Sudyalar va ularning oila aʼzolari pensiya taʼminoti shartlari, meʼyorlari hamda tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(resolution, 2025-06-13)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Sud-huquq tizimini yanada takomillashtirish va sud hokimiyati organlariga ishonchni oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2018-yil 13-iyuldagi PF-5482-son Farmoniga muvofiq Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Sudyalar va ularning oila aʼzolari pensiya taʼminoti shartlari, meʼyorlari hamda tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni ushbu qarorga muvofiqlashtirsin. 3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — moliya vaziri J.A. Qoʻchqorov zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 13-iyuldagi “Sud-huquq tizimini yanada takomillashtirish va sud hokimiyati organlariga ishonchni oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” PF-5482-son Farmoniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudi, Oliy sudi va Oʻzbekiston Respublikasi sudlari sudyalarining, Oʻzbekiston Respublikasi Sudyalar oliy kengashining oʻz faoliyatini doimiy asosda amalga oshiruvchi aʼzolarining, shuningdek, ularning oila aʼzolari pensiya taʼminoti shartlari, meʼyorlari hamda tartibini belgilaydi. 2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi: yashash joyi — turar joy, kvartira, xizmat turar joyi, ixtisoslashtirilgan uylar (yotoqxona, pansionat, yolgʻiz keksalar uchun maxsus uy, nogironligi boʻlgan shaxslar, faxriylar uchun internat uy va boshqalar), shuningdek, pensiya uchun murojaat qilgan jismoniy shaxs ijaraga olish shartnomasi (ikkilamchi ijara), ijara shartnomasi yoxud qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa asoslar boʻyicha mulkdor sifatida doimiy yashaydigan (doimiy yashash joyi boʻyicha roʻyxatga olingan) boshqa turar joy, doimiy yashash joyi mavjud boʻlmagan (doimiy yashash joyi boʻyicha roʻyxatga olinmagan) taqdirda — vaqtincha yashash (vaqtincha turgan joyi boʻyicha roʻyxatga olish) joyi; pensiya — uni olish huquqi Ushbu Nizomda belgilangan shartlarga va meʼyorlarga muvofiq aniqlanadigan hamda shaxslarga pensiya yoshiga toʻlish, nogironlik yoki boquvchisini yoʻqotganlik munosabati bilan beriladigan oylik pul toʻlovi; pensiya tayinlashni soʻrab murojaat etish — pensiya tayinlash, pensiya miqdorini qayta hisoblab chiqish, pensiyaning bir turidan boshqa turiga oʻtkazish, shuningdek, ilgari toʻxtatib qoʻyilgan (toʻxtatilgan) pensiya toʻlashni belgilangan tartibda tiklash (qayta tiklash) toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudiga yoki Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi huzuridagi Sudlar faoliyatini taʼminlash departamentiga (keyingi oʻrinlarda — Departament deb yuritiladi) ariza berish; ish staji — Ushbu Nizom va boshqa qonunchilik hujjatlariga muvofiq pensiya taʼminoti huquqini beradigan mehnat faoliyatining umumiy davomiyligi; ish haqi — shaxsning pensiyani hisoblash uchun qabul qilinadigan ish haqi. 3. Ushbu Nizomga muvofiq quyidagilar pensiya olish huquqiga ega: a) yoshga doir pensiyani — sudya sifatida kamida 15 yillik ish stajiga ega boʻlgan erkaklar — 60 yoshga toʻlganda hamda ayollar — 55 yoshga toʻlganda. Bunda sudyaning amaldagi vakolat muddati tugamasdan navbatdagi muddatga saylangan yoki tayinlangan hollarda, istisno tariqasida, olti oygacha boʻlgan muddat sudya lavozimidagi ish stajiga qoʻshiladi; b) nogironlik pensiyasini — sudya sifatida ish stajidan qatʼi nazar mehnatda mayiblanganligi oqibatida sodir boʻlgan I yoki II guruh nogironligi boʻlgan shaxslar; v) umumiy kasallik oqibatida nogironlik pensiyasini — nogironlik sodir boʻlgan kun holatiga koʻra sudya sifatida quyidagi ish stajiga ega boʻlgan I yoki II guruh nogironligi boʻlgan shaxslar: Yosh Sudya lavozimida ish staji (yillarda) 30 yoshdan 40 yoshgacha 3 40 yoshdan 50 yoshgacha 7 50 yosh va undan oshganda 10 g) boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasini — vafot etgan boquvchining qaramogʻida boʻlgan mehnatga qobiliyatsiz oila aʼzolari olish huquqiga ega. Mehnatga layoqatsiz oila aʼzolari sirasiga “Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining (keyingi oʻrinlarda Qonun deb yuritiladi) 19-moddasida koʻrsatilgan shaxslar kiradi. Oʻzbekiston Respublikasining “Sudlar toʻgʻrisida”gi Qonuni 79-moddasi birinchi qismining 1, 3, 5 va 10-bandlarida nazarda tutilgan asoslar boʻyicha sudyaning vakolatlari muddatidan ilgari tugatilgan taqdirda, u ushbu Nizomga muvofiq pensiya olish huquqiga ega boʻlmaydi. 4. Ushbu Nizomning 30-bandida nazarda tutilgan lavozimlarda ishlagan shaxslar ham, agar ular undan oldin va (yoki) keyinchalik sudya lavozimidagi ish stajiga ega boʻlgan boʻlsalar, mazkur lavozimlarda uzluksiz boʻlganligidan qatʼi nazar, ushbu Nizomda belgilangan tartibda pensiya olish huquqiga ega. 5. Bir vaqtning oʻzida ushbu Nizom va Qonunga muvofiq pensiya olish huquqiga ega shaxsga uning tanlovi boʻyicha pensiyaning bir turi tayinlanadi. 6. Ushbu Nizomga muvofiq pensiyani tayinlash: Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudi sudyasi boʻlib ishlagan shaxslarga nisbatan — Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudi tomonidan; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi, shuningdek, 2017-yilning 1-iyuniga qadar Oliy xoʻjalik sudi sudyasi boʻlib ishlagan shaxslarga, Oʻzbekiston Respublikasi Sudyalar oliy kengashining oʻz faoliyatini doimiy asosda amalga oshiradigan aʼzosiga nisbatan, shuningdek, 1991-yil 12-iyundan 1992-yilning 8-dekabriga qadar hakamlik sudlari, sudlarning (shu jumladan 2017-yilning 1-iyuniga qadar umumiy yurisdiksiya va xoʻjalik sudlarining) sudyasi boʻlib ishlagan shaxslarga nisbatan — Departament tomonidan amalga oshiriladi. 7. Ushbu Nizomga muvofiq pensiya olish huquqiga ega shaxs pensiya olish uchun asos boʻlgan holatlar sodir boʻlganda Ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlarga pensiya tayinlash toʻgʻrisidagi ariza bilan murojaat etishi mumkin. 8. Pensiya tayinlanadigan shaxs voyaga yetmagan yoki muomalaga layoqatsiz boʻlgan taqdirda, ariza uning qonuniy vakili tomonidan beriladi. 9. Pensiya tayinlashni soʻrab pensiya olish huquqi paydo boʻlgan kundan boshlab istalgan vaqtda, biror muddat bilan cheklanmagan holda murojaat etish mumkin. 10. Barcha zarur hujjatlar bilan birga ariza qabul qilingan kun pensiya tayinlashni soʻrab murojaat etilgan kun hisoblanadi. Agar ariza pochta orqali yuborilsa va bunda barcha zarur hujjatlar ham ilova qilingan boʻlsa, ushbu arizani joʻnatishning pochta shtempelida koʻrsatilgan sanasi pensiya soʻrab murojaat etilgan kun hisoblanadi. Arizaga barcha zarur hujjatlar ilova qilinmagan hollarda Ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlar tomonidan qoʻshimcha yana qanday hujjatlar taqdim etilishi lozimligi ariza beruvchiga yozma ravishda maʼlum qilinadi. Agar ular qoʻshimcha hujjatlar taqdim etilishi lozimligi toʻgʻrisida xabarnoma olingan kundan boshlab uch oydan kechikmay taqdim etilsa, pensiya tayinlash toʻgʻrisidagi ariza qabul qilingan kun pensiya tayinlash uchun murojaat qilingan kun hisoblanadi. 11. Ariza beruvchi tomonidan taqdim etilgan hujjatlarning asoslanganligi va ishonchliligida shubha paydo boʻlgan taqdirda, Ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlar pensiya tayinlash uchun taqdim etilgan hujjatlarni tekshirish toʻgʻrisida qaror chiqarishi mumkin. Bu holda tekshirish tamom boʻlish muddatidan qatʼi nazar, pensiya tayinlash uchun dastlab murojaat qilingan sana pensiya tayinlash uchun murojaat qilingan sana hisoblanadi. 12. Yoshga doir pensiya tayinlash uchun murojaat qilgan shaxsning arizasiga ushbu Nizomning 30-bandida koʻrsatilgan ish davrni tasdiqlaydigan hujjat ilova qilinishi lozim. Bundan tashqari, zarur hollarda quyidagilar taqdim etiladi: a) tegishli organ tomonidan berilgan harbiy xizmatni, davlat xavfsizligi organlarida va ichki ishlar organlarida xizmat qilganlikni tasdiqlaydigan maʼlumotnoma; b) bolani parvarish qilish boʻyicha taʼtil berilganligi va taʼtildan qaytganligi toʻgʻrisidagi buyruqlarning nusxalari ilova qilingan holda, ayol kishi bola tugʻilgandan boshlab u uch yoshga toʻlgungacha boʻlgan davrda mehnat munosabatlarida boʻlgan tashkilot (tashkilotlar) tomonidan berilgan bola uch yoshga toʻlgunga qadar uni parvarish qilish vaqtini tasdiqlaydigan maʼlumotnoma; v) ariza beruvchi urush qatnashchisi yoki unga tenglashtirilgan shaxs hisoblanishini tasdiqlaydigan hujjat; g) familiyasi, ismi, otasining ismi oʻzgartirilganligi toʻgʻrisidagi hujjat; d) oqlov hukmi yoki ish toʻxtatilganligi toʻgʻrisida sudning ajrimi (qarori) yoki prokuror (tergovchi)ning ish toʻxtatilganligi toʻgʻrisidagi qarori, shuningdek, ehtiyot chorasi sifatida shaxsni qamoqda saqlash, qamoq yoki ozodlikdan mahrum etish shaklida jazoni oʻtash davri toʻgʻrisida tergov organlari yoki ichki ishlar organlarining maʼlumotnomasi, reabilitatsiya toʻgʻrisidagi hujjatlar (sud organlari, prokuratura organlari, surishtiruv va tergov organlarining oqlov hukmi chiqarilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotnomasi yoki reabilitatsiya qiluvchi asoslar boʻyicha jinoyat ishi toʻxtatilganligi toʻgʻrisidagi qarori (ajrimi). Ushbu bandda nazarda tutilgan hujjatlar ular ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlarda mavjud boʻlganda, pensiya tayinlashni soʻrab murojaat etgan shaxs tomonidan taqdim etilmaydi. 13. Nogironlik pensiyasini tayinlashni soʻrab murojaat etgan shaxsning arizasiga baxtsiz hodisa va sogʻliqning xizmat vazifalarini bajarishda boshqacha tarzda shikastlanishi toʻgʻrisidagi dalolatnoma (agar nogironlik mehnatda mayiblanish oqibatida sodir boʻlgan boʻlsa, boshqa rasmiy hujjat) ilova qilinishi lozim: Bundan tashqari, ushbu Nizomning 12-bandi “a” — “d” kichik bandlarida koʻrsatilgan hujjatlar taqdim etiladi. Ushbu bandda nazarda tutilgan hujjatlar ular ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlarda mavjud boʻlganda, pensiya tayinlashni soʻrab murojaat etgan shaxs tomonidan taqdim etilmaydi. 14. Boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasini tayinlashni soʻrab murojaat etgan shaxsning arizasiga quyidagi hujjatlar ilova qilinishi lozim: oila aʼzosining vafot etgan boquvchi bilan qarindoshlik munosabatlarini tasdiqlovchi hujjatlar (nikoh toʻgʻrisidagi guvohnoma, nikoh bekor qilinganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma, ular boʻlmagan taqdirda — fuqarolik holati dalolatnomalaridagi yozuvdan koʻchirma, vakolatli tashkilotlarning yoki xorijiy davlatlar mansabdor shaxslarining maʼlumotnomasi); boquvchining vafot etganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma yoki uning bedarak yoʻqolganligi toʻgʻrisida sudning qarori. Bundan tashqari, zarur hollarda quyidagilar taqdim etiladi: baxtsiz hodisa va sogʻliqning xizmat vazifalarini bajarishda boshqacha tarzda shikastlanishi toʻgʻrisidagi dalolatnoma (agar boquvchining vafoti mehnatda mayib boʻlishi oqibatida sodir boʻlgan boʻlsa, boshqa rasmiy hujjat); Ushbu Nizomning 12-bandi “a” — “d” kichik bandlarida koʻrsatilgan, vafot etgan boquvchining nomiga rasmiylashtirilgan (yozilgan) hujjatlar. Boquvchi-pensioner vafot etgan taqdirda, ushbu bandda koʻrsatilgan zarur hujjatlar taqdim etilishi lozim, vafot etganning pensiya hujjatlari yigʻmajildida mavjud boʻlgan hujjatlar bundan mustasno. 15. Pensiya tayinlashni soʻrab murojaat qilgan shaxs tomonidan pensiya tayinlash uchun zarur boʻlgan hujjatlar taqdim etilmagan taqdirda, Ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlar ushbu hujjatlarni tegishli tashkilotlardan talab qilish yuzasidan yordam koʻrsatadi. 16. Pensiyaga ustama (qoʻshimcha haq) belgilash huquqi mavjud boʻlgan taqdirda, pensiya tayinlash toʻgʻrisidagi arizaga quyidagilar ilova qilinishi kerak: b) ariza beruvchining urush qatnashchisi yoki unga tenglashtirilgan shaxs ekanligini tasdiqlaydigan hujjat; v) tegishli organ tomonidan berilgan sudyaning oʻlimi xizmat vazifalarini bajarish bilan bogʻliq ekanligini tasdiqlaydigan maʼlumotnoma, shuningdek, vafot etgan sudyaning tugʻilganlik toʻgʻrisidagi guvohnoma; g) “Oʻzbekiston Qahramoni” unvoni berilganligi toʻgʻrisidagi hujjat;; d) faxriy unvon berilganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma. 17. Ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlar pensiya tayinlash uchun hujjatlarni rasmiylashtirish va taqdim etish masalalari boʻyicha tushuntirishlar va maʼlumotnomalar berishi shart. 18. Pensiya tayinlashni soʻrab murojaat qilishda pensiya tayinlanayotgan shaxsning pasporti taqdim etilishi lozim. Pasporti boʻlmagan voyaga yetmagan bolalarga nisbatan tugʻilganlik toʻgʻrisidagi guvohnoma taqdim etiladi. 19. Qonuniy vakilning arizasiga qonunchilik hujjatlariga muvofiq vasiylik yoki homiylikni tayinlash toʻgʻrisida qabul qilingan qaror nusxasi ilova qilinadi. Ota-ona yoki qonuniy vakil pasportni taqdim etadi. 20. Familiyasi, ismi, otasining ismi oʻzgartirilganligini tasdiqlaydigan hujjatlar sifatida nikoh toʻgʻrisidagi guvohnoma, fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organining familiya, ism, ota ismi oʻzgartirilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotnomasi, nikoh bekor qilinganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma, fuqarolik holati dalolatnomasining tegishli yozuvidan koʻchirma, xorijiy davlatlarning vakolatli organlari (mansabdor shaxslari) maʼlumotnomasi taqdim etiladi. 21. Qaramogʻida mehnatga layoqatsiz oila aʼzolari borligini tasdiqlash masalasi sud qarori bilan hal etilishi mumkin. 22. Ishlamaydigan II guruh nogironligi boʻlgan shaxsning yolgʻiz yashaydigan pensionerga tegishliligi holati ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlar va tegishli fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organi vakillari tomonidan tuzilgan ariza beruvchining yaqin qarindoshlari (ota-onasi, eri yoki xotini va bolalari) yoʻqligini tasdiqlaydigan dalolatnoma asosida belgilanadi. 23. Pensiya tayinlash uchun zarur hujjatlar ham asl nusxada, ham ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlar tomonidan tasdiqlangan nusxalarda taqdim etilishi mumkin, faqat asl nusxalarda taqdim etiladigan maʼlumotnomalar (ish haqi, nogironlik, oila aʼzolarining tarkibi toʻgʻrisidagi maʼlumotnomalar va boshqa maʼlumotnomalar) bundan mustasno. 24. Nikoh munosabatlarini tasdiqlaydigan hujjatlar sifatida nikoh toʻgʻrisidagi guvohnoma, fuqarolik holati dalolatnomasi yozuvidan koʻchirma, sudning faktik nikoh munosabatlarida boʻlganlikni belgilash toʻgʻrisidagi qarori, xorijiy davlatlarning vakolatli organlari (mansabdor shaxslari) maʼlumotnomalari taqdim etiladi. 25. Shaxsning arizasi ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlar tomonidan maxsus daftarda (jurnalda) roʻyxatdan oʻtkaziladi, ariza beruvchiga ariza qabul qilingan sana, shuningdek, olingan va yetishmayotgan hujjatlar roʻyxati koʻrsatilgan holda tilxat beriladi. 26. Ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlar hujjatlarni qabul qilishda ularning ushbu Nizom talablariga va boshqa qonunchilik hujjatlariga muvofiqligini tekshirishi shart. Ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlar, zarur hollarda, qabul qilingan hujjatlarni rasmiylashtirishdan oldin tashkilot va korxonalardan, arxiv muassasalaridan yoki shaxsdan tegishli hujjatlarni talab qilish, shuningdek, zarur hollarda ularning toʻgʻri berilganligini tekshirish huquqiga ega. 27. Agar hujjatda tugʻilgan vaqt toʻgʻrisida aniq sana koʻrsatilmagan holda oy koʻrsatilgan boʻlsa, u holda tegishli oyning 15-kuni tugʻilgan sana hisoblanadi. Agar taqdim etilgan hujjatda oy koʻrsatilmasdan faqat tugʻilgan yil koʻrsatilgan boʻlsa, ushbu yilning birinchi iyuli tugʻilgan kun sifatida qabul qilinadi. 28. Barcha taqdim etilgan hujjatlar bilan birga pensiya tayinlash toʻgʻrisidagi ariza, shuningdek, ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlarning pensiya tayinlash toʻgʻrisidagi qarori pensiya hujjatlari yigʻmajildiga tikib qoʻyiladi. 29. Agar ariza beruvchiga pensiya tayinlash rad etilgan boʻlsa, bu haqda unga rad etish sabablari koʻrsatilgan holda yozma ravishda xabar beriladi. Pensiya soʻrab murojaat qilgan shaxs qabul qilingan qarordan norozi boʻlsa, u ushbu qaror ustidan belgilangan tartibda shikoyat qilishga haqli. 30. Sudya lavozimida pensiya olish huquqini beradigan ish stajiga ushbu Nizomga muvofiq: shaxsning Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi, Senati, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti yoki Hukumatining qarorlari bilan lavozimda boʻlgan davri; shaxsning Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi yoki Senati aʼzosi etib saylangan (tayinlangan) davri; sudya Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi aʼzosi etib saylangan davr; harbiy xizmatchilar, ichki ishlar idoralari boshliqlar va oddiy xodimlar tarkibidan boʻlgan shaxslarning yuridik ixtisoslik boʻyicha xizmati davri, shuningdek, prokuratura idoralarida darajali unvonlar (harbiy unvonlar)ga ega xodimlarning ishlagan davri; ilgari sudya lavozimida ishlagan shaxslarning Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi apparati rahbari, boshqarma boshligʻi yoki Oliy sudning boshqaruv xodimlari tarkibiga kiritilgan boshqa lavozimlarda ishlagan davri; Oʻzbekiston Respublikasi Sudyalar oliy kengashi huzuridagi Sudyalar oliy maktabiga ishga jalb qilingan va malaka darajalariga ega boʻlgan sudyalar va ularga tenglashtirilgan shaxslarning Sudyalar oliy maktabida ishlagan davri hisobga olinadi; Sudyaning Oʻzbekiston Respublikasi Sudyalar oliy kengashining oʻz faoliyatini doimiy asosda amalga oshiradigan aʼzosi sifatida ish staji sudya sifatida ish stajiga tenglashtiriladi va ushbu Nizomda nazarda tutilgan tartibda pensiya tayinlash uchun asos boʻladi. Ushbu Nizom 30-bandining beshinchi xatboshisida nazarda tutilgan shaxslarning ushbu Nizomga muvofiq pensiya tayinlash huquqini beradigan ish stajini hisoblash uchun ushbu shaxslar kamida 10 yil sudya lavozimida ishlagan boʻlishi lozim. Ushbu Nizomga muvofiq pensiya tayinlash huquqini beradigan ish stajiga ish haqini saqlamagan holda mehnat taʼtilida boʻlish davri qoʻshib hisoblanmaydi. 31. Talab qilinadigan ish stajidan ortiq staj mavjud boʻlgan taqdirda, umumiy ish staji yaxlitlanishi kerak. Bunda ish stajining umumiy oʻn besh kalendar kundan ortiq davri toʻliq oygacha yaxlitlanadi, oʻn besh kalendar kungacha boʻlgan davr esa hisobga olinmaydi. 32. Nogironlik pensiyasi tayinlangandan keyingi ish vaqti yoshga doir yoki vafot etgan nogironligi boʻlgan shaxs uchun boquvchisini yoʻqotganlik pensiyalarini hisoblab chiqish uchun ish stajiga qoʻshib hisoblanadi. 33. Ish staji ish, xizmat yoki ish stajiga hisoblanadigan boshqa faoliyat amalga oshirilishi joyidan, shuningdek, arxiv muassasalaridan berilgan hujjatlar boʻyicha belgilanadi. 34. Ish staji toʻgʻrisida hujjatlar mavjud boʻlmagan taqdirda, mehnat faoliyati davrlari sud tartibida belgilanadi. 35. Ish staji toʻgʻrisidagi hujjatlar harbiy harakatlar, tabiiy ofatlar, avariyalar, halokatlar yoki boshqa favqulodda vaziyatlar natijasida toʻliq saqlanmagan yoki qisman saqlangan hollarda ish stajini tasdiqlash ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlarning maxsus komissiyasi tomonidan amalga oshiriladi. Qisman saqlanib qolgan hujjatlar va guvohlarning koʻrsatmalari asosida maxsus komissiya tomonidan belgilangan mehnat faoliyati davrlari hujjatlar bilan tasdiqlangan ish vaqti sifatida ish stajiga kiritiladi. 36. Mehnat daftarchasi ish stajini tasdiqlaydigan asosiy hujjat hisoblanadi. Mehnat daftarchasi mavjud boʻlmaganda, shuningdek, mehnat daftarchasida zarur yozuvlar boʻlmagan yoki mehnat faoliyati davrlari toʻgʻrisida notoʻgʻri va noaniq yozuvlar mavjud boʻlgan hollarda ish stajini tasdiqlash uchun maʼlumotnomalar, buyruqlardan koʻchirmalar, shaxsiy hisobvaraqlar va ish haqi berish uchun vedomostlar, mehnat shartnomalari (kontraktlar), arxiv maʼlumotnomalari va mehnat faoliyati davrlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar mavjud boʻlgan boshqa hujjatlar qabul qilinadi. Bunda maʼlumotnomada ishga qabul qilish toʻgʻrisidagi, ish (lavozim) boʻyicha oʻzgarishlar toʻgʻrisidagi va asoslari koʻrsatilgan holda mehnat shartnomasi bekor qilinganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar koʻrsatilishi kerak. Maʼlumotnoma tashkilot yoki arxiv rahbari, shuningdek, maʼlumotnomani tayyorlagan xodim tomonidan imzolanadi va maʼlumotnomani bergan tashkilot yoki arxivning muhri bilan tasdiqlanadi. 37. Bolani parvarishlash taʼtilida boʻlish vaqti bolani parvarishlash taʼtili berilishi va undan qaytish toʻgʻrisidagi buyruqlarning nusxalari ilova qilingan holda tashkilot tomonidan berilgan, bolaga qaralgan vaqtni tasdiqlaydigan maʼlumotnomalar asosida belgilanadi Bolani parvarishlash taʼtilida boʻlish vaqti bolani parvarishlash taʼtili berilishi va undan qaytish toʻgʻrisidagi maʼlumotnomalar yoki buyruqlar mavjud boʻlmaganda, shuningdek, buyruqlarda zarur yozuvlar boʻlmaganda yoki bolani parvarishlash taʼtilida boʻlganlik davrlari toʻgʻrisida notoʻgʻri va noaniq yozuvlar boʻlganda, ushbu davr uchun oylik ish haqi toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma bolani parvarishlash taʼtilida boʻlganlik davrining tasdigʻi sifatida qabul qilinadi. 38. Shaxs ishdan noqonuniy boʻshatilgani munosabati bilan, shu jumladan unga nisbatan qoʻzgʻatilgan jinoiy ish boʻyicha dastlabki va sud tekshiruvi davrida ishlamagan vaqt, ehtiyot chorasi sifatida qamoqda boʻlish davri, jazoni oʻtash davri, tibbiyot muassasasida boʻlish davri, shaxs lavozimdan noqonuniy chetlatilganligi munosabati bilan ishlamagan davr tergov organlari yoki ichki ishlar organlarining maʼlumotnomalari bilan tasdiqlanadi va reabilitatsiya (oqlov hukmi, reabilitatsiyalovchi asoslar boʻyicha ish toʻxtatilishi toʻgʻrisidagi ajrim (qaror) haqidagi hujjatlar mavjud boʻlganda, ish stajiga qoʻshib hisoblanadi. 39. Avariyalar va mahalliy koʻlamdagi boshqa favqulodda vaziyatlar (yongʻin, suv bosishi), tashkilotning toʻliq tugatilishi yoxud ushbu Nizomning 35-bandida nazarda tutilgandan boshqa sabablar boʻyicha arxiv maʼlumotlarining mavjud emasligi munosabati bilan mavjud ish staji toʻgʻrisidagi hujjatlar mavjud boʻlmaganda va ularni olish imkoni boʻlmaganda, ish staji sud tartibida belgilanadi. 40. Ish stajini tasdiqlash uchun taqdim etiladigan hujjatlar mansabdor shaxs tomonidan imzolanishi va tashkilotning asosiy muhri bilan tasdiqlanishi kerak. Mehnat daftarchasidagi yozuvlar ushbu daftarchani toʻldirish va yuritish paytida amalda boʻlgan mehnat daftarchalarini yuritishni tartibga soladigan qonunchilik hujjatlari talabiga muvofiq rasmiylashtirilishi kerak. Agar mehnat daftarchalarida va boshqa hujjatlarda yozuvlar belgilangan qoidalardan chetga chiqqan holda bajarilgan boʻlsa, ularni ish stajining isboti sifatida qabul qilish mumkinligi toʻgʻrisidagi masala pensiya tayinlovchi organ tomonidan hal etiladi. 41. Ish stajini tasdiqlash uchun faqat mehnat daftarchalariga kiritilgan va tasdiqlaydigan hujjatlar asosidagi maʼlumotnomalarda koʻrsatilgan ish davrlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar qabul qilinadi. 42. Agar ish stajini tasdiqlaydigan hujjatda koʻrsatilgan ism, ota ismi yoki familiya pasport yoki tugʻilganlik toʻgʻrisidagi guvohnoma boʻyicha ism, ota ismi yoki familiya bilan mos boʻlmasa ushbu hujjatning ushbu shaxsga tegishliligi holati faqat mehnat daftarchasini yoki ish staji toʻgʻrisidagi boshqa hujjatni birinchi marta bergan tashkilot tomonidan tasdiqlanishi mumkin. Boshqa barcha hollarda hujjatlarning taalluqliligi sud tomonidan belgilanishi shart. 43. Ish staji toʻgʻrisida taqdim etilgan hujjatda aniq sanalar belgilanmasdan faqat yillar koʻrsatilgan hollarda tegishli yilning 1-iyuli sana sifatida qabul qilinadi, agar oyning sanasi koʻrsatilmagan boʻlsa, tegishli oyning 15-kuni ana shunday sana hisoblanadi. 44. Ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlar yoki ish stajini belgilash boʻyicha maxsus komissiya tomonidan chiqarilgan ish stajini qabul qilish yoki qabul qilmaslik toʻgʻrisidagi qaror bilan rozi boʻlinmagan taqdirda, ushbu masala sud tomonidan hal etiladi. 45. Ish haqi toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma: Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudi tomonidan — Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudi sudyasi boʻlib ishlagan shaxslarga nisbatan; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi tomonidan — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi, Oliy xoʻjalik sudi sudyasi boʻlib ishlagan shaxslarga, shuningdek, Sudyalar oliy kengashining oʻz faoliyatini doimiy asosda amalga oshiradigan aʼzosiga nisbatan; Departament tomonidan — umumiy yurisdiksiya sudlari sudyasi boʻlib ishlagan shaxslarga nisbatan; iqtisodiy sudlar tomonidan — xoʻjalik sudlari, shuningdek, 1991-yil 12-iyundan 1992-yilning 8-dekabriga qadar hakamlik sudlari sudyasi boʻlib ishlagan shaxslarga nisbatan yoxud shaxs murojaat qilgandan keyin uning talabi boʻyicha ushbu Nizomga ilovaga asosan shakl boʻyicha arxiv tomonidan beriladi. 46. Ish haqi toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma shaxsiy hisobvaraqlar va hisoblangan ish haqi toʻgʻrisidagi boshqa hujjatlar asosida pensiya tayinlashni soʻrab murojaat qilgan yoki vafot etgan boquvchi ishlagan tashkilot yoki arxiv tomonidan beriladi. Arxiv saqlanayotgan hujjatlar asosida ish haqi turlari boʻyicha hisoblangan summalarni yoyib koʻrsatgan holda belgilangan shakl boʻyicha ish haqi toʻgʻrisidagi maʼlumotnomani berish imkoniga ega boʻlmagan hollarda, arxiv fondidagi mavjud hujjatlarga muvofiq maʼlumotnoma yoki maʼlumotlar berishi mumkin. 47. Pensiyani hisoblash uchun ish haqi hisoblangan ish haqi summasidan olinadi. Ish haqi tarkibiga lavozim maoshi, shuningdek, barcha turdagi ustamalar, qoʻshimcha haqlar, shu jumladan koʻp yillik xizmatlari uchun, malaka darajasi uchun qoʻshimcha haq, mukofot va boshqa toʻlovlar kiritiladi. 48. Pensiyani hisoblash uchun ishdagi tanaffuslar mavjudligidan qatʼi nazar, mehnat faoliyati davomidagi istalgan ketma-ket oʻn ikki oy uchun (pensiya tayinlashni soʻrab murojaat etgan shaxsning tanlovi boʻyicha) ish haqi olinadi. Pensiya tayinlash uchun murojaat qilgan shaxs tomonidan pensiya tayinlash uchun taqdim etilgan arizada u tanlagan davr koʻrsatiladi. Oʻrtacha oylik ish haqi ketma-ket ishlangan oʻn ikki kalendar oydagi qayta hisoblangan ish haqining umumiy summasini oʻn ikkiga boʻlish yoʻli bilan aniqlanadi. Pensiyani hisoblab chiqish uchun pensiyani hisoblash bazaviy miqdorining oʻn baravariga teng miqdorda 100 foiz, ish haqining qolgan qismida esa 50 foiz miqdordagi oʻrtacha oylik ish haqi olinadi. 49. Vafot etgan pensionerning oila aʼzosiga boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasi miqdori vafot etgan pensioner (boquvchi)ning pensiyasini hisoblash uchun qabul qilingan ish haqidan hisoblab chiqiladi. Boquvchi nogironlik pensiyasi oluvchi hisoblangan va pensiya tayinlangandan keyin mehnat faoliyatini amalga oshirgan hollarda boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasini tayinlashni soʻrab murojaat qilgan vafot etgan boquvchi oila aʼzosining xohishiga koʻra nogironlik pensiyasi tayinlangandan keyin ega boʻlingan ish staji boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasini hisoblashda hisobga olinadi. Talab qilinadigan ish staji boquvchi vafot etgan kunda uning yoshi boʻyicha aniqlanadi. Boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasini tayinlash uchun talab etiladigan staji ushbu Nizomning 3-bandi “v” kichik bandga muvofiq belgilanadi. Bunda koʻrsatib oʻtilgan ish staji uchun olingan ish haqi ish haqi tarkibiga kiritiladi, agar boquvchi yoshga doir pensiya olsa va pensiya tayinlangandan keyin ishni davom ettirsa, pensiya tayinlangandan keyin ish staji va ish haqi hisobga olinmaydi. 50. Ish kunlari soni toʻliq boʻlmagan oylar uchun (ishga kirish yoki ishdan boʻshash munosabati bilan) ish haqi pensiya tayinlashni soʻrab murojaat qilganning xohishiga koʻra ish haqi tarkibiga kiritilishi mumkin. Bunda ish kunlari soni toʻliq boʻlmagan oylar toʻliq kalendar oylar sifatida hisobga olinadi. 51. Pensiya miqdori ish staji davriga bogʻliq boʻladi hamda pensiyaning bazaviy miqdoridan va ish staji uchun pensiya oshirilishidan hamda pensiyaga ustama haqlardan shakllanadi. 52. Pensiyani hisoblash uchun pensiyalarning quyidagi bazaviy miqdorlari belgilanadi: a) yoshga doir pensiyalar yoki umumiy kasallik oqibatida I va II guruh nogironligi pensiyasi uchun — pensiyani hisoblash uchun qabul qilinadigan oʻrtacha oylik ish haqining 55 foizi; b) mehnatda mayiblanish oqibatida I va II guruh nogironligi pensiyasi uchun — pensiyani hisoblash uchun qabul qilinadigan oʻrtacha oylik ish haqining 55 foizi; v) boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasi uchun oilaning har bir mehnatga layoqatsiz aʼzosiga — pensiyani hisoblash uchun qabul qilinadigan oʻrtacha oylik ish haqining 30 foizi miqdorida; g) mehnatda mayiblanish natijasida vafot etgan boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasi uchun oilaning har bir mehnatga layoqatsiz aʼzosiga — pensiyani hisoblash uchun qabul qilinadigan oʻrtacha oylik ish haqining 40 foizi miqdorida. 53. Pensiya tayinlash uchun talab qilinadigandan ortiq ish stajining har bir toʻliq yili uchun pensiyalarning bazaviy miqdorlari: a) yoshga doir pensiyalar va umumiy kasallik oqibatida I va II guruh nogironligi boʻlgan shaxslarga nogironlik pensiyasi uchun — pensiyani hisoblash uchun qabul qilinadigan oʻrtacha oylik ish haqining 2 foiziga; b) boquvchisini yoʻqotganlik pensiyalari oilaning har bir mehnatga layoqatsiz aʼzosiga — boquvchi oʻrtacha oylik ish haqining 1 foiziga oshiriladi. Pensiya tayinlash uchun talab qilinadigandan ortiq ish staji mavjud boʻlganda, pensiyaning bazaviy miqdorlari umumiy hisobda oʻrtacha oylik ish haqining 75 foizidan ortiqqa oshirilmaydi. 54. Alohida toifadagi shaxslarga quyidagi miqdorlarda pensiyaga ustama haqlar belgilanadi: a) urush oqibatida I guruh nogironligi boʻlgan shaxslarga — pensiyani hisoblash bazaviy miqdorining 150 foizi; b) urush oqibatida II guruh nogironligi boʻlgan shaxslarga — pensiyani hisoblash bazaviy miqdorining 125 foizi; v) koʻrish boʻyicha I guruh nogironligi boʻlgan shaxslarga — pensiyani hisoblash bazaviy miqdorining 100 foizi; g) I guruh nogironligi boʻlgan shaxslarga — pensiyani hisoblash bazaviy miqdorining 75 foizi; d) II guruh yolgʻiz nogironligi boʻlgan shaxslarga — pensiyani hisoblash bazaviy miqdorining 50 foizi; e) urush qatnashchilariga va ularga tenglashtirilgan shaxslarga — pensiyani hisoblashning eng kam miqdorining 50 foizi; j) oʻlimi xizmat vazifalarini bajarish bilan bogʻliq sudyalarning ota-onalariga va yangi nikohga kirmagan beva xotinlariga (beva erlariga) — pensiyani hisoblashning eng kam miqdorining 30 foizi; z) Oʻzbekiston Respublikasi oldida alohida xizmatlarga ega boʻlgan shaxslarga — xizmatlarga qarab pensiyani hisoblashning eng kam miqdorining 100 foizidan 150 foizigacha. 55. Ustamalar tayinlanadigan pensiyalar turidan qatʼi nazar tayinlanadi. Agar pensiya tayinlashni soʻrab murojaat qilgan shaxs ushbu Nizomning 54-bandida nazarda tutilgan bir necha ustama haqni bir vaqtda olish huquqiga ega boʻlsa, u holda ustama haqlar quyidagi hollarda bir vaqtning oʻzida tayinlanishi mumkin: a) pensiya tayinlashni soʻrab murojaat qilgan shaxsga ushbu Nizomning 54-bandi “a” yoki “b” kichik bandlarida nazarda tutilgan ustama haq bilan bir vaqtda ushbu Nizomning 54-bandi “j” va “z” kichik bandlarida koʻrsatilgan ustama haq qoʻshib hisoblanishi mumkin; b) pensiya tayinlashni soʻrab murojaat qilgan shaxsning tanlovi boʻyicha ushbu Nizomning 54-bandi “v”, “g” yoki “d” kichik bandlarida nazarda tutilgan ustama haq bilan bir vaqtda ushbu Nizomning 54-bandi “e” kichik bandida koʻrsatilgan ustama haqlardan biri qoʻshib hisoblanishi mumkin. 56. Ushbu Nizomning 54-bandi “z” kichik bandiga asosan pensiyaga ustama Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Qahramoni” unvonini belgilash va oliy nishon — “Oltin Yulduz” medalini taʼsis etish toʻgʻrisida”gi Qonuni bilan tasdiqlangan “Oʻzbekiston Qahramoni” unvoni toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq pensiyani hisoblashning eng kam miqdorining 100 foizi miqdorida belgilanadi. 57. Ushbu Nizomning 54-bandida nazarda tutilgan ustama haqlardan tashqari, ishlamaydigan pensionerlarga Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Faxriy unvonlar uchun toʻlovlar miqdorini oshirish toʻgʻrisida” 2007-yil 17-dekabrdagi PF-3942-son Farmoniga ilovaga muvofiq faxriy unvonlar uchun qoʻshimcha haq, 100 yoshga toʻlgan va undan oshgan fuqarolar pensiyasiga esa har oyda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Keksalarni ijtimoiy himoya qilish va moddiy qoʻllab-quvvatlashni yanada kuchaytirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2015-yil 14-apreldagi PF-4715-son Farmoniga muvofiq pensiyani hisoblashning eng kam miqdorining 100 foizi miqdorida qoʻshimcha haq qoʻshib hisoblanadi. Qoraqalpogʻiston Respublikasining faxriy unvonlariga ega pensionerlarga faxriy unvonlar uchun toʻlovlar Qoraqalpogʻiston Respublikasining qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda hisoblanadi. Ilgari amal qilgan qonunchilik hujjatlariga asosan berilgan faxriy unvonlarga ega boʻlgan shaxslarga toʻlovlar amaldagi qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan miqdorlarda amalga oshiriladi. Faxriy unvon uchun qoʻshimcha haq pensiyaga ustamalarning soni va miqdorlaridan qatʼi nazar amalga oshiriladi. 58. Oʻzbekiston Respublikasidan ketgan shaxsning pensiya hujjatlari yigʻmajildini hisobga qabul qilib olishda, uning boshqa davlatda pensiya olganligidan qatʼi nazar, pensiya miqdori hisobga qabul qilish toʻgʻrisida murojaat qilingan vaqtda amalda boʻlgan qonunchilik hujjatlari talablariga muvofiq hisoblanadi. Pensiya Ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlarga murojaat qilingan kundan boshlab hisoblanadi va toʻlanadi. 59. Pensiya tayinlash masalalarini koʻrib chiqish uchun ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlarda pensiya tayinlash boʻyicha komissiya (keyingi oʻrinlarda Komissiya deb yuritiladi) tuziladi. Komissiya faoliyatini tashkil etish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudi va Oliy sudi tomonidan belgilanadi. 60. Komissiya boshqa zarur hujjatlar bilan birga pensiya tayinlash toʻgʻrisidagi ariza tushgandan keyin oʻn kun muddatda tegishli qaror qabul qiladi (pensiya tayinlash toʻgʻrisida, pensiya tayinlashni rad etish haqida, taqdim etilgan hujjatlarning asoslanganligini tekshirish toʻgʻrisida va shu kabilar). 61. Agar ariza beruvchi pensiya olish huquqiga ega boʻlgani holda pensiya tayinlash uchun murojaat qilishda nazarda tutilgan zarur hujjatlarni taqdim etmasa yoki taqdim etilgan hujjatlar ularning asoslanganligi va ishonchliligi yuzasidan qoʻshimcha tekshirishni talab qilsa, Komissiya tomonidan ariza beruvchining yozma roziligiga koʻra shubha tugʻdirmaydigan mavjud hujjatlar boʻyicha pensiya tayinlanishi mumkin. Agar ariza beruvchi shubha tugʻdirmaydigan mavjud hujjatlar boʻyicha pensiya tayinlashga rozi boʻlmasa, Komissiya ariza beruvchi tomonidan taqdim etilgan hujjatlarni tekshirish tamom boʻlgandan keyin pensiya tayinlash toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. 62. Pensiya hujjatlari yigʻmajildi Komissiya tomonidan pensiya tayinlash toʻgʻrisida qaror qabul qilinganidan soʻng oʻn kun mobaynida rasmiylashtirilishi lozim. 63. Ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlar tegishli qaror chiqarilgandan keyin besh kundan kechikmay tashkilot yoki ariza beruvchiga rad etish sabablarini, qabul qilingan qaror yuzasidan shikoyat qilish tartibi koʻrsatilgan bildirishnomani berishi yoki yuborishi hamda barcha taqdim etilgan hujjatlarning asl nusxalarini hujjatlar olinganligi toʻgʻrisidagi tilxat bilan ariza beruvchining (qonuniy vakilning) qoʻliga qaytarishi shart. 64. Komissiyaning qarori yuzasidan ariza beruvchi tomonidan qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda shikoyat qilinishi mumkin. 65. Boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasini olish huquqiga ega boʻlgan oila aʼzolarining barchasiga bitta umumiy pensiya tayinlanadi. Oila aʼzosining talabiga koʻra uning pensiyadagi ulushi ajratiladi va unga alohida toʻlanadi. Ushbu holatda pensiya boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasidan ulush ajratib berish toʻgʻrisida murojaat qilingan oydan keyingi oyning birinchi kunidan boshlab tayinlanadi. Pensiya hujjatlari yigʻmajildini rasmiylashtirishda unga oila har bir aʼzosining pensiyaga boʻlgan huquqini tasdiqlaydigan barcha hujjatlar tikib qoʻyiladi. Boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasini olish huquqini aniqlashda vafot etgan boquvchi oilasining nogironlikning III guruhiga ega boʻlgan aʼzolari vafot etgan boquvchi oilasining mehnatga layoqatsiz aʼzolari jumlasiga kiritilmaydi. Agar vafot etganning bolalari, aka-ukalari, opa-singillari yoki nevaralari parvarishi bilan ular ikki yoshga toʻlgungacha band boʻlgan oila aʼzolaridan biri pensiya turlaridan bittasini oluvchi boʻlsa, u holda uning xohishi boʻyicha Qonunning 4-moddasiga muvofiq faqat pensiyaning bitta turi tayinlanadi. Boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasi boquvchisining vafotidan keyin tugʻilgan bolaga ushbu pensiyaga huquqi paydo boʻlgan kundan boshlab, pensiya tayinlash uchun birinchi marta murojaat qilinganda, boquvchi vafot etgan kundan boshlab 6 oydan kechikmay tayinlanadi. Qolgan hollarda pensiya murojaat qilingan kundan boshlab tayinlanadi. 66. Agar oilaning alohida yashaydigan aʼzosining pensiyaga boʻlgan huquqini tasdiqlaydigan hujjatlar oilaning boshqa aʼzolariga pensiya tayinlash toʻgʻrisida qaror chiqarilganidan keyin tushsa, u holda alohida yashaydigan oila aʼzosiga pensiya ulushi ajratilgan holda oilaning barcha aʼzolariga pensiya tayinlash toʻgʻrisida yangidan qaror qabul qilinadi. Oilaning koʻrsatib oʻtilgan aʼzosining tushgan hujjatlari amaldagi pensiya hujjatlari yigʻmajildiga qoʻshib qoʻyiladi. 67. Pensionerga rasmiy hujjat hisoblanadigan sudyaning pensiya guvohnomasi beriladi. 68. Pensiyalarning bir turini olayotgan pensioner ushbu Nizomga va Qonunga muvofiq unga boʻlgan huquq mavjud boʻlgan taqdirda pensiyaning boshqa turiga oʻtkazish toʻgʻrisidagi ariza bilan murojaat qilishi mumkin. Pensiyaning bir turidan pensiyaning boshqa turiga oʻtkazishda tayinlangan pensiyani toʻlash toʻxtatiladi va qonunchilik hujjatlari talablariga muvofiq boshqa turdagi pensiya tayinlanadi. 69. Pensiyaning bir turidan pensiyaning boshqa turiga oʻtkazish toʻgʻrisidagi ariza ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlarga beriladi. Vafot etgan boquvchining voyaga yetmagan oila aʼzosi (boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasiga oʻtkazishda) yoki belgilangan tartibda huquqiy layoqatsiz deb tan olingan shaxsning nomidan pensiyaning bir turidan pensiyaning boshqa turiga oʻtkazish toʻgʻrisidagi ariza uning qonuniy vakilidan ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlarga berilishi mumkin. Shaxsning arizasi maxsus daftarda roʻyxatdan oʻtkaziladi. Ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlar tomonidan ariza beruvchiga ariza qabul qilingan sana, shuningdek, zarur hollarda, yetishmaydigan hujjatlar roʻyxati koʻrsatilgan tilxat beriladi. Shaxs tomonidan pensiyaning bir turidan pensiyaning boshqa turiga oʻtkazish toʻgʻrisidagi ariza berilganda, ushbu ariza roʻyxatga olingan vaqtdan oʻn kun mobaynida zarur hujjatlar va taqdimnoma toʻliq rasmiylashtiriladi va ariza beruvchi ular bilan (taqdimnomaga imzo qoʻydirgan holda) tanishtiriladi. 70. Ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlar tomonidan barcha zarur hujjatlar bilan birga pensiyaning bir turidan pensiyaning boshqa turiga oʻtkazish toʻgʻrisidagi ariza qabul qilingan sana pensiyaning bir turidan pensiyaning boshqa turiga oʻtkazish uchun murojaat qilingan kun hisoblanadi. 71. Pensiyaning bir turidan pensiyaning boshqa turiga oʻtkazish uchun murojaat qilgan pensionerning arizasiga ushbu Nizomning 16-bandi hisobga olingan holda ushbu Nizomning 12 — 14-bandlariga muvofiq, agar ushbu hujjatlar pensiyaning olinadigan turi boʻyicha rasmiylashtirilgan pensiya hujjatlari yigʻmajildida mavjud boʻlmasa, uning uchun ariza berilgan pensiya turini tayinlash uchun talab qilinadigan hujjatlar ilova qilinishi lozim. Zarur hollarda, boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasi oluvchi oila aʼzolari soni oʻzgarishini tasdiqlaydigan hujjatlar taqdim etiladi. 72. Pensiyaning bir turidan pensiyaning boshqa turiga oʻtkazish toʻgʻrisidagi ariza Ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlar tomonidan oʻn kun muddatda koʻrib chiqilishi lozim. Yoshga doir pensiyani nogironlik pensiyasiga oʻtkazishda yoshga doir pensiya tayinlangandan keyin ega boʻlingan ish staji va ish haqi hisobga olinmaydi. Ilgari shaxsning yoshiga doir tayinlangan pensiyani pensiyalarning boshqa turlaridan bittasi boʻyicha toʻlovning toʻxtatilishi munosabati bilan tiklashda yoshga doir pensiya tayinlangandan keyin ega boʻlingan ish staji va ish haqi hisobga olinmaydi. 73. Pensiyaning bir turidan pensiyaning boshqa turiga oʻtkazish rad etilgan taqdirda ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlar tegishli qaror chiqarilgandan keyin besh kundan kechikmay rad etish sabablari, qabul qilingan qaror yuzasidan shikoyat qilish tartibi koʻrsatilgan holda rad etish toʻgʻrisida pensionerga xabarnomani berishi yoki yuborishi shart. 74. Ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlar tomonidan pensiyaning bir turidan pensiyaning boshqa turiga oʻtkazish toʻgʻrisida qaror qabul qilingandan keyin pensiyaning boshqa turini toʻlash pensioner barcha zarur hujjatlar bilan birga tegishli ariza bilan murojaat qilgan oydan keyingi oyning birinchi kunidan boshlanadi. 75. Pensiyaning bir turidan pensiyaning boshqa turiga oʻtgan pensionerlarga yangi sudyaning pensiya guvohnomasi yoziladi. 76. Pensioner pensiya miqdorini qayta hisoblab chiqish uchun asos paydo boʻlgan taqdirda pensiyaning tayinlangan miqdorini qayta hisoblab chiqish toʻgʻrisidagi ariza bilan murojaat qilishi mumkin. 77. Quyidagi holatlar tayinlangan pensiya miqdorini qayta hisoblab chiqish uchun asos boʻlib xizmat qiladi: a) pensioner tomonidan pensiya hujjatlari yigʻmajildida mavjud boʻlmagan va pensiya miqdoriga taʼsir koʻrsatadigan qoʻshimcha (ish staji toʻgʻrisidagi) hujjatlar taqdim etilishi; b) nogironlik guruhining oʻzgarishi; v) boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasini oluvchi oila aʼzolari sonining oʻzgarishi; g) ushbu Nizomning 54-bandida nazarda tutilgan ustama olish huquqining paydo boʻlishi; d) pensiyani hisoblashning eng kam miqdorining oʻzgarishi; e) daromadlarning indeksatsiya qilinishi. Sudya sifatida 15 yil ishlagan va umumiy asosda pensiya tayinlangan shaxslarga ularning keyingi faoliyati turidan qatʼi nazar, ushbu Nizomga muvofiq pensiyasini qayta hisoblab chiqish huquqi beriladi. Bunda pensiyani qayta hisoblab chiqish uning oxirgi sudyalik lavozimidan kelib chiqib, ushbu Nizom kuchga kirgan kunda tegishli sudyalik lavozimi boʻyicha ish haqini hisobga olgan holda amalga oshiriladi. 78. Pensionerlar pensiyani qayta hisoblash uchun qayta hisoblab chiqish huquqi paydo boʻlgandan keyin istalgan vaqtda murojaat qilishlari mumkin. 79. Pensiya miqdorini qayta hisoblash toʻgʻrisidagi ariza ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlarga beriladi. Oilaning voyaga yetmagan aʼzosi (boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasi) yoki belgilangan tartibda muomalaga layoqatsiz deb tan olingan shaxsning nomidan pensiya miqdorini qayta hisoblash toʻgʻrisidagi ariza uning qonuniy vakili tomonidan berilishi mumkin. Shaxsning arizasi maxsus daftar (jurnal)da roʻyxatdan oʻtkaziladi. 80. Barcha zarur hujjatlar bilan birga pensiya miqdorini qayta hisoblash toʻgʻrisidagi ariza qabul qilingan sana pensiya miqdorini qayta hisoblash uchun murojaat qilingan kun hisoblanadi. 81. Pensiya miqdorini qayta hisoblash uchun murojaat qilgan pensionerning arizasiga ushbu Nizomning 77-bandi “a”, “v” va “g” kichik bandlari asosida ushbu Nizomning 12 — 14 va 16-bandlarida koʻrsatilganlaridan zarur hujjatlar ilova qilinishi lozim. 82. Ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlar nogironlik guruhi oʻzgarganligi munosabati bilan pensiya miqdorini qayta hisoblashda TMEKdan olingan nogironlik toʻgʻrisidagi tegishli maʼlumotnomani pensionerning pensiya hujjatlari yigʻmajildiga ilova qiladi. 83. Quyidagi hollarda pensiya miqdorini qayta hisoblash toʻgʻrisida ariza berish talab qilinmaydi: qonunchilik hujjatlariga muvofiq pensiyani hisoblashning eng kam miqdorining miqdori oʻzgarganda; tayinlangan pensiya miqdori kamayishiga olib kelgan holatlar yuz berganda; oilaning 16 yoshdan 18 yoshgacha boʻlgan aʼzolaridan biri taʼlim muassasasidan berilgan uning oʻquvchi ekanligi haqidagi maʼlumotnomani taqdim etgan taqdirda, boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasini oluvchi oila aʼzolari soni oʻzgarganda; nogironlik guruhi oʻzgarganda; I guruh nogironligi belgilanganda. 84. Pensiya miqdorini qayta hisoblash toʻgʻrisidagi ariza ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlar tomonidan besh kun muddatda koʻrib chiqiladi. 85. Pensiya miqdorini qayta hisoblash rad etilgan taqdirda, ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlar tegishli qaror chiqarilgandan keyin besh kundan kechikmay rad etish sabablarini, qabul qilingan qaror yuzasidan shikoyat qilish tartibini koʻrsatgan holda pensionerga rad etish toʻgʻrisidagi bildirishnomani berishi yoki yuborishi hamda shu bilan bir vaqtda taqdim etilgan hujjatlarni hujjatlar olinganligi toʻgʻrisidagi tilxat bilan pensionerning qoʻliga qaytarishi shart. 86. Pensiya miqdorini qayta hisoblash toʻgʻrisida qaror qabul qilingandan keyin pensiya miqdorini qayta hisoblash pensioner barcha zarur hujjatlar bilan birga tegishli ariza bilan murojaat qilgan oydan keyingi oyning birinchi kunidan boshlab amalga oshiriladi. Ish haqining eng kam miqdori oʻzgargan taqdirda pensiya miqdorini qayta hisoblash ish haqining miqdori oʻzgarishi uchun asos boʻlgan normativ-huquqiy hujjatda koʻrsatilgan sanadan boshlab amalga oshiriladi. Pensiya miqdori kamayishiga olib kelgan holatlar yuz berganda (boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasini oluvchi oila aʼzolari soni oʻzgarishi, nogironlik guruhining oʻzgarishi) qayta hisoblash ushbu holatlar boshlangan oydan keyingi oyning birinchi kunidan boshlab amalga oshiriladi. 87. Pensiya tayinlangandan keyin ega boʻlingan (olingan) ish stajini va ish haqini hisobga olgan holda pensiya miqdorini qayta hisoblash amalga oshirilmaydi. 88. Pensiya pensionerlarga ularning yashash joyi boʻyicha Xalq bankining filiali orqali toʻlanadi. 89. Pensiya toʻlash qonunchilik hujjatlariga muvofiq rasmiylashtirilgan ishonchnoma boʻyicha amalga oshirilishi mumkin. Bunda ishonchnoma bergan shaxs ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlarni bir yilda kamida bir marta xabardor qilish orqali tayinlangan pensiyaga boʻlgan oʻz huquqini tasdiqlashi kerak. Ishonchli vakil pensiya toʻlashga taʼsir etishi mumkin boʻlgan oʻziga maʼlum barcha holatlar toʻgʻrisida ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlarga xabar berishi shart. Ishonchnoma Xalq bankining tegishli filialida saqlanadi. Bunda Xalq bankining filiali ishonch bildirilgan shaxs tomonidan ishonchnoma taqdim etilgan sanadan boshlab oʻn kun muddatda ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlarga Xalq banki filialining asosiy muhri va rahbarning imzosi bilan tasdiqlangan ishonchnoma nusxasini yuborishi shart. 90. Pensioner sogʻligʻining holati va yashash faoliyatining cheklanganligi darajasi oʻzgarganda, TIEKning asossiz qarori holatlari aniqlanganda, nogironlikni belgilashning toʻgʻriligini tekshirishlarda, shuningdek, agar TIEK qarori soxta hujjatlar asosida chiqarilgan boʻlsa, pensioner belgilangan tartibda oʻtkaziladigan takroriy tibbiy koʻrikdan oʻtkazish uchun kelmagan taqdirda, pensiyani toʻlash toʻxtatib qoʻyiladi va u faqat fuqaro TIEKga yangidan murojaat qilgan va I yoki II guruh nogironligi boʻlgan shaxs deb eʼtirof etilgan kundan boshlab tiklanishi mumkin. Agar nogironligi boʻlgan shaxs qayta tibbiy koʻrikdan oʻtkazishga kelmaganligi sababli pensiya toʻlash vaqtinchalik toʻxtatib turilsa va qayta tibbiy koʻrikdan oʻtkazilgandan keyin fuqaro nogironligi boʻlgan shaxs deb tan olinmasa, u holda pensiya toʻlash vaqtinchalik toʻxtatib turilgan kundan boshlab toʻxtatiladi. 91. Qayta tibbiy koʻrikdan oʻtkazilgan shaxs mehnatga layoqatli deb eʼtirof etilgan taqdirda, pensiya u mehnatga layoqatli deb eʼtirof etilgan oyning oxirigacha, biroq nogironlik belgilangan kundan ortiq boʻlmagan muddatga toʻlanadi. 92. Pensiya miqdori oʻzgarishiga yoki pensiya toʻlash toʻxtatilishiga sabab boʻladigan holatlar yuz bergan taqdirda (ishga kirish, oila aʼzolari tarkibining oʻzgarishi, toʻliq davlat taʼminotiga oʻtish va shu kabilar) pensiya oluvchi oʻn kun muddatda bu haqda ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlarga maʼlum qilishi shart. Yuqorida koʻrsatib oʻtilgan holatlar boshlanganligi toʻgʻrisida oʻz vaqtida xabar berilmasligi munosabati bilan pensiyaning noqonuniy summasi pensioner yoki qonuniy vakil (ota-ona), shuningdek, ishonch bildirilgan (pensionerning vafoti holati qasddan yashirilgan taqdirda) tomonidan qaytarilishi kerak. 93. Faxriy unvon uchun pensiyaga qoʻshimcha haq olish huquqi paydo boʻlgan taqdirda, pensioner faxriy unvon uchun qoʻshimcha haqni olish uchun ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlarga ariza beradi. Arizaga faxriy unvon berish toʻgʻrisidagi guvohnoma ilova qilinishi lozim. Faxriy unvonlar uchun pensiyaga qoʻshimcha haqlarni toʻlash faxriy unvon berilganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning nusxasi ilova qilingan holda ariza berilgan oydan keyingi oyning birinchi kunidan boshlab amalga oshiriladi. Ishlab turgan pensionerlarga faxriy unvonlar uchun qoʻshimcha haq toʻlash ish haqi toʻlash bilan bir vaqtda ish joyi boʻyicha amalga oshiriladi. 94. Pensionerga hisoblangan, lekin uning tomonidan oʻz vaqtida talab qilib olinmagan pensiya puli pensiyani olish maqsadida murojaat etilganidan oldingi oʻn ikki oydan oshmagan davr uchun toʻlanadi. Ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlarning aybi bilan oʻz vaqtida olinmay qolgan pensiya puli oʻtgan davr uchun muddati cheklanmagan holda toʻlanadi. Bunda oʻtgan davr uchun toʻlovlar bir yoʻla tegishli oylar uchun hisoblangan va olinmagan pensiyaning summalariga mos miqdorda toʻlanadi. 95. Pensioner Oʻzbekiston Respublikasi doirasida doimiy yashash uchun boshqa tuman (shahar)ga koʻchgan taqdirda pensiya toʻlash pensionerning yangi yashash joyi boʻyicha davom ettiriladi. Bunda pensiyani toʻlash oldingi yashash joyi boʻyicha pensiyani toʻlash toʻxtatilgan vaqtdan boshlab davom ettiriladi. 96. Tayinlangan pensiyani toʻlash: pensioner vafot etganda; tayinlangan pensiyaga huquqlar yoʻqolganda; doimiy yashash uchun Oʻzbekiston Respublikasi tashqarisiga chiqib ketilganda; xorijiy davlatda boʻlgan davrida pensiya (ijtimoiy nafaqa) olganligi holati aniqlanganda toʻxtatiladi. 97. Tayinlangan pensiyani toʻlash: pensiya toʻlash muddati tamom boʻlganda; ketma-ket uch oydan ortiq vaqt mobaynida olinmaganda; pensioner ozodlikdan mahrum etilganda; pensioner ruhiy bemorlar internat uylarida yashaganda; surishtiruv, tergov organlaridan va suddan yashirinib yurgan, jinoiy jazoni oʻtashdan boʻyin tovlayotgan shaxslarni qidirishga eʼlon berilganda, bedarak yoʻqolganda; pensiyani toʻlashni toʻxtatib turish toʻgʻrisida pensioner tomonidan ariza berilganda toʻxtatib turiladi. Tayinlangan pensiyani toʻlash qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa hollarda ham toʻxtatib turilishi mumkin. Pensiyani toʻlash pensioner yoki uning vasiysi ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlarga kelganidan soʻng va u ariza taqdim etganidan, shuningdek, shaxsini tasdiqlovchi hujjatni koʻrsatganidan soʻng tiklanadi. Pensionerning sud hukmi boʻyicha qamoq joylarida boʻlgan vaqti uchun pensiya toʻlanmaydi. Pensioner ozod boʻlgandan keyin pensiyani toʻlash ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlarga ariza berilgan kundan boshlab tiklanadi. 98. Agar nogironligi boʻlgan shaxs tayinlangan muddatda qayta tibbiy koʻrikdan oʻtish uchun TMEKga uzrli sabablarsiz (nogironlik muddati tugagan kundan bir oy muddat mobaynida) kelmasa, unga pensiya toʻlash toʻxtatib turiladi, u yana nogironligi boʻlgan shaxs deb tan olingan taqdirda, toʻxtatib turilgan kundan boshlab tiklanadi. Qolgan holatlarda pensiya murojaat qilingan sanadan boshlab toʻlanadi. Uzrli sababga koʻra qayta tibbiy koʻrikdan oʻtish muddati oʻtkazib yuborilgan taqdirda pensiyani toʻlash toʻlov toʻxtatib turilgan kundan boshlab qayta tekshirish kunigacha, biroq, agar TMEK uni bu davrda nogironligi boʻlgan shaxs deb tan olsa, 3 yildan ortiq boʻlmagan muddatga amalga oshiriladi. Bunda, agar qayta tekshirish chogʻida nogironligi boʻlgan shaxs nogironlikning boshqa guruhiga (yuqoriroq yoki pastroq guruhga) oʻtkazilgan boʻlsa, u holda koʻrsatib oʻtilgan vaqt uchun pensiya oldingi guruh boʻyicha toʻlanadi. Agar umumiy kasallik oqibatida mehnat layoqatini yoʻqotgan nogironligi boʻlgan shaxsga pensiya toʻlash mehnat layoqati tiklanganligi tufayli toʻxtatilgan boʻlsa yoki uzrli sabablarsiz qayta tibbiy koʻrikdan oʻtishga kelmaganligi oqibatida toʻxtatib turilgan boʻlsa, u holda keyinchalik u nogironligi boʻlgan shaxs deb tan olingan taqdirda, ilgari tayinlangan pensiyani toʻlash, agar pensiya toʻlash toʻxtatilgandan keyin besh yildan koʻp boʻlmagan vaqt oʻtgan boʻlsa, nogironlik yangidan belgilangan kundan boshlab tiklanadi. Agar besh yildan koʻp vaqt oʻtgan boʻlsa pensiya yana umumiy asoslarda tayinlanadi. 99. Pensiya toʻlash toʻxtatilishiga (toʻxtatib turilishiga) yoki tiklanishiga olib keladigan holatlar paydo boʻlganda, pensiyani toʻlash, ushbu Nizomning 96 va 97-bandlarida koʻrsatilgan hollardan tashqari, tegishli holat boshlangan oydan keyingi oyning birinchi kunidan boshlab toʻxtatiladi (toʻxtatib turiladi) yoki tiklanadi. 100. Pensionerga berilishi kerak boʻlgan va uning vafoti munosabati bilan olinmay qolgan pensiya summasi meros tarkibiga kiritilmaydi va boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasi bilan taʼminlanadigan shaxslar doirasiga tegishli oila aʼzolariga toʻlanadi. Ota-onalar, eri (xotini), shuningdek, pensioner vafot etgan kunda u bilan birga yashagan oila aʼzolari, agar ular boquvchisini yoʻqotganlik boʻyicha pensiya bilan taʼminlanadiganlar doirasiga kirmagan taqdirda ham ushbu summalarni olish huquqiga ega. Pensioner vafot etgan oy uchun oxirigacha olinmay qolgan pensiya summasi oilaning koʻrsatib oʻtilgan aʼzolariga ushbu oy uchun toʻliq toʻlanadi. Oilaning bir necha aʼzolari murojaat qilgan taqdirda, ularga berilishi kerak boʻlgan pensiya summasi ular oʻrtasida teng taqsimlanadi. Koʻrsatib oʻtilgan summa uning uchun pensioner vafot etgandan soʻng oltmish kundan kechikmay murojaat qilingan taqdirda toʻlanadi. 101. Doimiy yashash uchun Oʻzbekiston Respublikasi tashqarisiga ketishgacha tayinlangan pensiya (Oʻzbekiston Respublikasi pensiya taʼminoti toʻgʻrisida xalqaro shartnomalar tuzgan davlatlar bundan mustasno) ketish toʻgʻrisida ariza berilgan kundagi pensiya miqdori hisob-kitobidan kelib chiqib Oʻzbekiston Respublikasi tashqarisiga joʻnab ketishdan olti oy avval Oʻzbekiston Respublikasi milliy valyutasida toʻlanadi. Pensiya toʻlanadigan olti oylik davr Oʻzbekiston Respublikasi tashqarisiga doimiy yashash uchun ketishdan avvalgi olti oy uchun pensiya toʻlash uchun arizada koʻrsatilgan sanadan boshlab hisoblab chiqiladi. Oʻzbekiston Respublikasi pensiya taʼminoti toʻgʻrisida xalqaro shartnomalar tuzgan Oʻzbekiston Respublikasi tashqarisidagi davlatga doimiy yashash uchun ketilgan kungacha tayinlangan pensiya turar joyidan roʻyxatdan chiqqan oyning oxirigacha toʻlanadi. 102. Olti oy avval pensiya ariza, fuqaroning shaxsini tasdiqlaydigan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi pasporti, unda “Doimiy yashash joyidan roʻyxatdan chiqarildi” degan belgi hamda ichki ishlar organlarining migratsiya va fuqarolikni rasmiylashtirish boʻlimining doimiy yashash uchun ketish toʻgʻrisidagi stikeri, ketish varaqchasi, shuningdek, u borish niyatida boʻlgan xorijiy davlatning vizasi (agar u zarur boʻlsa) asosida toʻlanadi. 103. Olti oy avval pensiya toʻlash Xalq bankining filiali orqali bir martalik vedomost asosida amalga oshiriladi. 104. Olti oy avval toʻlangan pensiya summasini Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlariga muvofiq pensiya toʻlangan davrda pensiyalar miqdorlari oʻzgarganligi munosabati bilan qayta hisoblab chiqish amalga oshirilmaydi. 105. Agar shaxs olti oy avval pensiya toʻlangandan keyin doimiy yashash uchun Oʻzbekiston Respublikasi tashqarisiga ketmagan boʻlsa, unga pensiya toʻlangan olti oylik davr tamom boʻlgandan keyin pensiyani navbatdagi toʻlash uchun murojaat qilgan taqdirda ushbu Nizomning 101 va 102-bandlarida koʻrsatilgan tartibda olti oy avval yana pensiya toʻlanishi mumkin. 106. Mehnatda mayiblanish oqibatida nogironlik pensiyasi tayinlangan shaxs doimiy yashash uchun Oʻzbekiston Respublikasi tashqarisiga ketgan taqdirda (Oʻzbekiston Respublikasi pensiya taʼminoti toʻgʻrisida xalqaro shartnomalarga ega boʻlgan davlatlar bundan mustasno), pensiya chet elda boʻlgan vaqt uchun toʻlanadi. 107. Ushbu Nizomning 106-bandida koʻrsatilgan shaxsga pensiya oʻtkazish bilan bogʻliq xarajatlar Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi. 108. Mehnatda mayiblanish yoki kasb kasalligiga chalinish oqibatida nogironlik pensiyasi quyidagi hujjatlar asosida qayta hisoblab chiqiladi: pensiyani oʻtkazish toʻgʻrisidagi ariza; shaxsning Oʻzbekiston Respublikasi tashqarisida doimiy yashash joyini tasdiqlaydigan hujjat; Oʻzbekiston Respublikasidan doimiy yashash joyiga ketish (bir davlatdan boshqa davlatga koʻchib oʻtish) sanasi toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma. 109. Shaxsning Oʻzbekiston Respublikasi tashqarisidagi doimiy yashash joyini tasdiqlaydigan hujjat Oʻzbekiston Respublikasining diplomatik vakolatxonasi yoki konsullik muassasasi yoxud xorijiy davlatning vakolatli organi (mansabdor shaxsi) tomonidan beriladi. Bunda xorijiy davlatning vakolatli organi (mansabdor shaxsi) tomonidan berilgan hujjat pensionerning doimiy yashash joyidagi davlatda Oʻzbekiston Respublikasining konsullik muassasasi tomonidan belgilangan tartibda legalizatsiya qilinishi kerak, bunday muassasa boʻlmagan taqdirda esa, pensionerning doimiy yashash joyi davlatining Tashqi ishlar vazirligi, ushbu mamlakatning Oʻzbekiston Respublikasidagi konsullik muassasasi yoki diplomatik vakolatxonasi tomonidan legalizatsiya qilinishi, keyinchalik, agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida oʻzgacha hol nazarda tutilmagan boʻlsa, Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligining Konsullik boshqarmasida tasdiqlanishi lozim. 110. Mehnatda mayiblanish oqibatida nogironlik pensiyasini Oʻzbekiston Respublikasi tashqarisiga oʻtkazish fuqaroning har bir yilning 31-dekabrida tirik ekanligini tasdiqlaydigan hujjat ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlarga taqdim etilishi sharti bilan amalga oshiriladi. Mehnatga layoqatsiz fuqarolarga (18 yoshga toʻlmagan bolalarga, aka-ukalarga, opa-singillarga va nabiralarga) va sud tomonidan belgilangan tartibda muomalaga layoqatsiz deb tan olingan — ularning qonuniy vakillari pensiya oluvchilar hisoblanadigan fuqarolarga tayinlangan mehnatda mayiblanish yoki kasb kasalligiga chalinish oqibatida nogironlik pensiyalarini toʻlash uchun fuqaroning tirik ekanligini tasdiqlaydigan hujjat pensiya oluvchi uchun va pensiya tayinlangan fuqaro uchun taqdim etiladi. Bunday hujjat Oʻzbekiston Respublikasining chet eldagi diplomatik vakolatxonasi yoki konsullik muassasasi, xorijiy davlatning notariusi yoxud vakolatli organi (mansabdor shaxsi) tomonidan beriladi. Koʻrsatib oʻtilgan hujjatlar taqdim etilmagan taqdirda, mehnatda mayiblanish yoki kasb kasalligiga chalinish oqibatida nogironlik pensiyasini toʻlash Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda toʻxtatib turiladi (toʻxtatiladi). Koʻrsatib oʻtilgan hujjatlar taqdim etilgandan keyin mehnatda mayiblanish yoki kasb kasalligiga chalinish oqibatida nogironlik pensiyasini toʻlash Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda tiklanadi (qayta tiklanadi). 111. Ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlar mehnatda mayiblanish oqibatida nogironlik pensiyasini shaxsga u doimiy yashaydigan xorijiy davlatning bankidagi yoki boshqa moliya-kredit muassasasidagi hisobraqamiga oʻtkazishni xorijiy valyutada amalga oshiradi, agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida oʻzgacha hol belgilanmagan boʻlsa. 112. Mehnatda mayiblanish oqibatidagi nogironlik pensiyasini oʻtkazish chet elga joʻnab ketishdan oldin pensiya toʻlangan oydan keyingi oydan boshlab amalga oshiriladi. 113. Chet elga oʻtkaziladigan mehnatda mayiblanish yoki kasb kasalligiga chalinish oqibatidagi nogironlik pensiyasi summasi, agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalarida oʻzgacha hol belgilanmagan boʻlsa, Oʻzbekiston Respublikasining pensiya haqidagi qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda qayta hisoblab chiqiladi. 114. Ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlar Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki” AJ orqali chet elga oʻtkazilishi kerak boʻlgan mehnatda mayiblanish yoki kasb kasalligiga chalinish oqibatida tayinlangan pensiyalar summasining oʻz vaqtida joʻnatilishini taʼminlaydi. Mehnatda mayiblanish yoki kasb kasalligiga chalinish oqibatida tayinlangan pensiyalar summalarini konvertatsiya qilish va yuborish boʻyicha xarajatlar Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi. 115. Mehnatda mayiblanish oqibatidagi nogironlik pensiyasi tayinlangan Oʻzbekiston Respublikasi tashqarisida doimiy yashaydigan shaxsga oʻtgan vaqt uchun olinmagan pensiya summasini toʻlash toʻlov amalga oshiriladigan tegishli davr uchun Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlarida belgilangan pensiya miqdorlaridan kelib chiqqan holda amalga oshiriladi. 116. Pensiya hujjatlari yigʻmajildi ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlarda saqlanadi. 117. Ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlarning buxgalteriyasi pensiya hujjatlari yigʻmajildining saqlanishini taʼminlash yuzasidan barcha zarur choralarni koʻrishi lozim. Pensiya hujjatlari yigʻmajildi yoʻqolgan va saqlanmagan taqdirda pensiya hujjatlari yigʻmajildining dublikati tiklanadi. 118. Qariya va nogironligi boʻlgan shaxslar, shuningdek, ruhiy bemorlar internat uylarida yashovchi shaxslarning pensiya hujjatlari yigʻmajildlari ushbu muassasalar joylashgan joydagi kadrlar boʻlimida saqlanadi 119. Oʻzbekiston Respublikasi pensiya taʼminoti sohasida xalqaro shartnomalar tuzgan davlatlarga doimiy yashash uchun joʻnab ketayotgan shaxsning pensiya hujjatlari yigʻmajildi, agar ahdlashayotgan davlatlar tomonidan oʻzgacha hol belgilanmagan boʻlsa, pensionerga (ishonchli vakilga) berilishi mumkin. Pensionerning davlat oldida u tomonidan sodir etilgan suiisteʼmolliklar (qasddan notoʻgʻri maʼlumotlar mavjud boʻlgan hujjatlar taqdim etilishi, boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasi tayinlangan oila aʼzolari tarkibidagi oʻzgarishlar toʻgʻrisida maʼlumotlar taqdim etilmasligi) natijasida pensiyalar summasining ortiqcha toʻlanishi boʻyicha qarzdorligi mavjud boʻlganda pensiya hujjatlari yigʻmajildi yetkazilgan zarar toʻliq qoplangandan soʻng beriladi. 120. Pensioner ijtimoiy taʼminot (pensiya taʼminoti) toʻgʻrisida xalqaro shartnomalar tuzilmagan davlatga Oʻzbekiston Respublikasi tashqarisiga doimiy yashash joyiga joʻnab ketayotganda pensiya hujjatlari yigʻmajildi berilmaydi va u ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlarning arxivida saqlanadi. 121. Ular boʻyicha pensiya toʻlash toʻxtatilgan pensiya hujjatlari (pensiya yigʻmajildlari, shaxsiy hisobvaraqlar, toʻlov vedomostlarining yirtib olinadigan talonlari va boshqalar) ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlarning arxivida, ular boʻyicha toʻlov amalga oshirilayotgan pensiya hujjatlari yigʻmajildidan alohida, qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda belgilanadigan muddatlar mobaynida saqlanadi. 122. Qonunchilik hujjatlarida belgilangan saqlash muddatlari tugagandan keyin pensiya hujjatlari (pensiya hujjatlari yigʻmajildlari, shaxsiy hisobvaraqlar, toʻlov vedomostlarining yirtib olinadigan talonlari va boshqalar) ilmiy-texnik ishlovdan soʻng ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlar Komissiyasi qaroriga binoan yoʻq qilinishi mumkin. Pensiya hujjatlari yigʻmajildida mehnat daftarchasi va oʻlim toʻgʻrisidagi guvohnoma mavjud boʻlgan taqdirda, ushbu hujjatlar pensiya hujjatlari yigʻmajildidan olib qoʻyilishi va qonunchilik hujjatlarida belgilangan muddat mobaynida saqlanishi lozim. Pensiya hujjatlarini yoʻq qilish holatini tasdiqlash uchun ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlar rahbarining oʻrinbosari tomonidan tasdiqlanadigan tegishli dalolatnoma tuziladi. 123. Pensiya olish huquqini amalga oshirish uchun zarur boʻlgan taqdim etilgan hujjatlarning (ish staji toʻgʻrisida, ish haqi toʻgʻrisida va shu kabilarning) ishonchliligi va asoslanganligi uchun ushbu hujjatlarni bergan tashkilotning mansabdor shaxsi hamda pensiya tayinlashni soʻrab murojaat qilgan shaxs qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladi. Ishonchsiz maʼlumotlar, pensiyaga boʻlgan huquqlarni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan hujjatlardagi maʼlumotlarni buzuvchi tuzatishlar aniqlanganda, shuningdek, pensiyalarni tayinlash va toʻlash uchun ish beruvchi yoki arxiv tomonidan berilgan yuqorida koʻrsatib oʻtilgan hujjatlar soxtalashtirilganda va qalbakilashtirilganda, davlatga yetkazilgan zarar summasini undirish uchun javobgarlik qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda ushbu hujjatlarni bergan tashkilotlar yoki arxivning mansabdor shaxslariga yuklanadi. Pensioner tomonidan sodir etilgan suiisteʼmolliklar (qasddan notoʻgʻri maʼlumotlar bilan hujjatlar taqdim etilishi, boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasi tayinlangan oila aʼzolari tarkibidagi oʻzgarishlar toʻgʻrisida maʼlumotlar taqdim etilmasligi) natijasida unga pensiyalar summasining ortiqcha toʻlanishi tufayli davlatga yetkazilgan zararni toʻlash majburiyati pensionerga yuklanadi. 124. Ushbu Nizomga muvofiq tayinlangan pensiyalarni toʻlash Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi. 125. Pensiyalar tayinlash va toʻlashni nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan organlar tomonidan amalga oshiriladi. 126. Ushbu Nizomni buzganlikda aybdor shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javobgar boʻladi.