XUSUSIYLAShTIRILGAN SAVDO VA XIZMATLAR KOʻRSATISh SOHASI OBYEKTLARI FAOLIYATIDAGI TARTIB BUZILIShI HOLLARI TOʻGʻRISIDA
(resolution, 2021-02-22)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2002-yil 23-sentabrdagi F-1629-son farmoyishini bajarish yuzasidan Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2002-yil 23-sentabrdagi F-1629-son farmoyishi bilan tashkil etilgan maxsus komissiya tomonidan chakana savdo obyektlarining ahvoli tekshirilganligi, tekshirish natijasida quyidagi jiddiy tartib buzilishlari aniqlanganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin. Xususiylashtirilgan 1716 ta savdo korxonalari egalari tomonidan amaldagi qonun hujjatlari buzilgan holda xususiylashtirish toʻgʻrisidagi shartnomalarda belgilangan faoliyat yoʻnalishining oʻzboshimchalik bilan oʻzgartirilishiga yoʻl qoʻyilgan. Bunday tartib buzilishlarining eng koʻpi Toshkent (592), Fargʻona (316) viloyatlarida va Toshkent shahrida (255) qayd etilgan. Savdo tashkilotlari tomonidan belgilangan savdo, olingan savdo tushumini inkassatsiya qilish qoidalarining qoʻpol buzilishi hollari mavjud. Tekshirish davomida xususiylashtirilgan chakana savdo obyektlarining 3640 tasi, shu jumladan Surxondaryo viloyatida — 606, Andijon viloyatida — 621, Qoraqalpogʻiston Respublikasida — 348 tasi amalda ishlamayotganligi aniqlandi. 5 mingdan ortiq savdo obyektida soliqqa oid qonun hujjatlari buzilishiga yoʻl qoʻyilgan. Tekshirish vaqtida 4169 ta doʻkonda nazorat-kassa apparatlari mavjud boʻlmagan, 2815 ta doʻkonda esa naqd pul tushumini inkassatsiya qilish qoidalari buzilishiga yoʻl qoʻyilgan. 4,6 mingdan ortiq doʻkonda savdo joylardagi davlat hokimiyati organlarining tegishli ruxsatnomalarisiz amalga oshirib kelingan. Aksariyat hollarda yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan yangi tashkil etilayotgan va rekonstruksiya qilinayotgan savdo va xizmatlar koʻrsatish sohasi obyektlari shaharsozlik normalari va qoidalariga muvofiq kelmaydi, qariyb 4 ming savdo korxonasi oʻzining ichki va tashqi dizayniga koʻra belgilangan talablarga javob bermaydi. 4465 doʻkon (faoliyat koʻrsatayotganlarining 12,1 foizi) sanitariya normalari va talablariga muvofiq kelmaydi. Mavjud savdo maydonlaridan past darajada foydalanilmoqda. Xususiylashtirilgan doʻkonlar boʻyicha ushbu koʻrsatkich 30—40 foizdan oshmaydi, qolgan maydonlar ijaraga berilgan yoxud amaldagi qonun hujjatlariga zid ravishda oʻyinxona va koʻngilochar muassasalar etib qayta jihozlangan. Masalan, xususiylashtirilgan 513 ta doʻkon negizida oʻyinxona va koʻngilochar muassasalar, shu jumladan 323 ta billiardxona tashkil etilgan. Yuqorida qayd etilgan tartib buzilishlari natijasida fuqarolar manfaatlariga, eng avvalo, ularni yashash joylarida tegishli darajadagi savdo xizmati va xizmat turlari bilan taʼminlashda jiddiy zarar yetkazilmoqda. Savdo va xizmatlar koʻrsatish sohasida vujudga kelgan ishlarning bunday ahvolini toqat qilib boʻlmaydigan hol deb eʼtirof etish kerak. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari: aniqlangan barcha buzilishlarning ikki oy muddatda tuzatilishi ustidan qattiq nazorat oʻrnatsinlar va bundan buyon ularning takrorlanishining oldini olishga doir taʼsirchan chora-tadbirlar koʻrsinlar; savdo va xizmat koʻrsatish sohasidagi koʻrsatib oʻtilgan tartib buzilishlariga olib kelayotgan amaldagi normalar va idoraviy normativ hujjatlarni tanqidiy qayta koʻrib chiqsinlar. Amalga oshirilgan ishlar natijalari toʻgʻrisida 2003-yil 20-yanvargacha Vazirlar Mahkamasiga axborot berilsin. 3. Belgilab qoʻyilsinki: xususiylashtirilgan savdo va xizmatlar koʻrsatish sohasi obyektlarining davrida faoliyat yoʻnalishini oʻzgartirish xususiylashtirish shartnomalari boʻyicha majburiyatlarning amal qilish muddati ana shunday shartnomalar shartlariga muvofiq amalga oshiriladi; qulaylik va aholini qamrab olish normasi hisobga olingan holda joylashtirilgan oziq-ovqat tovarlari sotuvchi chakana savdo obyektlarining faoliyat yoʻnalishi oʻzgartirilmaydi. Xususiylashtirilgan savdo va xizmatlar koʻrsatish sohasi korxonalarining faoliyat yoʻnalishi qarorning ushbu bandida belgilangan qoidalarni buzgan holda oʻzboshimchalik bilan oʻzgartirilgan taqdirda, xususiylashtirish toʻgʻrisidagi shartnoma haqiqiy emas deb eʼtirof etiladi hamda obyekt egasiga ilgari xususiylashtirishga qilingan xarajatlar qaytarilgan holda obyekt qayta sotilishi kerak. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi Vazirlar Mahkamasining komplekslari, vazirliklar, idoralar, korporatsiyalar, kompaniyalar, uyushmalar, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bilan birgalikda savdo va xizmat koʻrsatish sohasi obyektlari, shuningdek boshqa xususiylashtirilgan korxonalar egalari tomonidan faoliyat yoʻnalishini saqlab qolish yuzasidan xususiylashtirish shartnomalarida nazarda tutilgan shartlarga rioya etilishi ustidan doimiy monitoringni taʼminlasin. 4. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, shaharlar va tumanlar hokimliklari, Oʻzbekiston Respublikasi “Davarxitektqurilish” qoʻmitasining Davlat arxitektura-qurilish nazorati bosh boshqarmasi chakana savdo obyektlarini qurishda yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan shaharsozlikka doir qonun hujjatlariga, belgilangan shaharsozlik normalari va qoidalariga rioya etilishi ustidan talabni kuchaytirsinlar, mintaqalarda savdo korxonalari tarmogʻi aholining joylashuvi xususiyatini va keng qamrab olinishini nazarda tutgan holda rivojlantirilishini taʼminlasinlar. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda: amaldagi qonun hujjatlariga mazkur qarordan kelib chiquvchi oʻzgartirishlar va qoʻshimchalar yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga oʻn kun muddatda takliflar kiritsin; idoraviy normativ hujjatlarni bir oy muddatda mazkur qarorga muvofiqlashtirsin. 6. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosarlari Oʻ.Q. Ismoilov va M.Z. Usmonov zimmasiga yuklansin.