Kichik va oʻrta biznesning iqtisodiyotdagi oʻrnini oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(decree, 2025-12-27)

Kichik va oʻrta biznesning jadal rivojlanishi uchun qulay shart-sharoitlar yaratish, hududlarda biznes muhitini yanada yaxshilash, iqtisodiy oʻsishga turtki beruvchi yangi biznes tashabbuslarni amalga oshirishga koʻmaklashish, raqobatbardosh mahsulotlar bilan yangi tashqi bozor segmentlariga chiqishni qoʻllab-quvvatlash maqsadida: 1. 2025-yilda kichik va oʻrta biznesni rivojlantirishning asosiy maqsadli koʻrsatkichlari etib quyidagilar belgilansin: (a) kichik va oʻrta biznesning yalpi ichki mahsulotdagi ulushini 55 foizga, sanoatda — 34 foizga, eksportda — 34 foizga va aholi bandligini taʼminlashda 75 — foizga yetkazish; (b) kamida 600 nafar kichik va oʻrta biznes subyektlarining yiriklashishiga koʻmaklashish orqali ularni “chempion” tadbirkorlarga aylantirish; (v) ichimlik va oqova suv, yoʻl, qurilish, kommunal xoʻjalik, utilizatsiya, migratsiya, madaniyat va ijtimoiy xizmatlarda kichik biznes ulushini kamida 2 baravarga oshirish; (g) 100 nafardan koʻp ishchisi bor tadbirkorlik subyektlari sonini 4 mingga yetkazish; (d) Sanoatni jadal rivojlantirish boʻyicha loyiha ofislarini tashkil etish hisobiga kamida 100 ta kichik va oʻrta biznes subyektlarida brend mahsulotlar ishlab chiqarishni yoʻlga qoʻyish; (e) kichik biznes subyektlari ishtirokida kamida 200 ta startap loyihalarni amalga oshirish; (j) uzoq muddatli ijaraga berilgan 30 ming gektar ekin yer maydonida yuqori daromadli ekinlarni yetishtirish, 16 ta ixtisoslashgan agrokompaniya faoliyatini yoʻlga qoʻyish hamda 9 ta zamonaviy agrosanoat xoʻjaligini tashkil qilish. 2. 2025-yil 1-maydan boshlab “oʻzini oʻzi band qilgan shaxs — yakka tartibdagi tadbirkor — kichik biznes — oʻrta biznes — yirik korxona” zanjiri asosida tadbirkorlik subyektlarining yiriklashuvini ragʻbatlantirish boʻyicha shunday mexanizmlar joriy qilinsinki, ularga muvofiq: (a) oʻzini oʻzi band qilgan shaxslar yakka tartibdagi tadbirkor yoki yuridik shaxs sifatida davlat roʻyxatidan oʻtkazilganda, davlat boji undirilmaydi; (b) oʻz faoliyatini tegishincha yakka tartibdagi tadbirkor, mikrofirma yoki kichik korxona toifasigacha yiriklashtirgan oʻzini oʻzi band qilgan shaxslar va tadbirkorlik subyektlariga Oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish dasturi doirasida 50 million soʻmgacha, Kichik biznesni uzluksiz qoʻllab-quvvatlash kompleks dasturi doirasida — 150 million soʻmgacha garovsiz kreditlar beriladi; (v) oʻz faoliyatini tegishincha oʻrta yoki yirik biznes toifasigacha yiriklashtirgan tadbirkorlik subyektlariga — bir yil davomida qoʻshilgan qiymat soligʻi summasi oʻrnini qoplash (qaytarish) yetti kun muddatda tezlashtirilgan tartibda amalga oshiriladi. 3. Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda Markaziy bank 2025-yilda kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish uchun 120 trillion soʻm, shu jumladan, tadbirkorlik dasturlari doirasida 22 trillion soʻm miqdoridagi kredit mablagʻlari ajratilishini taʼminlasin. 4. Qoraqalpogʻiston Respublikasida: (a) Oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish dasturi doirasida yangidan tashkil etilgan va hisob raqamida yetarli mablagʻlar aylanmasiga ega boʻlmagan kichik va oʻrta biznes subyektlariga ularning garov taʼminotidan kelib chiqib kredit ajratishga ruxsat berilsin; (b) Markaziy bank Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan birgalikda 2025-yil 1-iyulga qadar yuridik shaxslarga onlayn rejimda mikrokredit ajratish jarayonlarini soddalashtirsin va ularni tezkor tasdiqlash mexanizmlarini joriy qilsin; (v) Kichik biznesni uzluksiz qoʻllab-quvvatlash kompleks dasturi doirasida Ijtimoiy reyestrda turgan ishsiz fuqarolarni ish bilan taʼminlagan kichik va oʻrta biznes subyektlariga ushbu fuqarolar uchun tashkil qilingan har bir ish oʻrniga qoʻshimcha ravishda 10 million soʻmdan, 10 va undan koʻp bunday ish oʻrinlarini tashkil qilgan subyektlarga 100 million soʻmgacha 3 yilgacha muddatga yillik 14 foiz stavkada aylanma mablagʻlarni toʻldirish uchun kredit ajratish amaliyoti yoʻlga qoʻyilsin; (g) Markaziy bank Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Soliq qoʻmitasi, Ijtimoiy himoya milliy agentligi hamda tijorat banklari bilan birgalikda ushbu bandning “v” kichik bandida keltirilgan talablar bajarilishini doimiy monitoring qilib, belgilangan mezonlarga amal qilmagan qarz oluvchilar boʻyicha kredit foiz stavkasini bozor stavkalariga oʻtkazish chorasini koʻrib borsin. 5. Iqtisodiyot va moliya vazirligining tez va yuqori surʼatlarda oʻsayotgan tadbirkorlik subyektlarini “chempion” tadbirkorlarga aylantirish dasturini (keyingi oʻrinlarda — Dastur) amalga oshirish toʻgʻrisidagi taklifi maʼqullansin. 6. Belgilansinki, Dastur doirasida “chempion” tadbirkorlarga aylantiriladigan tashkilotlar roʻyxati shakllantirilib, unga quyidagi mezonlarga javob beradigan tadbirkorlik subyektlari kiritiladi: (a) tuman (shahar) darajasida — har bir tuman (shahar)da kamida 2 tadan yillik aylanmasi 10 milliard soʻmdan yuqori boʻlgan va 50 tadan ortiq ish oʻrni yaratgan tadbirkorlik subyektlari; (b) Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida — har bir hududda kamida 5 tadan yillik aylanmasi 100 milliard soʻmdan yuqori boʻlgan va 500 tadan ortiq ish oʻrni yaratgan tadbirkorlik subyektlari; (v) respublika darajasida — yillik aylanmasi 1 trillion soʻmdan yuqori boʻlgan va 5 mingdan ortiq ish oʻrnini yaratgan tadbirkorlik subyektlari. 7. Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Soliq qoʻmitasi, Markaziy bank va Savdo-sanoat palatasi ikki oy muddatda: (a) Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari bilan birgalikda “chempion” tadbirkorlarga aylantiriladigan tashkilotlar roʻyxatini shakllantirsin; (b) davlat ulushi 50 foizdan yuqori boʻlgan tijorat banklari, “Tadbirkorlikni rivojlantirish kompaniyasi” AJ, “UzVC” milliy venchur fondi bilan birgalikda “chempion” tadbirkorlarga aylantiriladigan tashkilotlarni qoʻshimcha moliyaviy qoʻllab-quvvatlash boʻyicha normativ-huquqiy hujjat loyihasini kiritsin. 8. 2025-yil 1-maydan boshlab: (a) 1-ilovaga muvofiq 20 ta tumanda Sanoatni jadal rivojlantirish boʻyicha loyiha ofislari (keyingi oʻrinlarda — Loyiha ofislari); (b) Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzurida yuridik shaxs maqomiga ega boʻlmagan 9 ta shtat birligidan iborat Sanoatni jadal rivojlantirish boʻyicha bosh loyiha ofisi tashkil etilsin. 9. Belgilansinki: (a) Loyiha ofislari: (i) kichik va oʻrta biznes subyektlariga konsultatsiya xizmatlarini koʻrsatadi va ular uchun muhandis, texnolog, dizayner, buxgalter, marketologlarni hamda boshqa malakali xorijiy va mahalliy mutaxassislarni jalb qiladi; (ii) oʻzlari biriktirilgan tumanda 10 tadan drayver loyihalarni ishga tushirish, 5 tadan milliy brend mahsulotlarini yaratish, kichik va oʻrta biznesning ishlab chiqarish va eksport koʻrsatkichlarini 1,5 barobar oshirishga masʼul boʻladi; (b) Loyiha ofislari faoliyatini tashkil qilish hamda xorijiy mutaxassislarni jalb qilish bilan bogʻliq xarajatlarni moliyalashtirish uchun 2025-yilda Davlat budjetidan 100 milliard soʻm ajratiladi. 10. Quyidagilar: (a) 2026-yil 1-yanvardan boshlab oʻzini oʻzi band qilgan shaxslar shugʻullanishi mumkin boʻlgan faoliyat (ishlar, xizmatlar) turlari roʻyxati 2-ilovaga muvofiq; (b) 2026-yil 1-yanvardan kuchga kiradigan Milliy hunarmandchilik faoliyatining yoʻnalishlari roʻyxati va “Hunarmand” uyushmasiga aʼzo boʻlish mezonlari 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 11. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq 2025-yil 1-iyuldan boshlab: (a) 2028-yil 1-yanvarga qadar kichik va oʻrta biznes subyektlari zimmasiga yangi majburiyatlar yuklatilishini nazarda tutadigan normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qilishga moratoriy eʼlon qilinadi; (b) tadbirkorlik subyektlariga yangi tartibga solish vositalarini belgilashni yoki amaldagilarini kuchaytirishni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjatlarga nisbatan “yagona sanadan yangi qoidalar” tamoyili qoʻllanadi va ushbu normalarning kuchga kirish sanasi 1-yanvar yoki 1-iyul etib belgilanadi; (v) 2028-yil 1-yanvarga qadar “Birinchi imkoniyat” tamoyili joriy etiladi va uning doirasida birinchi faoliyat yili davomida savdo va tadbirkorlik sohalariga oid maʼmuriy huquqbuzarlikni ilk bor sodir etgan kichik tadbirkorlik subyektlari maʼmuriy javobgarlikdan ozod etiladi; (g) ushbu bandning (a) va (b) kichik bandlari talablari favqulodda holatlarni bartaraf etish, fuqarolarning hayoti va sogʻligʻiga zarar yetkazish bilan bogʻliq holatlarning oldini olish, qonunchilik hujjatlarini Jahon savdo tashkiloti qoidalariga muvofiqlashtirishga qaratilgan normativ-huquqiy hujjatlarga tatbiq etilmaydi. 12. Belgilansinki, 2025-yil 1-sentabrdan boshlab quyidagi mezonlarga bir vaqtning oʻzida javob beruvchi kichik va oʻrta biznes subyektlarining faoliyatini ixtiyoriy ravishda tugatishda soliq tekshiruvi oʻtkazilmaydi: (a) oxirgi uch yilda tovarlarni (xizmatlarni) realizatsiya qilishdan olingan jami daromadi 10 milliard soʻmdan oshmagan; (b) budjet va kreditorlar oldida qarzdorligi mavjud boʻlmagan hamda muntazam ravishda soliq hisobotlarini taqdim etayotgan; (v) “Xavfni tahlil qilish” elektron tizimida huquqbuzarlik sodir etish xavfi past darajada tasniflangan. 13. Mazkur Farmon kuchga kirgunga qadar fermer xoʻjaliklarining soliq qarzdorligi boʻyicha hisoblangan penya hisobdan chiqarilsin hamda sud va ijro ishlarining ushbu penyani undirish bilan bogʻliq qismi tugatilsin. 14. Iqtisodiyot va moliya vazirligi 2025-yilda hududlarda amalga oshiriladigan drayver loyihalarni zarur infratuzilma bilan taʼminlash uchun qoʻshimcha 500 milliard soʻm mablagʻ ajratsin. 15. 2025-yil 1-iyuldan boshlab shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq: (a) Loyiha ofislari tavsiyasiga asosan yuqori texnologik mahsulotlar ishlab chiqaruvchi tadbirkorlik subyektlariga maydoni 10 ming kv metrgacha boʻlgan boʻsh turgan davlat koʻchmas mulk obyektlarini 5 yil muddatga tekin foydalanishga berish tizimi joriy etiladi; (b) 4-ilovaga muvofiq 15 ta tuman (shahar)dagi mahalliy boshqaruv organlari va davlat tashkilotlari binolariga tadbirkorlik subyektlarini joylashtirish dasturi amalga oshiriladi va uning doirasida: (i) mahalliy boshqaruv organlari va davlat tashkilotlari Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi tomonidan ishlab chiqilgan namunaviy loyiha asosida yangi barpo etiladigan koʻp qavatli binoga joylashtiriladi; (ii) yangi barpo etiladigan koʻp qavatli binoning 1 va 2-qavatlari tadbirkorlik subyektlariga mulk huquqi asosida realizatsiya qilinadi; (iii) mahalliy boshqaruv organlari va davlat tashkilotlarini koʻchirish natijasida boʻshaydigan davlat koʻchmas mulk obyektlari biznes loyihalarini amalga oshirish uchun elektron onlayn auksion savdolariga chiqariladi. 16. Iqtisodiyot va moliya vazirligi Innovatsion rivojlanish agentligi, “UzVS” milliy venchur fondi, “Biznesni rivojlantirish banki” ATB va “Tadbirkorlikni rivojlantirish kompaniyasi” AJ bilan birgalikda: (a) 2026-yil yakuniga qadar venchur jamgʻarmalar ishtirokida 5-ilovaga muvofiq yangi biznes yoʻnalishlarida kamida 200 ta startap loyihalar amalga oshirilishini taʼminlasin; (b) muvaffaqiyatli amalga oshirilgan har bir startap loyiha natijasida yaratilgan yangi turdagi mahsulotlar va xizmatlarni texnik reglamentlar hamda standartlarga kiritish orqali ularning davlat xaridlari tizimida sotilishini yoʻlga qoʻysin; (v) uch oy muddatda startap loyihalarni amalga oshirishga koʻmaklashish maqsadida “UzVS” milliy venchur fondi huzurida Startap loyihalarni muvofiqlashtirish markazini tashkil etsin. 17. “UzVC” milliy venchur fondiga startap loyihalar ekotizimini rivojlantirish va ularni har tomonlama qoʻllab-quvvatlash uchun toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiyalar kiritishga ruxsat berilsin. 18. Startap loyihalarni moliyaviy resurslar bilan taʼminlash maqsadida: (a) Markaziy bank tijorat banklari bilan birgalikda 2026-yil yakuniga qadar “United Ventures” MCHJ va “SQB Ventures” MCHJ venchur jamgʻarmalari orqali 50 million AQSH dollari ajratilishini taʼminlasin; (b) Iqtisodiyot va moliya vazirligi davlat ulushi 50 foizdan yuqori boʻlgan tijorat banklari hamda venchur jamgʻarmalar bilan birgalikda 2026-yil 1-aprelga qadar xorijdan 50 million AQSH dollari miqdoridagi mablagʻlarni jalb qilsin. 19. Qishloq xoʻjaligi vazirligi 2025-yil kuzgi ekish mavsumidan boshlab Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 3-fevraldagi PF-18-son Farmoniga muvofiq yer uchastkalarini ijaraga oluvchilarning mustaqilligi va yuqori qoʻshilgan qiymatga ega ekinlar yetishtirishga asoslangan yangi tizimni qoʻshimcha 30 ming gektar yer maydonida joriy qilsin. 20. Tomorqa yer egalari va dehqon xoʻjaliklari faoliyatini rivojlantirish va qishloq xoʻjaligi mahsulotlari ishlab chiqarishni kengaytirish boʻyicha kengash (S. Annaklichev) “Uzagrostar xolding” kompaniyasi bilan birgalikda 2025-yilda: (a) xorijiy davlatlarning ilgʻor tajribasi asosida qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtirish, saqlash, qayta ishlash va yetkazib berish zanjirini qamrab olgan 9 ta zamonaviy agrosanoat majmualarini tashkil etsin hamda ular yordamida kamida 10 turdagi qishloq xoʻjaligi mahsulotlari brendini yaratsin; (b) agrosanoat majmualari faoliyatiga koʻmaklashish va hamrohlik qilish uchun xorijiy davlatlardan tajribali agrotexnolog, marketolog, brend-menejer kabi mutaxassislarni jalb qilsin. 21. Iqtisodiyot va moliya vazirligi 2025-yilda zamonaviy agrosanoat majmualarini tashkil etish dasturidagi chora-tadbirlarni moliyalashtirish uchun Davlat budjeti va boshqa manbalar hisobidan 200 milliard soʻm ajratsin. 22. Savdo-sanoat palatasi hamda kichik va oʻrta biznes subyektlarining Kichik biznes uyushmasini tashkil qilish toʻgʻrisidagi tashabbusi qoʻllab-quvvatlansin. 23. Quyidagilar: (a) 2025 — 2030-yillarda kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish strategiyasi 6-ilovaga muvofiq; (b) 2025 — 2030-yillarda kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish strategiyasini amalga oshirishning maqsadli koʻrsatkichlari 7-ilovaga muvofiq; (v) 2025 — 2030-yillarda kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish strategiyasini amalga oshirishning hududlar kesimidagi maqsadli koʻrsatkichlari 8-ilovaga muvofiq; (g) Kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish strategiyasini 2025-yilda amalga oshirish boʻyicha chora-tadbirlar dasturi 9-ilovaga muvofiq; (d) Kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish boʻyicha respublika kengashi (keyingi oʻrinlarda — Respublika kengashi) tarkibi va uning asosiy vazifalari 10 va 11-ilovalarga muvofiq; (e) Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish boʻyicha hududiy maslahat kengashining namunaviy tarkibi va uning asosiy vazifalari 12 va 13-ilovalarga muvofiq tasdiqlansin. 24. Markaziy bankning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri bosh boshqarmalari Savdo-sanoat palatasi hamda Kichik biznes uyushmasi bilan birgalikda: (a) har hafta bittadan tuman (shahar)ga chiqqan holda kichik va oʻrta biznes subyektlari bilan uchrashuvlar oʻtkazib, ularning loyihalarini amalga oshirishga koʻmaklashsin; (b) uchrashuvlarda koʻtarilgan masalalarni hal qilish boʻyicha alohida platformani ishga tushirsin; (v) uchrashuvlar oʻtkazish vaqti va joyi haqida oldindan mahalliy televideniye, ommaviy axborot vositalari va ijtimoiy tarmoqlarda eʼlon qilib borsin. 25. Bosh vazir oʻrinbosarlari J. Qoʻchqorov va J. Xodjayev Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, Toshkent shahri hokimliklari hamda xalqaro moliya tashkilotlari bilan birgalikda: (a) bir oy muddatda hududlarga chiqish grafigini ishlab chiqib, hududlarning salohiyati, imkoniyatlari va istiqbolli loyiha takliflari yuzasidan tadbirkorlik subyektlari ishtirokida taqdimotlar oʻtkazib borsin; (b) Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hamda Toshkent shahri hokimliklari huzurida xalqaro moliya tashkilotlari bilan ishlash ofislari faoliyatini yoʻlga qoʻyib, ushbu tashkilotlarning yoʻriqnomalari, standartlari va talablarini tadbirkorlik subyektlariga yetkazish boʻyicha platforma tashkil etsin. 26. Davlat organlari tegishli qonunosti hujjatlari va idoraviy koʻrsatmalar qabul qilinishini kutmasdan mazkur Farmon normalarining kuchga kirgan paytdan eʼtiboran soʻzsiz va toʻgʻridan-toʻgʻri amalda qoʻllanilishini taʼminlasin. 27. Iqtisodiyot va moliya vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu Farmondan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin. 28. Mazkur Farmonning ijrosini samarali tashkil qilishga masʼul etib Bosh vazir oʻrinbosari J.A. Qoʻchqorov belgilansin. Farmon ijrosini muhokama qilib borish, masʼul vazirliklar, idoralar va tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin. T/rHududlar nomiLoyiha ofislarisonijoylashuvi1.Qoraqalpogʻiston Respublikasi1Qoʻngʻirot tumani2.Andijon viloyati2Oltinkoʻl va Andijon tumanlari3.Buxoro viloyati2Gʻijduvon va Kogon tumanlari4.Jizzax viloyati1Sharof Rashidov tumani5.Qashqadaryo viloyati2Kitob va Koson tumanlari6.Navoiy viloyati1Karmana tumani7.Namangan viloyati2Chust va Namangan tumanlari8.Samarqand viloyati2Kattaqoʻrgʻon va Urgut tumanlari9.Surxondaryo viloyati1Sariosiyo tumani10.Sirdaryo viloyati1Sirdaryo tumani11.Toshkent viloyati1Ohangaron tumani12.Fargʻona viloyati2Uchkoʻprik va Dangʻara tumanlari13.Xorazm viloyati2Urganch va Hazorasp tumanlariJami20- 1. Bolalarga qarab turish va ularni parvarish qilish boʻyicha jismoniy shaxslarga koʻrsatiladigan xizmatlar. 2. Oilaviy bolalar uyini tashkil etish va faoliyatini yuritish. 3. Bemorlar hamda doimiy ravishda oʻzgalar parvarishiga muhtoj keksa kishilarga qarab turish va ularni parvarish qilish boʻyicha jismoniy shaxslarga koʻrsatiladigan xizmatlar. 4. Uy xoʻjaligini yuritish va uy ishlarini bajarish, shu jumladan, turar joylarni tozalash, ovqat pishirish boʻyicha uy xoʻjaliklariga xizmat koʻrsatish. 5. Jismoniy shaxslarning santexnika uskunalarini mayda taʼmirlash va oʻrnatish. 6. Jismoniy shaxslarga kvartira ichida (shaxsiy qurilish ishlarida — uy ichida) elektr montaj xizmatlari koʻrsatish (elektr xavfsizligi boʻyicha ruxsati boʻlganda). 7. Dehqon xoʻjaliklari va fuqarolarning tomorqa yer uchastkalarida yer chopish va rekultivatsiya ishlari. 8. Fermer xoʻjaliklari egalari, pilla yetishtirish va ipak qurti urugʻchiligi tashkilotlari buyurtmasi boʻyicha qishloq xoʻjaligi ishlari (qishloq xoʻjaligi oʻsimliklari, ipak qurtini va hayvonlarni parvarish qilish, qishloq xoʻjaligi ekinlari hosilini yigʻish, tut koʻchatlarini ekish va boshqa qishloq xoʻjaligi ishlari). 9. Fuqarolarning dala-hovli va tomorqa uchastkalari landshaftini barpo etish ishlari. 10. Qishloq xoʻjaligi oʻsimliklarini ekish va parvarish qilishda, qishloq xoʻjaligi ekinlari hosilini yigʻib olishda dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer uchastkalari egalariga yordam berish. 11. Chorva mollarini oʻtlatish, ularni parvarish qilish, shu jumladan, urugʻlantirish, qoʻzilatish, qirqish va dagʻal xashak jamgʻarish ishlari. 12. Jismoniy shaxslarga kompyuterlarni taʼmirlash va sozlash xizmatlarini koʻrsatish, litsenziyalangan dasturiy taʼminot oʻrnatish ishlari. 13. Buyurtmachining uyida bajariladigan maishiy texnikani oʻrnatish va taʼmirlash. 14. Jismoniy shaxslarning avtomobillarini yuvish, avtomobillar kuzovlarini silliqlash. 15. Mexanizatsiya vositalarini qoʻllamay, uyda bajariladigan yuk ortish-yuk tushirish ishlari. 16. Xalq tabobati (litsenziyasi boʻlganda). 17. Xususiy shaxslarga bosh xizmatkor va konsyerj xizmatlarini koʻrsatish. 18. Buyurtma asosida tovarlarni yetkazib berish (yuk tashish bundan mustasno). 19. Bozorlar va savdo komplekslarida mayda yuklarni aravalarda tashish. 20. Ilgari foydalanilgan tovarlarni sotib olish va sotish. 21. Velosipedlarni taʼmirlash. 22. Rassomlik. 23. Aholining yakka tartibdagi buyurtmalari boʻyicha poyabzal tikish, poyabzalni taʼmirlash, boʻyash va tozalash. 24. Kalitlar tayyorlash. 25. Oʻlchov vositalari tayyorlash va ijaraga berish. 26. Kesuvchi buyumlar va asboblarni charxlash. 27. Musiqa asboblarini taʼmirlash va sozlash. 28. Milliy non va patirlarni tayyorlash va sotish. 29. Tulumni shishirish xizmatlari (taksidermik ishlar). 30. Namoyishlarda kiyimlar modelini namoyish qilish, rasmli jurnallarda, reklama filmlari va video kliplarda suratga tushish. 31. Multimedia, dizayn va sanʼat materiallarini yaratish va ishlov berish (veb-dizayner, grafika dizayneri, kompyuter oʻyinlari dizayneri, interyer dizayneri, landshaft dizayneri, liboslar dizayneri, retusher, fotokollajchi, vektor grafikasi muharriri, arxitektor, vizuallashtiruvchi dizayner, maʼlumot dizayneri, interfeys dizayneri, texnik dizayner, moushn-dizayner, banner yasovchi, nashriyot dizayneri, flesher, 3D-dizayner, videomuharrir, videooperator, bastakor, ovoz rejissori, aranjirovkachi, suxandon, fotomuharrir va boshqalar). 32. Dasturiy taʼminot, axborot tizimlari, mobil ilovalar va veb-saytlarni ishlab chiqish va texnik qoʻllab-quvvatlash (dasturchi, dasturiy taʼminotni sinovchi mutaxassis, veb-sahifalarni sahifalovchi, veb-tahlilchi, veb-saytlarni optimizatsiyalash boʻyicha mutaxassis). 33. Elektron savdo maydonchasida tovarlarni (ishlarni, xizmatlarni) chakana sotish boʻyicha faoliyatni amalga oshirish. 34. Ijtimoiy tarmoqlardagi faoliyat (PR-menedjer, internet-marketolog, ijtimoiy tarmoqlarda tovarlar (ishlar, xizmatlar)ni ilgari surish va reklama qilish (SMM), ijtimoiy tarmoq sahifalari administratori, akkaunt-menejer, marketolog, link-menejer, targetolog, kontekst-reklama boʻyicha mutaxassis, direktolog, media rejalashtiruvchi, SMO mutaxassisi). 35. Kadrlar tanlash sohasidagi faoliyat (internet-loyihalar bilan ishlovchi menejer, frilanserlar guruhi rahbari, NR-menejer, rekruter, shaxsiy assistent). 36. Onlayn konsultatsiya berish (onlayn-konsultant, onlayn-trener, moliyaviy maslahatchi, vebinar olib boruvchi). 37. Nomoddiy madaniy meros obyektlarini (dorboz, askiya va lapar) asrash va ulardan foydalanish (madaniyat markazlari tarkibida faoliyat yuritayotgan shaxslar bundan mustasno). 38. Uy sharoitida xonaki tovuqlarni yetishtirish va koʻpaytirish. 39. Hamshiralik ishi. 40. Uy hayvonlari (qoramol, qoʻy, echki, ot va boshqalar) bozorlarida vositachilik xizmati. 41. Avtomobil bozorlarida vositachilik xizmati. 42. Uyda sut va sut mahsulotlarini qayta ishlash va sotish xizmati. 43. Gips va ganchdan buyumlar yasash (uy jihozlari, ertak qahramonlari haykallarini yasash). 44. Tosh va tosh mahsulotlaridan yodgorlik, suvenir va dekorativ buyumlar tayyorlash. 45. Yogʻoch mahsulotlaridan savat, non mahsulotlari uchun maxsus idish va boshqa buyumlarni toʻqish. 46. Uy sharoitida pilla yetishtirish, shaxsiy tomorqa yer uchastkasida tut mevasi, niholi va koʻchatini yetishtirish, uyda ipak mato, ipak gilam toʻqish va sotish. 47. Kulolchilik. 48. Kibersport faoliyati. 49. “Oʻzbekiston Respublikasi Sport vazirligining stipendiyasi” tayinlangan sportchilar faoliyati. 50. Teri xomashyosini yigʻish va tayyorlash. 51. Junni yigʻish va tayyorlash. 52. Qayta ishlangan jundan kiyimlar va boshqa buyumlar toʻqish. 53. Uy sharoitida loydan tandir tayyorlash. 54. Atlas va adras toʻqish. 55. Mayda munchoq (biser) tikish. 56. Doʻppidoʻzlik mahsulotlarini uy sharoitida tayyorlash. 57. Temirchilik mahsulotlarini uy sharoitida tayyorlash. 58. Asalarichilik, shuningdek, asalari uyasi va ramkalarini yasash. 59. Quroqchilik usulida koʻylak, koʻrpa va yopinchiqlar tikish. 60. Qoʻziqorinlarni terish, uy sharoitlarida yetishtirish va sotish. 61. Pichoq tayyorlash, charxlash va sotish. 62. Qogʻozdan qutilar, banderollar tayyorlash. 63. Uy sharoitida issiqxona mahsulotlarini yetishtirish. 64. Tayyor mahsulotga etiketka biriktirish. 65. Uy sharoitida bolalar oʻyinchogʻi ishlab chiqarish. 66. Uy sharoitida supurgi yetishtirish va tayyorlash. 67. Yassi oyoqli bolalar oyoq kiyimlarini tayyorlash. 68. Milliy taqinchoqlar yasash. 69. Kandakorlik, miskarlik buyumlarini uy sharoitida tayyorlash. 70. Dagʻal jundan gilam, koʻrpa va yostiq tayyorlash. 71. Artemiya sistalarini yigʻish va topshirish. 72. Yengil avtotransport vositasida yoʻlovchilarni shahar, shahar atrofi va shaharlararo tashish (litsenziya varaqasi boʻlganda). T/rFaoliyat yoʻnalishlariMahsulotlarning asosiy turlariAsosiy mezonlarShogirdlar soni1.Ganch oʻymakorligiQandillar, devor shamdonlari, koʻzgu, naqshlar, stalaktitlar, muqarnas (friz), karnizlar, ustunlar elementlari, panjaralar, haykalchalar, panno, shift va devor bezaklari va asoslari, ganchdan yasalgan arxitektura va qurilish elementlari, boshqa amaliy bezak mahsulotlari.Ganch oʻymakorligida qoliplardan, qorishtirish, quritish uskunalaridan, kesish va oʻyish asboblaridan foydalanilgan holda arxitektura elementlari, haykallar, yodgorliklar, interyer va fasadlarni bezash uchun ishlangan mahsulotlar, namoyonlar tayyorlash. Har bir ish (mahsulot) badiiy yechimga ega boʻlishi zarur.10 nafargacha2.Qoʻlda gilam toʻqishGilam va gilamchalar, paloslar, xurjunlar, kigiz buyumlar, sholchalar, joynamozlar, oʻtovlar, tabiiy toladan tayyorlangan buyumlar.Gilamchilik dastgohi (har qanday materialdan tayyorlangan gilamchilik dastgohi), kesuvchi, qiruvchi, tarovchi va ip yigiruvchi asbob-uskunalardan foydalangan holda tabiiy va sunʼiy tolalardan umumiy tarzda barcha turdagi gilam va gilamchilik mahsulotlarini tayyorlash.10 nafargacha3.Qoʻlda gazlamalar toʻqishAtlas, beqasam, adras, tabiiy ipak, ip kalava, jun va sunʼiy ipdan toʻqilgan gazlamalar.Ip ayirish va gazlama toʻqish dastgohi, kesuvchi, tarovchi, tekislovchi asbob-uskunalardan foydalangan holda sunʼiy va tabiiy tolalardan mato toʻqish texnikasi asosida milliy uslubga mos ravishda gazlamalar tayyorlash.10 nafargacha4.Tosh va suyak oʻymakorligiToshdan tayyorlangan esdalik buyumlar, mayda plastikalar, qutichalar, yozuv anjomlari, shamdonlar, panno, relyeflar va kontrrelyeflar, barelyeflar, geraldika va ramzlar, toshni pardozlash yoʻli bilan tayyorlangan bezaklar va boshqa bezak buyumlar.Tosh kesuvchi va oʻyuvchi, chizuvchi barcha turdagi kichik mexanizatsiya vositalari** va asbob-anjomlari yordamida toshga ishlov berish texnikasi asosida toshdan ishlangan barcha turdagi bezaklar, yodgorliklar, arxitektura va qurilish elementlari, uy-roʻzgʻor buyumlarini yasash.5 nafargacha5.Miniatura, rang-tasvir, naqqoshlik va boʻyoqli naqshlar tayyorlashLok miniaturasi texnikasida tayyorlangan buyumlar: qutichalar, suratlar; devor, qogʻoz, mato, teri, gazlama, papye-mashe, yogʻoch, qovoq, karton, suyak va emaldagi naqshlar va rasmlar; xattotlik uslubida tayyorlangan qoʻlyozmalar, kitoblar, miniatura va tasviriy sanʼat asarlari, risolalar va boshqa hunarmandchilik buyumlari; muqovalash.Har qanday materialga (yogʻoch, karton, gazlama, papye-mashe, teri va h.k.) amaliy va tasviriy sanʼat turlariga kiruvchi texnikalarda (maktablar) ishlangan badiiy yechimga ega boʻlgan asarlar — suratlar, naqshlar ishlash (chizish, yozish).10 nafargacha6.Kandakorlik, miskarlik buyumlarini tayyorlashMis, latun, aluminiydan yasalgan buyumlar (choynak, qumgʻon, lagan, guldon, shuningdek, bezak va amaliy maqsadlar uchun moʻljallangan boshqa buyumlar).Kichik mexanizatsiya vositalari (kesuvchi, qirquvchi, qizdirib-erituvchi, eguvchi, payvandlovchi uskunalar va oʻyish-chizish asbob-anjomlari) yordamida mis, latun, aluminiy va h.k. materiallardan uy-roʻzgʻor buyumlari, oshxona anjomlari, xoʻjalik mollari, arxitektura elementlarini tayyorlash.10 nafargacha7.Metalldan buyumlar yasashQoʻlda yasalgan metall buyumlar: eshiklar, naqshli darvozalar, panjaralar, deraza va eshik tutqichlari, ilgaklar, qoʻngʻiroqlar, zanjirlar, shamdonlar, ketmonlar, teshalar, xaskash, panshaxalar, omochlar, barcha turdagi milliy qilich, xanjar va pichoqlar, ommaviy ishlab chiqariladigan metall buyumlar.Qoʻlda yoki kichik mexanizatsiya vositalaridan (elektr arra, payvandlash, qizdiruvchi va erituvchi uskunalar va h.k.) foydalangan holda individual yondashuv asosida metalldan uy-roʻzgʻor buyumlari, oshxona anjomlari, xoʻjalik mollari, qoliplar, arxitektura-qurilish elementlari va asbob-uskunalarini tayyorlash.5 nafargacha8.Tunukadan buyumlar yasashQoʻlda yasalgan tunuka buyumlar: guldor va jimjimador tarnov va quvurlar, oshxona anjomlari (oshpichoq, kapgir, choʻmich, chovli, elak, mantiqozon va boshqalar), uy-roʻzgʻor buyumlari (kiyim va parda ilgichlar, qoʻl yuvgich, tutqichlar, soyabonlar) va boshqalar.Qoʻlda yoki kichik mexanizatsiya vositalaridan (elektr arra, payvandlash, qizdiruvchi va erituvchi uskunalar va h.k.) foydalangan holda individual yondashuv asosida tunukadan uy-roʻzgʻor buyumlari, oshxona anjomlari, xoʻjalik mollari, qoliplar, arxitektura-qurilish elementlari va asbob-uskunalarini tayyorlash.5 nafargacha9.Milliy poyabzal tayyorlashQoʻlda va yakka tartibda tikilgan milliy poyabzallar, teridan mahsi va kovushlar, kirza va kigiz etiklar, sandallar, shippaklar, tuflilar.Qoʻlda va kichik mexanizatsiya vositalaridan (tikuv mashinkasi, preslash uskunasi, kesuvchi, qolip va yelim quyish moslamasi va h.k.) foydalangan holda, individual yondashuv asosida, yakka tartibda (konveyer emas) zamon va bozor talablariga mos ravishda ishlangan barcha turdagi oyoq kiyimlarini tayyorlash.10 nafargacha10.Milliy liboslar tayyorlashChopon, yaxtak, nimcha, bolalar choponlari, toʻy liboslari va boshqa milliy kiyimlar.Qoʻlda va kichik mexanizatsiya vositalaridan (tikuv mashinkalari, tekislash, preslash uskunalari, yelim quyish moslamasi, kesuvchi, qirquvchi, chizuvchi va h.k.) foydalangan holda, individual yondashuv asosida, yakka tartibda (konveyer emas), zamon va bozor talablariga mos ravishda ishlangan milliy uslubdagi barcha turdagi liboslarni tayyorlash.10 nafargacha11.Bosh kiyimlar tayyorlashMilliy doʻppilar, telpak, salla, shuningdek, moʻyna, qorakoʻl teri, teri va qoʻlda ishlov berilgan materiallardan tikilgan boshqa bosh kiyimlar.Qoʻlda va kichik mexanizatsiya vositalaridan (tikuv mashinkalari, tekislash, preslash, quritish uskunalari va h.k.) hamda kesuvchi, qirquvchi, chizuvchi, tikuvchi ish anjomlaridan foydalangan holda, individual yondashuv asosida, yakka tartibda (konveyer emas) bosh kiyimlar tayyorlash.10 nafargacha12.Yogʻoch oʻymakorligiYogʻoch oʻymakorligi uslubida bajarilgan barcha amaliy bezak sanʼati turlari.Qoʻlda, alohida individual yondashuv asosida, har qanday yogʻochdan yogʻoch oʻymakorligi usulida amaliy sanʼat bezaklari, arxitektura-qurilish elementlari, uy anjomlari va kichik hajmdagi sovgʻabop buyumlarni tayyorlash.10 nafargacha13.Gul bosilgan gazlamalar va chokli buyumlar tayyorlashTurli xil matolarga gul bosish usulida tayyorlangan buyumlar: batik, milliy koʻrpa va koʻrpachalar, yostiqlar, belbogʻlar, jiyaklar, sumkalar, tasmalar, bolalar kiyimlari va boshqa chokli hunarmandchilik buyumlari.Qoʻlda va kichik mexanizatsiya vositalaridan (tikuv mashinkalari, tekislash, preslash uskunalari, yelim quyish moslamasi, kesuvchi, qirquvchi, chizuvchi, dazmollash va boshqa asbob-anjomlar) foydalangan holda, turli xil matolardan chok tushirish texnikasi*** asosida, zamon va bozor talablariga mos ravishda, oʻzida milliylikni targʻib etuvchi detallarni mujassamlashtirgan buyumlarni (liboslar, kiyim-kechaklar, uy-roʻzgʻor buyumlari va xoʻjalik mollari) tayyorlash.10 nafargacha14.KashtachilikKashtachilik va toʻqilgan buyumlar, shuningdek, qoʻlda tayyorlangan bosh kiyimlar qismlari (kashta mashina yordamida ham tayyorlanishi mumkin).Qoʻlda igna, bigiz, kesuvchi va qirquvchi asbob-anjomlar yordamida tabiiy va sunʼiy iplardan kashta tushirilgan matolar, uy-roʻzgʻor anjomlari, xoʻjalik buyumlari, interyer bezaklari, oyoq kiyimlar va turli xil liboslar tayyorlash.10 nafargacha15.Zardoʻzlik buyumlariMetall iplardan foydalangan holda zardoʻzlik uslubida tayyorlangan barcha hunarmandchilik mahsulotlari.Qoʻlda igna, bigiz, kesuvchi va qirquvchi asbob-anjomlar yordamida, turli xil matolarga metall iplardan foydalangan holda, zardoʻzlik uslubida uy-roʻzgʻor, oshxona anjomlari, xoʻjalik buyumlari, interyer bezaklari, oyoq kiyimlar va turli xil liboslar tayyorlash.10 nafargacha16.Musiqa asboblarini tayyorlashIshlab chiqarishdan tashqari usulda tayyorlangan barcha turdagi milliy musiqa asboblari.Alohida individual yondashuv asosida milliy musiqa asboblarini (doira, dutor, tanbur, tor, rubob, nogʻora va h.k.) tayyorlash.10 nafargacha17.Chinni, fayans va sopol buyumlar tayyorlashChinni, fayans va sopoldan tayyorlangan amaliy bezak sanʼatining barcha turlari, arxitektura-bezak elementlari, chinni, fayans va sopol buyumlarni naqsh va trafaret bilan bezash, loydan tayyorlangan uy va oshxona buyumlari, tandirlar.Kulolchilik uslubida arxitektura bezak elementlari, uy-roʻzgʻor buyumlari, oshxona anjomlari, oʻyinchoqlar, esdalik va suvenir buyumlari, xoʻjalik mollarini chinni, fayans hamda sopoldan tayyorlash.10 nafargacha18.Qimmatbaho metalldan zargarlik buyumlarini yasashQonunchilikka muvofiq tamgʻalanishi shart boʻlgan probali oltin, kumush, platina va platina guruhidagi metallardan ijodiy, mualliflik va milliy uslubda yasalgan buyumlar.Oltin, kumush va platina guruhidagi metallardan badiiy yechimga ega boʻlgan, ijodiy yondashuv asosida milliy uslubdagi zargarlik buyumlarini yasash.10 nafargacha19.Milliy qoʻgʻirchoq va oʻyinchoqlar tayyorlashYogʻoch, metall, gips, mato, sopol va boshqa materiallardan ishlab chiqarishdan tashqari sharoitda yasalgan qoʻgʻirchoq va oʻyinchoqlar.Qoʻlda yoki kichik mexanizatsiya vositalaridan (tikuv mashinkalari, tekislash, preslash, kesish uskunalari), yelim quyish moslamasi, kesuvchi, qirquvchi, kuydiruvchi, chizuvchi va boshqa asbob-anjomlar yordamida turli xil materiallardan (yogʻoch, metall, gips, mato, yelim, furnitura, charm va h.k.) yuviladigan va yuvilmaydigan, oʻynaladigan va oʻynalmaydigan (suvenir), interyer uchun qoʻgʻirchoqlar va oʻyinchoqlar tayyorlash.10 nafargacha20.Mayda haykaltaroshlik buyumlarini tayyorlashTabiiy va sunʼiy materiallar (gips, shamot, mis, bronza, aluminiy, suyak, yogʻoch, tosh, sopol, chinni, fayans va boshqalar)dan yasalgan barcha turdagi haykaltaroshlik buyumlari.Tabiiy va sunʼiy materiallar (gips, shamot, mis, bronza, aluminiy, suyak, yogʻoch, tosh, sopol, chinni, fayans va boshqalar)dan yasalgan barcha turdagi haykaltaroshlik buyumlarini tayyorlash.5 nafargacha21.Charm mahsulotlarini tayyorlashEgar-jabduq anjomlari, shu jumladan, ular uchun arqon, belbogʻ, qayish anjomlari, tabiiy va sunʼiy charmdan tayyorlangan milliy nimcha va bosh kiyimlar, charmdan tayyorlangan esdalik buyumlari.Qoʻlda yoki kichik mexanizatsiya vositalaridan (tikuv mashinkalari, tekislash, preslash, kesish va chizish uskunalari, yelim quyish moslamasi, kesuvchi, qirquvchi, chizuvchi va boshqa asbob-anjomlar) foydalangan holda teridan uy-roʻzgʻor buyumlari, oshxona anjomlari, kiyim-kechaklar va xoʻjalik mollarini tayyorlash.5 nafargacha22.Mualliflik mebellarini tayyorlashAmaliy bezak sanʼati predmetlariga kiradigan mebel (toʻplamlari va alohida qismlari).Qoʻlda yoki kichik mexanizatsiya vositalaridan (elektr arra, tokarlik stanogi, yoʻnuvchi, ochuvchi, chizuvchi stanoklar, randalash uskunalari va boshqa ish anjomlari) foydalangan holda, alohida individual yondashuv asosida xalq amaliy-bezak sanʼatini qoʻllagan holda mebellar ishlash.10 nafargacha23.Yogʻochdan xalq hunarmandchiligi mahsulotlarini tayyorlashOshxona anjomlari (oʻqlov, tuzdon, non quti, joʻva, keli, oshtaxta, chakich), yogʻoch, faner va laminatdan tayyorlangan turli hunarmandchilik mahsulotlari, belanchaklar, bolalar aravachasi, beshik va uning anjomlari, turli xontaxtalar, sandiq, javon, eshik, rom, bezakli reykalar, surat uchun romlar (baget), tokarlik uskunasidan tayyorlangan har xil shaklli hunarmandchilik mahsulotlari, yogʻoch shaxmat taxtasi va donasi, panno, yogʻochdan qoʻlda va kichik mexanizatsiya vositalari yordamida yasalgan boshqa buyumlar.Qoʻlda yoki kichik mexanizatsiya vositalaridan (elektr arra, tokarlik stanogi, yoʻnuvchi, ochuvchi, chizuvchi stanoklar, randalash uskunalari va boshqa ish anjomlari) foydalangan holda, individual yondashuv asosida har qanday yogʻochdan uy-roʻzgʻor buyumlari, oshxona anjomlari, xoʻjalik mollari, oʻyinchoqlar, arxitektura-qurilish materiallari va asbob-uskunalarni tayyorlash.10 nafargacha24.Novdalardan buyumlar toʻqishOʻsimlik novdalaridan toʻqilgan buyumlar (qamish, tol, poxol, tok novdalari va boshqa har xil daraxt novdalari).Kesuvchi, qirquvchi ish anjomlari, turli xil iplar va yopishtirish anjomlari (kleylar) yordamida har xil novdalardan “toʻqish” texnikasi asosida uy-roʻzgʻor buyumlari, xoʻjalik mollari, suvenir va sovgʻalar tayyorlash.5 nafargacha25.Hajmli va shaklli qoliplarda quyilgan buyumlar tayyorlashTabiiy va sunʼiy materiallardan quyma uslubda ishlangan buyumlar, shuningdek, (murakkab mexanizm va mashinalardan foydalanmagan holda) mis, bronza, choʻyan, aluminiydan qoʻlda quyma uslubda ishlangan mahsulotlar.Tabiiy va sunʼiy materiallardan quyma uslubda ishlangan buyumlar, shuningdek (murakkab mexanizm va mashinalardan foydalanmagan holda) mis, bronza, choʻyan, aluminiydan qoʻlda quyma uslubda ishlangan mahsulotlar yasash.5 nafargacha26.Esdalik buyumlarini tayyorlashTurli tabiiy va sunʼiy materiallardan har xil rangda tayyorlangan esdalik va sovgʻa buyumlari, kamar, nishonlar, tasbeh, guldastalar, floristika, ikebana va boshqa buyumlar.Har qanday materiallardan turli xil hajmda va ranglarda sovgʻa qilish uchun moʻljallangan hunarmandchilik mahsulotlarini tayyorlash.10 nafargacha27.Oddiy metallardan milliy uslubda taqinchoqlar yasashOddiy metallardan milliy uslubda tayyorlangan barcha taqinchoqlar (tumorlar, ziraklar, zebigardon, bilaguzuk, uzuk, tillaqosh va boshqalar).Qimmatbaho boʻlmagan, yaʼni qonunchilikka muvofiq tamgʻalanishi shart boʻlgan metallar (oltin, kumush, platina)dan tashqari barcha turdagi metallardan hamda tabiiy va sunʼiy toshlardan milliy uslubda taqinchoqlar tayyorlash.10 nafargacha28.Ot anjomlarini tayyorlashUzangi, taqa, noʻxta, qamchi, egar-jabduq, arava, ot yopinchiqlari va boshqa mahsulotlar tayyorlash. Yogʻoch, temir, teri va matolar yordamida qoʻlda va kichik mexanizatsiya vositalari yordamida ot anjomlarini yasash, tayyorlash va tikish.5 nafargacha29.XattotlikXattotlik uslubida qoʻlyozmalar, kitoblar, risolalar va boshqa hunarmandchilik buyumlari tayyorlash.Qogʻoz, mato, teri, ganch, sopol, yogʻoch va boshqa materiallarga turli boʻyoqlar va tilla suvi yordamida qoʻlda turli xattotlik uslublarida chizish va bezak berish, binolar interyeri uchun suratlar yaratish, tarixiy va madaniy obyektlar koshinpazlik va ganch oʻymakorligi bezaklarida, yogʻoch eshiklar va boshqalarda xattotlik uslubida yozuvlar yozish. 10 nafargacha30.Makrame va qoʻlda toʻqilgan buyumlar tayyorlashMakrame, patli roʻmollar, spitsalarda toʻqilgan buyumlar.Turli oʻlchamdagi iplardan bigiz, spitsa va kichik mexanika mashinkalari yordamida bolalar, ayollar va erkaklar liboslari, bosh kiyimlari va oyoq kiyimlari, roʻmollar, uy-roʻzgʻor buyumlari va interyer bezak buyumlarini toʻqish. 10 nafargacha31.Anʼanaviy dizaynerlik xizmatlarini koʻrsatishMilliy kiyimlar, toʻy va marosimlarda ishlatiladigan sarpo idishlar uchun har xil oʻlcham va koʻrinishdagi jomadonlar.Karton, temir, qogʻoz va turli matolardan bezak toshlari va munchoqlari, gullardan foydalangan holda qoʻl mehnati va tikuv mashinkalari yordamida toʻy va marosimlar uchun milliy liboslar solinadigan qutilar, sandiqlar, sarpo idishlari, gʻiloflar, jomadonlar tayyorlash. 5 nafargacha32.Quroqchilik usulida tikishKoʻrpa, yopinchiq, panno, yostiq jildlar, liboslar tayyorlashTeri va mato parchalarini bir biriga ulagan holda qoʻlda va tikuv mashinkalari yordamida anʼanaviy va zamonaviy uslubda quroqli buyumlar tayyorlash, jumladan, koʻrpa-yostiq, koʻrpacha, liboslar, choponlar, interyer uchun bezaklar, pannolar, mualliflik ishlari va sanʼat asarlari tayyorlash.5 nafargacha T/rHudud nomiTuman (shahar) nomi1.Qoraqalpogʻiston RespublikasiQoʻngʻirot tumani2.Chimboy tumani3.Andijon viloyatiAsaka tumani4.Buxoro viloyatiGʻijduvon tumani5.Jizzax viloyatiGʻallaorol tumani6.Qashqadaryo viloyatiYakkabogʻ tumani7.Navoiy viloyatiXatirchi tumani8.Namangan viloyatiChortoq tumani9.Samarqand viloyatiBulungʻur tumani10.Sirdaryo viloyatiSirdaryo tumani11.Surxondaryo viloyatiDenov tumani12.Toshkent viloyatiYangiyoʻl shahri13.Fargʻona viloyatiQuva tumani14.Margʻilon shahri15.Xorazm viloyatiShovot tumani 1. Sunʼiy intellekt, blokcheyn, katta hajmli maʼlumotlar, aqlli va raqamli texnologiyalarni iqtisodiyot tarmoqlariga tatbiq etish. 2. Iqtisodiyot tarmoqlarida yashil va energiya tejamkor texnologiyalar, qayta tiklanadigan resurslardan foydalanish. 3. Innovatsion va smart texnologiyalar asosida tibbiy va boshqa xizmatlarni koʻrsatish. 4. Uy-joylar, ijtimoiy obyektlar va davlat muassasalarida muqobil energiya vositalari asosida ishlaydigan isitish va sovitish qurilmalarini oʻrnatish. 5. Koʻp kvartirali va yakka tartibdagi uy-joylarda ishlatilgan suvni qayta ishlash, suvni tejash maqsadida “aqlli texnologiyalar”ni oʻrnatish, suvdan foydalanish samaradorligini oshirish. 6. Yer unumdorligini oshirish, shoʻrlanish darajasini kamaytirish, meliorativ holatini yaxshilash, irrigatsiya muammolarini hal etish boʻyicha zamonaviy texnologiyalarni joriy qilish. 7. Suv taʼminoti ogʻir boʻlgan hududlar uchun suvsiz iqlim sharoitlariga mos va chidamli oʻsimliklarni yetishtirish. 1. 2030-yilga borib yalpi ichki mahsulot hajmini 200 milliard AQSH dollariga yetkazish, kambagʻallik darajasini 5 foizdan pastga tushirish hamda Oʻzbekistonni daromadi oʻrtachadan yuqori boʻlgan davlatlar qatoriga kiritish boʻyicha barcha imkoniyatlar yetarli. 2. Ushbu ustuvor maqsadlarga erishishda barqaror iqtisodiy oʻsishning asosiy drayveri boʻlgan kichik va oʻrta biznes uchun har tomonlama qulay shart-sharoitlar yaratish, ularning yashovchanligini oshirish hamda yiriklashishini ragʻbatlantirish muhim ahamiyat kasb etadi. 3. Bugungi kunda 283,9 ming nafar yakka tartibdagi tadbirkorlar va 905,8 ming kichik va oʻrta korxonalar faoliyat koʻrsatmoqda, ushbu sohada 10,5 million aholi band (jami band aholining 74 foizi). 4. 2024-yil yakuni boʻyicha yalpi ichki mahsulotning 54,3 foizi, sanoatning 32,4 foizi, eksportning 33,3 foizi kichik va oʻrta biznes subyektlari hissasiga toʻgʻri kelmoqda. 5. Uch yildan ortiq faoliyat koʻrsatayotgan kichik va oʻrta biznes korxonalari ulushi 76 foizni tashkil etib, ilk bor 300 mingtaga yetdi, ishchilari soni 100 nafardan koʻp boʻlgan korxonalar soni 3 mingga yaqinlashdi. 6. Shu bilan birga Jahon savdo tashkilotiga kirish sharoitida kichik va oʻrta biznes subyektlari raqobatbardoshligini oshirish, ular tomonidan innovatsion, raqamli va “yashil texnologiyalar”dan foydalanishni kengaytirish, xalqaro standartlar va qoidalarni joriy qilishga koʻmaklashish orqali yangi bozorlarga chiqishni ragʻbatlantirish zarur. 7. Shuningdek, aholini tadbirkorlik koʻnikmalariga oʻqitish va biznesga jalb qilish mexanizmlarini takomillashtirish, hududlarda biznes uchun zarur infratuzilmani barpo etish, kichik va oʻrta biznes subyektlarining arzon moliyaviy resurslardan foydalanish imkoniyatini kengaytirish lozim. 8. Mamlakatimizda qulay ishbilarmonlik muhitini yaratish, kichik va oʻrta biznes huquqlari va qonuniy manfaatlari himoyasini kuchaytirish bilan bir qatorda ilgʻor xorijiy tajriba asosida ijtimoiy va ekologik masʼuliyatni oshirish yuzasidan yangi yondashuvlarni joriy qilish zarurati yuzaga kelmoqda. 9. Yuqoridagilardan kelib chiqib, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 19-mart kuni kichik va oʻrta biznes vakillari bilan uchrashuvida belgilab berilgan ustuvor vazifalar ijrosini taʼminlash maqsadida 2025 — 2030-yillarda kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish strategiyasi (keyingi oʻrinlarda — Strategiya) ishlab chiqildi. 10. Strategiyaning asosiy maqsadi — yagona davlat siyosatini amalga oshirish orqali kichik va oʻrta biznes uchun eng qulay shart-sharoitlar yaratish hamda sohada raqobatbardoshlikni oshirish. 11. Bunda 2030-yilga qadar kichik va oʻrta biznesning yalpi ichki mahsulotdagi ulushini 60 foizga yetkazish, sohadagi eksport hajmini 20 milliard AQSH dollaridan oshirish hamda 2 milliondan ortiq yangi ish oʻrinlarini yaratish boʻyicha maqsadli koʻrsatkichlar ishlab chiqildi. 12. Shu maqsadda quyidagilar Strategiyaning ustuvor yoʻnalishlari etib belgilanmoqda: (a) moliyaviy qoʻllab-quvvatlash choralarini kengaytirish; (b) biznes uchun zarur infratuzilmani rivojlantirish; (v) raqobat muhitini yaxshilash va tashqi bozorlarga chiqishni ragʻbatlantirish; (g) raqamlashtirish, sunʼiy intellekt va innovatsiyalarni joriy etish; (d) kichik va oʻrta biznesni qoʻllab-quvvatlash choralari samaradorligini oshirish; (e) tadbirkorlik koʻnikmalariga oʻqitish va biznes uchun malakali mutaxassislar tayyorlash tizimini takomillashtirish; (j) masʼuliyatli biznes amaliyotini joriy qilish. (a) davlat tomonidan kichik va oʻrta biznes subyektlariga koʻrsatilayotgan moliyaviy qoʻllab-quvvatlash mexanizmlarining yuqori daromadli ish oʻrinlarini tashkil etish, ishlab chiqarish va eksport hajmini oshirish hamda ularning faoliyatini diversifikatsiya qilishga nisbatan taʼsirini baholash; (b) kichik va oʻrta biznes subyektlarining yiriklashishini ragʻbatlantirishga qaratilgan manzilli moliyaviy qoʻllab-quvvatlash mexanizmini joriy etish; (v) ilgʻor xorijiy tajriba asosida kredit kafolatlari tizimi imkoniyatlaridan keng foydalanishni taʼminlovchi normativ va institutsional bazani shakllantirish. (a) nobank kredit tashkilotlarining davlat dasturlari va xalqaro moliya institutlarining kredit liniyalaridagi ishtirokini kengaytirish; (b) tijorat banklari, mikromoliya tashkilotlari va lizing kompaniyalari tomonidan roʻyxatdan oʻtmasdan tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirayotgan shaxslarga tajriba tariqasida kredit ajratishni joriy etish orqali ularning faoliyatini rasmiylashtirishga koʻmaklashish. (a) yuqori texnologik mahsulotlar ishlab chiqaruvchi tadbirkorlik subyektlariga boʻsh turgan davlat koʻchmas mulk obyektlarini tekin foydalanishga berish tizimini joriy etish; (b) mahalliy boshqaruv organlari va davlat tashkilotlari joylashgan binolarga tadbirkorlik subyektlarini joylashtirish dasturini amalga oshirish, bunda: (i) mahalliy boshqaruv organlari va davlat tashkilotlarini namunaviy loyiha asosida yangi barpo etiladigan koʻp qavatli binoga joylashtirish; (ii) yangi barpo etiladigan koʻp qavatli binoning 1 va 2-qavatlarini tadbirkorlik subyektlariga mulk huquqi asosida realizatsiya qilish; (iii) mahalliy boshqaruv organlari va davlat tashkilotlarini koʻchirish natijasida boʻshaydigan davlat koʻchmas mulk obyektlarini tadbirkorlik loyihalarini amalga oshirish uchun elektron onlayn auksion savdolariga chiqarish; (v) yer uchastkalarini tanlash va elektron onlayn auksion savdolariga chiqarishdan oldin tadbirkorlik subyektlarining ushbu yer uchastkalariga boʻlgan talab va qiziqishini majburiy tarzda oʻrganish amaliyotini joriy qilish; (g) aholi punktlarida boʻsh turgan yer uchastkalaridan master reja asosida foydalanish samaradorligini oshirish. (a) infratuzilma bilan taʼminlashga oid jarayonlarning uzviy bogʻliqligini taʼminlash maqsadida infratuzilma loyihalarini tanlab olish, moliyalashtirish, boshqarish va monitoring qilish boʻyicha qonunchilik hujjatlarini xatlovdan oʻtkazish va konsolidatsiya qilish; (b) infratuzilma loyihalarini amalga oshirish borasida xalqaro standartlar, reyting va sertifikatsiya talablarini bosqichma-bosqich amaliyotga joriy etish; (v) infratuzilmani barpo etish xarajatlarini davlat tomonidan qoplab berish mexanizmlarini yanada takomillashtirish; (g) muqobil energiya sohasida faoliyat yurituvchi tashkilotlar faoliyatini qoʻllab-quvvatlash. (a) barcha maxsus iqtisodiy va kichik sanoat zonalaridagi infratuzilma holatini kompleks baholashdan oʻtkazish; (b) maxsus iqtisodiy va kichik sanoat zonalarining tashqi muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlariga ulanishini taʼminlash; (v) maxsus iqtisodiy va kichik sanoat zonalarida obyektlarni loyihalashtirishda tabiiy gazga muqobil boʻlgan yoqilgʻi turi va energiya tejamkor texnologiyalardan foydalanishga ustuvorlik berish; (g) maxsus iqtisodiy va kichik sanoat zonalarida davlat-xususiy sheriklik asosida infratuzilma loyihalarini amalga oshirish. (a) infratuzilma obyektlarini qurish, rekonstruksiya qilish va taʼmirlashda davlat organlarining ayrim funksiyalarini autsorsing asosida tadbirkorlik subyektlariga berish; (b) elektr energiyasini taqsimlash tizimiga xususiy sektorni jalb qilish; (v) energetika sohasida raqobatli ulgurji va chakana bozorlarni joriy etish; (g) davlat-xususiy sheriklik asosida energiyani saqlash tizimlarini joriy qilish. (a) nufuzli xalqaro tashkilotlarni jalb qilgan holda har ikki yilda ichki bozordagi raqobat muhitini mustaqil baholash; (b) xorijiy ekspertlarni jalb qilgan holda raqobatbardoshlik indeksini ishlab chiqish hamda shu asosda hududlardagi raqobat muhitini tahlil qilib borish; (v) raqobat rivojlangan tarmoqlarda davlat ishtirokidagi korxonalarni xususiylashtirish hamda ularga berilgan eksklyuziv huquq va imtiyozlarni bekor qilish; (g) davlat organlari va tashkilotlari tomonidan amalga oshirilayotgan davlat funksiyalarini ilgʻor xorijiy tajriba asosida audit qilgan holda xususiy sektorga oʻtkazish choralarini koʻrish; (d) eksklyuziv huquq berilgan sohadagi vakolatli davlat organlari tomonidan xoʻjalik yurituvchi subyektlarning eksklyuziv huquqlarini bekor qilish yoki saqlab qolishning maqsadga muvofiqligini har yili koʻrib chiqish. (a) mahalliy ishlab chiqaruvchilarning raqobatbardoshligini ilgʻor xorijiy tajriba va zamonaviy metodologiyalar asosida baholash hamda natijasi boʻyicha aniqlangan toʻsiqlar va nomutanosibliklarni bartaraf etish; (b) hududlarning ixtisoslashuvi va raqobat ustunliklari asosida “oʻsish nuqtalari”ni aniqlash va ularning salohiyatini toʻliq ishga solish; (v) soddalashtirilgan va umumbelgilangan soliq toʻlovchilar oʻrtasidagi tafovutni qisqartirish orqali kichik tadbirkorlik subyektlarining yiriklashish imkoniyatlarini kengaytirish. (a) tumanlarning ixtisoslashuvidan kelib chiqib, bosqichma-bosqich sanoatni jadal rivojlantirish boʻyicha loyiha ofislari faoliyatini yoʻlga qoʻyish va hududlarda drayver loyihalarni amalga oshirish; (b) xorijiy davlatlardan injener, texnolog, dizayner, buxgalter, marketolog kabi mutaxassislarni jalb qilgan holda kichik va oʻrta biznes subyektlarining yuqori qiymatli tashqi bozorlarga chiqishiga koʻmaklashish; (v) kichik va oʻrta biznes subyektlariga zarur texnologik asbob-uskunalar xarid qilish hamda ishlab chiqarilayotgan mahsulotlar brendini yaratishga koʻmaklashish; (g) tumanlarni ular ixtisoslashgan sohalar boʻyicha ilgʻor texnologiyalar markaziga aylantirish, bunda kichik ishlab chiqarish quvvatlarini yiriklashtirib, sanoat darajasiga olib chiqish uchun zarur sharoitlar yaratish; (d) kichik asbob-uskunalar, tibbiy vositalar va elektronika buyumlarini ishlab chiqarish kabi drayver sohalarda kichik va oʻrta biznesni qoʻllab-quvvatlash boʻyicha alohida dasturlar ishlab chiqish. (a) xorijiy ekspertlarni jalb qilgan holda barqaror davlat xaridlarini, shu jumladan, “yashil xarid”larni bosqichma-bosqich joriy etish; (b) ilgʻor xorijiy davlatlar tajribasi asosida davlat xaridlari toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarini yanada takomillashtirish. (a) standartlarning ixtiyoriyligini taʼminlash, zamon talablariga javob bermaydigan eskirgan standartlarni bekor qilish hamda xalqaro standartlarni (ISO/IEC/AOAC) amaliyotga joriy qilish; (b) majburiy sertifikatsiyani bekor qilish, xalqaro akkreditatsiyaga ega xorijiy laboratoriyalarning natijalarini eʼtirof etish; (v) texnik reglamentlarni qayta koʻrib chiqish va ularni xalqaro standartlar (Codex Alimentarius, WTO SPS Agreement) talablariga moslashtirish, bunda mahsulot xavfsizligi uchun eng muhim standartlarni majburiy talab sifatida saqlab qolish; (g) oziq-ovqat mahsulotlari xavfsizligini taʼminlashda Zaruriy gigiyena amaliyoti (GNP), Zaruriy ishlab chiqarish amaliyoti (GMP) hamda Xavf-xatarlar tahlili va kritik nazorat nuqtalari (NACCP) tamoyillariga asoslangan tartibga solish tizimini joriy qilish; (d) tadbirkorlik subyektlari tomonidan oʻz faoliyatida xalqaro standartlarni joriy qilishni ragʻbatlantirish; (e) JSTning eng qulay davlat rejimiga muvofiq xalqaro akkreditatsiyadan oʻtgan organlar bilan oʻzaro tan olish toʻgʻrisida bitimlar tuzish; (j) eksport qilinadigan davlatlarning tashqi savdoga oid talablari, ushbu bozorlarga kirish qoidalari hamda ulardagi mavjud ekotizim bilan tanishish imkonini beruvchi elektron platformani ishga tushirish. (a) venchur jamgʻarmalar ishtirokida sunʼiy intellekt, “aqlli”, raqamli, “yashil” va resurs tejovchi texnologiyalar kabi yangi biznes yoʻnalishlaridagi startap loyihalarga investitsiya kiritish; (b) muvaffaqiyatli amalga oshirilgan startap loyihalar natijasida yaratilgan yangi turdagi mahsulotlar va xizmatlarni texnik reglamentlar hamda standartlarga kiritish orqali ularning davlat xaridlari tizimida sotilishini taʼminlash; (v) startap loyihalar ekotizimini rivojlantirish va ularni har tomonlama qoʻllab-quvvatlash maqsadida “UzVS” milliy venchur fondi huzurida Startap loyihalarni muvofiqlashtirish markazini tashkil etish; (g) venchur jamgʻarmalarni rivojlantirish va startap loyihalarni moliyalashtirishni kengaytirish uchun xorijdan mablagʻlar jalb qilish; (d) ilgʻor xalqaro tajribalar asosida startaplar, venchur moliyalashtirish va “biznes farishtalar” faoliyatini tartibga soluvchi qonunchilik hujjatlarini takomillashtirish, bunda ularni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlashning aniq mexanizmlarini belgilash; (e) “Global startup ecosystem index” reytingida Oʻzbekistonni top-75 talik mamlakatlar roʻyxatiga olib chiqish, dunyoning startap markazlari roʻyxatida Toshkent shahrining oʻrnini yaxshilash hamda kamida 3 ta shaharning ushbu roʻyxatdan joy olishini taʼminlash; (j) ilgʻor xorijiy tajribalar asosida Oʻzbekistonda startap va innovatsiyalarni tijoratlashtirish jarayonining har bir bosqichini tizimli tartibga solish. (a) innovatsion mahsulotlarni xalqaro amaliyotda umumeʼtirof etilgan yondashuvlar asosida tasniflashga oʻtish (innovatsiyalar taksonomiyasi); (b) har ikki yilda kichik va oʻrta biznes sohasida ustuvor innovatsion yoʻnalishlarni belgilash va ushbu yoʻnalishlardagi loyihalarni moliyalashtirish; (v) davlat hisobidan moliyalashtiriladigan innovatsion ishlanma va loyihalarni venchur jamgʻarmalar, “biznes farishtalar” va mustaqil ekspertlar tomonidan tanlashga bosqichma-bosqich oʻtish; (g) Global innovatsiyalar indeksi va Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish indeksi reytinglarida mamlakat oʻrni yaxshilanishiga bevosita taʼsir koʻrsatadigan infratuzilma loyihalarini ustuvor ravishda moliyalashtirish. (a) har bir toifa (yakka tartibdagi tadbirkor, mikro, kichik, oʻrta va yirik korxona) boʻyicha tadbirkorlik subyektlarining aniq hisobini yuritish va ular bilan manzilli ishlashda tabaqalashgan yondashuvlarni joriy qilish; (b) kichik va oʻrta biznesni qoʻllab-quvvatlash borasida dalillarga asoslangan siyosatni yuritish uchun mikro darajadagi batafsil tahliliy maʼlumotlarning yaxlit tizimini qoʻyidagi yondashuvlar asosida shakllantirish: (i) “Tadbirkor ayollarning moliya kodeksi” (WE Finance Code) indikatorlari asosida biznesning gender statistikasini yuritish; (ii) Jahon bankining Biznes muhiti va korxona samaradorligi tadqiqotiga (BEEPS) muvofiq tadbirkorlarning yoshi, jinsi, faoliyat sohasi, texnologik intensivligi, mulkchilik va tashkiliy-huquqiy shakli, mahalliy va xorijiy hamkorlari, innovatsiyalar darajasi va ijtimoiy maqsadlar kabi mezonlar asosida mikro darajada statistikani yuritish; (iii) biznesni qoʻllab-quvvatlash institutlari, shu jumladan, biznes inkubatorlar va akseleratorlar, texnoparklar, innovatsion xablar, boshqa tijorat va notijorat tashkilotlarning yagona reyestrini shakllantirish; (iv) davlat tomonidan joriy etilgan qoʻllab-quvvatlash choralari va mexanizmlari, ulardan foydalangan tadbirkorlik subyektlari, qamrov darajasi va samarasi kabi koʻrsatkichlarni mikro darajada aks ettirish; (v) biznesning iqtisodiy, ekologik va ijtimoiy barqarorligini baholash koʻrsatkichlarini ishlab chiqish va ularni qoʻllash natijasida aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish boʻyicha maqsadli chora-tadbirlarni amalga oshirish; (g) tadbirkorlik subyektlarining har bir toifasiga xos boʻlgan asosiy risklar xaritasini tuzish va ularni bartaraf etish yoki minimallashtirish boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqish. (a) tadbirkorlik subyektlarining bozorga kirishi yoʻlidagi texnik, maʼmuriy va boshqa toʻsiqlarni har yili mustaqil baholab borish va maqsadli “yoʻl xaritalari” asosida ularni bartaraf etish yoki yumshatish choralarini koʻrish; (b) biznes uchun toʻsiq va cheklovlarni belgilovchi harakatlarga nisbatan har ikki yilda bir marta “tartibga soluvchi gilotina” usulini qoʻllash; (v) faoliyat koʻrsatmayotgan kichik korxonalarning davlat oldidagi mavjud kichik qarzlari qoldiqlarini hisobdan chiqarish va ularning faoliyatini qayta tiklashga koʻmaklashish tartibini joriy etish. (a) tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash chora-tadbirlarining yagona reyestrini yaratish, yuritish va jamoatchilikka eʼlon qilish hamda ular samaradorligini mustaqil baholash asosida har ikki yilda bir marta qayta koʻrib chiqish; (b) garov talablarini qayta koʻrib chiqish, shuningdek, asosiy qarzning toʻlanishiga mutanosib ravishda garov narsasini bosqichma-bosqich garovdan ozod qilish mexanizmini joriy etish; (v) xoʻjalik yurituvchi subyektlarning zamonaviy dasturiy yechimlar (ERP va boshqalar) va tizimlarni joriy etish xarajatlarini davlat tomonidan subsidiyalash va kompensatsiya qilish; (g) natijaga asoslangan budjetlashtirish tamoyillariga oʻtgan holda biznesni moliyaviy qoʻllab-quvvatlash koʻlamini kengaytirish; (d) maʼlum faoliyat turlari va ayrim sohalarga taqdim etilayotgan subsidiyalash amaliyotidan voz kechib, ularni tizimli ravishda pirovard maqsadga asoslangan (doimiy ish oʻrinlarini yaratish, eksportni oshirish va boshqalar) subsidiyalar va foizsiz ssudalarga almashtirish; (e) tadbirkorlik subyektlariga qoʻllab-quvvatlash choralarini taqdim etishda foydalanilayotgan axborot tizimlarini konsolidatsiya qilish orqali yagona raqamli platformani ishga tushirish. (a) davlat-xususiy sheriklik sohasida yaxlit tartibga soluvchi hujjat qabul qilish orqali xususiy sektorning asosiy kapitalga investitsiyalar kiritishini kengaytirish; (b) Strategiyada belgilangan vazifalarni inobatga olib hamda soʻnggi yillarda tadbirkorlik subyektlariga davlat tomonidan taqdim etilayotgan zamonaviy qoʻllab-quvvatlash choralari va mexanizmlari hamda bu borada yagona davlat siyosatini yurituvchi vakolatli organni belgilashni nazarda tutgan holda Oʻzbekiston Respublikasining “Tadbirkorlik faoliyati erkinligining kafolatlari toʻgʻrisida”gi Qonunini yangi tahrirda qabul qilish; (v) tadbirkorlik subyektlariga qonunchilik talablariga amal qilgan holda faoliyat yuritishiga koʻmaklashish hamda ularning huquqlarini ishonchli himoya qilish va nazorat qiluvchi organlarning masʼuliyatini oshirishga qaratilgan Oʻzbekiston Respublikasining “Tadbirkorlik subyektlari faoliyatini davlat tomonidan nazorat qilish toʻgʻrisida”gi Qonunini qabul qilish; (g) ilgʻor xorijiy tajriba asosida biznes-inkubator, akselerator, texnopark, innovatsion xab va boshqa tuzilmalarni tashkil etishning huquqiy bazasini va ularni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash mexanizmlarini yaratish; (d) biznesni tugatish jarayonlarini yanada soddalashtirish, bunda moliyaviy xavf-xatari nisbatan kichik boʻlgan mezonlarni belgilash, ushbu mezonlar asosida soliq tekshiruvini raqamlashtirish orqali tugatish jarayonlari muddatlarini qisqartirish. (a) ilgʻor xorijiy tajriba va mahalliy shart-sharoitlarga asoslangan Tadbirkorlik kvalifikatsiyalar ramkasini (Entrepreneurship Competence Framework) ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish; (b) davlat kasbiy taʼlim tashkilotlariga tegishli boʻlgan va amalda foydalanilmayotgan bino va inshootlar hamda yer uchastkalarini zamonaviy jihozlar bilan taʼminlash, oʻquvchilarini dual taʼlim shaklida ishga olish va amaliyot darslarini tashkil etish sharti bilan tadbirkorlik subyektlariga ijaraga berish tizimini joriy etish; (v) yangi texnologiyalar va yondashuvlar bilan ishlashga qodir malakali kadrlarni tayyorlash uchun kichik va oʻrta biznes hamda taʼlim tashkilotlari ishtirokida qoʻshma taʼlim va amaliyot dasturlarini amaliyotga kiritish; (g) taʼlimning barcha bosqichlarida aholining tadbirkorlik koʻnikmalari va moliyaviy savodxonlik darajasini oshirishga qaratilgan dasturlarni joriy qilish; (d) iqtisodiy salohiyati yuqori boʻlgan hududlarda tadbirkorlik subyektlari, universitetlar, ilmiy-tadqiqot institutlari va ilmiy markazlar oʻrtasidagi hamkorlikni taʼminlovchi yuqori texnologiyalar markazlarini tashkil etish. (a) bozor infratuzilmasini rivojlantirish institutlari (IT park, texnoparklar, startap kompaniyalar, “Tadbirkorlikni rivojlantirish kompaniyasi” AJ va boshqalar) uchun biznes-akselerator va venchur kapital menejerlarini tayyorlash tizimini yoʻlga qoʻyish; (b) tadbirkorlikni rivojlantirish va tadbirkorlik subyektlarining huquqlarini himoya qilishga masʼul tashkilotlar xodimlarining xalqaro malaka va koʻnikmalarga ega boʻlishini taʼminlash. (a) biznes koʻnikmasiga ega boʻlmagan tashabbuskor xotin-qizlarni aniqlash va ularni tadbirkorlik asoslariga oʻqitish; (b) tijorat bankalari koʻmagida oʻzini oʻzi band qilgan xotin-qizlarga biznes loyihalarini ishlab chiqish va kichik tadbirkorlik faoliyatini tashkil etishga koʻmaklashish; (v) xotin-qizlarni biznes-rejalar ishlab chiqish, moliyalashtirish va bozor topish koʻnikmalariga oʻrgatish orqali kichik korxonalar faoliyatini kengaytirish; (g) tez va yuqori surʼatlarda oʻsayotgan eng faol ishbilarmon ayollar bilan manzilli ishlab, ularni “chempion” tadbirkorlarga aylantirish; (d) tadbirkor ayollar tomonidan ishlab chiqarilgan mahsulot va xizmatlarni respublikada mavjud elektron tijorat platformalarida joylashtirish va sotishga koʻmaklashish. (a) xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlikda masʼuliyatli biznes amaliyoti standartlarini ishlab chiqish va bosqichma-bosqich joriy etish; (b) tadbirkorlik subyektlarining Atrof-muhit, ijtimoiy va korporativ boshqaruv (ESG) hamda Barqaror rivojlanish maqsadlariga (SDG) oid tashabbuslarini ragʻbatlantirish; (v) tadbirkorlik subyektlariga ESG tamoyillarini baholovchi xalqaro reytinglarda (MSCI ESG Ratings, S&P Global ESG Scores, Green Business Certification) oʻrin egallashiga koʻmaklashish; (g) mahsulotlarni isteʼmol qilish, foydalanish va qadoqlashdan hosil boʻlgan chiqindilarni qayta ishlashni qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan ishlab chiqaruvchining masʼuliyatini kengaytirish (Extended Producer Responsibility, EPR); (d) tadbirkorlik subyektlarini “yashil koʻnikma”larga oʻqitish dasturlarini ishlab chiqish va taʼlim tashkilotlarining oʻquv rejasiga bosqichma-bosqich kiritish. (a) imkoniyati cheklangan shaxslar ehtiyojlariga moslashgan, ularning kasbiy va tadbirkorlik koʻnikmalarini rivojlantirishga qaratilgan dasturlarni ishlab chiqish va amaliyotga kiritish; (b) kichik va oʻrta biznes subyektlarining inklyuziv ish oʻrinlarini tashkil etish boʻyicha tashabbuslarini ragʻbatlantirish; (v) tadbirkorlik subyektlari uchun inklyuziv ish muhitini yaratish va saqlash boʻyicha oʻquv dasturlarini ishlab chiqish va amaliyotga kiritish; (g) ijtimoiy tadbirkorlik faoliyati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar statistikasini yuritishni yoʻlga qoʻyish. 13. Strategiya maqsadlariga erishish va unda nazarda tutilgan chora-tadbirlarning ijrosini muvofiqlashtirishga quyidagi vazirlik va idoralar masʼul etib belgilanadi: (a) moliyaviy qoʻllab-quvvatlash choralarini kengaytirish boʻyicha — Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Markaziy bank; (b) biznes uchun zarur infratuzilmani rivojlantirish boʻyicha — Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Davlat aktivlarini boshqarish agentligi, Kadastr agentligi; (v) raqobat muhitini yaxshilash va tashqi bozorlarga chiqishni ragʻbatlantirish boʻyicha — Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi, Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi; (g) raqamlashtirish, sunʼiy intellekt va innovatsiyalarni joriy etish boʻyicha — Raqamli texnologiyalar vazirligi, Innovatsion rivojlanish agentligi; (d) kichik va oʻrta biznesni qoʻllab-quvvatlash choralari samaradorligini oshirish boʻyicha — Iqtisodiyot va moliya vazirligi; (e) tadbirkorlik koʻnikmalariga oʻqitish va biznes uchun malakali mutaxassislar tayyorlash tizimini takomillashtirish boʻyicha — Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi; (j) masʼuliyatli biznes amaliyotini joriy qilish boʻyicha — Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Savdo-sanoat palatasi. 14. Vazirlik, idoralar va mahalliy davlat hokimiyati organlarining Strategiyani amalga oshirish doirasidagi faoliyatini muvofiqlashtirish Kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish boʻyicha respublika kengashi (keyingi oʻrinlarda — Respublika kengashi) tomonidan amalga oshiriladi. 15. Strategiyada belgilangan maqsad va vazifalarni amalga oshirish har yili Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadigan chora-tadbirlar dasturi orqali taʼminlanadi. 16. Respublika kengashi har chorakda Strategiya va chora-tadbirlar rejasini muhokama qilib boradi. 17. Strategiya va chora-tadbirlar rejasini amalga oshirishda shaffoflik va hisobdorlikni taʼminlash uchun xususiy sektor, fuqarolik jamiyati institutlari, xalqaro moliya tashkilotlari va hududiy maslahat kengashlari bilan hamkorlik yoʻlga qoʻyiladi. 18. Respublika kengashi tomonidan har bir vazifa va yoʻnalish boʻyicha maqsadli koʻrsatkichlar belgilanadi va vazifalarning bajarilishi samaradorligi ustidan muntazam monitoring olib boriladi. 19. Masʼul vazirlik va idoralar hamda ularning hududiy tuzilmalari amalga oshirilgan ishlar boʻyicha har oyda Respublika kengashiga hisobot beradi. 20. Respublika kengashi tomonidan monitoring doirasida aniqlangan muammo va toʻsiqlarni bartaraf etish choralari koʻriladi. 21. Hisobot natijalari jamoatchilikka eʼlon qilinadi va malakali ekspertlarni jalb qilgan holda muhokamalar tashkil etiladi. 22. Har bir yoʻnalish boʻyicha maqsadlarga erishish darajasi baholanib boriladi va umumiy natijalar kompleks tahlil qilinadi. 23. Strategiyaning amalga oshirish natijalarining koʻzlangan maqsadlarga qanchalik mos kelishi har 6 oyda oʻrganib boriladi va zarur hollarda muvofiqlashtirish va aktuallashtirish choralari koʻriladi. 24. Asosiy koʻrsatkichlar boʻyicha maʼlumotlarni jamlash va umumlashtirish hamda ularni tekshirish Iqtisodiyot va moliya vazirligining umumiy muvofiqligida Milliy statistika qoʻmitasi tomonidan amalga oshiriladi. 25. Strategiyaning amalga oshirilishi borasidagi hisobot har chorakda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga taqdim etiladi. 26. Kichik va oʻrta biznes rivojlanishini hududlar, soha va tarmoqlar kesimida davriy ravishda baholab borish va monitoringini yuritish maqsadida alohida indeks ishlab chiqilib, shu asosda baholash amalga oshiriladi hamda har chorak yakuni bilan tegishli tahliliy maʼlumotlarni eʼlon qilish yoʻlga qoʻyiladi. 27. Strategiyada belgilangan maqsadlar va ularga erishish boʻyicha vazifalar ijrosini taʼminlash uchun Davlat budjeti mablagʻlari, tijorat banklari kreditlari, “Tadbirkorlikni rivojlantirish kompaniyasi” AJ, venchur jamgʻarmalar, nobank kredit tashkilotlari, xalqaro moliya institutlari, xorijiy hukumat moliya tashkilotlari va banklarining resurslari yoʻnaltiriladi. 28. Strategiyani amalga oshirish uchun yoʻnaltiriladigan moliyaviy resurslar hajmi har yili tasdiqlanadigan chora-tadbirlar dasturi doirasida aniqlanadi. 29. Mazkur Strategiyada nazarda tutilgan maqsadlarga erishish boʻyicha vazifalarni amalga oshirishda xalqaro moliya institutlari, xorijiy hukumat moliya tashkilotlari, xalqaro rivojlanish tashkilotlari (keyingi oʻrinlarda — xalqaro hamkorlar) bilan hamkorlik qilinadi. 30. Strategiyada belgilangan ustuvor yoʻnalishlarda xorijiy ekspert va konsultantlar jalb qilinadi, shuningdek, xalqaro standartlar asosida mutaxassislar tayyorlash yoʻlga qoʻyiladi. 31. Xalqaro hamkorlarning moliyaviy koʻmagida tadbirkorlik faoliyati uchun turtki beradigan quyidagi loyihalar amalga oshiriladi: (a) kichik va oʻrta biznesni qoʻllab-quvvatlashga Osiyo taraqqiyot bankining “Inklyuziv moliya sektorini rivojlantirish — moliyaviy vositachilik” dasturi doirasida 100 million AQSH dollari miqdoridagi mablagʻlar yoʻnaltiriladi; (b) Jahon bankining “Kichik biznesni raqamlashtirishni qoʻllab-quvvatlash” loyihasi doirasida 100 million AQSH dollari miqdoridagi investitsiyalar jalb qilinadi; (v) tadbirkorlik sohasidagi “yashil” va innovatsion loyihalarga Yevropa tiklanish va taraqqiyot bankining 200 million AQSH dollaridan ortiq mablagʻlari ajratiladi; (g) Germaniyaning “KfW” banki tomonidan kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish uchun 26,5 million yevro miqdoridagi mablagʻlar yoʻnaltiriladi; (d) Islom taraqqiyot bankining “Kichik va oʻrta biznesning iqtisodiy barqarorligini mustahkamlash” loyihasi doirasida 40 million AQSH dollari miqdoridagi mablagʻlari kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish va zarur shart-sharoit yaratish maqsadlariga yoʻnaltiriladi; (e) Birlashgan Millatlar Tashkiloti Taraqqiyot dasturi (UNDP), Germaniya xalqaro hamkorlik jamiyati (GIZ), Yaponiya xalqaro hamkorlik agentligi (JICA), Shveysariya iqtisodiy masalalar boʻyicha davlat kotibiyati (SECO) bilan hamkorlikda tadbirkorlikni rivojlantirishga oid loyihalar amalga oshiriladi; (j) Yaponiyaning Yamagata universiteti bilan hamkorlikda mentorlik instituti faoliyati yoʻlga qoʻyilib, mentorlar koʻmagida 100 dan ortiq yoʻnalishlarda yangi biznes turlarini tashkil etish choralari koʻriladi. 32. Strategiyani amalga oshirish natijasida 2030-yilgacha quyidagi natijalarga erishish kutilmoqda: (a) kichik va oʻrta biznesning YAIMdagi ulushini 60 foizga, sanoatda — 40 foizga, eksportda — 35 foizga, aholi bandligini taʼminlashda — 78 foizga yetkazish; (b) har 1 000 kishiga toʻgʻri keladigan faoliyat koʻrsatayotgan kichik biznes subyektlari sonini 19 taga yetkazish; (v) ishchilari soni 100 nafardan yuqori boʻlgan korxonalar sonini 5 mingtaga, 10 kishidan yuqori boʻlgan kichik va oʻrta biznes subyektlari ulushini 11 foizga yetkazish; (g) Jahon bankining “B-Ready” hisobotida va BMTning Elektron hukumatni rivojlantirish indeksi reytingida top-50 hamda Global startap ekotizimi indeksi (Global startup ecosystem index) reytingida top-75 mamlakatlar qatoridan joy olish. T/rKoʻrsatkichlarOʻlchov birligiManbaAmaldagi koʻrsatkich(2024-yil)Yillar boʻyicha koʻrsatkichlar2025202620272028202920301.Kichik va oʻrta biznes subyektlarining yalpi ichki mahsulotdagi ulushiFoizMilliy statistika qoʻmitasi54,3555657,158,259,2602.Kichik va oʻrta biznes subyektlarining jami ishlab chiqarilgan sanoat mahsulotlaridagi ulushiFoizMilliy statistika qoʻmitasi32,433,73536,437,639403.Kichik va oʻrta biznes subyektlarining eksportdagi ulushiFoizMilliy statistika qoʻmitasi33,333,633,934,234,534,8354.Kichik va oʻrta biznes subyektlarining aholi bandligini taʼminlashdagi ulushiFoizKambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi7474,575,175,776,577,2785.Har 1 000 kishiga toʻgʻri keladigan faoliyat koʻrsatayotgan kichik biznes subyektlari sonitaMilliy statistika qoʻmitasi12,113,114,215,316,517,7196.Xodimlari soni 10 kishidan kam boʻlmagan kichik va oʻrta biznes subyektlarining jami kichik va oʻrta biznes subyektlari sonidagi ulushiFoizMilliy statistika qoʻmitasi7,27,88,59,29,910,6117.Tijorat banklari tomonidan kichik va oʻrta biznes subyektlariga ajratilgan kreditlarning yalpi ichki mahsulotga nisbatiFoizMarkaziy bank6,16,66,76,86,97,07,18.Oʻzbekistonning Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkilotining Savdoni osonlashtirish indikatoridagi (OECD Trade Facilitation Indicator) koʻrsatkichiIndeks (0 — 2)IHTT0,85-1,0-1,2-1,39.Oʻzbekistonning Elektron hukumatni rivojlantirish indeksidagi (EGDI) oʻrniOʻrinBMT63-58-54-5010.Oʻzbekistonning Global startap ekotizimi indeksidagi (Global startup ecosystem index) oʻrniOʻrinStartupBlink1101059891858075 Hududlar va yillarKOʻB subyektlarining YAHMdagi ulushi(foizda)KOʻB subyektlarining eksportdagi ulushi(foizda)KOʻB subyektlarining jami bandlikdagi ulushi(foizda)KOʻB subyektlarining jami ishlab chiqarilgan sanoat mahsulotlaridagi ulushi(foizda)Har 1 000 kishiga toʻgʻri keladigan faoliyat koʻrsatayotgan kichik biznes subyektlari(soni)Xodimlari soni 10 kishidan kam boʻlmagan KOʻB subyektlari ulushi(foizda)HududlarYillarQoraqalpogʻiston Respublikasi202465,834,474,537,5115,3202566,234,874,939,011,95,8202666,735,175,540,512,96,4202767,435,476,142,113,96,9202867,935,776,943,515,07,5202968,236,077,745,216,18,0203068,436,278,546,317,38,4Andijon viloyati202469,536,380,729,98,37,5202570,436,781,231,19,08,1202671,437,081,832,39,78,8202773,237,382,533,610,59,6202874,437,683,434,711,310,3202975,338,084,136,012,111,0203075,938,285,036,913,011,4Buxoro viloyati20247356,474,541,213,65,8202573,857,075,042,914,76,5202674,757,575,644,616,07,1202776,258,076,246,417,27,7202877,258,577,047,918,58,3202977,959,077,749,719,98,9203078,359,378,551,021,49,3Jizzax viloyati202474,462,477,127,213,84,9202574,963,077,628,314,95,4202675,563,578,229,416,25,9202776,364,178,930,617,46,3202876,964,779,731,618,86,8202977,365,280,432,720,27,3203077,565,681,333,621,77,5Qashqadaryo viloyati20247120,478,135,8105,1202571,920,678,637,310,85,5202672,820,879,238,811,76,0202774,421,079,840,312,66,5202875,521,180,741,613,67,0202976,321,381,443,214,67,5203076,821,482,344,315,77,7Navoiy viloyati202425,17,652,19,217,74,4202525,37,752,49,619,24,8202625,47,752,99,920,85,2202725,77,853,310,322,45,7202825,97,953,910,724,16,1202926,17,954,311,125,96,5203026,28,054,911,427,86,8Namangan viloyati202473,449,380,9508,37,4202574,249,881,552,09,07,9202675,150,282,154,09,78,6202776,550,782,856,210,59,3202877,451,183,658,111,310,0202978,151,584,460,212,110,7203078,651,885,361,813,011,1Samarqand viloyati202472,345,181,151,3106,1202573,445,581,653,410,86,4202674,645,982,355,411,77,0202776,746,382,957,712,67,6202878,246,783,859,613,68,1202979,447,184,661,814,68,7203080,147,485,463,415,79,0Sirdaryo viloyati202468,262,471,940,913,75,1202568,562,972,442,514,85,7202668,863,572,944,216,16,2202769,264,173,546,017,36,8202869,564,674,347,518,77,3202969,765,275,049,220,07,8203069,965,675,850,521,58,1Surxondaryo viloyati202477,886,576,864,88,85,5202578,587,377,267,59,55,8202679,388,177,970,110,36,3202780,588,978,572,911,16,8202881,389,679,375,312,07,3202981,990,480,078,112,97,8203082,290,980,980,113,88,1Toshkent viloyati202453,934,770,629,813,47,9202554,735,071,131,014,58,5202655,735,471,632,215,79,2202757,635,772,233,516,910,0202859,036,073,034,618,310,8202960,136,373,635,919,611,6203060,836,574,436,821,012,0Fargʻona viloyati202473,161,179,154,59,57,0202574,161,679,656,710,37,6202675,262,280,258,911,18,3202777,262,780,961,312,09,0202878,663,381,763,313,09,7202979,663,882,565,613,910,4203080,364,283,367,314,910,7Xorazm viloyati202472,36678,52112,45,7202572,966,679,021,813,46,2202673,567,179,722,714,66,8202774,567,780,323,615,77,3202875,168,381,224,416,97,9202975,668,981,925,318,18,5203075,969,382,825,919,58,8Toshkent shahri202452,420,949,439,427,510,9202553,821,149,741,029,811,4202656,021,250,142,632,312,4202759,221,450,544,334,813,4202862,021,651,045,737,514,5202964,621,851,547,440,215,5203066,621,952,048,643,216,1 T/rChora-tadbirlar nomiAmalga oshirish mexanizmlariIjro muddatiHujjat shakliMasʼul vazirlik va idoralarI. Moliyaviy qoʻllab-quvvatlash choralarini kengaytirish(Muvofiqlashtirish uchun masʼullar — T. Ishmetov, I. Norqulov)1.Tadbirkorlik subyektlari uchun mavjud moliyaviy instrumentlarning samaradorligini baholash.1. Xorijiy ekspertlarni jalb qilgan holda tadbirkorlik subyektlarini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlashning mavjud moliyaviy instrumentlari samaradorligini baholash metodologiyasini ishlab chiqish.2. Ishlab chiqilayotgan baholash metodologiyasining asosiy koʻrsatkichlari sifatida samaradorlik omillarini (doimiy va yuqori daromadli ish oʻrinlarini tashkil etish, ishlab chiqarish hajmlarini kengaytirish, eksport salohiyatini oshirish va faoliyatini diversifikatsiya qilish) belgilash.2025-yil 1-sentabrNormativ-huquqiy hujjat loyihasiMarkaziy bank,Iqtisodiyot va moliya vazirligi3. Tasdiqlangan metodologiya asosida tadbirkorlik subyektlari uchun mavjud moliyaviy instrumentlarning samaradorligini baholashdan oʻtkazish.Har yiliAmaliy chora-tadbirlar2.Agrobiznes sohasidagi kichik va oʻrta biznes subyektlarining moliyaviy imkoniyatlarini kengaytirish maqsadida omborxona guvohnomalari tizimini tartibga soluvchi tegishli normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish.1. Omborxona guvohnomasi hisobidan moliyalashtirishning huquqiy asosini yaratish yuzasidan amaldagi qonun hujjatlariga oʻzgartirishlar kiritish.2025-yil 1-iyulNormativ-huquqiy hujjat loyihasiMarkaziy bank,Qishloq xoʻjaligi vazirligi,Istiqbolli loyihalar milliy agentligi2. Xalqaro tajribadan kelib chiqib, milliy tasniflash tizimi asosida omborlar va muzlatkichlar faoliyatini litsenziyalash va nazorat qilish tizimini ishlab chiqish.2025-yil 1-avgust3. Sertifikatlangan omborlarning elektron maʼlumotlar bazasini yaratish.2025-yil 1-sentabr4. Tovar va omborlarni sugʻurtalashni tartibga solish boʻyicha amaldagi qonun hujjatlariga tegishli oʻzgartirishlar kiritish.2025-yil 1-sentabr3.Nobank kredit tashkilotlarining davlat dasturlari va xalqaro moliya institutlarining kredit liniyalaridagi ishtirokini kengaytirish.Nobank kredit tashkilotlarining davlat dasturlari va xalqaro moliya institutlarining kredit liniyalaridagi ishtirokini kengaytirish boʻyicha takliflar ishlab chiqib Vazirlar Mahkamasiga kiritish.2025-yil 1-iyulTahliliy maʼlumotnomaMarkaziy bank,Iqtisodiyot va moliya vazirligi4.Tijorat banklari, mikromoliya tashkilotlari va lizing kompaniyalari tomonidan roʻyxatdan oʻtmasdan tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirayotgan shaxslarga tajriba tariqasida kredit ajratishni joriy etish orqali ularning faoliyatini rasmiylashtirishga koʻmaklashish.Norasmiy biznesni rasmiylashtirishni ragʻbatlantirish maqsadida:(a) xorijiy tajribani oʻrgangan holda, tijorat banklari, mikromoliya tashkiloti va lizing kompaniyalari tomonidan roʻyxatdan oʻtmasdan tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirayotgan shaxslarni kreditlash mexanizmini joriy etish;(b) norasmiy iqtisodiyotni kreditlash boʻyicha tajriba loyihalarini amalga oshirish yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritish.2025-yil 1-iyulTahliliy maʼlumotnomaMarkaziy bank,Oʻzbekiston Lizing uyushmasi5.Mikromoliya tizimining barqaror rivojlanishini taʼminlash uchun taʼlim tizimiga xalqaro oʻquv dasturlarini joriy qilish.Nufuzli xalqaro moliya tashkilotlari bilan hamkorlikda mikromoliya xizmatlarini koʻrsatish boʻyicha xalqaro akkreditatsiyadan oʻtgan oʻquv dasturlarini ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish.2025-yil 1-iyulOʻquv dasturini ishlab chiqishOliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,tizimida oliy taʼlim muassasasi boʻlgan vazirlik va idoralar,Markaziy bank,Iqtisodiyot va moliya vazirligi6.Moliyaviy xizmatlarning yangi turlarini amaliyotga kiritish hamda sohaga axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng joriy qilish.Moliyaviy xizmatlarni kengaytirish boʻyicha ilgʻor xorijiy tajribani oʻrgangan holda sohaga zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng joriy qilish boʻyicha quyidagilarni nazarda tutuvchi takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritish:(a) bank sohasidagi yangi konsepsiya va texnologiyalarni (fintex, marketpleys, raqamli bank) joriy qilish orqali bank xizmatlarining sifati va tezligini oshirish. Bunda xalqaro standartlar asosida sinalgan mahsulotlarni taklif qilayotgan yetakchi IT kompaniyalarni ichki bozorga jalb qilish;(b) respublikada faoliyat koʻrsatayotgan barcha tijorat banklarining viloyatlar markazlarida hamda Toshkent shahrida istalgan vaqtda va joyda moliyaviy operatsiyalarni amalga oshirish imkonini beruvchi raqamli bank xizmatlari markazlarini tashkil etish.2025-yil 1-avgustTahliliy maʼlumotnomaMarkaziy bank,Raqamli texnologiyalar vazirligi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi7.Kichik va oʻrta biznesni moliyaviy qoʻllab-quvvatlash tizimini takomillashtirish.Kichik va oʻrta biznesni qoʻllab-quvvatlash uchun quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritish:(a) tijorat banklarining kichik tadbirkorlik subyektlarining ishlab chiqarish va xizmat koʻrsatish, shuningdek, “yashil iqtisodiyot” yoʻnalishida amalga oshirilayotgan mikroloyihalariga 500 million soʻmgacha bozor stavkasida ajratilgan kreditlarini qayta moliyalashtirish;(b) xizmatlar ipotekasi moliyaviy yordamini umumiy qiymati 20 milliard soʻmdan ortiq boʻlmagan kichik ishlab chiqarish va xizmat koʻrsatishga moʻljallangan bino-inshootlar yoki mulkiy majmualarni qurib, tayyor holda salohiyatli tadbirkorlik subyektlariga taqdim etishga oid loyihalarga ham ajratish tartibini joriy qilish;(v) kichik va oʻrta biznes subyektlari tomonidan ishlab chiqariladigan mahalliy mahsulotlar (xizmatlar)ning milliy brendlarini yaratishni ragʻbatlantirish.2025-yil 1-iyunNormativ-huquqiy hujjat loyihasi“Tadbirkorlikni rivojlantirish kompaniyasi” AJ,Iqtisodiyot va moliya vazirligi,Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligiII. Biznes uchun zarur infratuzilmani rivojlantirish(Muvofiqlashtirish uchun masʼullar — Sh. Xidoyatov, A. Ortikov, F. Pulatov)8.Tashqi muhandislik-kommunikatsiya tizimlarini qurish, rekonstruksiya va modernizatsiya qilish orqali qoʻshimcha qiymat zanjiri yaratilishini ragʻbatlantirish va aholi bandligini oshirish.Bitta mahallada joylashgan bir nechta loyihaning umumiy qiymati 200 milliard soʻmdan oshgan taqdirda, ushbu loyihalarning tashqi infratuzilma obyektlarini Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan amalga oshirish mexanizmini joriy etishga oid normativ-huquqiy hujjat loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritish.2025-yil 1-iyulNormativ-huquqiy hujjat loyihasiIqtisodiyot va moliya vazirligi,Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi,Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi,manfaatdor vazirlik va idoralar9.Infratuzilma obyektlarini qurish, rekonstruksiya qilish va taʼmirlashda davlat organlarining ayrim funksiyalarini autsorsing asosida tadbirkorlik subyektlariga berish.Davlat organlarining infratuzilma obyektlarini qurish, rekonstruksiya qilish va taʼmirlash boʻyicha ayrim funksiyalarini autsorsing asosida tadbirkorlik subyektlariga berish boʻyicha normativ-huquqiy hujjat loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritish.2025-yil 1-iyulNormativ-huquqiy hujjat loyihasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi,Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi,manfaatdor vazirlik va idoralar10.Infratuzilma loyihalarini amalga oshirish borasida xalqaro standartlar, reyting va sertifikatsiya talablarini bosqichma-bosqich amaliyotga joriy etish.1. Infratuzilma loyihalarini amalga oshirishga oid xalqaro standartlar, reyting va sertifikatsiya tizimlarini (SuRe — Standard for Sustainable and Resilient Infrastructure, ENVISION — Institute for Sustainable Infrastructure, GRESB Infrastructure Assessment va boshqa) oʻrganib chiqib, ularni sohaga tatbiq qilish yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga asoslangan takliflar kiritish.2025-yil 1-iyulTahliliy maʼlumotnomaOʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi,Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi,manfaatdor vazirlik va idoralar2. Muqobil energiya sohasida faoliyat yurituvchi tashkilotlar faoliyatini qoʻllab-quvvatlash boʻyicha chora-tadbirlar dasturini tasdiqlash.2025-yil 1-sentabrChora-tadbirlar dasturiEnergetika vazirligi,manfaatdor vazirlik va idoralar11.Respublikada faoliyat koʻrsatayotgan maxsus iqtisodiy va sanoat zonalari boʻyicha elektron portalni ishga tushirish.Respublikada faoliyat koʻrsatayotgan maxsus iqtisodiy va sanoat zonalari boʻyicha elektron portalni ishga tushirish. Bunda:(a) portalda quyidagi maʼlumotlar aks ettirilishini taʼminlash:i) maxsus iqtisodiy va sanoat zonalari joylashuvi;(ii) maxsus iqtisodiy va sanoat zonalari ixtisoslashuvi hamda mavjud infratuzilma obyektlari;(iii) maxsus iqtisodiy va sanoat zonasida faoliyat yuritish talablari, shartlari va ajratilayotgan maydonlar, shu jumladan ularning lotlar kesimida boshlangʻich narxlari;(iv) maxsus iqtisodiy va sanoat zonasida faoliyat koʻrsatuvchi tadbirkorlik subyektlariga taqdim etilayotgan imtiyozlar;(v) maxsus iqtisodiy va sanoat zonasida faoliyat yuritayotgan tadbirkorlik subyektlari va ular tomonidan ishlab chiqarilayotgan mahsulotlar;(b) logistika, tashqi bozorlarga mahsulot yetkazib berish va global taʼminot zanjirlaridan keng foydalanish orqali integratsiya qilish xizmatlarini koʻrsatuvchi kompaniyalar boʻyicha maʼlumotlar bazasini shakllantirish.2025-yil 1-noyabrAmaliy chora-tadbirlarInvestitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi,Raqamli texnologiyalar vazirligi,manfaatdor vazirlik va idoralar12.Maxsus iqtisodiy va sanoat zonalarini infratuzilma bilan taʼminlashni takomillashtirish orqali tadbirkorlik uchun qulay muhit yaratish.Maxsus iqtisodiy va sanoat zonalarini infratuzilma bilan taʼminlash jarayonlarini takomillashtirishni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritish. Bunda loyihada:(a) barcha maxsus iqtisodiy va sanoat zonalarida infratuzilmadagi mavjud holatni kompleks baholashdan oʻtkazish;(b) maxsus iqtisodiy va sanoat zonalari boʻyicha infratuzilmaning tashqi muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlariga toʻliq ulanishini taʼminlash;(v) maxsus iqtisodiy va sanoat zonalarida tashkil etilayotgan korxonalarni loyihalashtirishda tabiiy gaz talab etmaydigan ishlab chiqarishlarni joylashtirish hamda tabiiy gazga muqobil boʻlgan yoqilgʻi turi va energiya tejamkor texnologiyalardan (geliokollektor, issiqlik nasosi, quyosh panellari, issiqlikni qayta tiklash-rekuperatsiya qilish va h. k.) foydalanishga ustuvorlik berish;(g) maxsus iqtisodiy va sanoat zonalarida infratuzilma loyihalari oʻz vaqtida bajarilishini taʼminlash va resurslarni boshqarish uchun integratsiyalashgan loyihalarni boshqarish tizimini (Integrated project management system) joriy qilish;(d) maxsus iqtisodiy va sanoat zonalarini zarur infratuzilma obyektlari bilan taʼminlash jarayonlariga davlat-xususiy sheriklik mexanizmlarini keng joriy qilish.2025-yil 1-dekabrNormativ-huquqiy hujjat loyihasiInvestitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi,Energetika vazirligi,Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi,Raqamli texnologiyalar vazirligi13.Infratuzilmani rivojlantirishga xususiy sektorni jalb qilish.1. Davlat-xususiy sheriklik asosida energiyani saqlash tizimlarini joriy qilish.2. Elektr energiyasini taqsimlash tizimiga xususiy sektorni jalb qilish.3. Energetika sohasida raqobatli ulgurji va chakana bozorlarni joriy etish.2025-yil 1-dekabrNormativ-huquqiy hujjat loyihasiEnergetika vazirligi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi,Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi14.Kichik va oʻrta biznes subyektlarining mavjud transport-logistika imkoniyatlaridan keng foydalanishi uchun zarur shart-sharoitlar yaratish.1. Tadbirkorlik subyektlari birlashmalari hamda kichik va oʻrta biznes subyektlari vakillari ishtirokida ishchi guruh tuzgan holda temir yoʻl orqali yuk tashishni amalga oshirishga toʻsqinlik qilayotgan texnik muammolarni aniqlash va ularni bartaraf qilish yuzasidan takliflarni ishlab chiqish.2025-yil 1-iyulTahliliy maʼlumotnomaSavdo-sanoat palatasi,Transport vazirligi,Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi,“Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJ,Savdo-sanoat palatasi,Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi,Transport vazirligi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi2. Kichik va oʻrta biznes subyektlarining temir yoʻl orqali yuk tashish boʻyicha ehtiyojlarini kompleks tahlil qilish va ularni qoʻllab-quvvatlash yuzasidan takliflar ishlab chiqish.2025-yil 1-sentabrTahliliy maʼlumotnoma15.Tadbirkorlik subyektlarini bino-inshootlar bilan taʼminlash tizimini takomillashtirish.15 ta tuman va shahardagi mahalliy boshqaruv organlari va davlat tashkilotlariga tegishli boʻlgan bino-inshootlarga tadbirkorlik subyektlarini joylashtirish boʻyicha quyidagilarni nazarda tutuvchi Hukumat qarori loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritish:(a) mahalliy boshqaruv organlari va davlat tashkilotlarini Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi tomonidan ishlab chiqilgan namunaviy loyiha asosida yangi barpo etiladigan bitta koʻp qavatli binoga joylashtirish;(b) yangi barpo etiladigan koʻp qavatli binoning 1 va 2-qavatlarini tadbirkorlik subyektlariga mulk huquqi asosida realizatsiya qilish;(v) mahalliy boshqaruv organlari va davlat tashkilotlarini koʻchirish natijasida boʻshaydigan davlat koʻchmas mulki obyektlarini tadbirkorlik loyihalarini amalga oshirish uchun elektron onlayn auksion savdolariga chiqarish.2025-yil 1-iyunVazirlar Mahkamasi qarori loyihasiDavlat aktivlarini boshqarish agentligi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi,Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligiIII. Raqobat muhitini yaxshilash va tashqi bozorlarga chiqishni ragʻbatlantirish(Muvofiqlashtirish uchun masʼullar — H. Turaxujayev, L. Kudratov)16.Ichki bozordagi raqobat muhitini mustaqil baholash tizimini yoʻlga qoʻyish.Ichki bozordagi raqobat muhitini nufuzli xalqaro tashkilotlarni jalb qilgan holda, har ikki yilda mustaqil baholashdan oʻtkazish, aniqlangan muammo va kamchiliklarni bartaraf etish boʻyicha chora-tadbirlar dasturini ishlab chiqish.2025-yil 1-iyunChora-tadbirlar dasturiRaqobat qoʻmitasi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi,Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi,manfaatdor vazirlik va idoralar17.Hududiy raqobatbardoshlik indeksini (regional competitiveness index) ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish.Xalqaro ekspertlarni jalb qilgan holda, hududiy raqobatbardoshlik indeksini (regional competitiveness index) ishlab chiqish, amaliyotga joriy etish hamda shu asosda hududlardagi raqobat muhitini tahlil etish va yaxshilash.2025-yil 1-sentabrChora-tadbirlar rejasiRaqobat qoʻmitasi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi,Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi,manfaatdor vazirlik va idoralar18.Mahsulot bozorini tartibga solish (Product market regulation, PMR) metodologiyasi asosida mahalliy ishlab chiqaruvchilarning raqobatbardoshligini baholash tizimini amaliyotga joriy qilish.Mahsulot bozorini tartibga solish (Product market regulation, PMR) metodologiyasi asosida mahalliy ishlab chiqaruvchilarning raqobatbardoshligini baholash, raqobatbardoshlikka toʻsiq boʻladigan omillarni aniqlash, aniqlangan toʻsiqlar va nomutanosibliklarni bartaraf etish.2025-yil 1-noyabrAmaliy chora-tadbirlarRaqobat qoʻmitasi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi,manfaatdor vazirlik va idoralar19.Hududlarning ixtisoslashuv va raqobat ustunliklaridan kelib chiqib, mavjud iqtisodiy oʻsish salohiyatini toʻliq ishga solish.Hududlarning geografik joylashuvi, tabiiy resurslari, demografik, iqtisodiy va ishlab chiqarish omillaridan kelib chiqib, ixtisoslashuv va raqobat ustunliklari hamda “oʻsish nuqtalari”ni aniqlash.2025-yil 1-noyabrChora-tadbirlar rejasiIqtisodiyot va moliya vazirligi,Makroiqtisodiy va hududiy tadqiqotlar instituti,Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi,manfaatdor vazirlik va idoralar20.Kichik tadbirkorlik subyektlarining yiriklashish imkoniyatlarini kengaytirish.Soddalashtirilgan va umumbelgilangan soliq toʻlovchilar oʻrtasidagi tafovutni qisqartirish boʻyicha takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritish. Bunda:(a) kichik biznes subyektlari uchun belgilangan soddalashtirilgan soliq rejimining erkin raqobat muhitiga taʼsirini baholash;(b) aylanma mablagʻlarning chegaraviy miqdorini 1 milliard soʻmga yetkazib, faoliyatni tugatish yoki vaqtincha toʻxtatish yoxud biznesni boʻlib ish yuritish kabi holatlarni chuqur tahlil qilish.2025-yil 1-iyulTahliliy maʼlumotSoliq qoʻmitasi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi,manfaatdor vazirlik va idoralar21.Barqaror rivojlanish maqsadlariga uygʻunlashgan keng raqobat muhitini taʼminlovchi barqaror davlat xaridlari tizimini joriy etish va rivojlantirish.1. Barqaror xaridlarni joriy etish uchun xalqaro moliya institutlari bilan birgalikda xorijiy ekspertlarni jalb qilish.2. Barqaror xaridlarni joriy qilish boʻyicha ilgʻor xorijiy tajribalarni oʻrganish.3. Barqaror xaridlar mezonlarini ishlab chiqish.2025-yil 1-iyulAmaliy chora-tadbirlarIqtisodiyot va moliya vazirligi,Raqobat qoʻmitasi,manfaatdor vazirlik va idoralar4. Davlat xaridlarida barqaror xaridlarni bosqichma-bosqich joriy etish va doimiy ravishda rivojlantirib borish.Doimiy22.Davlat xaridlarida “yashil” xaridlarning ulushini doimiy oshirib borish.“Yashil” xaridlar ulushini oshirish va rivojlantirish yuzasidan quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritish:(a) “yashil” davlat xaridlari ulushini oshirish (energiya tejovchi mahsulotlarni xarid qilish, tovarlarning hayotiylik davri mezonlaridan foydalanish va boshqalar);(b) atrof-muhitga taʼsiri kam boʻlgan, ekologik toza yoki ikkilamchi xomashyo va chiqindilardan tayyorlangan tovarlar yetkazib beruvchilarga qulayliklar yaratish;(v) davlat xaridlarini amalga oshirishda ekologik muhitning yaxshilanishiga koʻmaklashadigan yoki atrof-muhitga salbiy taʼsirni kamaytirishga qaratilgan chora-tadbirlarni ishlab chiqish;(g) davlat xaridlarini amalga oshirishda tovarning hayotiylik davrini inobatga olgan holda baholash tizimini yaratish.2025-yil 1-dekabrNormativ-huquqiy hujjat loyihasiIqtisodiyot va moliya vazirligi,Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi,manfaatdor vazirlik va idoralar23.Barqaror xaridlar, shu jumladan “yashil” xaridlarni joriy etishda davlat xaridlari sohasidagi vakolatli organ xodimlarining bilim va malakalarini oshirish.1. Davlat xaridlari sohasini yanada rivojlantirish, shuningdek, barqaror davlat xaridlarini, shu jumladan, “yashil” xaridlarni bosqichma-bosqich joriy etish va doimiy ravishda rivojlantirib borish maqsadida davlat xaridlari sohasidagi vakolatli organ xodimlarini qisqa va uzoq muddatli oʻquv kurslarida oʻqitishni taʼminlash.2025-yil 1-dekabrAmaliy chora-tadbirlarIqtisodiyot va moliya vazirligi,manfaatdor vazirlik va idoralar 2. Bunda ilgʻor xorijiy davlatlarning davlat xaridlari sohasidagi, xususan barqaror xaridlarni, shu jumladan, “yashil” xaridlarni bosqichma-bosqich joriy etish boʻyicha tajribalarini oʻrgangan holda, Oʻzbekiston Respublikasining davlat xaridlari toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarini yanada takomillashtirish yuzasidan takliflar ishlab chiqish.2025-yil 1-dekabrTahliliy maʼlumot24.Tashqi bozorlarga chiqishni ragʻbatlantirish.1. Tadbirkorlik subyektlari tomonidan oʻz faoliyatida xalqaro standartlarni joriy qilishni ragʻbatlantirish.2. JSTning eng qulay davlat rejimiga muvofiq xalqaro akkreditatsiyadan oʻtgan organlar bilan oʻzaro tan olish toʻgʻrisida bitimlar tuzish.3. Texnik reglamentlarni qayta koʻrib chiqish va ularni xalqaro standartlar (Codex Alimentarius, WTO SPS Agreement) talablariga moslashtirish, bunda mahsulot xavfsizligi uchun eng muhim standartlarni majburiy talab sifatida saqlab qolish.4. Oziq-ovqat mahsulotlari xavfsizligini taʼminlashda Zaruriy gigiyena amaliyoti (GNP), Zaruriy ishlab chiqarish amaliyoti (GMP) hamda Xavf-xatarlar tahlili va kritik nazorat nuqtalari (NACCP) tamoyillariga asoslangan tartibga solish tizimini joriy qilish.5. Standartlarning ixtiyoriyligini taʼminlash, zamon talablariga javob bermaydigan eskirgan standartlarni bekor qilish, xalqaro standartlarni (ISO/IEC/AOAC) amaliyotga kiritish.6. Eksport qilinadigan davlatdagi:(a) qonunchilik va texnik talablar;(b) mahsulotlarni xarid qiluvchi yirik tadbirkorlik subyektlari;(v) ehtiyoj yuqori boʻlgan mahsulotlarning turlari, narxi, sifati va ularga boʻlgan talabning hajmi;(g) mahsulotlarni yetkazib berish uchun qulay va arzon transport xizmatlari;(d) sugʻurta, yuridik va konsalting xizmatlarini koʻrsatuvchi tashkilotlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni onlayn olish imkonini beruvchi yagona elektron tizimni ishga tushirish.2025-yil 1-oktabrNormativ-huquqiy hujjat loyihasiInvestitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi,Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi,Raqobat qoʻmitasi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi,Savdo-sanoat palatasi,manfaatdor vazirlik va idoralar 25.Zamonaviy laboratoriyalar kompleksi va eksportga koʻmaklashish xizmatlarini tashkil etish.Yevropa va boshqa salohiyatli bozorlarga kirish shartlarini oʻrganib:(a) texnik toʻsiq (TBT — technical barriers to trade) hamda fitosanitariya standartlari yoʻnalishida maxsus markazlarni tashkil etish;(b) joylarda zamonaviy laboratoriyalar kompleksi va eksportga koʻmaklashish xizmatlarini tashkil etish.2025-yil 1-sentabrAmaliy chora-tadbirlar Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi,Savdo-sanoat palatasi,Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi,Tashqi ishlar vazirligi,manfaatdor vazirlik va idoralarIV. Raqamlashtirish, sunʼiy intellekt va innovatsiyalarni joriy etish(Muvofiqlashtirish uchun masʼullar — Sh. Shermatov, Sh. Rajabboyev)26.Innovatsion mahsulotlarni xalqaro amaliyotda umumeʼtirof etilgan yondashuvlar asosida tasniflashga oʻtish (innovatsiyalar taksonomiyasi).Oslo yoʻriqnomasi (Oslo Manual), Fraskati yoʻriqnomasi (Frascati Manual), Yevropa innovatsiyalar tablosi (European Innovation Scoreboard) kabi ilgʻor xalqaro yondashuvlarni oʻrgangan holda Milliy innovatsion taksonomiyasini ishlab chiqish boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritish.2025-yil oktabrTahliliy maʼlumotnomaInnovatsion rivojlanish agentligi,Milliy statistika qoʻmitasi27.Kichik va oʻrta biznes sohasida ustuvor innovatsion yoʻnalishlarni belgilash va ushbu yoʻnalishlardagi loyihalarni moliyalashtirish.Xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlikda:Amaliy chora-tadbirlarOliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi1. Kichik va oʻrta biznes sohasida ustuvor yoʻnalishlarni tanlab olish va ushbu yoʻnalishdagi loyihalarni moliyalashtirish.2025-yil 1-sentabr2. Ustuvor yoʻnalishlarni har ikki yilda qayta koʻrib chiqish.Har ikki yilda28.Innovatsiyalar uchun texnik, maʼmuriy va boshqa toʻsiqlarni bekor qilish (yumshatish) choralarini koʻrish.1. Innovatsiyalar uchun texnik, maʼmuriy va boshqa toʻsiqlarni har yili mustaqil baholashdan oʻtkazish.Har yili 1-mayga qadarAmaliy chora-tadbirlarOliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,manfaatdor vazirlik va idoralar 2. Baholash natijasida aniqlangan toʻsiqlarni bartaraf etish (yumshatish) boʻyicha chora-tadbirlar rejasini ishlab chiqish va amalga oshirish.Har yili 1-iyulga qadar29.Faoliyatiga innovatsiyalarni joriy qilgan tadbirkorlik subyektlarini ragʻbatlantirish.Innovatsion gʻoyalar, mahsulot va texnologiyalarni yaratgan ilmiy tadqiqot tashkilotlari, ularni ishlab chiqarish jarayoniga joriy qilgan tadbirkorlik subyektlarini ragʻbatlantirish boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish.2025-yil 1-oktabrTahliliy maʼlumotnomaInnovatsion rivojlanish agentligi,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi,manfaatdor vazirlik va idoralar30.Ilgʻor xorijiy tajribalar asosida Oʻzbekistonda startap va innovatsiyalarni tijoratlashtirish jarayonining har bir bosqichini tizimli tartibga solish.1. Zamonaviy yondashuvlar asosida startap va innovatsiyalarni tijoratlashtirish jarayonining har bir bosqichini aniqlash.2. Har bir bosqichni (gʻoyalar generatsiyasi, konsepsiyani ishlab chiqish va tasdiqlash, sinovdan oʻtkazish, biznes modelni yaratish, bozorga chiqish) uning xususiyatlaridan kelib chiqib, tartibga solish.2025-yil 1-dekabrNormativ-huquqiy hujjat loyihasiInnovatsion rivojlanish agentligi,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Raqamli texnologiyalar vazirligi,Savdo-sanoat palatasi,manfaatdor vazirlik va idoralar31.Yoshlar va tadbirkorlik subyektlarining startap va innovatsion loyihalarini moliyaviy qoʻllab-quvvatlash tizimini takomillashtirish.Startap va innovatsion loyihalarni moliyaviy qoʻllab-quvvatlash mexanizmlarini takomillashtirish hamda venchur moliyalashtirish ekotizimini yanada rivojlantirish boʻyicha takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritish.Bunda quyidagilar nazarda tutiladi:(a) “biznes farishtalar” (Business angels) uchun “tartibga solish qumdoni” hamda ularni ragʻbatlantirish mexanizmlarini joriy etish (SEIS/EIS sxemasi);(b) konvertatsiya qilinadigan kreditlar, “Mezzanine financing” moliyasi va venchur qarz instrumentlarini joriy etish;(v) kraudfanding moliyaviy instrumentlarini rivojlantirish va tartibga solinishini takomillashtirish.2025-yil 1-oktabrTahliliy maʼlumotnomaIqtisodiyot va moliya vazirligi,Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi,Markaziy bank,Istiqbolli loyihalar milliy agentligi,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Markaziy bank,manfaatdor vazirlik va idoralar32.Choʻllanishga qarshi kurashish, iqlim oʻzgarishi oqibatlarini yumshatish, suv resurslaridan oqilona foydalanish texnologiyalarini rivojlantirish yoʻnalishlaridagi startap loyihalarni qoʻllab-quvvatlash uchun 20 million AQSH dollari miqdoridagi mablagʻlarni jalb qilish.1. Xalqaro moliya institutlari va homiylar bilan hamkorlik oʻrnatish.2. Startap loyihalarga investitsiya kiritish maqsadida xalqaro moliya institutlari va homiylardan bosqichma-bosqich mablagʻ jalb etish.3. Jalb etilgan mablagʻlar hisobidan venchur fondlar orqali choʻllanishga qarshi kurashish, iqlim oʻzgarishi oqibatlarini yumshatish, suv resurslaridan oqilona foydalanish texnologiyalarini rivojlantirish yoʻnalishlaridagi startap loyihalarga investitsiya kiritish.2025-2026-yillar davomidaAmaliy chora-tadbirlarIqtisodiyot va moliya vazirligi,Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiV. Kichik va oʻrta biznesni qoʻllab-quvvatlash choralari samaradorligini oshirish(Muvofiqlashtirish uchun masʼullar — I. Norqulov)33.Tadbirkorlik subyektlarining har bir toifasi boʻyicha hisobot tizimini takomillashtirish.1. Har bir toifaga (yakka tartibdagi tadbirkor, mikro, kichik, oʻrta va yirik korxona) mansub tadbirkorlik subyektlarining aniq hisobini yuritish.2. Tadbirkorlik subyektlari toifalari boʻyicha tahliliy maʼlumotlarni muntazam ravishda eʼlon qilib borish.2025-yil 1-noyabrNormativ-huquqiy hujjat loyihasiMilliy statistika qoʻmitasi,Soliq qoʻmitasi,manfaatdor vazirlik va idoralar 34.Dalillarga asoslangan (evidence-based) siyosatni yuritish uchun mikro darajadagi batafsil tahliliy maʼlumotlarning yaxlit tizimini yoʻlga qoʻyish.Kichik va oʻrta biznesni qoʻllab-quvvatlash borasida dalillarga asoslangan siyosatni yuritish uchun mikro darajadagi batafsil tahliliy maʼlumotlarining yaxlit tizimini qoʻyidagi yondashuvlar asosida shakllantirish:(a) “Tadbirkor ayollarning moliya kodeksi” (WE Finance Code) indikatorlari asosida biznesning gender statistikasini yuritish;(b) Jahon bankining “Biznes muhiti va korxona samaradorligi tadqiqoti”ga (BEEPS) muvofiq tadbirkorlarning yoshi, jinsi, faoliyat sohasi, texnologik intensivligi, mulkchilik va tashkiliy-huquqiy shakli, mahalliy va xorijiy hamkorlari, innovatsiyalar darajasi, ijtimoiy maqsadlar kabi mezonlar asosida mikro darajada statistikani yuritish;(v) biznesni qoʻllab-quvvatlash institutlari, shu jumladan, biznes inkubatorlar va akselerator, texnoparklar, innovatsion xablar, boshqa tijorat va notijorat tashkilotlarining yagona reyestrini shakllantirish;(g) davlat tomonidan joriy etilgan qoʻllab-quvvatlash choralari va mexanizmlari, ulardan foydalangan tadbirkorlik subyektlari, qamrov darajasi va samarasi kabi koʻrsatkichlarni mikro darajada aks ettirish.2025-yil 1-noyabrNormativ-huquqiy hujjat loyihasiMilliy statistika qoʻmitasi,Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi,manfaatdor vazirlik va idoralar 35.Biznesning iqtisodiy, ekologik va ijtimoiy barqarorligini baholash koʻrsatkichlarini ishlab chiqish va ularni qoʻllash natijasida aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish boʻyicha maqsadli chora-tadbirlarni amalga oshirish.Biznesning iqtisodiy, ekologik va ijtimoiy barqarorligini baholash tizimini joriy qilish. Bunda quyidagilarni nazarda tutish:(a) nomoliyaviy hisobotlar toʻplamini ishlab chiqish va tasdiqlash;(b) nomoliyaviy hisobotlar asosida maʼlumotlarni yigʻish, tahlil qilish va chop etish amaliyotini yoʻlga qoʻyish;(v) mavjud aniqlangan qoloqliklar va kamchiliklarni bartaraf etish yuzasidan zarur chora-tadbirlarni amalga oshirish.2025-yil 15-dekabrNormativ-huquqiy hujjat loyihasiIqtisodiyot va moliya vazirligi,Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi,Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi,Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi,manfaatdor vazirlik va idoralar36.Tadbirkorlik subyektlarining har bir toifasiga xos boʻlgan asosiy risklar xaritasini tuzish (risk mapping) va ularni bartaraf etish (minimallashtirish) boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqish.1. Xorijiy ekspertlarni jalb qilgan holda risklar matritsasini ishlab chiqish, tasdiqlash va muntazam davriylik bilan doimiy yangilab borish (aktualizatsiya qilish).2. Matritsada aks ettirilgan har bir risk boʻyicha manzilli chora-tadbirlarni amalga oshirish.2025-yil 1-noyabrChora-tadbirlar dasturiIqtisodiyot va moliya vazirligi,Savdo-sanoat palatasi,Kichik biznes uyushmasi,manfaatdor vazirlik va idoralar37.Tadbirkorlik subyektlarini turli xil risklardan (pandemiya, anomal sovuq va boshqa favqulodda sharoitlarda) himoya qilish mexanizmini ishlab chiqish.1. Tadbirkorlarni favqulodda holatlarda moliyaviy va bozor risklaridan himoya qilishning huquqiy mexanizmlarini ishlab chiqish uchun Savdo-sanoat palatasi huzurida ishchi guruhi tashkil etish.2025-yil 1-mayNormativ-huquqiy hujjat loyihasiSavdo-sanoat palatasi,Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi,Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi,manfaatdor vazirlik va idoralar2. Ishchi guruhi tomonidan normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish va Vazirlar Mahkamasiga kiritish.2025-yil 1-avgust38.Tadbirkorlik subyektlarining bozorga kirishi yoʻlidagi texnik, maʼmuriy va boshqa toʻsiqlarni har yili mustaqil baholab borish va maqsadli “yoʻl xaritalari” asosida ularni bartaraf etish yoki yumshatish choralarini koʻrish.1. Tadbirkorlik faoliyatini tartibga soluvchi normativ-huquqiy hujjatlar va texnik reglamentlarni xatlovdan oʻtkazish.2025-yil 1-avgustNormativ-huquqiy hujjat loyihasiAdliya vazirligi,Raqobat qoʻmitasi,Biznes-ombudsman,Iqtisodiyot va moliya vazirligi,Savdo-sanoat palatasi,manfaatdor vazirlik va idoralar2. Texnik, maʼmuriy va boshqa toʻsiqlarni mustaqil baholash boʻyicha nufuzli xalqaro konsalting tashkilotni jalb qilish.2025-yil 1-oktabr3. Tadbirkorlik faoliyatiga salbiy taʼsir koʻrsatadigan, shuningdek, meʼyoridan oshiq talablar, qiyinlashtiruvchi normalar, bozorga erkin kirish hamda tovar va xizmatlarning erkin harakatiga toʻsqinlik qiladigan normativ-huquqiy hujjatlar va texnik reglamentlarni qayta koʻrib chiqish.2025-2026-yillar davomida39.Faoliyat koʻrsatmayotgan kichik korxonalarning faoliyatini qayta tiklashga koʻmaklashish.Faoliyat koʻrsatmayotgan kichik korxonalarning davlat oldidagi mavjud kichik qarzlari qoldiqlarini hisobdan chiqarish va ularning faoliyatini qayta tiklashga koʻmaklashish tartibini joriy etish yuzasidan Hukumat qarori loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritish.2025-yil 1-avgustVazirlar Mahkamasi qarori loyihasiSoliq qoʻmitasi,Savdo-sanoat palatasi,Kichik biznes uyushmasi40.Biznes uchun toʻsiqlar va cheklovlarni belgilovchi harakatlar uchun har ikki yilda bir marta “tartibga soluvchi gilotina” usulini qoʻllash.Tadbirkorlik faoliyati uchun toʻsiqlar va cheklovlarni belgilovchi harakatlar uchun har ikki yilda bir marta “tartibga soluvchi gilotina” usulini qoʻllash orqali biznesga maʼmuriy yukni kamaytirish.Har ikki yildaNormativ-huquqiy hujjatlar loyihalariAdliya vazirligi,Biznes-ombudsman,Iqtisodiyot va moliya vazirligi,Raqobat qoʻmitasi,Savdo-sanoat palatasi,Kichik biznes uyushmasi41.Tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash chora-tadbirlarini tizimlashtirish.1. Tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash chora-tadbirlarining yagona reyestrini yaratish, yuritish va jamoatchilikka eʼlon qilib borish.2025-yil 1-oktabrAmaliy chora-tadbirlarIqtisodiyot va moliya vazirligi,Raqobat qoʻmitasi,Biznes-ombudsman,Savdo-sanoat palatasi,manfaatdor vazirlik va idoralar2. Nufuzli xalqaro tashkilotlarni jalb qilgan holda, qoʻllab-quvvatlash chora-tadbirlari samaradorligini har ikki yilda bir marta mustaqil baholab borish va natijalari boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish.Har ikki yilda 1-avgustga qadar42.Garov talablarini qayta koʻrib chiqish, shuningdek, asosiy qarzning toʻlanishiga mutanosib ravishda garov narsasini bosqichma-bosqich garovdan ozod qilish mexanizmini joriy etish.Bazel mezonlari asosida garovga nisbatan miqdoriy talablarni qayta koʻrib chiqish va asosiy qarzning toʻlanishiga mutanosib ravishda garov narsasini garovdan ozod qilish choralarini amalda qoʻllash.2025-yil 1-iyunMarkaziy bank kengashi qaroriMarkaziy bank,Iqtisodiyot va moliya vazirligi,manfaatdor vazirlik va idoralar43.Xoʻjalik yurituvchi subyektlarning zamonaviy dasturiy yechimlar (ERP va boshqalar) va tizimlarini joriy etish xarajatlarini davlat tomonidan subsidiyalash va kompensatsiya qilish.Operatsion samaradorlikni yaxshilashga qaratilgan yetakchi dasturiy yechimlar va tizimlar roʻyxatini tuzish hamda ular boʻyicha toʻlanadigan kompensatsiya va subsidiyalar miqdorlari hamda toʻlov manbalarini belgilash.2025-yil 1-dekabrTahliliy maʼlumotnomaRaqamli texnologiyalar vazirligi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi,Savdo-sanoat palatasi44.Tadbirkorlik subyektlarini subsidiyalash mexanizmlarini takomillashtirish.Maʼlum faoliyat turlari va ayrim sohalarga taqdim etilayotgan subsidiyalash amaliyotidan voz kechib, ularni tizimli ravishda pirovard maqsadga asoslangan (doimiy ish oʻrinlarini yaratish, eksportni oshirish va boshqalar) subsidiyalar va foizsiz ssudalarga almashtirish.2025-yil 1-dekabrTahliliy maʼlumotnomaIqtisodiyot va moliya vazirligi,manfaatdor vazirlik va idoralar45.Tadbirkorlik subyektlariga qoʻllab-quvvatlash choralarini taqdim etuvchi axborot tizimlarini konsolidatsiya qilish orqali yagona raqamli platformani ishga tushirish.1. Yagona raqamli platformani joriy etishning loyiha va texnik hujjatlarini ishlab chiqish.2025-yil 1-iyulAmaliy chora-tadbirlarIqtisodiyot va moliya vazirligi,Raqamli texnologiyalar vazirligi,Savdo-sanoat palatasi,manfaatdor vazirlik va idoralar2. Loyiha va texnik hujjatlarni vakolatli organlarda ekspertizadan oʻtkazish.2025-yil 1-noyabr3. Platformani barcha manfaatdor vazirlik va idoralarning axborot tizimlari bilan integratsiya qilish.2026-yil 1-aprel4. Quyidagilarni nazarda tutuvchi yagona raqamli platformani ishga tushirish: (a) kichik va oʻrta biznes subyektlari bilan oʻzaro muloqot (B2B, B2G) qilish imkonini berish;(b) davlat tomonidan barcha turdagi qoʻllab-quvvatlash choralari haqidagi maʼlumotlarni taqdim etish;(v) kichik va oʻrta biznes subyektlarining elektron tijoratdagi ishtirokini qoʻllab-quvvatlash, xalqaro marketpleyslarga kirish imkoniyatini kengaytirish;(g) tadbirkorlik faoliyatiga oid zaruriy axborotlarni (xomashyo, ishlab chiqarish, logistika, bozorlar, narxlar, eksport, import va boshqalar) taqdim etish;(d) biznesni rejalashtirish uchun hududlarda (tuman/shahar, mahalla) tadbirkorlik qilish mumkin boʻlgan sohalar (yoʻnalishlar), joylar (geomanzillar) boʻyicha hamda statistik maʼlumotlarni taqdim etish;(e) aholi, kichik va oʻrta tadbirkorlik subyektlarining raqamli malaka darajasini baholash hamda tavsiyalar berish.2026-yil 1-iyul46.“Bojxona hududida qayta ishlash” rejimidagi tovarlarning harakatini tezlashtirish.“Bojxona hududida qayta ishlash” rejimiga olib kelingan tovarlarni bojxona omborlaridan tashqarida, korxonaning ishlab chiqarish obyektiga toʻgʻridan-toʻgʻri olib ketishga ruxsat beruvchi tizim yaratish boʻyicha Hukumat qarori loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritish.2025-yil 1-noyabrNormativ-huquqiy hujjat loyihasiBojxona qoʻmitasi,Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi,Savdo-sanoat palatasi47.Toʻlovga layoqatsizlik tartib-taomillari va biznesni ixtiyoriy tugatish jarayonlarini takomillashtirish.Qonunchilik hujjatlariga quyidagilarni nazarda tutuvchi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish:(a) kichik va oʻrta biznes subyektlari uchun toʻlovga layoqatsizlik tartib-taomillarini soddalashtirish;(b) biznesni tugatish jarayonlarini soddalashtirish, bunda moliyaviy xavf-xatarlar nisbatan kichik boʻlgan mezonlarni belgilash.2025-yil 1-oktabrNormativ-huquqiy hujjat loyihasiDavlat aktivlarini boshqarish agentligi,Soliq qoʻmitasi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi,Savdo-sanoat palatasi48.Ichki va tashqi tovar bozorlaridagi narxlar tebranishlaridan himoyalanish (xedjirlash) mexanizmini joriy qilish.Mahalliy tadbirkorlarni global derivativ bozorlarida savdo qilish hamda ichki va tashqi tovar bozorlaridagi narxlar tebranishlaridan himoyalanish (xedjirlash) mexanizmini joriy qilishni nazarda tutuvchi Hukumat qarori loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritish.2025-yil 1-iyulVazirlar Mahkamasi qarori“Oʻzbekiston respublikasi tovar-xomashyo birjasi” AJ,Iqtisodiyot va moliya vazirligi,Markaziy bank,Soliq qoʻmitasi,Raqobat qoʻmitasi49.Tadbirkorlik subyektlariga “yashil tadbirkor” maqomini berish tizimini joriy etish.1. Quyidagi yoʻnalishlarda belgilangan koʻrsatkichlarni bajargan tadbirkorlik subyektlariga “yashil tadbirkor” maqomini berish:(a) koʻkalamzorlashtirish, jumladan, korxonani “yashil belbogʻ” bilan oʻrash, sugʻorish tizimlarini oʻrnatish, tomchilatish, yomgʻirlatish va konteynerli (qopli) sugʻorish tizimini joriy qilish;(b) energiya tejamkorligini taʼminlash, jumladan, energiya tejovchi uskunalar va texnologiyalarni joriy qilish;(v) korxonaning atrof-muhitga taʼsirini kamaytirish, jumladan, ekologik huquqbuzarlik sodir etmaslik, atmosferaga tashlamalarni onlayn monitoring qilish tizimini joriy etish;(g) ishlab chiqarishga sirkulyar iqtisodiyotni joriy qilish (“7R”) tamoyilini tatbiq etish.2. “Yashil tadbirkor” maqomini olgan tadbirkorlik subyektlariga quyidagi qoʻllab-quvvatlash choralarini qoʻllash:(a) “Shaffof qurilish” platformasida ustuvorlik berish;(b) muayyan muddat davomida ekologik tekshiruvlardan ozod etish;(v) xalqaro bozorlarga chiqish uchun qoʻllab-quvvatlash;(g) Tadbirkorlik subyektlarining barqarorlik reytingi doirasida qoʻshimcha ball berish.2025-yil 1-sentabrNormativ-huquqiy hujjat loyihasiIqtisodiyot va moliya vazirligi,Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi,Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi,Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, Savdo-sanoat palatasi50.Kichik biznes uyushmasi faoliyatini tashkil qilish.1. Kichik biznes uyushmasini Toshkent shahri, Yakkasaroy tumani Sh. Rustaveli koʻchasi, 8 uyda tekin foydalanish huquqi asosida joylashtirish.2. Tarmoqlarni qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan Uyushma joylashgan bino va inshootlarni taʼmirlash hamda zarur mebel, inventar va boshqa tashkiliy texnikalar bilan jihozlash.2025-yil 1-mayAmaliy chora-tadbirlarSavdo-sanoat palatasi, Davlat aktivlarini boshqarish agentligi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi51.Turizm sohasini raqamlashtirish orqali sohadagi kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish.1. Turizm sohasidagi yetakchi mahalliy kompaniyalarni jalb qilgan holda respublikaning barcha hududlarida oʻtkaziladigan tadbirlar (konsert, festival, forum, konferensiya, yarmarka, koʻrgazmalar), shuningdek, turistik maskanlar va markazlar, joylashtirish vositalari, transport, savdo va umumiy ovqatlanish obyektlari, koʻngilochar, maʼrifiy, sogʻlomlashtirish, sport hamda boshqa maqsadga moʻljallangan obyektlar, turistik va ekskursiya xizmatlarini koʻrsatuvchi tashkilotlar toʻgʻrisida maʼlumotlarni beruvchi Yagona interaktiv elektron platformani ishga tushirish.2. Yagona interaktiv elektron platformani ishlab chiqish uchun Savdoni rivojlantirish kompaniyasi hisobidan zarur mablagʻlar ajratish.3. Yagona interaktiv elektron platformani Savdo-sanoat palatasining elektron axborot tizimi bilan integratsiya qilish.2025-yil 1-iyunAmaliy chora-tadbirlarSavdo-sanoat palatasi,Turizm qoʻmitasi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi52.“Tadbirkorlik faoliyati erkinligining kafolatlari toʻgʻrisida”gi Qonunni yangi tahrirda qabul qilish.Tadbirkorlik subyektlariga davlat tomonidan taqdim etilayotgan zamonaviy qoʻllab-quvvatlash choralari va mexanizmlari hamda bu borada yagona davlat siyosatini yurituvchi vakolatli organni belgilashni nazarda tutuvchi “Tadbirkorlik faoliyati erkinligining kafolatlari toʻgʻrisida”gi qonun loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritish.2025-yil 1-oktabrQonun loyihasiAdliya vazirligi,Biznes-ombudsman,Iqtisodiyot va moliya vazirligi,Savdo-sanoat palatasi53.“Tadbirkorlik subyektlari faoliyatini davlat tomonidan nazorat qilish toʻgʻrisida”gi Qonunni qabul qilish.Tadbirkorlik subyektlariga qonunchilik talablariga amal qilgan holda faoliyat yuritishiga koʻmaklashish hamda ularning huquqlarini ishonchli himoya qilish va nazorat qiluvchi organlarning masʼuliyatini oshirishga qaratilgan “Tadbirkorlik subyektlari faoliyatini davlat tomonidan nazorat qilish toʻgʻrisida”gi qonun loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2025-yil 1-oktabrQonun loyihasiBiznes-ombudsman,Adliya vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi,Savdo-sanoat palatasi54.Tadbirkorlik subyektlari faoliyatini ixtiyoriy tugatish va vaqtincha toʻxtatib turish tartibini takomillashtirish. 1. Quyidagi mezonlarga bir vaqtning oʻzida javob beruvchi kichik va oʻrta biznes subyektlarining faoliyatini soliq tekshiruvi oʻtkazmasdan ixtiyoriy tugatish tartibini joriy qilish:(a) oxirgi uch yilda tovarlarni (xizmatlarni) realizatsiya qilishdan olingan jami daromadi 10 milliard soʻmdan oshmagan;(b) budjet va kreditorlar oldida qarzdorligi mavjud boʻlmagan hamda muntazam ravishda soliq hisobotlarini taqdim etayotgan;(v) “Xavfni tahlil qilish” elektron tizimida huquqbuzarlik sodir etish xavfi past darajada tasniflangan.2. Tadbirkorlik subyektlarining aktivlari va passivlari chiqib ketishi boʻyicha yuzaga keladigan soliq majburiyatlari toʻliq bajarilgan va soliq qarzi mavjud boʻlmagan taqdirda soliq organlari tomonidan roʻyxatdan oʻtkazuvchi organga avtomatik ravishda xulosa taqdim etish amaliyotini yoʻlga qoʻyish.2025-yil 1-iyulNormativ-huquqiy hujjat loyihasiSoliq qoʻmitasi,Adliya vazirligi, Savdo-sanoat palatasiVI. Tadbirkorlik koʻnikmalariga oʻqitish va biznes uchun malakali mutaxassislarni tayyorlash tizimini takomillashtirish(Muvofiqlashtirish uchun masʼullar — B. Zaxidov, K. Sharipov)55.“Tadbirkorlik kvalifikatsiyalar ramkasini” (Entrepreneurship Competence Framework) ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish.1. Ilgʻor xorijiy tajriba asosida mahalliy shart-sharoitlarga mos “Tadbirkorlik kvalifikatsiyalar ramkasi”ni ishlab chiqish.2025-yil 1-avgustChora-tadbirlar dasturiKambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Raqamli texnologiyalar vazirligi2. “Tadbirkorlik kvalifikatsiyalar ramkasi”ni kasbiy taʼlim dasturlariga integratsiya qilish.2026-yil 1-iyun3. “Tadbirkorlik kvalifikatsiyalar ramkasi”ning tadbirkorlik faoliyatiga taʼsiri natijalarini doimiy ravishda monitoring qilib borish mexanizmini joriy etish.2026-yil 1-sentabr56.Davlat kasbiy taʼlim tashkilotlariga tegishli bino va inshootlardan samarali foydalanishni tashkil etish.1. Davlat kasbiy taʼlim tashkilotlariga tegishli boʻlgan va foydalanilmayotgan bino-inshootlar hamda yer uchastkalarini zamonaviy jihozlar bilan taʼminlash, oʻquvchilarini dual taʼlim shaklida ishga olish va amaliyot darslarini tashkil etish sharti bilan tadbirkorlik subyektlariga ijaraga va davlat-xususiy sheriklik asosida berish tizimini joriy etish.2025-yil 1-iyunChora-tadbirlar dasturiOliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi,Davlat aktivlarini boshqarish agentligi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi,Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimligi2. Ijaradan kelib tushgan mablagʻlarni kasbiy taʼlim tashkilotlarining moddiy-texnik bazasini yaxshilashga yoʻnaltirish.Doimiy57.Aholi va tadbirkorlik subyektlarining moliyaviy savodxonligini oshirish.1. Taʼlimning barcha bosqichlarida aholining tadbirkorlik koʻnikmalari va moliyaviy savodxonlik darajasini oshirish boʻyicha chora-tadbirlar dasturini ishlab chiqish.2025-yil 1-aprelChora-tadbirlar dasturiMarkaziy bank,Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Savdo-sanoat palatasi2. Finlit.uz va direktor.uz platformalarida kichik va oʻrta biznes vakillarining moliyaviy savodxonligini oshirishga qaratilgan onlayn oʻquv dasturlarini tashkil etish.2025-yil 1-noyabrAmaliy chora-tadbirlar58.BMT Taraqqiyot Dasturi bilan hamkorlikda yoshlarning raqamli tadbirkorlik boʻyicha imkoniyatlarini oshirish.Davlat-xususiy sheriklik asosida Shahrisabz va Hazorasp tumanlarida yoshlarni IT, elektron tijorat va ingliz tiliga oʻqitish markazlarini tashkil etish.2025-yil davomidaAmaliy chora-tadbirlarIqtisodiyot va moliya vazirligi,Qashqadaryo viloyati hokimligi,Xorazm viloyati hokimligi59.Iqtisodiy salohiyati yuqori boʻlgan hududlarda tadbirkorlik subyektlari, universitetlar, ilmiy-tadqiqot institutlari va ilmiy markazlar oʻrtasidagi hamkorlikni taʼminlovchi yuqori texnologiyalar markazlarini tashkil etish.Yuqori texnologiyalar markazlarini tashkil etish va ularning bozor infratuzilmasi institutlari bilan kooperatsiya aloqalarini taʼminlashga qaratilgan takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritish.2025-yil 1-noyabrTahliliy maʼlumotnomaOliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi60.Xotin-qizlar tadbirkorligini rivojlantirish.Xotin-qizlarni biznesga jalb qilish va tadbirkorligini rivojlantirish boʻyicha quyidagilarni oʻz ichiga oluvchi tizimni joriy etish:(a) biznes koʻnikmasiga ega boʻlmagan tashabbuskor xotin-qizlarni aniqlash va ularni tadbirkorlik asoslariga oʻqitish;(b) tijorat bankalari koʻmagida oʻzini oʻzi band qilgan xotin-qizlarga biznes loyihalarini ishlab chiqish va kichik tadbirkorlik faoliyatini tashkil etishga koʻmaklashish;(v) xotin-qizlarni biznes-rejalar ishlab chiqish, moliyalashtirish va bozor topish koʻnikmalariga oʻrgatish orqali kichik korxonalar faoliyatini kengaytirish;(g) tez va yuqori surʼatlarda oʻsayotgan eng faol ishbilarmon ayollar bilan manzilli ishlab, ularni “chempion” tadbirkorlarga aylantirish;(d) ayol tadbirkorlar tomonidan ishlab chiqarilgan mahsulot va xizmatlarni respublikada mavjud elektron tijorat platformalarida joylashtirish va sotishga koʻmaklashish.2025-yil davomidaAmaliy chora-tadbirlarSavdo-sanoat palatasi,AT “Xalq banki”,“Hamroh” MCHJ,Iqtisodiyot va moliya vazirligi,Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi,Kichik biznes uyushmasiVII. Masʼuliyatli biznes amaliyotini joriy qilish(Muvofiqlashtirish uchun masʼullar — I. Norqulov, A. Abduxakimov, D. Vahobov)61.Xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlikda Masʼuliyatli biznes amaliyoti (Responsible Business Conduct) standartlarini bosqichma-bosqich joriy qilish.1. Masʼuliyatli biznes amaliyotini joriy etish yuzasidan quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritish:(a) Atrof-muhit, ijtimoiy va korporativ boshqaruv (ESG) va Barqaror rivojlanish maqsadlariga (SDG) oid tashabbuslarni ragʻbatlantirish mexanizmlarini joriy etish;(b) tadbirkorlik subyektlariga ESG tamoyillarini baholovchi xalqaro reytinglarda (MSCI ESG Ratings, S&P Global ESG Scores, Green Business Certification) oʻrin egallashiga koʻmaklashish;(v) ishlab chiqaruvchining mahsulotlarni isteʼmol qilish, foydalanish va qadoqlashdan hosil boʻlgan chiqindilarni qayta ishlashni qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan masʼuliyatini kengaytirish (Extended Producer Responsibility, EPR).2025-yil 1-dekabrNormativ-huquqiy hujjat loyihasi Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi,Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi,Markaziy bank,Savdo-sanoat palatasi,Biznes-ombudsman2. Banklar va moliya institutlari uchun ESG maʼlumotlarini shakllantirish boʻyicha qoʻllanma ishlab chiqish va tasdiqlash.2025-yil 1-oktabr3. Moliya bozorida ESG tamoyillarini amalga oshirish boʻyicha “yoʻl xaritasi”ni ishlab chiqish.2025-yil 1-oktabr62.Tadbirkorlik subyektlarining “yashil” koʻnikmalarini oshirish.1. Tadbirkorlik subyektlarini “yashil” koʻnikmalarga oʻqitish dasturini ishlab chiqish.2025-yil 1-dekabrTaʼlim dasturiEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi2. “Yashil” texnologiyalar, qayta tiklanadigan energiya manbalari, atrof-muhitni muhofaza qilish va energiyani tejash kabi yoʻnalishlarni taʼlim dasturlariga bosqichma-bosqich integratsiya qilish.2026/2027 oʻquv yilidan boshlabAmaliy chora-tadbirlar63.Imkoniyati cheklangan aholining biznes tashabbuslarini qoʻllab-quvvatlash.Imkoniyati cheklangan aholining biznes tashabbuslarini qoʻllab-quvvatlash boʻyicha quyidagilarni oʻz ichiga oluvchi tizimni joriy qilish:(a) imkoniyati cheklangan shaxslar ehtiyojlariga moslashgan hamda ularning kasbiy va tadbirkorlik koʻnikmalarini rivojlantirishga qaratilgan oʻquv dasturlarini ishlab chiqish;(b) kichik va oʻrta biznes subyektlarining inklyuziv ish oʻrinlarini tashkil etish boʻyicha tashabbuslarini ragʻbatlantirish;(v) tadbirkorlik subyektlari uchun inklyuziv ish muhitini yaratish va saqlash boʻyicha oʻquv dasturlarini ishlab chiqish va amaliyotga kiritish;(g) ijtimoiy tadbirkorlik faoliyati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar statistikasini yuritishni yoʻlga qoʻyish.2025-yil davomidaAmaliy chora-tadbirlarIjtimoiy himoya milliy agentligi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi,Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi,Milliy statistika qoʻmitasi64.Strategiyani amalga oshirish, monitoring qilish va baholash boʻyicha loyiha boshqaruvi yondashuvlarini joriy qilish.Xalqaro moliya institutlari koʻmagida Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzurida Strategiyani amalga oshirish, monitoring qilish va baholash boʻyicha loyiha ofisini tashkil etish.2025-yil 1-iyunAmaliy chora-tadbirlarIqtisodiyot va moliya vazirligi 1.J.A. Qoʻchqorov—Bosh vazir oʻrinbosari — iqtisodiyot va moliya vaziri, Respublika kyengashi raisi2.I.I. Norqulov—iqtisodiyot va moliya vazirining birinchi oʻrinbosari, Respublika kyengashi raisi oʻrinbosari3.A.A. Turdaliyev—Markaziy bank raisi oʻrinbosari, Respublika kyengashi raisi oʻrinbosari4.Lavozimi boʻyicha—Biznes-ombudsman5.N.Q. Xolmurodov—investitsiyalar, sanoat va savdo vazirining birinchi oʻrinbosari6.B.E. Zaxidov—kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vaziri7.Sh.X. Shermatov—raqamli texnologiyalar vaziri8.Sh.S. Xidoyatov—qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vaziri9.A.A. Abduxakimov—ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri10.K.A. Sharipov—oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vaziri11.X.U. Umarova—maktabgacha va maktab taʼlimi vaziri12.X.S. Turaxujayev—Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi raisi13.A.Yu. Mavlonov—Bojxona qoʻmitasi raisi14.Sh.D. Kudbiyev—Soliq qoʻmitasi raisi15.F.J. Pulatov—Kadastr agentligi direktori16.D.A. Vaxabov—Savdo-sanoat palatasi raisi17.K.K. Mirzaliyeva—Kichik biznes uyushmasi raisi18.T.N. Xusanov—Iqtisodiyot va moliya vazirligi departament direktori, Respublika kyengashi kotibi 1. 2025 — 2030-yillarda kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish strategiyasi va uni amalga oshirish boʻyicha chora-tadbirlar dasturlarining ijro etilishini taʼminlash hamda natijalarini har chorakda muhokama qilish. 2. Kichik va oʻrta biznes subyektlari hamda davlat oʻrtasidagi samarali muloqot platformasini tashkil etish. 3. Kichik va oʻrta biznes subyektlari faoliyatidagi tizimli muammolarni aniqlash va ularni bartaraf etish boʻyicha takliflar ishlab chiqish, shuningdek, ularning alohida masalalarini joylarda tezkorlik bilan hal qilishni tashkil etish. 4. Kichik va oʻrta biznes uchun institutsional va huquqiy muhitni yaxshilashda byurokratik toʻsiqlarni kamaytirish, tadbirkorlikni rivojlantirish uchun qulay shart-sharoit yaratish, soliq va maʼmuriy yuklamalarni yengillashtirish. 5. Kichik va oʻrta biznes uchun moliyaviy hamda infratuzilmaviy qoʻllab-quvvatlash va kreditlash choralarini kuchaytirish, investitsiyalarni jalb etish, innovatsiyalar va raqamli texnologiyalarni joriy etish imkoniyatlarini kengaytirish. 6. Kichik va oʻrta biznes subyektlarining eksport salohiyatini oshirish va xalqaro bozorlarga chiqishini ragʻbatlantirish maqsadida tovar va xizmatlar eksportini osonlashtirish, tadbirkorlik subyektlariga oʻz faoliyatini xalqaro sertifikatlar va standartlarga moslashtirishga koʻmaklashish. 1.Lavozimi boʻyicha—Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimlari, Hududiy maslahat kengashi raisi 2.Lavozimi boʻyicha—Savdo-sanoat palatasi hududiy boshqarmasi boshligʻi, Hududiy maslahat kengashi raisi oʻrinbosari3.Lavozimi boʻyicha—Sanoat sohasida faoliyat yuritayotgan “chempion” tadbirkorlar vakili4.Lavozimi boʻyicha—Xizmat koʻrsatish sohasida faoliyat yuritayotgan “chempion” tadbirkorlar vakili5.Lavozimi boʻyicha—Qurilish sohasida faoliyat yuritayotgan “chempion” tadbirkorlar vakili6.Lavozimi boʻyicha—“Biznesni rivojlantirish banki” ATB hududiy boshqarmasi boshligʻi 7.Lavozimi boʻyicha—“Tadbirkorlikni rivojlantirish kompaniyasi” AJ hududiy boʻlinmasi masʼul xodimi 8.Lavozimi boʻyicha—Sanoatni jadal rivojlantirish boʻyicha loyiha ofisi rahbari9.Lavozimi boʻyicha—Qoraqalpogʻiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirining, viloyatlar hamda Toshkent shahri iqtisodiyot va moliya bosh boshqarmalari boshligʻining masʼul oʻrinbosari, Hududiy maslahat kengashi kotibi 1. Hududlardagi ustuvor soha va yoʻnalishlarni rivojlantirish maqsadida mahalliy tadbirkorlik subyektlari bilan doimiy muloqot olib borish, tadbirkorlik faoliyatiga toʻsqinlik qiluvchi masalalarni muhokama qilish va natijalari boʻyicha takliflar tayyorlash. 2. Mahalliy biznesni rivojlantirish boʻyicha chora-tadbirlar dasturlarini ishlab chiqish, ularni moliyaviy va infratuzilma jihatdan qoʻllab-quvvatlash boʻyicha takliflar tayyorlash va koʻrib chiqish uchun Respublika kengashiga kiritish. 3. Tadbirkorlikni rivojlantirishga qaratilgan tashabbuslarni qoʻllab-quvvatlash, yosh va ayol tadbirkorlarni ragʻbatlantirish, startaplar va innovatsion biznes loyihalarni amalga oshirishga koʻmaklashish. 4. Hududlarda aholini biznesga jalb qilish, yuqori daromadli ish oʻrinlari yaratish, sanoat, xizmat, qishloq xoʻjaligi va qurilish sohalarini jadal rivojlantirish borasidagi tashabbuslarni roʻyobga chiqarish.