OʻZBEKISTON PAXTANI QAYTA ISHLASH VA PAXTA MAHSULOTLARINI SOTISH DAVLAT-AKSIONERLIK UYUSHMASI (“OʻZDAVPAXTASANOATSOTISH”) FAOLIYATINI TASHKIL ETISH MASALALARI TOʻFRISIDA
(resolution, 2001-06-12)

“Oʻzbekiston paxtani qayta ishlash va paxta mahsulotlarini sotish davlat-aksionerlik uyushmasi (“Oʻzdavpaxtasanoatsotish”) ni tashkil etish toʻgʻrisidagi Farmonni ijro etish yuzasidan Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Vazirlar Mahkamasining dehqonchilik sanoati majmui Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi “Oʻzpaxtasanoat” respublika ishlab chiqarish birlashmasi va “Oʻzboshengiltaʼminotsotish” boshqarmasi ishtirokida bir oy muddat ichida “Oʻzpaxtasanoat” respublika ishlab chiqarish birlashmasini va “Oʻzboshengiltaʼminotsotish” boshqarmasini tugatish hamda Oʻzbekiston paxtani qayta ishlash va paxta mahsulotlarini sotish davlat-aksionerlik uyushmasi (“Oʻzdavpaxtasanoatsotish”) ni taʼsis etishga doir tashkiliy tadbirlarni amalga oshirsin. 2. Belgilab qoʻyilsinki, “Oʻzdavpaxtasanoatsotish” uyushmasi: paxta xarid qiluvchi, uni qayta ishlovchi va paxta mahsuloti yetkazib beruvchi hududiy davlat-aksionerlik birlashmalari hamda paxta mahsulotining asosiy isteʼmolchilar boʻlgan boshqa manfaatdor yuridik shaxslar, jumladan xorijiy shaxslar ishtirokida tuziladi; oʻz faoliyatini ishtirokchilarning pay va kirish badallari hamda ular bergan vakolatlar va vazifalar asosida tashkil etadi; ishlab chiqarish — xoʻjalik va moliyaviy faoliyat masalalarini toʻla xoʻjalik hisobi qoidalari asosida mustaqil hal etadi, markazlashtirilgan sugʻurta, zaxira va boshqa jamgʻarmalarni tuzadi; uyushmaga kiruvchi korxonalar va tashkilotlarning xoʻjalik faoliyatini boshqaradi hamda davlat mulkini davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirish toʻgʻrisida belgilangan tartibda takliflar kiritadi; fan va texnika yutuqlarini, jumladan xorijiy ilgʻor tajribani joriy etish, uskunalarni yangilash va jahon namunalari darajasidagi eng yangi texnologiyalarni oʻzlashtirish asosida eng muhim vazifa sifatida yagona ilmiy-texnikaviy siyosat amalga oshirilishini, texnologiya va tola ishlab chiqarish takomillashtirilishini taʼminlaydi; Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi belgilaydigan miqdorda va Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligining ruxsatnomasi boʻyicha davlat ehtiyoji va eksportga paxta tolasi yetkazib berilishi uchun javob beradi; uyushmaga kiruvchi korxonalar va tashkilotlar uchun moddiy-texnika resurslari jamgʻarmasining egasi boʻladi; oʻz faoliyatida Vazirlar Mahkamasiga hisob beradi. 3. “Oʻzdavpaxtasanoatsotish” uyushmasi tarkibida Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi qaramogʻidan beriladigan “Paxtasanoat” ilmiy ishlab chiqarish birlashmasi, Markaziy loyihalash konstruktorlik byurosi, Markaziy nazorat-ishlab chiqarish laboratoriyasi va tugatilgan “Oʻzpaxtasanoat” respublika ishlab chiqarish birlashmasining Toshkentdagi kadrlar tayyorlash kursi negizida Respublika paxta tozalash sanoati ilmiy markazi tashkil etilsin. 4. “Oʻzpaxtasanoatsotish” uyushmasiga: uyushmaning paxta va kanopni qayta ishlovchi korxonalari orqali respublikada yetishtiriladigan paxta va kanopni xarid qilish; Vazirlar Mahkamasi tasdiqlagan miqdor asosida respublikadagi va undan tashqaridagi isteʼmolchilarga paxta tolasi yetkazib berish uchun shartnomalar tuzish; mahsulotni oʻz muddatida va belgilangan hajmda joylarga, shuningdek eksport bitimlari asosida tashib berish toʻgʻrisida yuk joʻnatuvchi korxonalarning buyurtmalarini bajarish yuzasidan transport tashkilotlari bilan ishlarni muvofiqlashtirish (bunda tashib beriladigan mahsulot hajmi mahsulot yetkazib beruvchilarning respublika bozoriga va Hamdoʻstlik mamlakatlariga mahsulot yetkazib berishga oid shartnomalardagi majburiyatlariga muvofiq belgilanadi); qancha paxta mahsuloti va kanop tolasi ishlab chiqarilganligi, yetkazib berilganligi va qancha qolganligi toʻgʻrisida mulkchilikning barcha shakllaridagi korxonalar, tashkilotlar va xoʻjaliklardan belgilangan statistika hisoboti olib turish; paxta va kanopni qabul qilib olish, quritish, tozalash, tashish, saqlash va qayta ishlash, tozalangan paxta mahsulotini sotish masalalariga, davlat ehtiyojlari uchun paxta tolasi yetkazib berishga oid hisob-kitoblarga doir uslubiy, yoʻriqnoma va meʼyoriy hujjatlarni ishlab chiqish va tasdiqlash (bu hujjatlar mulkchilik shaklidan qatʼi nazar, respublika hududidagi barcha korxonalar va tashkilotlarning ijro etishi uchun majburiydir); belgilangan tartibda, jumladan xorijiy sarmoya yordamida qoʻshma korxonalar tashkil etish, paxtani qayta ishlash va undan tayyorlangan mahsulotlarni jahon bozorida sotishni taʼminlovchi xalqaro kompaniyalarga aʼzo boʻlish, kooperatsiya tartibda ular bilan uyushma boʻlinmalari uskunalari texnika parkini yangilash; tashqi iqtisodiy faoliyat yuritish, Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi bilan birgalikda Toshkent shahrida xalqaro paxta birjasini tashkil etish va uning faoliyatiga oid ishlarni muvofiqlashtirish huquqi berilsin. 5. “Oʻzdavpaxtasanoatsotish” davlat-aksionerlik uyushmasi boshqaruvining yuqori organi Kengash hisoblanadi, u boshqaruvni saylaydi, mehnatga haq toʻlash jamgʻarmalarini va tizimini, xodimlari moddiy ragʻbatlantirish shartlarini belgilaydi. Uyushma boshqaruv apparatining tuzilmasi 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. “Oʻzdavpaxtasanoatsotish” uyushmasiga boshqaruv apparatining eng koʻp miqdorini 200 kishidan (xizmat koʻrsatuvchi xodimlar bu hisobga kirmaydi) iborat qilib belgilash, raisning 3 nafar oʻrinbosarga, jumladan bir nafar birinchi oʻrinbosarga ega boʻlishga ruxsat etilsin. Uyushma boshqaruvining raisi va uning oʻrinbosarlari uyushma Kengashi tomonidan saylanadi va Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi. Uyushma boshqaruvining raisi oʻz maqomiga, maishiy taʼminot, tibbiy va transport xizmati koʻrsatish sharoitlariga koʻra respublika vaziriga, raisning birinchi oʻrinbosari — vazirning birinchi oʻrinbosariga, rais oʻrinbosarlari — vazir oʻrinbosarlariga tenglashtirilsin. 6. “Oʻzdavpaxtasanoatsotish” uyushmasi bir oy muddat ichida oʻzining Ustavini ishlab chiqsin va tasdiqlash uchun Vazirlar Mahkamasiga kiritsin. 7. Paxta xarid qiluvchi, uni qayta ishlovchi va paxta mahsulotlari yetkazib beruvchi hududiy davlat-aksionerlik birlashmalari taʼsis etilgunga qadar “Oʻzpaxtasanoat” respublika ishlab chiqarish birlashmasining qayta tashkil etilgan viloyat ishlab chiqarish birlashmasi va “Oʻzboshengiltaʼminotsotish” boshqarmasining taʼminot-sotish boshqarmalari rahbarlari zimmasiga ilgari yuklatilgan vazifalarni amalga oshirish ularning zimmasida saqlab qolinsin. 8. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi “Oʻzdavpaxtasanoatsotish” uyushmasi hamda paxta tozalash sanoatining qayta tashkil qilingan viloyat birlashmalari va boshqarmalari, korxonalari, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi qishloq xoʻjaligi vazirligi va “Oʻzboshengiltaʼminotsotish” boshqarmasi tizimidan oʻtkaziladigan boshqa boʻlinmalar rahbarlari bilan birgalikda 2-ilovaga muvofiq belgilangan tartibda paxta xarid qiluvchi, uni qayta ishlovchi va paxta mahsulotlari yetkazib beruvchi hududiy davlat-aksionerlik birlashmalarini tashkil etishga oid tadbirlarni amalga oshirsin. 9. Paxta xarid qiluvchi, uni qayta ishlovchi va paxta mahsulotlarini yetkazib beruvchi hududiy davlat-aksionerlik birlashmasining namunaviy tuzilmasi 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. Belgilab qoʻyilsinki: hududiy davlat-aksionerlik birlashmalari yopiq turdagi aksionerlik jamiyatlari shaklida tashkil topib, paxta tozalash va kanop zavodlari, davlat nomidan ish koʻruvchi Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Oʻzbekiston Davlat mulki jamgʻarmasi, shuningdek respublikaning paxta va kanop ekuvchi manfaatdor xoʻjaliklari va toʻqimachilik korxonalari uning ishtirokchilari hisoblanadi; taʼsis paytida hududiy davlat-aksionerlik birlashmalarining ustav jamgʻarmasi birlashmalarning davlat tasarrufidan chiqarilgan viloyat paxta omborlari, mexanika ustaxonalari, transport-ekspeditsiya bazalari va boshqa yordamchi korxonalarining mulkidan tashkil topadi; hududiy davlat-aksionerlik birlashmalari aksiyalarining nazorat paketi davlat ixtiyorida saqlanadi va belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Davlat mulki jamgʻarmasiga oʻtkaziladi. 10. Paxta xarid qiluvchi, uni qayta ishlovchi va paxta mahsulotlari yetkazib beruvchi hududiy davlat-aksionerlik birlashmalari zimmasiga: paxta xarid qilish uchun paxtakor xoʻjaliklar bilan oʻz vaqtida shartnomalar tuzish, paxta uchun oʻzaro hisob-kitoblar qilish, urugʻlik chigit tayyorlash va xoʻjaliklarni urugʻlik bilan taʼminlash; paxtaga dastlabki ishlov beradigan texnika va texnologiyani takomillashtirish, amaldagi andozalarga muvofiq mahsulot ishlab chiqarishni tashkil etish, xom ashyo meʼyoridan ortiq chiqitga chiqishiga yoʻl qoʻymaslik hamda xom ashyo va tayyor mahsulotning saqlanishiga oid tadbirlar oʻtkazish; “Oʻzdavpaxtasanoatsotish” uyushmasi bergan topshiriqlarga koʻra isteʼmolchilarni paxta zavodlariga biriktirib qoʻyish hamda belgilangan turda va muddatda topshiriqlarni bajarish; Vazirlar Mahkamasi tasdiqlagan tartibga muvofiq mustaqil ravishda sotish uchun xoʻjaliklar ixtiyorida qoldiriladigan paxta tolasi hajmini belgilash vazifalari yuklatilsin. 12. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Davlat mulki jamgʻarmasi: “Oʻzdavpaxtasanoatsotish” davlat-aksionerlik uyushmasi boshqaruviga paxta xarid qiluvchi, uni qayta ishlovchi va paxta mahsulotlari yetkazib beruvchi davlat-aksionerlik birlashmalari faoliyatini davlatga qarashli aksiyalarga muvofiq boshqarish huquqlari berishni; hududiy davlat-aksionerlik birlashmalarining boshqaruvlariga aksionerlik jamiyatlariga aylantirilgan paxtani qayta ishlovchi va lub korxonalarining faoliyatiga davlatga qarashli aksiyalar ulushiga muvofiq rahbarlik qilishga doir huquqlar berishni joriy etsin. 13. “Oʻzistiqbolstat” davlat qoʻmitasi “Oʻzdavpaxtasanoatsotish” uyushmasi bilan birgalikda 20 kun muddat ichida paxta tolasi yetkazib berish boʻyicha respublikalararo va eksport uchun tola yetkazib berishni oʻz ichiga olgan statistika hisobotining yagona shaklini ishlab chiqsin va belgilangan tartibda tasdiqlasin. 14. “Oʻzdavpaxtasanoatsotish” uyushmasining boshqaruv apparati Toshkent shahrining Shota Rustaveli koʻchasidagi 8-a-maʼmuriy binoda, yaʼni hozirgi vaqtda “Oʻzboshengiltaʼminotsotish” boshqarmasi va “Oʻzpaxtasanoatsotish” respublika ishlab chiqarish birlashmasi egallab turgan xonalarda joylashtirilsin. 15. Oʻzbekiston SSR Vazirlar Kengashining 1990-yil 11-iyundagi 227-son, 1990-yil 13-iyuldagi 259-son qarorlari, Vazirlar Mahkamasining 1991-yil 4-sentabrdagi 184-son farmoyishi oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 16. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Vazirlar Mahkamasi Raisining Birinchi oʻrinbosari oʻrtoq I.H. Joʻrabekov zimmasiga yuklatilsin. Qarorning qanday bajarilayotganligi 1992-yil dekabr oyida koʻrib chiqilsin. 1. Rahbariyat 2. Tayyorlash boshqarmasi 3. Mahsulot yetkazib berish boshqarmasi 4. Iqtisodiy tahlil va tijorat boshqarmasi 5. Moliya boshqarmasi 6. Hududiy davlat-aksionerlik birlashmalari ishini muvofiqlashtirish boshqarmasi 7. Ishlab chiqarish-texnika boshqarmasi 8. Standartlash va sifat boʻlimi 9. Moddiy-texnika taʼminoti boʻlimi 10. Mehnatni muhofaza qilish va yongʻin xavfsizligi boʻlimi 11. Kapital qurilish boʻlimi 12. Uyushma bazasini rivojlantirish boʻlimi 13. Xalq isteʼmol mollari va yordamchi xoʻjalik boʻlimi 14. Birinchi va ikkinchi boʻlim 15. Kadrlar boʻlimi 16. Hakamlik sudi boʻlgan yuridik boʻlim 17. Rahbariyat huzuridagi kotibiyat 18. Ishlar boshqarmasi 1. Qoraqalpogʻiston davlat-aksionerlik birlashmasi Mangʻit paxta zavodi Xoʻjayli paxta zavodi Chimboy paxta zavodi Beruniy paxta zavodi Qoʻngʻirot paxta zavodi Toʻrtkoʻl paxta zavodi Viloyat mexanika ustaxonalari Taxiatosh moddiy-texnika taʼminoti firmasi 2. Andijon davlat-aksionerlik birlashmasi Andijondagi 1-paxta zavodi Andijondagi Z-paxta zavodi Qoʻrgʻontepa paxta zavodi Qoʻqonqishloq paxta zavodi Asakadagi 1-paxta zavodi Asakadagi 2-paxta zavodi Shahrixon paxta zavodi Boytoq paxta zavodi Soʻfiqishloq paxta zavodi Boʻz paxta zavodi Chinobod paxta zavodi Xoʻjaobod paxta zavodi Boytoq viloyat tuzatish-mexanika ustaxonalari Kuyganyor moddiy-texnika taʼminoti firmasi Xarabek paxtani saqlash bazasi Oqoltin paxta zavodi 3. Buxoro davlat-aksionerlik birlashmasi Kogon paxta zavodi Buxoro paxta zavodi Qorakoʻl paxta zavodi Fijduvon paxta zavodi Peshku paxta zavodi Shofirkon paxta zavodi Buxoro viloyat tuzatish-mexanika ustaxonalari Buxoro paxtani saqlash bazasi 4. Jizzax davlat-aksionerlik birlashmasi Jizzax paxta zavodi Paxtakor paxta zavodi Yerjar paxta zavodi Doʻstlik paxta zavodi Uchtepa paxta zavodi Akmal Ikromov paxta zavodi Ulyanov paxta zavodi Oktabr paxta zavodi Jizzax viloyat tuzatish-mexanika ustaxonalari Jizzax paxtani saqlash bazasi 5. Qashqadaryo davlat-aksionerlik birlashmasi Shahrisabz paxta zavodi Qarshi paxta zavodi Yakkabogʻ paxta zavodi Guzor paxta zavodi Kosondagi 1 paxta zavodi Kosondagi 2-paxta zavodi Chiroqchi paxta zavodi Ulyanov paxta zavodi Beshkent paxta zavodi Nishon paxta zavodi Jeynov paxta zavodi Qarshi viloyat tuzatish-mexanika ustaxonalari Nishon paxtani saqlash bazasi Yakkabogʻ paxtani saqlash bazasi Qamashi paxtani saqlash bazasi 6. Navoiy davlat-aksionerlik birlashmasi Navoiy paxta zavodi Xatirchi paxta zavodi Qiziltepa paxta zavodi 7. Namangan davlat-aksionerlik birlashmasi Namangandagi 3-paxta zavodi Norin paxta zavodi Uchqoʻrgʻon paxta zavodi Chust paxta zavodi Koʻgay paxta zavodi Gulbaxt paxta zavodi Pop paxta zavodi Chortoq paxta zavodi Toshbuloq paxta zavodi Kosonsoy paxta zavodi Uychi notoʻqima materiallar fabrikasi Chortoq viloyat tuzatish-mexanika ustaxonalari Namangan moddiy-texnika taʼminoti firmasi Chust paxtani saqlash bazasi 8. Samarqand davlat-aksionerlik birlashmasi Kattaqoʻrgʻon paxta zavodi Zirabuloq paxta zavodi Jomboy paxta zavodi Juma paxta zavodi Chelak paxta zavodi Ulugʻbek paxta zavodi Ziyodin paxta zavodi Yangiqoʻrgʻon paxta zavodi Miton paxta zavodi Juma viloyat tuzatish-mexanika ustaxonalari 9. Surxondaryo davlat-aksionerlik birlashmasi Denov paxta zavodi Termiz paxta zavodi Xayrobod paxta zavodi Uzun paxta zavodi Shoʻrchi paxta zavodi Jarqoʻrgʻon paxta zavodi Komsomolobod paxta zavodi Leninyoʻli paxta zavodi Shurchi viloyat tuzatish-mexanika ustaxonalari Gagarin moddiy-texnika taʼminoti firmasi 10. Sirdaryo davlat-aksionerlik birlashmasi Guliston paxta zavodi Boyovut paxta zavodi Baxt paxta zavodi Malik paxta zavodi Sh. Rashidov paxta zavodi Volkov paxta zavodi Turon paxta zavod Sardoba paxta zavodi Sayhun paxta zavodi Oqoltin paxta zavodi Baxt viloyat tuzatish-mexanika ustaxonalari Oqoltin paxtani saqlash bazasi 11. Toshkent davlat-aksionerlik birlashmasi Alimkent paxta zavod Yangiyoʻl paxta zavodi Chinoz paxta zavodi Oqoʻrgʻon paxta zavodi Piskent paxta zavodi Boʻka paxta zavodi Oʻzbekiston besh yilligi paxta zavodi Oʻzbekiston paxta zavodi Xalqobod viloyat tuzatish-mexanika ustaxonalari Kuchlik paxtani saqlash bazasi Kuchlik moddiy-texnika taʼminoti firmasi 12. Fargʻona davlat-aksionerlik birlashmasi Quva paxta zavodi Toshloq paxta zavodi Fargʻona paxta zavodi Qoʻqondagi 1-paxta zavodi Qoʻqondagi 2-paxta zavodi Oʻzbekiston paxta zavodi Oltiariq paxta zavodi Kirov paxta zavodi Fargʻona viloyat tuzatish-mexanika ustaxonalari Qoʻqon paxtani saqlash bazasi 13. Xorazm davlat-aksionerlik birlashmasi Urganch paxta zavodi Gurlan paxta zavodi Xonqa paxta zavodi Xiva paxta zavodi Hazorasp paxta zavodi Shovot paxta zavodi Yangiariq paxta zavodi Yangibozor paxta zavodi Bogʻot paxta zavodi Qoʻshkoʻpir paxta zavodi Xonqa viloyat tuzatish-mexanika ustaxonalari Urganch paxtani saqlash bazasi 14. Lub sanoati korxonalarining Toshkentdagi davlat-aksionerlik birlashmasi Yangihayot lub zavodi Qoʻrgʻoncha lub zavodi Uyali lub zavodi: Gul lub zavodi Novomixaylov lub zavodi Jumabozor lub zavodi Chiyratma buyumlar fabrikasi Piskent kanop fabrikasi Soldatskoye tajriba mexanika zavodi 1. Andijon, Qashqadaryo, Namangan, Surxondaryo birlashmalari — 50 — 55 kishi 2. Qoraqalpogʻiston, Buxoro, Jizzax, Samarqand, Sirdaryo, Toshkent, Toshkent lub sanoati, Fargʻona, Xorazm birlashmalari — 40 — 45 kishi 3. Navoiy birlashmasi — 30 — 35 kishi