Respublikada moyli ekinlar yetishtirishni rivojlantirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida
(resolution, 2025-08-15)

Respublikada moyli ekinlar maydoni va hosildorligini oshirish orqali oʻsimlik yogʻi ishlab chiqarish hajmini koʻpaytirish, hududlarning tuproq-iqlim sharoitlariga mos, serhosil, moydorligi yuqori, shoʻr va qurgʻoqchilikka bardoshli moyli ekinlarning nav va duragaylarini yaratish hamda birlamchi urugʻchiligini yoʻlga qoʻyish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Oʻzbekiston fermerlari kengashi hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklarining respublika hududlarida moyli ekinlar urugʻliklarini yetishtirishga ixtisoslashtiriladigan tumanlar toʻgʻrisidagi takliflari 1-ilovaga muvofiq maʼqullansin. 2. Belgilansinki: a) hududlarning tuproq-iqlim sharoitidan kelib chiqqan holda, qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan sugʻoriladigan maydonlarning 5 foizigacha almashlab ekish tizimida moyli ekinlar ekilishiga ruxsat beriladi hamda moyli ekinlar bir dalada 2 yildan ortiq ekilishiga yoʻl qoʻyilmaydi; b) kungaboqar ekinining tuproq unumdorligiga taʼsirini inobatga olib, asosiy va takroriy maydonlarga ekilgan kungaboqar ekinidan keyin siderat (raps, xantal, javdar, tritikale va boshqalar) ekinlarini ekish va tuproq ostiga shudgor qilish amaliyoti qoʻllaniladi; v) Kosmik tadqiqotlar va texnologiyalar agentligi asosiy va takroriy maydonlarga ekilgan kungaboqar ekinidan keyin siderat (raps, xantal, javdar, tritikale va boshqalar) ekinlari ekishni kosmik tasvirlar orqali monitoring qilib boradi; g) qayta ishlovchi yogʻ-moy korxonalari bilan mahsulot yetishtiruvchi subyektlar oʻrtasida moyli ekinlar hosilini xarid qilish boʻyicha shartnomalar Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligining “Agroportali” axborot tizimi orqali tuziladi. Bunda shartnomalarga asosan fermer va dehqon xoʻjaliklari hamda boshqa qishloq xoʻjaligi subyektlariga moyli ekinlar hosilini yetishtirish va xarid qilish xarajatlarini moliyalashtirish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Meva-sabzavotchilik sohasini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash, tarmoqda klaster va kooperatsiya tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2021-yil 15-dekabrdagi PQ-52-son qarorida belgilangan shartlarda imtiyozli kreditlar ajratiladi. 3. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari har yili 15-fevralga qadar moyli ekinlar yetishtiruvchi subyektlarning takliflari asosida hududlarning tuproq-iqlim sharoitidan kelib chiqqan holda, ekiladigan moyli ekinlarning turi va miqdori boʻyicha maʼlumotlarni tumanlar (Quvasoy shahar) kesimida Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligiga taqdim etib borsin. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Fanlar akademiyasi hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari bilan birgalikda: 2026-yil hosilidan boshlab, moyli ekinlar yetishtiriladigan maydonlarning aniq hisob-kitobini yuritsin va ushbu ekin maydonlarining 500 gektarida ilmiy asoslangan almashlab ekish tizimini joriy qilsin; har yili fevral oyida Vazirlar Mahkamasining “Qishloq xoʻjaligi ekinlari urugʻchiligi sohasida “E-urugʻ” axborot tizimini joriy etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2025-yil 18-martdagi 166-son qarorida belgilangan tartibda moyli ekinlar urugʻliklarini yetishtirishga ixtisoslashgan 57 ta tumanda va Quvasoy shaharda moyli ekinlar urugʻliklarini yetishtirish huquqiga ega boʻlish uchun fermer xoʻjaliklari hamda boshqa qishloq xoʻjaligi subyektlari oʻrtasida tanlovlar oʻtkazsin; har yili may oyida moyli ekinlar urugʻliklarini yetishtirish huquqiga ega boʻlgan qishloq xoʻjaligi subyektlarining ekin maydonlarida mahalliy va xorijiy hamkorlar bilan shartnoma asosida moyli ekinlar navlari va duragaylarining 50 tonna yuqori avlodli urugʻliklari yetishtirilishini yoʻlga qoʻysin; har yili avgust oyida sohaning olim va mutaxassislarini jalb qilgan holda qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan sugʻoriladigan va lalmi yerlarda zamonaviy agrotexnologiyalar asosida moyli ekinlar yetishtirish, ularni qayta ishlash, eksport qilish boʻyicha seminar-treninglar, shuningdek, moyli ekinlarning urugʻchilik tizimi rivojlangan mamlakatlar tajribasini oʻrganish ishlarini tashkil etsin; urugʻlik maydonlaridan kelgusi yil hosili uchun belgilangan tartibda moyli ekinlar urugʻliklari jamgʻarilishini hamda muvofiqlik sertifikatiga ega boʻlgan urugʻliklarni mahsulot yetishtiruvchi subyektlarga yetkazib berilishini taʼminlasin; suv taʼminoti ogʻir boʻlgan va lalmi yerlarda moyli ekinlarni tuproqqa “nol” ishlov berish (No-Till) texnologiyasi asosida yetishtirish boʻyicha ilmiy-tadqiqotlarni olib borsin. 5. Respublikada moyli ekinlar yetishtirishni rivojlantirish boʻyicha 2025 — 2027-yillarga moʻljallangan kompleks chora-tadbirlar dasturi 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari: Oʻsimliklar genetik resurslari ilmiy-tadqiqot instituti Moyli va tolali ekinlar ilmiy-tajriba stansiyasining (keyingi oʻrinlarda — Stansiya) 61 gektar yer maydonida hamda Qishloq xoʻjaligida bilim va innovatsiyalar milliy markazi tarkibidagi ilmiy muassasalarning yer maydonlarida moyli ekinlar urugʻliklarini yetishtirishga ixtisoslashgan tumanlarga shartnoma asosida har yili moyli ekinlarning kamida 50 tonna superelita avlodli urugʻliklarini yetkazib berishni yoʻlga qoʻysin; 2026-yil yakuniga qadar Stansiyaning moddiy-texnik bazasini mustahkamlash, jumladan, laboratoriyalarni yangi zamonaviy texnologiyalar asosida jihozlash, urugʻliklarni tozalash, saralash va qadoqlash uskunalarini xarid qilish uchun turli manbalardan investitsiyalarni hamda xalqaro moliya institutlari mablagʻlarini jalb etish choralarini koʻrsin. 7. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Innovatsion rivojlanish agentligi Qishloq xoʻjaligi vazirligi va Fanlar akademiyasi bilan birgalikda 2025-yil sentabr oyidan boshlab ilm-fan yutuqlari asosida respublikamizda moyli ekinlar yetishtirishni yanada rivojlantirish maqsadida ilmiy faoliyatga oid davlat dasturlari doirasida: turli tuproq-iqlim sharoitlariga mos, serhosil, doni toʻkilmaydigan, yuqori moydorlikka va isteʼmol sifatiga ega boʻlgan, shoʻrga, qurgʻoqchilikka hamda kasallik va zararkunandalarga bardoshli moyli ekinlarning mahalliy navlarini yaratish va birlamchi urugʻchiligini yoʻlga qoʻyish; yetakchi xorijiy davlatlar tajribalari, ilgʻor ilm-fan yutuqlari asosida moyli ekinlar yetishtirish boʻyicha maqsadli fundamental, amaliy va innovatsiya loyihalarining moliyalashtirib borilishini tashkil etsin. 8. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan birgalikda ikki oy muddatda moyli ekinlar yetishtiruvchilarni davlat tomonidan qoʻshimcha qoʻllab-quvvatlash va ragʻbatlantirish boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin. 9. Ushbu qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari J.A. Xodjayev zimmasiga yuklansin.