KORXONALAR, TASHKILOTLAR VA MUASSASALARDA MEHNATNI MUHOFAZA QILISH JAMGʻARMASINI TASHKIL ETISH VA UNING MABLAGʻLARIDAN FOYDALANISH TARTIBI TOʻGʻRISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASH HAQIDA
(resolution, 2022-04-05)

“Mehnatni muhofaza qilish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga hamda Vazirlar Mahkamasining “Mehnatni muhofaza qilishga doir meʼyoriy hujjatlarni qayta koʻrib chiqish va ishlab chiqish toʻgʻrisida” 2000-yil 12-iyuldagi 267-son qaroriga muvofiq Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Korxonalar, tashkilotlar va muassasalarda mehnatni muhofaza qilish jamgʻarmasini tashkil etish va uning mablagʻlaridan foydalanish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi oʻrinbosari R.S. Azimov zimmasiga yuklansin. 1. Korxonalar, tashkilotlar va muassasalar (keyingi oʻrinlarda tashkilotlar deb ataladi) “Mehnatni muhofaza qilish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq hamda mehnatni muhofaza qilish sohasidagi ilmiy-tadqiqot ishlarini, maqsadli dasturlarni va xodimlarning mehnat shart-sharoitlarini yaxshilash va muhofaza qilishga yoʻnaltirilgan boshqa chora-tadbirlarni moliyalashtirish maqsadida mehnatni muhofaza qilish jamgʻarmasi (keyingi oʻrinlarda Jamgʻarma deb ataladi)ni tashkil etishga haqlidir. 2. Jamgʻarma mustaqil yuridik shaxs hisoblanmaydi va ushbu Nizomning 3-bandida koʻrsatib oʻtilgan mablagʻlarni jamlash uchun tashkilotning tegishli boshqaruv organining qarori asosida tashkil etiladi. 3. Jamgʻarma mablagʻlari: tashkilotning soliqlar va boshqa majburiy toʻlovlar toʻlangandan keyin qoladigan foydasi (daromadi); yuridik va jismoniy shaxslarning, shu jumladan xorijiy yuridik va jismoniy shaxslarning ixtiyoriy badallari; qonunchilikka muvofiq boshqa tushumlar hisobiga shakllantiriladi. 4. Jamgʻarma mablagʻlari qatʼiy ravishda: tashkilotda mehnat shart-sharoitlarini yaxshilash va muhofaza qilish dasturlarini ishlab chiqishga; ish oʻrinlarini mehnatni muhofaza qilish va texnika xavfsizligi qoidalari va normalari talablariga muvofiq jihozlashga; mehnatni muhofaza qilish sohasidagi ilmiy-tadqiqot ishlarini olib borishga; mehnat shart-sharoitlarini yaxshilashga hamda xavfsiz va samarali mehnat qilish sharoitlarini yaratishga, xodimlarni mehnatni muhofaza qilish boʻyicha oʻqitish (malakasini oshirish)ga; ishlab chiqarishda baxtsiz hodisalarning oldini olishga; kasb kasalliklarining oldini olishga; mehnatni muhofaza qilish xizmatlarini normativ-huquqiy hujjatlar va mehnatni muhofaza qilishni targʻib qilish vositalari bilan taʼminlashga; mehnatni muhofaza qilish boʻyicha konferensiyalar, seminarlar, yigʻilishlar va koʻrgazmalar oʻtkazishga; mehnatni muhofaza qilish masalalari boʻyicha xalqaro hamkorlikni tashkil etishga; mehnat shart-sharoitlarini yaxshilash va mehnatni muhofaza qilish boʻyicha faoliyatni ragʻbatlantirishga; tashkilotning ichki normativ hujjatlari bilan belgilanadigan mehnatni muhofaza qilishning boshqa yoʻnalishlari boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirishga yoʻnaltirilgan tadbirlarni moliyalashtirish uchun foydalaniladi. 5. Mehnatni muhofaza qilish chora-tadbirlari va ushbu chora-tadbirlarni moliyalashtirish uchun zarur mablagʻlar miqdori kollektiv shartnomada, agar bunday shartnoma tuzilmagan boʻlsa — ish beruvchi bilan kasaba uyushmasi qoʻmitasi yoxud xodimlarning boshqa vakillik organi oʻrtasida tuziladigan bitimda nazarda tutiladi. 6. Tashkilotning mehnatni muhofaza qilish chora-tadbirlarining istiqboldagi va yillik rejalarini ishlab chiqishda, birinchi navbatda, chang bosganlik, zaharli gazlar bilan ifloslanganlik, vibratsiya, shovqinni, boshqa xavfli va zararli ishlab chiqarish omillarini, yongʻin-portlash xavfini, ogʻir qoʻl mehnatini kamaytirish (bartaraf etish)ni talab qiladigan ishlab chiqarishlar, uchastkalar, obyektlar, texnologik jarayonlar aniqlanadi, shuningdek zararli ishlab chiqarishlarda va ogʻir ishlarda band boʻlgan ishchilar (ayniqsa xotin-qizlar) sonini kamaytirish, mehnatning xavfsizroq shart-sharoitlarini yaratishga doir chora-tadbirlar moʻljallanadi. 7. Mehnatni muhofaza qilish chora-tadbirlariga: ventilyatsiya qurilmalari, sanitariya-maishiy qurilmalarni joriy taʼmirlash; qurilayotgan binolar, inshootlar, montaj maydonlari, xandaqlar, narvonlar va hokazolar yaqinida ish joyini oʻrash; havoza tayyorlash, montaj qilish va ularni qismlarga ajratish, havozalar oʻrnatish, xandaqlar va kotlovanlarni mahkamlash; maxsus kiyim-bosh va maxsus poyabzal sotib olish, ularni saqlash, taʼmirlash, yuvish, changdan tozalash, quritish, dezinfeksiyalash; shaxsiy himoya vositalari va yukni ushlaydigan moslamalar sotib olish va ularni sinab koʻrish; ishchilarni davolash-profilaktika ovqatlari, sut, sovun bilan taʼminlash, sanitariya-maishiy va xizmat xonalari sotib olish va ular tomonidan xizmatlar koʻrsatilishi; binolar, inshootlar va asbob-uskunalarni saqlash elementlaridan biri sifatida devorlar, shiftlar, konstruksiyalar, asbob-uskunalarni rangli boʻyash; tashkilot hududini obodonlashtirish, shoxobcha yoʻllar, piyodalar yoʻlaklarini asfaltlash, hududni koʻkalamzorlashtirish; korxona yaqinida joylashgan turarjoy tumanlari uchun normal sanitariya sharoitlari yaratish asosiy maqsadi boʻlgan havo va suv basseynlarining ifloslanishini kamaytirish yoki ifloslanganlikni bartaraf etish chora-tadbirlari kiritilmaydi. 8. Tashkilot har yili, ushbu Nizomdan kelib chiqib, joriy yilning IV choragida kelgusi yilda mehnatni muhofaza qilish chora-tadbirlari rejasini ishlab chiqadi va uni kasaba uyushmasi qoʻmitasi yoxud xodimlarning boshqa vakillik organi bilan kelishgan holda belgilangan tartibda tasdiqlaydi. Mehnatni muhofaza qilish chora-tadbirlari moliyalashtirish manbalari va moddiy resurslar bilan taʼminlanishi kerak. 9. Jamgʻarma mablagʻlari mehnatni muhofaza qilish xizmatining maʼlumoti asosida tashkilotning tegishli boshqaruv organi tomonidan tasdiqlangan smeta doirasida sarflanadi. 10. Jamgʻarma mablagʻlaridan foydalanilishi ustidan nazoratni mehnatni muhofaza qilish xizmati xodimlari bilan bir qatorda bosh buxgalter va kasaba uyushmasi qoʻmitasi yoxud xodimlarning boshqa vakillik organi amalga oshiradi. 11. Jamgʻarmaning hisobot yilida foydalanilmagan mablagʻlari olib qoʻyilmaydi, keyingi yilga oʻtadi hamda ushbu Nizomda va tashkilotning ichki normativ hujjatlarida belgilangan maqsadlarda sarflanadi. 12. Mehnatni muhofaza qilish chora-tadbirlarini moliyalashtirish uchun ajratilgan mablagʻlardan boshqa maqsadlarda, shu jumladan soliqlar va majburiy toʻlovlar boʻyicha qarzdorlikni, boshqa kreditor qarzdorlikni qaytarish uchun foydalanilishi mumkin emas. 13. Tashkilot rahbariyati Jamgʻarma mablagʻlaridan boshqa maqsadlarda foydalanilganligi uchun qonunda belgilangan tartibda javob beradi.