Pochta aloqasi operatorlari, provaydyerlari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida
(resolution, 2021-06-26)

Oʻzbekiston Respublikasining “Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamentining 2018-yil 5-iyuldagi 176-mh, 28-son qarori (roʻyxat raqami 3061, 2018-yil 28-avgust) (Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 29.08.2018-y., 10/18/3061/1807-son) bilan tasdiqlangan Pochta aloqasi operatorlari, provaydyerlari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalariga ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin. 2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. 1. 1-bandda: yigirma birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “yuqori mansabdor shaxslar — chet davlatning qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi, maʼmuriy yoki sud organida, shu jumladan, harbiy tuzilmalarida yoxud xalqaro tashkilotda doimiy, vaqtincha yoki maxsus vakolat boʻyicha tayinlanadigan yoki saylanadigan, tashkiliy-boshqaruv vazifalarini bajaruvchi va yuridik ahamiyatga ega boʻlgan harakatlarni sodir etishga vakolatli shaxslar, shuningdek, chet davlat korxonalarining yuqori martabali rahbarlari, chet davlatning taniqli siyosatchilari va siyosiy partiyalarining taniqli aʼzolari (shu jumladan sobiq);”; quyidagi mazmundagi yigirma ikkinchi xatboshisi bilan toʻldirilsin: “yuqori mansabdor shaxslarga yaqin boʻlgan shaxslar — yuqori mansabdor shaxslarga ijtimoiy va kasbiy jihatdan bevosita bogʻliq boʻlgan jismoniy shaxslar;”; yigirma ikkinchi — yigirma oltinchi xatboshilar tegishli ravishda yigirma uchinchi — yigirma yettinchi xatboshilar deb hisoblansin. quyidagi mazmundagi xatboshi bilan toʻldirilsin: “uchinchi tomon — Oʻzbekiston Respublikasida roʻyxatga olingan va pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalarni amalga oshiruvchi Oʻzbekiston Respublikasining “Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisida”gi Qonunining 12-moddasida koʻrsatilgan tashkilotlar;”; 2. 3-bandda: beshinchi xatboshisidagi “va ularning yaqin qarindoshlari” soʻzlari “, ularning oila aʼzolari va yuqori mansabdor shaxslarga yaqin shaxslar” soʻzlariga almashtirilsin; quyidagi mazmundagi oʻn beshinchi xatboshisi bilan toʻldirilsin: “maxsus vakolatli davlat organining pul mablagʻlari bilan bogʻliq operatsiyalarni oʻttiz ish kunidan ortiq boʻlmagan muddatga toʻxtatib turish toʻgʻrisidagi koʻrsatmalarini oʻz vaqtida ijro etish.”. 3. 13-banddagi “va ularning yaqin qarindoshlari” degan soʻzlar “, ularning oila aʼzolari va yuqori mansabdor shaxslarga yaqin shaxslar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 4. 16-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “16. Pochta aloqasi operatorlari, provaydyerlarining ichki nazorat xizmati tegishli boʻlinmalar bilan hamkorlikda har yili jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish masalalari boʻyicha ularning zamonaviy texnika, usullar va yoʻnalishlarda xabardorligini oshirish, qonunchilik va majburiyatlarning barcha jihatlarini aniq tushuntirish maqsadida pochta aloqasi xodimlarini tayyorlash, qayta tayyorlash va oʻqitish dasturini (bundan keyin — oʻquv dasturi) ishlab chiqadi. Ushbu dasturda quyidagilar aks ettirilishi kerak: oʻquvni oʻtkazish tartibi, uning shakllari (birlamchi instruktaj, rejali, rejadan tashqari oʻqitish) va muddatlari; oʻquvni oʻtkazishni tashkil etishga masʼul shaxslarni tayinlash; xodimlarning bilimini tekshirish tartibi. Oʻquv dasturi pochta aloqasi operatorlari, provaydyerlarining rahbari tomonidan tasdiqlanadi.”. 5. 18-bandning beshinchi xatboshisidagi “ishonchliligi (haqiqiyligi)” soʻzlaridan keyin “yoki yetarliligiga” soʻzlari bilan toʻldirilsin. 6. 19-bandda: ikkinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “foydalanuvchining shaxsini tekshirish va identifikatsiya qilish;” quyidagi mazmundagi xatboshi bilan toʻldirilsin: “foydalanuvchi nomidan ish koʻrayotgan shaxsni identifikatsiya qilish, shaxsini va vakolatlarini tegishli hujjatlar asosida tekshirish”; uchinchi va toʻrtinchi xatboshilar tegishli ravishda toʻrtinchi va beshinchi xatboshilar deb hisoblansin. 7. 20-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “20. Pochta aloqasi operatorlari, provaydyerlari foydalanuvchi yoki benefitsiar mulkdorning yuqori mansabdor shaxs, ularning oila aʼzolari va yuqori mansabdor shaxslarga yaqin shaxslar ekanligini aniqlash maqsadida tavakkalchiliklarni boshqarish tizimlaridan foydalanishlari shart va foydalanuvchini lozim darajada tekshirish boʻyicha mazkur Qoidalarning 19-bandda koʻrsatib oʻtilgan choralarni koʻrish bilan birga, foydalanuvchi yoki benefitsiar mulkdor sifatida qatnashayotgan yuqori mansabdor shaxslarga nisbatan: yuqori mansabdor shaxsning mavqeyi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni tekshirish va oʻtkazilayotgan operatsiyadagi pul mablagʻlari manbalarini aniqlash boʻyicha tegishli choralarni koʻrishlari; yuqori mansabdor shaxs bilan amaliy ish munosabatlariga kirishish (shu jumladan, mavjud boʻlgan bunday foydalanuvchilar bilan ish munosabatlarni davom ettirish) faqatgina pochta aloqasi obyektlarining rahbari yoki tegishli vakolatga ega boʻlgan uning oʻrinbosari ruxsati bilan amalga oshiriladi. amaliy ish munosabatlarini muntazam ravishda chuqur monitoring qilib borishlari lozim. Pochta aloqasi operatorlari, provaydyerlari yuqoridagi choralarni yuqori mansabdor shaxslarning oila aʼzolariga yoki yuqori mansabdor shaxsga yaqin shaxslarga nisbatan ham koʻrishlari kerak.”. 8. Quyidagi mazmundagi 201-band bilan toʻldirilsin: “201. Pochta aloqasi operatorlari, provaydyerlari mazkur Qoidalarning 19-bandidagi uchinchi va toʻrtinchi xatboshilarida nazarda tutilgan foydalanuvchilarni lozim darajada tekshirish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirgan uchinchi tomonlarning lozim darajada tekshirish natijalariga ishonishlari mumkin. Mazkur hollarda foydalanuvchilarni lozim darajada tekshirish natijalari boʻyicha soʻnggi javobgarlik pochta aloqasi operatorlari, provaydyerlarining zimmasida qoladi. Bunda, pochta aloqasi operatorlari, provaydyerlari: foydalanuvchilarni lozim darajada tekshirish boʻyicha chora-tadbirlar yuzasidan zarur boʻlgan maʼlumotlarni kechiktirmasdan olish imkoniyatiga ega boʻlishi; foydalanuvchilarni lozim darajada tekshirish boʻyicha chora-tadbirlar yuzasidan identifikatsiyalash maʼlumotlari va boshqa tegishli hujjatlar nusxasini soʻrov asosida kechiktirmasdan olish imkoniyatiga ega boʻlishi; uchinchi tomon jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalari asosida ishlashiga ishonch hosil qilishlari kerak. Pochta aloqasi operatorlari, provaydyerlari mazkur bandning ikkinchi — toʻrtinchi xatboshilarida nazarda tutilgan talablardan biriga rioya qilinmagan taqdirda, foydalanuvchilarni lozim darajada tekshirish boʻyicha chora-tadbirlarni mustaqil ravishda amalga oshirishi kerak. Pochta aloqasi operatorlari, provaydyerlari foydalanuvchi bilan ish munosabatlariga kirishish toʻgʻrisidagi qarorni oʻz tavakkalchiliklaridan kelib chiqib, mustaqil ravishda qabul qiladi hamda foydalanuvchini lozim darajada tekshirish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirishga haqli.”. 9. Quyidagi mazmundagi 231-band bilan toʻldirilsin: “231. Xalqaro pul oʻtkazmalari operatsiyalarini amalga oshiruvchi pochta aloqasi operatorlari, provaydyerlari quyidagilarni amalga oshirishi lozim: oʻzlarining ushbu xizmatlarni koʻrsatuvchi boʻlinmalari va ushbu boʻlinmalar xodimlarining hisobini yuritishlari; pul oʻtkazmalariga oid operatsiyalarni jismoniy shaxs — foydalanuvchilarni lozim darajada tekshirgandan soʻng amalga oshirishlari; joʻnatiladigan pul oʻtkazmalarini foydalanuvchi haqidagi (joʻnatuvchining nomi; shaxsni tasdiqlovchi hujjat (pasport/identifikatsiya ID-kartaning raqami yoki uning oʻrnini bosadigan hujjat) seriyasi va raqami — jismoniy shaxslar uchun; operatsiyaning xos raqami; joʻnatuvchining manzili yoki davlat raqami belgisi yoki jismoniy shaxslar uchun tugʻilgan sanasi va joyi) va oluvchi haqidagi (oluvchining nomi; operatsiyaning xos raqami) aniq maʼlumotlar bilan birga yuborilishini taʼminlashlari; oluvchisi va (yoki) joʻnatuvchisi haqidagi talab qilingan maʼlumotlarga ega boʻlmagan xalqaro pul oʻtkazmalarini aniqlash boʻyicha asosli va imkoni mavjud boʻlgan choralarni koʻrishlari; oluvchisi va (yoki) joʻnatuvchisi haqidagi talab qilingan maʼlumotlarga ega boʻlmagan xalqaro pul oʻtkazmalari aniqlanganda operatorlar, provaydyerlar tomonidan koʻriladigan choralar (ijro qilish, rad etish, toʻxtatish yoki boshqalar) tartibini belgilovchi, tavakkalchiliklarni baholashga asoslangan ichki hujjatni ishlab chiqishlari kerak. Pochta aloqasi operatorlari, provaydyerlari pul oʻtkazmasi mazkur bandda belgilangan talablarga javob bermasa, pul oʻtkazmalari boʻyicha xizmatlarni koʻrsatish taqiqlanadi. Yuborilayotgan ichki elektron pul oʻtkazmalari boʻyicha maʼlumotlar xalqaro pul oʻtkazmalari uchun qayd etilgani kabi joʻnatuvchi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olishi kerak.”. 10. 27-band quyidagi mazmundagi xatboshisi bilan toʻldirilsin: “Agarda koʻrilgan tegishli choralar benefitsiar mulkdorni aniqlash imkonini bermasa, pochta aloqasi operatorlari, provaydyerlari foydalanuvchining rahbarini identifikatsiya qilishi va uning shaxsini tekshirish yuzasidan oʻrinli choralarni koʻrishi kerak.”. 11. Quyidagi mazmundagi 301-band bilan toʻldirilsin: “301. Agarda, mavjud mijozning jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga aloqasi borligi haqida asoslantirilgan shubhalar mavjud boʻlganida va unga nisbatan mijozlarni lozim darajada tekshirish boʻyicha choralar amalga oshirilayotganligi oshkor boʻlishi mumkinligini inobatga olgan holda mijozlarni lozim darajada tekshirish boʻyicha choralar amalga oshirmasdan maxsus vakolatli davlat organiga shubhali operatsiya haqida axborot yuborilishiga yoʻl qoʻyiladi.” 12. 35-bandda: “a” kichik bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “a) Roʻyxatga kiritilgan shaxslar yoxud Roʻyxatga kiritilgan shaxsning egaligi yoki nazoratidagi tashkilotlar yoxud Roʻyxatga kiritilgan tashkilotning bevosita yoki bilvosita mulkdori boʻlgan yoki uni nazorat qiluvchi shaxslar;”; “z” kichik bandidagi “va ularning yaqin qarindoshlari” degan soʻzlar “, ularning oila aʼzolari va yuqori mansabdor shaxslarga yaqin shaxslar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 13. 39-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “39. Pochta aloqasi operatorlari, provaydyerlari jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirish maqsadida texnologik yutuqlardan foydalanilishining oldini olishga qaratilgan choralarni koʻrishi kerak. Ushbu maqsadda pochta aloqasi operatorlari, provaydyerlari: yangi xizmat turlari va yangi ish amaliyoti ishlab chiqilishi; yangi va mavjud xizmat turlari uchun yangi yoki rivojlanayotgan texnologiyalardan foydalanilishi sababli yuzaga kelishi mumkin boʻlgan tavakkalchilik darajalarini aniqlashi va baholashi kerak. Tavakkalchilikni bunday baholash yangi xizmat turlarini, ish amaliyotini tatbiq qilishdan yoki yangi yoxud rivojlanayotgan texnologiyalardan foydalanishdan avval oʻtkazilishi kerak. Bunda, bunday tavakkalchilikni aniqlash va baholash pochta aloqasi operatori, provayderining yangi xizmat turlarini (yangi texnologiyani) bevosita joriy qilayotgan boʻlinmasi tomonidan Ichki nazorat tizimi tuzilmasining masʼul xodimlari bilan birgalikda amalga oshiriladi. Pochta aloqasi operatori, provayderining mazkur boʻlinmasi va Ichki nazorat tizimi tuzilmasining masʼul xodimlari ushbu tavakkalchiliklarni monitoring qilish va kamaytirish uchun tegishli choralarni koʻrishlari lozim. Koʻrilgan choralar natijalari toʻgʻrisidagi maʼlumot pochta aloqasi operatori, provayderi rahbariga taqdim qilinishi kerak.”. 14. Quyidagi mazmundagi 401-band bilan toʻldirilsin: “401. Ichki qoidalar bilan shubhali operatsiyalarni qoʻshimcha mezonlari va alomatlari belgilanishi mumkin. Pochta aloqasi operatorlari, provaydyerlari maxsus vakolatli davlat organi bilan kelishilgan holda Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi tomonidan ishlab chiqiladigan va tavsiyaviy xaraktyerga ega boʻlgan uslubiy qoʻllanmalar asosida shubhali operatsiyalarni dastlabki aniqlash indikatorlari tizimini yoʻlga qoʻyishlari mumkin.”. 15. 41-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “41. Identifikatsiyalash jarayonida olingan maʼlumotlar, shuningdek, foydalanuvchi bilan ishlashga berilgan tavakkalchilik darajasi foydalanuvchi tomonidan amalga oshiriladigan (oshirilgan) operatsiyalarning foydalanuvchi faoliyatining asosiy yoʻnalishlariga muvofiqligiga ishonch hosil qilish uchun va zarur hollarda mablagʻlar manbalarini oʻrganish uchun monitoringga asos boʻlib hisoblanadi.”. 16. 51-bandning birinchi xatboshisidagi “toʻxtatilishi” degan soʻzdan keyin “va pul mablagʻlarini ishga solmay toʻxtatib qoʻyish” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin. 17. 9-bob nomidagi “soʻrovlarini” soʻzidan keyin “va koʻrsatmalarini” soʻzlari bilan toʻldirilsin. 18. Quyidagi mazmundagi 611-band bilan toʻldirilsin: “611. Pochta aloqasi operatorlari, provaydyerlari maxsus vakolatli davlat organining koʻrsatmasiga asosan jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish choralarini koʻrish maqsadida pul mablagʻlari bilan bogʻliq operatsiyalarini oʻz vaqtida va foydalanuvchini oldindan xabardor qilmasdan oʻttiz ish kunidan koʻp boʻlmagan muddatga toʻxtatib qoʻyishlari shart.”. 19. 63-band “ish yozishmalarini” soʻzlaridan keyin “va oʻtkazilgan har qanday tahlil natijalarini” soʻzlari bilan toʻldirilsin. 20. 68-band quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilsin: “Ichki nazorat tizimi samaradorligini monitoring qilish pochta aloqasi operatori, provayderining ichki audit xizmati tomonidan ham olib borilishi mumkin.”.