofotni toʻlash quyidagi miqdorlarda amalga oshiriladi: Intellektual mulk obyektlari mualliflariga — muassasa tomonidan tegishli patent olingan kundan boshlab bir oy muddat ichida muassasaning budjetdan tashqari hisobidan bazaviy hisoblash miqdorining oʻn baravari miqdorida; ITFNning ishlab chiqilishi hamda tijoratlashtirilishida ishtirok etayotgan ilmiy tadqiqot va oliy taʼlim muassasalaridagi mualliflar va ilmiy jamoaga ularni tijoratlashtirishdan muassasa hisob raqamiga tushayotgan mablagʻlarning soliqlar, yigʻimlar (bojlar) va boshqa toʻlovlar toʻlangandan keyin muassasa tasarrufida qolgan qoldiq summaning tegishli ravishda 40 va 30 foizi miqdorida. ITFNning ishlab chiqilishi hamda tijoratlashtirilishida ishtirok etayotgan ilmiy-tadqiqot va oliy taʼlim muassasalaridagi mualliflar va ilmiy jamoaga bir martalik mukofot toʻlovi ITFN ishlatilgan har bir hisobot yili yakuni boʻyicha ularni tijoratlashtirishdan muassasa hisob raqamiga mablagʻlar tushganidan keyin uch oy mobaynida toʻlanadi. Agar ITFN bir qancha mualliflarning birgalikdagi ijodiy ishi mahsuli boʻlsa, bir martalik mukofot teng qismlarda mualliflarga toʻlanadi, agar ular oʻrtasida shartnoma orqali boshqacha taqsimlash koʻzda tutilmagan boʻlsa. 10. Bir martalik mukofot muassasa ishchilariga ham, shartnoma asosida ishlayotgan xodimlariga ham toʻlanadi. 11. Bir martalik mukofotni mualliflar (hammualliflar) hamda mukofotlanadigan shaxslar tarkibi oʻrtasida taqsimlash komissiya qaroriga asosan, muassasa rahbari buyrugʻi asosida belgilanadi. 12. Quyidagilar ITFNdan foydalanganlik faktini tasdiqlovchi hujjatlar hisoblanadi: Mahsulot ishlab chiqarishda, bajarilgan ishlar, koʻrsatilgan xizmatlarda ITFN dan foydalanganlik toʻgʻrisida, ITFN boʻyicha maʼlumotlardan tashkil topgan texnik hujjatlar asosida tuzilgan dalolatnoma; ITFN dan foydalanish huquqini berish uchun shartnoma. 13. ITFN dalolatnomada koʻrsatilgan sana yoki undan foydalanish huquqini berish uchun shartnoma tuzilgan sanadan foydalanilayotgan hisoblanadi. 14. Bir martalik mukofotni tayinlash va toʻlash boʻyicha qaror komissiyaning ijobiy hulosasi olingandan keyin uch ish kuni davomida muassasa rahbari buyrugʻi bilan tasdiqlanadi. 15. Muassasalar ushbu Nizomga asosan, ushbu Nizom muvofiq, shuningdek, oʻzining qoʻshimcha taqsimlanmagan foydasi hisobiga toʻlanadigan mukofotlash tartibi va miqdorlari shartlarini koʻzda tutuvchi muassasa rahbari tomonidan tasdiqlanadigan oʻzining mustaqil nizomlarini ishlab chiqish huquqiga ega. Bunda, ushbu Nizomda koʻzda tutilmagan yangi talab va qoidalarni belgilash taqiqlanadi. 16. Muassasa rahbariga va komissiyaga bir martalik mukofotni oʻz vaqtida va asosli tayinlash yuzasidan javobgarlik yuklanadi. 17. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilikka muvofiq javob beradilar. 1. Ushbu Nizom Fuqarolik kodeksi, “Ixtirolar, foydali modellar va sanoat namunalari toʻgʻrisida”, “Tijorat siri toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Ilmiy va ilmiy-texnikaviy faoliyat natijalarini tijoratlashtirish samaradorligini oshirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2018-yil 14-iyuldagi PQ-3855-son qaroriga muvofiq patentga layoqatli texnik yechimlar va ishlab chiqarish sirlari (nou-xaular)ni oʻz ichiga olgan, tijorat siri rejimida himoya qilinadigan intellektual mulk obyektiga boʻlgan huquqlarni ruyxatga olish va boshqalarga oʻtkazib berish tartibini belgilaydi. 2.Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi: tijorat siri — uchinchi shaxslarga nomaʼlumligi sababli fan-texnika, texnologiya, ishlab chiqarish, moliya-iqtisodiyot sohalarida hamda boshqa sohalarda tijorat qimmatiga ega boʻlgan, qonuniy asosda erkin foydalanilmaydigan axborot boʻlib, ushbu axborot mulkdori uning maxfiyligini muhofaza qilish boʻyicha chora-tadbirlar koʻradi; intellektual mulk obyektlari — ilm-fan, adabiyot, sanʼat, ijro, fonogramma, efir yoki kabel eshittirishi, ixtiro, foydali model, sanoat namunalari, seleksiya yutuqlari, elektron hisoblash dasturlari, maʼlumotlar bazasi, eʼlon qilinmagan maʼlumotlar, shuningdek, ishlab chiqarish sirlari (nou-xau), tovar belgilari, firma nomlanishlari, mahsulotning kelib chiqish joylari nomlari va Oʻzbekiston Respublikasining intellektual faoliyatning qonunda koʻzda tutilgan boshqa natijalari (keyingi oʻrinlarda IFN deb ataladi); tijorat siri rejimi — tijorat siridan foydalanishni cheklaydigan huquqiy, tashkiliy, texnik va boshqa chora-tadbirlar tizimi; tijorat sirini tashkil qiluvchi IFNni boshqalarga oʻtkazib berish — shartnomaga asosan maʼlumotlar maxfiyligini himoya qilish choralarini koʻrish shartlarini oʻz ichiga oluvchi shartnomada koʻzda tutilgan shartlarda va hajmda tijorat siri rejimida himoya qilinadigan ilmiy-tadqiqot va oliy taʼlim muassasalari hamda boshqa tashkilotlarning (keyingi oʻrinlarda tashkilotlar deb ataladi) IFNlarini manfaatdor shaxslarga oʻtkazib berish; tijorat sirini tashkil qiluvchi axborotni oshkor etish — tijorat sirini tashkil etuvchi axborotning uchinchi shaxslarga bunday axborot mulkdorining yoki konfidentning roziligisiz yoxud mehnat shartnomasi (kontrakt) yoki fuqarolik-huquqiy shartnomaga xilof ravishda, mumkin boʻlgan har qanday shaklda (ogʻzaki, yozma, boshqa shaklda, shu jumladan texnika vositalaridan foydalangan holda) maʼlum boʻlib qolishiga olib keladigan harakat yoki harakatsizlik. 3. Ushbu Nizomning amal qilishi tijorat sirini oʻz ichiga olgan maʼlumotlar egasining roziligisiz har qanday shaxs uchun foydalanish imkoniyatini bekor qilishga, shuningdek, shunday maʼlumotlarni ruxsatsiz tarqatishni toʻxtatishga qaratilgan. 4. Tijorat siri rejimida himoya qilinadigan IFNlarga quyidagilar kiradi: intellektual faoliyat jarayonida olingan obyektlar; ilmiy-texnik natijalar, muhandislik-texnik yechimlar, uslublar, texnologik jarayonlar, oʻquv metodikalari, qurilmalar, moddalar va shtammlar va boshqalar boʻyicha maʼlumotlar; tematik rejalar, tanlov arizalari hamda davlat shartnomalari, dasturlar, loyihalar, grantlar boʻyicha texnik topshiriqlar; EHM uchun dasturlar, maʼlumotlar bazasi, integral mikrosxemalar topologiyalari; IFN ni patentlash va roʻyxatdan oʻtkazish boʻyicha berilmagan buyurtmanomalar; eʼlon qilinmagan maʼlumotlar, shu jumladan birga ishlab chiqarish sirlari (nou-xau); mahsulot va xizmatlarni realizatsiya qilish sohasidagi bilim va tajribalar, bozor konyunkturasi haqida maʼlumot, marketing tadqiqotlar natijalari; texnik, texnologik, tijoriy, metodologik va tashkiliy-boshqaruv hujjatlari; ilmiy-tadqiqot, tajriba-konstruktorlik va texnologik ishlar va boshqa xizmat hisobotlari. 5. Tijorat siri rejimida qonuniy himoya ostida boʻlgan IFNni oshkor qilish boʻyicha javobgarlik, tashkilotlar va ilmiy-texnik kengashga tegishli shaklda ularni taqdim qilish tashkilotlarning bevosita IFNlarni yaratish yoki foydalanish bilan bogʻliq boʻlgan tegishli tarkibiy boʻlinmalari (keyingi oʻrinlarda intellektual mulk masalalari boʻyicha boʻlinma deb ataladi) rahbarlariga yuklanadi. 6. Tashkilotlarning ilmiy-texnik kengashida olingan intellektual faoliyat natijalarini realizatsiya qilish va keyinchalik foydalanish istiqbollari koʻrib chiqiladi. IFNning muhim ahamiyatliligi yoki istiqbolli tijorat qiymati mavjudligi holatida tashkilotning tijorat siri rejimida ularning huquqiy himoyasi boʻyicha qaror qabul qilinadi. 7. IFN ning tijorat siri rejimida saqlanishi boʻyicha qaror, shuningdek unga kirish imkoniyatiga ega boʻlgan shaxslar roʻyxati ilmiy-texnik kengash qaroriga asosan tashkilotning fan va innovatsiyalar boʻyicha rahbari yoki rahbar oʻrinbosari tomonidan tasdiqlanadi. 8. Tijorat siri rejimida saqlanadigan IFN, shuningdek, undan foydalanish imkoniyatiga ega boʻlgan shaxslar roʻyxati tashkilotning intellektual mulk masalalari boʻyicha boʻlimida saqlashga beriladi. Bunda IFN uzoq vaqt saqlash va maʼlumotlarni ishga tushirishga yaroqli quyidagi shakllardagi maʼlumotlar material manbaiga joylashtirilgan boʻlishi shart: nashr etilgan shakldagi qogʻozli manbada; tegishli maʼlumot manbalaridan (lazer disklari, flesh-kartalar v.b.) foydalangan holda elektron shaklda; maʼlumotni uzoq vaqt saqlaydigan boshqa shakllarda. 9. Tijorat siri rejimida saqlanadigan IFN titul varaqda chop etilgan shaklda yoki boshqa saqlash shakllarida ifodalanadigan “tijorat siri” grifi bilan belgilanadi. Tashkilotning intellektual mulk masalalari boʻyicha boʻlimi xodimlari IFNni saqlashga javobgar boʻladi va quyidagi harakatlarni amalga oshiradi: ruxsat berish roʻyxatiga qatʼiy amal qilgan holda IFNdan foydalanish imkoniyatini taʼminlaydi; zarurat boʻlganda IFNning chegaralangan miqdordagi nusxalarini tayyorlaydi; IFNdan foydalanish imkoniyati yoki uning nusxalari hisobi jurnalini yuritadi. 10. Tijorat siri rejimida saqlanadigan IFN hisobi IFNning yagona reyestrini yuritish (reyestrda IFN nomlanishi, IFN muallifi, IFNning yaratilish vaqti toʻgʻrisida maʼlumotlar aks ettiriladi). 11. Tijorat siri rejimida saqlanadigan IFNni hisobga olish bir yilda kamida bir marta oʻtkazilishi shart. 12. Tijorat siri rejimida saqlanadigan IFNhisobi IFN yaratilgan (saqlangan, foydalanilgan, qoʻllanilgan) joyning oʻzida amalga oshiriladi. 13. Tijorat siri rejimida saqlanadigan IFN hisobi yuritilishi natijalari dalolatnoma bilan rasmiylashtiriladi va Oʻzbekiston Respublikasi Innovatsion rivojlanish vazirligiga (keyingi oʻrinlarda Vazirlik deb ataladi) belgilangan tartibda har yili 15-dekabrdan kechikmasdan taqdim etiladi. 14. Intellektual mulk obyektlari tarzida tijorat siri rejimida saqlanadigan IFNni hisobga olish yakunlari monitoringi Vazirlik tomonidan amalga oshiriladi. 15. Tijorat siri rejimida saqlanadigan IFN lardan foydalanishning, tasdiqlangan ruhsat berish roʻyxati muvofiq shaxslar tomonidan tanishtirilishdan tashqari har qanday koʻrinishi tashkilotlarning fan va innovatsiyalar boʻyicha rahbari yoki rahbar oʻrinbosari farmoyishi asosida amalga oshiriladi. 16. Tijorat siri rejimida saqlanadigan IFNning boshqalarga oʻtkazilishi tomonlarning yozma shartnomasiga asosan tashkilotlarning mulkiy manfaatlaridan kelib chiqqan holda amalga oshiriladi. Shartnomada qabul qilgan tomonning berilgan maʼlumotlar maxfiyligini taʼminlash majburiyati aks etgan boʻlishi shart. 17. Tijorat siri rejimida saqlanadigan IFNga boʻlgan huquqni taʼminlash Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi qonunchiligiga va ushbu Nizomga muvofiq amalga oshiriladi. 18. Tijorat siri rejimida saqlanadigan IFN maxfiy maʼlumotlardan iborat boʻladi. Tashkilotning IFNdan foydalanish imkoniyatiga ega xodimlari quyidagi yoʻllar bilan ularning himoyasini taʼminlashi shart: IFNdan foydalanishni tashkilotning IFNga bevosita aloqasi boʻlmagan xodimlari va begona shaxslar uchun cheklab qoʻyish (shu jumladan maʼlumotlarni moddiy manbalarda zarur darajada saqlashni yuklab qoʻyishni tashkil etish orqali); Tijorat siri rejimida saqlanadigan IFNga taalluqli maʼlumotlarni ommaviy vositalarda, maʼruzalarda, hujjatlarda, koʻrgazmalarda, tashkiliy-texnik muzokaralarda tashkilotlarning ruxsatisiz oshkor qilmaslik. 19. Tijorat siri rejimida saqlanadigan IFN ning boshqa tashkilot bilan shartnoma asosida ishonch bilan topshirilgan tashkilot tomonidan himoya qilinishi tashkilotning IFNni himoya qilish tartibiga oʻxshash tarzda amalga oshiriladi. 20. IFN ning ichida boʻlgan maxfiy maʼlumotni tarqatish qonunchilikning buzilishi hisoblanadi va Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq javobgarlikka sabab boʻladi. 21. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilikka muvofiq javob beradilar.