Toshkent shahri sugʻorma-drenaj tizimi faoliyatini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2018-12-10)

Kuchli yogʻingarchilik bilan bogʻliq favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ularni bartaraf etish, yomgʻir suvi oqimining xavfsiz oʻtishini taʼminlash, binolar, inshootlar, muhandislik kommunikatsiyalari vayron boʻlishining, shahar landshaftining yemirilishining oldini olish boʻyicha ishlarni samarali tashkil etish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qarori qabul qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 10-iyundagi 431-F-son qarori bilan tuzilgan Ishchi guruh (keyingi oʻrinlarda Ishchi guruh deb yuritiladi) tomonidan yer usti (kollektorlar, sugʻorish kanallari, kanallar, kanalizatsiya va drenaj tizimlari) hamda avtotransport inshootlari, suv havzalari va suv osti inshootlari inventarizatsiyadan oʻtkazilgani eʼtiborga olinsin. 2. Toshkent shahar hokimligi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Iqtisodiyot vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi bilan birgalikda ishlab chiqilgan quyidagilar tasdiqlansin: Toshkent shahrida favqulodda vaziyatlar yuzaga kelganda yer osti va yer usti suv oqimlarining barqaror ishlashini taʼminlash konsepsiyasi 1-ilovaga muvofiq; 2015 — 2017-yillarda Toshkent shahrida kuchli yogʻingarchilik bilan bogʻliq favqulodda vaziyatlarning oldini olish va bartaraf etish, yomgʻir suvlarining xavfsiz oʻtishini taʼminlash boʻyicha ishlarni samarali tashkil etish boʻyicha kompleks chora-tadbirlar (keyingi oʻrinlarda Kompleks chora-tadbirlar deb yuritiladi) 2-ilovaga muvofiq. 3. Belgilansinki, Toshkent shahrining irrigatsiya-drenaj tizimi obyektlarini qurish, rekonstruksiya qilish va kapital taʼmirlash doirasida: buyurtmachi — Toshkent shahar hokimligining “Yagona mijoz xizmati” injiniring kompaniyasi; Bosh loyihachilar: “ToshboshplanLITI” OAJ, “OʻzGASHKLITI” va “Metroloyixa”; bosh pudratchi — tender natijalariga koʻra. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi, Moliya vazirligi: Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi xalqaro moliya institutlari, tashkilotlari va donor-davlatlar bilan hamkorlik qilish, yirik va strategik ahamiyatga ega investitsiya loyihalarini amalga oshirish boʻyicha idoralararo kengash koʻrib chiqish uchun Toshkent shahar hokimligining asoslantirilgan hisob-kitoblariga koʻra, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi strategik ahamiyatga ega investitsiya loyihalarini amalga oshirish boʻyicha idoralararo kengash koʻrib chiqish uchun taqdim etsin; tasdiqlangan loyiha-smeta hujjatlaridan kelib chiqib, 2016-yil va undan keyingi yillarda Investisiya dasturini shakllantirishda Toshkent shahar hokimligiga Kompleks chora-tadbirlarda nazarda tutilgan obyektlarni qurish va rekonstruksiya qilishni amalga oshirish uchun markazlashtirilgan kapital qoʻyilmalar ajratilishini taʼminlasin. 5. Toshkent shahar hokimligi quyidagilarni taʼminlasin: Kompleks chora-tadbirlarda nazarda tutilgan tadbirlarni amalga oshirish uchun mahalliy budjetdan va operatsion tashkilotlardan mablagʻ ajratish; kompleks chora-tadbirlarni amalga oshirishning borishini tizimli monitoring qilish; Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirligi bilan birgalikda – xalqaro moliya institutlari ishtirokida amalga oshirish uchun taklif etilayotgan loyihalar uchun xalqaro moliya institutlari va donor davlatlarning mablagʻlarini ishlab chiqish va jalb etish; tadbirlarni amalga oshirishning ustuvor yoʻnalishlari va bosqichlarini belgilagan holda “Toshkent shahri suv oqimining ichki sugʻorish tizimlarini rivojlantirish” va “Toshkent shahrida shahar yomgʻir suvi oqimining normal oʻtishini taʼminlash uchun shahar atrofi suv oqimining shahar atrofi irrigatsiya tizimini takomillashtirish” loyihalari uchun loyihadan oldingi hujjatlarni belgilangan tartibda ishlab chiqish va tasdiqlash; kadastr hujjatlariga tegishli oʻzgartirishlar kiritgan holda, shahar va tumanlar hokimliklarining Obodonlashtirish bosh boshqarmasi oʻrtasida hududiy masʼuliyatni aniqlagan holda, Toshkent shahrining sugʻorish tizimi, kollektorlari, suv qabul qiluvchilari va kanallari balansi egalarini qayta taqsimlash; Toshkent shahar Obodonlashtirish bosh boshqarmasining irrigatsiya inshootlari va obodonlashtirish inshootlarini taʼmirlash, drenaj va kollektorlarni taʼmirlash, kanallarni saqlash, ulardan foydalanish va taʼmirlash boʻyicha ixtisoslashtirilgan boshqarmalari ishini muvofiqlashtirishni Bosh boshqarma boshligʻining oʻrinbosarlaridan biriga yuklash, uni boshqa vazifalardan ozod qilish; har chorakda joylarga borib, Toshkent shahridagi er osti va yer usti suv oqimlarining holatini oʻrganish, monitoring davomida aniqlangan muammolarni bartaraf etish boʻyicha tegishli amaliy chora-tadbirlar koʻrish. 6. Favqulodda vaziyatlar vazirligi tomonidan sotib olinadigan va belgilangan tartibda Toshkent shahar Favqulodda vaziyatlar boshqarmasi balansiga oʻtkaziladigan avtomobil va maxsus texnika, maxsus texnika (motonasoslar, dizel generatorlari), har xil turdagi qayiqlar roʻyxati 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 7. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Gidrometeorologiya xizmati markazi, Davlat geologiya qoʻmitasi: bir oy muddatda Toshkent shahrining tumanlari kontekstida kuchli yogʻingarchilik va xavfli hududlar (pastki nuqtalar) dinamikasini tizimli tahlil qilish va monitoring qilishning yillik jadvallarini tasdiqlasin; Kuchli yogʻingarchilik va xavfli hududlar dinamikasini tahlil qilish va monitoring qilish natijalariga koʻra, shahar irrigatsiya va drenaj tizimida aniqlangan muammolarni bartaraf etish boʻyicha Toshkent shahar hokimligiga asoslantirilgan takliflar kiritilsin. 8. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi belgilangan tartibda loyiha-smeta hujjatlari ekspertizadan oʻtkazilishini taʼminlasin hamda qurilish-montaj ishlari sifati ustidan davlat arxitektura-qurilish nazoratini oʻrnatsin. 9. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining Nazorat-taftish bosh boshqarmasi rejalashtirilgan ishlar yakuniga yetgach, tugallangan qurilish-montaj ishlari hajmlarining loyiha-smeta hujjatlari talablariga muvofiqligini har tomonlama yakuniy nazorat va tekshirishni amalga oshirsin. 10. Toshkent shahar hokimligi 2015-yil 20-avgustga qadar 2016-yilga moʻljallangan loyihadan oldingi hujjatlar (PTEO/PTER) ishlab chiqilishini, kelishilganligini va belgilangan tartibda tasdiqlanishini, magistral yoʻl chetidagi suv oʻtkazgichlar va suv oʻtkazgich tarmoqlarini qurish, rekonstruksiya qilish va kapital taʼmirlashni bosqichma-bosqich taʼmirlashni taʼminlasin. Shahar va tuman ahamiyatidagi, shuningdek, kvartal ichidagi avtomobil yoʻllari). Koʻrilgan chora-tadbirlar natijalari toʻgʻrisida 2015-yil 25-avgustdagi Vazirlar Mahkamasiga axborot berilsin. 11. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari B.I Zokirov Mazkur Konseptiyasi Toshkent shahrida favqulodda vaziyatlar yuzaga kelganda er osti va yer usti suv oqimlarining barqaror ishlashini taʼminlash konsepsiyasi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 10-iyundagi 431-f-son farmoyishiga muvofiq Toshkent shahri irrigatsiya va drenaj tizimining maqsadlari, vazifalari va muammolarini hal etish yoʻllarini belgilaydi. 1. Konsepsiyaning maqsadi obyektlarni qurish, rekonstruksiya qilish va kapital taʼmirlash, zamonaviy tejamkor va energiya tejovchi texnologiyalarni joriy etish, xomashyo va moliyaviy resurslardan samarali va oqilona foydalanish, shuningdek, tashkilotlar va sugʻorish tarmoqlari faoliyati samaradorligini oshirish orqali Toshkent shahrining irrigatsiya-drenaj tizimi faoliyatini yanada takomillashtirishning asosiy yoʻnalishlarini belgilashdan iborat. 2. Kontsepsiyaning asosiy maqsadlari quyidagilardan iborat: elektr energiyasi sarfini kamaytirish uchun texnologik elektr jihozlarini (konvertorlar va chastota regulyatorlari) tartibga solish va nazorat qilishning zamonaviy vositalaridan keng foydalanish; sugʻorish kollektor tarmoqlarini tozalash, rejali va kapital taʼmirlash boʻyicha kompleks chora-tadbirlarni amalga oshirish; yomgʻir suvlarini tashkiliy ravishda yigʻish va oqizishni taʼminlaydigan kompleks oʻzaro bogʻlangan tizimni tizimlashtirish va yaratishni hisobga olgan holda sugʻorish xandaqlari tarmogʻini tizimlashtirish, tartibga solish va texnik holatini yaxshilash boʻyicha maqsadli chora-tadbirlarni ishlab chiqish; yomgʻirli-drenaj sugʻorish tizimlari, drenaj va oqava suv inshootlari, shuningdek sugʻorish va oqava suv kollektorlari yaqinida qurilishi amalga oshirilayotgan sanitariya muhofazasi zonalariga rioya etilishi ustidan nazoratni kuchaytirish; jismoniy va maʼnaviy eskirgan nasos uskunalarini, eskirgan magistral va taqsimlovchi suv taʼminoti tarmoqlarini almashtirish bilan ushbu hududdagi obyektlarni modernizatsiya qilish, rekonstruksiya qilish va yangilarini qurish hisobidan Toshkent shahri irrigatsiya va drenaj tizimining uzluksiz ishlashini taʼminlash; Toshkent shahrining kanalizatsiya tarmogʻiga yomgʻir suvi oqizilishining oldini olish; shaharsozlik sohasidagi normativ-huquqiy bazani tizimli ravishda takomillashtirish; Toshkent shahar bosh rejasining “Hududni muhandislik tayyorlash sxemasi va prognoz yechimlari” boʻlimi ijrosini batafsil oʻrganish va tahlil qilish, bosh rejaning ushbu boʻlimiga tegishli tuzatishlar kiritish; zamonaviy qurilish va izolyatsiyalash materiallari va konstruksiyalaridan, shu jumladan izolyatsiya materiallaridan foydalanish; yomgʻir va sel suvlari bilan bogʻliq favqulodda vaziyatlarning yaqinlashib kelayotgan tahdidlari toʻgʻrisida aholini oʻz vaqtida va keng xabardor qilish; irrigatsiya-drenaj sohasi tashkilotlari hamda Toshkent shahar favqulodda vaziyatlar boshqarmasining moddiy-texnik bazasini mustahkamlash; irrigatsiya va drenaj tizimini boshqarish sohasida mutaxassislarni, shu jumladan muhandis-konstruktorlarni tayyorlash va ularning malakasini oshirish. Toshkent shahrining irrigatsiya-drenaj tizimi 1960-yildan boshlab shakllangan. Amal qilish davrida tegishli tashkilot-alan xoʻjaliklari tomonidan irrigatsiya va drenaj tizimi obyektlarida taʼmirlash-tiklash ishlari talab darajasida amalga oshirilmagan. Ayni paytda ushbu tizimning yomgʻir suvi drenaj quvvati 521,9 kub metrni tashkil etadi. m/sek. Shu bilan birga, 2014-yil 30-may kuni shahar tumanlarida 20 — 25 mm, Yunusobod tumanida 30 mm gacha boʻlgan, 13:45 dan 16:05 gacha davom etgan kuchli yogʻingarchilik tufayli joriy tizim tormoz suvlarining oqilona oʻtishini taʼminlay olmadi. 2014-yil 30-maydagi kabi yuqori intensivlikdagi yogʻingarchiliklar har 5 — 7 yilda bir marta sodir boʻladi. Oxirgi marta shunga oʻxshash hodisa 1998-yil may-iyun va 2010-yil iyun oylarida kuzatilgan edi. Natijada yomgʻir suvi oqimining xavfsiz oʻtishini taʼminlash, shuningdek, muhandislik inshootlari, kommunikatsiyalari vayron boʻlishi va shahar landshaftining eroziyalanishiga yoʻl qoʻymaslik boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 10-iyundagi 431-F-son buyrugʻi bilan ishchi guruh tuzildi. Ishchi guruh yer usti (sugʻorish kanallari, kollektorlar, kanalizatsiya-drenaj tizimlari, kanallar) va yer osti (metro, avtomobil va piyodalar tunnellari) suv yoʻllarini oʻrganish va inventarizatsiya qilish natijalariga koʻra, ayrim sugʻorish va kollektor inshootlarining quvvati kuchli yogʻingarchilikdan eng yuqori yuklarni oʻtishga imkon bermasligini aniqladi. Oʻtkazilgan tadqiqotlar natijasida quyidagilar aniqlandi: 1. Toshkent shahrining yogʻingarchilikdan zarar koʻrgan umumiy maydoni 32068,1 gektar boʻlib, shundan 15776,0 gektar (49,2%) kollektorlar orqali yomgʻir va oqova suvlar bilan, 16292,1 ga (50,8%) esa kollektorlarsiz drenajlangan. yomgʻir va oqava suvlarni tashkiliy ravishda yigʻish va drenajlashni taʼminlash. 2. Kuchli yogʻingarchilikning intensivligi 952,5 m3/sek, shundan 521,9 m3/sek. (54,8%) yomgʻir va oqova suvlar mavjud kollektorlar orqali oʻtkazilgan, 430,6 m3/sek. (45,2%) zaif hududlardagi hududlarni suv bosishiga olib keldi. 3. Suv bosgan 119 ta uchastkadan, qoplagan maydoni va toʻplangan yomgʻir suvi hajmi boʻyicha eng koʻp zarar koʻrgan 23 tasi eng past balandliklarda joylashgan Toshkent shahrining Yunusobod (9), Shayxontoxur (7), Uchtepa (1), Mirobod (3) va Yashnobod (3) tumanlari boʻldi. 4. Suv bosgan hududlarda yomgʻir va oqava suvlarning oʻz vaqtida olib tashlanmasligi munosabati bilan yuzaga kelgan vaziyatning asosiy sabablari quyidagilardan iborat edi: kollektor tarmoqlarining suv toshqini sodir boʻlgan hududlarida, relefning eng past joylarida joylashishi va ular asosan yoʻl chorrahalarida, piyodalar tunnellarida va yer osti oʻtish joylarida birlashtirilgan; tabiiy ravishda drenajlangan yomgʻir suvi hajmini hisobga olmaganda, yogʻingarchilikning eng yuqori miqdori paytida suv toshqini sodir boʻlgan hududlarning kollektor tarmoqlari bilan qoplanmaganligi (relyef, tuproq tomonidan soʻrilishi); ekspluatatsiya qiluvchi tashkilotlar tomonidan sugʻorish kollektor tarmoqlarini tozalash, rejali va kapital taʼmirlash ishlarini oʻz vaqtida va sifatsiz bajarmaganligi; kichik boʻronli drenaj tarmogʻi inshootlari va ikkinchi darajali kollektorlarning texnik holati qoniqarsiz. 5. Kuchli yogʻingarchilik davrida kollektor va sugʻorish tarmoqlarining hozirgi holati kommunal tarmoqlar, turar-joy binolari, suv toshqini zonasida joylashgan bino va inshootlar, shu jumladan yer osti (metro, piyodalar tunnellari va boshqalar) uchun doimiy xavf tugʻdiradi. Mazkur tahdid odamlarning qurbon boʻlishiga, Toshkent shahridagi mavjud inshoot va inshootlarga zarar yetkazilishiga olib kelishi mumkin. Ayni paytda irrigatsiya-drenaj tizimining normal ishlashini taʼminlash, ulardan foydalanish, ushbu sohadagi obyektlarni qurish, rekonstruksiya qilish, kapital va joriy taʼmirlash tegishli qonun hujjatlari bilan tartibga solinadi. Ushbu Konsepsiyani amalga oshirish jarayonida quyidagilar nazarda tutilgan: a) vazirliklar, idoralar, ixtisoslashtirilgan loyiha institutlarining malakali mutaxassislari ishtirokida ilmiy-tadqiqot guruhini tashkil etish, ularga normativ hujjatlarni tahlil qilish va inventarizatsiya qilish, irrigatsiya va drenaj sohasidagi amaldagi meʼyoriy hujjatlar roʻyxatini belgilash vazifalarini yuklash; b) qonunchilik bazasini tahlil qilish natijalarini hisobga olgan holda normativ-huquqiy bazani takomillashtirish, xususan: amaldagi normativ-huquqiy hujjatlarga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish, shuningdek, yangilarini ishlab chiqish boʻyicha takliflar tayyorlash; obyektlar va inshootlarni loyihalash, qurish va foydalanishga topshirish boʻyicha amaldagi meʼyoriy-huquqiy bazani qayta koʻrib chiqish; normativ-huquqiy hujjatlarning zamonaviy talablar va mezonlarga muvofiqligini tabaqalashtirilgan tahlil qilish natijalari boʻyicha ularni kelgusida qoʻllash toʻgʻrisida qarorlar qabul qilish; v) idoralararo va idoraviy hujjatlarni qonun hujjatlaridan kelib chiqadigan tegishli qoʻshimchalar va oʻzgartirishlar kiritish bilan muvofiqlashtirish; g) oʻzgartirish va qoʻshimchalarni hisobga olgan holda irrigatsiya va drenaj inshootlarini loyihalash va qurishda meʼyoriy-huquqiy bazani tizimli ravishda qayta koʻrib chiqish; d) zamonaviy talablarga javob beradigan, ekspluatatsiya xarajatlari darajasini pasaytirishga taʼsir qiluvchi quvur tarmoqlari, binolar va inshootlarning oʻrab turgan inshootlarini issiqlik izolatsiyasi uchun qurilish materiallaridan foydalanishga oʻtish. 1. Muhandislik tayyorlash chora-tadbirlari muhandislik-geologik sharoitlarning oʻzgarishi prognozini, foydalanish xarakterini va hududni rejalashtirishni hisobga olgan holda belgilanadi. 2. Vertikal rejalashtirishni amalga oshirishda hududning loyihaviy balandliklari tabiiy relyefni, tuproq qoplamini va mavjud daraxt koʻchatlarini maksimal darajada saqlab qolish, yer usti suvlarini tuproq eroziyasi ehtimolini istisno qiluvchi tezlikda drenajlash va koʻchirilgan tuproqlardan foydalanishni hisobga olgan holda qazish ishlarining minimal hajmini hisobga olgan holda belgilanadi. 3. Quvurlarning hisoblangan diametrlari, ularning seriyalari va materiallari relyefi va relyefidan kelib chiqqan holda, shuningdek, maksimal yogʻingarchilikning solishtirma miqdori boʻyicha Gidrometeorologiya markazining dastlabki maʼlumotlarini koʻrsatgan holda, mavjud drenaj tizimini, shu jumladan magistral drenaj tizimlarini, yon drenaj tizimlarini va periferik yomgʻirli drenajlarni Toshkent shahrining bosh rejasiga qoʻllash. 4. Shahar hududidan oʻtuvchi sugʻorish suv yoʻllari, oqizuvchi kollektorlar va kanallarning texnik holatini bosqichma-bosqich tiklash va tartibga solish, shu jumladan sugʻorish xandaqlari tarmogʻining texnik holatini tizimlashtirish, tartibga solish va yaxshilash, suvni tashkiliy ravishda yigʻish va oqizishni taʼminlaydigan kompleks oʻzaro bogʻlangan tizim yaratishni hisobga olgan holda chora-tadbirlar koʻrish. 5. Toshkent shahar hokimligi masʼul organlari tomonidan yomgʻirli sugʻorish tizimlari, drenaj va oqova suv inshootlari, shuningdek, irrigatsiya va oqova suv kollektorlari yaqinida qurilayotgan obyektlarni qurishda xizmat koʻrsatishda sanitariya muhofazasi zonalariga rioya etilishi ustidan nazoratni kuchaytirish. 6. Oʻzlashtirilishi kerak boʻlgan torf konlari hududlarida yer osti suvlari darajasini pasaytirishdan tashqari, mineral tuproqlar bilan balast qoʻshilishi taʼminlanadi va tegishli asoslar bilan torf qazib olishga ruxsat beriladi. Mineral tuproqni yuklash qatlamining qalinligi torfning keyingi choʻkishini hisobga olgan holda va sirt oqimini tartibga solish uchun maydonning zarur qiyaligini taʼminlagan holda belgilanadi. Yoʻllarda mineral tuproq qatlamining qalinligi transportning intensivligiga qarab belgilanadi. 7. Yomgʻir suvlari oqimining yer osti inshootlariga kirib ketishining oldini olish va kerak boʻlganda ular atrofida tayanch devorlarni oʻrnatishni hisobga olgan holda shahar irrigatsiya va drenaj tizimining tarmoq sxemasini ishlab chiqish. 8. Oʻtkazuvchanlik quvvatini hisoblagan holda yomgʻir drenajlari va nasos agregatlarini texnik rekonstruksiya qilish loyihalarini ishlab chiqish. 9. Mumkin boʻlgan avariyalarni bartaraf etish uchun sugʻorish tarmogʻi, drenaj va tushirish inshootlari va texnik jihozlarini tekshirish, taʼmirlash va tozalashni amalga oshirish. 10. Toshkent shahar suv havzasining tozaligini taʼminlash, shuningdek, irrigatsiya-drenaj tarmoqlari boʻylab yomgʻir, erish va sugʻorish oqimini qabul qilish, suvni muhofaza qilish zonalarini normativ-huquqiy hujjatlar talablari asosida tartibga solish. 11. Toshkent shahar bosh rejasining “Hududni muhandislik tayyorlash sxemasi va prognoz yechimlari” boʻlimi ijrosini batafsil oʻrganish va tahlil qilish. Hududni muhandislik tayyorlash va prognoz yechimlari boʻyicha tasdiqlangan sxema asosida, amalga oshirish bosqichlarini aniqlagan va yechimlarni belgilagan holda “Sel toshqinlaridan himoya qilishning sanoat sxemasi” ni ishlab chiqish: a) asosiy sugʻorish va drenaj kanallari; b) boʻronli drenajlar; v) sel oqimlaridan himoya qilish; g) suv olish inshootlari; d) drenaj turini koʻrsatuvchi (vertikal, gorizontal) drenajdan foydalanishni talab qiladigan joylar; e) tabiiy suv oqimlarini tartibga solish. 12. “ToshkentboshplanLITI” instituti hududni muhandislik-texnik jihatdan tayyorlash sxemasi va prognoz yechimlaridan kelib chiqqan holda, buyurtmachi tomonidan berilgan loyiha topshirigʻi asosida shaharda suv drenajining yangi sugʻorish tizimlarini qurish va mavjudlarini rekonstruksiya qilish uchun loyihadan oldingi hujjatlarni (PTEO/PTER) ishlab chiqsin. 13. Ishlab chiqilgan loyihadan oldingi hujjatlarni (PTEO/PTER) barcha manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan belgilangan tartibda muvofiqlashtirish. 14. Tasdiqlangan loyiha parametrlari (PTEO/PTEE) asosida quyidagi tartibni hisobga olgan holda loyiha hujjatlarini bosqichma-bosqich (tuman, zona va boshqalar) ishlab chiqishni amalga oshirish: magistral suv-drenaj tizimlari, yon drenaj tizimlari va periferik suv drenajlari (uzluksiz transport yoʻllari tarmogʻi boʻylab, shahar va tuman avtomobil yoʻllari, shuningdek, bosqichma-bosqich koʻrsatilgan holda), belgilangan tartib. 1. Hozirda Toshkent shahar Favqulodda vaziyatlar boshqarmasi tasarrufida kichik hajmli suv toʻplanadigan joylardan suvni tortib olish uchun moʻljallangan 3 ta koʻchma motorli nasos va bitta motorli rezina qayiq mavjud. 2. Ayrim hududlarni suv bosishi oqibatlarini bartaraf etish davrida suv bosgan hududlardan suv chiqarish va qayta yoʻnaltirish uchun barcha mumkin boʻlgan past darajadagi punktlarni (29 oʻrin) bir vaqtning oʻzida qoplash mumkin emas. 3. Suv toshqini bilan bogʻliq vaziyatlar yuzaga kelgan davrda Toshkent shahar Favqulodda vaziyatlar boshqarmasi ichki resurslarini maksimal darajada safarbar etish maqsadida Toshkent shahar Favqulodda vaziyatlar boshqarmasining moddiy-texnik bazasini mustahkamlash, shuningdek, texnika va uskunalarni joylashtirish uchun yagona garaj inshootini tashkil etish chora-tadbirlari nazarda tutilmoqda. 4. Toshkent shahar Favqulodda vaziyatlar boshqarmasining moddiy-texnik bazasini quyidagi avtomobil va maxsus texnika, texnika, kichik hajmdagi mexanizatsiyalash vositalari va inventarlari tashkil etadi: hududlarni suv bosishi bilan bogʻliq favqulodda vaziyatlarda kuchlar va vositalarni (PPU) toʻgʻridan-toʻgʻri nazorat qilishni taʼminlaydigan MAN rusumli avtomobil (tirkama bilan); VAZ-21214 avtomashinalari va ularni mobil boshqaruv punktiga (MCP) toʻgʻridan-toʻgʻri maʼlumot uzatish (video-onlayn) uchun video uzatish va boshqa aksessuarlar bilan jihozlash; motor nasoslari, motorli kauchuk va metall qayiqlar, chodirlar, rezina etiklar, maxsus qutqaruv jiletlari, mobil yoritish tizimlari, yuqori quvvatli maxsus suv nasoslari mexanizmlari va boshqalar. 5. Toshkent shahar Favqulodda vaziyatlar boshqarmasining moddiy-texnik bazasini jihozlash meʼyorlari Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi tomonidan belgilanadi, zaruratga qarab yangilanishi mumkin. 1. Toshkent shahridagi irrigatsiya-drenaj inshootlarini toʻgʻri saqlashni taʼminlash: tuman obodonlashtirish boʻlimlari tomonidan, shu jumladan, toʻgʻridan-toʻgʻri massiv va mahalla ichidagi hududlarda joylashgan barcha mavjud irrigatsiya va drenaj tizimi obyektlarini inventarizatsiyadan oʻtkazish; Toshkent shahar irrigatsiya-drenaj tizimi balans egalari, kollektorlar, suv qabul qiluvchilar va kanallarni qayta taqsimlash toʻgʻrisida Toshkent shahar hokimligining Toshkent shahar Obodonlashtirish bosh boshqarmasi va tumanlar obodonlashtirish boshqarmalari oʻrtasidagi hududiy javobgarligini aniqlagan holda alohida qaror qabul qilish; yakka tartibdagi sugʻorish va drenaj obyektlarini qayta taqsimlash va balansga qabul qilishdan keyin balans egasi tomonidan kadastr hujjatlariga tegishli oʻzgartirishlar kiritish; 2. Sugʻorish-drenaj tizimi obyektlarining balans egalari obyektlarni ishonchli saqlash va ularning uzluksiz ishlashini, yomgʻir suvlarining barqaror oʻtishi uchun oʻz vaqtida taʼmirlash va profilaktika ishlarini taʼminlaydi. 1. Sugʻorish va drenaj tizimlari balansi keyingi kalendar yili uchun asosiy tadbirlarni rejalashtirayotganda obyektlarning mavjud holatini har tomonlama oʻrganib chiqqandan soʻng Toshkent shahar Obodonlashtirish bosh boshqarmasiga Toshkent shahar obyektlarini saqlash, rekonstruksiya qilish, kapital va joriy taʼmirlash hamda suv chiqarish obyektlarini saqlash boʻyicha tegishli ishlarni amalga oshirish boʻyicha takliflar kiritadi. 2. Toshkent shahar Obodonlashtirish bosh boshqarmasi har yili irrigatsiya va drenaj tizimlari obyektlari balanschilaridan kelib tushgan takliflarni toʻplaydi, oʻrganadi, tahlil qiladi va dolzarbligini baholaydi. Toshkent shahar Obodonlashtirish bosh boshqarmasi oʻrganib, kelishilgandan soʻng Toshkent shahar Moliya bosh boshqarmasiga asoslantirilgan hisob-kitoblarni zarur tahliliy materiallar va nuqsonli dalolatnomalar ilova qilingan holda taqdim etadi. 3. Toshkent shahar moliya bosh boshqarmasi Toshkent shahar Obodonlashtirish bosh boshqarmasidan kelib tushgan tahliliy materiallarni oʻrganib, sel va suv toshqini davrini hisobga olgan holda moliyalashtirish manbalarini, tegishli ish turlarini moliyalashtirish hajmlarini koʻrsatgan holda Toshkent shahar hokimligiga tegishli takliflar kiritsin. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining Nazorat-taftish bosh boshqarmasi rejalashtirilgan ishlar yakuniga yetgach, bajarilgan ishlar hajmining loyiha-smeta hujjatlari talablariga muvofiqligi yuzasidan har tomonlama yakuniy nazorat va tekshirishni amalga oshiradi. 1. Hududlarni suv bosishi xavfi toʻgʻrisida aholini xabardor qilish va oʻz vaqtida ogohlantirishdan koʻzlangan maqsad eng koʻp insonlar qurbon boʻlishining oldini olish va shahar infratuzilmasiga iqtisodiy zararni minimallashtirishdan iborat. 2. Poytaxt aholisini suv toshqinlari bilan bogʻliq favqulodda vaziyatlar yuzaga kelganda ogohlantirish boʻyicha mavjud tizim oʻtgan asrning 70 yillarida ishga tushirilgan boʻlib, axborot uzatishda butun shahar aholisini toʻgʻri qamrab olish imkonini bermaydi. 3. Aholini suv toshqini xavfi yuzaga kelgan taqdirda axborot va ogohlantirish bilan toʻliq qamrab olish maqsadida Toshkent shahrida bosqichma-bosqich ilgʻor axborot-kommunikatsiya texnologiyalari bilan taʼminlangan holda Inqirozlarni boshqarish markazini (IHM) tashkil etish rejalashtirilmoqda. 4. Toshkent shahrida tashkil etilayotgan Inqirozli vaziyatlarda boshqaruv markazining (IVBM) vazifalari quyidagilardan iborat: favqulodda vaziyatlar yuzaga kelganda va oqibatlarini bartaraf etishda kuchlar va vositalarni boshqarish; fuqaro muhofazasi xizmatlari va favqulodda vaziyatlarda ogohlantirish va harakat qilishning hududiy quyi tizimi oʻrtasidagi oʻzaro hamkorlikni muvofiqlashtirish va taʼminlash; favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish obyektlarida amalga oshirilgan tadbirlarni toʻplash, tahlil qilish va monitoring qilish va tegishli maʼmuriy maʼlumotlarni uzatish; Favqulodda vaziyatlar, shu jumladan yomgʻir va sel suvlari bilan bogʻliq xavf tugʻilganda aholini xabardor qilish va ogohlantirish. 1. Sugʻorish va drenaj tizimining ishonchli ishlashi, tegishli loyihalash va texnik ishlarni amalga oshirish yuqori malakali xodimlar tomonidan qoʻllab-quvvatlanishi kerak. 2. Favqulodda vaziyatlar vazirligi Oʻzbekiston Respublikasi Suv xoʻjaligi vazirligi va Toshkent shahar hokimligi bilan birgalikda belgilangan tartibda: yuqori malakali mutaxassislarni tayyorlash orqali operatsion tashkilotlarning texnik xodimlarining malakasini oshirish; irrigatsiya va drenaj tashkilotlari xodimlarining xorijda amaliyot oʻtashini tashkil etish, ularning ilgʻor xalqaro tajribani oʻrganishi va olingan bilimlarini amaliyotda qoʻllash; irrigatsiya va drenaj tashkilotlari xodimlarining malakasini oshirish boʻyicha respublika taʼlim muassasalarida kurslar tashkil etish;. 1. Xavfli gidrometeorologik va geologik jarayonlarning namoyon boʻlishini nazorat qilish chora-tadbirlari xavf zonalarini aniqlashga va ularda himoya muhandislik va profilaktika tadbirlarini oʻz vaqtida amalga oshirishga qaratilgan boʻlishi kerak. 2. Shu munosabat bilan Oʻzgidrometeorologiya markazi va Oʻzbekiston Respublikasi Davlat geologiya qoʻmitasi: xavfli hududlarda joylashgan obyektlar, aholi punktlari va boshqa inshootlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni ularda yashovchi aholini himoya muhandislik va profilaktika chora-tadbirlarini amalga oshirish maqsadida vaqtincha evakuatsiya qilish yoki koʻchirishni tashkil etish maqsadida shahar suv toshqini nazorati komissiyasiga taqdim etish boʻyicha faol ishlarni davom ettirish; xavf zonalaridagi gidrometeorologik vaziyat va geologik jarayonlarning doimiy monitoringini tashkil etish va yomgʻir suvi taʼsiri zonasida joylashgan yangi obyektlar toʻgʻrisida zudlik bilan maʼlumot berilishini taʼminlash; Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi bilan birgalikda Toshkent shahar va tumanlar hokimliklari, korxona, tashkilot rahbarlari hamda obyektlari va fermer xoʻjaliklari sel xavfi zonalarida joylashgan fuqarolarga tegishli bildirishnoma va farmoyishlarni oʻz vaqtida berish hamda ijrosini nazorat qilish. 1. Toshkent shahar hokimligi har chorakda, hisobot davri oyining 10-kuniga qadar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga ushbu Konsepsiya doirasida amalga oshirilgan ishlar toʻgʻrisidagi axborotni taqdim etsin. 2. Mazkur Konsepsiyani amalga oshirish jarayonida muammoli masalalar aniqlangan taqdirda, Toshkent shahar hokimligi Toshkent shahar Favqulodda vaziyatlar boshqarmasi bilan birgalikda kamchiliklarni bartaraf etish va ularni bartaraf etish yoʻllari boʻyicha takliflarni koʻrib chiqish uchun shahar suv toshqinlariga qarshi kurash komissiyasiga kiritsin. 3. Muammoli masalalarni bartaraf etish yuzasidan hukumat darajasida qarorlar qabul qilish zarurati tugʻilganda, Toshkent shahar hokimligi Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi bilan birgalikda ularni belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga koʻrib chiqish uchun kiritadi.