Respublikada yashillik darajasini yanada oshirish, “Yashil makon” umummilliy loyihasini izchil amalga oshirish orqali ekologik barqarorlikni taʼminlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(decree, 2026-04-07)

Mamlakatimizda ekologik vaziyatni yaxshilash, transchegaraviy garmsel shamollari va chang-qum boʻronlarining atrof-muhitga zararli taʼsirlarining oldini olish maqsadida qator tadbirlar amalga oshirilmoqda. Oʻtgan davr mobaynida “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida 588 gektar “yashil bogʻlar”, 662 gektar “yashil jamoat parklari”, Buxoro, Nukus, Xiva va Urganch shaharlari atrofida jami 40 km masofada “yashil belbogʻ”lar barpo etildi. Shu bilan birga, umummilliy loyihani samarali davom ettirish bugungi kunda kechiktirib boʻlmas choralarni koʻrishni talab etmoqda. Oʻzbekistonda “Yashil makon” umummilliy loyihasini yanada ommalashtirish, ekologiya sohasida davlat boshqaruvi tizimini takomillashtirish va ilgʻor texnologiyalarni keng joriy etish hamda “Oʻzbekiston — 2030” strategiyasida belgilangan vazifalar ijrosini taʼminlash maqsadida: 1. Belgilansinki, “Yashil makon” umummilliy loyihasini amalga oshirishda quyidagi qoʻshimcha mexanizmlar amalga oshiriladi: a) Davlat budjetidan har yili ajratiladigan mablagʻlarning kamida 50 foizi “yashil bogʻlar” va “yashil jamoat parklari”ni tashkil qilish uchun “Ochiq budjet” axborot portali orqali jamoatchilik fikri asosida shakllangan “Mening bogʻim” loyihalarini moliyalashtirishga yoʻnaltiriladi. Bunda: aholi tashabbusi bilan “yashil bogʻlar” va “yashil jamoat parklari”ni tashkil qilish boʻyicha maydon manzili va rasmlari koʻrsatilgan holda qiymati 250 mln soʻmdan oshmagan tashabbus bildiriladi; “Mening bogʻim” loyihalarini shakllantirish va ularga ovoz berish jarayoni har yili yanvar-fevral oylarida oʻtkaziladi; b) Davlat budjetidan har yili ajratiladigan mablagʻlar Oʻzbekiston Respublikasining manzilli koʻkalamzorlashtirish investitsiya dasturi orqali 1-ilovada keltirilgan sxemaga muvofiq quyidagilarni amalga oshirishga yoʻnaltiriladi: har bir hududda dendrariylar, dendrologiya va botanika bogʻlarini tashkil qilish; shahar va tumanlarni “yashil belbogʻ”lar bilan oʻrab olish; 5 gektardan kam boʻlmagan yirik bogʻlarni barpo etish; transchegaraviy garmsel shamollari va chang-qum boʻronlari taʼsirini kamaytirish uchun “yashil qalqon” tashkil qilish; v) moliyalashtirishda quyidagi qoʻshimcha manbalardan foydalanishga ruxsat etiladi: suveren “yashil obligatsiyalar”, “barqaror rivojlanish obligatsiyalari”ni chiqarish; uglerod savdosi tizimini (carbon trading system) yoʻlga qoʻyish. Ushbu mablagʻlar yoʻnaltiriladigan maqsadlar 2-ilovaga muvofiq tasdiqlanadi. 2. Daraxt koʻchatlarini ekish, hududlarni koʻkalamzorlashtirishda aholining manfaatdorligini kuchaytirish maqsadida: a) avtomobil, temir yoʻl, daryo va kanallar yoqalari, davlat organlari va tashkilotlari, shu jumladan taʼlim va sogʻliqni saqlash muassasalari yer uchastkalarining foydalanilmayotgan qismida (oʻrmon fondi yerlari bundan mustasno) “yashil bogʻlar” ushbu yerlarning egalari, foydalanuvchilari hamda tashabbuskor jismoniy va yuridik shaxslar oʻrtasida 10 yilgacha quyidagi shartlarda toʻgʻridan-toʻgʻri tuziladigan ikki tomonlama shartnoma asosida barpo etiladi: yoʻl boʻyida daraxt koʻchatlarini kamida 5 qatordan ekish; parvarish qilgan daraxtlarining yiliga 30 foizidan oshmagan qismidan sanoat va qurilish maqsadida foydalanishga imkon berish; b) yer uchastkalari respublika va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlariga “yashil bogʻ” barpo etish uchun doimiy foydalanish huquqi asosida beriladi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari ikki hafta muddatda ushbu bandda nazarda tutilgan shartnomalar tuzilishini va belgilangan tartibda yer uchastkalari ajratilishini taʼminlasin. 3. Adliya vazirligi bir hafta muddatda yashil hudud va unda ekilgan daraxt va butalarni parvarishlash hamda ulardan foydalanish uchun “Yashil bogʻ” barpo etish toʻgʻrisida namunaviy shartnoma loyihasi ishlab chiqilib, vazirlik va idoralar hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklariga yetkazilishini taʼminlasin. 4. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi (keyingi oʻrinlarda — Ekologiya vazirligi) Vazirlar Mahkamasi belgilagan tartibda 2027-yildan boshlab har yili “Eng yashil mahalla” tanlovini oʻtkazish va tanlov natijalari boʻyicha gʻolib boʻlgan 14 ta mahallaga Ekologiya jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan: mahallaning tegishli jamgʻarmasiga daraxtlar ekish va sugʻorish, “yashil jamoat parki”ni yaratishga jami 500 million soʻmdan oʻtkazib berish; oʻzini oʻzi boshqarish organlariga xizmatda foydalanish uchun 1 tadan elektromobil xarid qilish va topshirish choralari koʻrib borilishini taʼminlasin. 5. Ekologiya vazirligi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan birgalikda 2024-yilda oʻrmon fondining 1,5 ming gektar yer maydonlarida kasanachilik asosida koʻchat yetishtirish ishlarini yoʻlga qoʻyish orqali kamida 10 ming nafar aholining bandligini taʼminlasin. Bunda: oʻrmon fondi mavjud yerlarining joriy holati (toifasi)dan kelib chiqqan holda har bir kasanachilik asosida koʻchat yetishtiruvchiga kamida 5 gektargacha yerlar shartnoma asosida biriktiriladi; kasanachilik asosida koʻchat yetishtirish 3-ilovaga muvofiq sxema boʻyicha amalga oshiriladi; kasanachilik asosida koʻchat yetishtirishni yoʻlga qoʻyish uchun talab etiladigan dastlabki maqsadli mablagʻlar Ekologiya jamgʻarmasi hisobidan ajratiladi. 6. Ekologiya vazirligi hamda Iqtisodiyot va moliya vazirligining: jismoniy va yuridik shaxslarning buyurtmanomalari asosida daraxt va buta koʻchatlarini ekishni tashkillashtirishni qoʻllab-quvvatlash maqsadida elektron toʻlov tizimlaridan foydalanuvchilar va boshqa isteʼmolchilar tomonidan ixtiyoriy xayriya oʻtkazmalari boʻyicha xizmat koʻrsatuvchi “Yashil toʻlov” platformasini joriy qilish; Ekologiya vazirligi huzurida yuridik shaxs tashkil etmagan holda “Yashil toʻlov” platformasi orqali respublikada daraxt va buta koʻchatlarini ekishga aholini keng jalb qilish boʻyicha Yashil xayriya jamgʻarmasini tashkil etish; Yashil xayriya jamgʻarmasining boshqaruvi kengashi raisi vazifasini ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri tomonidan jamoatchilik asosida bajarish toʻgʻrisidagi takliflari maʼqullansin. 7. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari Ekologiya vazirligi va Avtomobil yoʻllari qoʻmitasi bilan birgalikda 4-ilovaga muvofiq 2024 — 2026-yillarda ihota daraxtzorlarini barpo etish choralarini koʻrsin. Bunda, “Yashilloyiha” loyihalash instituti tomonidan koʻchatlar ekilishi koʻzda tutilgan umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllari xatlovdan oʻtkazilib, hududlarning tuproq-iqlim sharoitlarini hisobga olgan holda loyiha-qidiruv ishlari amalga oshiriladi. 8. Buxoro, Nukus, Xiva va Urganch shaharlari atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish boʻyicha 2020-2021-yillarda boshlangan ishlarni uzviy davom ettirish maqsadida quyidagilar: 2024 — 2026-yillarda Toshkent shahri atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish dasturi va prognoz koʻrsatkichlari 5 va 5a-ilovalarga muvofiq; 2024 — 2030-yillarda respublika shaharlari hamda ularning atroflarida “yashil belbogʻ”lar barpo etish boʻyicha chora-tadbirlar dasturi (keyingi oʻrinlarda — Dastur) 6-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 9. Vazirlar Mahkamasi, Bosh prokuratura, Ekologiya vazirligi va Toshkent shahri hokimligining “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida eksperiment tariqasida Toshkent shahri hududidagi daraxtlarni raqamlashtirish orqali ularning pasportini yaratish (keyingi oʻrinlarda — daraxtlarni pasportlashtirish) toʻgʻrisidagi taklifiga rozilik berilsin. 10. Belgilansinki, Toshkent shahri hududidagi daraxtlarni pasportlashtirish quyidagi bosqichlarda amalga oshiriladi: birinchi bosqich (2024-yil 1-martga qadar) — aerokosmik tasvirlar va dasturiy vositalardan foydalangan holda mavjud daraxtlar toʻliq xatlovdan oʻtkaziladi (yakka tartibdagi uy-joylar hududidagi daraxtlar bundan mustasno); ikkinchi bosqich (2024-yil 1-noyabrga qadar) — xatlov natijasiga koʻra aniqlangan daraxtlarning turi, yoshi, boʻyi, holati va joylashuv koordinatasini aks ettiruvchi maʼlumotlar bazasi shakllantiriladi; uchinchi bosqich (2024-yil 31-dekabrga qadar) — maʼlumotlar bazasi asosida “Yashil makon” elektron platformasida har bir daraxtga pasport shakllantiriladi va ID raqam beriladi. 11. Toshkent shahri hududidagi daraxtlarni pasportlashtirish ishlarini muvofiqlashtiruvchi idoralararo respublika ishchi guruhi 7-ilovaga muvofiq tarkibda tashkil etilsin. Respublika ishchi guruhi (Abduxakimov): daraxtlarni pasportlashtirish ishlarini samarali tashkil etish, vazirlik va idoralarning bu boradagi ishini muvofiqlashtirish, mavjud muammolarni tezkorlik bilan hal qilish choralarini koʻrsin; har oyda daraxtlarni pasportlashtirish boʻyicha amalga oshirilgan ishlar toʻgʻrisidagi hisobotlarni Vazirlar Mahkamasiga kiritib borsin; 2025-yil 1-fevralga qadar eksperiment yakunlaridan kelib chiqib, respublikaning boshqa hududlarida ham daraxtlar pasportini joriy qilish boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritsin. 12. Quyidagilarni nazarda tutuvchi 2024 — 2028-yillarda Orolboʻyi mintaqasini barqaror rivojlantirish, innovatsiyalar va yashil texnologiyalarni keng joriy etish boʻyicha milliy dastur (keyingi oʻrinlarda — Milliy dastur) 8-ilovaga muvofiq tasdiqlansin: “yashil qoplamalar” — himoya oʻrmonzorlarini barpo etishni izchil davom ettirish hamda muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni tashkil etish va ularni tizimli rivojlantirish; ilmiy va innovatsion faoliyat uchun zamonaviy infratuzilmani yaratish, ilm-fan va ishlab chiqarish integratsiyasini mustahkamlash; qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtirish, qayta ishlash va boshqa turdagi ishlab chiqarish tarmoqlarini rivojlantirish; aholi salomatligini tiklash, ekologik turizmni rivojlantirish imkoniyatlarini kengaytirish; donor mamlakatlar, xalqaro tashkilotlar, moliya institutlari, jamgʻarmalar va kompaniyalar mablagʻlarini keng jalb qilish boʻyicha xalqaro aloqalarni yanada kuchaytirish. 13. Belgilab qoʻyilsinki: Milliy dasturda belgilangan tadbirlarni moliyalashtirish 2024-yil va keyingi yillar uchun tasdiqlanadigan Davlat budjetida koʻzda tutiladi; Milliy dasturga kiritilgan tadbirlar toʻliq, oʻz vaqtida va sifatli bajarilishini tashkil etish va monitoring qilish barcha davlat organlari hamda ularning mansabdor shaxslari faoliyatining ustuvor vazifasi etib belgilanadi. 14. Ekologiya vazirligi 2024-yildan boshlab oʻzining tizimidagi tashkilotlarda yomgʻir suvlarini toʻplash uchun membrana (rezervuar)lari tashkil etish hamda zamonaviy suv resurslarini tejash uslublari orqali daraxt va butalarni sugʻorish tizimi yaratilishini taʼminlasin. Vazirlik va idoralar, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari 2024-yil yakunigacha ushbu tizimni tasarrufidagi tashkilot va muassasalarda joriy etish choralarini koʻrsin. 15. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq 2024-yil 1-martdan boshlab: yangi quriladigan, balandligi yer yuzasidan 12 metrdan baland va (yoki) umumiy maydoni 500 kvadrat metrdan ortiq boʻlgan bino va inshootlar, agar ularga tutash hududlardagi yerlarning kamida 25 foizi koʻkalamzorlashtirish maydonlariga ajratilmagan va ularda koʻkalamzorlashtirish tadbirlari amalga oshirilmagan taqdirda, davlat qabul komissiyasi tomonidan qabul qilinmaydi; atrof-muhitga taʼsir koʻrsatishning I va II toifalariga kiruvchi sanoat korxonalari loyiha hujjatlari boʻyicha beriladigan davlat ekologik ekspertizasi xulosalarida oʻz va tutash hududlarida “yashil belbogʻ”lar barpo etish va koʻkalamzorlashtirish tadbirlarini amalga oshirish majburiy boʻlgan talab etib belgilanadi; koʻchatlar ekish va ularni parvarishlash hamda sugʻorish tadbirlarini moliyalashtirish masalalari vazirlik, idora va xoʻjalik birlashmalarining yillik xarajatlar smetasida hamda atrof-muhitga taʼsir koʻrsatishning I va II toifalariga mansub sanoat korxonalari, maxsus iqtisodiy zonalar hududlarida joylashgan sanoat korxonalarining yillik biznes rejalarida koʻzda tutiladi. 16. Ekologiya vazirligi va uning tizimidagi tashkilotlarning umumiy shtatlari doirasida oʻrmon urugʻchiligini rivojlantirish, oʻrmon oʻsimliklari urugʻlari tahlilini ilmiy-tadqiqot ishlari bilan muvofiqlashtirish, zamonaviy texnologiyalar asosida koʻchat yetishtirish va koʻchatchilik seleksiyasi tizimini takomillashtirish masalalarini tizimlashtirish maqsadida: a) Markaziy Osiyo atrof-muhit va iqlim oʻzgarishini oʻrganish universiteti (Green University) huzuridagi (keyingi oʻrinlarda — Universitet) Atrof-muhit va tabiatni muhofaza qilish texnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti tuzilmasida Oʻsimlik va hayvonot dunyosi genofondi masalalari laboratoriyasi; b) Universitet huzuridagi Oʻrmon xoʻjaligi ilmiy-tadqiqot instituti tizimida: “in-vitro” laboratoriyasi va uning hududiy boʻlinmalari; “Oʻrmon urugʻchiligi markazi” davlat muassasasi va uning hududiy (Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Fargʻona, Buxoro, Samarqand, Qashqadaryo viloyatlari) boʻlinmalari; v) “Yashil hudud” davlat unitar korxonasi tuzilmasida alohida yuridik shaxs tashkil etmagan holda Daraxt kasalliklari va zararkunandalariga qarshi kurashish xizmati tashkil etilsin. Ekologiya vazirligi tizimida yangi tashkil etilayotgan tuzilmalar faoliyatini yoʻlga qoʻyish jadvali 9-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 17. Iqtisodiyot va moliya vazirligi Ekologiya vazirligi va Oʻrmon xoʻjaligi agentligining talabnomasiga muvofiq oʻrmon xoʻjaliklari tomonidan oʻrmon barpo etish, uning qayta tiklanishini taʼminlash, muhofaza qilish va oʻrmon yongʻinlariga qarshi kurashish tadbirlari uchun zarur asbob-uskunalar va maxsus texnikalarni sotib olish, moddiy-texnika bazasini mustahkamlash boʻyicha hisob-kitoblarga asosan 2024 — 2026-yillarda respublika budjetidan talab etiladigan zarur mablagʻlar ajratilishini taʼminlasin. Oʻrmon xoʻjaligi agentligi tizimidagi oʻrmon xoʻjaliklarining bosqichma-bosqich 2024 — 2026-yillarda moddiy-texnika bazasini mustahkamlash prognoz koʻrsatkichlari 10-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 18. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim hujjatlariga 11-ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin. 19. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim qarorlari 12-ilovaga muvofiq oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 20. Ekologiya vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda uch oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu Farmondan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin. 21. Mazkur Farmon ijrosini samarali tashkil etishga masʼul va shaxsiy javobgar etib ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri A.A. Abduxakimov, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimlari belgilansin. Farmon ijrosini muhokama qilib borish, ijro uchun masʼul tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin. Bosqichlar Subyektlar Tadbirlar Muddatlar 1-bosqich Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklarida tashkil etilgan ishchi guruhlari Hududlarda shamol va garmselning salbiy taʼsiri, suv obyektlarining joylashishi, qum va chang koʻtarilish ehtimoli yuqori boʻlgan maydonlar, shamolning kuchi va yoʻnalishi, yogʻingarchilik, shamol eroziyasi, qum va chang boʻronlari koʻtarilishining asosiy sabablari hamda boshqa maʼlumotlarni oʻrganib chiqadi. Har yili 10-martga qadar Oʻrganish ishlari yakuniga koʻra shakllantirilgan maʼlumotlar asosida manzilli dasturlarni ishlab chiqadi, bunda: har bir loyiha pasporti (asosiy koʻrsatkichlari) va annotatsiyalari; har bir tuman (shahar) va tegishli hudud boʻyicha yashil hududlarni barpo etish va koʻkalamzorlashtirish tadbirlarini bajarish bosqichlari aks ettirilgan xaritalari (sxemalar) ilova qilinishini taʼminlaydi. Har yili 1-mayga qadar Yashil hududlarni barpo etish va koʻkalamzorlashtirish boʻyicha shakllantirilgan manzilli dasturning: tuman (shahar) Xalq deputatlari Kengashining navbatdan tashqari sessiyasida koʻrib chiqilishi va tasdiqlanishini; Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimlari tomonidan tegishli qaror bilan tasdiqlanishini taʼminlaydi. Har yili 15-mayga qadar 2-bosqich Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimlari Yashil hududlarni barpo etish va koʻkalamzorlashtirish tadbirlarini amalga oshirish uchun tanlangan yer maydonlarini ajratish toʻgʻrisida qarorlar qabul qiladi; tasdiqlangan manzilli dasturlarni Ekologiya vazirligiga taqdim etadi; manzilli dasturlarga: Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahri hamda tuman (shahar) hokimliklari tomonidan tasdiqlangan bayonnoma va yer maydonlarini ajratish toʻgʻrisidagi qarorlar; yashil hududlarni barpo etish va koʻkalamzorlashtirish tadbirlari amalga oshiriladigan joyning xaritalari (sxemalari) ilova qilinadi. Har yili 1-iyunga qadar 3-bosqich Ekologiya vazirligi 1. Taqdim etilgan manzilli dasturlarning toʻliq oʻrganib chiqilishini hamda ekologik ekspertizadan oʻtkazilishini taʼminlaydi. 2. Manzilli dasturlarni maʼqullash yoki rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi, bunda, rad etilgan manzilli dasturlarni qayta ishlab chiqish uchun hududlarga yuboradi. 3. Maʼqullangan manzilli dasturlarni umumlashtirib, tegishli vazirlik va idoralar bilan kelishilgan holda Vazirlar Mahkamasiga tasdiqlash uchun kiritadi. Har yili 15-iyunga qadar 4-bosqich Vazirlar Mahkamasi Kelgusi yilda respublikada yashil hududlarni barpo etish va koʻkalamzorlashtirish tadbirlarini amalga oshirish boʻyicha manzilli dasturni tasdiqlaydi. Har yili 1-iyulga qadar 5-bosqich Ekologiya vazirligi 1. Tasdiqlangan manzilli dasturlarda belgilangan tadbirlar doirasida loyiha-qidiruv ishlarini amalga oshirish va loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqish uchun texnik topshiriq ishlab chiqadi. 2. Ekologiya vazirligi tizimidagi “Yashil loyiha” loyihalash instituti bilan loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqish boʻyicha shartnoma tuzadi. 3. Muayyan loyiha-smeta hujjatining mazmuni va tarkibi hamda ishlab chiqilayotgan boʻlimlar roʻyxati, loyihalanayotgan obyekt xususiyatiga qarab, aniqlashtirilishi va qisqartirilishini va ushbu talablarning loyiha topshirigʻida belgilanishini taʼminlaydi. Har yili 1-sentabrga qadar 6-bosqich Ekologiya vazirligi 1. “Binolardan foydalanish va qurilish-taʼmirlash ishlari direksiyasi” davlat muassasasi tomonidan taqdim etilgan texnik topshiriqlar asosida loyiha-qidiruv ishlarini amalga oshiradi va loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqadi. 2. Ishlab chiqilgan loyiha-smeta hujjatlarini Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligining tegishli tizim tashkilotlaridan ekspertizadan oʻtkazadi. Shartnomada belgilangan muddatda 3. Loyiha-smeta hujjatlarini 3 nusxada tayyorlaydi va bajarilgan ishlarni qabul qilib olish dalolatnomasi asosida buyurtmachiga topshiradi. 4. Pudratchi tashkilotlar tomonidan bajarilgan ishlarda loyiha-smeta hujjatlari koʻrsatkichlariga amal qilinishi yuzasidan mualliflik nazoratini amalga oshiradi. Zaruratga koʻra 7-bosqich Ekologiya vazirligi Loyiha-smeta hujjatlarini qabul qilib olgandan soʻng: Yashil hududlarni barpo etish va koʻkalamzorlashtirish tadbirlarini amalga oshirish boʻyicha tender savdolarini oʻtkazadi; Qonunchilikda belgilangan tartibda aniqlangan Pudratchi tashkilot bilan shartnoma tuzadi, bunda: shartnoma uch yildan kam boʻlmagan muddatga tuziladi; pudratchi tashkilot tomonidan ekilgan koʻchatlarni parvarishlash va saqlash tadbirlarining amalga oshirilishi shartnoma shartlarida belgilab qoʻyiladi. Bir oy muddatda 8-bosqich Tuman (shahar) hokimlari tomonidan tashkil etilgan Komissiya (hokimiyat, bosh pudrat tashkiloti, manfaatdor vazirliklar va idoralarning hududiy boʻlinmalari hamda loyiha tashkiloti, yerdan foydalanuvchilar vakillari) Yashil hududlarni barpo etish va koʻkalamzorlashtirish tadbirlarini amalga oshirish boʻyicha shartnoma muddati tugaganidan soʻng, quyidagi vazifalarni amalga oshiradi: tugallangan obyektlarda buyurtmachi, loyihachi va pudratchi tashkilotlar ishtirokida loyiha-smeta hujjatlarida belgilangan tadbirlarning toʻliq amalga oshirilganligini oʻrganib chiqadi; ekilgan koʻchatlarning koʻkaruvchanlik darajasi belgilangan meʼyorlar (100 foiz)dan kam boʻlmasligini tahlil qiladi; obyektni qabul qilish yoki qabul qilishni rad etish toʻgʻrisida dalolatnoma rasmiylashtiradi, bunda, qabul qilinishi rad etilgan obyektning pudratchi tashkilotning oʻz mablagʻlari hisobidan tiklashga qaytaradi. qabul qilingan yashil hududlarni barpo etish va koʻkalamzorlashtirish tadbirlari amalga oshirilgan hududlarni yerdan doimiy foydalanuvchilar, yer egalari, ijarachilarga (foydalanuvchi yoki xizmat koʻrsatuvchi tashkilotlar, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va boshqalar) mulkdorlarga doimiy foydalanish huquqi asosida topshiradi. Zaruratga koʻra, tugallangan obyektlarda 1. “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida “yashil belbogʻ”, “yashil bogʻ”, “yashil jamoat parklari”, “yashil qalqon”, “yashil qoplamalar” — himoya oʻrmonzorlarini hamda ihota daraxtzorlarini barpo etish boʻyicha loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqish, amaliy ishlarni tashkil etish va doimiy egasiga topshirilgunga qadar uch yil davomida saqlash. 2. Oʻrmon xoʻjaligi tadbirlari uchun hududlarning iqlim sharoitiga mos daraxt va buta urugʻlarini tayyorlash, urugʻlarni belgilangan tartibda laboratoriya sinovlaridan oʻtkazilishini taʼminlash, urugʻchilik genbankini tashkil etish. 3. Oʻrmonchilik va oʻrmon koʻchatchiligini rivojlantirish, shu jumladan, intensiv usulda hamda yopiq ildiz tizimi bilan koʻchat yetishtirish tizimini yaratish va uni rivojlantirish. 4. Oʻrmon xoʻjaliklarida pitomniklarni tashkil etish hamda oʻrmon fondi yerlarida koʻchatchilik sohasida kasanachilikni rivojlantirish. 5. Loyihalashtirish, yer uchastkalarini tayyorlash, kam suv talab etadigan daraxt va buta koʻchatlarini ekish ishlarini amalga oshirish. 6. Daraxt va butalarning kasallik hamda zararkunandalariga qarshi kurashish tadbirlarini amalga oshirish. 7. Sugʻorish tizimlarini joriy qilish va suv taʼminotini tashkil etish tadbirlari uchun yoʻnaltiriladi. Bosqichlar Subyektlar Tadbirlar Muddatlar 1-bosqich Oʻrmon xoʻjaligi 1. Davlat oʻrmon xoʻjaligi mavjud yerlarning joriy holatiga bogʻliq holda oʻz imkoniyatiga qarab koʻpi bilan 5,0 gektargacha boʻlgan maydonni tanlaydi. 2. Tanlangan maydonlarni urugʻ, qalamcha yoki nihollarni ekish uchun tayyorlaydi, jumladan yerni har xil chiqindilardan tozalash, haydash, tekislash, shudgorlash, sugʻorish ariqlarini qazish , ekish uchun joʻyak olish tadbirlarini amalga oshiradi. 3. Tanlangan hududning tuproq-iqlim sharoitiga mos daraxt-butalar turlarini tanlaydi, ularning roʻyxatini shakllantiradi. 4. Hududlarning tuproq-iqlim sharoitiga mos daraxt-butalarning urugʻlari, qalamchalari yoki nihollarini ekadi. Yil davomida 1. Oʻrmon xoʻjaligi tomonidan tanlangan yer maydonida koʻpi Bilan 5,0 gektargacha boʻlgan va daraxt-butalar turlari urugʻlari, qalamchalari yoki nihollari ekilgan koʻchatzorni (yer maydonini) koʻchat yetishtiruvchi kasanachilik (keyingi oʻrinlarda — kasanachi) bilan shugʻullanmoqchi boʻlgan jismoniy shaxsga mehnat shartnomasi orqali biriktiradi. 2. Koʻchatlarni yetishtirish va ularni parvarishlash boʻyicha soha olimlari va mutaxassislari birgalikda tavsiyalar berib boradi hamda yaqindan uslubiy koʻmak koʻrsatadi. 3. Shartnomada quyidagilar: oʻrmon xoʻjaligi tomonidan — kasanachiga ajratilgan yer maydoniga urugʻ, qalamcha yoki nihol ekishi, uni parvarishlash uchun sugʻorish tizimini joriy etishi, talab etiladigan oʻgʻit bilan taʼminlashi, kasanachini belgilangan tartibda oylik maoshi bilan taʼminlashi, koʻchatlar talab darajasida boʻlganda qabul qilib olishi, yetishtirilgan koʻchatlar umumiy hajmining 20 foizini ragʻbatlantirish sifatida kasanachi ixtiyoriga qoldirishi; kasanachi tomonidan — biriktirilgan koʻchatzor va unga ekilgan urugʻ, qalamcha hamda nihollarni moddiy javobgar shaxs sifatida maʼlum muddatga qabul qilib olishi, ularni parvarishlash, tagini yumshatish, oʻgʻit berish, sugʻorish, begona oʻtlardan tozalash, kultivatsiya qilish, tekislash, ariq olish, sugʻorish tarmoqlarini qurish va taʼmirlash ishlarini bajarishi, urugʻ, qalamcha hamda nihollarni kasallik va zararkunandalariga qarshi kurashish, koʻchatxonani muhofaza qilish va qoʻriqlash tadbirlarini amalga oshirishi, koʻchatlarni talab darajasidagi (koʻchat balandligi, shoxlanishi, sogʻlomligi, koʻchat tanasining toʻgʻri rivojlanganligi va qalinligi) koʻrsatkichda oʻrmon xoʻjaligiga topshirishi kabi talablar (shartlar) aks ettiriladi. Shuningdek, oʻrmon xoʻjaligi va kasanachi oʻrtasida shartnoma asosida qoʻshimcha kelishuvlar rasmiylashtirilishi mumkin. Kelishuv asosida 2-bosqich Kasanachi 1. Oʻrmon xoʻjaligi tomonidan biriktirilgan koʻchatzordan samarali foydalanishni tashkil etadi, yer maydoni va unga ekilgan urugʻ, qalamcha hamda nihollarni maʼlum muddatga moddiy javobgar shaxs sifatida qabul qilib oladi. 2. Biriktirilgan koʻchatzordagi urugʻ, qalamcha hamda nihollarni parvarishlash, tagini yumshatish, oʻgʻit berish, sugʻorish, begona oʻtlardan tozalash, kultivatsiya qilish, tekislash, ariq qazish, sugʻorish tarmoqlarini qurish va taʼmirlash ishlarini bajarish, kasallik va zararkunandalariga qarshi kurashish, koʻchatxonani muhofaza qilish va qoʻriqlash tadbirlarini amalga oshiradi. 3. Biriktirilgan koʻchatzorda ekilgan urugʻ, qalamcha va nihollarni talab darajasida, jumladan daraxt-butalar turlariga bogʻliq holda koʻchatlarning balandligi, shoxlanishi, sogʻlomligi, koʻchatlar tanasining toʻgʻri rivojlanganligi va qalinligi kabi koʻrsatkichlarga alohida eʼtibor qilgan holda yetishtirishni taʼminlaydi. 4. Talab darajasida yetishtirilgan koʻchatlarni belgilangan tartibda (koʻchatlarga mexanik shikast yetkazmagan holda) oʻrmon xoʻjaligiga yetkazib beradi. Doimiy, shartnomaga muvofiq 3-bosqich Ekologiya vazirligi 1. Kasanachilik asosida koʻchatchilikni rivojlantirish, tuproq-iqlim sharoitlariga mos daraxt va butalarning urugʻ, nihol, qalamchalarini tayyorlash va yetishtirish, shuningdek, boshqa koʻchatchilik bilan bogʻliq tadbirlarni dastlabki bosqichda moliyalashtirishga koʻmaklashadi. 2. Kasanachilik asosida koʻchatchilikni rivojlantirish uchun mahalliy hokimlik va vazirliklar bilan bogʻliq muammolarni hal qilishga qaratilgan tashkiliy ishlarni amalga oshiradi. 3. Ekilgan koʻchatlarni “Yashil makon” elektron platformaga kiritilishini taʼminlaydi. Lozim topilganda 4-bosqich Oʻrmon xoʻjaligi 1. Kasanachilar tomonidan yetishtirilgan daraxt-butalar koʻchatlarini belgilangan tartibda qabul qilib oladi. 2. Koʻchat yetishtiruvchi va ekuvchilar oʻrtasida uzviy bogʻliqlikni taʼminlaydi, shartnoma shartlari ijrosini taʼminlaydi. Yetishtirilgan va ekishga tayyor koʻchatlarni “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida koʻchat ekuvchilarga yetkazib berish choralarini koʻradi. Har yili bahor va kuz mavsumida 5-bosqich Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari 1. Oʻrmon xoʻjaliklarining mavjud yerlari imkoniyatlaridan kelib chiqqan holda zarurat boʻlganda kasanachilik asosida koʻchatchilikni rivojlantirish uchun yer maydonlarini ajratadi. 2. “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida oʻrmon xoʻjaliklari va boshqa koʻchat yetishtiruvchi subyektlar tomonidan yetishtirilgan koʻchatlarni xarid qilinishiga koʻmaklashadi. 3. Koʻchat ekish uchun yerlarni aniqlab beradi, doimiy parvarishlash, agrotexnik tadbirlarni oʻz vaqtida amalga oshirish, muhofaza qilish va qoʻriqlash ishlarini amalga oshirish uchun masʼullarni belgilaydi. Doimiy 6-bosqich Koʻchat ekuvchi subyektlar 1. Oʻrmon xoʻjaliklari va boshqa koʻchat yetishtiruvchi subyektlar tomonidan yetishtirilgan va tuproq-iqlim sharoitlariga mos daraxt-butalar koʻchatlarining tanlangan hududlarga ekilishini taʼminlaydi. Har yili bahor va kuz mavsumida T/r Hududlar nomi 2024 — 2026-yillar, jami shundan: 2024-yil 2025-yil 2026-yil yoʻl uzunligi (km) manzarali daraxt va buta koʻchatlari soni (dona) shu jumladan terak koʻchati (dona) yoʻl uzunligi (km) manzarali daraxt va buta koʻchatlari soni (dona) shu jumladan terak koʻchati (dona) yoʻl uzunligi (km) manzarali daraxt va buta koʻchatlari soni (dona) shu jumladan terak koʻchati (dona) yoʻl uzunligi (km) manzarali daraxt va buta koʻchatlari soni (dona) shu jumladan terak koʻchati (dona) Respublika boʻyicha, jami: 9 268 23 144 376 14 880 630 2 060 4 653 100 2 446 560 2 884 7 466 800 6 065 400 4 324 11 024 476 6 368 670 shundan: 1. Qoraqalpogʻiston Respublikasi 800 2 029 229 1 276 120 178 367 800 175 680 249 672 980 536 800 373 988 449 563 640 2. Andijon viloyati 446 1 063 703 679 900 99 190 600 93 600 139 352 660 286 000 208 520 443 300 300 3. Buxoro viloyati 720 1 734 977 1 056 460 160 321 400 145 440 224 575 740 444 400 336 837 837 466 620 4. Jizzax viloyati 576 1 352 453 878 640 128 239 500 120 960 179 448 250 369 600 269 664 703 388 080 5. Qashqadaryo viloyati 763 1 845 895 1 108 760 170 345 000 152 640 237 612 700 466 400 356 888 195 489 720 6. Navoiy viloyati 533 1 376 276 836 800 118 255 200 115 200 166 456 720 352 000 249 664 356 369 600 7. Namangan viloyati 533 1 298 249 774 040 118 243 800 106 560 166 430 980 325 600 249 623 469 341 880 8. Samarqand viloyati 626 1 495 843 983 240 139 262 600 135 360 195 495 660 413 600 292 737 583 434 280 9. Sirdaryo viloyati 260 974 194 535 720 58 384 000 192 960 81 245 080 167 200 121 345 114 175 560 10. Surxondaryo viloyati 907 1 926 600 1 263 400 202 146 800 54 720 282 717 200 589 600 423 1 062 600 619 080 11. Toshkent viloyati 2 002 5 231 583 3 813 950 445 1 366 700 923 040 623 1 524 160 1 410 200 934 2 340 723 1 480 710 12. Fargʻona viloyati 482 1 168 747 742 660 107 210 300 102 240 150 387 530 312 400 225 570 917 328 020 13. Xorazm viloyati 620 1 646 627 930 940 138 319 400 128 160 193 547 140 391 600 289 780 087 411 180 T/r Tadbirlar Amalga oshirish mexanizmi Moliyalashtirish manbai Ijro muddati Masʼul ijrochilar I. Toshkent shahri atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish boʻyicha loyiha hujjatlarini tayyorlash tadbirlari 1. Birinchi bosqich: ilmiy va puxta ishlangan xulosalar asosida shamol tezligini pasaytiradigan va tuproq zarralarining koʻchishini oldini olishga qaratilgan va ular birikishini amalga oshiradigan Toshkent shahri atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish boʻyicha loyiha hujjatlarini tayyorlash. 1. “Yashil loyiha” loyihalash instituti davlat muassasasi hamda Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi tizimi mutaxassislari tomonidan “yashil belbogʻ” barpo etish boʻyicha yer maydonlarini aniqlash. 2. Aniqlangan yer maydonlarida “yashil belbogʻ” barpo etish boʻyicha xulosalar asosida loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqish. 3. Loyiha hujjatlarini ishlab chiqishda hududning tuproq-iqlim sharoitga mos daraxt va butalar turlarini tanlash, daraxt va butalarni sonini aniqlash va ekish sxemalarini belgilash. 4. Loyiha hujjatlariga muvofiq ekiladigan daraxt, buta koʻchatlarini kelgusida parvarishlash va sugʻorish uchun sugʻorish tizimlarini yaratish tizimini nazarda tutish. 5. Ekiladigan daraxtlarni kelgusida parvarish qilish va agrotexnik tadbirlari va ularni amalga oshirishni belgilash. Mahalliy budjet mablagʻlari, vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari Bir oy muddatda Ekologiya vazirligi, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Toshkent shahar va Toshkent viloyati hokimliklari 2. Ikkinchi bosqich: Toshkent shahri atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish uchun tayyorlangan loyiha hujjatlarini ekologik ekspertizadan oʻtkazish. 1. “Toshkent shahri atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish boʻyicha loyiha hujjatlarini ekologik ekspertizadan oʻtkazish. 2. Toshkent shahri atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish boʻyicha loyiha hujjatlarini ekologik ekspertizaning ijobiy xulosalari bilan Toshkent viloyati va Toshkent shahri hokimiyatlariga kelishish uchun taqdim etish. Mahalliy budjet mablagʻlari, vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari Ikki oy muddatda Toshkent shahar hokimligi, Ekologiya vazirligi 3. Uchinchi bosqich: Toshkent shahri atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish uchun tegishliligi boʻyicha hududiy hokimiyatlarning yer ajratish toʻgʻrisida qarorlarini qabul qilish. Toshkent shahri atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish loyihasini shaharsozlik hujjatlariga muvofiq Toshkent shahri bosh rejasi loyihasi doirasida va u bilan toʻliq uygʻunlashtirgan holda tanlangan yer maydonlarini ajratish uchun hokimlarning qarorlarini qabul qilish. Mablagʻ talab etilmaydi Uch oy muddatda Toshkent viloyati va Toshkent shahar hokimliklari, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi II. Toshkent shahri atrofida “yashil belbogʻ” barpo etish tadbirlarini amalga oshirish 4. Toshkent shahri atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish tadbirlarini amalga oshirish. 1. Toshkent shahri atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish tadbirlarini amalga oshirish uchun yer maydonlarini tayyorlash. 2. 2024 — 2026-yillarda Toshkent viloyatining jami 440,9 gektar, jumladan: Qibray tumanida 34,5 gektar, Boʻstonliq tumanida 68,5 gektar, Parkent tumanida 66,0 gektar, Ohangaron tumanida 62,5 gektar, Yuqorichirchiq tumanida 53,0 gektar, Oʻrtachirchiq tumanida 42,5 gektar, Zangiota tumanida 42,3 gektar, Toshkent tumanida 37,0 gektar, Chirchiq shahrida 34,6 gektar maydonda yashil belbogʻ”lar tashkil etish. Mahalliy budjet mablagʻlari, vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari 2024 — 2026-yillar Toshkent viloyati va Toshkent shahar hokimliklari, Ekologiya vazirligi 5. Toshkent shahri atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish tadbirlari doirasida ekilgan daraxtlarni xatlovdan oʻtkazish. 1. Raqamli texnologiyalardan foydalangan holda ekilgan daraxtlarni xatlovdan oʻtkazish (daraxt turlari, holati, oʻsayotgan hudud manzili (koordinatsiyasi) kabi maʼlumotlarni toʻplash). 2. Maʼlumotlarni “Yashil makon” elektron platformasiga kiritish. Mahalliy budjet mablagʻlari, vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari 2024 — 2026-yillar Toshkent shahar va Toshkent viloyati hokimliklari, Ekologiya vazirligi 6. Toshkent shahri atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish tadbirlari doirasida ekilgan daraxt va butalarni va mavjud daraxtlarni parvarishlash tadbirlarini amalga oshirish. 1. Ekilgan daraxt va butalarni organik va mineral oʻgʻitlar bilan oziqlantirish. 2. Barpo etilgan daraxtzorlarda joriy tekshirish, entomologik va fitopatologik kuzatuvlarini amalga oshirish. 3. Kuzatuv natijalari boʻyicha mahalliy hokimlik tomonidan ekilgan koʻchatlarni parvarishlash, qoʻriqlash va agrotexnik tadbirlarni oʻz vaqtida amalga oshirish. 4. Kasallangan va zararlangan daraxtlar mavjud hududlarni belgilash, belgilangan hududlarda zararlangan daraxtlarga mexanik, biologik va kimyoviy kurash choralarini koʻrish, biologik kurash tadbirlarini qoʻllashga alohida eʼtibor qaratish. 5. Ekilgan koʻchatlarni koʻkaruvchanligini taʼminlash va muhofaza qilish boʻyicha doimiy monitoring yuritish. Mahalliy budjet mablagʻlari, vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari 2024 — 2026-yillar Toshkent shahar va Toshkent viloyati hokimliklari, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Ekologiya vazirligi, Fanlar akademiyasi III. Toshkent shahri atrofida “yashil belbogʻ” barpo etishda zamonaviy suv tejovchi texnologiyalar asosida sugʻorish tizimlarini joriy etish 7. Toshkent shahri atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish uchun zarur koʻchatlar bilan taʼminlash maqsadida Oʻrmon xoʻjaligi agentligiga jami 60 gektar yer maydonlari ajratish. 1. Koʻchatxonalar tashkil etishga yer maydonlarini tanlash. 2. Tanlangan yer maydonlarini Oʻrmon xoʻjaligi agentligiga 10 yil muddatga biriktirish uchun tegishliligi boʻyicha Toshkent shahar hokimligi, Toshkent viloyati hokimligi, Yangi Toshkent shahrini barpo etish direksiyasining tegishli qarorini qabul qilish. Mahalliy budjet mablagʻlari Uch oy muddatda Toshkent shahar va Toshkent viloyati hokimliklari, Yangi Toshkent shahrini barpo etish direksiyasi 8. Toshkent shahri atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etishda sugʻorish tizimlarini joriy etish, ularni parvarish qilishni amalga oshirish. 1. “Yashil belbogʻ”lar barpo etilgan maydonlarda sugʻorish tizimlarini oʻrnatish va taʼmirlash. 2. Daraxtlarni saqlash va zarur agrotexnika tadbirlarini amalga oshirish. Mahalliy budjet mablagʻlari 2024 — 2026-yillar Toshkent shahar va Toshkent viloyati hokimliklari, Ekologiya vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi 9. Daraxtlarni tomchilab sugʻorish tizimini takomillashtirish va ushbu yoʻnalishdagi ilgʻor texnologiyalarni joriy etish. 1. Tasdiqlangan loyiha asosida yer osti suvlaridan oqilona foydalanish maqsadida mavjud quduqlardan daraxtlarni sugʻorishda foydalanish yoki yangi quduqlarni barpo etish choralarini koʻrish. 2. Daraxtlarni sugʻorish jarayonida zamonaviy suv tejovchi texnologiyalar yordamida tomchilab sugʻorish usulini yoʻlga qoʻyish. Mahalliy budjet mablagʻlari, vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari 2024 — 2026-yillar Toshkent shahar hokimligi, Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi, Ekologiya vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi 10. “Yashil belbogʻ”lar barpo etishni tashkil etish maqsadida iqlim sharoitiga mos, suvsizlikka chidamli koʻchatlarni yetishtirish boʻyicha innovatsion koʻchatxonalarni tashkil etish. 1. Yangi manzarali daraxt va buta koʻchatlarini mahalliylashtirish, seleksion ilmiy tadqiqot ishlarini olib borish. 2. Seleksiya ishlariga xorijiy va mahalliy mutaxassislarni, mustaqil izlanuvchilarni jalb etish va ilmiy ishlanmalarni amalga oshirishga sharoit yaratish. 3. Olib borilgan izlanishlar va oʻrganilgan xorijiy tajriba asosida uslubiy qoʻllanma yaratish. 4. Tuproq-iqlim sharoitlariga mos, suvsizlikka chidamli daraxt navlarini koʻpaytirish maqsadida koʻchatxonalarni tashkil etish. Mahalliy budjet mablagʻlari, vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari, grant va xalqaro moliya institutlari mablagʻlari Doimiy ravishda Toshkent shahar hokimligi, Fanlar akademiyasi, Ekologiya vazirligi IV. Toshkent shahri atrofida yaratilgan “yashil belbogʻ”larda biologik xilma-xillikni saqlash va ularni qayta tiklash tadbirlari 11. Toshkent shahri atrofida yaratilgan “yashil belbogʻ”lardaoʻsimliklar kasallik va zararkunandalaridan himoya qilishni ornitofauna uslubidan foydalanish. 1. Daraxt va butalarni kasallik va zararkunandalariga qarshi tabiiy ornitofauna orqali kurashishda ornitofauna yashash muhitini muhofaza qilish orqali ular soni koʻpayishiga koʻmaklashish choralarini koʻrish. 2. Zararli hashoratlarga qarshi tabiiy ornitofauna orqali kurashish choralarini koʻrish. Mahalliy budjet mablagʻlari Doimiy ravishda Toshkent shahar va Toshkent viloyati hokimliklari, Ekologiya vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi 12. Daraxt va butalar ekilishida ayrim hududlarda biologik xilma-xillikni saqlash, qayta tiklanishni taʼminlash hamda ular yashash sharoitlarini yaxshilash maqsadida ozuqabop daraxt va butalar turlarini ekish. 1. Ekiladigan daraxt va butalar turlarini tanlashda yovvoyi hayvonot dunyosi uchun ozuqabop boʻlgan turlarni (doʻlana, jiyda, achchiq bodom va boshqalar) ham tanlash. 2. Ayrim hududlarda yovvoyi hayvonot dunyosi uchun ozuqabop daraxt va buta turlarini ekish. Mahalliy budjet mablagʻlari Tadbir davomida Toshkent shahar va Toshkent viloyati hokimliklari, Ekologiya vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi 13. Tabiiy va texnogen omillar yoki kasallik va zararkunandalar taʼsirida zararlangan daraxt va butalar boshqa daraxt va butalarni zararlanishini yoki fuqarolar sogʻligʻi va ular mol-mulkiga taʼsir qilishini oldini olish maqsadida ularni xatlovdan oʻtkazish va tegishli choralarni koʻrish. 1. Tabiiy omillar yoki kasallik va zararkunandalar taʼsirida zararlangan daraxt va butalarni doimiy ravishda fitosanitar nazoratidan (monitoring, dala nazorati) oʻtkazib ular haqida maʼlumotlar va manzillari hududlar kesimida zararlangan maydonlar xaritasini boʻyicha yillik xaritanomalar tuzish. Mahalliy budjet mablagʻlari Har yili aprel — avgust Toshkent shahri va Toshkent viloyati hokimliklari, Ekologiya vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi 2. Xatlov natijalari hamda zararlangan maydonlar boʻyicha yillik xaritanomalarga koʻra zararlangan daraxt va butalarni sogʻlomlashtirish choralarini koʻrish. Daraxtlar vegetatsiya davrida 3. Oʻsuvchanlik imkoniyati va yashovchanligini saqlab qolish imkoniyati past darajadagi daraxtlar roʻyxati va ular haqida maʼlumotlarni toʻplab ularni kesish choralarini koʻrish uchun tegishli hudud hokimiyatlarini qarorlarini qabul qilishga kiritish. Avgust — oktabr 4. Oʻsuvchanlik imkoni boʻlmagan daraxtlarni kesish va ular oʻrniga daraxt koʻchatlarini ekish choralarini koʻrish. Dekabr — fevral (gektar) T/r Tuman (shahar) nomi 2024 — 2026-yillarda barpo etiladigan “yashil belbogʻ”lar maydoni shu jumladan: 2024-yilda 2025-yilda 2026-yilda 1. Qibray tumani 35 10 10 15 2. Boʻstonliq tumani 69 20 22 27 3. Parkent tumani 66 20 22 24 4. Ohangaron tumani 63 20 22 21 5. Yuqorichirchiq tumani 53 15 18 20 6. Oʻrtachirchiq tumani 43 12 14 17 7. Zangiota tumani 42 12 15 15 8. Toshkent tumani 37 10 12 15 9. Chirchiq shahri 35 10 13 12 Jami 441 129 148 164 T/r Tadbirlar Amalga oshirish mexanizmi Moliyalashtirish manbai Ijro muddati Masʼul ijrochilar I. Respublika shaharlari hamda ularning atroflarida “yashil belbogʻ”lar barpo etish boʻyicha loyiha hujjatlarini tayyorlash 1. Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlardagi shaharlar hamda ularning atroflarida “yashil belbogʻ”lar barpo etish maqsadida ishchi guruhlarini tashkil etish. 1. Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlar hokimliklarida mahalliy hokimlik, qishloq xoʻjaligi, qurilish, ekologiya va boshqa tegishli soha mutaxassislaridan iborat Ishchi guruhini tuzish. 2. “Yashil belbogʻ” tashkil etish moʻljallangan hududlarda joyiga chiqqan holda yer maydonlarini tanlash. Mahalliy budjet mablagʻlari, vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari Ikki oy muddatda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Ekologiya vazirligi 2. Respublika shaharlari hamda ularning atroflarida “yashil belbogʻ”lar barpo etish boʻyicha bosqichma-bosqich loyiha hujjatlarini tayyorlash. 1. “Yashil loyiha” loyihalash instituti davlat muassasasi tomonidan Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi tizimi mutaxassislari bilan birgalikda “yashil belbogʻ”lar barpo etish rejalashtirilgan yer maydonlarini oʻrganish. 2. Aniqlangan yer maydonlarida “yashil belbogʻ”lar barpo etish boʻyicha ilmiy xulosalar asosida loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqish. 3. Loyiha hujjatlarini ishlab chiqishda hududning tuproq-iqlim sharoitga mos daraxt va butalar turlarini tanlash, daraxt va butalarni sonini aniqlash va ekish sxemalarini belgilash. 4. Loyiha hujjatlariga muvofiq ekiladigan daraxt, buta koʻchatlarini kelgusida parvarishlash va sugʻorish uchun sugʻorish tizimlarini yaratish tizimini nazarda tutish. 5. Ekiladigan daraxtlarni kelgusida parvarish qilish va agrotexnik tadbirlari va ularni amalga oshirishni belgilash. Mahalliy budjet mablagʻlari, vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari Bosqichma-bosqich 2024 — 2028-yil Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Ekologiya vazirligi 3. Respublika shaharlari hamda ularning atroflarida “yashil belbogʻ”lar barpo etish loyiha hujjatlarini ekologik ekspertizadan oʻtkazish va hokimiyatlarning “yashil belbogʻ”lar barpo etish uchun yer ajratish boʻyicha tegishli qarorlarini qabul qilish. 1. Respublika shaharlari va ular atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish loyiha hujjatlarini Ekologiya vazirligining ekologik ekspertizasidan oʻtkazish. 2. Respublika shaharlari va ular atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish loyihasini hududlar bosh rejasi loyihasi doirasida va u bilan toʻliq uygʻunlashtirgan holda tanlangan yer maydonlarini ajratish uchun hokimiyatlarning qarorlarini qabul qilish. Mahalliy budjet mablagʻlari, vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari Bosqichma-bosqich 2024 — 2028-yillar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Ekologiya vazirligi II. Respublika shaharlari hamda ularning atroflarida “yashil belbogʻ”lar barpo etish tadbirlari 4. Respublika shaharlari hamda ularning atroflarida bosqichma-bosqich “yashil belbogʻ”lar barpo etish. 1. Respublika shaharlari va ular atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish loyiha hujjatlari asosida hokimiyatlarning yer maydonlarini ajratish uchun qabul qilingan qarorlari natijasida “yashil belbogʻ” barpo etish. Mahalliy budjet mablagʻlari, vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari Bosqichma-bosqich 2024 — 2030-yillar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi 5. Respublika shaharlari hamda ularning atroflarida bosqichma-bosqich “yashil belbogʻ” barpo etish tadbirlari doirasida ekilgan daraxt va butalarni va mavjud daraxtlarni parvarishlash tadbirlarini amalga oshirish. 1. Ekilgan daraxtlar hamda butalarni organik va mineral oʻgʻitlar bilan oziqlantirish. 2. Barpo etilgan daraxtzorlarda joriy tekshirish, entomologik va fitopatologik kuzatuvlarini amalga oshirish. 3. Kuzatuv natijalari boʻyicha mahalliy hokimlik tomonidan ekilgan koʻchatlarni parvarishlash, qoʻriqlash va agrotexnik tadbirlarni oʻz vaqtida amalga oshirish. 4. Kasallangan va zararlangan daraxtlar mavjud hududlarni belgilash, belgilangan hududlarda zararlangan daraxtlarga mexanik, biologik va kimyoviy kurash choralarini koʻrish, bunda, birinchi navbatda biologik kurash tadbirlarini qoʻllashga alohida eʼtibor qaratish. 5. Ekilgan koʻchatlarni koʻkaruvchanligini taʼminlash va muhofaza qilish boʻyicha doimiy monitoring yuritish. Mahalliy budjet mablagʻlari, vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari Doimiy ravishda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Ekologiya vazirligi III. Loyiha hujjatlari asosida daraxtlar va butalarni zamonaviy suv tejovchi texnologiyalari asosida sugʻorish tadbirlarini joriy etish 6. “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida yashil maydonlarni kengaytirish, daraxt va butalarni sugʻorish tizimlarini joriy etish, ularni parvarish qilish ishlarini amalga oshirish. 1. “Yashil belbogʻ” maydonlarini kengaytirish, qoʻshimcha sugʻorish tizimlarini barpo etish va mavjudlarini taʼmirlash. 2. Daraxtlarni saqlash va zarur agrotexnika tadbirlarini amalga oshirish. Mahalliy budjet mablagʻlari Zaruratga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Suv xoʻjaligi vazirligi, Ekologiya vazirligi 7. Daraxtlarni tomchilab sugʻorish tizimini takomillashtirish va ushbu yoʻnalishdagi ilgʻor texnologiyalarni joriy etish. 1. Hududlarda tasdiqlangan loyiha asosida yer osti suvlaridan oqilona foydalanish maqsadida mavjud quduqlardan daraxtlarni sugʻorishda foydalanish yoki yangi quduqlarni barpo etish choralarini koʻrish. 2. Daraxtlarni sugʻorish jarayonida zamonaviy suv tejovchi texnologiyalar yordamida tomchilab sugʻorish usulini yoʻlga qoʻyish. Mahalliy budjet mablagʻlari, vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari Zaruratga koʻra Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi, Ekologiya vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi 8. “Yashil belbogʻ”lar barpo etishni tizimli tashkil etish maqsadida iqlim sharoitlariga mos, suvsizlikka chidamli, koʻp mehnat talab etmaydigan daraxt navlarini ekish boʻyicha innovatsion koʻchatxonalarni tashkil etish. 1. Yangi manzarali daraxt va buta koʻchatlarini mahalliylashtirish, seleksion ilmiy tadqiqot ishlarini olib borish. 2. Seleksiya ishlariga xorijiy va mahalliy mutaxassislarni, mustaqil izlanuvchilarni jalb etish va ilmiy ishlanmalarni amalga oshirishga sharoit yaratish. 3. Olib borilgan izlanishlar va oʻrganilgan xorijiy tajriba asosida uslubiy qoʻllanma yaratish. 4. Tuproq-iqlim sharoitlariga mos, suvsizlikka chidamli daraxt navlarini koʻpaytirish maqsadida koʻchatxonalarni tashkil etish. Mahalliy budjet mablagʻlari, vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari, grant va xalqaro moliya institutlari mablagʻlari Doimiy ravishda Toshkent shahar tumanlari hokimiyatlarining Obodonlashtirish boshqarmalari, Fanlar akademiyasi, Ekologiya vazirligi IV. Respublika shaharlari hamda ularning atroflarida barpo etilgan “yashil belbogʻ”li hududlarda biologik xilma-xillikni saqlash va ularni qayta tiklash tadbirlari 9. Barpo etilgan “yashil belbogʻ”larda daraxt va butalarni kasallik va zararkunandalardan himoya qilishni ornitofauna uslubiyatidan foydalanish tizimini yaratish. 1. Daraxt va butalarni kasallik va zararkunandalarga qarshi tabiiy ornitofauna orqali kurashishda ornitofauna yashash muhitini muhofaza qilish orqali ular soni koʻpayishiga koʻmaklashish choralarini koʻrish. 2. Zararli hasharotlarga qarshi tabiiy ornitofauna orqali kurashish choralarini koʻrish. Mahalliy budjet mablagʻlari Doimiy ravishda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Ekologiya vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi 10. Daraxt va butalar ekilishida ayrim hududlarda biologik xilma-xillikni saqlash, qayta tiklanishi taʼminlash hamda ular yashash sharoitlarini yaxshilash maqsadida ozuqabop daraxt va butalar turlaridan ham ekish choralarini koʻrishga alohida eʼtibor qaratish. 1. Hududlarda biologik xilma-xillikni saqlash maqsadida ekiladigan daraxt va butalar turlarini tanlashda yovvoyi hayvonot dunyosi uchun ozuqabop boʻlgan turlarni (doʻlana, jiyda, achchiq bodom va boshqalar) ham tanlash. 2. Ayrim hududlarda yovvoyi hayvonot dunyosi uchun ozuqabop daraxt va buta turlarini ekish. Mahalliy budjet mablagʻlari Tadbir davomida Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Ekologiya vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi 11. Tabiiy va texnogen omillar yoki kasallik va zararkunandalar taʼsirida zararlangan daraxt va butalar boshqa daraxt va butalarni zararlanishini yoki fuqarolar sogʻligʻi va ular mol-mulkiga taʼsir qilishini oldini olish maqsadida ularni xatlovdan oʻtkazish va tegishli choralarni koʻrish. 1. Hududlarda tabiiy omillar yoki kasallik va zararkunandalar taʼsirida zararlangan daraxt va butalarni doimiy ravishda fitosanitar nazoratidan (monitoring, dala nazorati) oʻtkazib ular haqida maʼlumotlar va manzillari hududlar kesimida zararlangan maydonlar xaritasini boʻyicha yillik xaritanomalar tuzish. Mahalliy budjet mablagʻlari Har yili aprel — avgust Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Ekologiya vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi 2. Xatlov natijalari hamda zararlangan maydonlar boʻyicha yillik xaritanomalarga koʻra zararlangan daraxt va butalarni sogʻlomlashtirish choralarini koʻrish. Daraxtlar vegetatsiya davrida 3. Oʻsuvchanlik imkoniyati va yashovchanligini saqlab qolish imkoniyati past darajadagi daraxtlar roʻyxati va ular haqida maʼlumotlarni toʻplab ularni kesish choralarini koʻrish uchun tegishli hudud hokimiyatlarini qarorlarini qabul qilishga kiritish. avgust — oktabr 4. Oʻsuvchanlik imkoni boʻlmagan daraxtlarni kesish va ular oʻrniga daraxt koʻchatlarini ekish choralarini koʻrish. noyabr — may V. “Yashil makon” umummilliy loyihasini izchil amalga oshirish orqali ekologik barqarorlikni taʼminlash chora-tadbirlari 12. Respublikaning barcha hududlarida tuproq-iqlim sharoitidan kelib chiqqan holda ekilgan koʻchatlarning koʻkaruvchanlik koʻrsatkichlari hamda koʻchatlarning standartlarini belgilovchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish. 1. Ekilgan koʻchatlarning koʻkaruvchanlik koʻrsatkichlari hamda koʻchatlarning standartlarini belgilashga taalluqli normativ-huquqiy hujjatlarni xatlovdan oʻtkazish. 2. Sohaga oid xorijiy davlatlar tajribasini oʻrganish. 3. Ekilgan koʻchatlarning koʻkaruvchanlik koʻrsatkichlarini aniqlash hamda koʻchatlarning standartlarini belgilovchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish. Mablagʻ talab etilmaydi 2024-yil dekabr Ekologiya vazirligi, Oʻrmon xoʻjaligi agentligi, Fanlar akademiyasi 13. Oʻrmon xoʻjaligi agentligi tizimidagi davlat oʻrmon fondi yer maydonlarini toʻliq xatlovdan oʻtkazish. 1. Davlat oʻrmon fondi chegaralarini aniqlab chiqish. 2. Davlat oʻrmon fondining toifalarini xatlovdan oʻtkazish. 3. Oʻrmon yer maydonlarining boʻlim, boʻlak, sarhadlarini belgilab chiqish. 4. Belgilangan tartibda yer hisobotlariga qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritish. Respublika budjeti mablagʻlari 2024 — 2028-yillar Ekologiya vazirligi, Oʻrmon xoʻjaligi agentligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, “Oʻzdaverloyiha” davlat ilmiy-loyihalash instituti, Suv xoʻjaligi vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari 14. “Oʻrmon urugʻchiligi markazi” davlat muassasasi uchun maʼmuriy bino, laboratoriya binolari va boshqa inshootlarini qurish va jihozlash. 1 “Oʻrmon urugʻchiligi markazi” davlat muassasasiga talab etiladigan maʼmuriy bino, laboratoriya va boshqa inshootlarini loyihasini tayyorlash. 2. “Oʻrmon urugʻchiligi markazi” davlat muassasasini laboratoriyasini jihozlash uchun talab etiladigan oʻlchov, nazorat-asbob uskunalari roʻyxati, miqdori va ularning texnik talablarini shakllantirish. 3. Talab etiladigan bino va inshootlar hamda oʻlchov, nazorat-asbob uskunalari roʻyxati, miqdori va ularning texnik talablarini Oʻzbekiston Respublikasining ijtimoiy va ishlab chiqarish infratuzilmasini rivojlantirish dasturi loyihasiga kiritish va xaridni amalga oshirish. Respublika budjeti mablagʻlari hisobiga Oʻzbekiston Respublikasining ijtimoiy va ishlab chiqarish infratuzilmasini rivojlantirish dasturi doirasida 2024 — 2026-yillar Ekologiya vazirligi, Oʻrmon xoʻjaligi agentligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi 15. Respublikada daraxt kasallik va zararkunandalariga qarshi kurashish tadbirlarini amalga oshirish tizimini shakllantirish uchun Daraxt kasallik va zararkunandalariga qarshi kurashish xizmatining moddiy texnik bazasini takomillashtirish choralarini koʻrish. 1. “Yashil hudud” davlat unitar korxonasi tuzilmasidagi Daraxt kasallik va zararkunandalariga qarshi kurashish xizmatining moddiy texnika bazasini takomillashtirish, 2024-2026-yillarga moʻljallangan manzilli dasturini tayyorlash va tasdiqlash. 2. Daraxt kasallik va zararkunandalariga qarshi kurashish tadbirlarini amalga oshirish uchun zarur asbob-uskunalar va mobil laboratoriyalar xaridi uchun Respublika davlat budjetidan 10 mlrd soʻm va Ekologiya vazirligining Ekologiya jamgʻarmasidan 10 mlrd soʻm mablagʻlar ajratish. Respublika davlat budjeti va Ekologiya jamgʻarmasi mablagʻlari 2024 — 2026-yillar Ekologiya vazirligi, Oʻrmon xoʻjaligi agentligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi 16. “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida fuqarolar va tadbirkorlarning manzilli buyurtmalariga asosan — ularning mablagʻlari doirasida daraxt va buta koʻchatlarini ekish va ularni parvarishlash tadbirlarini qoʻllab-quvvatlash maqsadida Ekologiya vazirligi tomonidan “Yashil toʻlov” elektron xayriya toʻlov turini tashkil etish. 1. Ekologiya vazirligi huzurida jamoatchilik nazorati ostida boshqariladigan, aʼzolik va yuridik shaxs tashkil etilmagan holda “Yashil toʻlov” elektron xayriya toʻlov turini joriy etish. 2. “Yashil toʻlov” elektron xayriya toʻlov turi mablagʻlari shakllanadigan maxsus hisob raqamini ochish. 3. “Yashil toʻlov” toʻlov turi toʻgʻrisida Nizomni tasdiqlash toʻgʻrisida Hukumat qarori loyihasini ishlab chiqish va tasdiqlash uchun kiritish. Atrof-muhit va tabiatni muhofaza qilish texnologiyalari ilmiy-tadqiqot institutining budjetdan tashqari mablagʻlari 2024-yil fevral Ekologiya vazirligi, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Soliq qoʻmitasi, Markaziy bank, Tijorat banklari, Adliya vazirligi 17. “Yashil makon” elektron platformasining ochiq va shaffof yuritilishini taʼminlash. “Yashil makon” elektron platformasida aholi tomonidan daraxt va buta koʻchatlarini ekish, ular ekilayotgan joylarning aniq manzili va suratlari, lokatsiyasi, sugʻorish tizimini yaratish va parvarish qilish jarayonlarini monitoring qilish imkonini yaratish. Ekologiya jamgʻarmasi 2024-yil mart Ekologiya vazirligi 18. “Yashil makon” umummilliy loyihasi tadbirlari doirasida koʻkalamzorlashtirish va daraxtzorlar barpo etish tadbirlarini uzoq muddatli prognozlashtirish va rejalashtirish maqsadida hududlarning gidrogeologik potensialini baholash boʻyicha ilmiy-tadqiqotlar oʻtkazish orqali Respublika yer osti suvlari holati xaritasini yaratish. 1. Suv resurslarini muhofaza qilish va ulardan oqilona foydalanish maqsadida respublika hududining yer osti suvlarining holati boʻyicha ilmiy-tahliliy oʻrganishlarni amalga oshirish. 2. Yer osti suvlarining holatini ilmiy-tahliliy oʻrganishlar natijalari boʻyicha hududlarning gidrogeologik potensialini baholash. 3. Oʻrganishlar natijasida Respublika yer osti suvlarining holati xaritasini yaratish va Vazirlar Mahkamasi, Ekologiya vazirligi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklariga taqdim etish. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar mahalliy budjet mablagʻlari, Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligining budjetdan tashqari mablagʻlari 2024-yil dekabr Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi, vazirlik va idoralar 19. Respublika yer osti suvlari holati xaritasi hamda har bir hududning tuproq-iqlim sharoiti haqidagi ilmiy xulosalar asosida har yili tuman, shahar, viloyat kesimida qanday daraxt va buta turlarini ekish boʻyicha 5 yillik dastur loyihasini ishlab chiqish. 1. Respublika yer osti suvlari holati xaritasi maʼlumotlari hamda har bir hududning tuproq-iqlim sharoiti haqidagi ilmiy xulosalarini tahlil qilish. 2. Tahlillar natijalariga koʻra har yili tuman, shahar, viloyat kesimida qanday daraxt va buta turlarini qaysi hududlarda ekish boʻyicha 5 yillik dastur loyihasini ishlab chiqish. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar mahalliy budjet mablagʻlari 2025-yil dekabr Ekologiya vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, vazirlik va idoralar 20. Yashil bogʻ va yashil jamoat parklarini tashkil qilish uchun “Ochiq budjet” axborot portali orqali jamoatchilik fikri asosida shakllangan “Mening bogʻim” loyihalarini moliyalashtirish tartibini joriy etish. Yashil bogʻ va yashil jamoat parklarini tashkil qilish uchun “Ochiq budjet” axborot portali orqali jamoatchilik fikri asosida shakllangan “Mening bogʻim” loyihalarini moliyalashtirish tartibi toʻgʻrisidagi namunaviy nizom loyihasini ishlab chiqish va Vazirlar Mahkamasiga kiritish. Mablagʻ talab etilmaydi 2024-yil yanvar Ekologiya vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Adliya vazirligi 21. Koʻchatchilik sohasiga xususiy tadbirkorlikni keng jalb qilish, tadbirkorlarni qoʻllab-quvvatlash hamda raqobatbardosh mahsulotlar ishlab chiqarish va xizmatlar koʻrsatishda oʻzaro aloqalarni mustahkamlash maqsadida “Koʻchatchilik uyushmasi”ni tashkil etish masalasini oʻrganish. 1. Yuridik shaxs maqomiga ega “Koʻchatchilik uyushmasi”ni tashkil etish masalasini jamoatchilik va soha mutaxassislari bilan muhokama qilish. 2. “Koʻchatchilik uyushmasi”ni tashkil etish boʻyicha hukumatga taklif kiritish. Mablagʻ talab etilmaydi 2024-yil dekabr Ekologiya vazirligi, Tashqi ishlar vazirligi, vazirlik va idoralar, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari 22. Zamonaviy, innovatsion va raqamli texnologiyalarni qoʻllagan holda oʻrmon xoʻjaliklarida manzarali koʻchat yetishtirishga ixtisoslashgan koʻchatxonalarini qurish. 1. Tajriba tariqasida har bir hududda 1 gektargacha zamonaviy, innovatsion va raqamli texnologiyalarni qoʻllagan holda quyidagi oʻrmon xoʻjaliklarida manzarali koʻchat yetishtirishga ixtisoslashgan koʻchatxonalarni qurish. Bunda, issiqxonalar qurilib bitkazilgandan keyin jami yetti yilga boʻlib-boʻlib toʻlash sharti (uch yil imtiyozli davr) bilan jismoniy yoki yuridik shaxslarga auksion orqali berish. 2. Bitta oʻrmon xoʻjaligi hududini toʻliq raqamli texnologiyalar asosida nazorat qilish tizimiga oʻtkazish. Ekologiya jamgʻarmasi 2024 — 2026-yillar Ekologiya vazirligi 23. “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida eksperiment tariqasida Toshkent shahri hududidagi daraxtlarni raqamlashtirish orqali ularning pasportini yaratish. 1. Quyidagilarni bosqichma-bosqich amalga oshirish: birinchi bosqich (2024-yil 1-martga qadar) — aerokosmik tasvirlar va dasturiy vositalardan foydalangan holda mavjud daraxtlar toʻliq xatlovdan oʻtkaziladi (yakka tartibdagi uy-joylar hududidagi daraxtlar bundan mustasno); ikkinchi bosqich (2024-yil 1-noyabrga qadar) — xatlov natijasiga koʻra aniqlangan daraxtlarning turi, yoshi, boʻyi, holati va joylashuv koordinatasini aks ettiruvchi maʼlumotlar bazasi shakllantiriladi; uchinchi bosqich (2024-yil 31-dekabrga qadar) — maʼlumotlar bazasi asosida “Yashil makon” elektron platformasida har bir daraxtga pasport shakllantiriladi va ID raqam beriladi. Ekologiya jamgʻarmasi, Toshkent shahar hokimligi mahalliy budjeti, grantlar, homiylik xayriyalari Belgilangan muddatlarda Toshkent shahri hududidagi daraxtlarni pasportlashtirish ishlarini muvofiqlashtiruvchi idoralararo respublika ishchi guruhi 2. Ushbu tadbirlarga haq evaziga volontyorlarni jalb qilish. Ekologiya jamgʻarmasi, Toshkent shahar hokimligi mahalliy budjeti, grantlar, homiylik xayriyalari Toshkent shahri hududidagi daraxtlarni pasportlashtirish ishlarini muvofiqlashtiruvchi idoralararo respublika ishchi guruhi 3. Ushbu tadbirlarni amalga oshirishga talab etiladigan 100 komplekt uskunalarni xarid qilishga zarur mablagʻlarni ajratish. Vazirlar Mahkamasining zaxira jamgʻarmasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi 24. Farzand tugʻilganida uning nomiga tamgʻalangan holda daraxt koʻchatlarini ekishga moʻljallangan “Yangi avlod bogʻlari” hududlarini tashkil etish. Bunda tugʻilganlik haqidagi guvohnoma olishda daraxtni ekish uchun buyurtma berish boʻyicha davlat xizmatini joriy qilish hamda ushbu bogʻlarni tashkil qilish va kafolatli saqlash mexanizmlarini joriy qilish. 1. Hududlarda “Yashil bogʻ” va “Yashil jamoat parklari”ga ajratilishi nazarda tutilgan joylarni “Yangi avlod bogʻlari” uchun ajratish choralarini koʻrish. Mablagʻ talab etilmaydi 2024-yil mart Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari 2. Davlat xizmatini joriy qilish va bunga tadbirkorlik subyektlarini jalb qilish boʻyicha tegishli normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish va belgilangan tartibda kiritish. Mablagʻ talab etilmaydi 2024-yil aprel Ekologiya vazirligi, Adliya vazirligi 3. Daraxt koʻchatlarini tanlash, ekish jarayonini monitoring qilish va ushbu xizmatdan foydalanish boʻyicha platformani yaratish uchun “Ay-Ti” mutaxassislari orasida “xakaton” eʼlon qilish. Ekologiya jamgʻarmasi mablagʻlari 2024-yil may Ekologiya vazirligi Raqamli texnologiyalar vazirligi 4. Davlat xizmati va platformani toʻlaqonli yoʻlga qoʻyish. Ekologiya jamgʻarmasi mablagʻlari 2024-yil iyun Ekologiya vazirligi 25. Birlashgan millatlar tashkilotining Iqlim oʻzgarishi toʻgʻrisidagi hadli konvensiyasi ishtirokchilarining 28-konferensiyasida Oʻzbekiston Respublikasining samarali ishtirokini taʼminlash. Bunda, koʻkalamzorlashtirish va choʻllanishga qarshi kurashish masalalariga alohida eʼtibor qaratish. 1. Oʻzbekiston Respublikasining mazkur Konvensiyaga hamkorlik va muvofiqlashtirish boʻyicha vakolatli organi (Ekologiya vazirligi) tomonidan Konvensiya kotibiyati bilan hamkorlik qilishga tegishli mutaxassis va eksportlarni jalb qilish. 2. Iqlim oʻzgarishi toʻgʻrisidagi hadli konvensiya ishtirokchilarining 28-konferensiyasi doirasida Markaziy Osiyo davlatlarining iqlim tashabbuslarini birgalikda ilgari surish. Ekologiya jamgʻarmasi mablagʻlari va boshqa tegishli mablagʻlar 2023-yil noyabr-dekabr Ekologiya vazirligi (Abduxakimov) 26. Daraxt va butalarni ekish tadbirlarini anʼana hamda milliy urf-odat va qadriyat darajasiga chiqarishga qaratilgan targʻibot va tashviqot ishlarini olib borish. 1. Umumxalq bayramlari, xalqaro, respublika va hududlar darajasida oʻtkaziladigan konferensiyalar, qabullar, forumlar va boshqa tadbirlarda koʻchat ekish anʼanasini tizimli yoʻlga qoʻyish. 2. Aholi oʻrtasida turli sanalar (toʻy, farzand tugʻilishi, yubiley, xotirlash marosimlari va boshqalar) munosabati bilan koʻchat ekishni milliy urf-odat va qadriyat darajasiga chiqarishga qaratilgan targʻibot va tashviqot ishlarini olib borish. 3. Raqamli texnologiyalar yordamida koʻchat ekishni targʻib qiluvchi rolik, dastur, mobil ilova va anonslar yaratilishi va yoritilishini taʼminlash. Tashabbuskorlarning oʻz mablagʻlari Doimiy Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Ekologiya vazirligi, Yoshlar siyosati va sport vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Raqamli texnologiyalar vazirligi, Din ishlari boʻyicha qoʻmitasi 27. Mazkur Farmonning ahamiyatini va uni amalga oshirish jarayonini ommaviy axborot vositalarida keng yoritib borish. 1. Farmonda belgilangan tadbirlarning ijrosi, erishilgan natijalar hamda tahliliy maʼlumotlarni televideniya, radio va ijtimoiy tarmoqlar orqali keng ommaga yetkazish. Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi Belgilangan muddatlarda Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi, Ekologiya vazirligi 1. A.A. Abduxakimov — ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri, Respublika ishchi guruhi rahbari 2. Sh.B. Umurzoqov — Toshkent shahar hokimi vazifasini bajaruvchi, Respublikaishchi guruhi rahbari oʻrinbosari 3. B.A. Musayev — kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vaziri 4. Sh.S. Xidoyatov — qurilish uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining birinchi oʻrinbosari 5. Lavozimiga koʻra — oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vaziri 6. O.A. Pekos — raqamli texnologiyalar vazirining birinchi oʻrinbosari 7. Sh.R. Xamroyev — suv xoʻjaligi vaziri 8. A.Sh. Inoyatov — sogʻliqni saqlash vaziri 9. H.U. Umarova — maktabgacha va maktab taʼlimi vaziri 10. A.Z. Saʼdullayev — yoshlar siyosati va sport vazirining birinchi oʻrinbosari 11. N.J. Bakirov — Oʻrmon xoʻjaligi agentligi direktori 12. F.J. Poʻlatov — Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Kadastr agentligi direktori 13. B.T. Ibragimov — Fanlar akademiyasi vitse-prezidenti 14. B.A. Pulatov — Atrof-muhit va tabiatni muhofaza qilish texnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti direktori 15. Lavozimiga koʻra — “Yashilloyiha” loyihalash instituti direktori 16. S.A. Arabov — Oʻrmon xoʻjaligi ilmiy-tadqiqot instituti direktori, Respublika ishchi guruhi kotibi T/rChora-tadbir nomiAmalga oshirish mexanizmiMuddatiMoliyalashtirish manbalariMasʼul ijrochilarI. Hududlarda “yashil qoplamalar” va himoya oʻrmonlarini barpo etishni izchil davom ettirish hamda muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni tashkil etish va ularni tizimli rivojlantirish1.Orolboʻyi hududi va Orol dengizining qurigan tubida zamonaviy texnologiyalar (urugʻlarni granulalash) asosida choʻl oʻsimliklari urugʻlari kichik aviatsiya yordamida ekilishini kengaytirish.1. Urugʻlarni terish, saqlash va ekish agregatlarini modernizatsiya qilish orqali saksovul va boshqa choʻl oʻsimliklari urugʻlarini ekishga moslashtirish.2. Saksovul va boshqa choʻl oʻsimliklari ekiladigan hududlarni aniqlab, ekishni tashkil etish.2024 — 2026-yillarRespublika budjeti, mahalliy budjet mablagʻlari, Ekologiya jamgʻarmasi(1,5 mlrd soʻm)Ekologiya vazirligi,Oʻrmon xoʻjaligi agentligi,“Agroparvoz” KTICHK,Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi 2.“Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida daraxt koʻchatlarini ekish, ularni parvarish qilish hamda zararkunandalardan himoya qilish tizimini yaratish boʻyicha Xorazm tajribasi konsepsiyasini joriy qilish.1. Urganch va Xiva shaharlarini choʻl hududidan keladigan qum va tuzning taʼsiridan saqlash maqsadida “yashil qalqon” tashkil etish.2. 2024 — 2026-yillarda viloyat hududida “yashil bogʻlar” hamda “yashil jamoat parklari”ni barpo etish.3. Umumiy foydalanishdagi yoʻl boʻylarida ihotazorlar tashkil etish.2024-2025-yillarRespublika budjeti, mahalliy budjet mablagʻlari(2,5 mlrd soʻm)Xorazm viloyati hokimligi, Ekologiya vazirligi,Oʻrmon xoʻjaligi agentligi3.Toshkent botanika bogʻi Ellikqalʼa filialining Moʻynoq tumanidagi Manzarali oʻsimlik turlarini yetishtirish boʻlimi yer uchastkasi maydonini kengaytirish.1. Toshkent botanika bogʻi Ellikqalʼa filialining Moʻynoq tumanidagi Manzarali oʻsimlik turlarini yetishtirish boʻlimiga qoʻshimcha 10 gektar yer maydoni ajratish.2. Toshkent botanika bogʻida yetishtirilayotgan manzarali daraxt va buta turlari assortimentidan hududning tabiiy iqlim sharoitlariga mos koʻchat, urugʻlik va qalamchalarni yetkazib berish hamda ekish hisobiga boʻlimda yetishtirilayotgan manzarali daraxt va buta turlari assortimentini boyitish.2024 — 2026-yillarMahalliy budjet mablagʻlari(2 mlrd soʻm)Ekologiya vazirligi,Fanlar akademiyasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi,Oʻrmon xoʻjaligi agentligi4.Orolboʻyi hududidagi muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni zamonaviy moddiy-texnik vositalar, yoʻltanlamas avtotransportlar bilan taʼminlash.1. Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash boʻyicha smeta hujjatlarini ishlab chiqish va tasdiqlash.2. Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarning moddiy-texnika bazasini zamonaviy talablar asosida rivojlantirish.2024 — 2028-yillarEkologiya jamgʻarmasi mablagʻlari(12 mlrd soʻm)Ekologiya vazirligi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi5.Orol dengizining qurigan tubi va Orolboʻyi hududlarida “yashil qoplamalar” — himoya oʻrmonzorlarini barpo etish.1. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Xorazm, Buxoro va Navoiy viloyatlarida oʻrmon barpo etish boʻyicha loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqish.2. Iqlim va tuproq sharoitiga mos oʻrmon hosil qiluvchi daraxt va butalarning niholxona hamda koʻchatxonalarini tashkil etish.3. Ekish boʻyicha agrotexnika, zararkunandalarga qarshi kurash, qoʻriqlash va muhofaza qilish ishlarini oʻz vaqtida bajarish.4. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Buxoro, Navoiy, Xorazm viloyatlarining choʻl hududlarida 2024 — 2026-yillarda jami 600 ming gektar maydonda “yashil qoplamalar” — himoya oʻrmonzorlarini barpo etish va doimiy nazorat qilish.2024 — 2026-yillarHar yili respublika budjeti, mahalliy budjet mablagʻlaridan(20 mlrd soʻm)Ekologiya vazirligi,Oʻrmon xoʻjaligi agentligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi,Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi,Buxoro, Xorazm va Navoiy viloyatlari hokimliklari6.Barpo etilgan “yashil qoplamalar” orasida ozuqaviy birligi yuqori, noanʼanaviy, shoʻr va suvsizlikka chidamli bir yillik va koʻp yillik oʻsimliklar plantatsiyalarini yaratish. 1. Noanʼanaviy, shoʻr va suvsizlikka chidamli bir yillik va koʻp yillik istiqbolli oʻsimlik turlarini tanlash.2. Tanlangan oʻsimliklarning urugʻlari va koʻchatlari asosida ularning plantatsiyalarini yaratish.2024 — 2026-yillarDavlat budjeti mablagʻlariEkologiya vazirligi,Oʻrmon xoʻjaligi agentligi,Fanlar akademiyasi,yer egalari va yerdan foydalanuvchilar7.“Oroldagi bogʻim” (“My garden in the Aral Sea”) loyihasini kengaytirish.1. Orolning qurigan tubidan koʻchat ekish uchun maydon tayyorlash.2. Shoʻr va qurgʻoqchilikka moslashgan oʻsimlik (mevali va manzarali koʻchatlar, shuningdek, buta, chala butalar) koʻchat va urugʻlarini tayyorlash.3. Orolning qurigan tubida shoʻr va qurgʻoqchilikka moslashgan oʻsimliklar koʻchat va urugʻlarini ekish. 4. Loyiha doirasida targʻibot va tashviqot ishlarini olib borish.2024-2025-yillarKraudfanding(aholi tomonidan moliyalashtirish) platformasiEkologiya vazirligi,BMT TD hamkorligida 8.Orol dengizining suvi qurigan tubida barpo etilgan “yashil qoplamalar”ning doimiy monitoringini yuritish. 1. Tegishli vazirlik va mahalliy hokimliklar, ilmiy-tadqiqot institutlarining olim va mutaxassislaridan iborat ishchi guruh tarkibini shakllantirish.2024 — 2026-yillarVazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlariEkologiya vazirligi,Fanlar akademiyasi, tegishli vazirlik va idoralar,Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi2. Ishchi guruhi tomonidan “yashil qoplamalar” barpo etish uchun ekilgan choʻl oʻsimliklari urugʻ va koʻchatlarining koʻkaruvchanligini aniqlash, ilmiy xulosalar tayyorlash.Har yili iyun va oktabr oylari3. Oʻrganish natijalari toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga muntazam ravishda axborot taqdim etib borish.Har yili noyabr oyiII. Ilmiy va innovatsion faoliyat uchun zamonaviy infratuzilmani yaratish, ilm-fan va ishlab chiqarish integratsiyasini mustahkamlash9.Orol dengizining gʻarbiy qismidagi hududlarning gidrogeologik salohiyatini baholash boʻyicha tadqiqotlar oʻtkazish orqali Qoraqalpogʻiston Respublikasidagi yerosti suvlari holati toʻgʻrisida yangi xarita ishlab chiqish.1. Orol dengizining gʻarbiy qismida gidrogeologik izlanishlar olib borishning loyiha-smetalarini ishlab chiqish.2024-yil dekabrMineral xomashyo bazasini rivojlantirish va qayta toʻldirish davlat dasturi mablagʻlari(4 mlrd soʻm)Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi2. Tasdiqlangan loyiha-smetalariga muvofiq gidrogeologik izlanishlar olib borish.3. Yerosti suvlari xaritasini yangilash uchun zarur boʻlgan gidrogeologik tadqiqotlar oʻtkazish, toʻplangan maʼlumotlarni tahlil qilish.4. Xaritalarni elektron shaklda ishlab chiqish va chop etish.5. Tayyorlangan materiallarni maqsadli foydalanish uchun Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va Xorazm viloyati hokimligiga taqdim etish.2025-yil davomida10.Orolboʻyi xalqaro innovatsiya markazi qoshida tashkil etilgan oʻsimliklar urugʻlari genbanki bilan taʼminlangan laboratoriya, biznes-akselerator oʻquv markazi va texnopark faoliyatini qoʻllab-quvvatlash. 1. Oʻsimliklar urugʻlari genbanki bilan taʼminlangan laboratoriya, biznes-akselerator oʻquv markazi va texnoparkni asbob-uskunalar va mebellar bilan taʼminlash. 2024-yil aprelDavlat budjetidan ilmiy faoliyatga oid davlat dasturlari doirasida ajratiladigan mablagʻlar(4 mlrd soʻm)Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Ekologiya vazirligi,Fanlar akademiyasi2. Oʻsimliklar urugʻlari genbanki bilan taʼminlangan laboratoriya, biznes-akselerator oʻquv markazi va texnoparkning samarali faoliyatini yoʻlga qoʻyishni taʼminlash, rivojlangan xorijiy davlatlarning oʻsimliklar genbanki tizimini oʻrganish maqsadida xorijiy ekspertlarni jalb qilish.2024-yil dekabr3. Istiqbolli choʻl hamda dorivor oʻsimliklarni “in vitro” sharoitida koʻpaytirish va ularning genbankini yaratish.2025-yil dekabr11.Moʻynoq tumanida ekologik innovatsiyalar va texnologiyalar parkini tashkil etish, Orolboʻyi hududida ilmiy va innovatsion faoliyat uchun zamonaviy infratuzilmani yaratish va malakali oʻrta boʻgʻin mutaxassislarini tayyorlash tizimini takomillashtirish.1. Tegishli yoʻnalishlar boʻyicha takliflarni shakllantirish maqsadida ishchi guruhlar tuzish.2024-yil sentabrMablagʻ talab qilinmaydiEkologiya vazirligi,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi,Oʻrmon xoʻjaligi agentligi,manfaatdor vazirlik va idoralar2. Ishchi guruhlar tomonidan takliflarni oʻz ichiga olgan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqish.2024-yil oktabr3. Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini belgilangan tartibda vazirliklar va idoralar bilan kelishish.2024-yil noyabr4. Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish.2024-yil dekabr12.Ekologik taʼlim va innovatsiyalar klasteri tizimini yaratish.1. Barcha taʼlim turlarida ekologik taʼlim-tarbiyani mustaqil oʻquv kursi sifatida tegishli yoʻnalishdagi kadrlar tayyorlash oʻquv rejasining majburiy fanlar blokiga kiritish.2024/2025 oʻquv yilidan boshlab doimiyMablagʻ talab qilmaydiMaktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Ekologiya vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar2. Umumiy oʻrta, oʻrta maxsus, professional, oliy taʼlim va oliy taʼlimdan keyingi taʼlim turlarini oʻzida mujassamlashtirgan ekologik taʼlim va innovatsiyalar klasteri tizimini joriy qilish maqsadida ishchi guruh tuzish.2024-yil yanvar3. Ishchi guruh tomonidan berilgan takliflarni belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish.2024-yil mart13.Orol dengizining qurigan tubidagi yerlardan foydalanish samaradorligini oshirish, suvni tejash hamda tuzni kamaytirish muammolarining ilmiy yechimini taʼminlashga mavjud ilmiy-innovatsion salohiyatni jalb etish.1. Amaliy va innovatsion loyihalar milliy tanlovini eʼlon qilish.2. Milliy tanlov gʻoliblarni aniqlash.3. Milliy tanlov gʻoliblarining amaliy va innovatsion loyihalarini moliyalashtirish.2024-2025-yillar2024-2025-yillarDavlat budjetidan ilmiy faoliyatga oid davlat dasturlari doirasida ajratiladigan mablagʻlarOliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, loyihalar ijrochilari14.Orol dengizi mintaqasi iqlimiga mos keladigan quyosh energiyasi bilan ishlaydigan havoni tozalash qurilmasini yaratish.1. Orol dengizi mintaqasi havosida eng koʻp uchraydigan va inson salomatligi yoki atrof-muhit uchun zararli boʻlgan elementlarni aniqlash va ularning xususiyatlarini oʻrganish.2024-yil — iyulOliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligining tegishli jamgʻarmasi(1,5 mlrd. soʻm)Ekologiya, atrof-muhit muhofazasi va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Atrof-muhit va tabiatni muhofaza qilish texnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti2. Mavjud havoni tozalash texnologiyalarini koʻrib chiqish va ular orasidan mintaqa iqlimiga eng mosini tanlash.2024-yil dekabr3. Orolboʻyi mintaqasining iqlim sharoitlari va oʻziga xos ehtiyojlariga javob beradigan quyosh energiyasi bilan ishlaydigan havoni tozalash qurilmasi namunasini tayyorlash.2025-yil iyul4. Havoni tozalash qurilmasini oʻrnatish, ishlatish va texnik xizmat koʻrsatish boʻyicha qoʻllanma va oʻquv materiallarini ishlab chiqish.2025-yil noyabr15.Orolboʻyi hududi va Orol dengizining qurigan tubidagi suv havzalarining gidrobiologik tarkibini aniqlash hamda istiqbolli suv oʻtlaridan foydalanish imkoniyatlarini oʻrganish.Orolboʻyi hududi va Orol dengizining qurigan tubidagi suv havzalari gidrobiontlarining hozirgi ekologik holatini kompleks monitoring qilish.2024 — 2026-yillarDavlat budjeti mablagʻlariFanlar akademiyasi,Oʻzbekiston Milliy universiteti,Iqtisodiyot va moliya vazirligi16.Krotalyariya (Crotalaria juncea), Kinoa (Chenopodium quinoa) va boshqa shoʻrlanishga, qurgʻoqchilikka chidamli oʻsimliklarni Orolning qurigan tubida introduksiya qilish asosida yuqori kaloriyali ozuqa yetishtirishning arzon, resurs-tejamkor usullarini ishlab chiqish va amaliyotga tatbiq etish.1. Orolning qurigan tubida oʻsimliklarni tajriba-sinov uchastkasida yetishtirish hamda ularning kimyoviy tarkibi, ozuqaviy va farmakologik xususiyatlarini oʻrganish.2024-2025-yillarInnovatsion rivojlanish agentligining davlat ilmiy-texnik dasturlari mablagʻlariQishloq xoʻjaligi vazirligi,Fanlar akademiyasi,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Farmatsevtika tarmogʻini rivojlantirish agentligi,Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi2. Hududning tuproq-iqlim sharoitidan kelib chiqqan holda ularni sanoat usulida yetishtirish agrotexnologiyasini ishlab chiqish.2024-2025-yillar3. Oʻsimlik xomashyosidan tola (sellyuloza), dori vositalari, yuqori kaloriyali ozuqa birikmalari ishlab chiqarishni amaliyotda yoʻlga qoʻyish.2025-2026-yillar17.Orolning qurigan tubida mavjud yovvoyi hayvon va oʻsimlik turlarini quruqlikda hamda dronlar yordamida xatlovdan oʻtkazish ishlarini tashkil etish.1. Mavjud yovvoyi hayvon va oʻsimlik turlarini ilmiy manbalar asosida kameral oʻrganish.2. Yovvoyi hayvonot va oʻsimlik turlarini quruqlikda hamda dronlar yordamida xatlovdan oʻtkazish maqsadida ilmiy ekspeditsiyalar tashkil etish.3. Oʻrganish natijalariga koʻra aniqlangan yovvoyi hayvon va oʻsimliklar turlari hamda ularning miqdori haqidagi maʼlumotlarni Oʻsimlik va hayvonot dunyosi obyektlari davlat kadastri elektron maʼlumotlar bazasiga kiritish.2024-2025-yillarXalqaro moliya institutlari va xalqaro donor tashkilotlar mablagʻlari(4 mlrd soʻm),Ijrochilarning budjetdan ajratilgan mablagʻlari doirasidaEkologiya vazirligi,Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi,Fanlar akademiyasi,Atrof-muhit va tabiatni muhofaza qilish texnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti18.Qoraqalpogʻiston Respublikasidagi innovatsion, ilmiy hamda startap loyihalarni qoʻllab-quvvatlash maqsadida “Boʻlajak olim” tanlovi doirasida iqtidorli yoshlarni qoʻllab-quvvatlash choralarini koʻrish.1. “Boʻlajak olim” tanlovi doirasida Qoraqalpogʻiston Respublikasidagi iqtidorli yoshlar oʻrtasida tanlov eʼlon qilish.2. Tanlov yakunlari boʻyicha innovatsion, ilmiy hamda startap loyihalarga ega iqtidorli yoshlar va tanlov gʻoliblarini aniqlash.3. Iqtidorli yoshlarning loyihalarini moliyalashtirish.2024 — 2026-yillarDavlat budjetidan ilmiy faoliyatga oid davlat dasturlari doirasida ajratiladigan mablagʻlar(5 mlrd soʻm)Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Ekologiya vazirligi19.Qoraqalpogʻiston Respublikasida qishloq xoʻjaligi yerlari degradatsiyasining oldini olish, yuqori mahsuldorlik salohiyatiga erishish, tuproq unumdorligini tiklash.1. Tuproq tahlillari asosida tuproqning kimyoviy, fizik-kimyoviy xossalarini va minerologik tarkiblarini, zaharli elementlar bilan ifloslanish, shoʻrlanish darajasini baholash.2. Tuproqning kimyoviy, fizik-kimyoviy xossalarini va minerologik tarkiblari, zaharli elementlar bilan ifloslanish darajasini aks ettiruvchi 3D formatdagi tuproq ekologik xaritalarini ishlab chiqish.3. Ekin maydonlarida tuproqning agrokimyoviy tahlillari asosida agrokimyoviy xaritalarni, ilmiy-tadqiqot natijalarini amaliyotga tatbiq etish boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqish.2024 — 2026-yillarDavlat budjetidan ajratilgan mablagʻlar doirasida(6 mlrd. soʻm)Qishloq xoʻjaligi vazirligi,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Ekologiya vazirligi,Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi20.Orol dengizining qurigan tubida kompleks monitoring olib borish maqsadida “Akpetki” va “0 — km” hududlarda 2 ta ilmiy-tadqiqot stansiyasini tashkil etish.1. Ilmiy-tadqiqot stansiyalari uchun modul tipidagi uylarni qurish, zarur maxsus metereologik va laboratoriya asbob-uskunalari, kompyuter jihozlari, transport vositalari hamda qayta tiklanuvchi energiya manbalari asosida suv, elektr, issiqlik energiyasi taʼminoti infratuzilmasini yaratish orqali ilmiy izlanishlar va tadqiqot ishlarini yoʻlga qoʻyish.2. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida joylashgan oliy taʼlim hamda ilmiy tashkilotlar xodimlarini ilmiy izlanishlar va tadqiqot ishlarini amalga oshirishga keng jalb qilish.2024 — 2026-yillarDavlat budjetidan ajratilgan mablagʻlar doirasida(5 mlrd soʻm)Ekologiya vazirligi,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi,Gidrometeorologiya xizmati agentligiFanlar akademiyasi,Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi21.Orolboʻyi hududlarida oʻsimliklarning toʻliq oziqlanishini taʼminlash uchun ishlab chiqilgan nou-xau — yangi avlod biooʻgʻitlar asosida yaratilgan yangi ekologik xavfsiz, resurstejamkor, iqtisodiy jihatdan samarali bioagrotexnologiyani qoʻllash choralarini koʻrish.1. Qoraqalpogʻiston Respublikasi va Xorazm viloyatida bioagrotexnologiya qoʻllanadigan hududlarni aniqlash.2. Belgilangan hududlarda bioagrotexnologiyani qoʻllash smetasini ishlab chiqish.3. Bioagrotexnologiyani qoʻllash boʻyicha dala mashgʻulotlari va seminarlar tashkil etish.4. Belgilangan hududlarda biotexnologiyalarni qoʻllash.2024 — 2026-yillarMahalliy budjet mablagʻlari(4,5 mlrd soʻm)Oliy Majlis Senati Orolboʻyi mintaqasini rivojlantirish masalalari va ekologiya qoʻmitasi (kelishuv asosida),Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi,Xorazm viloyati hokimligi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi22.Mavjud ekologik vaziyat hamda tuproq-iqlim sharoitlarini inobatga olgan holda Orolboʻyi hududidagi tabiiy yaylov va pichanzorlarning yagona tasnifini ishlab chiqish.1. Orolboʻyi hududidagi tabiiy yaylov va pichanzorlarning kadastr maʼlumotlarini shakllantirish.2. Choʻllanish fonida tabiiy yaylov va pichanzorlar holati hamda ulardagi salbiy oʻzgarishlar asosida maʼlumotlar tayyorlash.3. Orolboʻyi hududidagi tabiiy yaylov va pichanzorlarning tasnifi, kadastr maʼlumotlari holatining monitoringi natijalari boʻyicha elektron maʼlumotlar bazasini yaratish va yagona geoaxborot maʼlumotlar bazasiga integratsiya qilish.2024 — 2026-yillarIjrochilarning budjetdan ajratilgan mablagʻlari doirasida,Ekologiya jamgʻarmasi(2.7 mlrd soʻm)Qishloq xoʻjaligi vazirligi,Fanlar akademiyasi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Kadastr agentligi,Ekologiya vazirligi,Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi23.Aholi yashash punktlarini koʻkalamzorlashtirish uchun mevali va manzarali daraxt koʻchatlari bilan taʼminlash maqsadida koʻchatxonalar tarmogʻini kengaytirish, naʼmatak, chakanda, qizilmiya kabi dorivor hamda terakning mahalliy navlari, gujum, katalpa oʻsimliklari plantatsiyalarini tashkil etish.1. Mevali va manzarali daraxt koʻchatlarini, dorivor oʻsimliklarni ekish uchun yaroqli yer maydonlarini tanlash va ajratish.2. Zarur mevali va manzarali daraxt koʻchatlari, dorivor oʻsimliklar urugʻlarini jamgʻarish va koʻchatlarini yetishtirishni tashkil etish.3. Dorivor oʻsimliklar plantatsiyalarini yaratish.4. Koʻkalamzorlashtirish uchun mevali va manzarali daraxt koʻchatlarini yetishtirish.2024 — 2026-yillarXalqaro moliya institutlari, ijrochilarning budjetdan ajratilgan mablagʻlari doirasida(3 mlrd soʻm)Ekologiya vazirligi,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi24.Orolboʻyi va Orol dengizining qurigan tubida sodir boʻlayotgan tabiiy hodisalar hamda jarayonlarni doimiy tizimli inventarizatsiya qilish, monitoringini yuritish, shuningdek, modellashtirish uchun sunʼiy intellekt va blokcheyn texnologiyalari asosida monitoring markaz tashkil etish.1. Sunʼiy yoʻldosh tasvirlarining koʻp yillik maʼlumotlar bazasini shakllantirish.2. Geoaxborot tizimi maʼlumotlarini dala ekspeditsiyalari orqali olishning doimiy inventarizatsiya va monitoringini tashkil etish.3. “Yashil qoplamalar”, botqoqliklar, yerosti suvlari va shoʻrlangan yerlar xaritasini shakllantirish.4. Ekoturizmni samarali tashkil etish uchun hududning ekologik atlasini yaratish.5. Iqlim oʻzgarishining hududga taʼsirini va landshaft ekotizimini baholash.6. Oʻrmon xoʻjaligi, qishloq xoʻjaligi hamda sugʻoriladigan maydonlarning ekologik holatini baholash.7. Yovvoyi hayvonot va oʻsimlik dunyosi monitoringi va kadastri boʻyicha yagona axborot bazasini yaratish.2024 — 2026-yillarIjrochilarning budjetdan ajratilgan mablagʻlari doirasida,Ekologiya jamgʻarmasi(5 mlrd soʻm)Ekologiya vazirligi,Fanlar akademiyasi,Qishloq xoʻjaligi vazirligi,Suv xoʻjaligi vazirligi,Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi,“Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligi mashinalarini mexanizatsiyalashtirish instituti” milliy tadqiqot universiteti25.Orolboʻyi hududida baliqchilik sohasida baliq yetishtirishning ilmiy asoslangan usullari va intensiv texnologiyalarini joriy etish.1. Orolboʻyi mintaqasidagi tabiiy va sunʼiy suv havzalarida baliqchilik tarmogʻini boshqarish tizimini takomillashtirish.2. Baliqchilik va baliq ovlash tashkilotlari faoliyati samaradorligini oshirish.3. Baliq mahsulotlarini qayta ishlash boʻyicha ishlab chiqarish quvvatlarini kengaytirish.4. Baliq yetishtirishning ilmiy asoslangan usullari va intensiv texnologiyalarini joriy etish.2024 — 2026-yillarDavlat budjetidan ilmiy faoliyatga oid davlat dasturlari doirasida ajratiladigan mablagʻlar(3 mlrd soʻm)Qishloq xoʻjaligi vazirligi,Suv xoʻjaligi vazirligi,Ekologiya vazirligi26.Suvni tejaydigan sugʻorish tizimidan foydalangan holda mevali daraxtlarning serhosil va tejamkor koʻrgazmali intensiv bogʻi hamda plantatsiyasini yaratish. 1. Loyiha taklifini va toʻliq hujjatini ishlab chiqish.2. Moliyalashtirishni tasdiqlash va loyihani ishga tushirish.3. Suvni tejaydigan sugʻorish tizimidan foydalangan holda mevali daraxtlarning serhosil va tejamkor koʻrgazmali intensiv bogʻi hamda plantatsiyasinii yaratish.4. Fermerlar va mahalliy aholiga bogʻdorchilik sohasida trening hamda seminarlar tashkil yetish orqali zamonaviy bogʻdorchilik koʻnikmalarini oʻrgatish, ularning salohiyatini oshirish. 2024 — 2026-yillarMahalliy budjetmablagʻlariQishloq xoʻjaligi vazirligi,Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi,Orolboʻyi xalqaro innovatsiya markazi27.Orolboʻyi hududida asalari oilasini boqishning yangi innovatsion texnologiyasini yaratish, saksovullar orasida mahalliy yantoq turlarini koʻpaytirish asosida asalarichilik uchun ozuqa bazasini yaxshilash boʻyicha tadqiqotlar olib borish.1. Orolning qurigan tubida mahalliy iqlim sharoitlariga moslashgan asalari oilalarini boqishning yangi innovatsion texnologiyalarini ishlab chiqish.2. Mahalliy yantoq turlarining urugʻchilik bazasini shakllantirish.3. Yantoq urugʻlarining unuvchanligini oshirishda mahalliy biopreparatlar taʼsirini oʻrganish.4. Mahalliy yantoq turlarini “in vitro” usulida koʻpaytirish mexanizmlarini yaratish.5. Orolning qurigan tubiga ekilgan saksovullar orasidagi mahalliy yantoq turlarining koʻpayish jarayonini monitoring qilish.6. Yantoq turlarini koʻpaytirish asosida hududda asalarichilikni rivojlantirish.2024 — 2026-yillarDavlat budjetidan ilmiy faoliyatga oid davlat dasturlari doirasida ajratiladigan mablagʻlar(5 mlrd soʻm)Qishloq xoʻjaligi vazirligi,Ekologiya vazirligi,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi28.Amudaryo daryosi havzasi va deltasi suvli botqoq yerlari bioxilmaxilligi va ekotizimining hozirgi holatini baholash.1. Amudaryo daryosi havzasi va deltasining hozirgi ekologik holatlarini oʻrganish.Amudaryo daryosi havzasi va deltasi hududlari bioxilmaxilligi va ekotizimining iqlim oʻzgarishiga moslashuvchanligi boʻyicha tadqiqotlar oʻtkazish va ularning hozirgi holatini baholash.2025-2026-yillarDavlat budjetidan ilmiy faoliyatga oid davlat dasturlari doirasida ajratiladigan mablagʻlar(2 mlrd soʻm)Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Ekologiya vazirligi29.Oʻzbekistonda tabiiy va ekologik turizm salohiyatini oshirish uchun tarixiy rekratsion obyektlarning ekologik holatini baholash.1. Tarixiy rekratsion obyektlarning hozirgi ekologik holatini aniqlash boʻyicha ilmiy izlanishlar olib borish.2. Tarixiy rekratsion obyektlarda ekologik turizmni tashkil etish boʻyicha takliflar ishlab chiqish.2024-2025-yillarManfaatdor vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari(2 mlrd soʻm)Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Ekologiya vazirligi,Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar kengashi30.Mahalliy xomashyolar va sanoat chiqindilari asosida oʻsimliklar ildiz qismida namlikni saqlash, oʻsishini jadallashtirish va suv resurslarini tejovchi meliorantlar olish texnologiyasini yaratish.1. Mahalliy xomashyolar va sanoat chiqindilaridan meliorantlar olish texnologiyasini yaratish va jarayonning optimal parametrlarini aniqlash.2024-yil dekabrDavlat budjetidan ilmiy faoliyatga oid davlat dasturlari doirasida ajratiladigan mablagʻlar(2 mlrd soʻm)Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Ekologiya vazirligi,Fanlar akademiyasi2. Yaratilgan texnologiya asosida mahalliy xomashyolar va sanoat chiqindilaridan fitomeliorantlarning tajriba partiyasini olish va dala sharoitida sinovlar oʻtkazish.2025-yil dekabr31.“Sudochye-Akpetki” davlat buyurtma qoʻriqxonasi florasida uchraydigan kamyob va endem turlarning elektron platformasini yaratish.1. “Sudochye-Akpetki” davlat buyurtma qoʻriqxonasi florasida uchraydigan kamyob va endem turlarning toʻliq roʻyxatini shakllantirish, fotoalbomini yaratish.2. GAT asosida turlarning tarqalishini aks ettiruvchi xaritalarini tuzish.3. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobining kelgusidagi nashri uchun kamyob va endem turlar boʻyicha takliflar tayyorlash.4. Qoʻriqxona florasida uchraydigan kamyob va endem turlarning elektron platformasini yaratish.2024-2025-yillarDavlat budjetidan ilmiy faoliyatga oid davlat dasturlari doirasida ajratiladigan mablagʻlar(2 mlrd soʻm)Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Ekologiya vazirligi32.“Ekologik innovatsiyalar va yashil texnologiyalar” tijoratlash-tirishga tayyor innovatsion ishlanmalar va loyihalar tanlovini tashkil etish.1. Tanlovga arizalarni qabul qilish va koʻrib chiqish, tegishli tadbirlarni tashkil etish.2. Tanlov doirasida ekologik xavfsiz texnologiyalar va “yashil iqtisodiyot” loyihalari bilan bogʻliq taqdimotlar, seminar-treninglar va davra suhbatlari oʻtkazish.3. Amaliyotga joriy etilgan innovatsion loyihalar tajribasini keng yoritish hamda gʻoliblarni munosib taqdirlash.2024 — 2026-yillarManfaatdor vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari(5 mlrd soʻm)Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Ekologiya vazirligi,Oʻzbekiston ekologik partiyasi,Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar kengashi33.Orolbuyi hududi uchun Global yashil oʻsish institutining Greenpreneurs — “Yashil” tadbirkorlik dasturi doirasida tajriba almashish oʻquv dasturini amalga oshirish.1. Virtual kurslar, mentorlik dasturi, tadbirlar va tarmoq imkoniyatlarini oʻz ichiga olgan inkubatsiya va tezlashtiruvchi dasturlarni ishlab chiqish.2. “Yashil” tadbirkorlik biznes modellarining yechimiga bagʻishlangan oʻquv dasturlarini amalga oshirish.3. Erta bosqichdagi oʻrta va kichik biznes vakillarini, shu jumladan ayollar orasida “yashil” tadbirkorlikni va ekologik holatni yaxshilash asoslari boʻyicha maʼruzalar va mahorat darslari tashkil etish.2024-2025-yillarMablagʻ talab etilmaydiEkologiya vazirligi, manfaatdor vazirliklar va idoralar34.Orolbuyi hududida iqlim oʻzgarishi jarayonlarining iqtisodiyotga, atrof-muhitga taʼsirini tahlil qiluvchi va “yashil” yechimlar boʻyicha tavsiyalar beruvchi modellar toʻplamini yaratish. 1. Qishloq xoʻjaligining iqlim oʻzgarishiga chidamliligini baholash maqsadida Climate-Resilient Green Growth Assessment (CRGG) va Green Recovery Investment Analysis (GRIA) modellar toʻplamini ishlab chiqish.2. Modellar toʻplamini Orolbuyi hududidagi qishloq xoʻjaligida va OTM hamda ITIlarda tatbiq etish.3. Global iqlim oʻzgarishi va Orol dengizi qurishining qishloq xoʻjaligiga taʼsiri, sezgirligini va moslashuvchanligini baholash boʻyicha ilmiy tadqiqotlar olib borish.2024-2025-yillarMablagʻ talab etilmaydiEkologiya vazirligi,Qishloq xoʻjaligi vazirligi,Fanlar akademiyasi,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, manfaatdor vazirliklar va idoralarIII. Hududda qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtirish, qayta ishlash va boshqa turdagi ishlab chiqarish tarmoqlarini rivojlantirish35.2024 — 2028-yillarga moʻljallangan Orolboʻyi hududlarida chorva uchun ozuqabop ekinlarni yetishtirish va mahsulot ishlab chiqarish boʻyicha namunaviy texnologik xaritalarni ishlab chiqish.1. Tegishli ilmiy-tadqiqot institutlarining olimlari bilan hamkorlikda Orolboʻyi hududlarida chorva uchun ozuqa ekinlarini yetishtirish va mahsulot ishlab chiqarish bilan bogʻliq agrotexnologik jarayonlarni aniqlash.2. Ilmiy-tadqiqot institutlarining olimlari bilan birgalikda namunaviy texnologik xaritalarning loyihasini ishlab chiqish.3. Namunaviy texnologik xaritalarning loyihalarini muhokama qilish, tegishli oʻzgartirish va toʻldirishlar kiritish va tasdiqlash.4. Texnologik xaritalarni chop etish va tegishli vazirlik hamda idoralarga taqdim qilish.2024 — 2026-yillarDavlat budjetidan ilmiy faoliyatga oid davlat dasturlari doirasida ajratiladigan mablagʻlar(4 mlrd soʻm)Qishloq xoʻjaligi vazirligi,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Ekologiya vazirligi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi36.“Sudochye-Akpetki” davlat buyurtma qoʻriqxonasining noyob bioxilmaxilligini saqlash va baliqchilik faoliyatini rivojlantirish maqsadida Sudochye koʻlida suv sathining barqaror darajasini taʼminlash.1. Amudaryo daryosining suv bilan taʼminlanish darajasidan kelib chiqib, kollektor-drenaj tizimi orqali koʻlga barqaror suv oqimini taʼminlash.2. Sudochye koʻlidagi suv sathining holatini kuzatib borish.2024-yil iyunMablagʻ talab etilmaydiSuv xoʻjaligi vazirligi,Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi,Ekologiya vazirligi,“Moʻynoq-akvasanoat” MCHJ3. Baliqchilik faoliyatini rivojlantirish.2024 — 2026-yillar37.Orolning qurigan tubida mahalliy tuproq-iqlim sharoitlariga mos qashqarbeda, oq joʻxori, xashaki lavlagi, javdar kabi chorva uchun ozuqabop ekinlar navlarini sinovdan oʻtkazish.1. Ushbu hududga mos chorva uchun ozuqabop ekin turlari, navlari namunalarini toʻgʻri tanlash, eng yaxshi koʻrsatkichlarga ega birlamchi urugʻchilik ishlarini yoʻlga qoʻyish.2. Orolning qurigan tubida chorva uchun ozuqa sifatida qashqarbeda, oq joʻxori, xashaki lavlagi, javdar kabi ekinlarni sinovdan oʻtkazish boʻyicha loyihani amalga oshirish.2024 — 2026-yillarDavlat budjetidan ilmiy faoliyatga oid davlat dasturlari doirasida ajratiladigan mablagʻlar(4 mlrd soʻm)Qishloq xoʻjaligi vazirligi,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Ekologiya vazirligi38.Orolning qoldiq suv havzalari, Amudaryo deltasi va Orol mintaqasiga suv yetib kelishi monitoringini amalga oshirishni yoʻlga qoʻyish.1. Orol dengizi (Gʻarbiy Orol, Sharqiy Orol) va Amudaryo deltasidagi (Sudochye, Mashankoʻl-Qorajar, Moʻynoq, Baliqchi (Ribachye), Mesopotamiya, Jiltirbas) suv omborlaridagi doimiy namuna olish punktlarini jihozlash.2. Amudaryo tubi, kanallari va kollektorlardagi 25 ta avtomatik suv oqimini hisobga olish postlarini jihozlash.2024 — 2028-yillarIjrochilarning budjetdan ajratilgan mablagʻlari doirasidaSuv xoʻjaligi vazirligi,Ekologiya vazirligi huzuridagi Gidrometeorologiya xizmati agentligi39.Sobiq Lazarev orolidagi chigʻanoq konini qazib olish boʻyicha investitsiya loyihasini amalga oshirish hisobiga ekologik toza qurilish materiallari hamda parrandachilik va baliqchilik uchun organik ozuqa qoʻshimchalari ishlab chiqarish.1. Chigʻanoq koni zaxirasini aniqlash uchun geologiya-qidiruv ishlari oʻtkazish va tasdiqlash.2024-2025-yillarManfaatdor vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari, investitsiya mablagʻlariTogʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi,Ekologiya vazirligi,Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi2. Texnikaviy-iqtisodiy hisob-kitoblar asosida ochiq kimoshdi savdolari orqali investorni aniqlash.2025-yil davomida3. Tashabbuskorlarga tegishli ruxsatnoma berish.2025-2026-yillar40.Orol dengizi qurigan tubida shamol va quyosh elektr stansiyalarini qurish.Orolboʻyi hududida umumiy quvvati 1 ming 800 megavatt boʻlgan jami 3 ta shamol stansiyasini ishga tushirish.2024 — 2027-yillarXalqaro moliya institutlari va xalqaro energetik kompaniyalarning toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiya mablagʻlariInvestitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi,Energetika vazirligiIV. Aholi salomatligini tiklash, ekologik turizmni rivojlantirish imkoniyatlarini yanada kengaytirish41.Fuqarolarga profilaktik yordam koʻrsatish, davolash, sogʻligʻini tiklash maqsadida shifobaxsh termal yerosti suvlari, balchiq manbalaridan foydalanishni yoʻlga qoʻyish va sanatoriyalar tashkil qilish.1. Shifobaxsh termal yerosti suvlari, balchiq manbalari joylashgan hududlarning holatini va imkoniyatlarini oʻrganish, gidrogeologik tadqiqotlar oʻtkazish.2. Gidrogeologik tadqiqot xulosalariga asosan suv manbalari joylashgan hududlarning holati va imkoniyatlaridan kelib chiqqan holda shifo maskanlari (sanatoriyalar)ni qurish loyihalarini ishlab chiqish.2024-2025-yillarMineral xomashyo bazasini rivojlantirish va qayta toʻldirish davlat dasturi mablagʻlari(4 mlrd soʻm)Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi,Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi,Oʻzbekiston kasaba uyushmalari federatsiyasi,Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi3. Tasdiqlangan loyihalarga asosan qurilish ishlarini amalga oshirish.2024 — 2026-yillar42.Orolboʻyi mintaqasining turli hududlarida turistlarga qulayliklar yaratish uchun maqsadli ekoturizm marshrutlar xaritasini ishlab chiqish va hududning turli nuqtalarida ekolagerlar va ekomarshrutlar tashkil etish hamda zarur infratuzilmani yaratish.1. “Quyi Amudaryo” davlat biosfera rezervati, “Saygachiy” majmua (landshaft) buyurtma qoʻriqxonasi, “Sudochye-Akpetki” davlat buyurtma qoʻriqxonasi va “Janubiy Ustyurt” milliy tabiat bogʻida turistlarni qabul qilish markazlarini tashkil etish.2. Moʻynoq shahridagi “Kemalar qabristoni”, Sudochye koʻlida ekoturizmni rivojlantirish ishlarini tashkil etish.3. Ushbu hududlarga turistlarni keng jalb qilish uchun zarur shart-sharoitlar yaratish, Orolboʻyida va qurigan dengiz tubida yangi turistik marshrutlarni ishlab chiqish.2024 — 2026-yillarTurizm sohasini qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi mablagʻlari(5 mlrd soʻm)Turizm qoʻmitasi,Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi,Ekologiya vazirligi,Avtomobil yoʻllari qoʻmitasi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi,manfaatdor vazirlik va idoralarV. Donor mamlakatlar, xalqaro tashkilotlar, moliya institutlari, jamgʻarmalar va kompaniyalar mablagʻlarini keng jalb qilish boʻyicha xalqaro aloqalarni yanada kengaytirish43.“Orol dengizi havzasi landshaftining tanazzul yerlarida barqaror hayotni taʼminlashni qoʻllab-quvvatlaydigan asos sifatida koʻllar, suv-botqoq yerlar va qirgʻoqboʻyi hududlarni saqlash, yerning degradatsiyasiga qarshi kurashish va neytral holatga keltirish hamda boshqarish” loyihasini amalga oshirish.1. Loyiha komponentlarini amaliyotga tatbiq etish.2. Loyiha yuzasidan erishilgan natijalarning hisobotini tayyorlash.2023 — 2026-yillarGlobal ekologik jamgʻarma mablagʻlari BMT TD(3.8 mln AQSH dollari)Ekologiya vazirligi3. Hisobotni axborot tariqasida Vazirlar Mahkamasiga kiritish.Har yili44.“Oʻzbekiston oziq-ovqat tizimi, yerdan foydalanish va qayta tiklash taʼsirini oʻrganish dasturi” loyihasini amalga oshirish.1. Loyiha taklifini va toʻliq hujjatini ishlab chiqish.2. Loyiha taklifini va hujjatini Global ekologik jamgʻarma tomonidan moliyalashtirish dasturiga kiritish choralarini koʻrish.2024-yil noyabrGlobal ekologik jamgʻarma,FAO mablagʻlari(5,99 mln AQSH dollari)Ekologiya vazirligi,Qishloq xoʻjaligi vazirligi3. Moliyalashtirishni tasdiqlash va loyihani ishga tushirish.2024-yil dekabr45.Orolboʻyi tuproq-iqlim sharoitidan kelib chiqqan holda oʻsimliklar navlarini koʻpaytirish hamda choʻl sharoitida oʻsuvchi kam suv talab qiladigan oʻsimliklar navlarini yaratish, suv tejovchi, tuproqdagi tuz miqdorini kamaytiradigan texnologiyalarni joriy etish.1. Xorijiy davlatlar tajribasini oʻrganish maqsadida xizmat safariga yuborish uchun ishchi guruhlarni shakllantirish.2. Eron, Xitoy, Isroil va boshqa davlatlarga xizmat safariga yuborish yuzasidan tashkiliy choralarini koʻrish.3. Xizmat safari yakunlari boʻyicha asoslangan takliflarni ishlab chiqib, Vazirlar Mahkamasiga kiritish.2024 — 2026-yillarManfaatdor vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlariOliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Ekologiya vazirligi,Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi,Tashqi ishlar vazirligi46.“Orolboʻyi mintaqasidagi yer maydonlarining shoʻrlanishiga qarshi kurashish, ularning unumdorligini oshirish va oziq-ovqat xavfsizligini taʼminlash maqsadida suv resurslaridan foydalanishni monitoring va nazorat qilishning yangi texnologiyalarini ishlab chiqish” loyihasini amalga oshirish.1. Yaponiyaning JICA tashkiloti Oʻzbekistondagi vakolatxonasi bilan loyihani amalga oshirish uchun kelishuv shartnomasini imzolash.2. Innovatsion rivojlanish agentligi tomonidan SATREPS Oʻzbekiston — Yaponiya hamkorligida qoʻshma xalqaro ilmiy loyihalar tanlovini eʼlon qilish.3. Tanlov gʻoliblarini aniqlash va qoʻshma xalqaro ilmiy loyihalarni moliyalashtirish.4. Manfaatdor vazirlik va idoralar, yetakchi oliy taʼlim va ilmiy tashkilotlar, Orolboʻyi xalqaro innovatsiya markazi hamda xususiy sektor vakillaridan tashkil topgan konsorsium tomonidan “Orolboʻyi mintaqasidagi yer maydonlarining shoʻrlanishiga qarshi kurashish, ularning unumdorligini oshirish hamda oziq-ovqat xavfsizligini taʼminlash maqsadida suv resurslaridan foydalanishni monitoring va nazorat qilishning yangi texnologiyalarini ishlab chiqish” loyihasini amalga oshirish.2024 — 2026-yillarYaponiyaning SATREPS dasturining grant mablagʻlari, Davlat budjetidan ilmiy faoliyatga oid davlat dasturlari doirasida ajratiladigan mablagʻlar(5 mln AQSH dollari)Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi ,Ekologiya vazirligi,manfaatdor vazirlik va idoralar47.Birlashgan Arab Amirligining Abu-Dabi taraqqiyot jamgʻarmasining “Qoraqalpogʻiston Respublikasini rivojlantirish” loyihasini amalga oshirish.1. Loyihani Oʻzbekiston tomonidan amalga oshirish uchun tegishli tashkilotlarni belgilab olish.2. Birlashgan Arab Amirliklarining Abu-Dabi taraqqiyot jamgʻarmasi va Oʻzbekiston tomonida Qishloq xoʻjaligi vazirligi hamda Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi oʻrtasida kelishuv hujjatini ishlab chiqish va imzolash.3. Shoʻrlanish sharoitida biodehqonchilik xalqaro markazi bilan hamkorlikda loyihani amalga oshirish.2024 — 2028-yillarBirlashgan Arab Amirligining Abu-Dabi taraqqiyot jamgʻarmasi mablagʻlariQishloq xoʻjaligi vazirligi,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi48.AQSH, Xitoy, Yaponiya, Janubiy Koreya, Rossiya, Turkiya, Isroil va Yevropa mamlakatlarining ilgʻor ilmiy tajribalari asosida zamonaviy biotexnologik va boshqa usullarni oʻzlashtirish hamda ushbu usullarni choʻllarni oʻzlashtirish amaliyotiga tatbiq etish.1. Rivojlangan xorijiy davlatlarning universitet va ilmiy-tadqiqot institutlari bilan memorandumlar tuzish va har yili 20 nafar soha mutaxassisini ilmiy stajirovkalarga yuborish.2. Orolboʻyi mintaqasini barqaror rivojlantirish, innovatsiyalar va yashil texnologiyalarni keng joriy etish borasida xorijda doktoranturada dissertatsiya tadqiqotlari olib borilishini tashkillashtirish maqsadida ochiq tanlov asosida maqsadli stipendiyalar ajratish.2024 — 2028-yillar“El-yurt umidi” jamgʻarmasi mablagʻlari, manfaatdor vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlariInvestitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi,Ekologiya vazirligi,Fanlar akademiyasi,“El-yurt” umidi jamgʻarmasi, manfaatdor vazirlik va idoralar49.Kembrij tabiatni muhofaza qilish tashabbusiga (CCI) qoʻshilgan nufuzli xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik oʻrnatish.1. CCI`da joylashgan nufuzli xalqaro tashkilotlar va Ekologiya vazirligi oʻrtasida ilmiy hamkorlik oʻrnatish, oʻquv treninglar va dala tadqiqotlarini tashkil etish.2. Koʻchib yuruvchi yovvoyi hayvonlarni, flora va faunani muhofaza qilish boʻyicha qoʻshma loyiha ishlab chiqish hamda amalga oshirish.3. Oʻzbekistonda yangi tashkil etilgan va etilayotgan muhofaza etiladigan tabiiy hududlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni “Protected planet” global maʼlumotlar bazasiga joylashtirish. 2024 — 2026-yillarXalqaro grant mablagʻlariEkologiya vazirligi50.Milliy dasturni amalga oshirish boʻyicha Trast jamgʻarmasi huzuridagi Orolboʻyi mintaqasini barqaror rivojlantirish boʻyicha maslahat qoʻmitasining alohida ishchi guruhini tuzish.1. Global yashil oʻsish institutining Oʻzbekistondagi vakolatxonasi ishtirokida Milliy dasturni amalga oshirish boʻyicha Trast jamgʻarmasi huzuridagi Orolboʻyi mintaqasini barqaror rivojlantirish boʻyicha maslahat qoʻmitasining alohida ishchi guruhini tuzish.2. Maslahat qoʻmitasining alohida ishchi guruhi ish rejasini ishlab chiqish va tasdiqlash.2024-yil noyabrMablagʻ talab etilmaydiInvestitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi,Ekologiya vazirligi,Qishloq xoʻjaligi vazirligi,manfaatdor vazirliklar va idoralar51.Milliy dastur doirasida loyihalarni ishlab chiqish, amalga oshirish va monitoring qilishga xalqaro tashkilotlar, donor davlatlar va boshqa tashqi koʻmak mablagʻlarini jalb qilish maqsadida Ekologiya vazirining oʻrinbosarini BMTning Orolboʻyi mintaqasi uchun inson xavfsizligi boʻyicha koʻp tomonlama sheriklik trast jamgʻarmasi boshqaruv qoʻmitasi tarkibiga kiritish.Ekologiya vazirligi vakilini BMTning Orolboʻyi mintaqasi uchun inson xavfsizligi boʻyicha koʻp tomonlama sheriklik trast jamgʻarmasi boshqaruv qoʻmitasi tarkibiga kiritish.2024-yilMablagʻ talab etilmaydiInvestitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi,Ekologiya vazirligi mln. soʻmda T/r Texnikalar nomi Jami Shundan; 2024-yil 2025-yil 2026-yil Soni Summasi Soni Summasi Jami Soni Summasi Jami Soni Summasi Jami Oʻrmon barpo etish va uni qayta tiklanishini taʼminlash hamda yongʻinga qarshi tadbirlar uchun 1. Yuk tashuvchi (koʻchatlarni tashish uchun)avtotransport 33 24 725 10 636 6 360 13 765 9945 10 842 8420 2. Suv tashuvchi ( ekilgan koʻchatlarni sugʻorish uchun) avtotransport 40 40 536 15 925 13 875 13 1017 13221 12 1120 13440 3. Ekskavator(yongʻinga qarshi yoʻllarni ochish, terassalar qurish va koʻchat ekish) 28 44 176 10 1435 14 350 9 1578 14202 9 1736 15624 4. Traktor (yongʻinga qarshi yoʻllar va mineral polosadlar qurish uchun) 90 46 600 40 450 18 000 30 550 16500 20 605 12100 4,1. Qishloq xoʻjaligi agregatlari (plug, chizel, tirkama va boshqalar) 90 10 690 40 110 4 400 30 121 3630 20 133 2660 5. Avtobus (aholi yashash massivlaridan uzoqda borib ishlovchi xodimlar uchun) 10 6 898 4 631 2 524 3 695 2085 3 763 2289 6. Maxsus avtomashinalar (NIVA, UAZ, IZUZU PIKAP va boshqalar) 13 8 115 5 595 2 975 4 655 2620 4 630 2520 7. Oʻt oʻchirish vositalari (motopompa, olib yuriladigan oʻt oʻchirgichlar va boshqalar) 550 9 275 250 16 3 875 150 17 2550 150 19 2850 8. Yongʻinni oʻchirish dronlari 20 9 885 7 450 3 150 7 495 3465 6 545 3270 9. Mobil laboratoriya 13 7 832 5 550 2 750 4 605 2420 4 666 2 662 10. Smart forestry axborot tizimini joriy etish 1 1 030 1 1 030 1 030 11. Smart forestry axborot tizimini saqlash xarajatlari 1 1 350 1 450 450 450 450 450 450 Hammasi 889 211 112 388 7 278 73 739 263 6 948 71 088 238 7 509 66 285 1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 31-maydagi “Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasini transformatsiya qilish va vakolatli davlat organi faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-81-son Farmonda: a) 8-bandda: “a” kichik bandning ikkinchi xatboshisidagi “2023-yil 1-dekabrga qadar” soʻzlari “2024-yil 1-oktabrga qadar” soʻzlari bilan almashtirilsin; “b” kichik banddagi “yanvardan” soʻzi “oktabrdan” soʻzi bilan almashtirilsin; b) 13-bandda: “a” kichik bandning birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “a) respublika budjetidan 2024-yil uchun 100 milliard soʻm, 2025-yil va undan keyingi yillar uchun 500 milliard soʻmdan mablagʻ ajratiladi hamda mablagʻlar “Ochiq budjet” axborot portali va Oʻzbekiston Respublikasining manzilli koʻkalamzorlashtirish investitsiya dasturi orqali quyidagilarga yoʻnaltiriladi:”; “b” kichik band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “b) har yili shakllantiriladigan va tasdiqlanadigan Oʻzbekiston Respublikasining manzilli koʻkalamzorlashtirish investitsiya dasturi amalga oshiriladi”. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 6-oktabrdagi “Oʻzbekiston Respublikasida oʻrmon xoʻjaligi tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi PQ-4850-son qarorining 1-bandi toʻrtinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Belgilansinki, 2024-yil 1-yanvardan boshlab davlat oʻrmon fondi uchastkalari faqat “E-auksion” platformasi orqali ijaraga beriladi”. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 31-maydagi “Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi faoliyatini samarali tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-171-son qarorida: a) 6-banddagi “yanvardan” soʻzi “iyuldan” soʻzi bilan almashtirilsin; b) 19-bandning birinchi xatboshisidagi “martdan” soʻzi “sentabrdan” soʻzi bilan almashtirilsin; v) 2-ilovaning 2 va 3-pozitsiyalaridagi “MCHJ” qisqartmasi “davlat muassasasi” soʻzlari bilan almashtirilsin; g) 4-ilovada: 2-pozitsiyaning “Chora-tadbirlar nomi” ustunidagi “25 ming” soʻzlari “10 ming” soʻzlari bilan almashtirilsin; 7-pozitsiya “Ijro qilish muddati” ustunidagi “2023-yil dekabr” soʻzlari “2024-yil avgust” soʻzi bilan almashtirilsin; d) 5-ilovaning 40 va 43-pozitsiyalari “Ijro muddati” ustunidagi “2023-yil dekabr” soʻzlari “2024-yil iyun” soʻzlari bilan almashtirilsin. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentabrdagi “Oʻzbekiston — 2030” strategiyasini 2023-yilda sifatli va oʻz vaqtida amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-300-son qaroriga 3-ilovaning 14-pozitsiyasi “Vazifa” ustunidagi “30 foizga” soʻzlari “15 foizga” soʻzlari bilan almashtirilsin”. 1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 23-avgustdagi “Respublikada oʻrmonlardan foydalanish samaradorligini oshirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-4424-son qarorining 2-bandi. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 21-yanvardagi “Oʻrmon xoʻjaligi sohasida ilm-fanni rivojlantirish va ilmiy-tadqiqot ishlarini ragʻbatlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-4960-son qarorining 3 va 4-bandlari. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 10-oktabrdagi “Yoʻl xoʻjaligi sohasini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-330-son qarorining 9-bandi.