Aholi tomonidan kommunal xizmatlar haqi oʻz vaqtida va toʻliq toʻlanishini taʼminlagani uchun fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatlarini ragʻbatlantirish tartibi toʻgʻrisidagi NIZOMNI TASDIQLASh HAQIDA
(order, 2019-08-23)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2001-yil 17-apreldagi PF-2832-sonli “Kommunal xizmat koʻrsatish sohasida iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirishning yangi bosqichi toʻgʻrisida”gi Farmonini ijro etish yuzasidan buyuraman: 1. Aholi tomonidan kommunal xizmatlar haqi oʻz vaqtida va toʻliq toʻlanishini taʼminlagani uchun fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatlarini ragʻbatlantirish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan boshlab oʻn kun oʻtgandan keyin kuchga kiradi. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Kommunal xizmat koʻrsatish vazirligi tomonidan 1999-yil 27-fevralda 28, 227/03-1, 014-0192-son bilan tasdiqlangan Aholi tomonidan uy-joy kommunal xizmatlar uchun toʻlovning toʻlaligini taʼminlaganligi uchun fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarini ragʻbatlantirish tartibi (1999-yil 30-mart, roʻyxat raqami 683) mazkur buyruq kuchga kirgan vaqtdan boshlab oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2001-yil 17-apreldagi “Kommunal xizmatlar koʻrsatish sohasidagi iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirishning yangi bosqichi toʻgʻrisida” PF-2832-son Farmonining 4-bandiga muvofiq ishlab chiqilgan. 1. Mazkur Nizomning amal qilishi fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlari va xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatlarini ragʻbatlantirishga, aholi tomonidan kommunal xizmatlar korxonalari tomonidan bajarilgan uy joy-kommunal xizmatlari (elektr bilan taʼminlash, gaz bilan taʼminlash, issiq suv taʼminoti va markaziy isitish tarmogʻi, suv taʼminoti va kanalizatsiya, sanitariya tozalashi) hamda umumiy mulkni saqlash majburiy badallari uchun oʻz vaqtida va toʻliq haq toʻlanishini taʼminlashda ularning rolini oshirishga yoʻnaltirilgan. 2. Koʻp qavatli uylarda yashovchi aholidan kommunal xizmatlar uchun toʻlovlarni yigʻishga koʻmaklashish maqsadida shartnomalar ushbu xizmatlarni koʻrsatuvchi korxona va tashkilotlar, xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatlari bilan tuziladi. Yakka tartibdagi uy-joylarda yashovchi aholidan koʻrsatilgan kommunal xizmatlar uchun toʻlovlarni yigʻishga koʻmaklashish maqsadida shartnomalar ushbu xizmatlarni koʻrsatuvchi korxona va tashkilotlar qoʻrgʻon, qishloq, ovul va mahalla fuqarolarining oʻzini-oʻzi boshqarish organlari bilan tuzishlari mumkin. 3. Kommunal xizmatlar koʻrsatuvchi korxonalarning fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari yoki xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatlari bilan oʻzaro munosabatlari quyidagi masalalar boʻyicha taraflarning huquq va majburiyatlarini belgilaydigan shartnoma asosida quriladi: kommunal xizmatlar koʻrsatuvchilar tomonidan kommunal xizmatlar uchun aholidan olinadigan toʻlovlar prognozini belgilash hamda uni fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlari yoki xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatlariga yetkazish; fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari yoki xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatlari tomonidan umumiy mulkni saqlash majburiy badallari hamda kommunal xizmatlar uchun aholidan toʻlovlarining toʻliq tushishini taʼminlash; xususiy uy-joy mulkdorlari shirkati tomonidan koʻrsatilgan kommunal xizmatlar uchun aholidan toʻlovlarni kommunal xizmatlar koʻrsatuvchi korxonaga toʻliq va oʻz vaqtida tushishini taʼminlash; fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatlarini ragʻbatlantirish; kommunal xizmatlar koʻrsatish korxonalari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatlarining oʻzaro munosabatlaridan kelib chiqadigan boshqa masalalar. 4. Tushadigan toʻlovlar prognozi har oyda mazkur Nizomning 1-ilovasiga* muvofiq shaklda tegishli ravishda kommunal korxona va xususiy uy-joy mulkdorlari shirkati tomonidan belgilanadi va quyidagilarni oʻz ichiga oladi: a) hisob-kitob qilinadigan oyda koʻrsatiladigan turarjoy-kommunal xizmatlar uchun amaldagi tariflar boʻyicha belgilangan tartibda hisoblangan tegishli toʻlovlar; b) shartnoma tuzilgan paytdan keyin oʻtgan avvalgi oy uchun vujudga kelgan qarz. 5. Tushadigan toʻlovlar prognozi hisob-kitob oyining 10-kuniga qadar kommunal xizmatlar koʻrsatiladigan korxona va xususiy uy-joy mulkdorlari shirkati tomonidan tasdiqlanadi. 6. Tushadigan toʻlovlar prognozi turarjoy fondining oʻsishi (kamayishi) hisobiga, aholining turarjoy-kommunal xizmatlardan foydalanishi darajasi oʻzgarganida va bu toʻlovlar tushishi hajmi, turarjoy-kommunal xizmatlar narxi (tariflar)ga taʼsir koʻrsatganida qayta koʻrib chiqilishi mumkin. Bunda turarjoy-kommunal xizmatlar uchun oldindan (oʻn ikki oydan ortiq boʻlmagan davr uchun) haq toʻlagan xususiy uy-joy mulkdorlari va turarjoy ijarachilari bu davrda tegishli narx (tariflar) oshganida qoʻshimcha toʻlovlar kiritishdan ozod qilinadi. 7. Toʻlovlarning toʻliq toʻlanishini taʼminlash maqsadida oʻzini oʻzi boshqarish organi bilan birgalikda ishlash uchun (shartnoma tuzilganida) kommunal xizmatlar koʻrsatadigan korxona va xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatining masʼul vakili tayinlanadi. 8. Toʻlangan va toʻlanadigan toʻlovlarni toʻlovchilarning shaxsiy kartochkalariga (yoki hisob daftariga) muntazam ravishda kiritadi va ularni tegishli fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga oʻtkazadi. 9. Kommunal xizmatlar koʻrsatadigan korxonalar xizmatlar uchun joriy toʻlovlar boʻyicha prognoz tushumlari quyidagi tartibda bajarish sharti bilan xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatlarining maxsus hisob raqamlariga oʻtkazadilar: 100 foiz bajarilganda — tushgan toʻlovlar summasidan 15 foizi; 75 foizdan ortiq bajarilganda — tushgan toʻlovlar summasidan 7 foizi. Kommunal xizmat koʻrsatadigan korxona va tashkilotlar kommunal xizmatlar uchun joriy toʻlovlar boʻyicha prognoz tushumlari bajarilgan taqdirda, fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining maxsus schyotlariga ajratmalarni quyidagi tartibda amalga oshiradilar (fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari bilan shartnomalar tuzilgan taqdirda): 100 foiz bajarilganda — tushgan toʻlovlar summasidan 10 foizi; 75 foizdan ortiq bajarilganda — tushgan toʻlovlar summasidan 5 foizgacha; elektr energiyasi boʻyicha topshiriq 100 foiz bajarilganda — elektr bilan taʼminlashning tuman (shahar) korxonalari tomonidan taqdim etilgan, topshiriq-roʻyxatlarda koʻrsatilgan isteʼmolchilardan muddati oʻtgan debitorlik qarzining undirilgan summasidan 2 foizgacha. 10. Agar xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatlari fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari bilan aholidan toʻlovlar toʻliq tushishini taʼminlashga koʻmaklashish uchun shartnoma tuzgan boʻlsa, shirkatlar oʻzaro tuzilgan shartnomalarda belgilangan miqdorda fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga mablagʻ oʻtkazadi. 11. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari jamoatchilikka taʼsir koʻrsatishning turli usullari bilan aholi orasida yashab oʻtilgan oydan keyingi oyning oʻninchi kuniga qadar koʻrsatilgan turarjoy-kommunal xizmatlar uchun haq toʻlanishi zarurligi haqida tushuntirish ishlari olib boradi. 12. Kommunal xizmatlar koʻrsatish korxonasi yoki xususiy uy-joy mulkdorlari shirkati bilan doimiy aloqani taʼminlash maqsadida oʻzini oʻzi boshqarish organi devonining tarkibidan masʼul shaxs tayinlanadi. 13. Turarjoy-kommunal xizmatlar uchun qarzi boʻlgan oilalar, shu jumladan kam taʼminlangan oilalarni aniqlaydi va ularga umumiy mulkni saqlash badallari va koʻrsatiladigan kommunal xizmatlar uchun haq toʻlashda tegishli yordam koʻrsatish boʻyicha choralar koʻradi. 14. Kommunal xizmatlar koʻrsatadigan korxonalardan (yoki shartnoma tuzilgan boʻlsa, xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatlaridan) tushgan mablagʻni quyidagi tartibda yoʻnaltiradi: 60 foizi turarjoy-kommunal xizmatlar uchun toʻlovlar boʻyicha mavjud qarzlarni soʻndirishga, shu jumladan kam taʼminlangan oilalarga xizmatlar uchun hisob-kitob qilish boʻyicha koʻmaklashishga; 15 foizi oʻzini oʻzi boshqarish organlari xodimlarini, bajarilgan turar-joy-kommunal xizmatlar uchun aholidan toʻlovlar toʻliq olinishini taʼminlashdagi ishtirokidan kelib chiqib, ragʻbatlantirishga; 25 foizi turarjoylarni taʼmirlash, mahallalar, qoʻrgʻonlar, qishloq va ovullarni obodonlashtirishga. Fuqarolar oʻz-oʻzlarini boshqarish organlarining muayyan xodimlarini ragʻbatlantirish miqdori Fuqarolari yigʻini kengashi qarori bilan belgilanadi. 15. Yil yakuni boʻyicha koʻrsatilgan mablagʻlarning tushishi va taqsimlanishi haqidagi hisobot qoʻrgʻon, qishloq, ovul va mahalla Fuqarolari yigʻini tomonidan koʻrib chiqilishi shart. 16. Turarjoy-kommunal xizmatlar uchun haq toʻlashda koʻmaklashishga muhtoj boʻlgan kam taʼminlangan oilalarni aniqlashda fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2013-yil 15-fevraldagi 44-son qarori bilan tasdiqlangan Kam taʼminlangan oilalarga ijtimoiy nafaqalar va moddiy yordam tayinlash va toʻlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomga (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2013-y., 8-son, 101-modda) amal qiladi. 17. Turarjoy-kommunal xizmatlar uchun haq toʻlash, shu jumladan kam taʼminlangan oilalarga xizmatlar uchun hisob-kitob qilishda koʻmaklashish faqat oilada kommunal xizmatlar uchun qarz boʻlgan taqdirdagina amalga oshiriladi. Bu holda fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organi yordam oluvchining roziligi bilan kommunal xizmatlar koʻrsatadigan tegishli korxona yoki xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatining hisob-kitob varagʻiga qarzni soʻndirish uchun mablagʻ oʻtkazishi mumkin. Oila turarjoy-kommunal xizmatlarni toʻlash boʻyicha qarzni soʻndirishdan voz kechsa, oilaga mablagʻ toʻlanmaydi. Turarjoy-kommunal xizmatlar uchun toʻlanadigan haq boʻyicha qarz boʻlmasa, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari kommunal xizmatlar koʻrsatadigan korxonalardan kelgan mablagʻni tegishli ulushda oʻz xodimlarini ragʻbatlantirish, hududni obodonlashtirish va turarjoylarni taʼmirlashga yoʻnaltirish haqida qaror chiqarishi mumkin. 18. Har oyda kommunal xizmatlar koʻrsatish korxonasiga turarjoy-kommunal xizmatlar uchun qarzlarni qoplash boʻyicha oilalarga koʻrsatilgan yordam haqida maʼlumot beradi. 19. Kommunal xizmatlar koʻrsatadigan korxonalar va xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatlaridan kelgan pul mablagʻlari tushumi va sarflanishining hisobini yuritadi. 20. Har chorakda ular uchun belgilangan muddatlarda mazkur Nizomning 2-ilovasiga* muvofiq kommunal xizmatlar koʻrsatadigan korxonalardan pul mablagʻlarining tushishi va ularning sarflanishi haqida hisobot tuzadi. 21. Uy-joy mulkdorlari shirkatlariga tushgan mablagʻning 60 foizini turarjoy-kommunal xizmatlar uchun toʻlovlar boʻyicha mavjud qarzlarni soʻndirishga, shu jumladan (fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlari bilan kelishib) kam taʼminlangan oilalarga xizmatlar uchun hisob-kitob qilishda koʻmaklashishga, 15 foizini oʻz xodimlarini ragʻbatlantirishga va 25 foizini xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatlariga bogʻlab qoʻyilgan turarjoylarni taʼmirlash va hududni koʻkalamzorlashtirishga yoʻnaltirish tavsiya qilinadi. Turarjoy-kommunal xizmatlar uchun toʻlanadigan haq boʻyicha qarz boʻlmasa, xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatlari kommunal xizmatlar koʻrsatadigan korxonalardan tushgan mablagʻni tegishli ulushda oʻz xodimlarini ragʻbatlantirish, hududni obodonlashtirish va turarjoylarni taʼmirlashga sarflash haqida qaror chiqarishi mumkin. 22. Kommunal xizmatlar koʻrsatish korxonalari va xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatlari kommunal xizmatlar uchun toʻlovlar tushishi hisobini xizmat koʻrsatadigan bankdan kelgan toʻlov hujjatlari asosida amalga oshiradi. 23. Hisobot oyidan keyingi oyning 15-kuniga qadar kelgan tushumlar toʻliq solishtiriladi va ikkala tomondan toʻlov tushishi prognozi bajarilganligi haqida dalolatnoma tuziladi. 24. Kommunal xizmatlar koʻrsatuvchi tasdiqlaydigan hujjatlar va toʻlovlar tushishi haqidagi maʼlumotlar asosida 1-ilovaga muvofiq shaklda hisobot oyidan keyingi oyning 20-kuniga qadar fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organi (yoki shartnoma tuzilgan boʻlsa, xususiy uy-joy mulkdorlari shirkati)ning maxsus hisobvaragʻiga tegishli summani oʻtkazadi. 25. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari yoki xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatlariga kommunal xizmatlar uchun aholi toʻlovlari tushumlaridan ajratmalar xizmat koʻrsatadigan korxonalarning foyda (daromad) soligʻi boʻyicha soliqqa tortish bazasiga kiritilmaydi. 26. Kommunal xizmatlar koʻrsatadigan korxonalar va xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatlariga xizmat qiladigan banklar aholining turarjoy-kommunal xizmatlar uchun toʻlovlari bilan bogʻliq barcha operatsiyalarni oʻz vaqtida amalga oshirishga majburdir. 27. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Mehnat vazirligi va ularning joylardagi organlari belgilangan tartibda kommunal xizmatlar koʻrsatadigan korxonalar tomonidan fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga (yoki xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatlariga) mablagʻlarning toʻgʻri oʻtkazilishi va fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlari va xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatlari tomonidan mablagʻlar mazkur Nizomga muvofiq maqsadli foydalanilishi ustidan belgilangan tartibda nazorat qiladi. 28. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, shahar va tumanlar hokimiyatlari ijtimoiy imtiyozlar belgilashda oshkoralik va ijtimoiy adolat tamoyillariga rioya qilinishi, shuningdek fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatlari tomonidan mablagʻlar qatʼiy maqsadga koʻra sarflanishi ustidan doimiy nazorat tizimini oʻrnatadi. 29. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi, Oʻzbekiston “Oʻzkommunxizmat” agentligi va Oʻzbekiston “Mahalla” respublika jamgʻarmasi bilan kelishilgan.