MEHNAT DAFTARCHALARINI YURITISH TARTIBI TOʻGʻRISIDA
(other, 2024-08-19)

Mazkur Yoʻriqnoma qogʻoz shaklidagi mehnat daftarchalarini (bundan buyon matnda mehnat daftarchalari deb yuritiladi) yuritish tartibini belgilaydi. 1.1. Lozim darajada tasdiqlangan mehnat daftarchasi xodimning mehnat stajini tasdiqlovchi va jismoniy shaxsning mehnat faoliyati toʻgʻrisidagi verifikatsiya qilingan maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan asosiy hujjat boʻlib, ish beruvchi (bundan jismoniy shaxslar boʻlgan ish beruvchilar mustasno) tashkilotda besh kundan ortiq ishlagan barcha xodimlar uchun mehnat daftarchalarini yuritishi shart. 1.2. Yakka tartibdagi tadbirkorlarda ishlovchi xodimlarga va uy ishchilariga mehnat daftarchalari yuritilmaydi. 1.3. Mehnat daftarchasi va mehnat daftarchasiga qoʻshimcha varaqlarni tashkilotlar tomonidan qayta sotishga yoki boshqacha tartibda begonalashtirilishiga yoʻl qoʻyilmaydi. 1.4. Pensiyalari muddatidan oldin tayinlangan (erkaklar — 58 yoshga toʻlgan va ish staji 25 yil, ayollar — 53 yoshga toʻlgan va ish staji 20 yil boʻlgan) shaxslarning mehnat daftarchalari umumiy asoslarda yoshga doir pensiya olish huquqiga ega boʻlgunga qadar, yoki ishga kirguncha mahalliy mehnat organlarida saqlanadi. 1.5. Ishga kirayotgan vaqtda ishga kirayotgan shaxs ish beruvchiga mehnat daftarchasini yoxud elektron mehnat daftarchasidan koʻchirmani (birinchi marotaba ishga kirayotganlar bundan mustasno) taqdim etishi shart. Oʻrindoshlik asosida ishga kirayotganlar mehnat daftarchasi yoxud elektron mehnat daftarchasidan koʻchirma oʻrniga asosiy ish joyidan maʼlumotnoma taqdim etadilar. 1.6. Mehnat daftarchasi xodim ish haqi oladigan tashkilotning xodimlar boʻlimida yoki shunga masʼul etilgan shaxsda saqlanadi. Oʻrindoshlik asosida ishlayotganlarniki esa asosiy ish joylarida saqlanadi. 2.1. Mehnat daftarchalari Oʻzbekiston Respublikasining davlat tilida, Qoraqalpogʻiston Respublikasida esa qoraqalpoq yoki Oʻzbekiston Recpublikasi davlat tillarida ish beruvchi tomonidan xodimning ishtirokida toʻldiriladi. Mehnat daftarchasiga quyidagi maʼlumotlar kiritiladi: xodim toʻgʻrisida: familiyasi, ismi va otasining ismi, tugʻilgan sanasi, maʼlumoti, kasbi, mutaxassisligi; ish toʻgʻrisida: ishga qabul qilish, boshqa doimiy ishga oʻtkazish (jamoa shartnomasida koʻrsatilgan asoslarda ishlab chiqarish zaruriyati bilan vaqtincha boshqa ishga oʻtkazish bundan mustasno), mehnat shartnomasini bekor qilish toʻgʻrisida. Shuningdek, xodimning iltimosiga koʻra mehnat daftarchasiga oʻrindoshlik asosida ishlaganlik va vaqtincha boshqa ishga oʻtkazilgan davrlari haqidagi yozuvlar ham kiritiladi. Mehnat shartnomasini bekor qilish asoslari (sabablari) mehnat daftarchasiga yozilmaydi. Mehnat daftarchalariga intizomiy jazolar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar yozilmaydi. 2.2. Mehnat daftarchasiga ishga qabul qilinishi, boshqa doimiy ishga oʻtkazilishi kabi barcha turdagi yozuvlar ish beruvchi tomonidan buyruq berilgandan soʻng kiritiladi va bu yozuv buyruqning mazmuniga mos boʻlishi shart. Mehnat daftarchasidagi sanalar arab raqamlarida, oy va kunlar ikki xonali sonlarda yoziladi. Jumladan: xodim ishga 1997-yil 5-yanvardan qabul qilingan boʻlsa, unda 1997, 05, 01 deb yoziladi. Mehnat daftarchasiga kiritiladigan maʼlumotlar ehtiyotkorlik bilan qora, koʻk yoki binafsha siyoh bilan yoziladi. 2.3. Ishga qabul qilish, boshqa doimiy ishga oʻtkazish va mehnat shartnomasini bekor qilish toʻgʻrisidagi mehnat daftarchasiga kiritiladigan xar bir yozuv bilan ish beruvchi ushbu daftarcha egasini shaxsiy varaqasi (T-2 sonli idoralararo namunaviy shakl — Yoʻriqnomaga 4-ilova)ni imzolash yoʻli bilan 3 kun muddat ichida tanishtirishi lozim. Bu holda shaxsiy varaqa (T-2)dagi yozuv bilan mehnat daftarchasidagi yozuvlar bir-biriga oʻzaro mos boʻlishi shart. Istisno tariqasida boʻysunish boʻyicha bir-biridan uzoq masofada yoki turli hududlarda joylashgan tashkilotlarda ishlayotgan xodimlarning mehnat daftarchalariga kiritilgan yozuv bilan tegishli xabarnomalar joʻnatish va bu toʻgʻrida shaxsiy varaqada belgilab qoʻyish yoʻli bilan tanishtirishga ruxsat etiladi. 2.4. Xodimning ishi, boshqa doimiy ishga oʻtkazilishi va hokazolar toʻgʻrisida notoʻgʻri yoki noaniq yozuvlar aniqlangan taqdirda, ular bunday yozuvni kiritgan ish beruvchi tomonidan toʻgʻrilanadi va tasdiqlanadi. Yangi ish joyidagi ish beruvchi buning uchun xodimga tegishli yordam koʻrsatishi zarur. 2.5. Ish beruvchi xodimning talabiga binoan mehnat daftarchasidan koʻchirma yoki nusxani tasdiqlangan holda beradi. Xodimning yozma ravishdagi iltimosnomasiga koʻra, qaytarib berish sharti bilan mehnat daftarchasi uning egasiga 5 kundan ortiq boʻlmagan muddatga beriladi. Bunda mehnat daftarchasiga oxirgi ish joyi va lavozimi haqida kiritilgan maʼlumotlarning tasdigʻi sifatida tashkilot tomonidan maʼlumotnoma berilishi lozim. Bu davrda mazkur Yoʻriqnomada belgilangandan oʻzgacha tartibda mehnat daftarchasiga qoʻshimcha yozuvlar kiritish, uni oʻzgartirish, garovga berish yoki yoʻq qilish qatʼiyan man etiladi va barcha javobgarlik xodimning zimmasiga yuklatiladi. 2.6. Mehnat daftarchasiga notoʻgʻri yoki noaniq yozuv kiritgan tashkilot tugatilgan boʻlsa, bunday xatoni tuzatish mazkur tashkilot bevosita boʻysungan yuqori tashkilot tomonidan (bunday tashkilot mavjud boʻlmagan taqdirda tegishli arxivlardan olingan maʼlumotlar asosida amalga oshiriladi), tashkilot qayta tashkil etilgan hollarda esa uning huquqiy vorisi tomonidan amalga oshiriladi. 2.7. Xodimning ishi yoki boshqa doimiy ishga oʻtkazilishi va shu kabilar haqidagi toʻgʻrilangan maʼlumotlar buyruqning asl nusxasiga aynan mos boʻlishi kerak. Agar buyruq yoʻqolib qolgan boʻlsa, yoki u xodim bajargan ishga nomuvofiq boʻlgan taqdirda, mehnat daftarchasidagi ishi haqidagi maʼlumotlarni toʻgʻrilab yozib qoʻyish, bajargan ishni tasdiqlovchi boshqa hujjatlarga asoslanib amalga oshiriladi. Guvohlar koʻrsatmasi mehnat daftarchasiga oʻzgartish kiritish uchun asos boʻlolmaydi. 2.8. Mehnat daftarchasining “Ishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar” boʻlimida ilgarigi yozilgan xato yoki noaniq yozuvlarni chizib oʻchirishga yoʻl qoʻyilmaydi. Masalan: ishi toʻgʻrisidagi yozuvlarni oʻzgartirish zarur boʻlib qolgan hollarda 3-ustunda yozuvning tegishli tartib soni va sanasi koʻrsatilgandan soʻng “___ tartib sonli yozuv bekor qilindi. Quyidagi ish (lavozim)ga qabul qilindi” deb yozib qoʻyiladi va 4-ustunda mehnat daftarchasiga kiritilgan toʻgʻri yozuvga taalluqli boʻlgan buyruq (farmoyish)ning son raqami va sanasi yoziladi. Mehnat nizolarini koʻrib chiqish organlari tomonidan xodim gʻayriqonuniy ravishda boʻshatilgan yoki boshqa doimiy ishga oʻtkazilgan deb topilib ilgarigi ishiga qayta tiklanganda, yozuvlar yuqorida keltirilgan tartibda bekor qilinadi. Jumladan: “____ son raqamli yozuv bekor qilindi, oldingi ishiga qayta tiklandi” deb yoziladi. Bunday xollarda ishga tiklash toʻgʻrisidagi buyruq 4-ustunda koʻrsatiladi. 2.9. Xodim toʻgʻrisidagi maʼlumotlar mehnat daftarchasining birinchi betiga yoziladi. Familiyasi, ismi, otasining ismi qisqartirishsiz toʻliq yoziladi va tugʻilgan kuni, oyi, yili pasporti yoki identifikatsiya ID-kartasi yoki tugʻilganligi haqidagi guvohnomaga asoslanib toʻldiriladi. Umumiy oʻrta, oʻrta maxsus, professional va oliy maʼlumot toʻgʻrisidagi yozuvlar faqat tegishli hujjatlarga (shahodatnoma, diplom, sertifikat, guvohnomaga) asosan yoziladi. Kasbi va mutaxassisligi toʻgʻrisidagi maʼlumot mehnat daftarchasiga maʼlumot toʻgʻrisidagi hujjat yoki tegishli ravishda rasmiylashtirilgan hujjat asosida yoziladi. 2.10. Mehnat daftarchasi toʻlgʻazilgandan soʻng xodim kiritilgan maʼlumotlarning toʻgʻriligini oʻz imzosi bilan tasdiqlaydi. Mazkur maʼlumotlarni yozgan shaxsning imzosi tashkilot muhri bilan (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) tasdiqlanadi. 2.11. Mehnat daftarchasidagi ismi-sharifi va tugʻilgan kuni toʻgʻrisidagi yozuvlarga oʻzgartirishlar tegishli hujjatlar (pasporti yoki identifikatsiya ID-kartasi, tugʻilganlik, nikoh va nikohni bekor qilinishi haqidagi guvohnomaga qarab familiyasini, ismini oʻzgartirish va hokazolar) asosida va ushbu hujjatlarning soni va berilgan sanalariga havola qilingan tarzda oxirgi ish joyidagi ish beruvchi tomonidan kiritiladi. Oʻzgartirilgan yozuvlar mehnat daftarchasining birinchi betiga kiritiladi. Ilgarigi familiyasi, ismi, otasining ismi yoki tugʻilgan kuni toʻgʻrisidagi yozuv ustidan bir chiziq chizilib, yangi maʼlumotlar yozib qoʻyiladi. Yozuvlar muqovaning ichkari betiga yozilib tashkilot rahbarining yoki uning tomonidan maxsus vakolat berilgan shaxs imzosi hamda tashkilot yoki xodimlar boʻlimi muhri bilan (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) tasdiqlanadi. Xodimlarning maʼlumoti, kasbi, ixtisosligi va hokazolar boʻyicha oʻzgartirishlar xam xuddi yuqoridagi tartibda amalga oshiriladi. 2.12. Mehnat daftarchasidagi “Ishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar” nomli boʻlimining 3-ustuniga tashkilotning toʻliq nomi sarlavha kabi yoziladi. Sarlavha tagidagi 1-ustunda tartib raqami koʻrsatiladi; 2-ustunda — ishga qabul qilingan sana yoziladi; 3-ustunga “Falon sex, boʻlim, boʻlinma, qism va x.k. falonchi lavozimga (kasbga, mutaxassislikka) qabul qilindi (tayinlandi yoki saylandi)” deb yozib, berilgan malaka darajasi (agar shunday daraja berilsa) aniq koʻrsatiladi. Xizmatchilarning asosiy lavozimlari va ishchilar kasblarining nomlari Oʻz DSt 3513:2021 “Xizmatchilarning asosiy lavozimlari va ishchilar kasblari klassifikatori (XALIKK-2020)” Oʻzbekiston Respublikasining davlat standartiga asosan koʻrsatiladi; 4-ustunga — qaysi hujjatga asosan yozilganligi (sanasi, tartib raqami) qayd qilinadi. Belgilangan tartibda yagona tarif-malaka maʼlumotnomasida va xizmat mansablarining yagona roʻyxati, yoxud lavozimlar jadvalida roʻy bergan oʻzgarish yoki qoʻshimchalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar xodimlar eʼtiborlariga yetkazilib, soʻng ularning mehnat daftarchalariga ish beruvchining buyrugʻi asosida tegishli oʻzgartirish yoki qoʻshimchalar kiritiladi. Bordiyu, xodimga ishlab turgan davrida yangi malaka darajasi berilgan boʻlsa, unda bu haqda belgilangan tartibda tegishli yozuv kiritilishi shart. Xodim ikkinchi va undan keyingi kasblarni oʻrgangan taqdirda, bu toʻgʻrida mehnat daftarchasiga ushbu kasblarning malaka darajalari koʻrsatilib qayd qilinadi. Masalan: taʼmirlash chilangari 3-darajadagi elektr-gaz payvandchisi kasbi boʻyicha qoʻshimcha ixtisoslangan boʻlsa, unda mehnat daftarchasidagi “Ishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar” nomli boʻlimining 1-ustuniga yozuvning tartib soni, 2-ustuniga ikkinchi kasb berilgan sana, 3-ustunga esa “3-darajadagi elektr-gaz payvandchisi nomli ikkinchi kasb berildi” deb yoziladi va 4-ustunda tegishli guvohnoma, uning son raqami va berilgan sana koʻrsatiladi. Xodim yangi oʻrgangan kasbi boʻyicha ish bajargan taqdirda mehnat daftarchasiga bu toʻgʻrida tegishli yozuv kiritiladi. Masalan: taʼmirlovchi chilangarga 3-darajali elektr-gaz payvandchilik ishlarini bajarish boʻyicha vazifa yuklatilishi bilan ikkinchi kasb oʻrgatildi va “3-darajali elektr-gaz payvandchisi kasbi berildi”, deb shu yozuvning qarshisiga 4-ustundan ikkinchi kasb berilganligi toʻgʻrisidagi tegishli guvohnomaning son raqami va sanasi, chiqarilgan buyruqning son raqami va sanasiga havola qilib yoziladi. Mehnat daftarchasiga xodimning yozma arizasiga binoan, oʻrindoshlik ishi toʻgʻrisidagi maʼlumot xodimni oʻrindoshlik asosida ishga qabul qilgan ish beruvchi tomonidan chiqargan buyrugʻiga muvofiq asosiy ish joyidagi ish beruvchi tomonidan yoziladi. Uning ishdan boʻshaganligi toʻgʻrisidagi maʼlumot ham xuddi shu tarzda yozib qoʻyiladi. Xodim mazkur tashkilotning oʻzida boshqa ishga oʻtkazilsa, uning mehnat daftarchasiga quyidagicha yozuv kiritiladi: 1-ustunda – tartib raqami, 2-ustunda – sana, 3-ustunda “Falon lavozimga (kasbga, mutaxassislikka) oʻtkazildi” deb yozib, 4-ustunda – tegishli buyruqning soni va sanasi koʻrsatiladi. 2.13. Xodim ishlab turgan davrda tashkilotning nomi oʻzgartirilsa, unda bu toʻgʻrisida mehnat daftarchasining 3-ustunida alohida satr bilan “Falon tashkilot, falon sanada, falonchi nom bilan atala boshladi” deb yoziladi. 4-ustunda esa, qayta atalishini (nomlanishini) asoslab buyruq sanasi va son raqami qoʻyiladi. 2.14. Mehnat daftarchasi bor boʻlgan talabalarga, oʻquvchilarga, katta ilmiy xodim-izlanuvchilarga va tibbiyot ordinatorlariga oʻquv yurtlari (ilmiy muassasalar) tomonidan oliy va oʻrta maxsus oʻquv yurtlarining kunduzgi boʻlimlarida oʻqigan vaqtlari toʻgʻrisida yozuv kiritiladi. Bunday yozuvlarga asos boʻlib talabalar, oʻquvchilar, katta ilmiy xodim-izlanuvchilar va klinik ordinatorlar safiga qabul qilinganligi yoki safidan chiqarish toʻgʻrisidagi oʻquv yurtlari (ilmiy muassasalar)ning chiqargan buyruqlari hisoblanadi. Yuqorida koʻrsatilgan oʻquvchi, katta ilmiy xodim-izlanuvchilar va klinik ordinatorlarining talabalar otryadlarida, ishlab chiqarishda va xoʻjalik shartnomalari boʻyicha ilmiy tadqiqot mavzularda qatnashgan davrlari, ixtisosi, malakasi, mansabi (lavozimi) va ish muddati koʻrsatilgan holda tegishli maʼlumotnomalar bilan tasdiqlanadi. Ushbu maʼlumotnomalar asosida oʻquv yurtlari (ilmiy muassasalar) talabalar, oʻquvchilar, katta ilmiy xodim-izlanuvchilar va klinik ordinatorlarining mehnat daftarchalariga ishi toʻgʻrisidagi olingan maʼlumotlarni kiritilishini taʼminlaydi va ularni qatʼiy hisobot hujjatlari tarzida saqlaydi. 2.17. Mehnat daftarchalariga ish beruvchilar tomonidan tegishli hujjatlarning sanasi, son raqami va nomiga havola qilingan tarzda alohida satr qilib quyidagi yozuvlar kiritiladi: a) mehnat va davlat ijtimoiy sugʻurtaga oid qonunchilik tadbiq etilmaydigan Qurolli kuchlarda, Davlat xavfsizlik xizmatida, Ichki ishlar organlarida, shuningdek, barcha turdagi qoʻriqlash idoralarida xizmatda boʻlgan vaqti toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, xizmatga chaqirilgan sanasi va boʻshatilgan sanasi koʻrsatilgan holda; b) kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash, malakasini oshirish boʻyicha hunar-texnika va boshqa bilim yurtlarida, kurslarda hamda maktablarda oʻqigan davri toʻgʻrisida: v) oʻrta maxsus, professional va oliy taʼlim tashkilotlarida boʻlgan davrlari toʻgʻrisida. Ushbu bandda koʻzda tutilgan yozuvlar mehnat daftarchasiga xodimning mazkur ish beruvchidagi ishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlardan oldin kiritiladi. 2.18. Mehnat shartnomasini bekor qilish toʻgʻrisidagi yozuvlar mehnat daftarchasiga quyidagi tartibda yoziladi: 1-ustunda yozuvning tartib soni; 2-ustunda mehnat shartnomasining bekor qilinish sanasi; 3-ustunda mehnat shartnomasini bekor qilinishi; 4-ustunda esa ushbu yozuvning nimaga asoslanib kiritilgani, buyruq sanasi va son raqami koʻrsatiladi. Masalan: xodim bilan ish beruvchi oʻrtasidagi mehnat shartnomasi bekor qilinayotganda va 1997-yilning 10-iyuni oxirgi ish kuni hisoblangan vaqtda xodimning mehnat daftarchasiga quyidagi yozuvlar kiritilishi lozim: ishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar boʻlimining ustunida yozuvning tartib soni qoʻyiladi, 2-ustunda boʻshatilish sanasi (1997-yil. 06. 10.). 3-ustunda “mehnat shartnomasi bekor qilindi” deb yoziladi. 4-ustunda buyruqning sanasi va son raqami koʻrsatiladi. 2.19. Mahalliy mehnat organlari tomonidan fuqarolarning mehnat daftarchalariga: a) jamoat ishlari hamda kasbga oʻrgatish, malakasini oshirish, qayta kasbga tayyorlashga jalb qilingan muddatlarini qayd qiladilar. Ishsiz shaxs deb eʼtirof etilgan fuqarolar mahalliy mehnat organiga belgilangan muddatda roʻyxatdan oʻtish uchun kelganlarida mehnat daftarchalarini mahalliy mehnat organi xodimiga koʻrsatishlari shart. 2.20. Mehnat daftarchasida mehnat shartnomasini bekor boʻlganligi toʻgʻrisidagi yozuv amaldagi qonunchilik talablariga mos boʻlishi, yaʼni, mehnat shartnomasini bekor qilish asoslari (sabablari) toʻgʻrisidagi yozuv kiritilmasligi shart. 2.22. Yoshga doir pensiyalar tayinlanganda, Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi tuman (shahar) boʻlimlari tomonidan mehnat daftarchasining 3-ustunida “Pensiya tayinlandi” degan yozuv kiritiladi. 2.23. Mehnat daftarchasining tegishli boʻlimlaridagi hamma betlari toʻlib qolgan taqdirda unga qoʻshimcha varaqlar yurgiziladi. Qoʻshimcha varaqlar xodimning asosiy ish joyida ish beruvchi tomonidan yuritilib, uni mehnat daftarchalarini yuritish tartibi asosida olib boradi. Qoʻshimcha varaq mehnat daftarchasisiz haqiqiy hisoblanmaydi (Yoʻriqnomaning 1.5 bandi tadbiq qilinadi). 2.24. Har bir berilgan qoʻshimcha varaqlar uchun mehnat daftarchasining birinchi betining yuqori qismiga qoʻshimcha varaq berildi” deb yozib qoʻyiladi va uning son raqami hamda seriyasi koʻrsatiladi. Keyingi qoʻshimcha varaq berilganda navbatdagi yozuv kiritilib, uning son raqami va seriyasi koʻrsatiladi. 3.1. Xodim bilan ish beruvchi oʻrtasidagi mehnat shartnomasi bekor qilinganda xodimning mazkur tashkilotda ishlagan davrida mehnat daftarchasiga kiritilgan ishi toʻgʻrisidagi maʼlumot (yozuv)lar tashkilot rahbari yoki uning tomonidan maxsus vakolat berilgan shaxsning imzosi va tashkilot yoki xodimlar boʻlimining muhri bilan (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) tasdiqlanadi. Mehnat shartnomasi bekor qilingan kuni ish beruvchi xodimga uning mehnat daftarchasini yoxud elektron mehnat daftarchasidan koʻchirmani va mehnat shartnomasining bekor qilinishi haqidagi buyruqning nusxasini berishi shart. Ish beruvchi aybi bilan mehnat daftarchasini berish kechiktirilsa, u holda butun kechiktirilgan davr uchun xodimga oʻrtacha oylik ish haqi toʻlanadi (masalan: moddiy javobgar xodimni biriktirilgan anjomlarni vaqtida topshirmaganligi uchun bahona qilib mehnat daftarchasini berish kechiktirilsa). Bunday holda ishdan boʻshash kuni, mehnat daftarchasi berilgan kun hisoblanadi. Ishdan boʻshagan kunining yangi sanasi toʻgʻrisida buyruq berilib, xodimning mehnat daftarchasiga yozib qoʻyiladi. Boʻshagan kuni toʻgʻrisida ilgari kiritilgan yozuv, ushbu Yoʻriqnomaning 2.8 bandida belgilangan tartibda bekor qilinadi. Xodim ishdan boʻshaganda mehnat daftarchasini olganligi toʻgʻrisida shaxsiy varaqasiga (T-2 son idoralararo namunaviy shakl — Yoʻriqnomaga 4-ilova) va xodimlar boʻlimidagi hisobot kitobiga imzo qoʻyadi. 3.3. Mehnat shartnomasi bekor qilingan kuni xodim ishda boʻlmagan taqdirda, ish beruvchi oʻsha kuniyoq unga pochta orqali mehnat daftarchasini olib ketish toʻgʻrisida ogohlantiruvchi xabarnoma joʻnatadi (boshqa xatlar hisobotga olinmaydi va Yoʻriqnomaning 3.1. bandi asosida ish koʻriladi). Xodimning mehnat daftarchasini yashash joyiga pochta orqali joʻnatish faqat uning roziligi bilan amalga oshiriladi. 3.4. Xodim vafot etgan boʻlsa, mehnat daftarchasi uning yaqin qarindoshlariga tilxat yozdirib olish yoʻli bilan topshiriladi yoki ularning talablariga koʻra pochta orqali joʻnatiladi. Vafot etgan xodim mehnat daftarchasining “Ishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar” boʻlimida yozuvning tartib soni va sanasi koʻrsatilgandan soʻng 3-ustunga “Mehnat munosabatlari bekor qilindi” deb yozilib, 4-ustunda esa buyruqning sanasi va tartib raqami koʻrsatiladi. Ushbu yozuv belgilangan tartibda tasdiqlanadi. 4.1. Mehnat daftarchasi yoʻqotib qoʻyilgan taqdirda, shuningdek, foydalanish uchun yaroqsiz boʻlib qolgan (yirtilgan, yongan, yozuvlari boʻyalgan) hollarda mehnat daftarchasining dublikati xodimning oxirgi ish joyidan beriladi. 4.2. Mehnat daftarchasini yoʻqotgan shaxs bu toʻgʻrida zudlik bilan oxirgi ish joyiga yozma xabar berishi lozim. Xabarnomadan soʻng 15 kundan kechiktirmasdan ish beruvchi xodimga birinchi betini yuqori qismining oʻng tomoniga “Dublikat” deb yozilgan holda yangi mehnat daftarchasini beradi. 4.3. Mehnat daftarchasining dublikati umumiy qoidalarga binoan toʻldiriladi. Mehnat daftarchasining dublikati toʻldirilayotganda “Ishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar” boʻlimida oxirgi ish joyidagi ishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar ilgarigi buyruqlar asosida yoziladi. 4.4. Bordiyu, xodim mazkur tashkilotga ishga kirmasdan oldin ishchi yoki xizmatchi vazifasida ishlagan boʻlsa, unda mehnat daftarchasi dublikati “Ishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar” boʻlimining 3-ustuniga, mazkur tashkilotga ishga kelmasdan ilgarigi ishlagani toʻgʻrisidagi hujjatlar bilan tasdiqlangan umumiy ish staji yoziladi. Mehnat daftarchasi egasining oldingi umumiy ish staji jamlanib, yaʼni qaysi tashkilotda, qaysi davrda va qaysi lavozimlarda ishlagan yillari, oylari va kunlari umumiy tarzda yoziladi. Masalan: bir ish joyida boshqa ishga oʻtkazilishi va boshqalar koʻrsatilmaydi. Hujjat bilan tasdiqlangan va belgilangan tartibda rasmiylashtirilgan umumiy ish staji mehnat faoliyatining ayrim davrlari boʻyicha quyidagicha yoziladi: 2-ustunda ishga qabul qilingan sana koʻrsatiladi; 3-ustunda xodim ishlagan tashkilot, sex va mansabi, nomi yoziladi. Agar, taqdim qilingan hujjatlarga xodimning mazkur tashkilotning oʻzidagi boshqa doimiy ishga oʻtkazilishi toʻgʻrisidagi maʼlumot boʻlsa, unda bu toʻgʻrida xam tegishli yozuv kiritiladi Soʻng 2-ustunda mehnat shartnomasi bekor qilinganlik sanasi koʻrsatiladi, 3-ustunda esa xodim tomonidan taqdim qilingan hujjatda tegishli maʼlumot bor boʻlsa, mehnat shartnomasining bekor qilinganligi xam koʻrsatiladi. 4-ustunda, dublikatga yozuv kiritilishi uchun asos boʻlgan hujjatning nomi, son raqami va sanasi kiritiladi. Ish stajini tasdiqlovchi hujjatlar egasiga qaytarib beriladi. Ish beruvchi xodimga mazkur tashkilotga kirmasdan oldingi ish stajini tasdiqlovchi hujjatlarni olishda yordam koʻrsatishi majburiy. 4.5. Ushbu Yoʻriqnomaning 2.16 bandida taʼkidlangan maʼlumotnoma bilan bir qatorda, umumiy jamlangan ish staji koʻrsatilmagan holda bosh satrdan tegishli hujjatlarning nomi, son raqami va sanasi koʻrsatilgan holda quyidagilar yoziladi: a) qabul qilingan va xizmatdan boʻshagan sanalari koʻrsatilgan holda xalq qoʻshinlari va partizan otryadlarida boʻlgan davri; b) kasb-hunarmandchilik shirkatlari artelining aʼzosi sifatida ishlagan davri. 5.1. Yangi mehnat daftarchalari (dublikati)ni berishda ish beruvchi xodimdan qonunchilik hujjatlarida belgilangan eng kam ish haqining 10 foizigacha miqdorida haq olish huquqiga ega. Mehnat daftarchalari notoʻgʻri toʻldirilgan (rasmiylashtirilgan)da yoki ularni saqlashda ehtiyotsizlik tufayli yaroqsiz holga tushib qolganda mehnat daftarchalarining narxini ish beruvchi qoplaydi. Tabiiy ofatlar yoki boshqa sabablarga koʻra tashkilot tomonidan xodimning mehnat daftarchasi yoʻqotilgan taqdirda, xodimga mehnat daftarchasining dublikati bepul beriladi. 5.2. Ishdan boʻshagan xodimlar mehnat daftarchalarini oʻz vaqtida olmagan taqdirda, ular ishlayotgan xodimlarning mehnat daftarchalaridan alohida qilinib, tashkilot xodimlar boʻlimida ikki yil davomida saqlanadi. Ushbu muddat davomida ham yoʻqlab kelinmagan va olinmagan mehnat daftarchalari ish beruvchi arxivida 50 yil saqlanadi va ushbu muddatdan soʻng belgilangan tartibda yoʻqotilib yuborilishi mumkin. 5.3. Ish beruvchilar zarur miqdordagi mehnat daftarchalari mavjudligini taʼminlashlari shart. 6.1. Ish beruvchilarda boʻlgan yangi mehnat daftarchalari boʻyicha quyidagi hujjatlar yuritiladi: a) mehnat daftarchalarini qabul qilib olish kitobi, (Yoʻriqnomaga 1-ilova); b) mehnat daftarchalarini sarf qilish kitobi (2-ilova); v) mehnat daftarchalarini hisobini olib borish kitobi (3-ilova). Mehnat daftarchalarini qabul qilib olish va ularni sarf qilish kitoblari tashkilotlarning hisob-kitob boʻlimi (buxgalteriya) tomonidan olib borilib, ularda hamma mehnat daftarchalarini qabul qilib olish va sarf qilish, ularning seriyalari va son raqamlari koʻrsatilgan holda yoziladi. Mehnat daftarchalari hisobotini olib borish kitobi xodimlar boʻlimi yoki ish beruvchi tomonidan shunga masʼul qilingan xodim tomonidan yuritiladi. Bu kitobda xodimlardan ishga kirishda olingan, hamda yangi kirgan xodimlarga berilgan hamma mehnat daftarchalarining seriyasi va son raqamlari, shuningdek, yangi yozib berilgan mehnat daftarcha (dublikat)lari berilgani uchun haq olinganligi toʻgʻrisida yozib qoʻyiladi. Mehnat daftarchalarini qabul qilib olish va sarf qilish hamda ularni hisobotini olib borish kitoblarining sahifalarida son raqamlari qoʻyilgan boʻlishi hamda ular ip bilan tikilib, ish beruvchi rahbari imzosi va surgʻuchli muhr bilan (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) mustahkamlangan boʻlishi shart. 6.2. Mehnat daftarchalari tashkilotning xodimlar boʻlimida qatʼiy hisobot hujjati sifatida saqlanadi. Har oyning oxirida mehnat daftarchasini yuritish boʻyicha masʼul shaxs mehnat daftarchalari mavjudligi haqida va yangi toʻldirilgan mehnat daftarchalari uchun undirilgan pul mablagʻlari toʻgʻrisida ish beruvchining hisob-kitob boʻlimiga hisobot beradi. Toʻldirish paytida yoki boshqa sabablarga koʻra yaroqsiz boʻlib qolgan mehnat daftarchalariga dalolatnoma (akt) tuziladi. 7.1. Mehnat daftarchasini yuritish tartibiga rioya qilinishi ustidan nazoratni oʻrnatilgan tartib asosida mehnat huquq inspeksiyalari, kasaba uyushmalari hamda boʻysunishi boʻyicha oʻzidan yuqori turuvchi idoralar tomonidan olib boriladi. 7.2. Mehnat daftarchalarini yuritish yuzasidan nizolar mehnat nizolarini koʻruvchi organlar tomonidan qonunchilikda belgilangan tartibda koʻrib chiqiladi. Eslatma: har bir xodimga faqatgina bitta mehnat daftarchasi yuritiladi, agarda ayrim sabablarga koʻra xodimda ikki yoki undan koʻp mehnat daftarchasi mavjud boʻlsa keyingilari shunday mavjudlikni aniqlagan ish beruvchi tomonidan bekor qilinadi. Bunda keyingi mehnat daftarchalaridagi yozuvlar uchun shu ish beruvchi masʼul boʻlmaydi. 7.3 Mehnat daftarchalari, mehnat daftarchasiga qoʻshimcha varaqlarni sotib olish, hisobotini olib borish va tasarruf etish tartibiga rioya qilishni nazorat qilish mahalliy mehnat organlari tomonidan qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Mehnat daftarchalarini yuritish, sotib olish, hisobotni olib borish va foydalanish tartibini buzgan mansabdor shaxslar qonunlarda belgilangan tartibda javobgarlikka tortiladilar. 1. Mehnat daftarchalarini qabul qilib olish kitobining namunasi; 2. Mehnat daftarchalarini sarf qilish kitobining namunasi; 3. Mehnat daftarchalari hisobotini olib borish kitobining namunasi; 4. Shaxsiy varaqa (T-2) namunasi; 5. Mehnat daftarchasining namunasi. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 1995-yil 15-sentabrda 174-son bilan roʻyxatdan oʻtkazilgan “Mehnat daftarchalarini yuritish tartibi toʻgʻrisida Yoʻriqnoma” oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblanadi.