Gʻildirakli yangi transport vositalarini ekologik sertifikatlash tizimini takomillashtirish toʻgʻrisida
(resolution, 2025-09-20)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “2030-yilgacha boʻlgan davrda Oʻzbekiston Respublikasining Atrof-muhitni muhofaza qilish konsepsiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida” 2019-yil 30-oktabrdagi PF-5863-son Farmoni ijrosini taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “2030-yilgacha boʻlgan davrda Oʻzbekiston Respublikasining Atrof-muhitni muhofaza qilish konsepsiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida” 2019-yil 30-oktabrdagi PF-5863-son Farmoni bilan 2022-yil 1-yanvardan boshlab zaharlilik darajasi “Yevro-4” ekologik toifa talablariga mos kelmaydigan gaz, benzin va dizel dvigatellari bilan jihozlangan “M” va “N” toifalaridagi gʻildirakli transport vositalarini foydalanish va ularni sotish maqsadida “vaqtincha olib kirish” va “erkin muomalaga chiqarish (import)” bojxona rejimiga joylashtirish man etilganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin. 2. Oʻzbekiston Respublikasiga olib kiriladigan “M” va “N” toifalardagi gʻildirakli yangi transport vositalarining ekologik toifa talablariga muvofiqligini ekologik sertifikatlash tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 3. Ushbu qaror 2022-yil 1-yanvardan boshlab kuchga kiradi. 4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi oʻrinbosari A.J. Ramatov va Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi raisi B.T. Qoʻchqorov zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasiga olib kiriladigan gaz, benzin va dizel dvigatellari bilan jihozlangan Yevro-4 ekologik toifa (keyingi oʻrinlarda ekologik standart deb ataladi) talablariga mos keladigan “M” va “N” toifalardagi gʻildirakli yangi transport vositalarini ekologik sertifikatlash tartibini belgilaydi. 2. Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: gʻildirakli transport vositalari — yoʻlovchilar, bagaj va yuklarni tashish hamda maxsus ishlarni bajarish uchun moʻljallangan avtomobillar, shatakka oluvchi avtomobillar, tirkamalar va yarim tirkamalar; gʻildirakli transport vositalaridan tashlamalar — ichki yonuv dvigatellarining ishlashi natijasida ajralib chiqadigan (uglerod oksidi, uglevodorodlar, azot oksidlari va dispers zarralar) chiqindi gazlar va gʻildirakli transport vositalarining yoqilgʻisidan chiqadigan bugʻlardan iborat zararli (ifloslantiruvchi) moddalar; dizel — siqilishi natijasida yonish tamoyiliga asoslangan dvigatel; ifloslantiruvchi modda — atrof-muhit va inson sogʻligʻiga zarar yetkazishi mumkin boʻlgan modda; ariza beruvchi — yuridik yoki jismoniy shaxs; texnik ekspert — muvofiqlikni baholash sohasida ishni, jarayonni yoki faoliyatni tashkil etish bilan bogʻliq maxsus bilim va tajribaga ega boʻlgan jismoniy shaxs; ichki yonuv dvigateli — benzin yoki gaz yonilgʻisida ishlaydigan, majburiy tartibda uchqun yordamida yoqiladigan dvigatel; sinov sikli — dvigatelni maʼlum bir aylanish chastotasi va momenti bilan barqaror va vaqtinchalik sharoitlarda bajariladigan sinovlar ketma-ketligi; gʻildirakli yangi transport vositasi — ishlab chiqarilgan kundan boshlab uch yildan ortiq vaqt oʻtmagan gʻildirakli transport vositasi; ekologik sertifikatlash organi — Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi huzuridagi gaz, benzin va dizel dvigatellari bilan jihozlangan hamda ekologik standartdan past boʻlmagan ekologik toifa meʼyorlariga mos keladigan “M” va “N” toifalardagi gʻildirakli transport vositalarini ekologik sertifikatlash ishlarini olib boradigan ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi muvofiqlikni baholash organi; “M” toifadagi gʻildirakli transport vositalari — kamida toʻrtta gʻildiragi mavjud boʻlgan yoʻlovchi tashishda ishlatiladigan mexanik gʻildirakli yangi transport vositalari, shuningdek, haydovchining joyidan tashqari sakkiztadan oshmagan oʻrindiqlar bilan taʼminlangan, yoʻlovchi tashishda ishlatiladigan avtobuslar, mikroavtobuslar, maxsus yoʻlovchi gʻildirakli transport vositalari, elektrodvigatellar bilan jihozlangan gʻildirakli transportlar bunga kirmaydi; “N” toifadagi gʻildirakli transport vositalari — yuklarni tashishda foydalaniladigan, maksimal massasi 3,5 tonnadan oshmaydigan gʻildirakli transport vositalari, yuklarni tashishga moʻljallangan, maksimal massasi 3,5 tonnadan oshadigan, lekin koʻpi bilan 12 tonnadan oshmaydigan, yuklarni tashishga moʻljallangan, maksimal massasi 12 tonnadan oshadigan gʻildirakli transport vositalari; ekologik daraja — zararli ifloslantiruvchi moddalar tashlamalari darajasiga qarab gʻildirakli transport vositasini tavsiflovchi tasnif kodi. 3. Gʻildirakli yangi transport vositalarini ekologik sertifikatlash ushbu Nizomga 1-ilovaga muvofiq sxema boʻyicha amalga oshiriladi. 4. Gʻildirakli yangi transport vositasiga muvofiqlik haqidagi ekologik sertifikatni olish uchun ariza beruvchi ekologik sertifikatlash organiga quyidagi hujjatlarni taqdim etadi: ushbu Nizomga 2-ilovada keltirilgan shakldagi ariza; Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga kirganligi toʻgʻrisida belgi qoʻyilgan yuk tashish hujjatlarining nusxasi (yuk xati, invoys, hisob-faktura); gʻildirakli yangi transport vositasining pasporti (gʻildirakli transport vositasi ishlab chiqarilgan va unga taqdim etilgan sanasi koʻrsatilgan hujjat) yoki hisob-maʼlumotnomasi; gʻildirakli yangi transport vositalari uchun — ekologik standartdan past boʻlmagan ekologik toifa meʼyorlariga gʻildirakli yangi transport vositalarining mosligini tasdiqlovchi hujjatlar nusxasi (sinov bayonnomasi, xulosa, sertifikatlar, guvohnoma). 5. Ekologik sertifikatlash organi ekologik sertifikat olish uchun ushbu Nizomning 4-bandida nazarda tutilganidan tashqari ortiqcha maʼlumotlar va hujjatlarni talab qilishga haqli emas. 6. Ariza beruvchi ekologik sertifikat olish maqsadida taqdim etilgan maʼlumotlar va hujjatlarning toʻgʻriligi uchun toʻliq javobgar hisoblanadi. 7. Ushbu Nizomning 4-bandida koʻrsatilgan hujjatlar ekologik sertifikatlash organiga “Yagona darcha” bojxona axborot tizimi yoki toʻgʻridan-toʻgʻri ekologik sertifikatlash organiga murojaat qilish orqali taqdim etiladi. 8. Ekologik sertifikatlash organi taqdim etilgan gʻildirakli yangi transport vositasining hujjatlarini tahlil qiladi va ekologik sertifikatlash toʻgʻrisida qaror qabul qiladi yoki agar taqdim etilgan hujjatlar ushbu Nizomning 4-bandi talablariga javob bermasa, bir ish kuni mobaynida tegishli kamchiliklar koʻrsatilgan holda ariza beruvchini xabardor qiladi. Bunda ariza beruvchi hujjatlar bilan bogʻliq kamchiliklarni oʻn kalendar kunda bartaraf etishi va tegishli hujjatlarni ekologik sertifikatlash organiga taqdim etishi lozim, aks holda ariza beruvchiga ekologik sertifikatlash organi hujjatlarni “Yagona darcha” bojxona axborot tizimi vositalari bilan yoki aloqa pochtasi orqali uning manziliga qaytaradi. 9. Agar gʻildirakli yangi transport vositasini ekologik sertifikatlash toʻgʻrisida qaror qabul qilinsa, ekologik sertifikatlash organi tomonidan: gʻildirakli yangi transport vositasini bir ish kunidan koʻp boʻlmagan muddatda bojxona ombori vakili va ariza beruvchi yoki ariza beruvchining vakili ishtirokida tegishli akkreditatsiyadan oʻtgan sinov laboratoriyasi tomonidan identifikatsiyalash, uning natijasi boʻyicha ushbu Nizomga 3-ilovaga muvofiq shaklda identifikatsiya dalolatnomasini rasmiylashtirish; gʻildirakli yangi transport vositalarining koʻrsatkichlari gaz, benzin va dizel dvigatellari boʻlgan gʻildirakli yangi transport vositalari uchun belgilangan ifloslantiruvchi moddalar tashlamalari meʼyorlariga muvofiqligini tahlil qilish amalga oshiriladi. 10. Gʻildirakli yangi transport vositasini identifikatsiyalash natijalari boʻyicha ekologik sertifikatlash organining texnik eksperti ariza beruvchiga gʻildirakli yangi transport vositasiga ekologik sertifikat berish toʻgʻrisida yoki ushbu Nizomga 4-ilovaga muvofiq shaklda uni berishni rad etish toʻgʻrisida xulosa beradi. 11. Ekologik sertifikat berish uchun: eksport qiluvchi mamlakatda ushbu davlatning hududida gʻildirakli yangi transport vositalarini ishlab chiqarishda ekologik standart talablari joriy etilganligi toʻgʻrisida (ishlab chiqaruvchi tomonidan gʻildirakli yangi transport vositalarini ishlab chiqarish paytida) qonunchilik hujjatlarining mavjudligi; ishlab chiqaruvchining yoki uning vakolatli vakilining gʻildirakli yangi transport vositalari ekologik standart talablariga muvofiqligi toʻgʻrisida rasmiy xati; “M” va “N” toifadagi gʻildirakli yangi transport vositalarining ekologik standart meʼyorlariga muvofiqligini tasdiqlovchi boshqa texnik hujjatlar asos boʻladi. 12. Agar akkreditatsiyadan oʻtgan sinov laboratoriyasi mavjud boʻlsa ekologik sertifikatlash organi gʻildirakli yangi transport vositasining ekologik xavfsizlik mezonlariga muvofiqligini baholash toʻgʻrisida qaror qabul qilgandan keyin bir ish kunidan koʻp boʻlmagan muddatda ekologik sertifikatlash dasturini ishlab chiqadi va tasdiqlaydi. Sinovlarni amalga oshirish uchun akkreditatsiyadan oʻtgan sinov laboratoriyasi mavjud boʻlmagan taqdirda gʻildirakli yangi transport vositalarini ekologik sertifikatlash hujjatlarni eʼtirof etish orqali identifikatsiyalash yoʻli bilan oʻtkaziladi. 13. Ekologik sertifikatlash organi gʻildirakli yangi transport vositasining ekologik xavfsizlik mezonlariga muvofiqligini baholash boʻyicha ishlarni olib borishda: texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiq namunalarni olish va ularni laboratoriyaga yetkazib berish; namunalarni akkreditatsiyadan oʻtgan sinov laboratoriyasida sinovdan oʻtkazishni amalga oshiradi. 14. Gʻildirakli yangi transport vositalarining muayyan turiga sinov bayonnomasini rasmiylashtirish va taqdim etish muddati ushbu turdagi gʻildirakli yangi transport vositalari uchun texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar bilan belgilangan usullarga muvofiq oʻtkaziladigan sinovlarning umumiy davomiyligi asosida belgilanadi. 15. Namunalarning sinov natijalari sifati va ishonchliligi, shuningdek, sinov bayonnomalarining saqlanishi uchun sinovlarni oʻtkazgan akkreditatsiyadan oʻtgan sinov laboratoriyasi javobgar hisoblanadi. Sinov bayonnomalari texnik ekspert tomonidan imzolanadi va akkreditatsiyadan oʻtgan sinov laboratoriyasining rahbari tomonidan tasdiqlanadi. 16. Akkreditatsiyadan oʻtgan sinov laboratoriyasi ekologik sertifikatlash organiga bayonnomani taqdim etadi. Agar gʻildirakli yangi transport vositalari sinovlari maʼlum koʻrsatkichlar boʻyicha turli xil akkreditatsiyadan oʻtgan sinov laboratoriyalarda oʻtkazilgan boʻlsa, gʻildirakli yangi transport vositalarining belgilangan ekologik xavfsizlik mezonlariga muvofiqligini ijobiy baholash barcha bayonnomalar bilan tasdiqlangan ijobiy sinov natijalarining mavjudligi hisoblanadi. 17. Agar sinov natijalari salbiy boʻlsa ekologik sertifikatlash organi ariza beruvchiga gʻildirakli yangi transport vositasiga ekologik sertifikat berishni rad etish toʻgʻrisida xulosa beradi. 18. Agar akkreditatsiyadan oʻtgan sinov laboratoriyasida oʻtkazilgan laboratoriya sinovlari tahlili natijasi ijobiy boʻlsa, ekologik sertifikatlash organi hujjatlarni ekologik sertifikatlash organining texnik ekspertiga bir ish kuni mobaynida yuboradi. 19. Ekologik sertifikatlash organining texnik eksperti ariza beruvchi tomonidan ariza bilan birgalikda taqdim etilgan hujjatlar toʻplamini oʻrganib, gʻildirakli yangi transport vositasiga ekologik sertifikat berish yoki uni berishni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. Texnik ekspert tomonidan ijobiy qaror qabul qilinganda, ekologik sertifikatlash organi tomonidan ekologik sertifikat rasmiylashtiriladi va u sertifikatlarni qayd etish reyestrida roʻyxatga olinadi. 20. Ekologik sertifikat “Yagona darcha” bojxona axborot tizimining elektron maʼlumotlar bazasiga kiritish orqali yoki toʻgʻridan-toʻgʻri ariza beruvchi (ariza beruvchining ishonchli vakili)ga taqdim etish bilan beriladi. 21. Ekologik sertifikat gʻildirakli yangi transport vositasini bojxonada rasmiylashtish maqsadida bojxona organiga taqdim etiladi. 22. Arizani koʻrib chiqish, ekologik sertifikatlash jarayonini amalga oshirish va ekologik sertifikat berish yoki uni berishni rad etish boʻyicha ishlarning qiymati tomonlar kelishuvi asosida tuzilgan shartnoma asosida belgilanadi. 23. Ekologik sertifikat: ekologik sertifikatlash organining imzosi va muhrining asl nusxalari; ekologik sertifikatni qayd etish tartib raqamlari va sanalari ekologik sertifikatlar blankalarini roʻyxatdan oʻtkazish reyestrida mavjud boʻlgan holatlarda haqiqiy hisoblanadi . 24. Ekologik sertifikat ushbu Nizomga 5-ilovaga muvofiq shaklda beriladi. 25. Gʻildirakli yangi transport vositalarini ekologik sertifikatlashda yuzaga keladigan nizolar Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda koʻrib chiqiladi. 26. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar. Bosqichlar Bajaruvchilar Chora-tadbirlar Bajarish muddatlari 1-bosqich Yuridik va jismoniy shaxslar (ariza beruvchi) Oʻzbekiston Respublikasiga olib kiriladigan gʻildirakli yangi transport vositalarining ekologik toifa talablariga muvofiqligi boʻyicha ekologik sertifikatlash hujjatlarini “Yagona darcha” bojxona axborot tizimi orqali yoki toʻgʻridan-toʻgʻri sertifikatlash organiga takdim etadi. Xohishiga koʻra 2-bosqich Ekologik sertifikatlash organi 1. Ariza beruvchi tomonidan taqdim etilgan hujjatlarni tahlil qiladi. 2. Hujjatlar toʻliq boʻlsa, ularni koʻrib chiqish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. 3. Hujjatlar toʻliq boʻlmagan taqdirda, tegishli kamchiliklar koʻrsatilgan holda ariza beruvchini xabardor qiladi. 1 ish kunida 3-bosqich Ekologik sertifikatlash organi 1. Akkreditatsiyadan oʻtgan sinov laboratoriyasi mavjud boʻlmaganda, taqdim etilgan hujjatlarni identifikatsiyalash yoʻli bilan sertifikatlash amalga oshiriladi. 2. Akkreditatsiyadan oʻtgan sinov laboratoriyasi mavjud boʻlganda: ekologik sertifikatlashtirish dasturi ishlab chiqiladi va tasdiqlanadi; akkreditatsiyadan oʻtgan sinov laboratoriyada sinovlar oʻtkaziladi; sinov bayonnomasi rasmiylashtiriladi va baholash uchun texnik ekspertga beriladi. 1 ish kunida2 ish kunida 4-bosqich Texnik ekspert 1. Hujjatlar toʻplami asosida ekologik sertifikat berishyoki rad etish boʻyicha qaror qabul qiladi. 2. Sertifikat rasmiylashtiriladi va u reyestrda roʻyxatga olinadi. 1 ish kunida 5-bosqich Ekologik sertifikatlash organi Sertifikat toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni “Yagona darcha” bojxona axborot tizimining elektron bazasiga kiritish orqali yoki ariza beruvchi (ishonchli vakili)ga taqdim etish yoʻli bilan sertifikatni beradi. 1 ish kunida