Oʻquvchilarni sinfdan sinfga va bir umumiy oʻrta taʼlim muassasasidan boshqasiga oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(order, 2025-09-01)

Oʻzbekiston Respublikasining “Taʼlim toʻgʻrisida”gi Qonuni va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 15-martdagi 140-son “Umumiy oʻrta taʼlim toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi qaroriga muvofiq buyuraman: 1. Oʻquvchilarni sinfdan sinfga va bir umumiy oʻrta taʼlim muassasasidan boshqasiga oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. Mazkur Nizom umumiy oʻrta taʼlim muassasalari (bundan buyon matnda maktab deb yuritiladi) oʻquvchilarini sinfdan sinfga va bir maktabdan boshqasiga oʻtkazish tartibini belgilaydi. 1. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: sinfdan sinfga oʻtkazish — oʻquvchini bir sinfdan boshqa parallel sinfga oʻtkazish; bir maktabdan boshqasiga oʻtkazish — oʻquvchini bir maktabdan boshqa bir maktabning tegishli sinfiga oʻtkazish. 2. Mazkur Nizom talablari: barcha vazirlik va idoralar tasarrufidagi maktablarga; Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari va Oʻzbekiston Respublikasida istiqomat qilayotgan fuqaroligi boʻlmagan shaxslarni sinfdan sinfga va bir maktabdan boshqasiga oʻtkazishga nisbatan tatbiq etiladi. 21. Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi tizimidagi umumiy oʻrta taʼlim muassasalari oʻquvchilarini bir umumiy oʻrta taʼlim muassasasidan boshqasiga oʻtkazish boʻyicha davlat xizmati koʻrsatiladigan hududlarda oʻquvchilarni sinfdan sinfga va bir umumiy oʻrta taʼlim muassasasidan boshqasiga oʻtkazish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 1-iyundagi 295-son qarori bilan tasdiqlangan Bolalarni davlat umumiy oʻrta taʼlim muassasalariga qabul qilish hamda oʻquvchilarni bir umumiy oʻrta taʼlim muassasasidan boshqasiga oʻtkazish boʻyicha davlat xizmatlari koʻrsatishning maʼmuriy reglamentiga muvofiq amalga oshiriladi. 3. Oʻquvchilarni nodavlat taʼlim muassasalaridan maktablarga oʻtkazish mazkur Nizomda belgilangan tartibda, maktablardan nodavlat taʼlim muassasalariga oʻtkazish mazkur Nizom va nodavlat taʼlim muassasalarining ustavlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 4. Mazkur Nizom jismoniy yoki psixik rivojlanishida nuqsoni boʻlgan oʻquvchilarni sinfdan sinfga va bir maktabdan boshqasiga oʻtkazishga nisbatan tatbiq etilmaydi. 5. Maktab oʻquvchilarini sinfdan sinfga va bir maktabdan boshqasiga oʻtkazish masalalari umumiy oʻrta taʼlimning majburiyligi hamda Oʻzbekiston Respublikasida istiqomat qiluvchi shaxslarning taʼlim olish tilini erkin tanlash huquqini inobatga olgan holda amalga oshiriladi. 6. Oʻquvchilarni sinfdan sinfga va bir maktabdan boshqasiga oʻtkazish bepul amalga oshiriladi. 7. Oʻquvchining ota-onasi yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar (bundan buyon matnda ota-onalar deb yuritiladi) oʻz xohishiga koʻra oʻquv yili davomida yoki u tugaganidan soʻng farzandini sinfdan sinfga oʻtkazish huquqiga ega. 8. Ota-onalar farzandini sinfdan sinfga oʻtkazish uchun uning sabablarini koʻrsatgan holda maktab direktori nomiga ariza bilan murojaat qiladi. 9. Maktab direktori arizani qabul qilib olgan kundan boshlab bir ish kuni ichida koʻrib chiqadi va oʻquvchini sinfdan sinfga oʻtkazish toʻgʻrisida buyruq qabul qiladi. Sinfdagi oʻquvchilar soni belgilangan meʼyordan ortiq boʻlgan taqdirda, maktab direktori oʻquvchini sinfdan sinfga oʻtkazishni rad qilishi mumkin. Sinfdan sinfga oʻtkazish rad etilganligi haqida maktab direktori tomonidan uch kun ichida ota-onalarga yozma ravishda maʼlum qilinadi. 10. Maktab direktorining oʻquvchini sinfdan sinfga oʻtkazish toʻgʻrisidagi buyrugʻi qabul qilingach, uch kun ichida sinf jurnali va oʻquvchilar harakati daftariga tegishli yozuv kiritiladi. 11. Ota-onalar oʻz xohishiga koʻra oʻquv yili davomida yoki u tugaganidan soʻng farzandini bir maktabdan boshqasiga oʻtkazish huquqiga ega. 12. Ota-onalar farzandini bir maktabdan boshqasiga oʻtkazish uchun uning sabablarini koʻrsatgan holda oʻquvchi taʼlim olayotgan maktab direktori nomiga ariza bilan murojaat qiladi. 13. Ariza maktab direktori tomonidan bir ish kuni ichida koʻrib chiqiladi va oʻqishni davom ettirish uchun tanlangan maktabga taqdim etish uchun ushbu Nizomning 1-ilovasiga muvofiq shaklda maktabdan ketish taloni beriladi. 14. Ota-onalar farzandi oʻqishni davom ettirishi uchun tanlangan maktab direktoriga oʻqishga qabul qilish toʻgʻrisida ariza bilan murojaat qiladi. Arizaga maktabdan ketish taloni ilova qilinadi. 15. Oʻqishni davom ettirish uchun tanlangan maktab direktori ariza va maktabdan ketish talonini qabul qilib olgach, shu kunning oʻzida ota-onalarga oʻquvchi taʼlim olayotgan maktabga taqdim etish uchun ushbu Nizomning 2-ilovasiga muvofiq shaklda maktabga kelish talonini beradi. 16. Oʻquvchi taʼlim olayotgan maktab direktori maktabga kelish talonini qabul qilib olgach, shu kunning oʻzida oʻquvchini maktab oʻquvchilari safidan chiqarish toʻgʻrisida buyruq qabul qiladi. Maktab direktori mazkur buyruq bilan ota-onalarni tanishtirganligi toʻgʻrisida imzo qoʻydirib, ularga quyidagi hujjatlarni taqdim etadi va hujjatlar berilganligi toʻgʻrisida tilxat oladi: oʻquvchining maktab oʻquvchilari safidan chiqarilganligi toʻgʻrisidagi buyruqdan koʻchirma; oʻquvchining baholar (oʻzlashtirish) tabeli; oʻquvchining tibbiy kartasi. 161. Nodavlat umumtaʼlim tashkilotidan oʻqishini davlat umumtaʼlim muassasasiga koʻchirgan oʻquvchilarning ota-onalari oʻqishni davom ettirish uchun tanlangan maktab direktoriga taʼlim oluvchilar safidan chiqarilganligi toʻgʻrisidagi buyruqdan koʻchirma, oʻqiganligi toʻgʻrisida maʼlumotnoma hamda taʼlim oluvchining baholar (oʻzlashtirish) tabelini taqdim etadi. 17. Ota-onalarning hujjatlarni olganligi haqidagi tilxati, kelish taloni va oʻqishni davom ettirish uchun tanlangan maktab direktorining oʻquvchining oʻqishga qabul qilinganligi toʻgʻrisidagi buyrugʻidan koʻchirma oʻquvchining maktabda saqlanadigan shaxsiy hujjatlar yigʻmajildiga tikib qoʻyiladi. 18. Oʻqishni davom ettirish uchun tanlangan maktab direktori boshqa maktabdan oʻtkazilayotgan oʻquvchining oʻquv jarayonlaridan chetda qolib ketmasligini taʼminlash uchun barcha zarur choralarni koʻrishi shart. 19. Oʻqishni davom ettirish uchun tanlangan maktab direktori mazkur Nizomning 16-bandida belgilangan hujjatlarni qabul qilib olgach, shu kunning oʻzida oʻquvchini maktab oʻquvchilari safiga qabul qilish toʻgʻrisida buyruq chiqaradi. Maktab direktori mazkur buyruqdan koʻchirmani bir ish kuni ichida oʻquvchi ilgari taʼlim olgan maktabga maʼlumot uchun yuboradi. 20. Oʻquvchini oʻquvchilar safidan chiqarish toʻgʻrisida yoki maktab oʻquvchilari safiga qabul qilish toʻgʻrisida buyruq chiqarilgach, uch kun muddatda sinf jurnali va oʻquvchilar harakati daftariga tegishli yozuv kiritiladi. 21. Oʻqishni davom ettirish uchun tanlangan maktabga oʻtkazilgan oʻquvchi oʻn kun ichida sababsiz yoki maktab rahbariyati va sinf rahbarini xabardor qilmasdan dars mashgʻulotlariga kelmasa, maktab direktori bu haqda ota-onalarni, oʻquvchining yashash joyidagi Bolalar masalalari boʻyicha tuman (shahar) komissiyasini hamda oʻquvchi ilgari taʼlim olgan maktab direktorini yozma ravishda ogohlantiradi va bir vaqtning oʻzida oʻquvchining darslarga kelmaganligi sabablarini aniqlash va uni dars mashgʻulotlariga jalb etish choralarini koʻradi. 22. Ota-onalar oʻqish, ishlash, uzoq muddatli davolanish yoki boshqa maqsadlarda doimiy yoki vaqtincha yashash uchun xorijiy davlatga ketayotgan boʻlsa, farzandini doimiy yoki vaqtincha yashash uchun ketayotgan davlatdagi taʼlim muassasasiga oʻtkazish huquqiga ega. 23. Ota-onalar farzandini xorijiy davlatdagi taʼlim muassasasiga oʻtkazish uchun uning sabablarini koʻrsatgan holda maktab direktori nomiga ariza bilan murojaat etadi. Arizaga Bolalar masalalari boʻyicha tuman (shahar) komissiyasining voyaga yetmaganni maktab oʻquvchilari safidan chiqarish uchun roziligi aks etgan qaroridan koʻchirma ilova qilinadi. 24. Ariza maktab direktori tomonidan bir ish kuni ichida koʻrib chiqilib, oʻquvchini maktab oʻquvchilari safidan chiqarish toʻgʻrisida buyruq qabul qilinadi. Maktab direktori mazkur buyruq bilan ota-onalarni tanishtirganligi toʻgʻrisida imzo qoʻydirib, ularga mazkur Nizomning 16-bandida belgilangan hujjatlarni taqdim etadi va hujjatlarni olganligi toʻgʻrisida tilxat oladi. Ota-onalarning hujjatlarni olganligi haqidagi tilxati oʻquvchining maktabda saqlanadigan shaxsiy hujjatlar yigʻmajildiga tikib qoʻyiladi. 25. Oʻquvchilar safidan chiqarish toʻgʻrisidagi buyruq qabul qilingach, uch kun ichida sinf jurnali va oʻquvchilar harakati daftariga tegishli yozuv kiritiladi. 26. Maktab direktori tomonidan xorijiy davlatdagi taʼlim muassasasiga oʻtkazilayotganligi sababli oʻquvchilar safidan chiqarilgan voyaga yetmaganlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar bazasi shakllantiriladi hamda har oʻquv yili choraklari oxirida tegishli tuman (shahar) maktabgacha va maktab taʼlimi boʻlimiga, tuman (shahar) ichki ishlar boʻlimiga (boshqarmasiga) va Bolalar masalalari boʻyicha tuman (shahar) komissiyasiga taqdim etiladi. 32. Oʻquvchini ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan ixtisoslashtirilgan sinfga yoki ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan ixtisoslashtirilgan maktabga oʻtkazish, shuningdek ularni ichki tartib qoidalarni buzganligi uchun ushbu sinflardan (maktablardan) boshqa sinflarga (maktablarga) oʻtkazish Ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan davlat umumtaʼlim muassasalarining ixtisoslashtirilgan sinflariga, davlat ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim muassasalariga oʻquvchilar qabul qilish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga (roʻyxat raqami 2321, 2012-yil 1-fevral) muvofiq amalga oshiriladi, ushbu bandning ikkinchi xatboshisida nazarda tutilgan holat bundan mustasno. Ota-onalarning istagiga koʻra oʻquvchini ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan ixtisoslashtirilgan sinfdan boshqa sinfga yoki ayrim fanlar chuqur oʻrganiladigan ixtisoslashtirilgan maktabdan boshqa maktabga oʻtkazish mazkur Nizomda belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 33. Jinoyat sodir etgan voyaga yetmaganlarni maktab oʻquvchilari safidan chiqarish Bolalar masalalari boʻyicha tuman (shahar) komissiyasining roziligi bilan amalga oshiriladi. 34. Mazkur Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javobgar boʻladi. 35. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi va Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Davlat test markazi bilan kelishilgan.