OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI ADLIYA VAZIRLIGI FAOLIYATINI YANADA TAKOMILLAShTIRISh ChORA-TADBIRLARI TOʻGʻRISIDA
(resolution, 2011-08-23)

Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligining qonunchilik ijodkorligi va huquqni qoʻllash amaliyoti sohasidagi yagona davlat siyosatini amalga oshirish, shuningdek insonning konstitutsiyaviy huquq va erkinliklarini himoya qilish boʻyicha faoliyatini yanada takomillashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Maʼlumot uchun qabul qilinsinki, Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan ijtimoiy-siyosiy hayotni, davlat tuzilishini, shu jumladan sud-huquq sohasini erkinlashtirish, insonning huquq va erkinliklarini himoya qilishni taʼminlashga yoʻnaltirilgan Oʻzbekiston Respublikasi qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari va Hukumatining qarorlari ijrosini taʼminlash boʻyicha aniq maqsadga yoʻnaltirilgan ishlar amalga oshirilmoqda. Tadbirkorlar va xususiy mulk egalarining qonuniy manfaatlarini himoya qilishning samarali mexanizmlari yaratildi, xoʻjalik yurituvchi subyektlarning shartnomaviy-huquqiy ishlari takomillashtirilmoqda, huquqni qoʻllash amaliyotini doimiy tahlil qilish va uning monitoringi hamda amaldagi qonunchilikni takomillashtirish boʻyicha asoslangan takliflar berish tizimi ishlab chiqildi va amalga oshirilmoqda. Shu bilan birga, mamlakatda ijtimoiy-iqtisodiy, ijtimoiy-siyosiy, sud-huquq sohasida amalga oshirilayotgan islohotlar adliya organlarining faoliyatini yanada takomillashtirishni taqozo etmoqda. Qonunchilik ijodkorligi va huquqni qoʻllash amaliyoti sohasida yagona davlat siyosati amalga oshirilishini taʼminlash Adliya vazirligining asosiy va eng muhim vazifasi boʻlishi lozim. 2. Quyidagilar Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligining eng muhim vazifalari va faoliyati yoʻnalishlari etib belgilansin: qonunchilik ijodkorligi faoliyati va huquqni qoʻllash amaliyotini takomillashtirishning ustuvor yoʻnalishlarini ishlab chiqish, ular amalga oshirilishini taʼminlash; Konstitutsiya va qonunlar bilan mustahkamlangan insonning huquq va erkinliklarini himoya qilishni taʼminlash, fuqarolik jamiyati institutlarini har tomonlama rivojlantirish, ularning huquqiy asoslarini mustahkamlash; jamiyatda huquqiy ong, huquqiy madaniyatni oshirishga va qonuniylikni mustahkamlashga yoʻnaltirilgan huquqiy targʻibot boʻyicha davlat organlari faoliyatini muvofiqlashtirish; sudlarni moddiy-texnikaviy va moliyaviy jihatidan taʼminlash boʻyicha ishlarning samaradorligini oshirish, ularning haqiqiy mustaqilligini taʼminlash, sud hujjatlari va boshqa davlat organlari hujjatlari ijrosini taʼminlashning samarali mexanizmini yaratish; notariat, advokatura, FHDY organlari hamda fuqarolar va yuridik shaxslarga huquqiy xizmat koʻrsatuvchi boshqa tuzilmalar faoliyatini davlat tomonidan tartibga solish va ularning samaradorligini oshirish; tadbirkorlikni rivojlantirish va huquqiy taʼminlash samaradorligini oshirishga, tadbirkorlik subyektlari va xususiy mulk egalari, xorijiy investorlarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilishga, xoʻjalik yurituvchi subyektlarni tashkil etish va roʻyxatga olish jarayonini soddalashtirishga, shartnomaviy intizomni mustahkamlashga yoʻnaltirilgan kompleks tashkiliy-huquqiy chora-tadbirlarni ishlab chiqish va amalga oshirish; yuridik shaxslar, shu jumladan nodavlat notijorat tashkilotlarni roʻyxatdan oʻtkazishda qonunchilikka rioya qilinishini taʼminlash; tegishli davlat organlari bilan birgalikda xalqaro-huquqiy munosabatlar sohasida Oʻzbekiston Respublikasi manfaatlari samarali huquqiy himoya qilinishini taʼminlash; zamonaviy talablar va standartlarni hisobga olgan holda huquqshunos kadrlarni tayyorlash va ularning malakasini oshirish. 3. Insonning huquq va erkinliklarini huquqiy himoya qilish samaradorligini oshirish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tizimida 6 kishidan iborat Inson huquqlarini himoya qilish boshqarmasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalarida esa 1-ilovaga muvofiq tegishli boʻlimlar tashkil etilsin. 4. Belgilansinki, adliya organlari va muassasalari mahalliy davlat hokimiyati organlaridan mustaqildirlar va bevosita Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga boʻysunadilar. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi toʻgʻrisidagi nizom, Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tizimining tashkiliy tuzilmasi, Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi markaziy apparatining, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligining tuzilmalari, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalarining namunaviy tuzilmalari 2—6-ilovalarga muvofiq tasdiqlansin. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi markaziy apparati xodimlarining umumiy cheklangan soni 202 kishidan, shu jumladan 151 nafar boshqaruv va 51 nafar xizmat koʻrsatuvchi xodimlardan iborat etib belgilansin. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vaziriga Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligining markaziy apparati tuzilmasiga xodimlarning belgilangan umumiy cheklangan soni doirasida oʻzgartirishlar kiritish huquqi berilsin. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligining “Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami” va “Oʻzbekiston Respublikasi vazirliklari, davlat qoʻmitalari va idoralarining meʼyoriy hujjatlari Axborotnomasi” nashrlari negizida Oʻzbekiston Respublikasining barcha normativ-huquqiy hujjatlarining yagona rasmiy nashri — “Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami”ni taʼsis etish toʻgʻrisidagi taklifi qabul qilinsin. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Tashqi ishlar vazirligi bilan birgalikda “Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari toʻplami” davriy nashr qilinishini, shuningdek uning ochiq obuna yoʻli bilan tarqatilishini tashkil etsin. 7. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 7-ilovaga muvofiq qarorlari oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 8. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi bir oy muddatda: Inson huquqlarini himoya qilish boshqarmasining tuzilmasi va Nizomini ishlab chiqsin va tasdiqlasin; qonun hujjatlariga mazkur qaror talabidan kelib chiqadigan oʻzgartirishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin. 9. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri Oʻ. T. Sultonov zimmasiga yuklansin. Mintaqalar ‎ Shtatdagi xodimlar soni‎ Andijon, Buxoro, Qashqadaryo, Namangan, Samarqand, Toshkent, Fargʻona viloyatlari va Toshkent shahri ‎ 3‎ Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Jizzax, Navoiy, Sirdaryo, Surxondaryo, Xorazm viloyatlari ‎ 2‎ 1. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi (keyingi oʻrinlarda matnda Vazirlik deb yuritiladi) davlat boshqaruvi organi hisoblanadi. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vaziri oʻz maqomiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tarkibiga kiradi. 2. Vazirlik tizimiga Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalari, Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi Sud qarorlarini ijro etish, sudlar faoliyatini moddiy-texnika jihatidan va moliyaviy taʼminlash departamenti, boshqa adliya organlari va muassasalari kiradi (keyingi oʻrinlarda matnda adliya organlari va muassasalari deb yuritiladi). Adliya organlari va muassasalari mahalliy davlat hokimiyati organlaridan mustaqildir va bevosita Vazirlikka boʻysunadi. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi Sud qarorlarini ijro etish, sudlar faoliyatini moddiy-texnika jihatidan va moliyaviy taʼminlash departamentining faoliyati Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadigan Nizom bilan tartibga solinadi. 3. Vazirlik oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining qarorlari va boshqa hujjatlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, shuningdek mazkur Nizomga amal qiladi. 4. Adliya organlari va muassasalarini moddiy-texnik taʼminlash, shuningdek adliya tizimining xodimlari mehnatiga haq toʻlash Vazirlikka ajratiladigan mablagʻ doirasida davlat budjeti Sudlar, adliya organlari va muassasalarini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari, shuningdek qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa mablagʻlar hisobidan amalga oshiriladi. 5. Vazirlik, uning organlari va muassasalari yuridik shaxs hisoblanadi, Oʻzbekiston Respublikasining Davlat gerbi tasvirlangan va oʻz nomi yozilgan muhrga egadir. 6. Quyidagilar Vazirlikning asosiy vazifalari hisoblanadi: 1) qonunchilik ijodkorligi va huquqni qoʻllash sohasida yagona davlat siyosati amalga oshirilishini taʼminlash; 2) Konstitutsiya va qonunlar bilan mustahkamlangan insonning huquq va erkinliklarini himoya qilishni taʼminlash, fuqarolik jamiyati institutlarini har tomonlama rivojlantirish, ularning huquqiy asoslarini mustahkamlash; 3) jamiyatda huquqiy ong, huquqiy madaniyatni oshirishga va qonuniylikni mustahkamlashga yoʻnaltirilgan huquqiy targʻibot boʻyicha davlat organlari faoliyatini muvofiqlashtirish; 4) sudlarni moddiy-texnika jihatidan va moliyaviy taʼminlash boʻyicha ishlarning samaradorligini oshirish, ularning haqiqiy mustaqilligini taʼminlash, sud hujjatlari va davlat organlari boshqa hujjatlari ijrosini taʼminlashning samarali mexanizmini yaratish; 5) notariat, advokatura, FHDY organlari hamda fuqarolar va yuridik shaxslarga huquqiy xizmat koʻrsatuvchi boshqa tuzilmalar faoliyatini davlat tomonidan tartibga solish va ularning samaradorligini oshirish; 6) tadbirkorlikni rivojlantirishga koʻmaklashish, tadbirkorlik subyektlari va xususiy mulk egalari, xorijiy investorlar va chet el investitsiyalari jalb qilingan korxonalarning huquqlari va qonuniy manfaatlari himoya qilinishini taʼminlash; 7) xoʻjalik yurituvchi subyektlarga xoʻjalik shartnomalarini tuzishda va ularni bajarishda huquqiy yordam koʻrsatish hamda shartnoma intizomini mustahkamlash; 8) yuridik shaxslar, shu jumladan nodavlat notijorat tashkilotlarni roʻyxatdan oʻtkazishda qonunchilikka rioya qilinishini taʼminlash; 9) tegishli davlat organlari bilan birgalikda xalqaro-huquqiy munosabatlar sohasida Oʻzbekiston Respublikasi manfaatlari samarali huquqiy himoya qilinishini taʼminlash; 10) zamonaviy talablar va standartlarni hisobga olgan holda huquqshunos kadrlarni tayyorlash va ularning malakasini oshirish. 11) adliya organlari va muassasalari tizimiga rahbarlikni amalga oshirish. 7. Vazirlik oʻziga yuklangan vazifalarni bajarish uchun quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi: 1) qonunchilik ijodkorligi va huquqni qoʻllash amaliyoti sohasida yagona davlat siyosatini amalga oshirish sohasida: a) qonunlar va boshqa normativ hujjatlarni tayyorlash va huquqiy ekspertizadan oʻtkazish sohasida: davlat boshqaruvi organlarining qonunchilik ijodkorligi masalalari boʻyicha faoliyatini muvofiqlashtiradi va ularga metodik rahbarlikni amalga oshiradi; qonunchilik ijodkorligi faoliyatini takomillashtirishning ustuvor yoʻnalishlarini ishlab chiqadi, ularning amalga oshirilishini taʼminlaydi; davlat boshqaruvi organlari tomonidan qonun loyihalarini tayyorlashning zarurligi masalalari boʻyicha oldindan kelishishni amalga oshiradi; Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining topshiriqlari boʻyicha va oʻz tashabbusiga koʻra qonun va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar, ularga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisidagi loyihalarni ishlab chiqadi va ularni koʻrib chiqish uchun belgilangan tartibda kiritadi; Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining topshiriqlari boʻyicha davlat boshqaruvi organlari va mahalliy davlat hokimiyati organlarining qonun loyihalarini tayyorlash masalalari boʻyicha takliflarini koʻrib chiqadi va umumlashtiradi; qonun va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini yuridik ekspertizadan oʻtkazadi va ularning Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonun hujjatlariga, shuningdek qonunchilik texnikasi qoidalariga muvofiqligi yuzasidan xulosalar beradi; qonun hujjatlarini Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlariga muvofiqlashtirish, huquqiy tartibga solishning tizimga solinishini va yaxlitligini taʼminlash toʻgʻrisida takliflar ishlab chiqadi, qonun hujjatlarini takomillashtirishga doir takliflarni tahlil qiladi va umumlashtiradi hamda ularni koʻrib chiqish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti va Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatiga taqdim qiladi, qonun hujjatlarini kodekslashtirish boʻyicha ishlarni olib boradi; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining palatalari, ularning Kengashlari, qoʻmitalari va komissiyalari bilan doimiy amaliy aloqada boʻladi; b) idoraviy norma ijodkorligi sohasida: vazirliklar, davlat qoʻmitalari va idoralarning umumiy majburiy tusdagi normativ-huquqiy hujjatlarini davlat roʻyxatidan oʻtkazadi; idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarning davlat reyestrini yuritadi; vazirliklar, davlat qoʻmitalari va idoralarning normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qilish, davlat roʻyxatidan oʻtkazish, qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarni eʼlon qilish va manfaatdor shaxslar eʼtiboriga yetkazish, shuningdek ularni qoʻllash boʻyicha ishlarini nazorat qiladi; vazirliklar, davlat qoʻmitalari va idoralarning normativ-huquqiy hujjatlarini davlat roʻyxatidan oʻtkazishning holati toʻgʻrisida jamoatchilikni xabardor qilib turadi; v) qonunchilikni tizimlashtirish sohasida: Oʻzbekiston Respublikasining normativ-huquqiy hujjatlarini davlat hisobiga olish va qonun hujjatlarini turkumlash ishlarini olib boradi; Oʻzbekiston Respublikasining qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining qarorlari va boshqa hujjatlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlari, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlari, Oʻzbekiston Respublikasi vazirliklari, davlat qoʻmitalari va idoralarining normativ-huquqiy hujjatlarining nazorat nusxalarini yuritadi; Oʻzbekiston Respublikasining normativ-huquqiy hujjatlari bankini (fondini) shakllantiradi; Oʻzbekiston Respublikasi tarmoq qonunchiligining umumhuquqiy klassifikatorini rivojlantirilishni amalga oshiradi, normativ-huquqiy hujjatlarga klassifikator asosida kodlar beradi; davlat boshqaruvi organlari va mahalliy davlat hokimiyati organlarida qonun hujjatlarining turkumlashtirilgan hisobini yuritish qoidalarini belgilaydi va ularga rioya qilish ustidan nazoratni amalga oshiradi; g) huquqni qoʻllash amaliyoti sohasida: huquqni qoʻllash amaliyoti masalalari boʻyicha davlat boshqaruvi organlari faoliyatini muvofiqlashtiradi; davlat boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari bir xilda qoʻllanilishini taʼminlash ishlarini tashkil etadi; Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari bajarilishi monitoringini olib boradi va uning natijalari boʻyicha takliflar kiritadi; qonun hujjatlarini qoʻllash boʻyicha oʻz vakolatlari doirasida xulosalar beradi; 2) Konstitutsiyada va qonunlarda mustahkamlangan inson huquq va erkinliklari himoya qilinishini taʼminlash sohasida: inson huquqlari sohasida qonun hujjatlarini doimiy ravishda tahlil qiladi va ularni takomillashtirish yuzasidan takliflar kiritadi; xalqaro tajribani oʻrganadi va xalqaro-huquqiy normalarning Oʻzbekiston Respublikasi amaldagi qonun hujjatlaridagi ijrosi boʻyicha takliflar tayyorlaydi; inson huquq va erkinliklari sohasida aholining huquqiy bilimlarini oshirish, jamiyatda inson huquqlarini hurmat qilish gʻoyasini targʻib qilish boʻyicha chora-tadbirlarni ishlab chiqadi; inson huquqlari sohasida qonun hujjatlariga rioya qilishning holatini oʻrganadi va umumlashtiradi hamda uni yaxshilash yuzasidan tegishli davlat organlariga takliflar kiritadi; inson huquq va erkinliklarini himoya qilishda advokatlik tuzilmalarining rolini kuchaytirishga, fuqarolik jamiyati institutlarini rivojlantirishga hamda ularning huquqiy asoslari mustahkamlanishiga koʻmaklashadi; inson huquqlari boʻyicha, shu jumladan inson huquq va erkinliklariga rioya qilinishi monitoringi sohasida Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Inson huquqlari boʻyicha vakili (Ombudsman) va Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi milliy markazi bilan oʻzaro hamkorlik qiladi; fuqarolarning oʻz konstitutsiyaviy huquq va erkinliklari buzilishi toʻgʻrisidagi murojaatlari xolisona va har tomonlama koʻrib chiqishini taʼminlaydi, ular boʻyicha qonun hujjatlariga muvofiq chora-tadbirlar koʻradi; 3) davlat organlarining huquqiy targʻibot ishlarini muvofiqlashtirish sohasida: huquqiy targʻibot va huquqiy taʼlimning ahvolini tahlil qiladi, ularni yaxshilash boʻyicha takliflarni ishlab chiqadi; jamiyatda huquqiy ongni, huquqiy madaniyatni oshirishga, qonuniylikni mustahkamlashga qaratilgan huquqiy bilimlar aholi oʻrtasida targʻib qilinishini tashkil etadi; huquq sohasida taʼlim ishlari metodik jihatdan taʼminlanishini tashkil etadi, huquqiy tarbiya va taʼlimning zamonaviy shakllarini joriy etish boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqadi; oliy va oʻrta maxsus hamda kasb-hunar oʻquv yurtlarining talabalari va oʻquvchilari uchun yuridik darsliklar, oʻquv qoʻllanmalari, normativ-huquqiy hujjatlar toʻplamlari, shuningdek, ilmiy-ommabop va boshqa yuridik adabiyotlar nashr etish rejalarini ishlab chiqadi va nashr etilishini tashkil etadi; jamiyatni huquqiy axborot bilan taʼminlash tizimini takomillashtirish dasturlari va tadbirlarini ishlab chiqadi va amalga oshiradi; adliya organlari va muassasalari uchun huquqiy axborotni yigʻish, qayta ishlash va tahlil qilishning dasturiy-texnik vositalari va texnologiyalari joriy etilishini tashkil qiladi; adliya organlari va muassasalarini zarur qonunchilik materiallari bilan taʼminlash choralarini koʻradi; Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasini yaratish va saqlashni tashkil qiladi, yuridik va jismoniy shaxslarning ulardan belgilangan tartibda foydalanishini taʼminlaydi; huquqiy axborotlar davlatlararo almashinishini amalga oshiradi; kodekslar va qonun hujjatlari toʻplamlarini, shu jumladan, normativ-huquqiy hujjatlarni eʼlon qilishning rasmiy manbai hisoblangan “Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami” rasmiy nashr etilishini tashkil etadi; davlat boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, shuningdek yuridik va jismoniy shaxslarning normativ-huquqiy hujjatlarni nashr etish, qonun hujjatlari maʼlumotlarining elektron bazasini yaratish boʻyicha faoliyatini muvofiqlashtirish ishlarini amalga oshiradi; tegishli davlat boshqaruvi organlari bilan birgalikda normativ-huquqiy hujjatlarni eʼlon qilish va tarqatish, qonun hujjatlari maʼlumotlarining elektron bazasini yaratish qoidalarini belgilaydi, ularning ijro etilishini taʼminlash chora-tadbirlarini koʻradi; 4) sudlar faoliyatini moddiy-texnik va moliyaviy taʼminlash, shuningdek sud hujjatlari va boshqa davlat organlari hujjatlari ijrosini taʼminlash sohasida: sudlarning ehtiyojlarini hisobga olgan holda ularni moliyalashtirish boʻyicha takliflarni ishlab chiqadi; sudlarning binolarini qurish va taʼmirlashga, sudlarning faoliyati uchun zarur shart-sharoitlar yaratishga ajratilgan mablagʻlar samarali oʻzlashtirilishini taʼminlaydi; sudlar va sud jarayonlarining xavfsizligini taʼminlash ishlarini tashkil etadi; sudlarning faoliyatini taʼminlash, ularning amaldagi mustaqilligini mustahkamlash masalalari boʻyicha huquqni muhofaza qilish organlari va boshqa organlar bilan oʻzaro hamkorlik qiladi; sud hujjatlari va boshqa davlat organlari hujjatlari ijrosini taʼminlashning samarali mexanizmlarini yaratadi; 5) huquqiy xizmat koʻrsatishning davlat tomonidan tartibga solinishini amalga oshirish sohasida; a) notariat va fuqarolik holati dalolatnomalarini roʻyxatga olish faoliyatini tashkil etish boʻyicha: davlat notarial idoralarini tashkil etadi va tugatadi, notarius lavozimini taʼsis etadi va tugatadi; davlat notarial idoralari davlat reyestrini yuritadi; stajor notarius faoliyatini tashkil etish tartibini belgilaydi, Oliy malaka komissiyasi va malaka komissiyalari toʻgʻrisidagi nizomlarni tasdiqlaydi; chet elda foydalanish uchun moʻljallangan hujjatlardagi notariuslar imzosining va ular muhri koʻchirmasining haqiqiyligini tasdiqlaydi, notariat faoliyati bilan bogʻliq boʻlgan boshqa funksiyalarni bajaradi; notariuslar tomonidan xizmat majburiyatlarining, shu jumladan notarial ish yurituv qoidalarining bajarilishi yuzasidan belgilangan tartibda nazorat olib boradi, ularning ishini tahlil qiladi va umumlashtiradi; notarial ish yuritish qoidalarini, notariuslar tomonidan notarial harakatlarni amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomalarni, notarial harakatlar, tasdiqlovchi yozuvlar va guvohnomalarni roʻyxatga olish reyestrlari shaklini tasdiqlaydi, Oʻzbekiston Respublikasining “Notariat toʻgʻrisida”gi Qonunida nazarda tutilgan boshqa vakolatlarni amalga oshiradi; fuqarolik holati dalolatnomalarini roʻyxatga olishni tashkil qiladi, FHDY organlari faoliyatiga rahbarlikni amalga oshiradi va ularni nazorat qiladi; FHDY organlarini tashkil qiladi, qayta tashkil qiladi va tugatadi, ularning ishini tekshiradi, tahlil qiladi va umumlashtiradi; FHDY va notariat idoralari xodimlari tomonidan fuqarolarga huquqiy xizmat koʻrsatish darajasini oshirish chora-tadbirlarini koʻradi; fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish blankalari namunalarini tasdiqlaydi; FHDY organlarini va Oʻzbekiston Respublikasining chet davlatlardagi konsullik muassasalarini qatʼiy hisobdagi gerbli guvohnomalar blankalari bilan taʼminlaydi; notariat va FHDY organlari faoliyatini tartibga soluvchi normativ-huquqiy hujjatlarni ishlab chiqadi va tasdiqlaydi, ushbu organlar uchun koʻrsatmalar va uslubiy tushuntirishlar beradi, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi bilan kelishgan holda davlat notarial idoralarining notariuslari tomonidan amalga oshiriladigan huquqiy va texnik tusdagi qoʻshimcha harakatlar, FHDY organlari tomonidan jismoniy shaxslarga koʻrsatiladigan pulli xizmatlar roʻyxatlarini, ushbu harakatlar amalga oshirilganligi va xizmatlar koʻrsatilganligi uchun, shuningdek notarial arxivlar tomonidan yuridik va jismoniy shaxslarga notarial tasdiqlangan hujjatlar dublikatlari, roʻyxatlardan koʻchirmalar, maʼlumotnomalar va arxiv hujjatlarining nusxalari berilganligi uchun toʻlovlar miqdorlarini tasdiqlaydi; b) advokatura va yuridik xizmatlarni rivojlantirish boʻyicha: advokatlarning respublika jamoat birlashmasi bilan birgalikda malaka komissiyalari vakolatlarini va ular faoliyatini tashkil etish tartibini belgilaydi; advokatlarning respublika jamoat birlashmasi bilan birgalikda advokatlarning Oliy malaka komissiyasi tarkibini tasdiqlaydi; advokatlarga litsenziyalar berishni va advokatlik byurolari, hayʼatlari va firmalarini davlat roʻyxatidan oʻtkazishni amalga oshiradi; advokatlar, shuningdek advokatlik byurolari, hayʼatlari va firmalarining reyestrini yuritadi; advokatlik byurolari, hayʼatlari, firmalari va advokatlarning Oliy malaka komissiyasining faoliyatiga metodik yordam koʻrsatadi va koʻmaklashadi; advokatlarning ijobiy ish tajribasini oʻrganadi va ommalashtiradi; advokatlar malakasini oshirish boʻyicha tadbirlarni amalga oshirishga koʻmaklashadi; advokatlarning kasbiy faoliyati bilan bogʻliq taʼqiblar, asossiz cheklashlar va tajovuzlardan advokatlarni himoya qilish chora-tadbirlarini koʻradi; advokatlik faoliyatini tartibga soluvchi qonun hujjatlariga, advokatlik etikasi qoidalariga rioya qilinishi, shuningdek advokatlarning kasbiy tayyorgarligi ustidan nazoratni amalga oshiradi; advokatlik byurolari, hayʼatlari va firmalarining adliya organlariga statistika hisoboti taqdim qilish shakllarini tasdiqlaydi va muddatlarini belgilaydi; yuridik xizmatlar koʻrsatishni tashkil etish va rivojlantirish chora-tadbirlarini amalga oshiradi; davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlarida, mahalliy davlat hokimiyati organlarida, korxonalar, muassasalar va tashkilotlarda huquqiy ishlarni muvofiqlashtiradi, ularni yaxshilashga doir tavsiyalar ishlab chiqadi; huquqiy ishlarni yoʻlga qoʻyish amaliyotini tekshiradi va tahlil qiladi, davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlarining, mahalliy davlat hokimiyati organlari, korxonalar, muassasalar va tashkilotlar yuridik xizmatlarining ishida aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish va ijobiy ish tajribasini yoyish, yuridik maslahatchilarning malakasini oshirish chora-tadbirlarini koʻradi, ularni attestatsiyadan oʻtkazadi; 6) tadbirkorlikni rivojlantirishga koʻmaklashish, tadbirkorlik subyektlari va xususiy mulk egalarining, xorijiy investorlar va xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalarning huquqlari va qonuniy manfaatlari himoya qilinishini taʼminlash sohasida: huquqiy taʼminot samaradorligini oshirishga va tadbirkorlikni rivojlantirishga, tadbirkorlik subyektlari va xususiy mulk egalarining, xorijiy investorlar va xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilishga qaratilgan kompleks tashkiliy-huquqiy chora-tadbirlarni ishlab chiqadi va amalga oshiradi; yangidan tashkil etilayotgan va faoliyat koʻrsatayotgan tadbirkorlik subyektlari, xorijiy investorlar va xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalar faoliyatini tartibga solish hamda ularni qoʻllab-quvvatlash boʻyicha barcha qonun hujjatlariga va normativ-huquqiy hujjatlarga qatʼiy rioya qilinishi ustidan nazoratni taʼminlaydi; tadbirkorlar huquqlarini himoya qilish, kichik korxonalarni, xorijiy investorlar va xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalarni tashkil etish va ularning samarali faoliyat koʻrsatishi uchun qulay huquqiy va tashkiliy shart-sharoitlar yaratish boʻyicha qonunchilikni qoʻllash amaliyotini oʻrganadi, uni takomillashtirish yuzasidan takliflar kiritadi; nazorat qiluvchi organlar oʻtkazayotgan tekshirishlarning qonuniyligi ustidan nazoratni taʼminlaydi; tadbirkorlik subyektlari, xorijiy investorlar va xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalarning buzilgan huquqlarini tiklash boʻyicha choralar koʻradi; jinoiy, fuqarolik, xoʻjalik va maʼmuriy ishlar materiallarini belgilangan tartibda oʻrganadi; davlat tuzilmalari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, shuningdek ularning mansabdor shaxslari tomonidan tadbirkorlik subyektlari, xorijiy investorlar va xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalar faoliyatiga noqonuniy holatlarini tegishli maʼlumotlar bazasini shakllantirgan holda aniqlaydi, oʻrganadi va monitoringni amalga oshiradi; tadbirkorlik subyektlarining, shu jumladan xorijiy investorlar va xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalarning ularning huquqlari va qonuniy manfaatlari buzilishi holatlari boʻyicha murojaatlarini koʻrib chiqadi, koʻrilgan chora-tadbirlar toʻgʻrisida ularni xabardor qiladi; 7) shartnomaviy-huquqiy munosabatlar sohasida: xoʻjalik yurituvchi subyektlarga xoʻjalik shartnomalarini tuzishda va bajarishda huquqiy yordam koʻrsatadi; shartnoma intizomini takomillashtirish yuzasidan belgilangan tartibda takliflar ishlab chiqadi va kiritadi; xoʻjalik yurituvchi subyektlarni va eng avvalo, ularning mansabdor shaxslarini shartnoma intizomini buzganlik uchun javobgarlikka tortish boʻyicha belgilangan choralar qoʻllanilishini nazorat qiladi; xoʻjalik yurituvchi subyektlar rahbarlarining shartnoma intizomiga rioya etish yuzasidan javobgarligini oshirish ishlarini olib boradi; 8) yuridik shaxslarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish sohasida: nodavlat notijorat tashkilotlarini, shu jumladan jamoat birlashmalari (diniy tashkilotlar, siyosiy partiyalar)ni, xalqaro va xorijiy nodavlat (hukumatga qarashli boʻlmagan) notijorat tashkilotlarning vakolatxonalari va filiallarini davlat roʻyxatidan oʻtkazadi, koʻrsatib oʻtilgan vakolatxonalar va filiallarning xorijiy davlatlar fuqarolari boʻlgan xodimlarini, shuningdek ularning qaramogʻida boʻlgan oila aʼzolarini akkreditatsiyadan oʻtkazadi; auditorlik va sugʻurta tashkilotlarini, chet el investitsiyasi ishtirokidagi korxonalarni, birjalar, bozorlar, shuningdek qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda boshqa yuridik shaxslarni davlat roʻyxatidan oʻtkazadi; yuridik shaxslarni roʻyxatdan oʻtkazishda qonuniylikka rioya qilinishini taʼminlaydi; oʻzi tomonidan roʻyxatdan oʻtkazilgan yuridik shaxslarning davlat reyestrini yuritadi; adliya organlarida roʻyxatdan oʻtkazilgan yuridik shaxslar tomonidan taʼsis hujjatlariga, ustav faoliyatiga, qayta roʻyxatdan oʻtkazish va tugatish tartibiga rioya etilishi yuzasidan nazorat olib boradi; moliya-xoʻjalik faoliyatini amalga oshirmayotgan va oʻz ustav fondlarini qonun hujjatlarida belgilangan muddatlarda shakllantirmagan korxonalarni tugatish boʻyicha belgilangan tartibda chora-tadbirlar koʻradi; siyosiy partiyalarning ustavlarida nazarda tutilgan faoliyatni moliyalashtirish uchun qonun hujjatlarida belgilangan tartibda ajratiladigan davlat mablagʻlarini ular oʻrtasida taqsimlaydi; 9) xalqaro-huquqiy munosabatlar sohasida Oʻzbekiston Respublikasining manfaatlarini samarali huquqiy himoya qilish sohasida: belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalarini tuzish boʻyicha takliflarni kelishadi, Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalarini tayyorlash va bajarishda ishtirok etadi; Oʻzbekiston Respublikasining huquqiy yordam koʻrsatish toʻgʻrisidagi xalqaro shartnomalarini tayyorlash, tuzish va bajarish haqida belgilangan tartibda takliflar taqdim etadi; Oʻzbekiston Respublikasi tomonlardan biri hisoblanadigan xalqaro-huquqiy hujjatlar, shu jumladan Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati kafolati ostida tuzilgan qarz va kredit shartnomalari boʻyicha yuridik xulosalar beradi; xalqaro shartnomalar loyihalarini huquqiy ekspertizadan oʻtkazadi; oʻz vakolatlari doirasida boshqa davlatlarning tegishli organlari, shuningdek xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik toʻgʻrisida shartnomalar tuzadi; xalqaro-huquqiy axborot masalalari boʻyicha maʼlumotlar bankini tashkil etadi; oʻz vakolatlari doirasida xorijiy davlatlarda Oʻzbekiston Respublikasi va uning fuqarolarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilishni taʼminlaydi; xorijiy davlatlar sudlarida tomonlardan biri Oʻzbekiston Respublikasi boʻlgan nizolar koʻrib chiqilayotganda vakillik qiladi; Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti va eks-Prezidentining huquqlarini va qonuniy manfaatlarini huquqiy, shu jumladan sudda himoya qilishni amalga oshiradi; 10) huquqshunos kadrlarni tayyorlash va ularning malakasini oshirish sohasida: davlat organlarining yuridik kadrlarga boʻlgan ehtiyojini aniqlaydi, ularni Toshkent davlat yuridik institutida, Toshkent yuridik kollejida, Toshkent davlat yuridik instituti huzuridagi akademik litseyda va Vazirlik tizimining boshqa oʻquv yurtlarida tayyorlash ishlarini tashkil etadi va rahbarlik qiladi; zamonaviy talablar va standartlarni hisobga olgan holda huquqshunos kadrlarni qayta tayyorlash va malakasini oshirishni tashkil etadi, huquqshunoslar oʻrtasida kadrlar siyosatini takomillashtirish boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqadi; adliya organlari va muassasalarining kadrlar zaxirasini yaratadi, kadrlarni tayyorlashni tashkil etadi, tanlashni amalga oshiradi va belgilangan tartibda joy-joyiga qoʻyishda qatnashadi, ularni qayta tayyorlashni tashkil etadi; 11) fuqarolar, korxonalar, muassasalar va tashkilotlarning murojaatlarini koʻrib chiqish sohasida: adliya organlari va muassasalari xodimlarining noqonuniy harakatlari ustidan fuqarolarning shikoyat va arizalarini koʻrib chiqadi, ushbu masalalar boʻyicha shikoyatlar har tomonlama xolisona koʻrib chiqilishini taʼminlaydi; qonunchilikning buzilishi holatlari yuzasidan tushgan shikoyatlarni zarur hollarda joylarda mutasaddi tashkilotlar va mutaxassislar bilan birgalikda tekshirib, adolatli qarorlar qabul qilinishini taʼminlaydi; adliya organlari va muassasalarining shikoyat va arizalarni koʻrib chiqish bilan bogʻliq faoliyatini oʻrganadi va bu boradagi ishlarni umumlashtiradi, shu yoʻnalishdagi ishlarni yanada takomillashtirishga qaratilgan takliflar ishlab chiqadi; 12) huquqiy statistika sohasida: davlat organlari va boshqa organlardan olingan huquqiy statistika maʼlumotlarini umumlashtiradi va tahlil qiladi, ushbu masalalar boʻyicha statistika hisoboti yuritish va tahlil qilishga metodik rahbarlikni taʼminlaydi; adliya organlari va muassasalarida statistika hisoboti va birlamchi hisobga olish hujjatlari shakllarini ishlab chiqadi; advokatura faoliyati toʻgʻrisidagi statistika maʼlumotlarini toʻplaydi va oʻrganadi; fuqarolik holati dalolatnomalarini va notarial harakatlarni roʻyxatga olishni, shuningdek adliya organlari va muassasalari faoliyatining boshqa yoʻnalishlari boʻyicha statistikani yuritadi; doimiy faoliyat koʻrsatuvchi hakamlik sudlari hisobini roʻyxatdan oʻtkazish va muvaqqat hakamlik sudlarini hisobga olishni amalga oshiradi. 13) adliya organlari va muassasalarini moddiy-texnik taʼminlash va moliyalashtirish sohasida: adliya tizimi xodimlarining moddiy va ijtimoiy taʼminoti toʻgʻrisidagi takliflarni ishlab chiqadi; adliya organlari va muassasalarini moddiy-texnik taʼminlashni tashkil etadi, adliya organlari, davlat notarial idoralari, FHDY boʻlimlari, sud ijrochilari boʻlimlari va boshqa adliya muassasalari binolarini kapital qurish va taʼmirlash choralarini koʻradi, mahalliy davlat hokimiyati organlari va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga tegishli takliflar kiritadi; adliya organlari va muassasalarini belgilangan tartibda moliyaviy taʼminlashni amalga oshiradi, adliya tizimida buxgalteriya hisobi va hisobotini tashkil etadi va nazorat qiladi; adliya organlari va muassasalarining moliyaviy-xoʻjalik faoliyati yuzasidan nazoratni amalga oshiradi; 14) sud-ekspert, ilmiy va taʼlim muassasalarini rivojlantirish sohasida: huquqiy fanlarni rivojlantirish choralarini koʻradi, sud ekspertizasi sohasida ilmiy-tadqiqot, ekspertlik ishlarini tashkil etadi; Oʻzbekiston Respublikasi davlat sud-ekspert muassasalari faoliyatini muvofiqlashtiradi va unga ilmiy-metodik rahbarlik qiladi, shuningdek Sud ekspertizasi muammolari boʻyicha kengashni boshqaradi; X. Sulaymonova nomidagi Respublika sud ekspertizasi markazi faoliyatini tashkiliy taʼminlash chora-tadbirlarini koʻradi; X.Sulaymonova nomidagi Respublika sud ekspertiza markazi, Respublika yuristlar malakasini oshirish markazi, Toshkent davlat yuridik instituti, Toshkent yuridik kolleji va boshqa adliya muassasalari faoliyatiga rahbarlikni amalga oshiradi. 8. Vazirlik oʻziga yuklatilgan vazifa va funksiyalarni bevosita, shuningdek oʻziga boʻysunuvchi respublika organlari va hududiy organlar orqali amalga oshiradi. 9. Vazirlik oʻz zimmasiga yuklangan vazifalar va funksiyalarni bajarish uchun quyidagi huquqlarga ega: 1) davlat organlari, jamoat birlashmalari, korxonalar, muassasalar, tashkilotlar, mansabdor shaxslardan belgilangan tartibda zarur maʼlumotlar, hujjatlar va materiallarni, inson huquq va erkinliklariga rioya qilish sohasida tahliliy, statistika materiallari va boshqa materiallarni soʻrash va olish; 2) Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi va boshqa davlat organlari koʻrib chiqishi uchun qonun hujjatlarini va huquqni qoʻllash amaliyotini takomillashtirish masalalari boʻyicha takliflar kiritish; 3) davlat boshqaruv organlari va mahalliy davlat hokimiyati organlari uchun normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini tayyorlash masalalari boʻyicha metodik koʻrsatmalarni ishlab chiqish va tasdiqlash; 4) vazirliklar, davlat qoʻmitalari, idoralar, ilmiy muassasalar, oʻquv yurtlari va boshqa tashkilotlardan qonun va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari boʻyicha xulosalar olish hamda koʻrsatib oʻtilgan organlar va tashkilotlar rahbarlari bilan kelishgan holda ushbu loyihalarni tayyorlash boʻyicha komissiyalar (ishchi guruhlari) tashkil etish; 5) vazirliklar, davlat qoʻmitalari va idoralarda normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qilish, davlat roʻyxatidan oʻtkazish, eʼlon qilish va manfaatdor shaxslar eʼtiboriga yetkazish boʻyicha belgilangan tartibga ular tomonidan rioya qilinishi, shuningdek ularning qoʻllanilishi yuzasidan tekshirishlar oʻtkazish; 6) vazirliklar, davlat qoʻmitalari, idoralarga davlat roʻyxatidan oʻtmagan normativ-huquqiy hujjatlarni bekor qilish va ijrodan chaqirib olish toʻgʻrisida, buzilgan huquqlarni tiklash, yetkazilgan zararlarni qoplash toʻgʻrisida belgilangan muddatlarda bajarilishi majburiy boʻlgan taqdimnomalar kiritish, shuningdek tegishli organlar oldiga bunda aybdor mansabdor shaxslarni belgilangan tartibda javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi masalani qoʻyish; 7) vazirliklar, davlat qoʻmitalari va idoralarning normativ-huquqiy hujjatlarini belgilangan tartibda davlat reyestridan chiqarish yoxud ularning (toʻliq yoki qisman) amal qilishini toʻxtatish; 8) vazirliklar, davlat qoʻmitalari va idoralarga: normativ-huquqiy hujjatlarni ishlab chiqish muddatini koʻrsatgan holda ularni qabul qilish zarurligi toʻgʻrisida; qonun hujjatlariga muvofiq boʻlmagan normativ-huquqiy hujjatlarni bekor qilish, yoxud ularni qonun hujjatlariga muvofiqlashtirish toʻgʻrisida taqdimnomalar kiritish; 9) vazirliklar, davlat qoʻmitalari, idoralar, mahalliy hokimiyat organlari, muassasalar, tashkilotlar, mansabdor shaxslar tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari normalari toʻgʻri va bir xilda qoʻllanilishi boʻyicha ishlarning holatini oʻrganish. Oʻrganish natijalari boʻyicha tegishli organlar rahbarlariga Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari normalari zarur darajada qoʻllanilishi toʻgʻrisida taqdimnomalar kiritish; 10) Vazirlik vakolatiga taalluqli masalalar boʻyicha qonunlar, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlarini, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlarini bajarmaganlik (lozim darajada bajarmaganlik) holatlari yuzasidan davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari rahbarlarini javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi takliflarni Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining hamda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining koʻrib chiqish uchun kiritish; 11) davlat boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan inson huquqlari sohasida Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlariga rioya qilinishini tekshirish. Koʻrsatib oʻtilgan organlarning rahbarlariga aniqlangan qonun hujjatlari buzilishini va uning sabablari hamda unga koʻmaklashuvchi shart-sharoitlarni bartaraf etish, shuningdek insonning buzilgan huquq va erkinliklarini tiklash chora-tadbirlarini koʻrish toʻgʻrisida belgilangan muddatlarda bajarilishi majburiy boʻlgan taqdimnomalar kiritish; 12) xorijiy davlatlarning sudlarida Oʻzbekiston Respublikasining huquqlari va qonuniy manfaatlariga daxldor huquqiy nizolar boʻyicha daʼvogar va javobgarning vakili sifatida ishtirok etish; 13) huquqiy, shu jumladan, sud masalalari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti va eks-Prezidentining vakili sifatida ishtirok etish; 14) tegishli organlarga sudyalar va sud apparati mehnat sharoitlarini yaxshilash, moddiy va ijtimoiy taʼminlash yuzasidan takliflar kiritish; 15) advokatlarga berilgan litsenziyalarning amal qilishini belgilangan tartibda toʻxtatib turish va toʻxtatish; 16) advokatlar malaka komissiyalariga advokatlarni intizomiy javobgarlikka tortish masalasini kiritish; 17) advokatlik byurolari, hayʼatlari va firmalariga aniqlangan qonun hujjatlari buzilishini bartaraf qilish toʻgʻrisida koʻrsatmalar yuborish; 18) vazirliklar, davlat qoʻmitalari, idoralar, mahalliy davlat hokimiyati organlari, korxonalar, muassasalar, tashkilotlarda huquqiy ishlar holatini, shuningdek, ularning yuridik xizmatlari faoliyatini tekshirish, ulardan amalga oshirgan ishlari toʻgʻrisida maʼlumotlar taqdim etishlarini talab qilish, koʻrsatilgan organlarning, korxonalar, muassasalar va tashkilotlarning rahbarlariga aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish toʻgʻrisida belgilangan muddatlarda bajarilishi majburiy boʻlgan taqdimnomalar kiritish, qonun hujjatlarini buzganlik uchun mansabdor shaxslarni javobgarlikka tortish yoki ularning aybi bilan davlatga yoki korxona, muassasa va tashkilotga yetkazilgan moddiy zararni undirish toʻgʻrisidagi masala bilan yuqori turuvchi organlarga yoki sudga murojaat qilish; 19) xizmat majburiyatlarini qoʻpol ravishda buzilishiga yoʻl qoʻyayotgan yuridik xizmat xodimlariga berilgan attestatsiyadan oʻtganlik toʻgʻrisidagi guvohnomalarni bekor qilish; 20) tadbirkorlik subyektlari, xorijiy investorlar va xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalarni javobgarlikka tortishning asosliligini zarur hujjatlar, shu jumladan jinoiy, fuqarolik, xoʻjalik va maʼmuriy ishlar materiallari bilan tanishish yoʻli bilan oʻrganib chiqish; 21) tadbirkorlarning “ishonch telefoni” orqali tushayotgan murojaatlarini koʻrib chiqish barcha vazirliklar, davlat qoʻmitalari, idoralar, huquqni muhofaza qilish va nazorat organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, muassasalar, tashkilotlar, mansabdor shaxslar tomonidan tadbirkorlar, xorijiy investorlar va xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalar huquqlariga rioya etish boʻyicha qonun hujjatlari ogʻishmay bajarilishini tekshirish. Koʻrsatib oʻtilgan organlar va tashkilotlar rahbarlariga belgilangan muddatlarda bajarilishi majburiy boʻlgan: aniqlangan qonun hujjatlari buzishlarini, qonun buzilishining sabablari va bunga olib keluvchi shart-sharoitlarni bartaraf etish toʻgʻrisida; tadbirkorlar, shu jumladan xorijiy investorlar va xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalarning buzilgan huquqlarini tiklash boʻyicha choralar koʻrish toʻgʻrisida; 22) Konstitutsiyada va qonunlarda mustahkamlangan inson huquq va erkinliklari, tadbirkorlik subyektlari, xorijiy investorlar va xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalarning huquqlari va qonuniy manfaatlari mansabdor shaxslar tomonidan buzilishi holatlari aniqlanganda, shuningdek adliya organlarining qonuniy talablari mansabdor shaxslar tomonidan bajarilmaganda aybdor mansabdor shaxslarni javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi masalani tegishli organlar oldiga qoʻyish; 23) davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, shu jumladan nazorat organlari va litsenziyalovchi organlar hamda mahalliy davlat hokimiyati organlarining tadbirkorlik subyektlari, xorijiy investorlar va xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalar huquqlarini buzuvchi qarorlarini, shuningdek ular mansabdor shaxslarining harakatlarini (harakatsizligini) toʻxtatib qoʻyish; 24) jinoiy, fuqarolik, xoʻjalik va maʼmuriy ishlar boʻyicha tadbirkorlik subyektlari, xorijiy investorlar va xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini buzuvchi sud hujjatlarini davlat boji toʻlamasdan qayta koʻrib chiqish toʻgʻrisida sud instansiyalariga taqdimnomalar kiritish; 25) tadbirkorlar va xususiy mulk egalari huquqlariga rioya qilish boʻyicha qonun hujjatlarining buzilishi mumkin emasligi toʻgʻrisida mansabdor shaxslarni yozma ravishda ogohlantirish; 26) fuqarolarning, shu jumladan tadbirkorlik subyektlari, xorijiy investorlar va xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalarning oʻz huquqlari va qonuniy manfaatlari buzilganligi toʻgʻrisida murojaatlarni tekshirish uchun tegishli mutaxassislarni jalb qilish; 27) xoʻjalik shartnomalari bajarilishi jarayonini nazorat qilish, shartnoma intizomi buzilgan taqdirda xoʻjalik yurituvchi subyektlarga mansabdor shaxslarning shaxsiy javobgarligi va sudlarda daʼvo qoʻzgʻashlari, shuningdek shartnoma majburiyatlarini bajarilmaganligi (lozim darajada bajarilmaganligi) natijasida yetkazilgan zararni qoplashlari yuzasidan belgilangan muddatlarda bajarilishi majburiy boʻlgan tegishli taqdimnomalar kiritish; taqdimnomada bayon qilingan talablar belgilangan muddatda bajarilmagan taqdirda vakolatli organlar yoki sudlar oldiga shartnoma intizomini buzganlik uchun mansabdor shaxslarning javobgarligi toʻgʻrisidagi masalani qoʻyish; 28) adliya organlarida roʻyxatdan oʻtgan yuridik shaxslarning taʼsis hujjatlariga amal qilishini tekshirish, ulardan kerakli hujjatlar va maʼlumotlar taqdim etishlarini talab qilish, koʻrsatib oʻtilgan yuridik shaxslarning rahbarlariga aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish toʻgʻrisida belgilangan muddatlarda bajarilishi majburiy boʻlgan taqdimnomalar kiritish, taʼsis hujjatlarini va amaldagi qonun hujjatlarini buzganligi uchun mansabdor shaxslarni belgilangan javobgarlikka tortish, shuningdek, ularning aybi bilan davlatga yoki korxonaga yetkazilgan moddiy zararni undirish uchun yuqori turuvchi organlarga yoki sudga murojaat qilish; siyosiy partiyalarning ustavlarida nazarda tutilgan faoliyatni davlat tomonidan moliyalashtirishni toʻxtatib turish yoki toʻxtatish toʻgʻrisida qaror qabul qilish; 28-1) Xalqaro va xorijiy nodavlat (hukumatga qarashli boʻlmagan) notijorat tashkilotlar vakolatxonalari va filiallarining xodimlarini, ular tomonidan Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlari buzilgan hollarda akkreditatsiyadan mahrum qilish; 29) oʻz vakolatlari doirasida xorijiy davlatlar organlari va xalqaro tashkilotlar bilan toʻgʻridan toʻgʻri aloqalar oʻrnatish; 30) barcha davlat organlari va boshqa tashkilotlardan huquqiy statistikani tashkil etish va yuritish uchun zarur boʻlgan maʼlumotlarni olish; 31) davlat, yuridik va jismoniy shaxslar manfaatlarini koʻzlab sudlarga davlat boji toʻlamasdan arizalar va daʼvolar bilan murojaat qilish; 32) adliya organlari va muassasalari faoliyatini taʼminlash uchun zarur boʻlgan tegishli boʻlinmalar tashkil etish, ularni qayta tashkil etish va tugatish, shuningdek, ularning ustavlari (nizomlari)ni tasdiqlash. Vazirlik Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin. 10. Vazirlikning Tadbirkorlar huquqlarini himoya qilish boshqarmasi, Xorijiy investitsiyalar va xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalarni huquqiy himoya qilish boshqarmasi va ularning joylardagi boʻlimlarining xodimlari oʻz vakolati doirasida nazoratni amalga oshirishda: tekshirishni oʻtkazish uchun zarur boʻlgan hujjatlar va materiallar bilan tanishish uchun xizmat guvohnomasini koʻrsatib tegishlicha vazirliklar, davlat qoʻmitalari va idoralarning, ularning hududiy va tarkibiy boʻlinmalarining, korxona va tashkilotlarning tobeligidan, mansubligidan qatʼi nazar, hududlariga va binolariga kirishga; oʻrganish uchun zarur boʻladigan qarorlar, farmoyishlar, yoʻriqnomalar, buyruqlar va boshqa hujjatlarni talab qilib olishga, tadbirkorlar, xorijiy investorlar va xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalar huquqiga rioya qilish boʻyicha qonuniylikning ahvoli, shuningdek uni taʼminlash chora-tadbirlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni olishga; mazkur bandning ikkinchi xatboshida koʻrsatib oʻtilgan organlar va tashkilotlarning mansabdor shaxslari va boshqa xodimlarini chaqirishga, ulardan tadbirkorlarning, xorijiy investorlar va xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalarning huquqlari rioya qilinishi boʻyicha qonun hujjatlarining buzilishi yuzasidan ogʻzaki va yozma tushuntirishlar talab qilishga haqlidir. 11. Vazirlik oʻz vakolati doirasida vazirliklar, davlat qoʻmitalari, idoralar, mahalliy davlat hokimiyati organlari, notariuslar, advokatlar, korxonalar, muassasalar, tashkilotlar, mansabdor shaxslar va fuqarolar uchun majburiy boʻlgan normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qilishga haqlidir. Vazirlik, zarur hollarda boshqa vazirliklar, davlat qoʻmitalari va idoralar bilan birgalikda qoʻshma qarorlar va boshqa hujjatlarni chiqarishga haqlidir. 12. Vazirlik qonunchilik ijodkorligi sohasida davlat siyosatining amalga oshirilishini taʼminlash va oʻziga yuklangan boshqa vazifalarning samarali bajarilishi uchun javob beradi. 13. Vazirlikka Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tasdiqlanadigan va lavozimdan ozod etiladigan Adliya vaziri boshchilik qiladi. Vazirning Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tayinlanadigan va lavozimdan ozod qilinadigan besh nafar oʻrinbosarlari, shu jumladan bir nafar birinchi oʻrinbosari boʻladi. 14. Vazir: 1) yakkaboshchilik asosida Vazirlik faoliyatiga umumiy rahbarlikni amalga oshiradi va Vazirlikka yuklangan vazifalar va funksiyalar bajarilishi uchun shaxsan javob beradi; 2) oʻz oʻrinbosarlari vakolatlarini belgilaydi, ular oʻrtasida vazifalarni taqsimlaydi, Vazirlik tizimidagi boshqa mansabdor shaxslarning vakolatlarini, Vazirlik faoliyatining alohida qismlari hamda unga boʻysunuvchi organlar va muassasalarning ishi uchun oʻz oʻrinbosarlarining va boshqa mansabdor shaxslarning javobgarligi darajasini belgilaydi; 3) Vazirlik vakolatiga kiruvchi masalalar boʻyicha belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalarini imzolaydi; 4) Vazirlik tarkibiy va hududiy boʻlinmalari toʻgʻrisidagi nizomlarni, shuningdek, Vazirlik tizimiga kiruvchi boshqa oʻziga qarashli organlar va muassasalarning nizom (ustav)larini tasdiqlaydi; 5) xodimlar belgilangan umumiy soni doirasida Vazirlik markaziy apparati tuzilmasiga oʻzgartirishlar kiritadi, shtat jadvalini tasdiqlaydi; 6) Vazirlik markaziy apparatining, shuningdek adliya organlari va muassasalarining xarajatlar smetasini tasdiqlaydi; 7) respublika notariat va FHDY muassasalari tizimini tasdiqlaydi; 8) tegishli davlat organlariga adliya organlari va muassasalarini tashkil etish hamda ularning xodimlari sonini belgilash toʻgʻrisida takliflar kiritadi; 9) Vazirlik markaziy apparati, adliya organlari va muassasalari xodimlari bajarishi majburiy boʻlgan buyruqlar chiqaradi va koʻrsatmalar beradi; 10) Vazirlik markaziy apparati xodimlarini, uning hududiy boʻlinmalari rahbarlarini, shuningdek Vazirlik tizimiga kiruvchi boshqa oʻziga qarashli organlar va muassasalar rahbarlarini belgilangan tartibda lavozimga tayinlaydi va lavozimdan ozod qiladi; 11) adliya organlari va muassasalari xodimlariga belgilangan tartibda martaba darajalari beradi, adliya organlari va muassasalari xodimlariga oliy martaba darajalari berish uchun ularni Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga taqdim etadi; 12) adliya organlari va muassasalarining xodimlarini ragʻbatlantirish va intizomiy javobgarlikka tortish masalalarini hal etadi, Vazirlik tizimining alohida oʻrnak koʻrsatgan xodimlarini faxriy unvonlar berishga va Oʻzbekiston Respublikasining davlat mukofotlari bilan taqdirlashga taqdim etadi; 13) qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi. 15. Adliya organlari va muassasalarining, shu jumladan Vazirlik tizimidagi ilmiy muassasalar va oʻquv yurtlari xodimlariga egallab turgan lavozimiga va ish stajiga muvofiq maxsus darajali unvonlar hamda martaba darajalari beriladi va belgilangan xizmat muddati uchun ustama haqi toʻlab boriladi. Martaba darajalari berish va undan mahrum etish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadigan Nizom bilan tartibga solinadi. 16. Vazirlikda Vazir (hayʼat raisi), uning oʻrinbosarlari (lavozimiga koʻra), shuningdek Vazirlik faoliyatining asosiy yoʻnalishlarini muvofiqlashtiruvchi tarkibiy boʻlinmalari rahbarlaridan iborat tarkibda hayʼat tashkil etiladi. Hayʼatning aʼzolari soni va shaxsiy tarkibi Vazirning taqdimnomasiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi. Hayʼat quyidagilar bilan bogʻliq masalalarni koʻrib chiqadi: Vazirlik faoliyatining qonunchilik ijodkorligi va huquqni qoʻllash amaliyotini takomillashtirishning ustuvor yoʻnalishlarini ishlab chiqishni davom ettirish, ularning amalga oshirilishini taʼminlash, insonning huquq va erkinliklarini himoya qilishni taʼminlash, fuqarolik jamiyati institutlarini har tomonlama rivojlantirish, huquqiy targʻibot boʻyicha davlat organlari faoliyatini muvofiqlashtirish, tadbirkorlikni huquqiy taʼminlash va rivojlantirish samaradorligini oshirishga yoʻnaltirilgan kompleks tashkiliy-huquqiy chora-tadbirlarni ishlab chiqish va amalga oshirish, tadbirkorlik subyektlari va xorijiy investorlarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish, shartnoma intizomini mustahkamlash, huquqshunos kadrlarni tayyorlash va ularning malakasini oshirish boʻyicha ushbu Nizomda belgilangan asosiy yoʻnalishlarini tayyorlash va amalga oshirish; Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi nomenklaturasiga kiradigan lavozimlarga kadrlarni tanlash, joy-joyiga qoʻyish, tayyorlash va qayta tayyorlash; Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlarida, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qarorlari va farmoyishlarida belgilangan vazifalarni amalga oshirish boʻyicha ijro intizomini mustahkamlash, ularning oʻz vaqtida va sifatli amalga oshirilishini taʼminlash uchun Adliya vazirligi rahbarlari va xodimlarining shaxsiy javobgarligini oshirish. Hayʼat Vazirlik vakolatiga taalluqli boshqa masalalarni ham koʻrib chiqish huquqiga ega. Hayʼat majlisiga Vazirlik vakolatiga kiradigan masalalar boʻyicha boshqa vazirliklar, davlat qoʻmitalari, idoralar, mahalliy davlat hokimiyati organlari, korxonalar, muassasalar, tashkilotlar rahbarlari taklif etilishi mumkin. Hayʼat uning majlisida tarkibining yarmidan koʻpi qatnashgan taqdirda vakolatli boʻladi. Koʻrib chiqilayotgan masalalar boʻyicha qarorlar oddiy koʻpchilik ovoz bilan qabul qilinadi. Hayʼat qarorlari Vazirning buyruqlari bilan amalga oshiriladi. Vazir va hayʼat aʼzolari oʻrtasida kelishmovchiliklar paydo boʻlgan taqdirda rais paydo boʻlgan kelishmovchiliklar toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga axborot bergan holda mustaqil ravishda qaror qabul qiladi. Hayʼat aʼzolari ham oʻz fikr-mulohazalarini Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga xabar qilishlari mumkin. Hayʼat faoliyati tartibi uning hayʼat tasdiqlaydigan reglamentida belgilanadi. 1. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi faoliyatini takomillashtirish masalalari toʻgʻrisida” 1992-yil 12-noyabrdagi 523-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 1992-y., 11-son, 32-modda) 1-bandining ikkinchi xatboshi, 5-bandining ikkinchi xatboshi, 6-bandi, shuningdek ushbu qarorga 1 va 2-ilovalar. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Markaziy apparati tarkibida iqtisodiy islohot boʻyicha qonunchilik va normativ hujjatlar loyihalarini tayyorlash va huquqiy ekspertiza qilish boshqarmasini tashkil etish toʻgʻrisida” 1994-yil 24-yanvardagi 27-son qarorining 2-bandi (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 1994-y., 1-son, 3-modda). 3. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Garov toʻgʻrisidagi shartnomalarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish boʻyicha Vaqtinchalik nizomni tasdiqlash haqida” 1994-yil 1-fevraldagi 50-son qarorining 7-bandi (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 1994-y., 2-son, 8-modda). 4. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi faoliyatini takomillashtirish va uning apparati tuzilmasidagi oʻzgartirishlar toʻgʻrisida” 1995-yil 27-apreldagi 152-son qarorining 3-bandi (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 1995-y., 4-son, 16-modda). 5. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tizimida Fuqarolarning qonunchilikning buzilishi yuzasidan shikoyat va arizalarini koʻrib chiqish boshqarmasini tuzish toʻgʻrisida” 1997-yil 10-iyuldagi 345-son qarorining 6-bandi.