AYLANMA MABLAGʻLARNI TOʻLDIRISh UChUN TIJORAT BANKLARI TOMONIDAN IMTIYOZLI KREDITLAR AJRATISh HISOBIGA EKSPORT QILUVChI KORXONALARNI QOʻLLAB-QUVVATLAShGA DOIR QOʻShIMChA ChORA-TADBIRLAR TOʻGʻRISIDA
(resolution, 2020-04-18)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2008-yil 28-noyabrdagi PF-4058-son Farmoni bilan tasdiqlangan Iqtisodiyotning real sektori bazaviy tarmoqlari korxonalarini qoʻllab-quvvatlash, ularning barqaror ishlashini taʼminlash va eksport salohiyatini oshirish chora-tadbirlari dasturining 1.5-bandi ijrosini taʼminlash, shuningdek aylanma mablagʻlarni toʻldirish uchun tijorat banklari tomonidan imtiyozli kreditlar ajratish hisobiga eksport qiluvchi korxonalar faoliyatini qoʻshimcha ravishda ragʻbatlantirish, aholi bandligini oshirishga va yangi ish oʻrinlari tashkil etishga koʻmaklashish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Quyidagilar: Eksport qiluvchi korxonalarning tijorat banklarining oʻz mablagʻlari va jalb qilingan mablagʻlari hisobiga aylanma mablagʻlarni toʻldirish uchun imtiyozli kreditlar olish yuzasidan murojaatlarini koʻrib chiqish boʻyicha kichik guruh (keyingi oʻrinlarda Kichik guruh deb ataladi) tarkibi 1-ilovaga muvofiq; Eksport qiluvchi korxonalarning tijorat banklarining oʻz mablagʻlari va jalb qilingan mablagʻlari hisobiga aylanma mablagʻlarni toʻldirish uchun imtiyozli kreditlar olish yuzasidan murojaatlarini koʻrib chiqish tartibi toʻgʻrisidagi Vaqtinchalik nizom 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Quyidagilar Kichik guruhning asosiy vazifalari etib belgilansin: tijorat banklari tomonidan oʻz mablagʻlari va jalb qilingan mablagʻlari hisobiga (Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti hujjatlariga muvofiq banklarning kapitallashuvini oshirish uchun ajratilgan maqsadli mablagʻlar bundan mustasno) eksport qiluvchi korxonalarga aylanma mablagʻlarni toʻldirish uchun imtiyozli kreditlar ajratish boʻyicha faoliyatni muvofiqlashtirish; tovarlar (ishlar, xizmatlar)ni eksport qilish uchun aylanma mablagʻlarni toʻldirish uchun eksport qiluvchi korxonalarga tijorat banklarining imtiyozli kreditlarini olishda koʻmaklashish. 3. Kichik guruh (Gʻaniyev) bajarilgan ishlar toʻgʻrisidagi axborotni har chorakda Iqtisodiyotning real sektori korxonalarini qoʻllab-quvvatlash, ularning barqaror ishlashini taʼminlash va eksport salohiyatini oshirish chora-tadbirlari dasturini amalga oshirishni monitoring va nazorat qilish boʻyicha Ishchi guruhga koʻrib chiqish uchun kiritsin. 4. Vazirlar Mahkamasining 2008-yil 31-dekabrdagi 288-son qarori bilan tasdiqlangan Iqtisodiyotning real sektori sohasida korxonalarni va investitsion faollikni kredit yoʻli bilan qoʻllab-quvvatlashni taʼminlash masalalarini koʻrib chiqish tartibi toʻgʻrisidagi Vaqtinchalik nizomga 3-ilovaga muvofiq oʻzgartirishlar kiritilsin. 5. Markaziy bankka tijorat banklari bilan birgalikda ikki hafta muddatda idoraviy normativ hujjatlarni va ichki hujjatlarni ushbu qarorga muvofiqlashtirish tavsiya etilsin. 6. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi oʻrinbosari R.S. Azimov zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Vaqtinchalik nizom tijorat banklari tomonidan oʻz mablagʻlari va jalb qilingan mablagʻlari hisobiga (Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti hujjatlariga muvofiq banklarning kapitallashuvini oshirish uchun ajratilgan maqsadli mablagʻlar bundan mustasno) eksport qiluvchi korxonalarga aylanma mablagʻlarni toʻldirish uchun imtiyozli kreditlar ajratish masalalarini koʻrib chiqish tartibini belgilaydi. 2. Ushbu Vaqtinchalik nizom maqsadlari uchun quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi: Ishchi guruh — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2008-yil 28-noyabrdagi PF-4058-son Farmoni bilan tashkil etilgan Iqtisodiyotning real sektori korxonalarini qoʻllab-quvvatlash, ularning barqaror ishlashini taʼminlash va eksport salohiyatini oshirish chora-tadbirlari dasturini amalga oshirishni monitoring va nazorat qilish boʻyicha Ishchi guruh; Kichik guruh — Eksport qiluvchi korxonalarning tijorat banklarining oʻz mablagʻlari va jalb qilingan mablagʻlari hisobiga aylanma mablagʻlarni toʻldirish uchun imtiyozli kreditlar olish yuzasidan murojaatlarini koʻrib chiqish boʻyicha kichik guruh; kredit mablagʻlari — Markaziy bankning qayta moliyalash stavkasining 70 foizidan ortiq boʻlmagan stavka boʻyicha imtiyozli asosda beriladigan tijorat banklarining oʻz mablagʻlari va jalb qilingan mablagʻlari hisobiga (Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti hujjatlariga muvofiq banklarning kapitallashuvini oshirish uchun ajratilgan maqsadli mablagʻlar bundan mustasno) shakllanadigan mablagʻlari; Ishchi organ — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirligi. eksport qiluvchi korxona — Oʻzbekiston Respublikasi hududida yuridik shaxs sifatida roʻyxatdan oʻtkazilgan, oʻzi ishlab chiqargan tovarlar (ishlar, xizmatlar)ni eksport qilayotgan yoki eksport qilishni nazarda tutayotgan korxona; bank — eksport qiluvchi korxonaga kredit beradigan tijorat banki. 3. Kredit mablagʻlari ajratish, qoidaga koʻra, kreditni 12 oygacha berish muddati bilan amalga oshiriladi. Ushbu Vaqtinchalik nizom talablariga muvofiq boʻlmagan eksport qiluvchi korxonalarga kreditlar ajratish qonun hujjatlarida belgilangan tartibda banklarning ichki kredit siyosatiga muvofiq amalga oshiriladi. 4. Yuklangan vazifalarni bajarish doirasida Kichik guruh quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi: tegishli vazirliklar va idoralar tomonidan eksport qiluvchi korxonalarning kredit hujjatlari belgilangan muddatlarda oʻz vaqtida koʻrib chiqilishini nazorat qilish; eksport qiluvchi korxonalarning kredit mablagʻlari olish boʻyicha hujjatlarini koʻrib chiqish; banklarning kredit faolligini kengaytirishga va eksport qiluvchi korxonalarning kredit mablagʻlari olishiga toʻsqinlik qilayotgan omillarni bartaraf etish chora-tadbirlarini amalga oshirish boʻyicha takliflar tayyorlash. Taqdim etilgan hujjatlarni tezkorlik bilan va sifatli koʻrib chiqish, shuningdek Kichik guruhning majlislari oʻtkazilishini oʻz vaqtida tashkil etish uchun Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirligi tomonidan Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirining buyrugʻi asosida vazirlikning tarkibiy boʻlinmalari rahbarlari va malakali mutaxassislaridan Ishchi organ shakllantiriladi. Ishchi organga Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirining soʻrovi asosida boshqa vazirliklar va idoralardan mutaxassislar jalb qilinishi mumkin. 5. Kredit mablagʻlari banklar tomonidan keyinchalik qayta ishlash, ishlab chiqarish va oʻzi ishlab chiqargan tovarlar (ishlar, xizmatlar)ni eksport qilish uchun xomashyo va materiallar xarid qilish, shuningdek aholining ish bilan bandligini taʼminlash maqsadida eksport qiluvchi korxonalarning aylanma mablagʻlarini toʻldirish uchun ajratiladi. 6. Eksport qiluvchi korxona kredit mablagʻlari olish uchun Ishchi organga quyidagi hujjatlarni taqdim etadi: kredit mablagʻlari olish uchun ariza; oʻzi ishlab chiqargan tovarlar (ishlar, xizmatlar)ni sotish uchun moʻljallanayotgan xaridorlar bilan tuzilgan shartnomalarning nusxalari; kredit olishning maqsadlari va foydalanish yoʻnalishlari, shuningdek moʻljallanayotgan summa, kreditning muddati va foiz stavkasi, pul mablagʻlarining prognoz oqimi, tovarlar (ishlar, xizmatlar)ni eksport qilishga buyurtmalar portfelining tuzilishi va ularni sotish bozorlari, shuningdek kreditning oʻzlashtirilishi va qaytarilishiga taalluqli boʻlgan boshqa maʼlumotlar koʻrsatilgan biznes-reja; eksport qiluvchi korxona faoliyat koʻrsatishi davrida, biroq oxirgi 3 yildan ortiq boʻlmagan davrda eksport qiluvchi korxonaning moliyaviy ahvoli toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, shu jumladan davlat soliq xizmati organlari tomonidan tasdiqlangan buxgalteriya balansi (1-shakl), moliyaviy natijalar toʻgʻrisida hisobot (2-shakl), debitorlik va kreditorlik qarzlar toʻgʻrisida maʼlumotnoma (2a-shakl); kredit boʻyicha moʻljallanayotgan taʼminlash toʻgʻrisidagi maʼlumotlar (mol-mulk garovi, kafolatlar, kafillik, sugʻurta polisi va boshqalar); eksport qiluvchi korxonaning boshqaruv organlari tomonidan tasdiqlangan va Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi tomonidan maʼqullangan mahsulotlar (tovarlar, ishlar va xizmatlar) tannarxini, ishlab chiqarishning materiallar sigʻimi va energiya sigʻimini kamaytirish, ishlab chiqarishning rentabelliligi va foyda keltiruvchanligini oshirish, moliyaviy oqimlarni boshqarishni takomillashtirish va ortiqcha shtat birliklarini qisqartirish boʻyicha moliyaviy reja, shuningdek ushbu moliyaviy rejani amalga oshirish toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, yangidan tashkil etilayotgan korxonalar va/yoki ishlab chiqarishlar bundan mustasno. 7. Kichik guruh taqdim etilgan hujjatlarni 2 kun mobaynida ularning ushbu Nizomning 6-bandi talablariga muvofiqligi yuzasidan koʻrib chiqadi va, ular muvofiq boʻlmagan taqdirda, Kichik guruh aʼzolari va bankka yuboradi. 8. Kichik guruh aʼzolari taqdim etilgan hujjatlarni bir hafta muddatda koʻrib chiqadi va Ishchi organga quyidagi mezonlarga eʼtiborni qaratgan holda oʻz xulosalarini taqdim etadi: ishlab chiqariladigan tovarlar (ishlar, xizmatlar)ni sotishning tashqi bozorlari konyunkturasi oʻzgarishini hisobga olgan holda eksport qiluvchi korxonani va tarmoqni yanada rivojlantirish istiqbollari; tarmoqda eksport qiluvchi korxonaning ahamiyati, sotish hajmlarini koʻpaytirish va eksport qiluvchi korxonalar tomonidan tovarlar (ishlar, xizmatlar)ning yangi turlarini oʻzlashtirish koʻlamlari; jahon bozori konyunkturasi nuqtai nazaridan ishlab chiqarish taklif qilinayotgan tovarlar (ishlar, xizmatlar)ni eksportga sotish istiqbollarini, uni eksport qilish hajmini marketing baholashni hisobga olgan holda eksportga yoʻnaltirilgan mahsulotlar (tovarlar, ishlar, xizmatlar) ulushining moʻljallanayotgan ishlab chiqarish umumiy hajmining kamida 80 foizi darajasida boʻlishini taʼminlash; mahsulotlar (tovarlar, ishlar va xizmatlar) tannarxini pasaytirish, ishlab chiqarishning rentabelliligi va foyda keltiruvchanligini oshirish boʻyicha moliyaviy rejaning bajarilishi, eksport qiluvchi korxonaning moliyaviy ahvoli, budjet oldida, banklarning kreditlari, kommunal xizmatlar, ish haqi boʻyicha qarzlar mavjudligi, shuningdek debitorlik-kreditorlik qarzdorlik tahlili. 9. Ishchi organ Kichik guruh aʼzolarining tegishli xulosalari olingan kundan boshlab bir ish kuni mobaynida eksport qiluvchi korxonaning ushbu Vaqtinchalik nizomning 5-bandi talablariga muvofiqligi (nomuvofiqligi) toʻgʻrisida qaror qabul qilish uchun Kichik guruh majlisi oʻtkazilishini tashkil etadi. Bunda Kichik guruh majlisiga Kichik guruh aʼzolariga eksport qiluvchi korxonaning kredit tarixi toʻgʻrisidagi axborotni taqdim etish va taqdim etilgan biznes-rejani kredit berish mumkinligi yuzasidan tahlil qilish uchun bankning vakillari taklif etiladi. 10. Kichik guruhning qarori tegishli bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi va Ishchi organ tomonidan belgilangan tartibda koʻrib chiqish hamda qonun hujjatlariga va bankning ichki kredit siyosatiga muvofiq kredit mablagʻlari berish toʻgʻrisida qaror qabul qilish uchun bir kun muddatda bankka taqdim etiladi. 11. Eksport qiluvchi korxonalarning buyurtmanomalarini koʻrib chiqishda bank eksport qiluvchi korxonadan qonun hujjatlariga va bankning ichki kredit siyosatiga muvofiq kredit qoʻmitasi (yoki Kengashi)ning qarorini qabul qilish uchun zarur boʻlgan qoʻshimcha maʼlumotlarni soʻrashga haqlidir. 12. Bankning kredit qoʻmitasi (yoki Kengashi) kredit boʻyicha hujjatlar bankka topshirilgan kundan boshlab oʻn kun mobaynida tegishli qaror qabul qiladi. 13. Bankning kredit qoʻmitasi (yoki Kengashi)ning kredit mablagʻlari berish toʻgʻrisidagi ijobiy qarori tegishli bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi hamda eksport qiluvchi korxonaga va Ishchi organga yuboriladi. Kredit mablagʻlari berish toʻgʻrisida ijobiy qaror qabul qilingan taqdirda bank bir kun muddatda eksport qiluvchi korxona bilan kredit shartnomasi tuzadi. 14. Bankning kredit qoʻmitasi (yoki Kengashi) tomonidan kredit mablagʻlari berish rad etilishi toʻgʻrisida qaror qabul qilingan taqdirda bank bankning kredit qoʻmitasi (yoki Kengashi)ning tegishli qarori qabul qilingan kundan boshlab uch kundan kech boʻlmagan muddatda rad etishning asoslangan sabablarini koʻrsatgan holda eksport qiluvchi korxonani va Ishchi organni yozma ravishda xabardor qiladi. 15. Bank qonun hujjatlariga, kredit shartnomasiga va bankning ichki kredit siyosatiga muvofiq berilgan kredit mablagʻlaridan foydalanilishining monitoringini olib boradi. 16. Berilgan kreditlardan boshqa maqsadlarda foydalanilgan taqdirda bank kreditni tuzilgan kredit shartnomasiga muvofiq korxonaning bankdagi talab qilib olinadigan depozit hisob raqamidan muddatidan oldin undirib olishga haqlidir. 17. Bank har oyda Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankiga va Ishchi organga dastlab berilgan kredit summasini, kredit boʻyicha qarz qoldigʻini, hisoblangan va toʻlangan foiz toʻlovlari summasini, kredit mablagʻlaridan maqsadli foydalanganlik va kredit monitoringi amalga oshirilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni koʻrsatgan holda eksport qiluvchi korxonalar boʻyicha axborotni taqdim etadi. 18. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi har oyda Ishchi organga eksport qiluvchi korxonalar tomonidan tuzilgan eksport kontraktlari natura va qiymat ifodasida amalda bajarilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni yuboradi. 1. 4-bandda: ikkinchi xatboshi chiqarib tashlansin; beshinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “tadbirkorlik subyektlari tomonidan tayyor mahsulot ishlab chiqarish va sotish, ichki bozorni mamlakatimizda ishlab chiqarilgan tovarlar bilan toʻldirish maqsadida zamonaviy asbob-uskunalar va mini-texnologiyalar sotib olish, shuning hisobiga qoʻshimcha ish oʻrinlari tashkil etish va aholi daromadini oshirish”. 2. 8-bandda: ikkinchi—beshinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “Maqsadli mablagʻlar hisobiga kreditlar, qoidaga koʻra, imtiyozli shartlarda, investitsiya maqsadlari uchun kamida 1 yillik imtiyozli davr bilan kamida 3 yil muddatga ajratiladi”; oltinchi xatboshi uchinchi xat boshi deb hisoblansin. 3. 9-bandning ikkinchi xatboshidagi “aylanma kapitalini toʻldirish uchun nazarda tutilgan kreditlar, shuningdek” soʻzlari chiqarib tashlansin. 4. 20-band quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “20. Maqsadli mablagʻlar hisobiga kredit olish uchun korxona Ishchi organga ushbu Vaqtinchalik nizomning 11-bandida nazarda tutilgan hujjatlarni taqdim etadi.” 5. 22-band oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.