Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi faoliyatini samarali tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2026-03-30)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 31-maydagi “Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasini transformatsiya qilish va vakolatli davlat organi faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-81-son Farmoniga muvofiq: 1. Quyidagilar: Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi faoliyatining ustuvor yoʻnalishlari 1-ilovaga muvofiq; Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi tizimiga oʻtkazilayotgan tashkilotlar faoliyatini tashkil qilish jadvali 2-ilovaga muvofiq; Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi tizimida yangi tashkil qilinayotgan tuzilmalar faoliyatini yoʻlga qoʻyish jadvali 2a-ilovaga muvofiq; Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi tizimidagi qayta tashkil qilinayotgan tuzilmalar faoliyatini yoʻlga qoʻyish jadvali 2b-ilovaga muvofiq; Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining tashkiliy tuzilmasi 3-ilovaga muvofiq; Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi islohotlarni chuqurlashtirish va tizim faoliyatini transformatsiya qilish boʻyicha “yoʻl xaritasi” 4-ilovaga muvofiq; Ekologiya, atrof-muhit muhofazasi, oʻrmon xoʻjaligi va gidrometeorologiya sohalaridagi normativ-huquqiy hujjatlarni ishlab chiqish rejasi 5-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi (keyingi oʻrinlarda — Vazirlik) tomonidan qayta tashkil etilayotgan, tugatilayotgan, oʻzgartirilayotgan va boshqa tashkilotlar tizimiga oʻtkazilayotgan tashkilotlarga biriktirilgan koʻchmas mulk obyektlari, transport vositalariga va boshqa mol-mulkka boʻlgan huquqlar tegishli yigʻimlar va boshqa toʻlovlar undirilmagan holda qayta rasmiylashtirilsin. 2. Atrof tabiiy muhit davlat monitoringi ishlarini amalga oshirish uchun Vazirlik tuzilmasida yuridik shaxs tashkil etmagan holda Situatsion markaz tashkil etilsin. Belgilansinki, gidrometeorologik axborotni olish, toʻplash va tarqatishda zamonaviy axborot hamda sunʼiy yoʻldosh texnologiyalarini joriy etish uchun Vazirlikning budjetdan tashqari jamgʻarmasining har yili 3 foizdan koʻp boʻlmagan miqdordagi mablagʻlari ajratib boriladi. 3. Vazirlik huzurida Parij bitimi (Parij, 2015-yil 12-dekabr) doirasida qabul qilingan majburiyatlar, 2030-yilgacha boʻlgan davrda barqaror rivojlanish sohasidagi vazifalarni bajarishga masʼul boʻlgan davlat muassasasi shaklidagi Iqlim oʻzgarishi milliy markazi tashkil etilsin. 4. Vazirlikning quyidagi takliflariga rozilik berilsin: a) 2023-yil 1-iyulga qadar “Toza hudud” davlat unitar korxonalari va obodonlashtirish boshqarmalariga tegishli qattiq maishiy chiqindi poligonlari Vazirlik tasarrufiga oʻtkaziladi hamda shu bilan bogʻliq egalik huquqini, shu jumladan, kadastr hujjatlarini rasmiylashtirish bepul amalga oshiriladi; b) chiqindi chiqaruvchi tashkilotlar bino va inshootlarni qurish, rekonstruksiya va (yoki) montaj qilish, taʼmirlash, obodonlashtirish, shuningdek, buzish ishlari boshlangan davrdan boshlab ushbu tadbirlar tugallangunga qadar qurilish chiqindilari boʻyicha hisobotni belgilangan tartibda keyingi oyning 5-sanasiga qadar Vazirlikning hududiy boʻlinmalariga topshiradi; g) 2026-yil 1-avgustdan boshlab bosqichma-bosqich ushbu qarorning 6-7-ilovalarida belgilangan tovarlarga nisbatan foydalanish xususiyatini yoʻqotganidan soʻng atrof-muhitga zarar yetkazuvchi ayrim qadoqlash materiallari va tovarlarni ishlab chiqaruvchi (eksport qilinadigan tovarlar bundan mustasno) hamda respublika hududiga import qiluvchilarning “kengaytirilgan majburiyati” tizimi joriy etiladi; d) 2023-yil 1-iyuldan boshlab qattiq maishiy chiqindilarni toʻplash, olib chiqib ketish boʻyicha aholiga koʻrsatilgan xizmatlar uchun vujudga kelgan debitor qarzdorlikni majburiy tartibda undirish uchun sud organlariga daʼvo arizalari sanitar tozalash xizmatlarini koʻrsatuvchi korxonalar tomonidan kiritiladi. 5. Vazirlik uch oy muddatda Andijon, Buxoro va Surxondaryo viloyatlarida ekologik vaziyatni yaxshilash, resurslardan oqilona foydalanish va chiqindisiz hududga aylantirishga qaratilgan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqsin va belgilangan tartibda kiritsin. 6. 2026-yil 1-martdan boshlab Boʻstonliq va Zomin tumanlaridagi turistik-rekreatsion zonalarda ekologik toza hudud rejimi tatbiq etilsin. 7. Vazirlik Bosh prokuratura, boshqa manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda uch oy muddatda quyidagilarni nazarda tutuvchi qonun loyihasini ishlab chiqsin va belgilangan tartibda kiritsin: a) ekologik toza hudud rejimini joriy qilish yuzasidan: bir martalik plastik mahsulotlar, shu jumladan, stakanlar, plastik naychalar, muzqaymoq tayoqchalari, paxta tayoqchalari, qadoqlash plyonkasi va ayrim turdagi polietilen paketlarini olib kirish, sotish va ishlab chiqarishni taqiqlash; qishloq xoʻjaligida organik oʻgʻitlardan foydalanishni ragʻbatlantirish; faoliyati natijasida oqova suv hosil qiluvchi xoʻjalik yurituvchi subyektlarni markazlashtirilgan oqova suv tizimiga ulash yoki muqobil tozalash uskunalari bilan jihozlash majburiyatini kiritish. Bunda, ushbu majburiyatni bajarmagan jismoniy shaxslarga nisbatan bazaviy hisoblash miqdorining 50 baravaridan 100 baravarigacha, yuridik shaxslarga nisbatan — bazaviy hisoblash miqdorining 100 baravaridan 300 baravarigacha boʻlgan miqdorda moliyaviy jarimalar qoʻllash; avtotransport vositalari bilan kirish uchun ekologik yigʻim undirish, bundan elektromobillar, maxsus transport vositalari va ekologik toza hudud rejimi joriy qilingan hududda yashovchi fuqarolarning avtotransport vositalari mustasno; ekologik toza hudud rejimi tatbiq etiladigan hududlarning tashkil etilishi hamda boshqa shartlari va talablarini belgilash; b) respublika hududida qalinligi 100 mikrondan kam boʻlgan polimer plyonkali paketlarni (yuqori zichlikdagi polietilen (NDPE), oʻrta zichlikdagi polietilen (MDPE), past zichlikdagi polietilen (LDPE), oʻramli past zichlikdagi polietilen (LLDPE), koʻp qavatli polietilen (COEX) ishlab chiqarish va realizatsiya qilishni taqiqlash yuzasidan. Bunda: ushbu tartib eksport uchun ishlab chiqariladigan, tutqichsiz va tovarlarning ajralmas qismi hisoblangan, xoʻjalikda foydalanish uchun rulonlarda sotiladigan polimer plyonkali paketlar, shuningdek, biologik chiriydigan polimer materiallardan tayyorlangan paketlarga tatbiq etilmaydi; mazkur kichik band talablarini buzish tabiiy muhitga zararli taʼsir koʻrsatish oqibatlarini bartaraf etish choralarini koʻrmaganlik sifatida baholanadi hamda maʼmuriy javobgarlikka tortishga sabab boʻladi. Bunda chiqindilarning atrof-muhitga zarari miqdori tabiiy muhitga yetkazilgan zararni hisoblash tartibi asosida aniqlanadi; v) respublikada suv, yer resurslari va yer osti boyliklarini muhofaza qilish maqsadida Toshkent shahar va viloyat markazlarida suv aylanma tizimi mavjud boʻlmagan avtomobil yuvish shoxobchalari faoliyatini hamda yangi avtomobil yuvish yangi shoxobchalarini tashkil etishni taqiqlash. 8. Belgilab qoʻyilsinki, 2023-yil 1-iyuldan boshlab: Vazirlikning budjetdan tashqari jamgʻarmasi mablagʻlari 8-ilovada belgilangan manbalardan shakllantiriladi; transport vositalarini “erkin muomalaga chiqarish (import)” bojxona rejimida rasmiylashtiradigan jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan toʻlanadigan utilizatsiya yigʻimining 3 foizi Vazirlikning budjetdan tashqari jamgʻarmasiga yoʻnaltiriladi. 2024-yil 1-iyuldan boshlab pnevmatik rezina shinalar va pokrishkalar uchun utilizatsiya yigʻimining 10 foizi Vazirlikning budjetdan tashqari jamgʻarmasiga yoʻnaltiriladi. 9. Mamlakatimiz aholisining orasida ekologik ong va ekologik madaniyat toʻgʻrisidagi tushunchalarni mustahkamlash va rivojlantirish maqsadida ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi masalalariga bagʻishlangan muhim sanalar boʻyicha tadbirlar 9-ilovaga muvofiq kalendar reja asosida respublika boʻylab yuqori saviyada tashkil etilsin. Belgilansinki, ushbu tadbirlarni oʻtkazishga tegishli respublika va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining birinchi rahbarlari shaxsan masʼul hisoblanadi. 10. Vazirlik 10-ilovaga muvofiq xalqaro shartnomalar va xalqaro tashkilotlar bilan oʻzaro hamkorlik qilish va muvofiqlashtirish boʻyicha vakolatli organ etib belgilansin. 11. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, oʻrmon xoʻjaligi va gidrometeorologiya sohalarida amalga oshiriladigan istiqbolli begʻaraz koʻmak (grant) loyihalari roʻyxati 11-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. Bunda, qoʻshimcha kelishuvlarsiz ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziriga hamda uning oʻrinbosarlariga ushbu xalqaro tadbirlarda ishtirok etishga ruxsat beriladi. 12. Quyidagilar: 2023 — 2025-yillarda ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi sohalaridagi tizimli ravishda oʻtkaziladigan xalqaro konferensiyalar, assambleyalar va tadbirlar roʻyxati 12-ilovaga muvofiq; Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, oʻrmon xoʻjaligi va gidrometeorologiya sohalarida toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiyalar hamda xalqaro moliya institutlarining kreditlari hisobidan moliyalashtiriladigan istiqbolli loyihalar 12a-ilovaga muvofiq; Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, oʻrmon xoʻjaligi va gidrometeorologiya sohalarida amalga oshirish tavsiya qilinadigan innovatsion biznes gʻoya va startap loyihalari roʻyxati 12b-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 13. Vazirlik 2023-yil 1-iyulga qadar umumiy ovqatlanish sohasida oziq-ovqat chiqindilari hosil boʻlishini kamaytirish va ortiqcha isrofgarchiliklarning oldini olish hamda BMT Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti (FAO) tavsiyalarini (Global Initiative on Food Loss and Waste Reduction) joriy etish maqsadida quyidagilarni nazarda tutuvchi “Oqilona isteʼmol” dasturini ishlab chiqib, Vazirlar Mahkamasiga kiritsin: davlat organlari tomonidan tashkil etiladigan tadbirlarda oziq-ovqat isteʼmolining oqilona meʼyorini belgilash, ortiqcha isteʼmolni kamaytirish, shu jumladan, bir shaxsga bir martalik ovqatlanish miqdorini belgilash; umumiy ovqatlanish sohasida xoʻjalik yurituvchi subyektlar va isteʼmolchilarning oziq-ovqat mahsulotlariga nisbatan masʼuliyatini oshirish; aholi oʻrtasida toʻgʻri ovqatlanish odatlarini shakllantirish va ortiqcha isrofgarchilikning oldini olish hamda meʼyoridan ortiq isteʼmolni targʻib qilishni cheklash; isrofgarchilikka yoʻl qoʻygan shaxslarga nisbatan moliyaviy choralar koʻrish va nazorat mexanizmlarini oʻrnatish. 14. Vazirlik Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda Raqamli texnologiyalar vazirligi bilan birgalikda davlat organlari va tashkilotlarida qogʻozdan foydalanishni keskin kamaytirish, ayrim yoʻnalishlarda faoliyatni toʻliq raqamlashtirish orqali qogʻozdan toʻliq voz kechish boʻyicha nazorat oʻrnatishga masʼul etib belgilansin. 15. Vazirlik Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari hamda Ichki ishlar vazirligi bilan birgalikda volontyorlarni jalb qilgan holda 2023-yil 1-iyuldan boshlab bir oy davomida hududlarda daraxtlarning ildiz tizimlarini beton va asfalt qoplamalaridan, ularni turli chiroq moslamalaridan, reklama banneri va shitlaridan boʻshatishga qaratilgan “Daraxtga nafas bering” ommaviy tadbirini oʻtkazsin. Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi, Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi Vazirlik bilan birgalikda doimiy ravishda aholi oʻrtasida daraxtlarga bunday zarar yetkazish tegishli javobgarlikka tortishga asos boʻlishi toʻgʻrisidagi ijtimoiy roliklar va ommaviy axborot vositalarida chiqishlar orqali tushuntirish ishlarini kuchaytirsin. 16. Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi Vazirlik bilan birgalikda: ekologiya, oʻrmon xoʻjaligi va gidrometeorologiya sohalariga 2023-yilda 20 mln AQSH dollari, 2024-yildan boshlab har yili 100 million AQSH dollari miqdoridan kam boʻlmagan xorijiy investitsiyalarni jalb qilsin. Bunda, Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligidan tegishli xodim Vazirlikka amaliy yordam berish uchun biriktiriladi; chang-gaz tozalash uskunalari, lokal suv tozalash inshootlari va avtomatik monitoring tizimlarini oʻrnatish uchun xoʻjalik yurituvchi subyektlarga xalqaro moliyaviy institutlarning mablagʻlari hisobidan tijorat banklari orqali 100 mln AQSH dollari miqdorida kredit liniyasi ochilishini taʼminlasin. 17. Vazirlik bir oy muddatda 2022 — 2026-yillarda Orolboʻyi mintaqasini barqaror rivojlantirish, innovatsiyalar va yashil texnologiyalarni keng joriy etish boʻyicha quyidagi asosiy yoʻnalishlarni belgilashni nazarda tutuvchi milliy dastur boʻyicha axborot kiritsin: yashil qoplamalar — himoya oʻrmonzorlarini barpo etishni izchil davom ettirish hamda muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni tizimli rivojlantirish; ilmiy va innovatsion faoliyat uchun zamonaviy infratuzilmani yaratish, ilm-fan va ishlab chiqarish integratsiyasini mustahkamlash; qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtirish, qayta ishlash va boshqa turdagi ishlab chiqarish tarmoqlarini rivojlantirish, qayta tiklanuvchi va muqobil energiya manbalaridan foydalanish; aholi salomatligini tiklash, ekologik turizmni rivojlantirish imkoniyatlarini kengaytirish; donor mamlakatlar, xalqaro tashkilotlar, moliya institutlari, jamgʻarmalar va kompaniyalar mablagʻlarini keng jalb qilish boʻyicha xalqaro aloqalarni yanada kuchaytirish. 18. Vazirlik markaziy apparati va uning tizimidagi tashkilotlarni yuqori malakali va raqobatbardosh kadrlar bilan toʻldirish hamda kadrlar qoʻnimsizligining oldini olish maqsadida: a) 2023-yil 1-iyuldan boshlab budjetdan tashqari hamda ish haqi fondi doirasida budjet mablagʻlari hisobidan: xalqaro reyting tashkilotlarining birinchi 500 talik roʻyxatiga kirgan xorijiy oliy taʼlim tashkilotlarini tamomlagan (nostrifikatsiya boʻlgan diplomga ega) shaxslarga — lavozim maoshining 30 foizi; ilmiy darajaga (PhD, DSc) (tizimdagi ilm-fan va taʼlim sohasidagi tashkilot xodimlari bundan mustasno) ega shaxslarga — lavozim maoshining 60 foizigacha (PhD — 30 foiz, DSc — 60 foiz) miqdorida qoʻshimcha ustama toʻlansin; b) 2023-yil 1-iyuldan boshlab muhofaza etiladigan tabiiy hududlar ilmiy xodimlariga, shuningdek, Dorivor oʻsimliklarni yetishtirish va qayta ishlash ilmiy-ishlab chiqarish markazi ilmiy xodimlariga Fanlar akademiyasi ilmiy tashkilotlarining tegishli lavozimlari uchun belgilangan mehnatga haq toʻlash miqdorlari va shartlari tatbiq etilsin; v) Vazirlik, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi hamda hududiy boshqarmalari xodimlariga chegara hududlariga kirish huquqini beruvchi maxsus guvohnoma (davlat belgisi va muhriga ega boʻlgan — jeton va ID karta) beriladi. Bunda, Davlat xavfsizlik xizmati hamda Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Bojxona qoʻmitasi maxsus guvohnomaga ega boʻlgan Vazirlik tizimidagi xodimlarning respublika chegara hududlariga erkin kirib chiqishini taʼminlasin. 19. 2025-yil 1-iyuldan boshlab ekologik toza hudud rejimi joriy qilingan hududlardagi fuqarolar yigʻinlariga “ekomahalla”, “ekoqishloq” va “ekoovul” maqomi beriladi. Bunda, fuqarolar yigʻiniga tegishli hududda: elektr energiyasi quyosh batareyalariga almashtiriladi; yoʻnalishli elektrobus harakatlanishi yoʻlga qoʻyiladi; “yashil bogʻ” va “yashil jamoat park”lar tashkil etiladi; savdo shoxobchalarida plastik paketlar savdosi taqiqlanadi; maishiy chiqindilarni saralash, shuningdek, qayta ishlanadigan chiqindilarni qabul qilish uchun fondomatlar oʻrnatiladi; “ekomahalla”, “ekoqishloq” va “ekoovul” maqomi hududda yashovchi fuqarolar roziligi bilan Vazirlik tomonidan beriladi. 20. Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi, Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi Vazirlik, mahalliy davlat hokimiyati organlari bilan birgalikda ekspertlar va jamoatchilik vakillarini jalb qilgan holda ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi sohalarida amalga oshirilayotgan keng koʻlamli islohotlarning mazmuni va ahamiyatini ommaviy axborot vositalarida keng yoritib borsin. Bunda: a) aholi va keng jamoatchilik orasida: atrof-muhitga zarar yetkazmaslik, tabiat resurslaridan oqilona foydalanish, kelajak avlodga ekologik muammolardan xoli boʻlgan shart-sharoit yaratib berish har bir fuqaroning burchi ekanligi; iqtisodiyotning sanoat, qurilish, ishlab chiqarish, xizmat koʻrsatish va boshqa tarmoqlarida “yashil” texnologiyalarni qoʻllash orqali tabiatga yetkazilayotgan zararni kamaytirish imkoniyatlari; jamoat transportining afzalliklari, shaxsiy avtotransportdan foydalanishni kamaytirish va buning oqibatida kelgusida ekologik holatning tubdan yaxshilanishi; maishiy chiqindilarni toʻgʻri tasniflash, saralash hamda ikkilamchi xomashyo sifatida ajratgan holda qayta ishlash uchun topshirish, atrof-muhit tozaligiga har bir fuqaroning masʼul ekanligi; daraxtlarni ekish, parvarishlash va ular noqonuniy kesilishining oldini olishga qaratilgan amaliy tadbirlar, “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida amalga oshirilayotgan ishlarning natijasi; ona tabiatga mehr bilan yondashish, uni asrab-avaylash, umumiy va shaxsiy masʼuliyat hissini uygʻotish hamda shakllantirishga doir turli koʻrsatuv, anjumanlar, davra suhbatlari keng yoritib borilishini taʼminlashga; b) vazirlik va idoralarda “Yashil makon” umummilliy loyihasining ijrosi va ularning qoʻshayotgan amaliy hissasi, tadbirkorlik subyektlarida suv resurslaridan oqilona foydalanish uchun “yashil” texnologiyalarni joriy etish, maishiy, qurilish hamda boshqa turdagi chiqindilarni kamaytirish va qayta ishlash orqali biznesning jamiyat oldidagi rolini kuchaytirish yuzasidan brifinglar oʻtkazilishiga alohida eʼtibor qaratilsin. 21. Vazirlik mamlakatimizda atrof-muhitni muhofaza qilish, ona tabiat resurslaridan samarali va oqilona foydalanish, kundalik va ish faoliyati davomida ularga zarar yetkazmaslik zarurligi, ushbu sohadagi huquqbuzarliklar uchun qoʻllaniladigan javobgarlik choralarining mazmun-mohiyatini aks ettiruvchi Oʻzbekistonning “Ekologik brendi”ni yaratsin hamda qisqa metrajli roliklar va hujjatli filmlar yaratish ishlarini tashkil etsin. Belgilansinki, teleradiokanallarda efirga uzatiladigan mazkur roliklar ijtimoiy reklama sifatida tasniflanadi hamda qonunchilikda belgilangan meʼyorlarga muvofiq namoyish etiladi. 22. Oʻzbekiston Respublikasining yagona tashqi ekologiya siyosatini yuritish, ekologik brendini targʻib qilish, xalqaro tashkilotlar va xorijiy mamlakatlar bilan samarali hamkorlikni oʻrnatish maqsadida mavjud shtat birliklari doirasida: Tashqi ishlar vazirligida 3 ta shtat birligidan iborat boʻlgan Ekologik diplomatiya boʻlimi; Vazirlik, Suv xoʻjaligi vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi hamda Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligida 1 — 3 ta shtat birligidan iborat boʻlgan ekologik diplomatiyaga masʼul tuzilmalar tashkil qilinsin. 23. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga koʻra: a) 2024-yil 1-yanvardan boshlab investorlarning yoʻlovchi tashuvchi yangi dor yoʻllarini tegishli xavfsizlik darajasini taʼminlagan holda qurish va jihozlash uchun yoʻnaltirilgan xarajatlarining bir qismi ularni 2025-yil 31-dekabrga qadar foydalanishga topshirish va uzunligi bir tomonga kamida 500 metr boʻlishi sharti bilan har bir 500 metr yoʻl uchun Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan 1 milliard soʻm miqdorida qoplanadi. Bunda, yoʻlovchi tashuvchi yangi dor yoʻllarini qurish va jihozlash boʻyicha dastlabki 20 ta loyihaga yoʻnaltirilgan investorlar xarajatlarining bir qismi qoplanadi; b) 2026-yil 1-yanvarga qadar: respublika hududiga olib kiriladigan dor (osma) yoʻllarni, togʻ-changʻi koʻtargichlar, funikulyorlar va boshqa oʻxshash obyektlar va inshootlarni qurish, qayta taʼmirlash va jihozlash uchun asbob-uskunalar, mexanizmlar va ehtiyot qismlar, shuningdek, fondomat, “banji-jamping” va “ziplayn” attraksionlari, “rafting” va “flaybording” uchun uskunalar, fotoovlashda qoʻllaniladigan jihoz va asbob-uskunalar, boshqariladigan (dirijabl, havo shari) va boshqarilmaydigan (erkin uchish) aerostatlar, gondolalar, “buggy car”, faeton hamda elektromotorli qayiq, qorda harakatlanishga moʻljallangan maxsus transport vositalari (TIF TN kodi 8703 10) va kvadrotsikllar bojxona toʻlovlarini toʻlashdan (qoʻshilgan qiymat soligʻi va bojxona rasmiylashtiruvi uchun yigʻimidan tashqari) ozod qilinadi; tibbiyot chiqindilari bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida faoliyat yuritayotgan tashkilotlar respublikada ishlab chiqarilmaydigan, oʻrnatilgan tartibda tasdiqlanadigan roʻyxatlar asosida olib kiriladigan maxsus texnika, texnologik uskunalar, ehtiyot qismlar va butlovchi buyumlar uchun bojxona toʻlovlarini toʻlashdan (qoʻshilgan qiymat soligʻi va bojxona rasmiylashtiruvi yigʻimidan tashqari) ozod qilinadi; 2024-yil 1-yanvardan boshlab ekohududlarda Vazirlik hamda Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligining namunaviy loyihalari boʻyicha sanitariya-gigiyena shoxobchalarini qurish va ularning faoliyatini tashkil etishni amalga oshiruvchi yuridik shaxslarga mazkur faoliyat turi boʻyicha yuridik shaxslar tomonidan toʻlangan foyda soligʻi, yer soligʻi va mol-mulk soligʻining 75 foizi tegishli budjetlardan qaytarib beriladi. Vazirlik Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda Madaniyat va turizm vazirligi bilan birgalikda 2024-yil 1-yanvarga qadar investorlarning yoʻlovchi tashuvchi yangi dor yoʻllarini tegishli xavfsizlik darajasini taʼminlagan holda qurish va jihozlash uchun yoʻnaltirilgan xarajatlarining bir qismini qoplab berish tartibini ishlab chiqsin. 24. Davlat ekologik nazorati va koʻrsatilayotgan davlat xizmatlari sifatini yaxshilash hamda korrupsiyaviy xavflarni barvaqt aniqlash va kamaytirish choralarini koʻrish maqsadida tabiatni muhofaza qilish sohasida “sirli mijoz” instituti joriy etilsin. Vazirlik bir oy muddatda ushbu tizimni joriy etish choralarini koʻrsin. 25. Vazirlik Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Davlat aktivlarini boshqarish agentligi va Toshkent shahri hokimligi bilan birgalikda uch oy muddatda Yangi Toshkent hududida Vazirlik va uning tizimidagi tashkilotlar, shu jumladan, Markaziy Osiyo atrof-muhit va iqlim oʻzgarishini oʻrganish universitetini yagona maʼmuriy majmua qurgan holda joylashtirishni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini kiritsin. Bunda: a) Vazirlik binosining loyihalashtirilishi Ekologiya jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi; b) Vazirlik binosini foydalanishga tayyor holda topshirish bilan bogʻliq qurilish xarajatlari quyidagi manbalar hisobidan qoplanadi: ijtimoiy va ishlab chiqarish infratuzilmasini rivojlantirish dasturida belgilanadigan mablagʻlar; Ekologiya jamgʻarmasi mablagʻlari va qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar; v) Universitet va Oʻzbekiston davlat tabiat muzeyi binolarini foydalanishga tayyor holda topshirish bilan bogʻliq qurilish xarajatlari 2024-yilga moʻljallangan Oʻzbekiston Respublikasining ijtimoiy va ishlab chiqarish infratuzilmasini rivojlantirish dasturiga kiritilgan holda moliyalashtiriladi; g) majmua bilan bogʻliq shaharsozlik hujjatlari Yangi Toshkent hududining bosh rejasi loyihasi doirasida va u bilan toʻliq uygʻunlashtirgan holda ishlab chiqiladi; d) Universitet yotoqxonasi binosini foydalanishga tayyor holda topshirish bilan bogʻliq xarajatlar davlat-xususiy sheriklik shartlari asosida moliyalashtiriladi; e) majmuada “Sanʼat va tabiat” jamoatchilik markazi, turli galereyalar va ekspozitsiyalar hamda ekomehmonxona joylashtiriladi, shuningdek, ekologik toza mahsulotlar savdosiga moʻljallangan savdo doʻkonlari faoliyati yoʻlga qoʻyiladi. 251. Belgilansinki, Vazirlik va uning tizimidagi tashkilotlar binolarini auksion savdolari orqali sotishdan tushgan mablagʻlarning 100 foizi (baholash va savdoga chiqarish xarajatlaridan tashqari) Ekologiya jamgʻarmasiga yoʻnaltiriladi. 26. Vazirlik manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalarni nazarda tutuvchi tegishli normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini Vazirlar Mahkamasiga kiritsin. 27. Mazkur qarorning ijrosini samarali tashkil qilishga masʼul va shaxsiy javobgar etib ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri belgilansin. Qaror ijrosini muhokama qilib borish, ijro uchun masʼul idoralar faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin. Quyidagilar Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi faoliyatining ustuvor yoʻnalishlari hisoblanadi: a) tabiatni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish, ularni qayta tiklash, chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish va iqlim oʻzgarishi sohasida yagona davlat siyosatini ishlab chiqish va amalga oshirish; b) tabiatni muhofaza qilish, jumladan, atmosfera havosi, yer, yer osti boyliklari, suv, oʻrmonlar, muhofaza etiladigan tabiiy hududlar, hayvonot va oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish, chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirishda davlat ekologik nazoratini yuritish; v) oʻrmonlarni muhofaza qilish, himoya qilish, koʻpaytirish, qayta tiklash, ularning mahsuldorligini oshirish va ulardan oqilona foydalanilishini taʼminlash; g) gidrometeorologiya xizmatini tashkil etish, iqlim oʻzgarishi va atrof tabiiy muhit ifloslanishi monitoringini yuritish; d) tabiatni muhofaza qilish borasida fuqarolik jamiyati institutlari hamda jamoatchilik bilan hamkorlikni rivojlantirish, ekologik tarbiya, targʻibot, taʼlim va ilmiy tadqiqotlarni qoʻllab-quvvatlash ishlarini tizimli tashkil etish; e) “yashil” oʻsish tamoyillarini joriy etish, atrof-muhitga zararli tashlanmalarni qisqartirish hamda inson faoliyatining tabiatga salbiy taʼsirini kamaytirish; j) tabiatni muhofaza qilishga raqamli texnologiyalarni joriy etish, monitoring yuritishda inson omilini qisqartirish va avtomatlashtirish tizimini yoʻlga qoʻyish; z) ekoturizm, ov va safari turizm sohasini yanada rivojlantirish, oʻrmon xoʻjaliklari va milliy tabiat bogʻlarining (qoʻriqxonaga aylantirilgan zonalar bundan mustasno) imkoniyatlaridan samarali foydalanish hamda tegishli infratuzilma obyektlarini yaratish, xorijiy va ichki sayyohlarga munosib shart-sharoit yaratish va ularga xizmat koʻrsatilishini taʼminlash; i) tabiatni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi qonunchilik talablari buzilishining oldini olish, uni aniqlash va unga chek qoʻyish uchun taʼsirchan choralarni qoʻllash; k) atrof-muhit holatini kuzatib borish, atrof-muhitning ifloslanishiga, tabiiy resurslardan nooqilona foydalanilishiga olib kelishi, fuqarolarning hayoti va sogʻligʻiga tahdid solishi mumkin boʻlgan vaziyatlarni aniqlash; l) amalga oshirilayotgan xoʻjalik faoliyati va boshqa faoliyatning tabiatni muhofaza qilish standartlari, normalari, qoidalari va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar talablariga muvofiqligini nazorat qilish va qonuniy choralar koʻrish; m) yuridik va jismoniy shaxslarning tabiatni muhofaza qilish hamda tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi huquqlari va qonuniy manfaatlariga rioya etilishini, ular tomonidan majburiyatlar bajarilishini taʼminlash; n) oʻrmonlardan oqilona foydalanish ustidan nazoratni oʻrnatish, tabiatni muhofaza qilish sohasidagi munosabatlarni tartibga solish, oʻrmonlarning yer ustida va aviatsiya yordamida qoʻriqlanishini tashkil etishni nazorat qilish; T/r Tashkilotning amaldagi toʻliq (rasmiy) nomi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuriga oʻtkazilayotgan tashkilotning toʻliq (rasmiy) nomi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuriga oʻtkazilayotgan tashkilotning faoliyatiga oid qoidalar va izohlar 1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi “Orolboʻyi xalqaro innovatsiya markazi” davlat muassasasi. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi “Orolboʻyi xalqaro innovatsiya markazi” davlat muassasasi. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining tashkiliy tuzilmasiga unga ajratilgan shtat birliklari bilan kiritilmoqda. 2. Madaniyat va turizm vazirligi tizimidagi “Fargʻona hayvonot bogʻi” davlat muassasasi. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi “Fargʻona hayvonot bogʻi” davlat muassasasi. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining tashkiliy tuzilmasiga unga ajratilgan shtat birliklari bilan kiritilmoqda. 3. Madaniyat va turizm vazirligi tizimidagi “Termiz hayvonot bogʻi” davlat muassasasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi “Termiz hayvonot bogʻi” davlat muassasasi. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining tashkiliy tuzilmasiga unga ajratilgan shtat birliklari bilan kiritilmoqda. 4. Madaniyat va turizm vazirligi tizimidagi “Toshkent hayvonot bogʻi” MCHJ. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi “Toshkent hayvonot bogʻi” MCHJ. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining tashkiliy tuzilmasiga unga ajratilgan shtat birliklari bilan kiritilmoqda. 5. Madaniy meros agentligi tizimidagi “Oʻzbekiston davlat tabiat muzeyi”. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi “Oʻzbekiston davlat tabiat muzeyi”. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining tashkiliy tuzilmasiga unga ajratilgan shtat birliklari bilan kiritilmoqda. 6. “Beldirsoy-Chimyon-Nanay” xalqaro umummavsumiy kurortini qurish va ekspluatatsiya qilish boʻyicha loyiha ofisi. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi “Beldirsoy-Chimyon-Nanay” xalqaro umummavsumiy kurortini qurish va ekspluatatsiya qilish boʻyicha loyiha ofisi. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining tashkiliy tuzilmasiga, unga ajratilgan shtat birliklari bilan birga kiritilmoqda. 8. Davlat mulki hisoblangan barcha ov xoʻjaliklari va ular joylashgan yer va mulklari “Ekoturizm va ovchilikni rivojlantirish departamenti” davlat muassasasi huzuridagi ov xoʻjaliklari. Ov xoʻjaliklari qoʻshimcha majburiyatlar ommaviy savdolar orqali uzoq muddatli ijaraga beriladi. T/rYangi tashkil qilinayotgan tuzilmaning toʻliq (rasmiy) nomiQoidalar1.Markaziy Osiyo atrof-muhit va iqlim oʻzgarishini oʻrganish universiteti1. Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi tizimidagi quyidagi taʼlim va ilmiy-tadqiqot muassasalarining barcha vazifa va funksiyalari, huquqlari hamda majburiyatlari, shuningdek, bino-inshootlari va boshqa mol-mulklari toʻliqligicha Universitet tasarrufiga oʻtkaziladi:Orolboʻyi xalqaro innovatsiya markazi;Atrof-muhit va tabiatni muhofaza qilish texnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti;Atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida faoliyat koʻrsatayotgan xodimlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish markazi;“Eko-energiya” ilmiy tatbiq etish markazi;Oʻrmon xoʻjaligi ilmiy-tadqiqot instituti;Choʻllanishga qarshi kurashish va choʻl iqtisodiyotini rivojlantirish ilmiy-tadqiqot instituti;Gidrometeorologiya ilmiy-tadqiqot instituti;Markaziy Osiyo Ekologiya va atrof-muhit ilmiy-tadqiqot qoʻshma markazi.Bunda Universitet tizimiga oʻtkazilayotgan tashkilotlarning amaldagi moliyalashtirish manbalari va shartlari saqlab qolinadi.2. Qoraqalpogʻiston Respublikasi viloyatlarva Toshkent shahridagi “yashil” texnikumlar (Green Technical College) Universitetga biriktiriladi.Bunda Universitetning budjet va budjetdan tashqari mablagʻlari hamda Ekologiya qoʻmitasining Umummilliy ekologik muammolarni bartaraf etish davlat maqsadli jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan “yashil” texnikumlarning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash va pedagoglarni moddiy qoʻllab-quvvatlash uchun moliyaviy koʻmaklashishga ruxsat beriladi.2.Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi tuzilmasida Davlat ekologik nazorat inspeksiyasi (keyingi oʻrinlarda — Inspeksiya)1) Quyidagilar Inspeksiyaning asosiy vazifalari etib belgilansin: tabiatni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi qonunchilik talablari buzilishining oldini olish, uni aniqlash va unga chek qoʻyish uchun taʼsirchan choralarni qoʻllash;atrof-muhit holatini kuzatib borish, atrof-muhitning ifloslanishiga, tabiiy resurslardan nooqilona foydalanilishiga olib kelishi, fuqarolarning hayoti va sogʻligʻiga tahdid solishi mumkin boʻlgan vaziyatlarni aniqlash;amalga oshirilayotgan xoʻjalik faoliyati va boshqa faoliyatning tabiatni muhofaza qilish standartlari, normalari, qoidalari va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar talablariga muvofiqligini nazorat qilish va qonuniy choralar koʻrish;yuridik va jismoniy shaxslarning tabiatni muhofaza qilish hamda tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi huquqlari va qonuniy manfaatlariga rioya etilishini, ular tomonidan majburiyatlar bajarilishini taʼminlash;oʻrmonlardan oqilona foydalanish ustidan nazoratni oʻrnatish, tabiatni muhofaza qilish sohasidagi munosabatlarni tartibga solish, oʻrmonlarning yer ustida va aviatsiya yordamida qoʻriqlanishini tashkil etishni nazorat qilish;oʻrmon daraxtlarini oʻzboshimchalik bilan kesish, oʻgʻirlash, yoʻq qilish va oʻrmon toʻgʻrisidagi qonunchilikning boshqa buzilishlaridan muhofaza qilish, shuningdek, oʻrmon fondi yerlarini muhofaza qilish;yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan daraxtlarni kesish va yogʻoch sotish qoidalari bajarilishi, shuningdek, pichan oʻrish, mol boqish va oʻrmondan foydalanishning boshqa turlari qoidalariga rioya etilishini nazorat qilish;oʻrmon fondi hududida ov qilish qoidalari, normalari va muddatlariga rioya etilishini taʼminlash ustidan nazorat qilish;Oʻrmon xoʻjaligi tizimini rivojlantirish konsepsiyasi asosida belgilab berilgan topshiriqlar, prognoz koʻrsatkichlar, parametrlar hamda tasdiqlangan “yoʻl xaritasi” ijrosi yuzasidan amalga oshirilgan ishlar ijrosini oʻrganish;oʻrmon fondi yerlari, ijaraga berilgan oʻrmon fondi uchastkalarini hisobga olish, ularning maʼlumotlar bazasini shakllantirish, reyestrini yuritish hamda ijaraga berilgan oʻrmon fondi uchastkalarining ijara toʻlovi, penya, jarimalarning oʻz vaqtida toʻliq tushirilishi ustidan nazorat qilish;“Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida amalga oshirilgan ishlarning haqqoniyligi va natijadorligini nazorat qilish;respublikaning tuman va shaharlarida atrof tabiiy muhit davlat ekologik monitoringi tizimi natijalaridan foydalangan holda, tabiatni muhofaza qilish sohasidagi qonunbuzilishi holatlarini aniqlash va qonuniy choralar koʻrish;tabiatni muhofaza qilish faoliyatining samaradorligini oshirish hamda fuqarolar, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari hamda ommaviy axborot vositalari bilan jamoatchilik ekologik nazoratini amalga oshirishda hamkorlik qilish.2) Quyidagilar Inspeksiya faoliyatini moliyalashtirish manbalari hisoblanadi:Davlat budjeti mablagʻlari;Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining budjetdan tashqari mablagʻlari;jismoniy va yuridik shaxslarning homiylik xayriyalari; qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar.3.Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi yuridik shaxs maqomiga ega boʻlgan davlat muassasasi shaklidagi Iqlim oʻzgarishi milliy markazi (keyingi oʻrinlarda — Iqlim markazi).Vazirlik huzurida yuridik shaxs maqomiga ega boʻlgan davlat muassasasi shaklidagi Iqlim markazi tashkil etiladi.1) Quyidagilar Iqlim oʻzgarishi milliy markazi davlat muassasasining asosiy vazifalari etib belgilansin:xalqaro va milliy tadqiqotlarni chuqur tahlil qilish hamda xorijiy davlatlar tajribalarini har tomonlama oʻrganish asosida iqlim oʻzgarishi oqibatlarini yumshatish va unga moslashishning Milliy iqlim strategiyasini (National Climate Policy) ishlab chiqish, uning ijrosini monitoring qilish va doimiy ravishda qoʻshimcha takliflar tayyorlash;har ikki yilda bir marotaba Oʻzbekiston Respublikasi atrof-muhit holati toʻgʻrisidagi Milliy maʼruza loyihasini tayyorlash va taqdim etish;Parij bitimi doirasida olingan majburiyatlar boʻyicha iqtisodiyot tarmoqlari (energetika, qishloq xoʻjaligi, sanoat va maishiy chiqindilar) tomonidan tashlanayotgan issiqxona gazlarini miqdoriy baholash va verifikatsiya qilish orqali ularning milliy kadastrini yaratish;milliy imkoniyatlar va sharoitlardan kelib chiqib, issiqxona gazlari ajratmalari chiqarilishining jadalligini kamaytirish boʻyicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlarni doimiy ravishda monitoring qilib borish;iqlim oʻzgarishi sohasidagi investitsiyalarni jalb etishning istiqbolli yoʻnalishlari ishlab chiqilishini taʼminlash, jumladan, uglerod kvotalari savdosini rivojlantirish va “Ekologik, ijtimoiy va korporativ boshqaruv (ESG)” prinsiplari asosida investitsiya loyihalarining monitoringini yuritish;yashil iqtisodiyotga oʻtish, shu jumladan, “yashil sertifikat” va ekologik markirovkalash tizimlarini joriy etish;vazirliklar va idoralar bilan hamkorlikda iqlim oʻzgarishiga moslashish boʻyicha iqtisodiy asoslar ishlab chiqish va ushbu sohada konsalting xizmatlarining koʻrsatilishini taʼminlash;iqlim oʻzgarishi va uning oqibatlari boʻyicha keng jamoatchilikni xabardor qilish uchun ilmiy-ommabop, tahliliy materiallar tayyorlash, iqlim sohasidagi tadqiqotlar natijalarini keng ommalashtirish.2) Quyidagilar Iqlim markazi faoliyatini moliyalashtirish manbalari hisoblanadi:Davlat budjeti mablagʻlari;Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining budjetdan tashqari mablagʻlari;jismoniy va yuridik shaxslarning homiylik xayriyalari; qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar.4.Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzurida yuridik shaxs maqomiga ega davlat muassasasi shaklidagi “Chiqindi poligonlarini boshqarish direksiyasi” davlat muassasasiVazirlik huzurida yuridik shaxs maqomiga ega davlat muassasasi shaklidagi “Chiqindi poligonlarini boshqarish direksiyasi” davlat muassasasi tashkil etiladi.Quyidagilar “Chiqindi poligonlarni boshqarish direksiyasi” davlat muassasasi faoliyatini moliyalashtirish manbalari hisoblanadi:Davlat budjeti mablagʻlari;Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining budjetdan tashqari mablagʻlari;jismoniy va yuridik shaxslarning homiylik hamda xayriyalari; qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar.5.Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi yuridik shaxs maqomiga ega boʻlgan davlat muassasasi shaklidagi Ekoturizm va ovchilikni rivojlantirish departamenti1) Quyidagilar Ekoturizm va ovchilikni rivojlantirish departamenti davlat muassasasining asosiy vazifalari etib belgilansin:ilgʻor xorijiy mamlakatlarning tajribasini inobatga olib hamda muhofaza etiladigan tabiiy hududlarga yetkazilishi mumkin boʻlgan har qanday zararlarning oldini olgan holda Milliy dasturni ishlab chiqish va amalga oshirish;ekohududlarning turizm infratuzilmasini rivojlantirish; ekohududlarda tashrif buyuruvchilarga koʻrsatiladigan xizmatlar turlarini kengaytirish, shu jumladan, togʻli va choʻl hududlarda ekstremal turizmni rivojlantirish hamda yangi turizm xizmatlarini yoʻlga qoʻyish, “Planting Tour” va “Plogging Tour” kabi ekoharakatlarni tashkil qilish;har bir ekohududning oʻziga xos boʻlgan brendini yaratish hamda targʻibot materiallari, jumladan, videoroliklar, tarqatma materiallar ishlab chiqish orqali ularning turizm salohiyatini targʻib qilishni tashkil etish;ekohududlarda osma dor yoʻllari, elektromotorli qayiq, qorda harakatlanishga moʻljallangan maxsus transport vositalari va kvadrotsikllar, “banji-jamping” va “ziplayn” attraksionlar, aerostatlar, “rafting” va “flaybording”, gʻildirak ustidagi uylar va yer usti transport vositalari xizmatlarini tadbirkorlik subyektlarini jalb qilgan holda yoʻlga quyish;togʻli va choʻl hududlarda speologiya, kurortologiya, balneologiya va balchiq bilan davolash xizmatlarini yoʻlga qoʻyish;ovga ruxsat berish va yovvoyi hayvonlarni ov qilish (shu jumladan, baliq) uchun kvotalar berish va nazorat qilish xizmatlarini raqamlashtirish.Vazirlik huzurida davlat muassasasi shaklida Ekoturizm va ovchilikni rivojlantirish departamenti tashkil etiladi.2) Quyidagilar Ekoturizm va ovchilikni rivojlantirish departamenti davlat muassasasi faoliyatini moliyalashtirish manbalari hisoblanadi:Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining budjetdan tashqari mablagʻlari;6.“Ekologiya sohasida investitsiya loyihalarini ishlab chiqish va amalga oshirish boʻyicha loyiha ofisi” DM“Ekologiya sohasida investitsiya loyihalarini ishlab chiqish va amalga oshirish boʻyicha loyiha ofisi” DMning asosiy vazifasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi tizimidagi ekologiya, turizm, oʻrmon xoʻjaligi va gidrometeorologiya sohasida investitsiya loyihalarini, jumladan toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiya, grant, texnik koʻmak va kredit loyihalari va dasturlarni boshqarish, muvofiqlashtirish, samaradorligini monitoring qilish hamda ularning sohani rivojlantirish strategiyasi bilan uygʻunligini taʼminlashdan iborat.2025-yilning 1-yanvardan boshlab “Ekologiya sohasida investitsiya loyihalarini ishlab chiqish va amalga oshirish boʻyicha loyiha ofisi” DM faoliyatini moliyalashtirish manbalari quyidagilar hisoblanadi:Ekologiya jamgʻarmasi mablagʻlari;grant mablagʻlari;jismoniy va yuridik shaxslarning homiylik xayriyalari;qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar. T/r Tashkilotning amaldagi toʻliq (rasmiy) nomi Qayta tashkil qilinayotgan tashkilotning toʻliq (rasmiy) nomi Qayta tashkil qilinayotgan tashkilotning faoliyatiga oid qoidalar va izohlar 1. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va chiqindilar bilan ishlarni amalga oshirish jamgʻarmasi Negizida yuridik shaxs tashkil etmagan holda budjetdan tashqari Ekologiya jamgʻarmasi tashkil etilmoqda. Ekologiya jamgʻarmasi mablagʻlarini shakllantirish manbalari Vazirlar Mahkamasi qarori bilan belgilanadi. 2. Oʻrmon xoʻjaligini rivojlantirish jamgʻarmasi 3. Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi huzuridagi “Milliy tabiat bogʻlari va ovchilik xoʻjaliklari boshqarmasi” davlat muassasasi Negizida davlat muassasasi shaklida “Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar departamenti” tashkil etilmoqda. Uning muassisligidagi 8 ta milliy tabiat bogʻlari ularga ajratilgan shtat birliklari “Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar departamenti” davlat muassasasiga oʻtkazilmoqda. 4. Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi huzuridagi “Oʻrmonloyiha” loyihalash instituti” davlat muassasasi Negizida “Yashilloyiha” loyihalash instituti” davlat muassasasi tashkil etilmoqda. Loyihalash instituti kelgusida nafaqat oʻrmon xoʻjaliklarini loyihalari, balki barcha yashil hududlar va loyihalar boʻyicha shugʻullanadi. 5. “Davlat ekologik ekspertizasi markazi” davlat unitar korxonasi Negizida “Davlat ekologik ekspertizasi markazi” davlat muassasasi tashkil etilmoqda. “Davlat ekologik ekspertizasi markazi” davlat muassasasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining budjetdan tashqari mablagʻlari, Ekologiya jamgʻarmasi, shuningdek, xoʻjalik faoliyatidan olingan mablagʻlar hisobidan moliyalashtiriladi. 6. “Ekologik axborot, axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish va multimedia markazi” davlat unitar korxonasi Negizida “Eko-Media” davlat muassasasi tashkil etilmoqda. “Eko-Media” davlat muassasasi Vazirlikfaoliyatini raqamlashtirish, multimedia va “Call” markazi xizmatlari, uchuvchisiz uchish apparatlarini qoʻllashda, shuningdek, aholining ekologik madaniyatini oshirish, ekologik taʼlim yoʻnalishidagi video qoʻllanmalarni tayyorlash va ommaviy axborot vositalari bilan hamkorlikni yoʻlga qoʻyish ishlari amalga oshiradi. Texnologik rivojlanish va innovatsiyalar boʻyicha sohaviy ekspert kengashiEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi“Davlat ekologik ekspertizasi markazi” davlat muassasasi**Turizm qoʻmitasiOʻrmon va yashil hududlarni koʻpaytirish, choʻllanishga qarshi kurashish agentligi*“Davlat ekologik sertifikatlashtirish va standartlashtirish markazi” MCHJ**Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar turizm boshqarmalariQoraqalpogʻiston Respublikasi Oʻrmon va yashil hududlarni koʻpaytirish, choʻllanishga qarshi kurashish agentligi(davlat oʻrmon xoʻjaliklari — 12)“Atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida ixtisoslashtirilgan tahliliy nazorat markazi” davlat muassasasi“Turizm xizmatlarini sertifikatlashtirish markazi” davlat unitar korxonasidavlat oʻrmon xoʻjaliklari — 67, dorivor oʻsimliklarni yetishtirish boʻyicha davlat oʻrmon xoʻjaliklari — 12“Orolboʻyi xalqaro innovatsiya markazi” davlat muassasasi“Milliy PR-markazi” davlat unitar korxonasiMarkaziy Osiyo atrof-muhit va iqlim oʻzgarishini oʻrganish universiteti“Turistlarga xizmat koʻrsatish markazi” davlat unitar korxonasi“Dorivor oʻsimliklarni yetishtirish va qayta ishlash ilmiy-ishlab chiqarish markazi” davlat muassasasi“Binolardan foydalanish va qurilish-taʼmirlash ishlari direksiyasi” davlat muassasasi**“Ipak yoʻli” ofisi UK“Chorvoq suv ombori atrofini obodonlashtirish direksiyasi” davlat muassasasi**“Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar departamenti” davlat muassasasi(milliy tabiat bogʻlari — 12, davlat qoʻriqxonalari — 7, buyurtma qoʻriqxonalari — 2; majmua buyurtma qoʻriqxona — 1; biosfera rezervati — 1; pitomnik — 1)“Ipak yoʻli” turizm va madaniy meros xalqaro universiteti“Yashil hudud” DUK va uning hududiy filiallariXalqaro turizm akademiyasi Samarqand kampusi“Oʻrmon xoʻjaligini raqamlashtirish markazi” davlat muassasasi**“Ekoturizm va ovchilikni rivojlantirish departamenti” davlat muassasasi**Turizmni rivojlantirish ilmiy-tadqiqot institutiGidrometeorologiya xizmati agentligi“Eko-Media markazi” davlat muassasasi**Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi viloyatlar va Toshkent shahar boshqarmalari*Gidrometeorologiyada axborot texnologiyalarini rivojlantirish markazi“Beldirsoy-Chimyon-Nanay” xalqaro umummavsumiy kurortini qurish va ekspluatatsiya qilish boʻyicha loyiha ofisiQoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar hududiy markazlariTuman (shahar) ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish boʻlimlari“Toshkent hayvonot bogʻi” MCHJ,“Fargʻona hayvonot bogʻi” MCHJ,“Termiz hayvonot bogʻi” MCHJ“Iqlim oʻzgarishi milliy markazi”davlat muassasasiChiqindilarni boshqarish va sirkulyar iqtisodiyotni rivojlantirish agentligi**“Yashilloyiha” loyihalash instituti**Oʻzbekiston davlat tabiat muzeyi“Chiqindi poligonlarini boshqarish direksiyasi” davlat muassasasi**Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, oʻrmon sohalaridagi NNTlarQoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar hududiy boʻlinmalari**“Toza hudud”, “Maxsustrans”, “Maroqand obod” DM** T/rChora-tadbirlar nomiIjro qilish muddatiMasʼul boʻlgan tashkilotlarBajariladigan ishlarning pirovard natijasiI. Bioxilma-xillikni asrash va muhofaza etiladigan tabiiy hududlar faoliyatini takomillashtirish1.Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobining yangi nashrini tayyorlash. Bunda:Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiOʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobining oltinchi nashri Xalqaro tabiatni muhofaza qilish ittifoqi (IUCN) toifalari va mezonlari asosida tayyorlanadi.Qizil kitobga kiritilgan turlarning muhofazasi borasidagi maqomi xalqaro standartlarga moslashtiriladi.Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobini Tabiatni muhofaza qilish xalqaro ittifoqining (International Union for Conservation of Nature) talablari boʻyicha tayyorlash yuzasidan “yoʻl xaritasi”ni ishlab chiqish;2023-yil II chorakOʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobining yangi nashrini zamonaviy metodlar va Tabiatni muhofaza qilish xalqaro ittifoqi (IUCN) Qizil roʻyxatida nazarda tutilgan toifalar va mezonlar asosida tayyorlash hamda chop etish.2025-yil I chorak2.Yovvoyi holda oʻsuvchi dorivor va oziq-ovqatbop oʻsimliklarni, jumladan, ularning eksportbop turlarini yetishtirish va koʻpaytirish choralarini koʻrish. Bunda:plantatsiyalarni tashkil etish uchun aniq hisob-kitoblar asosida ekish materiallari (urugʻ va/yoki qalamcha) yigʻib olish uchun kvota ajratish;shirinmiya, shumgʻiya, naʼmatak, kovul va sassiq kavrak kabi dorivor va oziq-ovqatbop oʻsimlik turlari boʻyicha har yili kamida 10 ming gektar maydonda madaniy plantatsiyalarni tashkil etish.2023-yil noyabrEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiRespublikada mavjud yovvoyi holda oʻsuvchi dorivor va oziq-ovqatbop oʻsimliklar 19,5 ming gektar madaniy plantatsiyalari doimiy monitoringi olib boriladi.Yovvoyi holda oʻsuvchi dorivor va oziq-ovqatbop oʻsimliklar, jumladan, ularning eksportbop turlarining madaniy plantatsiyalari koʻpaytiriladi.Ushbu oʻsimliklarning tabiiy populyatsiyasi ortadi va yoʻqolib ketish xavfining oldi olinadi.Madaniy plantatsiyalarni koʻpaytirish natijasida 2026-yildan boshlab:sohada eksport salohiyati 3 baravarga ortadi;doimiy 500 nafar, mavsumiy 20 mingnafar aholi bandligi taʼminlanadi.3.“Oʻzbekiston ekologiyasi va tabiiy resurslari atlasi”ni yaratish. Bunda:tegishli vazirlik va idoralar mutaxassislaridan iborat idoralararo ishchi guruh tuzish;tabiiy resurslar va ekologiya boʻyicha maʼlumotlarni toʻplash va umumlashtirish;tegishli masshtabdagi tabiiy resurslar va ekologiya boʻyicha xaritalar tuzish;“Oʻzbekiston ekologiyasi va tabiiy resurslari atlasi”ni nashr etish.2023 — 2025-yillarEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiOʻzbekiston Respublikasining tabiiy resurslari, iqlimi va ekologik holatini aks ettiradigan yagona jamlangan xarita shakllantiriladi.Xaritada quyidagilar aks ettiriladi:hayvonot dunyosi obyektlari;oʻsimliklar;tuproq;yer usti suvlari;iqlim;landshaft va tabiiy geografik rayonlashtirish;muhofaza etiladigan tabiiy hududlar;oʻrmon xoʻjaliklari;yer ostining geologik tuzilishi va boshqa maʼlumotlar.4.Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar maydonlarini kengaytirish. Bunda:“Zarafshon” milliy tabiat bogʻini 2 ming gektarga, “Surxon” va “Nurota” davlat qoʻriqxonalari hududini 4-5 ming gektargacha ke�gaytirish boʻyicha oʻrganish ishlarini amalga oshirish;ilmiy asoslangan taklif va xaritalarni tayyorlash;muhofaza etiladigan tabiiy hududlar maydonini kengaytirish yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish.2023-yil dekabrEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiUshbu muhofaza etiladigan tabiiy hududlarning kengaytirilishi natijasida noyob hayvonlarning soni ortib, oʻsimlik qoplami tiklanishiga erishiladi. Jumladan, Buxoro bugʻusining soni Zarafshon milliy tabiat bogʻida besh yil muddatda 200 boshdan, Surxon davlat qoʻriqxonasida morxoʻrlar 800 boshdan, Buxoro togʻ qoʻyi 200 boshdan, Nurota davlat qoʻriqxonasida Qizilqum qoʻyi soni 2,5 ming boshdan ortadi. Shu bilan birga ushbu hududlardagi noyob oʻsimlik turlarini genetik baza sifatida saqlab qolinishiga erishiladi.5.Milliy tabiat bogʻlari faoliyatini muvofiqlashtirish. Bunda:“Zomin”, “Ugom-Chotqol”, “Orolqum”, “Orolboʻyi”, “Pop”, “Omonqoʻton”, “Yuqori Toʻpalang” va “Bobotogʻ” milliy tabiat bogʻlarini Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni boshqarish departamenti huzuriga oʻtkazish; Yuridik maqomga ega muhofaza etiladigan tabiiy hududlarning tashkiliy-huquqiy masalalariga oid hujjatlarini xatlovdan oʻtkazish va ularga oʻzgartirishlar kiritish.2023-yil avgustEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiMuhofaza etiladigan tabiiy hududlarni boshqarish va ularning faoliyatini muvofiqlashtirishda yaxlitlik, yagona boshqarish siyosati taʼminlanadi. Ularning faoliyati, amalga oshirilayotgan tadbirlar tizimi yagona xalqaro standartlar asosida amalga oshiriladi.Ilmiy-tadqiqot ishlari va tabiat majmualari monitoringi yuritilishining sifati oshiriladi, belgilangan muhofaza rejimining taʼminlanishida samaradorlik ortadi.6.Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarning moddiy-texnik bazasini mustahkamlash. Bunda:1) 2023-yilda “Surxon”, “Nurota” va “Hisor” davlat qoʻriqxonalari, “Zarafshon” milliy tabiat bogʻi va “Jayron” pitomnigini boshqarish va monitoring tizimiga zamonaviy texnologiyalarni joriy qilish hamda ularning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash.2) 2024-yilda “Markaziy Qizilqum” “Pop”, “Omonqoʻton”, “Bobotogʻ” va “Yuqori Toʻpalang” milliy tabiat bogʻlari, “Oqtogʻ-Tomdi”, “Qizilqum” davlat qoʻriqxonalari, “Borsakelmas” va “Sudochye-Akpetki” davlat buyurtma qoʻriqxonalarini boshqarish va monitoring tizimiga zamonaviy texnologiyalarni joriy qilish hamda ularning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash;3) 2025-yilda “Saygachiy” majmua buyurtma qoʻriqxonasi, “Orolqum”, “Orolboʻyi”, “Xorazm”, “Janubiy Ustyurt”, “Zomin” va “Ugom-Chotqol” milliy tabiat bogʻlari, “Zomin” davlat qoʻriqxonasi va “Chotqol” davlat biosfera qoʻriqxonasi, Quyi Amudaryo davlat biosfera rezervatini boshqarish va monitoring tizimiga zamonaviy texnologiyalarni joriy qilish hamda ularning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash;2023 — 2025-yillarEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiMuhofaza etiladigan tabiiy hududlar uchun dron, kuzatish kamerasi, fotoqopqonlar xarid qilish, onlayn nazorat tahlil markazini tashkil qilish, aerokosmik kuzatish maʼlumotlaridan foydalanish orqali monitoring tizimiga zamonaviy texnologiyalarni joriy etish choralari koʻriladi.Natijada hududlarning antropogen tahdid darajasi yuqori boʻlgan manzillarini va tahdid turlarini (chorva mollarining noqonuniy boqilishi, brakonyerlik, mahalliy aholi tomonidan qoʻriqxona yerlarining oʻzlashtirilishi) tezkor aniqlash va bartaraf etish imkoniyati yaratiladi.Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarda qoʻriqlash va ilmiy-tadqiqot ishlarini olib borish va monitoring ishlari samaradorligi ortadi hamda huquqbuzarliklar sonining keskin kamayishiga erishiladi. Inson omilining ishtiroki maksimal darajada kamayadi.7.“Chotqol” davlat biosfera va “Oqtogʻ-Tomdi” davlat qoʻriqxonalarining qoʻriqlanma zonalarini belgilash. Bunda:“Chotqol” davlat biosfera va “Oqtogʻ-Tomdi” davlat qoʻriqxonalarining qoʻriqlanma (bufer) zonalarini belgilash uchun hududni xatlovdan oʻtkazish;“Chotqol” davlat biosfera va “Oqtogʻ-Tomdi” davlat qoʻriqxonalarining qoʻriqlanma (bufer) zonalari xaritalarini tayyorlash;“Chotqol” davlat biosfera va “Oqtogʻ-Tomdi” davlat qoʻriqxonalarining qoʻriqlanma (bufer) zonalarini belgilash yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish.2024-yil avgustEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi“ Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 47-moddasi talablari bajariladi. Bunda:ushbu muhofaza etiladigan tabiiy hududlarga salbiy taʼsirning oldini olish maqsadida qoʻriqlanma zonalarda xoʻjalik faoliyati va boshqa faoliyat cheklanadi yoki taqiqlanadi;qoʻriqlanma zonalarning bir qismida ekologik turizmni tashkil etish, mazkur hudud uchun xos boʻlgan kamyob hamda yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan oʻsimliklar va hayvonlarning turlarini koʻpaytirish maqsadida tabiiy pitomniklar barpo etish imkoniyatlari yaratiladi.8.Quyi Amudaryo davlat biosfera rezervatida Amudaryodan nasos orqali suv chiqarish ishlarini hamda uning hududidagi 2 gektar maydonda Buxoro bugʻusi uchun volyer va tashrif markazini tashkil etish. Bunda:Quyi Amudaryo davlat biosfera rezervatidagi Buxoro bugʻularining ozuqa bazasini yaxshilash, oʻsimliklarni nobud boʻlishdan saqlash va qayta tiklanishini taʼminlash maqsadida Amudaryodan nasos orqali suv chiqarish ishlarini yakuniga yetkazish; biosfera rezervatining qoʻriqlanma (bufer) zonasidagi 2 gektar maydondaBuxoro bugʻusi uchun volyer va tashrif markazini qurish.2023-yil dekabrEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiAmudaryodan nasos orqali suv chiqarish ishlari va Quyi Amudaryo davlat biosfera rezervatining qoʻriqlanma (bufer) zonasidagi 2 gektar maydonda Buxoro bugʻusi uchun volyer va tashrif markazi qurilishini yakuniga yetkazish orqali:biosfera rezervatidagi Buxoro bugʻularining ozuqa bazasi yaxshilanadi;oʻsimlik qoplamasining qayta tiklanishi taʼminlanadi.Mazkur hududlarda ekologik turizmni tashkil etish imkoniyatlari yaratiladi.9.Hisor davlat qoʻriqxonasining “Suvtushar sharsharasi” ekoturistik obyekti infratuzilmasini yaxshilash. Bunda:Hisor davlat qoʻriqxonasining “Suvtushar sharsharasi” ekoturistik obyektiga sayyohlarni jalb qilish imkoniyatlarini hamda xizmat koʻrsatish sifatini oshirish maqsadida uning atrofida turistik infratuzilma barpo etish;“Suvtushar sharsharasi” ekoturistik obyektiga olib boruvchi 60 km yoʻlni taʼmirlash.2023-yil dekabrEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiTashrif buyuruvchilarning ekoturistik maskanga borishi uchun qulay yoʻl infratuzilmasi yaratiladi.Hisor davlat qoʻriqxonasining “Suvtushar sharsharasi”da tashrif buyuruvchilarga tegishli sharoitlar, jumladan, kuzatuv maydonchasi, ayvonlar (besedkalar), dam olish va toʻxtash joylari, ekoturistik marshrutlar yaratilishi natijasida yiliga 10 ming nafar sayyoh jalb etiladi.Sayyohlarga xizmat koʻrsatish bilan bogʻliq 50 dan ortiq yangi ish oʻrinlari yaratiladi.10.Fargʻona va Namangan viloyatlarida bioxilma-xillikni saqlash, tabiiy majmualarni qayta tiklash hamda ekoturizmni rivojlantirish maqsadida muhofaza etiladigan tabiiy hudud tashkil etish.2024-yil aprelEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Namangan va Fargʻona viloyatlari hokimliklaribilan birgalikdaFargʻona viloyatining Yozyovon tabiiy yodgorligi, Soʻx, Shoʻrsuv, Qayroqqum, Kattaturk va Namangan viloyatining Mingbuloq va Pop adirliklari tabiiy hududlarida bioxilma-xillikni saqlash, tabiiy majmualarni qayta tiklash hamda ekoturizmni rivojlantirish maqsadida umumiy maydoni 100 gektardan ortiq boʻlgan milliy tabiat bogʻini tashkil etish yuzasidan qaror loyihasi Vazirlar Mahkamasiga kiritiladi. Ushbu hududlarda muhofaza etiladigan tabiiy hudud tashkil etish natijasida qayd etilgan tabiiy maskanlardagi tabiat majmualari, noyob va endemik hisoblangan 15 dan ortiq hayvon turi, 20 dan ortiq oʻsimlik turlarining yashash hamda oʻsish joylari muhofazaga olinadi.Ekoturizmni rivojlantirish maqsadida infratuzilma va ekoturistik marshrutlar yaratiladi.Natijada yiliga 2 mingdan ortiq sayyohlar hududga jalb etiladi. Sayyohlarga xizmat koʻrsatish bilan bogʻliq 50 dan ortiq yangi ish oʻrinlari yaratiladi.11.Yovvoyi qushlar va sut emizuvchi hayvonlar turlari hisobini yuritish. Bunda:Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Xorazm, Jizzax, Sirdaryo va Fargʻona viloyatlarida iqtisodiy ahamiyatga ega hayvonot dunyosi obyektlari turlarini xatlovdan oʻtkazish va ularning sonini aniqlash;iqtisodiy ahamiyatga ega yovvoyi qushlar va sut emizuvchi hayvonlar turlarini saqlash va ulardan foydalanish boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqish.2023-yil dekabrEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiQoraqalpogʻiston Respublikasi, Xorazm, Jizzax, Sirdaryo va Fargʻona viloyatlaridagi yovvoyi qushlar va sut emizuvchi hayvonlarning turlari sanoqdan oʻtkaziladi.Ularning hisobi, tarqalish areali, yashash muhiti, xoʻjalikda foydalanish boʻyicha hamda boshqa sifat tavsiflari boʻyicha maʼlumotlar bazasi shakllantiriladi.Qizil kitobga kiritilgan yovvoyi hayvonlar hisobi xatlovdan oʻtkaziladi.Yovvoyi hayvonlarning kadastri shakllantiriladi.Olingan maʼlumotlar asosida hayvonot dunyosidan foydalanish boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqiladi.12.Istiqbolli xomashyobop oʻsimlik turlari hisobini yuritish. Bunda:Sirdaryo, Samarqand va Qashqadaryo viloyatlarida tabiiy holda tarqalgan xomashyobop oʻsimliklar roʻyxatini shakllantirish;dorivor, ozuqa va texnik oʻsimliklarning yovvoyi holda oʻsuvchi turlari tabiiy zaxiralarini xatlovdan oʻtkazish;viloyatlar kesimida qishloq xoʻjaligi, oʻrmon fondi va zaxira yerlarida oʻrganiladigan oʻsimlik turlarining tarqalish maydonlarini, xomashyobop turlarning biologik va ekspluatatsion zaxiralarini aniqlash.2023-yil dekabrEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiSirdaryo, Samarqand va Qashqadaryo viloyatlarida tabiiy holda tarqalgan xomashyobop oʻsimliklar hisobdan oʻtkaziladi.Ularning tarqalishi, populyatsiya holati, soni va sifat tavsiflari, oʻsadigan umumiy muhiti boʻyicha maʼlumotlar bazasi shakllantiriladi. Ulardan xoʻjalikda foydalanish hajmlari, ularni saqlash va iqtisodiy baholash boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqiladi. Xomashyobop oʻsimliklarning kadastri shakllantiriladi.13.Yovvoyi oʻsimlik va hayvonot dunyosi obyektlarini muhofazasini tizimli tashkil etish. Bunda:Bosh prokuratura va Ichki ishlar vazirligi bilan birgalikda yovvoyi oʻsimlik va hayvonot dunyosi obyektlarini noqonuniy olib kirish va chetga olib chiqib ketish, saqlash, ruxsatsiz tabiatdan ajratib olish holatlari ustidan taʼsirchan nazorat tizimini oʻrnatish;Davlat bojxona qoʻmitasi va Raqamli texnologiyalar vazirligi bilan birgalikda yovvoyi oʻsimlik va hayvonot dunyosi obyektlari va ularning qismlarini chetga olib chiqish va chetdan olib kirish jarayonlarining elektron nazoratini taʼminlash maqsadida idoraviy axborot tizimlarini integratsiya qilish orqali oʻzaro elektron axborot almashinuvini yoʻlga qoʻyish.2023-yil oktabrEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiYovvoyi oʻsimlik va hayvonot dunyosi obyektlarini chetga olib chiqishda ularni bojxona hududidan olib oʻtishning elektron nazorati yoʻlga qoʻyiladi.Buning natijasida, kavrak oʻsimligi ildizi, naʼmatak mevalari va shirinmiya ildizi kabi yovvoyi oʻsimliklarni, shuningdek, hayvonot dunyosi obyektlarini tegishli ruxsatnomasiz olib chiqib ketish holatlariga chek qoʻyiladi.14.Surxondaryo viloyati, Jarqoʻrgʻon tumani, “Gʻur-Gʻur” mahallasidagi, “Oqtepa” tabiat bogʻi hududini Vazirlik balansiga bepul oʻtkazish hamda bepul oʻtkazib berish boʻyicha qabul qilish-topshirish dalolatnomasini rasmiylashtirishni taʼminlash.2023-yil iyulEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi,Surxondaryo viloyati hokimligiOʻrmon resurslarining boy salohiyatidan toʻla-toʻkis va oqilona foydalanishni taʼminlash, ulardan foydalanish samaradorligini oshirish yoʻlga qoʻyiladi.16.Akademik F. Rusanov nomidagi Botanika bogʻi faoliyatini takomillashtirish, shu jumladan, ilmiy salohiyatini kuchaytirish, moddiy-texnik bazasini yaxshilash, hududlarda ularning tajribasini qoʻllash va filiallarini tashkil etish.2023-yil 1-oktabrEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Fanlar akademiyasiAkademik F. Rusanov nomidagi Botanika bogʻining imkoniyatlaridan keng foydalangan holda respublikada bioxilma-xillik sohasini ilmiy jihatdan oʻrganish tizimi takomillashtiriladi.II. Atrof-muhitni muhofaza qilish va chiqindilarni boshqarish faoliyatini takomillashtirish17.Yirik va oʻrta toifaga kiruvchi sanoat obyektlarida chang-gaz tozalash uskunalarini modernizatsiya qilish va yangilarini oʻrnatish. Bunda, xoʻjalik yurituvchi subyektlarning oʻz mablagʻlari hisobidan 145 ta sanoat korxonalarida 714 ta chang-gaz tozalash uskunalarini yangilash va modernizatsiya qilish.2023-yil dekabrEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiHududlardagi sanoat obyektlari tashlamalari ekologik normalarga moslashtiriladi.Atmosfera havosiga 10 ming tonnadan ortiq sanoat tashlamalari tashlanishining oldi olinadi.Aholi uchun musaffo havo va qulay ekologik muhit yaratiladi.18.Transport vositalarining atmosfera havosiga taʼsirini kamaytirish choralarini koʻrish. Bunda:avtotransport vositalari ustidan ekologik nazoratni oʻrnatish hamda tashlamalarning belgilangan meʼyor darajasida boʻlishini taʼminlash maqsadida ikki bosqichli “Toza havo” oyligini oʻtkazish;300 mingta avtotransport vositalarining atmosfera havosiga taʼsirini aniqlash.2023-yil avgust-sentabrEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiAvtotransport vositalarining atmosferaga tashlamalari meʼyor darajasiga keltiriladi hamda ular ustidan ekologik nazorat oʻrnatiladi.265 ta kuzatuv va oʻlchash nuqtalari tashkil etilib, avtotransportlar ustidan ekologik nazorat oʻrnatiladi.Yoʻllarda atmosfera havosining ortiqcha ifloslantirilishiga barham beriladi.19.Belgilangan ekologik meʼyorlarga javob bermaydigan transport vositalarini harakatlanishini cheklash. Bunda:Toshkent shahrining 4 ta kirish (Uchqaxramon, Erkin, Sharq, Bektemir) yoʻl patrul maskanlarida doimiy (tunu-kun) ekologik postlarni tashkil etish;ekologik meʼyorlarga javob bermaydigan transport vositalariga cheklovlar joriy etish. 2023-yil dekabrIchki ishlar vazirligi,Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiEkologik meʼyorlarga javob bermaydigan transport vositalari harakati tartibga solinadi. Atmosfera havosiga zararli tashlamalar tashlanishi oldi olinadi.20.Toshkent shahrida “№-2” (yuk tashish quvvati — 3,5 — 12,0 tonna) va “№-3” (yuk tashish quvvati — 12,0 tonnadan yuqori) toifasiga kiruvchi transport vositalarining harakatini tartibga solish. Bunda:oʻrnatilgan standartlarga javob bermaydigan transport vositalarini kichik avtomobil halqa yoʻli orqali harakatlanishini taʼminlash;aholi gavjum va yashil hududlarni “Ekologik hudud” etib belgilab, ushbu hududlarda transportlar harakatini toʻliq cheklash va maxsus jarima miqdorlarini belgilash;kunning maʼlum vaqtlarida shahar markaziy koʻchalarida avtomobil harakatlanishiga taqiq oʻrnatish tizimini joriy qilish.2023-yil dekabrIchki ishlar vazirligi, Transport vazirligi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi“№-2” (yuk tashish quvvati — 3,5 — 12,0 tonna) va “№-3” (yuk tashish quvvati — 12,0 tonnadan yuqori) toifasiga kiruvchi transport vositalarining Toshkent shahrida harakatini tartibga solinadi.21.Toshkent shahridagi qurilish maydonlaridan atmosferaga chiqayotgan changlarni kamaytirish choralarini koʻrish. Bunda:Toshkent shahridagi qurilish maydonlarini toʻliq xatlovdan oʻtkazish;belgilangan qonun talablarini buzgan xoʻjalik yurituvchi subyektlarga nisbatan tegishli choralarni koʻrish.DoimiyEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Qurilish vazirligiAtmosferaga qurilish jarayonlaridan chiqayotgan chang va zararli moddalar kamayishiga erishiladi.22.Sanoat korxonalarida 80 ta lokal oqova tozalash inshootlarini qurish va mavjudlarini rekonstruksiya qilish. Bunda:meʼyoridan ortiqcha ifloslangan ishlab chiqarish oqova suvlarini hosil qiluvchi korxonalar bilan lokal oqova tozalash inshootlarini qurish, mavjudlarini rekonstruksiya qilish dasturini ishlab chiqish va tasdiqlash;dastur ijrosini taʼminlash yuzasidan ekologik nazorat tadbirlarini amalga oshirish.2023-yil dekabrEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi2023 yilda 80 ta sanoat korxonalarida lokal tozalash inshootlari quriladi va rekonstruksiya qilinadi.Dasturga kiritilgan korxonalarda ekologik nazorat tadbirlari amalga oshiriladi va ularning nazorati kuchaytiriladi.Buning natijasida kunlik hosil boʻlayotgan 73,2 ming metr kub yoki yillik 21,9 mln metr kub ifloslangan oqova suvlarning atrof-muhitga tozalanmasdan tashlanishining oldi olinadi, ochiq suv havzalarining suv sifati yaxshilanadi. Jumladan, Qoraqalpogʻiston Respublikasida — 3 ta, Andijonda — 6 ta, Buxoroda — 2 ta, Jizzaxda — 7 ta, Qashqadaryoda — 4 ta, Navoiyda — 7 ta, Namanganda — 6 ta, Samarqandda — 8 ta, Sirdaryoda — 8 ta, Surxondaryoda — 4 ta, Toshkentda — 13 ta, Xorazmda — 4 ta va Toshkent shahrida — 7 ta korxonada lokal tozalash inshootlari qayta tiklanadi.23.Respublikada 7 mingga yaqin sanoat va ijtimoiy obyektlar koʻmir yoqilgʻisiga oʻtishi munosabati bilan koʻmir qazib olish va uni boyitish boʻyicha atrof-muhitga kam taʼsirli usullarni joriy etish.2023-yil dekabrEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Energetika vazirligiOʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “2023-yilda qayta tiklanuvchi energiya manbalarini va energiya tejovchi texnologiyalarni joriy etishni jadallashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2023-yil 16-fevraldagi PQ-57-son qarori ijrosi doirasida atrof-muhitga kam taʼsirli usullar joriy etiladi.24.Respublikada faoliyat koʻrsatayotgan yirik sement ishlab chiqarish zavodlarida atmosferaga tashlama tashlovchi manbalarida yuqori samarador chang-gaz tozalash uskunalarini oʻrnatish.2023-2024-yillar davomidaEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi,aloqador vazirlik va idoralarAtrof-muhitga zararli tashlamalar kamayadi.25.Foydali qazilmalarni qazib olish natijasida buzilgan 6 075 gektar yer maydonlarini rekultivatsiya qilish. Bunda:yer osti boyliklarini qazib olish tufayli buzilgan yerlarning xatlovi natijasida aniqlangan maydonlarni 2023 — 2025-yillarda hududlar kesimida rekultivatsiya qilish reja jadvaliga muvofiq, 2023-yilda togʻ-kon sanoati va geologiya korxonalari tomonidan buzilgan yer maydonlarini oʻrganish;1 410 gektar buzilgan yer maydonlarining rekultivatsiya qilinishini taʼminlash yuzasidan ekologik nazorat tadbirlarini amalga oshirish.2023 — 2025-yillar davomida(har yili oʻrtacha 2 000 gektar)Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiNavoiy viloyatining tumanlarida, jumladan Uchquduqda — 8 minggektar, Tomdida — 3 ming gektar, Konimexda — 4,7 ming gektar; Samarqand viloyatining tumanlarida, jumladan, Nurobodda — 2,4 ming gektar, Paxtachida 1, 5 ming gektar, Buxoro viloyatining Gʻijduvon tumanida 854 ga va Jizzax viloyatining Gʻallaorol tumanida 348 gektar;shuningdek, korxonalar kesimida “Navoiy KMK” AJ — 36,6 ming gektar, “Olmaliq KMK” AJ — 8,5 ming gektar, “Oʻzbekneftgaz” AJ — 7,6 ming gektar, Davlat geologiya qoʻmitasi — 3,5 ming gektar, “Oʻzqurilishmateriallari” uyushmasi — 2,2 ming gektar, “Oʻzbekkoʻmir” AJ — 2,1 ming gektar va boshqalar — 532 gektar rekultivatsiya qilinishi kerak boʻlgan yer maydonlari mavjud.2023-yildan boshlab yiliga oʻrtacha 2 000 gektar maydonlarni rekultivatsiya qilish hisobiga 6 075 gektar qoʻshimcha yer maydonlari qayta tiklanadi, ushbu yer maydonlaridan qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtirish imkoniyati yaratiladi.26.Sirdaryo havzasi daryolari (Norin, Qoradaryo, Chirchiq, Ohangaron)da ifloslantiruvchi manbalarni aniqlash va ularni bartaraf qilish yuzasidan ekologik nazorat tadbirlarini olib borish. Bunda:Sirdaryo havzasi daryolari suvining sifatini aniqlash boʻyicha boshlangʻich, oraliq va quyilish nuqtalaridan olingan suv namunalari tahlilini oʻtkazish;ochiq suv havzalariga oqova chiqarayotgan sanoat korxonalari monitoringi asosida ustuvor ifloslantiruvchi manbalarni aniqlash va bartaraf qilish.2023-yil sentabrEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiTranschegaraviy Sirdaryo daryosining chegara nuqtalaridan olingan suv namunalarining tahlili boʻyicha maʼlumotlar almashinuvi yoʻlga qoʻyiladi.Andijonda — 26 ta, Fargʻonada — 23 ta, Sirdaryoda — 8 ta, Toshkent viloyatida — 17 ta sanoat korxonalari va Namangan viloyatidagi 2 ta kommunal oqova tozalash inshootlari monitoring qilinadi.Sirdaryo havzasi daryolari boʻlgan Norin, Qoradaryo, Chirchiq, Ohangaron daryolari boʻylab xatlo oʻtkazilishi natijasida suvni ifloslantiruvchi qoʻshimcha manbalar aniqlanadi.Ochiq suv havzalariga salbiy taʼsir koʻrsatish holatlarni bartaraf etish choralari koʻriladi, monitoring qilinadigan obyektlar soni va geografiyasi ortadi, suv ifloslanishining oldi olinadi.27.Daryo va soylar oʻzanlarini tozalash va ruxsatnoma asosida qum shagʻal qazib olish bilan shugʻullanib kelayotgan subyektlar faoliyatini tanqidiy oʻrganish. Bunda:ekologik nazorat tadbirlarini tezkorlik bilan oʻtkazish imkonini yaratish maqsadida malakali ekolog va marksheyderlik ishi mutaxassislaridan iborat “Qum-shagʻal qazib olinishi boʻyicha nazorat guruhi”ni tashkil qilish;daryo va soylarda oʻzan tozalash va ruxsatnoma asosida qum-shagʻal qazib olish ishlari olib borayotgan subyektlar faoliyatini tanqidiy oʻrganish;noqonuniy qum-shagʻal qazib olish bilan shugʻullanuvchi tadbirkorlik subyektlari faoliyatini bosqichma-bosqich tugatish va quruqlikda joylashgan konlarga yoʻnaltirish.2024-yil iyulEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiChirchiq, Ohangaron, Zarafshon, Oqdaryo va Qoradaryo, Sangzor daryolari oʻzanlarida ruxsatnoma asosida qum-shagʻal qazib olish bilan shugʻullanib kelayotgan subyektlar faoliyati ustidan nazorat kuchaytiriladi. Qonunbuzilishi holatlari aniqlangan taqdirda, shartnoma va ruxsatnomalar bekor qilinadi hamda ular quruqlikda joylashgan konlarga yoʻnaltiriladi.Buning natijasida tabiiy suv havzalarining ekologik holati yaxshilanadi, yer osti suvlarining ifloslanishi, koʻp yillik oʻrtacha sathi pasayishining oldi olinadi.28.Respublika hududida amalga oshirilayotgan xoʻjalik va boshqa turdagi faoliyatning ekologik talablarga muvofiqligini belgilash yuzasidan davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazish. Bunda:amalga oshirilayotgan xoʻjalik va boshqa xil faoliyatning atrof-muhitga taʼsir koʻrsatish toifasini aniqlash yuzasidan xatlov oʻtkazish;xatlov natijalari asosida xoʻjalik yurituvchi subyektlarni davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazish va ularning faoliyatini ekologik talablarga muvofiqlashtirish;xoʻjalik yurituvchi subyektlarga berilgan davlat ekologik ekspertizasining ijobiy xulosalarida belgilangan talablarning bajarilishini nazorat qilish.2023-yil davomidaEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiRespublika hududida 20 mingga yaqin xoʻjalik yurituvchi subyektlar faoliyatini davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazish orqali ekologik talablarga muvofiqlashtiriladi.Samarali ekologik nazorat tizimi tashkil etiladi.29.Respublika boʻyicha 34 ta yer usti tabiiy suv obyektlari (daryolar, kichik daryolar va tabiiy koʻllar)ning sanitariya-muhofaza zonalari va sohil boʻyi mintaqalarini belgilash. Bunda davlat budjeti mablagʻlari hisobidan:“Oʻzdaverloyiha” davlat ilmiy-loyihalash instituti bilan shartnoma asosida tabiiy suv havzalari uchun suvni muhofaza qilish zonalari va qirgʻoqboʻyi mintaqalarini belgilash loyihalarini ishlab chiqish;tegishli mahalliy hokimiyat organlari qarorlari bilan suvni muhofaza qilish zonalarini belgilash.2023 — 2025-yillarEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi2023-yil 14 ta, 2024-yilda, 2025-yilda 10 ta yer usti tabiiy suv obyektlarining suvni muhofaza qilish zonalari va sohil boʻyi mintaqalari belgilanadi va ushbu hududda joylashgan ifloslantiruvchi manbalar aniqlanib, ularni bartaraf qilish choralari koʻriladi.Suvni muhofaza qilish zonalari va sohil boʻyi mintaqalarida suv sifatiga taʼsir koʻrsatuvchi obyektlarni joylashtirish, qurish holatlarining oldi olinadi.30.Mavjud avtomobil yuvish shoxobchalarida bosqichma-bosqich suv aylanma tizimini joriy etish hamda ularni zamonaviy suv tindirgichlar va suv tejovchi uskunalar bilan jihozlash, shuningdek, avtomobil yuvish shoxobchalarining oʻz-oʻziga xizmat koʻrsatadigan turlarini kengaytirish.2024-yil yanvardan boshlabEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bilan birgalikdaSuv resurslari tejalishiga va iqtisod qilinishiga erishiladi.31.Qattiq maishiy chiqindilarni toʻplash va olib chiqib ketish xizmatlarini koʻrsatish sohasida shartnomaviy munosabatlarni takomillashtirish.Bunda, yuridik shaxslarni qattiq maishiy chiqindilarni olib chiqib ketish xizmatlari boʻyicha qonunchilik hujjatlariga muvofiq belgilangan tartibda shartnoma tuzishini ragʻbatlantiruvchi mexanizmlar (iqtisodiy yoki maʼmuriy taʼsir choralari) yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish.2023-yil iyulEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiAholi yashash punktlarida belgilanmagan joylarga maishiy chiqindilarni tashlash holatlari keskin kamayadi.Aholi yashash punktlarida maishiy chiqindilarning atrof-muhitga salbiy taʼsiri kamayadi va ekologik vaziyat sezilarli darajada yaxshilanadi.Sanitar tozalash sohasida xizmat koʻrsatuvchi korxonalarning moliyaviy holatiga ijobiy taʼsir qiladi.Shartnoma taraflari oʻrtasida huquq va majburiyatlar hamda boshqa huquqiy munosabatlar vujudga keladi.32.Qattiq maishiy chiqindilarni toʻplash va olib chiqib ketish xizmatlari boʻyicha shakllangan debitor qarzdorlikni Vazirlik va sanitar tozalash korxonalari oʻrtasida tuziladigan kelishuvga muvofiq 5 yilgacha boʻlib-boʻlib qaytarish choralarini koʻrish.2023-yil avgustEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiQattiq maishiy chiqindilarni toʻplash va olib chiqib ketish xizmatlari boʻyicha shakllangan debitor qarzdorlikni kamaytirishga erishiladi.33.Fosforli oʻgʻitlarni ishlab chiqarish jarayonida yigʻilib qolgan fosfogips chiqindilarini qayta ishlash tizimini joriy qilish. Bunda, fosfogips chiqindisidan sement ishlab chiqarishda foydalanish uchun fosfozol qoʻshimchasini ishlab chiqarishni yoʻlga qoʻyish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish.2024 — 2026-yillarEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi,Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi,“Oʻzkimyosanoat” AJSanoat chiqindilarini qayta ishlash hisobiga ikkilamchi resurslarni imkon qadar koʻproq xoʻjalik aylanmasiga jalb qilish, ulardan bozorbop yangi raqobatbardosh, sifatli va ekologik toza mahsulotlarni ishlab chiqarish hamda qayta tiklanmaydigan manbalardagi tabiiy xom ashyo tejalishi taʼminlanadi.34.Eski saqlagichlarda saqlanayotgan qoldiqlarni qayta ishlash loyihalarini ishlab chiqish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish. 2024 — 2026-yillarEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi,Qurilish vazirligi,“Oʻzkimyosanoat” AJChiqindilarni qayta ishlashning samarali va zamonaviy tizimini yaratilib, eski saqlagichlardagi chiqindilarni qayta ishlash hisobiga, atrof-muhitga yetkazilishi mumkin boʻlgan zararlarning oldini olish choralari koʻriladi.35.Elektromobillarni tez quvvatlantirish stansiyalarini barpo etish talab etiladigan hududlar roʻyxatini shakllantirish hamda Vazirlar Mahkamasiga tasdiqlash uchun kiritish.2023-yil iyunEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi“Yashil” texnologiyalarni barcha sohalarga faol joriy etish, elektromobillar va ularning butlovchi qismlarini ishlab chiqarishni qoʻllab-quvvatlash orqali havoga chiqariladigan zararli gazlar hajmini qisqartirish, ekologik tavsiflari yaxshilangan avtotransport vositalari, elektromobillar, gibrid dvigatelli avtomobillar va gaz yoqilgʻisida ishlaydigan avtomobillar ishlab chiqarish va ulardan foydalanishni kengaytirishga erishiladi.III. Gidrometeorologik kuzatuv, iqlim oʻzgarishi va atrof tabiiy muhit ifloslanishi monitoringini yuritish36.Hududlarda aholini xavfli gidrometeorologik hodisalardan barvaqt ogohlantirish darajasini oshirish. Bunda, kuzatuv stansiyalari va postlar sonini 323 tadan 370 taga yetkazish. Xususan:meteorologik stansiyalarni — 86 taga;qor koʻchki stansiyalarini — 8 taga;agrometeorologik postlarni — 40 taga;gidrologik stansiya va postlarni — 141 taga;meteorologik lokatorlarni — 6 taga;atmosfera havosi ifloslanishi monitoringi punktlarini — 68 taga;atmosfera havosi ifloslanishi monitoringi laboratoriyalarini — 21 taga;meteorologik stansiyalar, agrometeorologik postlar va atmosfera havosi ifloslanishi monitoringi punktlarining avtomatlashtirish darajasini 100 foizga yetkazish.Shuningdek, xodimlarda �vtomatlashtirilgan stansiyalar bilan ishlash koʻnikmasini shakllantirish.2023-yil davomidaEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiGidrometeorologik axborotni tayyorlash (kuzatish, yigʻish, unga ishlov berish, uni tahlil qilish, saqlash va undan foydalanish), shuningdek, uni tarqatish jarayonida gidrometeorologik faoliyatning natijadorligi ortadi.Jumladan:a) turli barvaqtlikdagi ob-havo prognozlari ishonchliligi ortadi;sutkalik 93 foizga;2-3 sutkalik 92 foizga;4-5 sutkalik 90 foizga;b) shtorm ogohlantirishlar oqlanish darajasi 94 foizgacha ortadi;v) gidrologik prognozlarning ishonchliligi 96 foizga yetkaziladi.37.Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahriga yuqori texnologik 6 ta atmosfera havosi ifloslanishini avtomatlashtirilgan kuzatuv uskunasini oʻrnatish.Respublika hududidagi atmosfera havosi ifloslanishini kuzatish avtomatlashtirilgan monitoring stansiyalari sonini mavjud 2 tadan 8 taga oshirish. Bunda:6 ta viloyat shaharlarida havo ifloslanishini avtomatik nazorat qiluvchi stansiyalarni yetkazib berish loyihasining ikkinchi bosqichini yakunlash;8 ta viloyat markazida avtomatlashtirilgan stansiyalarga boʻlgan ehtiyojni aniqlash;8 ta avtomatlashtirilgan stansiyani uchun aniqlangan ifloslantiruvchi moddalarni tanlash;avtomatlashtirilgan stansiyalarni xarid qilish uchun texnik topshiriq loyihasini ishlab chiqish.2023-yil davomidaEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiQoraqalpogʻistonRespublikasi, Xorazm, Samarqand, Surxondaryo, Jizzax, Sirdaryo viloyatlarida atmosfera havosining ifloslanishi monitoringini avtomatlashtirish manfaatdor vazirlik va idoralarni, shuningdek, aholini tegishli choralar koʻrish uchun oʻz vaqtida xabardor qilish maqsadida respublika boʻylab onlayn kuzatuvlar oʻtkazish va atmosfera havosining ifloslanishini baholash hamda atmosfera havosining ifloslanishi prognozini tuzish imkoniyati yaratiladi.38.Namangan viloyati hududida meteorologik radiolokator uskunasini oʻrnatish orqali Fargʻona vodiysi hududini 200 km radiusda qamrab oluvchi yer usti meteorologik radiolokatorlar yagona tarmogʻini tashkil etish hamda mavjud lokatorlar maʼlumotlari bilan integratsiya qilish. Bunda:Namangan viloyatining (Toʻraqoʻrgʻon) tumanida meteorologik radiolokator oʻrnatish;oʻrnatilgan radiolokator maʼlumotlarini mavjud lokatorlar maʼlumotlari bilan integratsiya qilish.2023-yil avgustEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiGlobal iqlim oʻzgarishi sharoitida tez-tez takrorlanadigan sel, kuchli shamol va yomgʻirlar, doʻl, chaqmoq, qor boʻroni kabi xavfli gidrometeorologik hodisalardan Fargʻona vodiysi aholisini, energetika, kommunal, qishloq va suv xoʻjaliklari hamda ijtimoiy obyektlarni barvaqt ogohlantirish darajasi 90 foizdan 92 foizga yetkaziladi.39.Atrof-muhit ifloslanishi monitoringini olib borish. Bunda, ekologik monitoring oʻtkaziladigan jami 790 ta xoʻjalik yurituvchi subyektlarida:oqova suvlarni nazorati boʻyicha har chorakda 272 ta;atmosfera havosiga tashlama manbalar monitoringi boʻyicha har oyda 368 ta;tuproq ifloslanishini nazorat qilish boʻyicha yiliga ikki marotaba (bahor va kuz fasllarida) 150 ta atrof-muhit ifloslanishi monitoringini olib borish.2023-yil davomidaEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiEkologik monitoring oʻtkaziladigan xoʻjalik yurituvchi subyektlar qamrovi 769 tadan 790 taga yetkaziladi.Jumladan:oqova suvlar nazorati boʻyicha 266 tadan 272 taga;atmosfera havosiga tashlama manbalar monitoringi boʻyicha 357 tadan 368 taga;tuproqning ifloslanishini nazorat qilish 146 tadan 150 taga yetkaziladi.40.Respublikada sanoat tashlamalari yuqori boʻlgan va havoda doimiy tutun (smog) hosil qiluvchi (Toshkent, Angren, Bekobod, Olmaliq, Ohangaron, Chirchiq shaharlari), shu bilan birga, sanoati rivojlangan (Oʻzbekiston, Ohangaron, Navoiy, Qorakoʻl, Qorovulbozor, Gʻuzor, Muborak, Sergeli, Yashnobod va Yangihayot tumanlari) hududlarda atmosfera havosi holatini baholash boʻyicha raqamli monitoring tizimini joriy etish.2025-yil 31-dekabrEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiHududlarda atmosfera havosi holatini baholash boʻyicha raqamli monitoring tizimi joriy etiladi.41.Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi tizimida radiatsiyaviy vaziyat monitoringini olib borish yoʻnalishida ishlarni jadallashtirish. Bunda:1) radionuklidlarning asboblar yordamida tahlillarini olib borish usuli shart-sharoitlarga ega boʻlgan laboratoriyalar bilan taʼminlash;2) radionuklidlar nazoratini olib borish uchun zamonaviy oʻlchov asbob-uskunalari va jihozlar bilan yetarli darajada taʼminlash;3) radiatsiyaviy xavfsizlikni taʼminlash sohasida malakali kadrlarni tayyorlash;4) atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida ixtisoslashtirilgan analitik nazorat markazining sinov laboratoriyalari majmuasining vakolatini Oʼz DSt ISO/IEC 17025:2019 davlat standarti talablariga muvofiq akkreditatsiyadan oʻtkazish.2024 — 2026-yillarEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining Navoiy, Namangan va Toshkent viloyatlari boʻlinmalari qoshidagi analitik laboratoriyalar hamda atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida ixtisoslashtirilgan analitik nazorat markazi negizida 4 ta radiologik tadqiqot markazlari tashkil qilinadi.Radiatsiyaviy avariyalarni prognoz qilish, barvaqt aniqlash, ularning kengayishiga yoʻl qoʻymaslik va bartaraf etish, shuningdek, radiatsiyaviy vaziyat monitoringi maʼlumotlari almashinuvida Mustaqil Davlat Hamdoʻstligi davlatlari bilan hamkorlik aloqalari oʻrnatiladi.42.Xavfli kimyoviy moddalar milliy reyestrini yaratish. Bunda:respublikada ishlab chiqarilayotgan, hududga olib kirilayotgan va foydalaniladigan kimyoviy moddalar, shuningdek, ulardan foydalanish bilan bogʻliq xavflartoʻgʻrisida maʼlumotlarni toʻplash;xavfli kimyoviy moddalarning milliyreyestrga kiritilishi boʻyicha mezonlarni ishlab chiqish, kimyoviy moddalar va maʼlumotlar roʻyxatini tuzish;Xavfli kimyoviy moddalar milliy reyestriningloyihaviy va operatsiontuzilmasiniyaratish hamda oʻrnatilgan tartibda kelishish.2023-2024-yillarEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiZaharli moddalarni ishlab chiqarish, olib kirish va ulardan foydalanishni cheklash va taqiqlash ijtimoiy-iqtisodiy baholanadi.Kimyoviy moddalar savdosi bilan bogʻliq masalalar, shu jumladan, noqonuniy savdo masalalari hal etiladi.Respublika ishtirok etayotgan xalqaro konvensiya va protokollarning ijrosini taʼminlashga xizmat qiladi.Favqulodda vaziyatlarda ishonchli maʼlumotlarni tezkor aniqlash imkoni yaratiladi.43.Toshkent shahri havosining sifat koʻrsatkichini doimiy eʼlon qilib boradigan tablo va monitorlar oʻrnatish. Bunda:tablo va monitorlar oʻrnatish nuqtalarini aniqlash;tablo va monitorlar oʻrnatish ishlarini tashkillashtirish.2023-yil oktabrEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiAholi uchun poytaxt havosining sifat koʻrsatkichini doimiy eʼlon qilib borish imkoniyati yaratiladi.IV. Oʻrmonlarni muhofaza qilish, himoya qilish, koʻpaytirish, qayta tiklash, mahsuldorligini oshirish va ulardan oqilona foydalanishni taʼminlash44.Oʻrmon xoʻjaligi tadbirlari uchun daraxt va buta urugʻlarini tayyorlash. Bunda:qurgʻoqchilik va suvsizlikka chidamli daraxt-buta oʻsimliklarining urugʻlik turlarini koʻpaytirish, onalik daraxtlarni aniqlash, urugʻlik tayyorlash mumkin boʻlgan hududlarni aniqlash;urugʻ beradigan daraxt va butalarning onalik plantatsiyalarini koʻpaytirish;oʻrmonlarni kengaytirish, koʻchatxonalar tashkil etish maqsadida choʻl va boshqa turdagi daraxt va butalarning 1 100 tonna urugʻini jamgʻarish.2023-yil davomidaEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiDaraxt va butalarning jami 1 100 tonna urugʻlari jamgʻariladi. Jumladan, 800tonna choʻl oʻsimliklarining urugʻlari jamgʻarilib, 188 ming gektar maydonda “yashil qoplamalar” barpo etiladi.Oʻrmon fondi yerlarida niholxonalar maydoni 500 gektarga yetkaziladi.Oʻrmon fondi yerlarida sifatli urugʻ olish maqsadida 262 gektar maydonda daraxt va buta urugʻlarining doimiy va vaqtinchalik onalik uchastkalari ajratiladi va seleksion urugʻchilik bazasi yaratiladi.45.Oʻrmon xoʻjaligi tadbirlari va hududlarni koʻkalamzorlashtirish maqsadida daraxt va butalarning nihol va koʻchatlarini yetishtirish. Bunda: yer maydonlarini tanlash, talab etiladigan urugʻlarni jamgʻarish, vegetativ koʻpayishga moyil daraxt va butalarning qalamchalarini tayyorlash, yosh nihollarni tarbiya boʻlimiga koʻchirish;niholxona va koʻchatxonalar tashkil etish;niholxona va koʻchatxonalarda agrotexnik tadbirlarni, jumladan sugʻorish, mineral va mahalliy oʻgʻitlar bilan oziqlantirish, begona oʻtdan tozalash va boshqa tadbirlarni amalga oshirish;tuproq-iqlim sharoitiga mos 120 mln dona daraxt va butalarning nihol va koʻchatlarini yetishtirish.2023-yil davomidaEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiJami 120 mln dona, jumladan 7 mln dona pavloniya, 15 mln dona terak, 32 mln dona tut, 12 mln dona mevali, 25 mln dona yaproqbargli va tez oʻsuvchi, 2,6 mln dona manzarali daraxt va butalar hamda 31 mln dona choʻl oʻsimliklarining nihol va koʻchatlari yetishtiriladi.Yetishtirilgan nihol va koʻchatlar oʻrmonlarni kengaytirish tadbirlari uchun, shuningdek, koʻkalamzorlashtirish tadbirlari uchun yetkazib beriladi.46.Oʻrmon-meliorativ tadbirlarini amalga oshirish orqali oʻrmonzorlar maydonini kengaytirish. Bunda: oʻrmon fondi yerlarida oʻrmon-meliorativ tadbirlarini amalga oshirish uchun yer maydonlarini tanlash va ekishga tayyorlash;235 ming gektar maydonda oʻrmon barpo etish tadbirlarini amalga oshirish.2023-yil davomidaEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiJami 235 ming gektar, jumladan, Orolboʻyi hududlarida 221 ming gektar yashil qoplamalar, togʻ va togʻoldi hududlarida 2 500 gektar yongʻoq mevali, 1 600 gektar tez oʻsuvchi va yogʻochbop daraxtzorlar, 10 000 gektar maydonda boshqa turlar boʻyicha tabiiy tiklanishga koʻmaklashish va qayta tiklash tadbirlari olib boriladi.Mintaqadagi ekologik muvozanat yumshatilib, xalq xoʻjaligi obyektlari, aholi yashash hududlari va sugʻoriladigan yerlarni qum bosishidan, garmsel shamollari va boshqa tabiatning salbiy taʼsirlaridan himoya qiladi. Choʻl yaylovlarining mahsuldorligi oshirilishi taʼminlanadi.47.Oʻrmon fondi yerlaridan samarali foydalanish maqsadida dorivor va ozuqabop oʻsimliklar xomashyosini yetishtirish. Bunda:oʻrmon fondi yerlarida 5,2 ming gektar maydonda dorivor oʻsimliklar plantatsiyalarini tashkil etish;9 000 tonna turli dorivor va ozuqabop oʻsimliklar xomashyosini tayyorlash.2023-yil davomidaEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiDorivor va oziq-ovqatbop oʻsimliklarni madaniy holda yetishtirish hisobiga 1 400 ta yangi ish oʻrni yaratiladi hamda 21,2 mlrd soʻm daromad olishga erishiladi.48.Oʻrmon fondi yer maydonlarini oʻzlashtirib, foydalanishga kiritish. Bunda:oʻrmon xoʻjaligida foydalanilmayotgan yerlarning suv taʼminotini yaxshilash orqali oʻzlashtirish boʻyicha tashabbuskorlarni aniqlash;tashabbuskorlar tomonidan foydalanilmayotgan yerlarni foydalanishga kiritib, oʻrmonzorlar barpo qilish.2023-yil davomidaEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi2023 yilda 7 000 gektar foydalanilmay boʻsh turgan yer maydonlari foydalanishga kiritiladi.5 000 gektar yerda yangi oʻrmonzorlar barpo etiladi.1 000 gektar oziq-ovqat mahsulotlari yetishtiriladi.1 000 gektar dorivor oʻsimliklar yetishtiriladi hamda 4 mingta yangi ish oʻrinlari yaratiladi.49.2019 — 2022-yillar davomida muhofaza etiladigan tabiiy hududlar va oʻrmon xoʻjaliklari hududlaridan foydalanilishini quyidagi masalalar yuzasidan oʻrganib chiqish: shartnomalar, shu jumladan, ijara shartnomalari qonunchilik talablariga muvofiq tuzilganligi va tegishli tartibda roʻyxatga olinganligi;shartnoma shartlari bajarilganligi, shu jumladan, toʻlovlar vaqtida va toʻlaqonli amalga oshirilganligi;hududlarda yerlardan noqonuniy ravishda foydalanish, qonunchilikda taqiqlangan bino-inshootlarini qurish holatlari.2023-yil noyabrEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi,Bosh prokuraturaMuhofaza etiladigan tabiiy hududlar va oʻrmon xoʻjaliklarining hududlaridan foydalanishda qonunchilik talablariga rioya etilishini taʼminlash, yoʻl qoʻyilgan kamchiliklarni bartaraf etish.50.Relyef, mikroiqlim, shamol yoʻnalishini hisobga olgan holda, Toshkent shahri atrofida shamol tezligini pasaytiradigan va tuproq zarralarining birikishini oshiradigan ilmiy va puxta loyihalar asosida “yashil belbogʻ” tashkil etish.2023 — 2025-yillarEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiShahar atrofida shamol tezligi pasayadi va chang-toʻzon koʻtarilishining oldini olishga qaratilgan chora-tadbirlar amalga oshiriladi.51.Davlat oʻrmon fondi yer maydonlari hamda davlat oʻrmon fondidan tashqari hududlarda mavjud oʻrmon bilan qoplangan (daraxtzor) maydonlarni oʻrmon kadastriga kiritish ishlarini tashkillashtirish.Bunda:davlat oʻrmon fondi yer maydonlaridagi oʻzga yerdan foydalanuvchilar, jumladan, fermer, dehqon, tomorqa xoʻjaliklari va boshqa yerdan doimiy foydalanuvchilar va ular egallagan yer maydonlarini xoʻjaliklar kesimida xatlovdan oʻtkazish;xatlov natijasiga koʻra oʻrmon bilan qoplangan (daraxtzor) maydonlar kadastrini va u yerda joylashgan daraxtlar turi, soni va ular haqida maʼlumotlarni shakllantirish yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish nazarda tutiladi.2024-yil iyulEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiDavlat oʻrmon fondi yer maydonlaridan foydalanishni takomillashtirish hamda ular joylashgan hududlarning aniq maʼlumotlari shakllantirilishiga erishiladi.52.“Yashil hudud” davlat unitar korxonasining Toshkent shahridagi filialini tashkil etish.2023-yil sentabrEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi,Toshkent shahar hokimligi,Iqtisodiyot va moliya vazirligiToshkent shahrida yashil jamoat parklari obodonlashtirish va koʻkalamzorlashtirish ishlari takomillashtiriladi.V. Davlat ekologik nazoratini takomillashtirish va moddiy-texnika bazasini kuchaytirish53.Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi organlari tomonidan koʻrib chiqiladigan huquqbuzarliklar uchun javobgarlik choralarini takomillashtirish. Bunda, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi organlari tomonidan koʻrib chiqiladigan ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiatdan foydalanish sohasidagi huquqbuzarliklar uchun javobgarlik choralarini kuchaytirish va ularni ixchamlashtirish.2023-yil sentabrEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi davlat inspektorlari vakolatiga kiradigan ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiatdan foydalanish sohasidagi huquqbuzarliklar uchun javobgarlik choralari kuchaytiriladi.54.Ekologik nazorat inspeksiyasi va uning hududiy boʻlinmalarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash.Bunda, davlat inspektorlarini avto- va mototransport vositalari, katerlar, planshetlar, bodikameralar, dronlar, kompyuter jihozlari, elektroshokerlar, ratsiya, GPS-uskunalar va boshqalar bilan taʼminlash.2023-2024-yillarEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiDavlat ekologik nazorat inspeksiyasi xodimlarining ish samaradorligi oshadi, xodimlar oʻzini oʻzi himoya qilishi taʼminlanadi, brakonyerlik holatlariga olib kelayotgan shart-sharoitlarning bartaraf etilishiga erishiladi.Davlat inspektorlarining tezkor tadbirlar amalga oshirish boʻyicha moddiy-texnika bazasi yaxshilanadi va suv havzalari, choʻl hududlarida brakonyerlikka qarshi samarali nazorat oʻrnatilib, huquqbuzarlik holatlarining oldini olish samarali tashkil etiladi.55.Davlat ekologiya nazoratini amalga oshirishda bevosita ishtirok etuvchi xodimlarni ragʻbatlantirish tizimini tashkil etish.Bunda, ekologiya nazoratini amalga oshirishda bevosita ishtirok etuvchi xodimlar (inspektorlar) faoliyati natijalariga koʻra eng yaxshi inspektor, eng faol jamoa hamda namunaviy hudud nominatsiyalari boʻyicha ragʻbatlantirish tizimini joriy qilish.Doimiy ravishdaEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiQoʻshimcha moddiy ragʻbatlantirish mexanizmlari orqali davlat ekologiya nazoratini amalga oshirishda bevosita ishtirok etuvchi xodimlarning oylik ish haqlarini oshirish imkoniyati yaratiladi.Qoʻshimcha moddiy ragʻbatlantirish manbalari belgilanadi.Mehnat unumdorligi ortadi.Korrupsion holatlarning oldi olinadi.Huquqbuzarlik holatlari boʻyicha qatʼiy choralar koʻrish va inspektorlarni moddiy qoʻllab-quvvatlash imkoniyati yaratiladi.56.Tezkor nazorat tadbirlarini oʻtkazish. Bunda:tabiatni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi qonunchilik talablari buzilishining oldini olish, uni aniqlash va unga chek qoʻyish boʻyicha ekologik reyd nazoratini oʻtkazish.atrof-muhit holatini kuzatib borish;atrof-muhitning ifloslanishiga, tabiiy resurslardan nooqilona foydalanilishiga olib kelishi, fuqarolarning hayoti va sogʻligʻiga tahdid solishi mumkin boʻlgan vaziyatlarni aniqlash;OAV vakillari ishtirokida tabiatni muhofaza qilish faoliyatining samaradorligini oshirishdagi joriy holatni yoritish maqsadida reydlar oʻtkazish;tabiatni muhofaza qilish sohasidagi huquqbuzarlarni aniqlash va ularga nisbatan taʼsir choralarini koʻrish.Doimiy ravishdaEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi100 mingdan ortiq profilaktik tadbirlar oʻtkaziladi.Barcha muhofaza etiladigan tabiiy hududlarda ekologik nazoratni olib borishda “Smart eko-patrul” tizimi faoliyati takomillashtiriladi.Qoʻllanilgan jarima va zararlar, shuningdek, atrof tabiiy muhit ifloslantirilganligi va chiqindilar joylashtirilganligi uchun kompensatsiya toʻlovlari boʻyicha mavjud qarzdorliklarni undirish ishlari amalga oshiriladi.Ichki ishlar va Milliy gvardiya organlari hamkorligida “Ekologik patrul”ishlash tizimi samaradorligi oshiriladi.57.Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi organlarida korrupsiyaga qarshi kurashish tizimini yanada takomillashtirish.Davlat xizmatlarini koʻrsatuvchi xodimlar va huquqbuzarlik holatlari boʻyicha chora koʻrish vakolatiga ega boʻlgan davlat inspektorlarining oʻz ishiga qanchalik halol va vijdonan yondashayotganligini oʻrganish hamda korrupsion xavflarni barvaqt aniqlash va ularni minimallashtirish choralarini koʻrish maqsadida “sirli mijoz” tadbirlarini oʻtkazish amaliyotini joriy etish. Bunda, “Sirli mijoz” institutidan foydalanishda huquqbuzarliklar va vakolatni su�isteʼmol qilishga undovchi usullarni qoʻllash taqiqlanadi.Maʼlumotlarni yigʻish uchun haqiqiy “mijoz” koʻrinishida monitoringni amalga oshiruvchi xodimlar va boshqa shaxslar (“sirli mijozlar”)dan foydalanish.Doimiy ravishdaEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi“Sirli mijoz” institutini joriy etish orqali Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi organlari, shuningdek, ularning xodimlari tomonidan davlat ekologik nazoratini amalga oshirish va davlat xizmatlarini koʻrsatishda normativ-huquqiy hujjatlar talablari, xodimlarning professionalligi va tezkorligi, ularning aholi bilan muomala qilish etiketi darajasini baholash imkoniyati yaratiladi.“Sirli mijoz” monitoringi natijalariga koʻra xodimlar tomonidan amaldagi normativ-huquqiy hujjatlarga rioya qilinmaganligi hamda qonunbuzilish yoki salbiy holatlarga olib kelganligi tasdiqlangan taqdirda, mazkur xodimlar belgilangan tartibda javobgarlikka tortiladi.58.Vazirlik markaziy apparatiga 9 ta shaxsan biriktirilgan (xorijiy maslahatchilarga biriktirilganlarni hisobga olmagan holda), 2 ta maxsus (yoʻlsiz joylarda yura oladigan 1 ta, mehmonlar kutib olish uchun 1 ta), 2 ta navbatchi avtotransport vositasi va 1 ta mikroavtobus uchun limit ajratish.Bunda, Vazirlikka tegishli xizmat avtotransport vositasiga Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan yillik kilometr masofa limiti tatbiq etilmaydi.2023-yil iyun,doimiy ravishdaEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi,Iqtisodiyot va moliya vazirligiVazirlikda mehnat unumdorligi oshadi, belgilangan vazifalarni sifatli va oʻz vaqtida taʼminlash boʻyicha samarali ish yoʻlga qoʻyiladi.59.Vazirlik markaziy apparati va tizim tashkilotlari xodimlari mehnatiga haq toʻlashning yangi mexanizmlarini joriy qilish. Bunda, Vazirlik nizomi tasdiqlangunga qadar:yagona tarif setkasi razryadlari Vazirlar Mahkamasining “Davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari, sud organlari va notarial idoralar xodimlari mehnatiga haq toʻlashning tarif setkasini joriy etish toʻgʻrisida” 1996-yil 12-apreldagi 147-son qarorining 3-ilovasida nazarda tutilgan miqdorlarda belgilanadi;Vazirlik markaziy apparati Ekologiya jamgʻarmasi hisobidan, hududiy va muhofaza etiladigan tabiiy hududlar (oʻrmon fondi yerlaridan tashqari) xodimlari tegishli mahalliy budjetlar daromadlar rejasini orttirib bajarilgan qismi hisobidan quyidagi miqdorlarda: 1 yildan 3 yilgacha — 0,3;3 yildan 5 yilgacha — 0,6;5 yildan 10 yilgacha — 0,8;10 yildan 15 yilgacha — 1,0;15 yildan 20 yilgacha — 1,2;20 yildan yuqori — 1,5 baravar koʻp yillik ishlaganlik uchun har oylik ustama toʻlanadi (ragʻbatlantirish koeffitsiyentini inobatga olgan holda lavozim maoshiga nisbatan koeffitsiyentlarda) hamda koʻp yillik ishlaganlik uchun har oylik ustama toʻlovlari koeffitsiyentini hisoblashda xodimlarning tashkiliy-huquqiy shaklidan qatʼi nazar, barcha budjet tashkilotlardagi rasmiy mehnat faoliyati davri hisobga olinadi;Vazirlik huzuridagi budjetdan tashqari jamgʻarma mablagʻlari hisobidan qonunchilikda belgilangan bayram kunlarida va boshqa muhim sanalarda mukofotlash, shuningdek, ustama, ragʻbatlantirish va qoʻshimcha haq, mukofotlar va ish haqiga boshqa toʻlovlar miqdori Vazir tomonidan belgilanadi.2023-yil may,doimiy ravishdaEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi,Iqtisodiyot va moliya vazirligiVazirlik markaziy apparati va tizim tashkilotlari xodimlari mehnatiga haq toʻlashning yangi mexanizmlarini joriy qilish vazirlik va tizimdagi xodimlarning oylik ish haqlarini oshirish imkoniyati yaratiladi.Qoʻshimcha moddiy ragʻbatlantirish manbalari belgilanadi.Mehnat unumdorligi ortadi va korrupsion holatlarning oldi olinadi.60.Vazirlikning moddiy-texnika taʼminotini yaxshilash maqsadida Vazirlikning markaziy apparati joylashgan Toshkent shahri, Chilonzor tumani, Bunyodkor shoh koʻchasi, 7a-uyda joylashgan binoning “Davlat ekologik sertifikatlashtirish va standartlashtirish markazi” MCHJdagi Vazirlikning ulushiga 2022-yil yakunlari boʻyicha hisoblangan dividend hisobidan kapital taʼmirlash ishlarini yakunlash, obodonlashtirish, issiqlik, ventilyatsiya va sovutish tizimini taʼmirlash. Bunda, dividenddan yetmagan qismi Ekologiya jamgʻarmasi mablagʻlaridan qoplab berish.2023-yil iyunEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi,“Davlat ekologik sertifikatlashtirish va standartlashtirish markazi” MCHJXodimlarning ish samaradorligiga havo haroratining taʼsirini minimallashtirishga erishiladi.61.Sanitar tozalash ishlarini tashkil etish respublika markazi joylashgan Toshkent shahri, Mirzo Ulugʻbek tumani, Sayram koʻchasi, 15-uy va Gidrometeorologiya xizmati agentligi joylashgan Toshkent shahri, Yunusobod tumani, Bodomzor yoʻli 1-tor koʻchasi, 72-uyning bino-inshootlarini (tutash hududi bilan birgalikda) operativ boshqaruv huquqi bilan begʻaraz asosda Vazirlikka topshirilishi va qabul qilinishini taʼminlash.Bunda Vazirlik tomonidan ushbu bino-inshootlar tizim tashkilotlariga bepul foydalanishga beriladi.2023-yil iyunEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi,Davlat aktivlarini boshqarish agentligiVazirlik va uning tizimidagi tashkilotlar binolarini tizimlashtirishga erishiladi.VI. Davlat-xususiy sheriklik va autsorsing mexanizmlarini keng joriy qilish62.Sanitar tozalash xizmatlari koʻrsatishni davlat-xususiy sheriklik asosida tashkil etish. Bunda:jami 7 ta, shu jumladan, Sirdaryo viloyatida — 1 ta, Jizzax viloyatida — 1 ta, Samarqand viloyatida — 5 ta loyihani amalga oshirish ishlarini davom ettirish;loyiha konsepsiyalarini ishlab chiqish;loyihani davlat-xususiy sheriklik asosida amalga oshiruvchi xususiy sheriklarni aniqlash;loyihani amalga oshirish.2023-yil davomidaEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiDavlat-xususiy sheriklik loyihalarini amalga oshirish natijasida 55 125,6mln soʻm xususiy investitsiya mablagʻlari jalb qilinadi va quyidagilar amalga oshiriladi:65 ta maxsus texnika xarid qilinadi;3 ta chiqindilarni saralash uskunalari va 1 ta chiqindilarni qayta ishlash uskunalari ishga tushiriladi;3 ta chiqindilarni qayta yuklash stansiyalari barpo etiladi;103 ta chiqindi yigʻish shoxobchalari quriladi va 558 ta chiqindi konteynerlari oʻrnatiladi;1 393 ta yangi ish oʻrinlari yaratiladi.63.Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarda xususiy sektorni jalb etgan holda ekoturizm va rekreatsion xizmatlarni tashkil etish. Bunda:Buxoro ixtisoslashtirilgan “Jayron” pitomnigi; “Hisor” va “Surxon” davlat qoʻriqxonalari;Quyi Amudaryo davlat biosfera rezervati;“Sudochye-Akpetki” davlat buyurtma qoʻriqxonasi hududlarida xususiy sektorlarni jalb etgan holda ekoturizm va rekreatsion xizmatlar tashkil etilishi boʻyicha loyiha konsepsiyalarini ishlab chiqish.2023-yil dekabrEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiSurxon davlat qoʻriqxonasida Zarautsoy, “Janubiy Ustyurt” milliy tabiat bogʻida Sariqamish koʻli, “Saygachiy” majmua (landshaft) buyurtma qoʻriqxonasida Beleuli, “Hisor” davlat qoʻriqxonasida “Hazrati Sulton” ekoturizm maqsadlaridagi maskanlarni, shuningdek, “Jayron” ekomarkazi va “Markaziy Qizilqum” milliy tabiat bogʻlarida ekoturistik maskanlarni tashkil etish hamda ularni barpo etishga investorlarni jalb qilish choralari koʻzda tutiladi.“Sudochye dam olish maskani”dagi tashrif buyuruvchilarga xizmat koʻrsatish obyektlarini va tashrif buyuruvchilarni manfaatdor shaxslarga davlat-xususiy sherikchiligi asosida foydalanishga berish imkoniyatlari oʻrganiladi.64.Yovvoyi hayvonlarni saqlash va sogʻlomlashtirish (reabilitatsiya) markazlarini xususiysektorlarni jalb etgan holda tashkil etish. Bunda: musodara qilingan va jarohatlangan yovvoyi hayvonlarni saqlash va sogʻlomlashtirish (reabilitatsiya) markazlarini xususiy sektorlarni jalb etgan holda tashkil etish yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish;Toshkent, Nukus, Termiz va Fargʻona davlat hayvonot bogʻlarida reabilitatsiyamarkazlarini tashkil etish.2023-yil noyabrEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiToshkent, Nukus, Termiz va Fargʻona davlat hayvonot bogʻlarida reabilitatsiya markazlari tashkil etiladi. Natijada:reabilitatsiya markazlaridagi Oʻzbekiston faunasiga mansub boʻlgan yovvoyihayvonlarparvarishlanadi va bosqichma-bosqich tabiiyyashashmuhitigachiqaribyuboriladi;tabiiy yashash muhitiga chiqarib yuborilgan yovvoyihayvonlarninghisobiyuritiladi va maʼlumotlar elektronbazasigakiritiladi;Oʻzbekiston faunasiga begona boʻlgan (invaziv) yovvoyi hayvon turlarini parvarishlash va keyinchalik hayvonot bogʻlarining ekspozitsiya volyerlariga chiqarish taʼminlanadi.65.Xususiy sektor subyektlari bilan birgalikda oʻrmon fondi yerlarida chorvachilik, parrandachilik va asalarichilikni rivojlantirish. Bunda: foydalanilmayotgan oʻrmon fondi yer maydonlarini xususiy sektor subyektlariga ijaraga berishni tashkil etish;xususiy sektor subyektlari bilan birgalikda chorva bosh sonini 170 ming boshga, parranda bosh sonini 1,2 mln boshga va asalari oilasi sonini 220 ming donaga yetkazish boʻyicha loyihalarni amalga oshirish.2023-yil davomidaEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiFoydalanilmayotgan oʻrmon fondi yer maydonlarini xususiy sektor subyektlariga ijaraga berish hisobiga aholi turmush tarzi yaxshilanadi.Xususiy sektor subyektlari bilan birgalikda chorvachilik, parrandachilik va asalarichilikni rivojlantirish boʻyicha loyihalarni amalga oshirish natijasida chorvachilik yoʻnalishi boʻyicha 1 000 ta, parrandachilik yoʻnalishi boʻyicha 1 000 ta, asalarichilik yoʻnalishi boʻyicha 2 000 ta — jami 4 000 ta yangi ish oʻrinlari yaratiladi.VII. Sohani raqamlashtirish66.Atrof-muhitga taʼsirni baholashning elektron tizimini (eco-service.uz) tegishli axborot tizimlari bilan integratsiya qilish.Bunda:atrof-muhitga taʼsirni baholashning elektron tizimini (eco-service.uz) Davlat xizmatlari agentligi, Statistika agentligi, Soliq qoʻmitasi, Markaziy bank hamda Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligining axborot tizimlari bilan integratsiya qilish;xoʻjalik yurituvchi subyektlarning davlat roʻyxatidan oʻtish jarayonidan boshlab faoliyat turiga muvofiq ekologik baholash va meʼyorlash talablari haqida xabardor qilish tizimini joriy etish;atrof-muhitga taʼsir koʻrsatuvchi xoʻjalik yurituvchi subyektlar reyestrini (davlat hisobini) shakllantirish choralarini koʻrish.2023-yil oktabrEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiIdoralararo axborot almashuvi tizimini joriy etish quyidagilarga zamin yaratadi:tadbirkorlik subyektlarini davlat roʻyxatidan oʻtish jarayonidan boshlab faoliyat turiga muvofiq ekologik baholash va meʼyorlash talablari haqida xabardor qilish;faoliyat turlarini ekologik meʼyoriy hujjatlar bilan qamrab olish;tadbirkorlarning asoslanmagan moliyaviy xarajatlari sarflanishining oldini olish;byurokratik toʻsiqlarni qisqartirish va shaffof ti�im yaratish.67.“Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida respublikadagi daraxtlarni toʻliq raqamlashtirish orqali xatlovdan oʻtkazish. Bunda:aerokosmik tasvirlar va dasturiy vositalardan foydalangan holda respublikadagi davlat oʻrmon fondiga kirmaydigan daraxtlarni raqamlashtirish yoʻli bilan xatlovdan oʻtkazish;xatlov natijasida olingan maʼlumotlarni “Yashil makon” elektron platformasiga kiritish va Milliy geoaxborot tizimiga integratsiya qilish;aerokosmik tasvirlar va dasturiy vositalardan foydalangan holda respublikadagi oʻrmon fondi daraxtlarini raqamlashtirish yoʻli bilan xatlovdan oʻtkazish;xatlov natijasida olingan maʼlumotlarni “Yashil makon” elektron platformasiga kiritish va Milliy geoaxborot tizimiga integratsiya qilish.2023 — 2025-yillarEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiDaraxtlar soni, joylashuvi, turi, yoshi, diametri va holati boʻyicha aniq maʼlumotlar shakllantirilib, doimiy yangilab boriladi.Daraxtlarning soni, joylashuvi va holatiga qarab ularni ekish, almashtirish va tur tarkibi boʻyicha qarorlar qabul qilish imkoni yaratiladi.Daraxtlarning sonini nazorat qilish va bu orqali noqonuniy kesish holatlarini kamaytirishga erishiladi.Shaharsozlik va qurilish ishlarini loyihalashtirish uchun yer ajratish jarayonida maydonlardagi daraxtlarni hisobga olish imkoni yaratiladi.68.Atrof tabiiy muhitning davlat monitoringi boʻyicha idoraviy elektron axborot maʼlumotlar bazasini takomillashtirish. Bunda, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari yordamida ekologik monitoring natijalarini atrof tabiiy muhit davlat monitoringi tizimining Yagona geoaxborot maʼlumotlar bazasiga (YAGMB) idoralararo integrallashuvini va tezkor axborot almashinuvini taʼminlash.2024-yil yanvarEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiYagona geoaxborot maʼlumotlar bazasini takomillashtirish, oʻzgarishlar va atrof-muhit ifloslanishining haqiqiy holatini onlayn koʻrish, shuningdek, aniq maʼlumotlar hisobotini (xarita, grafik va jadv�llar koʻ�inishida) shakllantirish imkonini beradi.69.Atrof tabiiy muhit ifloslantirilganligi va chiqindilar joylashtirilganligi uchun kompensatsiya toʻlovlarini hisoblashda inson omilini kamaytirish.Bunda, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining rasmiy veb saytida atrof tabiiy muhit ifloslantirilganligi va chiqindilar joylashtirilganligi uchun kompensatsiya toʻlovlarini inson omilisiz hisoblash imkonini beradigan “Ekokalkulyator” axborot tizimini ishga tushirish.2023-yil sentabrEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiAtrof tabiiy muhit ifloslantirilganligi va chiqindilar joylashtirilganligi uchun kompensatsiya toʻlovlarini hisoblashda inson omili kamaytiriladi.Byurokratiya va korrupsiya holatlarining yuzaga kelishi bartaraf etiladi.70.Ekologiya jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan har yili:sohada raqamli texnologiyalar, innovatsion gʻoyalar va startaplarni qoʻllab-quvvatlash, shu jumladan, uglerod izi va chiqindilarni kamaytirishga qaratilgan platforma hamda mobil ilovalarni yaratishga 5 mlrd soʻmgacha grant ajratish;sohaga oid yoziladigan ilmiy-ommabop asarlarning muallif yoki mualliflar jamoasiga qalam haqi va chop etish uchun 5 mlrd soʻmgacha grant ajratish;ekologiya masalalarida fotoalbom, katalog, atlas, xarita, ensiklopediya, tabiat lugʻatlari, tabiat muhofaza etiladigan hududlar xaritasini yaratish va nashr etishga 10 mlrd soʻmgacha grant ajratish;tabiat va sanʼatga bagʻishlangan xalqaro plener, haykallar simpoziumini tashkil etishga 10 mlrd soʻmgacha mablagʻ ajratish;ommaviy axborot vositalari, ekoblogerlar bilan turli media loyihalarni moliyalashtirishga 10 mlrd soʻmgacha ajratish.2023-yil iyundan boshlab, doimiy ravishdaEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiHayvonot va oʻsimlik dunyosi obyektlari, qoʻriqlanadigan tabiat hududlari toʻgʻrisida maʼlumotlar yaratiladi hamda ularni muhofaza qilish va oqilona foydalanish tizimi takomillashtiriladi.71.Ekologiya jamgʻarmasi va qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar mablagʻlari hisobidan ovga ruxsat berish va hayvonlarni ovlash (shu jumladan, baliq) uchun berilgan kvotalarni, yoʻllanma va ruxsatnomalarni berish hamda nazorat qilish boʻyicha mobil ilovani ishlab chiqish.2023-yil oktabrEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiOv qilish tartibi takomillashtiriladi.72.Ekologiya, atrof-muhitni himoya qilish, gidrometeorologiya va oʻrmon sohalarida zamonaviy axborot texnologiyalaridan foydalanishni yanada rivojlantirish maqsadida quyidagilarni amalga oshirish:tabiiy resurslarni muhofaza qilish, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishini nazorat qilish, yerni masofadan zondlash va uchuvchisiz uchish apparatidan foydalanish;“Oʻzgidromet” tomonidan davlat kuzatuv tarmogʻini rivojlantirish doirasida statsionar va harakatlanuvchi kuzatuv punktlaridan maʼlumotlarni yigʻish va uzatish samaradorligini oshirish;katta hajmli va tahliliy maʼlumotlarni qayta ishlash — mavjud davlat axborot tizimlari va raqamli platformalardagi maʼlumotlarni toʻplash, saqlash, tahlil qilish va qayta ishlash;ekotizimlarning yangi avlodi, shu jumladan, yer osti boyliklari, suv xususiyatlari, oʻrmonlar, hayvonot dunyosining yashash joylari toʻgʻrisida maʼlumotlar bazasini yaratish.2023-yil maydan boshlab, doimiy ravishdaEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiVazirlikning asosiy faoliyat yoʻnalishlarini amalga oshirishda zamonaviy axborot texnologiyalari joriy etiladi.73.“EcoFund” elektron dasturiga kiritilgan korxonalar qamrovini oshirish maqsadida maʼlumotlar bazasini oʻzaro integratsiyalash.2023-yil dekabrEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, tegishli vazirlik va idoralar“EcoFund” elektron dasturiga kiritilgan korxonalar qamrovi kengayadi va maʼlumotlar bazasi oʻzaro integratsiyalashadi.VIII. Xalqaro hamkorlikni rivojlantirish74.Choʻllanishga qarshi kurashish konvensiyasi ijrosini taʼminlash.Bunda, Birlashgan Millatlar Tashkilotining Choʻllanishga qarshi kurashish konvensiyasi bajarilishini koʻrib chiqish qoʻmitasining 21-yigʻilishini tashkil etish (Samarqand shahri).2023-yil oktabrEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiUshbu tadbir MDH davlatlari hududida va Markaziy Osiyoda ilk bor oʻtkaziladi.Mazkur tadbirning oʻtkazilishi quyidagilarga zamin yaratadi:tadbirda dunyoning 196 ta davlatidan keladigan vakillar va xalqaro donorlar ishtirokida bir hafta davomida choʻllanish, qurgʻoqchilik, chang boʻronlari, yerlardan barqaror foydalanish va yerlarni tiklash masalalari muhokama qilinadi;mamlakatimizda yer degradatsiyasi, choʻllanish va qurgʻoqchilikka qarshi amalga oshirilayotgan keng qamrovli ishlar bilan dunyo hamjamiyatini tanishtirish imkoniyati yaratiladi;tadbirning Oʻzbekistonda oʻtkazilishi mamlakatimizning xalqaro miqyosdagi obroʻsini mustahkamlaydi, salohiyatli donor tashkilotlarning faollashuviga va sohaga yangi loyihalar kirib kelishining jadallashuviga xizmat qiladi;mamlakatimizning sayyohlik salohiyatini ommalashtirishga ijobiy taʼsir koʻrsatadi.75.Birlashgan Millatlar Tashkilotining Yovvoyi hayvonlarning koʻchib yuruvchi turlarini saqlab qolishga doir konvensiyasi ijrosini taʼminlash. Bunda, BMTning Yovvoyi hayvonlarning koʻchib yuruvchi turlarini saqlab qolishga doir Konvensiyasi (CMS)ning 14-tomonlar konferensiyasini tashkil etish (Samarqand shahri).2023-yil oktabrEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiUshbu tadbir MDH davlatlari hududida va Markaziy Osiyoda ilk bor oʻtkaziladi hamda quyidagilarga zamin yaratadi:Oʻzbekistonning xalqaro imijini yaxshilash, ekologiya sohasida amalga oshirilayotgan islohotlarga jahon eʼtiborini qaratish;xalqaro hamkorlikni rivojlantirish va mustahkamlash;sohaga begʻaraz grant va texnik koʻmak mablagʻlarini jalb qilish;mamlakatning turizm sektori salohiyatini namoyon qilish, xorijiy turistlar oqimini koʻpaytirish.76.Toshkent, Nukus, Termiz va Fargʻona davlat hayvonot bogʻlari hududlarida, 2025-yil yakuniga qadar respublikaning boshqa viloyatlarida ha� musodara qilingan tirik namunalar va hayvonlarni vaqtinchalik saqlash, ularni davolash va parvarish qilish boʻyicha reabilitatsiya markazlarini tashkil etish.2025-yil yanvarEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiHayvonlarni reabilitatsiya qilish tizimi takomillashtiriladi.77.Buxoro ixtisoslashtirilgan Jayron pitomnigi misolida safari turizmi (yovvoyi hayvonlarning erkinligini cheklamagan holda) va “hayvon qafasda emas, inson qafasda” yondashuvi asosida pilot loyihasini amalga oshirish.2024-yil martEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiYovvoyi hayvonlarni kuzatish tizimi zamon talablari asosida tashkil qilinadi hamda hayvonlarning tabiiy muhitdagi hayot tarzi yengillashtiriladi.78.Atrof-muhit bilan bogʻliq boʻlgan masalalar boʻyicha qarorlar qabul qilish jarayonida jamoatchilikning axborot olish imkoniyati, ishtiroki va odil sudlovga erishish imkoniyati toʻgʻrisidagi Konvensiyaga (Orxus konvensiyasi, Orxus shahri, Daniya, 1998-yil 25-iyun) qoʻshilishning maqsadga muvofiqligini oʻrganib chiqish. Bunda: Birlashgan Millatlar Tashkilotining Yevropa iqtisodiy komissiyasi, Orxus konvensiyasi kotibiyati vakillari ishtirokida Oʻzbekiston Respublikasida “Orxus markazi”ni tashkil etish boʻyicha xalqaro davra suhbatini oʻtkazish;zarur tahliliy materiallarni tayyorlash va oʻrganib chiqish, iqtisodiy va huquqiy oqibatlarini prognoz qilish va oʻrganish natijalari boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish.2023-yil noyabrEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiQuyidagilar amalga oshiriladi:Oʻzbekistonning xalqaro imijini yaxshilash, atrof-muhitga taʼsirni baholash jarayonlariga jamoatchilikni keng jalb qilish masalalari boʻyicha amalga oshirilayotgan islohotlarga jahon eʼtibori qaratiladi;Birlashgan Millatlar Tashkilotining Yevropa iqtisodiy komissiyasi, Orxus konvensiyasi kotibiyati koʻmagi bilan Oʻzbekiston Respublikasida “Orxus markazi” tashkil etiladi;ushbu yoʻnalishda xalqaro hamkorlik rivojlantiriladi va mustahkamlanadi;sohaga begʻaraz grant va texnik koʻmak mablagʻlari jalb qilinadi;normativ-huquqiy baza xalqaro talablarga muvofiqlashtiriladi.79.Ekologiya va tabiatni muhofaza qilish yoʻnalishida rivojlangan davlatlar bilan hamkorlikda malaka oshirish va tajriba almashishni yoʻlga qoʻyish.Bunda, ekologiya va tabiatni muhofaza qilish yoʻnalishida rivojlangan davlatlarning tajribalarini oʻrganish maqsadida soha mutaxassislarini xorijiy davlatlarda malaka oshirishga yuborish.2023 — 2025-yillar davomidaEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi xodimlarining ekologiya va tabiatni muhofaza qilish yoʻnalishida xorijiy davlatlarda malaka oshirishi quyidagilarga zamin yaratadi:ilgʻor xorijiy innovatsion gʻoyalarni oʻrganish va Oʻzbekistonda joriy etish boʻyicha takliflarni ishlab chiqish;xodimlarning atrof-muhit muhofazasi sohasida yetakchilik qilish qobiliyatlarini oshirish va soha manfaatlari yoʻlida toʻgʻri qaror qabul qilish;xalqaro hamkorlar bilan ikki tomonlama manfaatli muzokaralar oʻtkazish salohiyatini oshirish;istiqbolli xalqaro hamkorlar roʻyxatini shakllantirish.80.Davlat ekologik ekspertizasi tizimini xalqaro talablarga muvofiqlashtirish.Bunda:Germaniya xalqaro hamkorlik jamiyati (GIZ) bilan hamkorlikda Qoraqalpogʻiston Respublikasi va Xorazm viloyati hududlarida strategik ekologik baholash (SEA) pilot loyihasini amalga oshirish ishlarini tashkil etish;Fransiya taraqqiyot agentligi bilan hamkorlikda strategik ekologik baholash (SEA) pilot loyihasini amalga oshirish ishlarini tashkil etish;strategik ekologik baholash tizimi boʻyicha soha mutaxassislari uchun maxsus seminar va treninglarni amalga oshirish;strategik ekologik baholash tizimining huquqiy asoslari hamda institutsional va kadrlar salohiyatini yaratish;Iqtisodiyot tarmoqlarini rivojlantirishning uzoq muddatli dasturiy hujjatlari, konsepsiyalari va strategiyalarini, shu jumladan, ularni strategik jihatdan ekologik baholash tartibini joriy etish boʻyicha takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritish.2023-2024-yillar davomidaEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiXalqaro ekspert va konsultantlar koʻmagida strategik ekologik baholash boʻyicha loyihasi quyidagilarga �izmat qiladi:strategik ekologik baholash boʻyicha protokolga aʼzo boʻlishning maqsadga muvofiqligi yuzasidan oʻrganishlar olib borish va asosli takliflar ishlab chiqishga;iqtisodiyot sektorlarini rivojlantirishni rejalashtirishda ekologik tarkibiy qismni hisobga olish orqali ifloslanish hajmlarini kamaytirish va ekologik vaziyatni yaxshilashga;strategik ekologik baholash tizimining huquqiy asoslari hamda institutsional va kadrlar salohiyatini oshirish boʻyicha asos yaratilishiga.81.Jizzax shahri Hamid Olimjon bogʻi hududida joylashgan sobiq “Vatan” kinoteatri binosida zamonaviy talablarga mos keladigan “Ekologiya va tabiat muzeyi”ni, shuningdek, unga tutash hududdagi Cherkov binosida “Tabiat va sanʼat” muloqot markazi faoliyatini tashkil qilish. Bunda:2023-yil dekabrEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Madaniy meros agentligi,Jizzax viloyati hokimligiAholi, ayniqsa, yoshlarda tabiatni asrab-avaylash, hududdagi mavjud flora va fauna haqida bilimlarini oshirish, koʻrgazmalardagi buyumlar bilan tanishish orqali tashrif buyuruvchilarni tabiatga mehr berishni oshishiga erishiladi.“Ekologiya va tabiat muzeyi” va “Tabiat va sanʼat” muloqot markazini tashkil qilish xarajatlari mahalliy budjet va Ekologiya jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan teng ulushlarda moliyalashtiriladi.muzey ashyolari va muzey kolleksiyalarini elektron identifikatsiya qilish muzey fondi elektron katalogini shakllantirish va samarali yuritish;muzey fondi elektron katalogida noyob muzey ashyolarining yuqori sifatdagi fotosuratlari va 3D koʻrinishlarini joylashtirish;muloqot markazida yoshlarning ijodiy koʻrgazmalarini tashkil qilish ishlari amalga oshiriladi.2024 — 2026-yillarda82.Oʻzbekiston Respublikasida atrof-muhit holati toʻgʻrisidagi Milliy maʼruzani chop etish.Xalqaro tashkilotlar, xususan, Birlashgan Millatlar Tashkilotining tegishli tuzilmalari bilan hamkorlikda Oʻzbekiston Respublikasida atrof-muhit holati toʻgʻrisidagi Milliy maʼruza loyihasi yuzasidan maslahat uchrashuvining birinchi davrasini tashkil etish.Oʻzbekiston Respublikasida atrof-muhit holati toʻgʻrisidagi Milliy maʼruzaning birlamchi loyihasini ishlab chiqish.Oʻzbekiston Respublikasida atrof-muhit holati toʻgʻrisidagi Milliy maʼruzani tayyorlashni nihoyasiga yetkazish va uni chop etish.2023-yil noyabrEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiXalqaro metodologiya bilan yangi formatda maʼruza ishlab chiqish orqali xorijiy tajriba asosida hisobot topshirish tizimi yoʻlga qoʻyiladi.Xalqaro oʻlchov standartlariga oʻtish jarayoni osonlashadi.Atrof-muhit holati boʻyicha uzluksiz maʼlumot tayyorlash yoʻlga qoʻyiladi.IX. Ilm-fan va innovatsiyalar, xodimlar malakasini oshirish hamda mutaxassislarni tayyorlash83.Oʻsib kelayotgan yosh avlodning ekologik ongi va ekologik madaniyatini shakllantirish va rivojlantirish, fuqarolarning ekologik savodxonligini oshirish, ekologik taʼlim va tarbiya jarayonini samarali tashkil etish. Bunda, quyidagilarni nazarda tutuvchi “Yoʻl xaritasi”ni tasdiqlash:barcha darajalardagi taʼlim oʻquv dasturlariga ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va barqaror rivojlanish masalalarini kiritish orqali uzluksiz ekologik taʼlim tizimini takomillashtirish;ekologik muammolarni va tabiatdan toʻgʻri foydalanish zaruratini yanada chuqur anglab yetishga yordam beruvchi ekologiya boʻyicha yangi umumtaʼlim va maxsus oʻquv rejalari (dasturlari)ni joriy etish hamda mavjudlarini yaxshilash;taʼlim tizimining barcha bosqichlari uchun ekologiya sohasida mutaxassislar tayyorlash, shuningdek, mavjud kadrlarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish;atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi uzluksiz taʼlim jarayonida ishtirok etuvchi pedagog kadrlarning malakasini oshirish tizimini takomillashtirish.2023-yil iyulEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiTaʼlim muassasalarining oʻquv reja va dasturlariga ekologik taʼlim va tarbiya toʻgʻrisidagi bilimlar singdirilib, oʻquvchilarda ekologik ong, ekologik madaniyat toʻgʻrisida bilim, koʻnikma va malakalar shakllantiriladi.Aholining ekologik madaniyati va huquqiy ongi va savodxonligini oshirishga erishiladi.Atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi kadrlarning malakasini oshirish jarayonida ishtirok etuvchi professor-oʻqituvchilarni xalqaro grantlar mablagʻlari asosida rivojlangan xorijiy davlatlarda malakalari oshiriladi va kurslarga jalb qilingan tinglovchilarning ekologiya yoʻnalishidagi bilim, koʻnikma va malakalarini shakllantirishga erishiladi.84.Atrof-muhitga taʼsirni baholash va davlat ekologik ekspertizasi yoʻnalishida faoliyat olib borayotgan mutaxassislar va ekspertlarning malakasini oshirish boʻyicha oʻquv-seminarlari va treninglar oʻtkazish. Bunda:atrof-muhitga taʼsirni baholash boʻyicha koʻp yillik tajribaga ega xalqaro konsultant va ekspertlar bilan hamkorlikni yoʻlga qoʻyish va mustahkamlash;xalqaro ekspertlarni jalb qilgan holda oʻquv-seminarlari va treninglar tashkil etish;xodimlarning xorij mamlakatlaridagi xalqaro oʻquv seminarlari va treninglarda ishtirokini taʼminlash.2023-yil davomidaEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiXalqaro standartlar va ilgʻor xorijiy tajribalar asosida tizimdagi yosh mutaxassislar tayyorlashning samarali tizimi yaratiladi.Xodimlarning malakasini oshirishga va pirovardida davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazishning samarali, zamonaviy va shaffof tizimini yaratishga erishiladi.85.Atrof-muhitga taʼsir koʻrsatuvchi tashkilotlarning ekolog mutaxassislari malakasini oshirishning majburiy tizimini yoʻlga qoʻyish. Bunda, atrof-muhitga taʼsir koʻrsatishning I va II toifalariga mansub korxona va tashkilotlarining ekolog mutaxassislarini atmosfera havosini tozalash, oqova suvlarni tozalash tizimi va tuproq zararlanishining oldini olish maqsadida oʻrnatilgan yangi jihozlardan foydalanish koʻnikmalarini shakllantirish boʻyicha majburiy malaka oshirish tizimini yoʻlga qoʻyish yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish.2023-yil avgustEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiAtrof-muhitga taʼsiri boʻyicha I va II toifaga kiruvchi xoʻjalik yurituvchi subyektlarning ekologiya yoʻnalish� boʻyicha mutaxassislarining malakasini oshirishga majburiy jalb qilish orqali atrof-muhitga chiqarilayotgan zararli chiqindilarning oldini olish maqsadida zamonaviy yangi texnologiyalarni joriy etish va ulardan foydalanish tizimi bilan tanishtirilib, ularning bilim, koʻnikma, malaka va kompetensiyalari shakllantiriladi.86.Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish, oʻrmonchilik, gidrometeorologiya yoʻnalishlari boʻyicha xodimlarni “El-yurt umidi” jamgʻarmasi orqali xorijiy davlatlarda bilim va malakasini oshirish hamda Ekologiya jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan 20 nafar xodimlarning xalqaro oʻquv seminar va treninglarda ishtirokini taʼminlash.2023-yil davomidaEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi“El-yurt umidi” jamgʻarmasi orqali vazirlik tizimi xodimlarining xorijiy mamlakatlarda malakasini oshirish, ilmiy-tadqiqot ishlarini rivojlantirish maqsadida rivojlangan davlatlar universitetlari va ilmiy-tadqiqot markazlariga yuborish orqali soha xodimlarining xorij tajribasi boʻyicha ilmiy salohiyati va koʻnikmasi oshadi hamda hamkorlikda ilmiy-tadqiqotlar olib borishga yoʻnaltiriladi.X. Jamoatchilik va fuqarolik jamiyati institutlari bilan hamkorlikni taʼminlash87.Inspeksiya va chiqindi masalalari boʻyicha quyidagi qisqa umumrespublika telefon raqamiga ega boʻlgan Call-markazning faoliyatini tashkil etish:1207 — Inspeksiya;1205 — chiqindi masalalari boʻyicha. Bunda, Ichki ishlar vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari hamda manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda Call-markazga murojaat qilgan fuqarolarga tezkor yordam koʻrsatish masalalarida idoralararo oʻzaro hamkorlik taʼminlanadi. 2023-yil iyunEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiAholiga chiqindilar bogʻliq ishlarni tashkil etishda tezkor yordam koʻrsatish amalga oshiriladi.Sohada vujudga kelishi mumkin boʻlgan muammolarning tezkorlik bilan yechimini topish tizimi yoʻlga qoʻyiladi.88.Tabiatni muhofaza qilish sohasida alohida tashabbus koʻrsatgan yoshlarni taqdirlash uchun “Yosh ekolog” koʻkrak nishonini taʼsis etish. Bunda:“Yosh ekolog” koʻkrak nishoni toʻgʻrisidagi nizom hamda koʻkrak nishoni tasnifini tasdiqlashni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish;hujjat loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish.2023-yil oktabrEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi“Yosh ekolog” koʻkrak nishonini taʼsis etish va faol ekolog yoshlarni taqdirlab borish orqali oʻquvchilar va talabalarda tabiatni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va ularni tejash borasida tashabbusni uygʻotishga erishiladi.89.“Yoshlar ekologik harakati”ni tashkil etish. Bunda:respublikadagi ekologik muammolar yechimiga oʻz hissasini qoʻshishga tayyor faol yoshlarni birlashtirish;yoshlarning tabiatni asrashdagi faol ishtirokini taʼminlash;ekologik lagerlar tashkil etish;yosh ekologlar sonini koʻpaytirishni ragʻbatlantiruvchi mexanizmlarni yaratish yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish.2023-yil avgustEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi“Yoshlar ekologik harakati”ni tashkil etish orqali respublikamizdagi ekologik muammolar yechimiga oʻz hissasini qoʻsha oladigan yoshlarni birlashtirish hamda tabiatni asrashda ularning faol ishtiroki taʼminlanadi.Ekologik muammolarni va tabiatni asrashda faol ishtirok etayotgan yoshlar ragʻbatlantiriladi.90.Atmosfera havosi tozaligini taʼminlashni keng targʻib etish.Bunda, atmosfera havosi tozaligini taʼminlash, elektromobillar, elektrobuslardan keng foydalanishni targʻib etish maqsadida:velomarafonlar tashkil etish;“22 sentabr — avtomobilsiz kun”, “10 ming qadam piyoda” kabi aksiyalarni tashkil etish.2023-yil sentabrEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiAtmosfera havosi tozaligini taʼminlashni keng targʻib etish orqali aholining ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilishga doir bilim-koʻnikmalari va xabardorligi oshiriladi.Velomarafon va 10 ming qadam piyoda yurish kabi aksiyalarini oʻtkazish orqali atmosfera havosining tozaligi taʼminlanadi.Bugungi kunda atmosfera havosini ifloslantirishda yetakchilik qilayotgan transport vositalaridan oʻz oʻrnida foydalanish boʻyicha tushuncha va koʻnikmalar shakllantiriladi.91.Qayta tiklanuvchi energiya manbalari va innovatsion texnologiyalarni keng targʻib etish. Bunda, qayta tiklanuvchi energiya manbalari va innovatsion texnologiyalar ixtirosi ustida ish olib borayotgan zamondosh olimlar, yosh tadqiqotchilarning ish faoliyatini keng jamoatchilikka yetkazish.2023-yil davomidaEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiAholiga qayta tiklanuvchi energiya manbalari va innovatsion texnologiyalardan unumli foydalanishning afzalliklari haqida keng tushunchalar berilib, tabiiy resurslardan samarali foydalanish boʻyicha koʻnikma shakllantiriladi.Ushbu yoʻnalishda ilmiy izlanishlar olib borayotgan olimlar, yosh tadqiqotchilarning ish faoliyati keng jamoatchilikka yetkaziladi.Bu orqali ushbu yoʻnalishda ilmiy izlanishlarga qiziqish uygʻotilib, yosh tadqiqotchilarning safi kengayadi.92.Aholining sanitariya-ekologik va huquqiy savodxonligini oshirishga qaratilgan keng koʻlamli axborot kampaniyasini olib borish. Bunda, aholining ekologik savodxonligini oshirish maqsadida bosma va elektron ommaviy axborot vositalari hamda ijtimoiy tarmoqlarda maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirishning dolzarb masalalarini keng yoritib borish.Doimiy ravishdaEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiAholining sanitariya-ekologik va huquqiy savodxonligini oshirish maqsadida bosma va elektron ommaviy axborot vositalari hamda ijtimoiy tarmoqlarda maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirishning dolzarb masalalarini keng yoritib borilishi natijasida aholining ekologik ongi va madaniyati yuksaltirilib, maishiy chiqindilarni belgilanmagan joylarga joylashtirishning oldi olinadi.93.Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlarning markaziy shaharlari, yirik aholi punktlari hamda Toshkent shahrida quyidagilarni nazarda tutuvchi “Bike Tashkent/Velo-Toshkent”, “Bike Samarkand/Velo-Samarqand” va boshqalar dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirish:velo-markaz, velo-yoʻlaklar, velo-parkovkalarni qurish hamda velosipedlarni ijaraga berish va taʼmirlash dasturini ishlab chiqish;velosipeddan foydalanishda fuqarolarning xabardorligini oshirishga qaratilgan taʼlim dasturi;har yilgi velomarafon, velofestival va boshqa turdagi tadbirlarni nazarda tutuvchi kalendar rejani ishlab chiqish va tasdiqlash.2023-2025-yillarEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklariHududlarda velosiped infratuzilmasini yanada rivojlantirish, fuqarolar orasida velosipeddan foydalanish madaniyatini oshirish, uning aholi sogʻligʻiga foydali tomonlari toʻgʻrisida axborot berishga qaratilgan keng koʻlamli ishlar amalga oshiriladi.94.Har yili ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, iqlim oʻzgarishi, oʻrmon xoʻjaligi va gidrometeorologiya mavzulariga oid boʻlgan ekologiya oʻyinlari (“Green” Eco Games) musobaqalarini tashkil etish va oʻtkazish. 2023-yil oktabr oyidan boshlab,har yiliEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiAholi va keng jamoatchilik orasida atrof-muhitni himoyalash va sogʻlom turmush tarzini kechirishga bilim va koʻnikmalarini yanada oshirishga erishiladi.95.Aholining maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi bilim darajasini oshirish boʻyicha tadbirlarn� (profila�tika chora-tadbirlarini) oʻtkazish.Bunda:aholi va tadbirkorlik subyektlari orasida maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasi hamda mazkur sohadagi qonunbuzarliklar uchun javobgarlik masalalarini tushuntirishga qaratilgan uchrashuvlar, seminarlar, treninglar va davrasuhbatlarini oʻtkazish;ommaviy axborot vositalarida maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish masalalari yuzasidan axborot va maqolalar tayyorlash.Doimiy ravishdaEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiAholi va tadbirkorlik subyektlari orasida uchrashuvlar, seminarlar, treninglar va davra suhbatlarini oʻtkazish orqali global ekologik muammolardan biri boʻlgan chiqindilar insoniyat va yer strukturasi uchun katta zarar ekanligi tushuntiriladi.96.Aholi va tadbirkorlik subyektlarining ekologik madaniyati va bilim darajasini oshirish.Bunda, ommaviy axborot vositalarida daraxtlarni noqonuniy kesish oqibatida tabiatga yetkaziladigan zararlar, iqlim oʻzgarishi, suv tanqisligi, choʻllanishning ortib borishi, atmosfera havosining ifloslanishi, ekologik muhitga yetkazilgan boshqa salbiy taʼsirlarni ilmiy-tahliliy asosda keng yoritib borish.Doimiy ravishdaEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiAholi va tadbirkorlik subyektlarining ekologik madaniyati va bilim darajasini oshirish orqali “Tabiatni muhofaza qilish toʻgʻrisida”gi qonun talablari buzilishining oldi olinadi.97.“Yashil makon” umummilliy loyihasini keng targʻib qilish.Bunda, “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida targʻibot roliklari, koʻrsatuv, reportaj, jonli efirlar, maqolalar, tezkor xabarlar, mutaxassis va masʼul rahbarlar munosabatlarini tayyorlash va ularni ommaviy axborot vositalari orqali keng yoritish.Doimiy ravishdaEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi“Yashil makon” umummilliy loyihasini keng targʻib qilish orqali yurtimizda yashil hududlarni kengaytirishga qaratilgan ezgu tashabbusning ahamiyati, koʻzlangan maqsadi keng jamoatchilikka tushuntirib boriladi.Ushbu jarayonda xalqimizning daraxt ekish bilan bogʻliq qadriyatlari haqida ham soʻz yuritilib, nihollarni hududlar iqlimiga moslashtirib ekish, parvarish qilish boʻyicha tushunchalar beriladi.98.Ekoturizmni keng targʻib qilish.Bunda:“Ekspeditsiya” koʻrsatuvini press-tur shaklida tashkil etish;yurtimizning noyob va oʻziga xos tabiatiga ega ekoturistik hududlarini mahalliy va xorijiy sayyohlarga keng targʻib etish.Doimiy ravishdaEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiKoʻrsatuvda yurtimizning noyob va oʻziga xos tabiatiga ega ekoturistik hududlari haqida keng maʼlumot beriladi. Koʻrsatuv namoyishi orqali ekoturistik maskanlar mahalliy va xorijiy sayyohlarga targʻib etiladi.100.Atrof-muhitni muhofaza qilishga oid badiiy, hujjatli, qisqa metrajli filmlar hamda videoroliklar yaratish. Bunda, mamlakatimizda ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish, aholi, ayniqsa, yoshlar oʻrtasida tabiatga ehtiyotkorona munosabatda boʻlish, tabiiy resurslardan tejamkorlik bilan foydalanishning mazmun-mohiyatini xalqimizga xos qadriyat darajasida aks ettiruvchi badiiy va hujjatli filmlar, qisqa metrajli roliklar yaratish ishlarini tashkil etish.2023 — 2025-yillarEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiAtrof-muhitni muhofaza qilishga oid badiiy, hujjatli, qisqa metrajli filmlar hamda videoroliklar yaratish aholi, ayniqsa, yoshlarning ekologik bilim va madaniyatini oshirishga, yurtimiz haqida keng maʼlumotga ega boʻlishiga va ularni tabiatga ehtiyotkorona munosabatda boʻlishiga chorlaydi.XI. Tabiatni muhofaza qilish sohasini institutsional va huquqiy jihatdan takomillashtirish101.Yangi Oʻzbekiston maʼmuriy islohotlarining ikkinchi bosqichi — mahalliy davlat hokimiyati organlarini isloh qilish boʻyicha normativ-huquqiy hujjat ishlab chiqilishida mahalliy ijro hokimiyati organlarida hududning ekologik siyosatini ishlab chiqish, uni amalga oshirish va ekspertizadan oʻtkazish vazifalari yuklatiladigan masʼulni belgilash. 2023-yil avgustAdliya vazirligi,Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiMahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan qabul qilinayotgan qarorlarning ekologiya va atrof-muhitga taʼsirini baholashning taʼsirchan choralari ishlab chiqilishiga erishiladi.102.Madaniyat va turizm vazirligi bilan birgalikda ekoturizm, ov va safari turizm sohasini yanada rivojlantirish, oʻrmon xoʻjaliklari va milliy tabiat bogʻlarining (qoʻriqxonaga aylantirilgan zonalari bundan mustasno) imkoniyatlaridan samarali foydalanish hamda tegishli infratuzilma obyektlarini yaratish, xorijiy va ichki sayyohlarga munosib shart-sharoit va xizmat koʻrsatilishini taʼminlash.2023 — 2026-yillar davomidaEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiMazkur chora-tadbirlarni amalga oshirish natijasida:mahalliy hokimliklar bilan birgalikda bosqichma-bosqich “Chorvoq” va “Zomin” turistik-rekreatsion zonalari, oʻrmon xoʻjaliklari va milliy tabiat bogʻlari hududlarida piyodalar va otliqlar uchun yoʻlakchalar, panorama maydonchalari tashkil etiladi;tabiat bogʻlariga xorijiy va mahalliy sayyohlar tashriflari, tabiiy muhofaza qilish zonalaridagi dam olish maskanlarida hordiq chiqarishlarini tashkil etish orqali kelib tushadigan mablagʻlarning 30 foizi tabiat bogʻlarini himoya qilish, daraxt va koʻchatlarni ekish, chiqindilardan tozalash ishlariga yoʻnaltiriladi;xorijiy sayyohlar hamda Oʻzbekiston kasaba uyushmalari Federatsiyasi bilan birgalikda mehnat jamoalari uchun daraxt koʻchatlarini ekish boʻyicha “Planting Tour” tadbirlari muntazam oʻtkaziladi;2023 yil yakuniga qadar tabiat bogʻlari va oʻrmon xoʻjaliklari hududlarida zamonaviy kempinglar, osma dor yoʻllari, koʻngilochar turizm maskanlari, tematik ovqatlanish shoxobchalari, turizm axborot markazlari tashkil etishni nazarda tutuvchi 10 yilga moʻljallangan ekoturizmni rivojlantirish boʻyicha menejment rejalari ishlab chiqiladi;2023 yil dekabr oyidan boshlab fotoovlashni keng targʻib qilish, tabiatga doʻstona va ehtiyotkorona munosabatda boʻlish madaniyatini shakllantirish maqsadida, xalqaro tajribani oʻrgangan holda tegishli jamoat birlashmasi tashkil etiladi;2023 — 2026 yillar davomida alohida dastur asosida “Tabiat bilan uygʻunlik”, “Qizilqum sahrosining noyob tabiati”, “Tyan-Shan, Hisor va Chotqol togʻ tizimlarining tabiati va dunyosi”, “Orolboʻyi fojiasi”, “Mintaqadagi oʻsimliklar va yovvoyi hayvonlar dunyosi” kabi muzeylar va ekspozitsiyalari tashkil etiladi.103.Atrof tabiiy muhit davlat monitoringini moliyalashtirish va tashkil etishni quyidagicha amalga oshirish:Vazirlik — “Situatsion markaz”ni faoliyati uchun zarur texnika va uskunalar bilan taʼminlaydi;Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari — avtomatik stansiyalar uchun yer uchastkalarini auksion savdolarisiz bepul ajratadi, doimiy faoliyat olib borishini taʼminlash ishlarini tashkil etadi; Raqamli texnologiyalar vazirligi — avtomatik stansiyalarni doimiy aloqa bilan bepul taʼminlaydi hamda maʼlumotlar uzatish, saqlash imkoniyatini yaratish choralarini koʻradi.2023-yil may,doimiy ravishdaEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiAtrof tabiiy muhit davlat monitoringi ishlarini amalga oshirish uchun “Situatsion markaz” faoliyati toʻliq yoʻlga qoʻyiladi.105.Turgʻun organik ifloslantiruvchi moddalar monitoringini taʼminlash. Bunda:Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining QoraqalpogʻistonRespublikasi, Navoiy, Surxondaryo va Fargʻonaviloyati boʻlinmalari qoshidagi analitik laboratoriyalar hamda atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida ixtisoslashtirilgan analitik nazorat markazi negizida 5 ta xromatografik tadqiqot markazini tashkil qilish;xromatografik tadqiqotlar markazlarini 1 ta xromatomass spektrometr va 4 ta gaz xromatograflar bilan taʼminlash;xromatografiya oʻlchovlarini bajarish uslubiyatlarini ishlab chiqish/joriy etish, mutaxassislarni oʻqitish va tajribasini oshirish.2024 — 2026-yillarEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiAtrof-muhit obyektlarida turli toifadagi pestitsidlar, turgʻunorganikifloslantiruvchimoddalar, jumladan, furan va dioksinlarni, shuningdek, elektron jihozlardagi polixlorlangandifenillar miqdorini oʻlchash uchun moddiy-texnika baza mustahkamlanadi.Ushbu laboratoriyalardan keng foydalangan holda ilmiyishlanmalar yaratiladi.Zaharli kimyoviy va boshqa toksikmoddalar koʻmilgan hamda saqlanayotgan maxsus ombor va poligonlar atrofida zaharli moddalarning tarqalish holatlari bartaraf etiladi.106.Vazirlik va uning tizim tashkilotlari tomonidan koʻrsatilayotgan davlat xizmatlari jarayonlarini loyiha boshqaruvi tizimi asosida yoʻlga qoʻyish hamda uning eng yaxshi tajribalarini hisobga olgan holda reinjiniring qilish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish. 2023-yil avgustEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiVazirlik va uning tizim tashkilotlari tomonidan davlat xizmatlari koʻrsatishni soddalashtirish, byurokratik toʻsiqlarni qisqartirish hamda davlat xizmatlari koʻrsatish tizimini rivojlantirishga erishiladi. T/r Chora-tadbir nomi Ijro muddati Ijro uchun masʼullar 1. Quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini Vazirlar Mahkamasiga kiritish: a) ekologiya va atrof-muhitga zarar yetkazish, oʻsimlik va hayvonot dunyosi obyektlarini nobud qilish yoki ularga shikast yetkazish bilan bogʻliq jinoyatlarni ogʻir jinoyatlar toifasiga kiritish; b) davlat oʻrmon fondiga kirmaydigan daraxtlar va butalar qimmatbaho navlarining kesilishiga qoʻyilgan moratoriy talablarini buzganlik uchun maʼmuriy jarimalar miqdorini 5 baravarga oshirish. Bunda, qoʻshimcha ravishda noqonuniy kesilgan daraxt oʻrniga kompensatsiyaviy daraxt koʻchatlarini aynan daraxt kesilgan joyga ekish majburiyatini belgilash hamda yuridik shaxslarga nisbatan bazaviy hisoblash miqdorining 100 baravaridan 300 baravarigacha boʻlgan miqdorda moliyaviy jarimalar qoʻllashni joriy etish; v) Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan hayvonlarning noqonuniy ovlanishi oqibatida hayvonot dunyosiga yetkazilgan zarar uchun undirish summalarini 10 baravarga hamda oʻsimliklarni oʻsishdan toʻxtash darajasigacha shikastlantirish yoki yoʻq qilish bilan ularga yetkazilgan zarar uchun undirish summalarini 5 baravarga oshirish; g) sanoat, maishiy va boshqa chiqindilarni toʻplash, tashish, joylashtirish, zararsizlantirish, saqlash, utilizatsiya qilish, qayta ishlash va realizatsiya qilish chogʻida tabiatni muhofaza qilish talablarini buzish, shuningdek, qattiq maishiy chiqindilarni va qurilish chiqindilarini belgilanmagan joylarga tashlash hamda suyuq maishiy chiqindilarni toʻkkanlik uchun maʼmuriy jarimalar miqdorini 10 baravarga oshirgan holda qoʻllash. Bunda, qoʻshimcha ravishda yuridik shaxslarga nisbatan bazaviy hisoblash miqdorining 100 baravaridan 300 baravarigacha boʻlgan miqdorda moliyaviy jarimalar qoʻllashni joriy etish; d) suvlarni ifloslantirish yoki bulgʻatish, suvtoʻplagich inshootlarida suvni muhofaza qilish rejimini buzish, shuningdek, suv obyektlariga oqindi suvlarni oqizishga yoʻl qoʻyish shartlari toʻgʻrisidagi talablarni buzganlik uchun maʼmuriy jarimalar miqdorini 5 baravarga oshirish; e) oʻrmon fondi: yerlarini noqonuniy berish va ulardan foydalanish boʻyicha alohida maʼmuriy va jinoiy javobgarlikni belgilash; yerlarida noqonuniy bino-inshootlar va imoratlarni qurish boʻyicha alohida jinoyat tarkibini kiritish hamda uning sanksiyalarini sugʻoriladigan yerlarni oʻzboshimchalik bilan egallab olganlik uchun belgilangan sanksiyalarga tenglashtirish; j) hayvonlarga nisbatan shafqatsiz munosabatda boʻlganlik uchun maʼmuriy jarimalar miqdorini 10 baravarga oshirish va ushbu huquqbuzarlikni sodir etgan shaxslarni hayvonlarni boqish huquqidan mahrum etish; z) Oʻzbekiston Respublikasi hududida atrof tabiiy muhit ifloslantirilganligi hamda chiqindilar joylashtirilganligi uchun kompensatsiya toʻlovlarini belgilash va qoʻllash tartibini qonun darajasida tartibga solish hamda berilgan imtiyozlarni bekor qilish; i) barcha oʻsimlik va hayvonot dunyosidan foydalanish kvotalarini oʻrnatish masalasini qonun darajasida tartibga solish. 2023-yil avgust Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Bosh prokuratura, Ichki ishlar vazirligi, Mudofaa vazirligi 2. Quyidagilarni nazarda tutuvchi qonun loyihasini ishlab chiqish va Vazirlar Mahkamasiga kiritish: aholi punktlari va shahar markazlarida oldindan mavjud boʻlgan ariqlar, irrigatsiya tizimlarini oʻzboshimchalik bilan koʻmib tashlaganlik uchun javobgarlikni belgilash; Atrof tabiiy muhit davlat monitoringi tizimining yagona geoaxborot maʼlumotlar bazasiga avtomatik integratsiya qilmaganlik va (yoki) bazaga notoʻgʻri maʼlumotlar kiritganlik uchun javobgarlikni belgilash; loyihalarni davlat ekologik (sanitariya-ekologik) ekspertizasining ijobiy xulosasisiz yoxud unga rioya qilmagan holda roʻyobga chiqarganlik, shuningdek, bunday xulosasi boʻlmay turib obyektlarni mablagʻ bilan taʼminlaganlik uchun maʼmuriy jarimalar miqdorini 5 baravarga oshirish; taqiqlangan qurollar yoki vositalar bilan (portlovchi va kimyoviy moddalar, biologik preparatlar, leskali baliq tutish toʻrlari, elektr qarmoqlar va boshqa brakonyerlik ov qurollarini qoʻllagan holda) ov qilganlik uchun javobgarlikni kuchaytirish; suvlarni ifloslantirish yoki bulgʻatish, suvtoʻplagich inshootlarida suvni muhofaza qilish rejimini buzish, shuningdek, suv obyektlariga oqindi suvlarni oqizishga yoʻl qoʻyish shartlari toʻgʻrisidagi talablarni buzganlik uchun maʼmuriy jarimalar miqdorini 5 baravarga oshirish; ov qilish va baliq ovlash qoidalarini buzish uchun maʼmuriy jarimalar miqdorini 2 baravarga oshirish. 2023-yil oktabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Bosh prokuratura, Ichki ishlar vazirligi, Mudofaa vazirligi 3. Tovar va xizmatlarni realizatsiya qilishda isteʼmolchilarga ixtiyoriy ravishda “yashil toʻlov”ni amalga oshirish orqali “Yashil makon” umummilliy loyihasini qoʻllab-quvvatlash tizimini joriy etish. 2023-yil sentabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofa��a qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 5. Davlat ekologik nazorat inspeksiyasi faoliyatini tashkil etish. Bunda: Inspeksiya nizomini tasdiqlash va xodimlariga mehnatga haq toʻlashning yangi mexanizmlarini joriy qilish; Inspeksiyaga ishga qabul qilingan xodimlar tomonidan qasamyod qabul qilish qoidalari; xodimlarning formali kiyimi va farqlash belgilari, namunalari va ularning tasnifi; xodimlarga ajratilgan maxsus yashil rangli mayoqcha (migalka) va tovushli signal (sirena), radioaloqa va boshqa vositalar bilan jihozlangan logotip tushirilgan avtotransport vositalarini belgilash; xodimlarni formali kiyim bilan taʼminlashning moliyalashtirish manbalari; xodimlarga belgilangan tartibda va muddatlarda maxsus unvonlar berish tizimi joriy etish; hujjat loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2023-yil avgust Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 6. Qurilish chiqindilari bilan bogʻliq ishlarni real vaqt rejimida nazorat qilishni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish. Bunda: maʼlumot va tasdiqnomalarda xato va kamchiliklar aniqlangan hollarda Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining hududiy organlari bu haqida xabar qabul qilib olingan kundan boshlab besh ish kuni mobaynida, asosli kamchiliklarni koʻrsatgan holda uni taqdim etgan tashkilotni xabardor qilinadi; maʼlumot va tasdiqnomani taqdim etuvchi tashkilot aniqlangan kamchiliklarni oʻn ish kuni mobaynida bartaraf qilib qayta taqdim etadi. qurilish chiqindilari bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish, qurilish chiqindilarini toʻplash va vaqtincha saqlash, tashish, chiqindi poligoniga joylashtirish uchun topshirish (qabul qilish) tartiblarini buzish tabiiy muhitga zararli taʼsir koʻrsatish oqibatlarini bartaraf etish choralarini koʻrmaganlik hisoblanadi hamda maʼmuriy javobgarlikka tortishga sabab boʻlishini belgilanadi. Vazirlik tomonidan tabiiy obyektlarga yetkazilgan zararni hisoblash tartibi talablari asosida chiqindilarni atrof-muhitga zarari miqdori aniqlanadi va tartibga solinadi. 2023-yil sentabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi 7. Hayvonot va oʻsimlik dunyosi obyektlarini olib kirish va olib chiqish uchun ruxsat berish tartib-taomillarini tizimlashtirish. Bunda: 1) quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish: yovvoyi hayvonlar va oʻsimliklarni, ularning qismlarini, shuningdek, yashash faoliyati mahsulotlarini olib kirish va olib chiqish uchun ruxsat berish tartib-taomillarini Oʻzbekiston Respublikasining “Litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartib-taomillari toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiqlashtirish; sohadagi ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatlarni “Litsenziya” axborot tizimi, Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali amalga oshirish; 2) hujjat loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2023-yil oktabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Adliya vazirligi, Bojxona qoʻmitasi 8. Ekologik toza hudud rejimini joriy qilish boʻyicha quyidagilarni nazarda tutuvchi qonun loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish: bir martalik plastik mahsulotlar, shu jumladan stakanlar, plastik naychalar, muzqaymoq tayoqchalari, paxta tayoqchalari, qadoqlash plyonkasi va ayrim turdagi polietilen paketlarini olib kirish, sotish va ishlab chiqarishni taqiqlash; qishloq xoʻjaligida organik oʻgʻitlardan foydalanishni ragʻbatlantirish; faoliyati natijasida oqova suv hosil qiluvchi xoʻjalik yurituvchi subyektlarni markazlashtirilgan oqova suv tizimiga ulash yoki muqobil tozalash uskunalari bilan jihozlash majburiyatini kiritish. Bunda, ushbu majburiyatni bajarmagan jismoniy shaxslarga nisbatan bazaviy hisoblash miqdorining 50 baravaridan 100 baravarigacha, yuridik shaxslarga nisbatan — bazaviy hisoblash miqdorining 100 baravaridan 300 baravarigacha boʻlgan miqdorda moliyaviy jarimalar qoʻllash; avtotransport vositalari bilan kirish uchun ekologik yigʻim undirish, bundan elektromobillar, maxsus transport vositalari va ekologik toza hudud rejimi joriy qilingan hududda yashovchi fuqarolarning avtotransport vositalari mustasno; ekologik toza hudud rejimi tatbiq etiladigan hududlarning tashkil etilishi hamda boshqa shartlari va talablarini belgilash. 2023-yil oktabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Bosh prokuratura, Ichki ishlar vazirligi 9. Vazirlik tizimida innovatsion faoliyatni joriy qilish maqsadida Texnologik rivojlanish va innovatsiyalar boʻyicha sohaviy ekspert kengash faoliyatini tashkil etishni nazarda tutuvchi qaror loyihasini ishlab chiqish. Bunda: Texnologik rivojlanish va innovatsiyalar boʻyicha sohaviy ekspert kengash tarkibi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanishi va unga Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri rahbarlik qilishi; Texnologik rivojlanish va innovatsiyalar boʻyicha sohaviy ekspert kengash tarkibiga ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, iqlim oʻzgarishi, oʻrmon xoʻjaligi, qurilish, kimyo, energetika, sanoat va ishlab chiqarish sohalarida ilmiy va amaliy tajribaga ega shaxslar kiritish talabini belgilanishi; ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, shu jumladan, chiqindilarni qayta ishlash, iqlim oʻzgarishi, oʻrmon xoʻjaligi, qurilish, kimyo, energetika, sanoat va ishlab chiqarish sohalariga ekologik innovatsion texnologiya va loyihalarni joriy qilish boʻyicha takliflar ishlab chiqish Texnologik rivojlanish va innovatsiyalar boʻyicha sohaviy ekspert kengashining asosiy vazifalaridan biri etib belgilanishi nazarda tutiladi. 2023-yil sentabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 10. Qishloq xoʻjaligida foydalaniladigan zaharli kimyoviy va boshqa toksik moddalar koʻmilgan hamda saqlanayotgan maxsus obyektlarni tasarruf etish, shuningdek, obyektlarni konservatsiya va rekonstruksiya qilish bilan bogʻliq ishlarni tashkil etish ishlarini takomillashtirishni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish va Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2023-yil sentabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi 11. Oʻrmon fondi yer maydonlaridan foydalanishda ijara munosabatlarini takomillashtirish. Bunda: oʻrmon fondidagi foydalanilmayotgan yer maydonlarini ijaraga berishda imtiyozlarni qoʻllash va ijara munosabatlarini takomillashtirish hamda muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni kengaytirish va ekoturizmni rivojlantirish masalalarini nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish; hujjat loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2023-yil sentabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 12. Davlat fuqarolik xizmatchilarining energiya tejamkor kiyinish madaniyatini shakllantirish boʻyicha choralar koʻrish. 2023-yil avgust Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 13. Yirik shaharlarda “Yashil makon” umummilliy loyihasini yanada ommalashtirish va oʻrmon xoʻjaligi sohasida davlat boshqaruvini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida Farmon loyihasini ishlab chiqish. Bunda: Buxoro, Nukus, Xiva va Urganch shaharlari atrofida “yashil belbogʻlar” barpo etish boʻyicha 2020-2021-yillarda boshlangan ishlarni uzviy davom ettirish; “yashil belbogʻlar” va daraxtzorlarni faqat loyiha hujjatlari asosida tashkil etish; mavjud daraxtlarni toʻliq xatlovdan oʻtkazish, kam suv talab etadigan daraxt va buta koʻchatlari turlarini tanlash, ular ekiladigan yer maydonlarini va moliyalashtirish manbalarini oldindan aniq belgilash nazarda tutiladi. 2023-yil avgust Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Oʻrmon xoʻjaligi agentligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari 14. “Yashil” subsidiyalarni berish uchun maxsus “Ekosubsidiya” platformasini yaratish. 2023-yil sentabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 15. Tibbiyot chiqindilarini utilizatsiya qilishni tartibga solish, moliyalashtirish hamda zamonaviy infratuzilmani yaratishni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini kiritish. 2023-yil oktabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi 16. Quyidagilarni nazarda tutuvchi “Tabiatga sayohat” ekoturizmini rivojlantirish Milliy dasturini amalga oshirishga qaratilgan normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish: qonunchilik talablariga qatʼiy rioya etgan holda har bir davlat qoʻriqxonalari, milliy tabiat bogʻlari, pitomniklar, oʻrmon va oʻrmon-ov xoʻjaliklari, togʻli va choʻl hududlar hamda suv obyektlarining suvni muhofaza qilish zonalari (keyingi oʻrinlarda — ekohududlar)da turizm xizmatlari turlarini kengaytirish va infratuzilmasi rivojlantirish; ekohududlarning brendini yaratish va uning asosida targʻibot kampaniyalarini tashkil etish; ekohududlarga investitsiyalarni jalb qilgan holda “piknik” zonalar, manzarali tomosha qilish maydonchalari, ekouylar majmuasi, oʻtovlar, “glemping” va kemping lagerlari hamda tashrif markazlari (“Visitor center”) tashkil etish; tadbirkorlik subyektlarini jalb qilgan holda osma dor yoʻllari, elektromotorli qayiq, qorda harakatlanishga moʻljallangan maxsus transport vositalari va kvadrotsikllar, “banji-jamping” va “ziplayn” attraksionlar, aerostatlar, “rafting” va “flaybording”, gʻildirak ustidagi uylar va yer usti transport vositalari kabi turizm xizmatlarini yoʻlga quyish; yovvoyi hayvonlarni saqlash va koʻpaytirish boʻyicha ixtisoslashtirilgan pitomniklarni tashkil etish; togʻli va choʻl hududlarda ekstremal turizmni rivojlantirish; ekohududlarga yangi turizm xizmatlarini (shu jumladan, Planting Tour, Plogging Tour va boshqalar) va ekoaksiyalarni tashkil qilish. 2023-yil oktabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Madaniyat va turizm vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari 17. Milliy tabiiy meros obyektlari roʻyxatini shakllantirishda quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish: roʻyxatga kirgan obyektlarni hududlari va chegaralarini belgilash; obyektlar hududlarida faoliyat yuritadigan jismoniy va yuridik shaxslarning majburiyatlarini belgilash; xalqaro standartlarga koʻra taqiqlangan va bufer zonalarini belgilash; obyekt bilan bogʻliq har qanday qurilish ishlarini Vazirlik bilan kelishish. 2023-yil sentabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, Toshkent shahar va viloyatlar hokimliklari 18. Milliy yashil farovonlik fondini tashkil qilish. Bunda: respublikadagi, shu jumladan, davlat oʻrmon fondiga kiradigan daraxtlar va butalarning Fondga kiritgan holda davlat kadastrini shakllantirish; Fondga kiritilgan daraxtlar va butalarni davlat tomonidan himoyaga olinishini belgilash; har bir daraxt va buta farovonlik garovi ekanligini nazarda tutuvchi tushuntirish-targʻibot kampaniyalarini tashkil qilib borish. 2023-yil oktabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 19. Suv resurslarini tejash maqsadida quyidagilarni nazarda tutuvchi qaror loyihasini ishlab chiqish: birinchi bosqichda — vazirlik va idoralar, davlat ulushi ellik foizdan ortiq boʻlgan tashkilotlar hududidagi (atrofidagi) koʻkalamzorlashtirish, shu jumladan, daraxt va butalarni sugʻorish tizimini toʻliq tomchilab sugʻorish tizimiga oʻtkazish; ikkinchi bosqichda — Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlarning markaziy shaharlari va Toshkent shahrida koʻkalamzorlashtirish tizimini tomchilab sugʻorish tizimiga oʻtkazish. 2023-yil oktabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Qurilish va uy-joy kommunal xizmat koʻrsatish vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari 20. Qarovsiz qolgan uy hayvonlarini chiplar oʻrnatish, identifikatsiyalash, vaksinatsiyalash, kastratsiya yoki sterilizatsiyalashni tadbirlarini amalga oshirishning mutlaqo yangi tizimini joriy qilish, shuningdek, ushbu jarayonlarni toʻliq raqamlashtirish nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish. 2023-yil sentabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi 21. Majmua (landshaft) buyurtma qoʻriqxonalari va davlat buyurtma qoʻriqxonalarida ilmiy tadqiqotlar, oʻsimlik va hayvonot dunyosi monitoringi hamda kadastrini yuritish maqsadida ularning tuzilmasida ilmiy boʻlimlar tashkil qilish boʻyicha qaror loyihasini ishlab chiqish. 2023-yil sentabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Fanlar akademiyasi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi 22. Maishiy chiqindilarni utilizatsiya qilish va biogazni qayta ishlash orqali ishlab chiqariladigan elektr energiyasiga “yashil tarif” joriy etishning huquqiy asoslarini yaratish. Bunda: 1) maishiy chiqindilarni utilizatsiya qilish orqali ishlab chiqariladigan elektr energiyasini qayta tiklanuvchi energiya sifatida eʼtirof etish, shuningdek, qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan ishlab chiqariladigan elektr energiyasiga doir “yashil tarif” joriy etish va maishiy chiqindilarni utilizatsiya qilish va biogazni qayta ishlash orqali ishlab chiqariladigan elektr energiyasining uzoq (loyiha davridan kam boʻlmagan) muddat “yashil tarif” boʻyicha kafolatlangan tarzda sotib olishni nazarda tutuvchi qonun loyihasini ishlab chiqish; 2) hujjat loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2025-yil mart Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Energetika vazirligi, Ichki ishlar vazirligi 23. Atrof-muhit muhofazasi uchun xayriya oʻtkazmalarini koʻzda tutuvchi “Yashil toʻlov” turini joriy qilish. Bunda: 1) quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish: elektron toʻlov tizimlaridan foydalanuvchilar va boshqa isteʼmolchilar uchun xayriya oʻtkazmalarini koʻzda tutuvchi, tovar va xizmatlarga ixtiyoriy “Yashil toʻlov” ustama turini joriy qilish; “Yashil toʻlov” mablagʻlarini jamoatchilik nazorati ostida tashkil etiladigan va boshqariladigan Xayriyajamgʻarmasiga yoʻnaltirish tartibini belgilash; mablagʻlarning tushishi va undan foydalanilishi boʻyicha ochiqlik va jamoatchilikka hisobdorlik tamoyillari asosida amalga oshirish; 2) hujjat loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2023-yil oktabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi 24. Qattiq maishiy chiqindilarni yigʻish, saqlash, tashish, utilizatsiya qilish va qayta ishlash tizimini ragʻbatlantirishga qaratilgan quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish: “Chiqindilar toʻgʻrisida”gi qonunning yangi loyihasini; “Tabiatni muhofaza qilishni taʼminlashning iqtisodiy tartibotlarini takomillashtirish” toʻgʻrisidagi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti farmoni loyihasini; 2023-yil oktabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi “Maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish tartibi toʻgʻrisida” Vazirlar Mahkamasi qarori loyihasini kiritish. Bunda: obodonlashtirish boshqarmalari, xususiy korxonalar hisobidagi shuningdek, maishiy chiqindilarni boshqarish sohasidagi davlat-xususiy sheriklik loyihalari doirasida xususiy sheriklarga vaqtinchalik begʻaraz foydalanishga berilgan qattiq maishiy chiqindi poligonlarini xatlovdan oʻtkazish; xatlov natijalariga koʻra, chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish tizimini muvofiqlashtirish va takomillashtirish boʻyicha respublika komissiyasining tegishli bayoni bilan qattiq maishiy chiqindi poligonlarini Vazirlik balansiga oʻtkazish. 2024-yil yanvar 25. Davlat ekologiya nazoratini amalga oshirishda foydalaniladigan transport vositalarini qoʻshimcha jihozlash. Bunda, ekologik nazoratni samarali tashkil etish uchun maxsus avtomashinalar mansubligini anglatuvchi maxsus chiroqli signallar hamda maxsus texnik jihoz (elektroshoker, rezina oʻqli qurollar, toʻr otuvchi qurol, ratsiya, sirena, tovush chiqarish moslamalar, yoritgichlar va boshqa)larni oʻrnatish yuzasidan tartib ishlab chiqish. 2023-yil noyabr Transport vazirligi, Ekologiya, atro�-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 26. Umumiy ovqatlanish sohasida oziq-ovqat chiqindilari hosil boʻlishini kamaytirish va ortiqcha isrofgarchiliklarni oldini olishga qaratilgan “Oqilona isteʼmol” (“Save food”) dasturini amalga oshirish. Bunda: 1) quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish: umumiy ovqatlanish sohasidagi xoʻjalik yurituvchi subyektlar va isteʼmolchilarningoziq-ovqat mahsulotlariga nisbatan masʼuliyatini oshirish; ortiqcha isrofgarchiliklarning oldini olish; aholida toʻgʻri ovqatlanish odatlarini shakllantirish; meʼyoridan ortiq isteʼmolni targʻib qilishni cheklash; isrofgarchilikka yoʻl qoʻygan shaxslarga nisbatan nazorat mexanizmlarini oʻrnatish; 2) hujjat loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2023-yil oktabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi 27. Tabiatni muhofaza qilish sohasida alohida tashabbus koʻrsatgan yoshlarni taqdirlash uchun “Yosh ekolog” koʻkrak nishonini taʼsis etish. Bunda: alohida tashabbus koʻrsatgan yoshlar uchun “Yosh ekolog” koʻkrak nishoni toʻgʻrisidagi nizom hamda koʻkrak nishoni tasnifini tasdiqlashni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish; hujjat loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2023-yil oktabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 28. Gidrometeorologiya faoliyati samaradorligini oshirish, gidrologik kuzatuvlar tizimini takomillashtirish maqsadida quyidagilarni nazarda tutuvchi Vazirlar Mahkamasi qarori loyihasini ishlab chiqish: respublika hududi boʻylab toʻliq yer usti suvlari hisobini yuritish, qoʻshimcha gidrologik stansiya va postlar tashkil qilish hamda barcha kuzatuvlarni bosqichma-bosqich avtomatik stansiyalar orqali amalga oshirishni; daryo havzalarida yuz berayotgan suvning koʻtarilishi, sel-toshqin holatlari boʻyicha tezkor kuzatuv maʼlumotlarini yetkazishda zamonaviy axborot almashish texnologiyalaridan foydalanish; daryolardagi nazorat suv oʻlchash nuqtalari (gidropost)da transchegaraviy suv resurslarini obyektiv hisobga olish va ushbu suv oʻlchash nuqtalari orqali oʻtadigan suv miqdori toʻgʻrisida ishonchli maʼlumotlar almashinuvini taʼminlash va transchegaraviy daryolar suv sarfi maʼlumotini onlayn kuzatib borish axborot platformasini yaratish. 2023-yil oktabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Gidrometeorologiya xizmati agentligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi 29. Sirdaryo viloyatida qishloq xoʻjaligi ekin maydonlarida shamol eroziyasiga qarshi va suv xoʻjaligi obyektlarini qum bosishining oldini olish maqsadida himoya oʻrmonzorlari barpo etishning eksperiment tartibini joriyqilishni nazardatutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish. Bunda: sinov tariqasida Sirdaryo viloyatidagi qishloq xoʻjaligi ekin maydonlarini shamol eroziyasiga qarshi va suv xoʻjaligi obyektlarini qum bosishining oldini olish maqsadida himoya oʻrmonzorlarini barpo etish va rekonstruksiya qilishning 10 yillik Yagona dasturini ishlab chiqish; Yagona dastur asosida amalga oshiriladigan tadbirlarni yer egalarining oʻz mablagʻlari va Sirdaryo viloyatining mahalliy budjet mablagʻlari hisobidan moliyalashtirishni nazarda tutish. 2023-yil noyabr Sirdaryo viloyati hokimligi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 30. Davlat buyurtma qoʻriqxonalari va davlat tabiiy pitomniklarining qoʻriqlash xodimlari vakolatlarini kengaytirish. Bunda, yuridik maqomga ega boʻlgan davlat buyurtma qoʻriqxonalari va davlat tabiiy pitomniklarining qoʻriqlash xodimlarini ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish organlari davlat inspektorlariga tenglashtirish va maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisida bayonnoma tuzish vakolatini berishni nazarda tutuvchi qonun loyihasini ishlab chiqish. 2023-yil noyabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 31. Foydalanishda boʻlgan gaz, benzin va dizel dvigatellari bilan jihozlangan transport vositalarining atmosfera havosiga tashlamalarini aniqlash uslubiyatlarini yaratish. Bunda: 1) quyidagilarni nazarda tutuvchi milliy standart loyihasini ishlab chiqish: yoqilgʻi va transport vositasi turiga nisbatan belgilangan tashlamalar meʼyorlari; belgilangan meʼyorlarni oʻlchash uslubiyatlari, vositalari va shartlari; tashlamalar miqdorlarini oʻlchash faoliyatini olib boruvchi organlar va ularning personaliga talablar; 2) hujjat loyihasini belgilangan tartibda Oʻzbekiston standartlar institutiga roʻyxatdan oʻtkazish uchun kiritish. 2023-yil noyabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 32. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasini ishlab chiqish. Bunda 2024-yil 1-yanvardan boshlab: atrof-muhitga taʼsir koʻrsatuvchi xoʻjalik yurituvchi subyektlar (atrof-muhitga taʼsiri boʻyicha I-II toifalar) hamda vazirlik va idoralar, shuningdek, ustav fondida (ustav kapitalidagi) davlat ulushi ellik foizdan ortiq boʻlgan tashkilotlarning faoliyati (bino-inshootlari) natijasida hosil boʻladigan issiqxona gazlari miqdori hamda uglerod izini (carbon footprint) hisoblash metodikasini ishlab chiqish; tashkilotlarning faoliyati natijasida hosil boʻladigan issiqxona gazlari miqdori hamda uglerod izi koʻrsatkichlari pasportini ishlab chiqish majburiyatini belgilash; belgilangan koʻrsatkichlar asosida uglerod izini kamaytirish boʻyicha chora-tadbirlar ishlab chiqish; tashkilotlarning faoliyati natijasida hosil boʻladigan issiqxona gazlari miqdori hamda uglerod izi koʻrsatkichlari pasportini binoga kirish qismi va oʻzining rasmiy veb-saytlarida eʼlon qilib borish majburiyatini belgilash. 2023-yil dekabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 33. Orol dengizidagi artemiya sistasini ovlash va qayta ishlashni kompleks rivojlantirishni nazarda tutuvchi qaror loyihasini ishlab chiqish. Bunda: artemiya sistalari olishga kvota berish masalasini tartibga solish; artemiya sistasi resurslaridan oqilona foydalanish tartibini takomillashtirish; artemiya sistasini ovlash va qayta ishlash jarayonini nazorat qilish tartibini rivojlantirish nazarda tutiladi. 2023-yil sentabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 34. Oʻzbekiston Respublikasiga olib kiriladigan transport vositalarining ekologik toifa talablariga muvofiqligini “yashil” sertifikatlash tartibini takomillashtirishni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish. 2023-yil oktabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, Transport vazirligi, Bojxona qoʻmitasi 35. Davlat buyurtma qoʻriqxonalari va davlat tabiiy pitomniklarining qoʻriqlash xodimlari vakolatlarini kengaytirish. Bunda: 1) yuridik maqomga ega boʻlgan davlat buyurtma qoʻriqxonalari va davlat tabiiy pitomniklarining qoʻriqlash xodimlarini ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish organlari davlat inspektorlariga tenglashtirish va maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisida bayonnoma tuzish vakolatini berishni nazarda tutuvchi qonun loyihasini ishlab chiqish: 2) hujjat loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2023-yil noyabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 36. Transport vositalarining atmosfera havosiga tashlamalarini kamaytirishning iqtisodiy mexanizmlarini joriy etish. Bunda: 1) quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish: 2024-yil 1-maydan boshlab davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, davlat korxonalari va ustav kapitalida davlat ulushi boʻlgan korxonalarda foydalanishda boʻlgan gaz, benzin va dizel dvigatellari bilan jihozlangan transport vositalarini milliy standart talablari asosida majburiy ekologik sertifikatlash tartibini va talablarni bajarmaganlik uchun kompensatsiya miqdori va toʻlovlarini belgilash; 2024-yil 1-iyuldan boshlab yuridik shaxslar va 2025-yil 1-yanvardan boshlab jismoniy shaxslarda foydalanishda boʻlgan gaz, benzin va dizel dvigatellari bilan jihozlangan transport vositalarini milliy standart talablari aosida ixtiyoriy ekologik sertifikatlash tartibi belgilash. Bunda, xizmatlar hamda ekologik sertifikatlash sohasiga xususiy biznesni jalb qilish maqsadida ixtiyoriy ekologik sertifikatlashni belgilangan talablar asosida faoliyatini tashkil qilgan tadbirkorlik subyektlari tomonidan amalga oshirilishi nazarda tutiladi; belgilangan meʼyorlarga mos kelmagan transport vositalariga nisbatan atrof-muhitni ifloslantirganlik uchun kompensatsiya toʻlovlari miqdori va undirish tartibi; tashlamalar miqdorlarini oʻlchash va nazorat qilish boʻyicha zamonaviy laboratoriyalar infratuzilmasi va tarmogʻini tashkil etish bosqichlari; transport vositalari tashlamalarini ekologik nazoratini takomillashtirish chora-tadbirlari; 2) hujjat loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2024-yil aprel Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Ichki ishlar vazirligi Transport vazirligi 37. Tokning kimyoviy manbalari (akkumulyator, batareya va boshqalar) ishlab chiqaruvchilariga kengaytirilgan javobgarlikni joriy qilish hamda ularning aylanmasi va chiqindilarini joylashtirishning amaliy nazorat tizimini oʻrnatish. Bunda: 1) quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish: tokning kimyoviy manbalari ishlab chiqaruvchilarining kengaytirilgan javobgarlikka tortishning tartib va tamoyillari; respublika hududiga olib kiriladigan barcha turdagi tokning kimyoviy manbalarida xavfli moddalarning meʼyorlarini belgilash va majburiy tartibda ekologik sertifikatlash va markirovkalash tizimini joriy qilish; ishlab chiqaruvchilar va importyorlarga nisbatan foydalanuvdan chiqqan tokning kimyoviy manbalarini utilizatsiya qilish yigʻimini joriy etish; foydalanuvdan chiqqan tokning kimyoviy manbalari chiqindilarini utilizatsiya qilish korxonalariga nisbatan talablar va utilizatsiya tartibini belgilash; foydalanuvdan chiqqan kimyoviy tok manbalari chiqindilarini noqonuniy joylashtirish, utilizatsiya qilish, yoʻq qilishni man etish, bunday holatlarga nisbatan taʼsirchan choralar qoʻllash mexanizmini joriy etish; 2) hujjat loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2025-yil aprel Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi 38. Quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihalarini ishlab chiqish: tibbiyot muassasalari, veterinariya va farmatsevtika sohasi tashkilotlarining soha chiqindilarini tartibga solish; biologik chiriydigan (100 foiz kraxmal, laktoza yoki boshqa organik moddalar) materiallarni ishlab chiqaruvchi korxonalarni moliyaviy qoʻllab-quvvatlash; tendersavdolarini oʻtkazishda ekologik markirovkalangan mahsulot va xizmatlarga ustuvorlik berish. 2023-yil dekabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi 39. Oʻzbekiston Respublikasi hududiga olib kirish va respublika hududidan olib chiqishda ekologik xavfli mahsulotlar va chiqindilarni majburiy ekologik sertifikatlash tartibini takomillashtirish. Bunda: 1) quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish: majburiy ekologik sertifikatlanishi lozim boʻlgan xavfli mahsulotlar va chiqindilar roʻyxatini Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalar doirasidagi majburiyatlaridan va milliy qonunchilikda belgilangan boshqa talablardan kelib chiqib qayta shakllantirish; majburiy ekologik sertifikatlashtirish lozim boʻlgan oldi-sotdi obyekti boʻlgan, xavfli mahsulotlar va chiqindilar, shuningdek, tashilishi kerak boʻlgan xavfli chiqindilar roʻyxatini tasdiqlash; respublika hududiga olib kirilishi man etilgan xavfli mahsulotlar va chiqindilar (xavfsiz qayta ishlanmaydigan) roʻyxatini tasdiqlash; xavfli mahsulotlar va chiqindilarni ekologik sertifikatlashtirish tartibini, uning aniq mezonlarini belgilash orqali optimizatsiya qilish; 2) hujjat loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2024-yil may Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi 40. Mahalliy va xalqaro ekspertlarni jalb qilgan holda milliy qonunchilikda “yashil iqtisodiyot” va “yashil moliyalashtirish” mexanizmlarini, shuningdek, ekologik, ijtimoiy va korporativ boshqaruv (ESG) tamoyillarini joriy qilish yuzasidan qonunchilik bazasini yaratish. 2024-yil iyun Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 41. Asalarilar nobud boʻlishining oldini olish maqsadida quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish va Vazirlar Mahkamasiga kiritish: pestitsidlar qoʻllanilishi ustidan davlat nazoratini oʻrnatish boʻyicha qonunchilik mexanizmlarini takomillashtirish; sotilgan pestitsidlar uchun toʻlovlar miqdori qonunchilikda belgilanishi va ushbu toʻlovlar hisobiga kimyolashtirish vositalar bilan bogʻliq xavflarni baholash hamda bartaraf qilish, ularni atrof-muhitga taʼsiri kam boʻlgan ekologik vositalar bilan almashtirishga qaratilgan ilmiy-amaliy tadqiqotlar amalga oshirishga yoʻnaltirish; pestitsidlar bilan ishlash sohasidagi Xalqaro kodeksi talablarini milliy qonunchilikka tatbiq qilish masalasini koʻrib chiqish; qishloq xoʻjaligida xavfsizroq kimyolashtirish vositalarni qoʻllashga bosqichma-bosqich oʻtishni koʻzda tutuvchi aniq strategiya ishlab chiqish; “oʻsimliklarni integrallashgan holda himoya qilish” amaliyoti tatbiq etish. 2023-yil dekabr Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 42. Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar maydonlarini kengaytirish. Bunda: “Zarafshon” milliy tabiat bogʻini 2 ming gektarga, “Surxon” va “Nurota” davlat qoʻriqxonalari hududini 4-5 ming gektargacha kengaytirish boʻyicha oʻrganish ishlarini amalga oshirish; ilmiy asoslangan taklif va xaritalarini tayyorlash. muhofaza etiladigan tabiiy hududlar maydonini kengaytirish yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga qaror loyihasini kiritish. 2023-yil dekabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi, Fanlar akademiyasi, Kadastr agentligi 43. Chotqol” davlat biosfera va “Oqtogʻ-Tomdi” davlat qoʻriqxonalarining qoʻriqlanma zonalarini belgilash. Bunda: “Chotqol” davlat biosfera va “Oqtogʻ-Tomdi” davlat qoʻriqxonalarining qoʻriqlanma (bufer) zonalarini belgilash uchun hududni xatlovdan oʻtkazish; “Chotqol” davlat biosfera va “Oqtogʻ-Tomdi” davlat qoʻriqxonalarining qoʻriqlanma (bufer) zonalari xaritalarini tayyorlash; “Chotqol” davlat biosfera va “Oqtogʻ-Tomdi” davlat qoʻriqxonalarining qoʻriqlanma (bufer) zonalarini belgilash yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga qaror loyihasini kiritish. 2024-yil iyun Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Kadastr agentligi, Toshkent viloyati hokimligi, Navoiy viloyati hokimligi 44. Mahsulot va xizmatlarni ixtiyoriy ekologik markirovkalash tizimini takomillashtirish. Bunda: 1) quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish: xususiy sektor ishtirokini kengaytirish orqali ekologik markirovkalash tizimini shakllantirish; ekologik markirovkaga ega mahsulotlar va xizmatlar turlarini kengaytirishga yoʻnaltirilgan ragʻbatlantirish mexanizmlarini joriy etish; mahsulotlar va xizmatlarni ishlab chiqish va realizatsiya qilishda ularning ekologik taʼsiri toʻgʻrisida isteʼmolchilarning toʻgʻri axborot olish huquqlarini taʼminlash; 2) hujjat loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2024-yil yanvar Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 45. Fargʻona va Namangan viloyatlarida bioxilma-xillikni saqlash, tabiiy majmualarni qayta tiklash hamda ekoturizmni rivojlantirish maqsadida muhofaza etiladigan tabiiy hudud tashkil etish. Fargʻona viloyatining Yozyovon tabiiy yodgorligi, Soʻx, Shoʻrsuv, Qayroqqum va Kattaturk hamda Namangan viloyatining Mingbuloq va Pop adirliklari tabiiy hududlarida bioxilma-xillikni saqlash, tabiiy majmualarni qayta tiklash hamda ekoturizmni rivojlantirish maqsadida umumiy maydoni 100 ming gektar boʻlgan milliy tabiat bogʻini tashkil etish yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga qaror loyihasini kiritish. 2024-yil aprel Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Fanlar akademiyasi, Kadastr agentligi 46. Respublika hududlarida maishiy chiqindi poligonlarini rekultivatsiya qilish va yangi poligonlar qurish loyihasini amalga oshirish. Bunda: Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki ishtirokida “Qoraqalpogʻiston Respublikasi va Xorazm viloyati hududlarida maishiy chiqindi poligonlarini rekultivatsiya qilish va yangi poligonlar qurish” loyihasini amalga oshirish; Osiyo taraqqiyot banki ishtirokida amalga oshirilayotgan “Qattiq maishiy chiqindilarni barqaror boshqarish” loyihasini amalga oshirish bilan bogʻliq boʻlgan normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish; 2) hujjat loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2024-yil avgust Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari 47. Oʻzbekiston Respublikasida sanoat chiqindilari bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish strategiyasini tasdiqlash nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish va belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2025-yil avgust Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi 48. Foydalanish xususiyatini yoʻqotgandan soʻng atrof-muhitga zarar yetkazuvchi ayrim qadoqlash materiallari va tovarlarini ishlab chiqaruvchi (eksport qilinadigan tovarlar bundan mustasno) hamda Oʻzbekiston Respublikasi hududiga import qiluvchilarning “kengaytirilgan majburiyati” tizimini joriy etishni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish va Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2025-yil avgust Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi 49. Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilishga oid qonunchilik hujjatlarini tizimlashtirish va ixchamlashtirish. Bunda: 1) quyidagilarni nazarda tutuvchi Ekologiya kodeksi loyihasini ishlab chiqish: atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida jamoatchilik nazoratining roli va taʼsirini tubdan oshirish; bioxilma-xillikni asrash, tiklash va koʻpaytirishning aniq mexanizmlari va ragʻbatlantirish tizimini joriy etish; atrof-muhitni muhofaza qilishda davlat tashkilotlari hamda fuqarolarning huquq va majburiyatlari; ekologik nazorat va monitoring turlarini amalga oshirish tartibi, shu jumladan, “yashil iqtisodiyotni” ragʻbatlantirish choralari; ekologik ekspertizani amalga oshirish tartibi; 2) hujjat loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2025-yil dekabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Adliya vazirligi, Bosh prokuratura, Ichki ishlar vazirligi № Naimenovaniye tovarov Naimenovaniye tovarov 1. Motornie masla, kompressornoye smazochnoye maslo, turbinnoye smazochnoye maslo. 2710 19 820 0 2. Jidkosti dlya gidravlicheskix seley. 2710 19 840 0 3. Svetlie masla, vazelinovoye maslo. 2710 19 860 0 4. Maslo dlya shesteren i maslo dlya reduktorov. 2710 19 880 0 6. Izdeliya dlya transportirovki ili upakovki tovarov, iz plastmass; probki, krishki, kolpaki i drugiye ukuporochnie sredstva, iz plastmass. (krome 3923 40) 7. Posuda stolovaya i kuxonnaya, pribori stolovie i kuxonnie prinadlejnosti, prochiye predmeti domashnego obixoda i predmeti gigiyeni ili tualeta, iz plastmass. 3924 8. Shini i pokrishki pnevmaticheskiye rezinovie novie. 4011 10 000, 4011 20, 4011 40 000 0, 4011 50 000 0, 4011 90 000 0 9. Shini i pokrishki pnevmaticheskiye rezinovie, vosstanovlennie ili bivshiye v upotreblenii; shini i pokrishki massivnie ili polupnevmaticheskiye, shinnie protektori i obodnie lenti, rezinovie. 4012 11 000 0, 4012 12 000 0, 4012 20 000 9, 4012 90 10. Kameri rezinovie. 4013 11. Bumaga i karton s pokritiyem, propitkoy ili laminirovannieplastmassoy (za isklyucheniyem kleyev). 4811 49 000 0, 4811 59 000 9 12. Butili, butilki, flakoni, kuvshini, gorshki, banki, ampuli i prochiye steklyannie yemkosti dlya transportirovki ili upakovki tovarov; banki dlya konservirovaniya steklyannie; predoxranitelnie probki iz stekla, probki, krishki i prochiye analogichnie steklyannie izdeliya. 7010 (krome7010 20 000 0, 7010 90 710 0, 7010 90 790 0) 13. Pervichnie elementi i pervichnie batarei. 8506 14. Akkumulyatori elektricheskiye, vklyuchaya separatori dlya nix, pryamougolnoy (v tom chisle kvadratnoy) ili inoy formi. 8507 (krome 8507 90) 15. Lampi nakalivaniya ili gazorazryadnie, elektricheskiye, vklyuchaya lampi germetichnie napravlennogo sveta, a takje ultrafioletovie ili infrakrasnie lampi; dugovie lampi; istochniki sveta svetodiodnie (LED). 8539 31 — 8539 49 000 0 T/r Material nomi Harfiy belgi (qisqartma) Raqamli kod Plastmassa 1. Polietilentereftalat PET yoki PETE 01 yoki 1 2. Yuqori zichli polietilen PE-ND yoki NDPE 02 yoki 2 3. Polivinilxlorid PVC yoki V 03 yoki 3 4. Past zichli polietilen PE-LD yoki LDPE 04 yoki 4 5. Polipropilen RR 05 yoki 5 6. Polistirol PS 06 yoki 6 7. Plastmassaning boshqa turlari O yoki OTNER 07 yoki 7 8 — 19 Shisha 8. Rangsiz shisha GL 70 9. Yashil shisha GL 71 10. Jigarrang shisha GL 72 11. Moviy shisha GL 73 12. Koʻk shisha GL 74 13. Qizil shisha GL 75 14. Sariq shisha GL 76 15. Boshqa turdagi shishalar GL 77 — 79 Kombinatsiyalangan materiallar 16. Qogʻoz va karton / turli materiallar Lotincha S harfi va qiya chiziqchadan keyin miqdori boʻyicha kompozitsiyadagi asosiy materialning belgisi (masalan, S/RAR) 80 17. Qogʻoz va karton / plastmassa 81 18. Qogʻoz va karton / aluminiy 82 19. Qogʻoz va karton / oq tunuka 83 20. Qogʻoz va karton / plastmassa / aluminiy 84 21. Qogʻoz va karton / plastmassa / aluminiy / oq tunuka 85 22. Boshqalar 86 — 89 23. Plastmassa / aluminiy 90 24. Plastmassa / oq tunuka 91 25. Plastmassa / turli materiallar 92 26. Boshqalar 93-94 27. Shisha / plastmassa 95 28. Shisha / aluminiy 96 29. Shisha / oq tunuka 97 30. Shisha / turli materiallar 98 T/r Koʻrsatkichlar Asos Taqsimot, foizda Jamgʻarma Boshqalar 1. Atrof tabiiy muhit ifloslantirilganligi va chiqindilar joylashtirilganligi uchun kompensatsiya toʻlovlari Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 15-iyundagi 375-son qarori 100 2. Tabiatni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilishida aybdor boʻlgan jismoniy va yuridik shaxslardan maʼmuriy va sud tartibida undiriladigan jarimalar va pul mablagʻlari Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 15-iyundagi 375-son, 2022-yil 23-noyabrdagi 666-son qarorlari 100 21. Ichki ishlar organlari profilaktika (bosh, katta, kichik) inspektorlari tomonidan ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi huquqbuzarliklar uchun maʼmuriy javobgarlikka tortish choralari koʻrilishi natijasida jarima sifatida undirilgan mablagʻlar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 11-avgustdagi PF-189-son Farmoni 90 10 % — Ichki ishlar vazirligi huzuridagi huquqbuzarliklar profilaktikasi tizimini rivojlantirish jamgʻarmalari 22. Ichki ishlar organlari patrul-post xizmati xodimlari tomonidan ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi huquqbuzarliklar uchun maʼmuriy javobgarlikka tortish choralari koʻrilishi natijasida jarima sifatida undirilgan mablagʻlar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 11-avgustdagi PF-189-son Farmoni 90 10 % — Ichki ishlar vazirligi jamoat tartibini saqlash tizimini rivojlantirish jamgʻarmalari 3. Hayvonot va oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanish bilan bogʻliq qonun buzilishlari uchun undiriladigan jarimalar va pul mablagʻlari Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 20-oktabrdagi 290-son qarori 100 Musodara qilingan ov va baliq ovlash qurollari, noqonuniy ov qilish va baliq ovlash natijasida olib qoʻyilgan mahsulotlar hamda oʻsimlik dunyosi obyektlaridan noqonuniy foydalanishdan olingan mahsulotlar uchun undiriladigan jarimalar va pul mablagʻlari Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 20-oktabrdagi 290-son qarori 100 4. Davlat oʻrmon fondiga kirmaydigan daraxt va butalarni kesganlik uchun toʻlov Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 22-fevraldagi 86-son qarori 78,25 11,75% — Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish jamgʻarmasi, 10% — Davlat xizmatlarini rivojlantirish jamgʻarmasi 5. Yovvoyi hayvonlarni ovlash, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan kamyob va yoʻqolib ketish xavfi ostidagi yovvoyi hayvonlarni tabiiy muhitdan olish uchun ruxsatnoma uchun toʻlovlar Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 22-fevraldagi 86-son qarori 100 6. Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan, jumladan, Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan kamyob va yoʻqolib ketish xavfi ostidagi oʻsimlik obyektlaridan maxsus foydalanish uchun ruxsatnoma toʻlovlari Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 22-fevraldagi 86-son qarori 78,25 11,75% — Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish jamgʻarmasi, 10% — Davlat xizmatlarini rivojlantirish jamgʻarmasi 7. Yovvoyi hayvonlarni tutishga, yovvoyi oʻsimliklarni (gʻamlash) toʻplashga, Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobga kiritilgan yovvoyi hayvonlarni hamda yovvoyi oʻsimliklarni toʻplashga ruxsatnomalar uchun arizalarni koʻrib chiqish uchun undiriladigan mablagʻlar Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 22-fevraldagi 86-son qarori 8. Qizil kitobga kiritilgan yovvoyi hayvonlar va yovvoyi oʻsimliklarni olib chiqish Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 20-oktabrdagi 290-son qarori 100 9. Yovvoyi hayvonlar va yovvoyi oʻsimliklarning boshqa turlarini olib chiqish uchun undiriladigan mablagʻlar Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 20-oktabrdagi 290-son qarori 10. Yalangʻoch qizilmiyani qayta ishlash mahsulotini (suyuq va kukunsimon ekstraktlarini), shuningdek, yalangʻoch qizilmiyani mahsulot sifatida chetga olib chiqishga berilgan ruxsatnoma uchun undiriladigan mablagʻlar Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 20-oktabrdagi 290-son qarori 100 11. Oʻrmon xoʻjaligini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlarini shakllantirish manbalarida nazarda tutilgan mablagʻlar Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 19-iyuldagi 530-son qarori 100 - 12. Ovchilik xoʻjaligini yuritish huquqi yuridik yoki jismoniy shaxslar tomonidan ov qilish joylarini berish toʻgʻrisidagi shartnomada nazarda tutilgan mablagʻlar - 100 T/r Sana Sanalar nomi Amalga oshiriladigan chora-tadbirlar Respublika ijro etuvchi organlari Mahalliy davlat organlari Ommaviy axborot vositalari (yoritish) 1. 11-yanvar Qoʻriqxonalar va milliy bogʻlar kuni (Day of Preserves and National Parks) Qoʻriqxonalar va milliy bogʻlarda oʻsimliklar hamda hayvonot olamini asrash borasida amalga oshirilayotgan amaliy chora-tadbirlar, shuningdek, ilmiy tadqiqotlardan keng jamoatchilikni xabardor etish maqsadida tashrif markazlari (“Hisor”, “Chotqol” davlat qoʻriqxonalari) hamda tegishli hududdagi taʼlim muassasalari va ilmiy muassasalar bilan hamkorlikda tadbirlar tashkil etish va ularni ommaviy axborot vositalari, bosma va internet nashrlari, ijtimoiy tarmoqlar orqali keng yoritish Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 2. 2-fevral Jahon suvli-botqoqli yerlar kuni (World Wetlands Day) Respublika hududidagi mavjud suvli-botqoqli yerlarning flora va faunasi, qushlar dunyosi, umuman, biogeografik xilma-xillikni muhofaza etishga qaratilgan ishlar yuzasidan taʼlim muassasalarida uchrashuv va tadbirlar oʻtkazish; xalqaro Ramsar konvensiyasiga kiritilgan Dengizkoʻl, Aydar-Arnasoy koʻllar tizimi hamda Quyimozor va Toʻdakoʻl suv havzalariga press-turlar tashkil etish. Vazirlik va idoralar, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 3. 3-mart Butunjahon yovvoyi tabiat kuni (World Wildlife Day) Yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan yovvoyi hayvonlar va oʻsimliklar turlari bilan xalqaro savdo qilish toʻgʻrisidagi Konvensiya Kotibiyati tomonidan tashkil etiladigan davra suhbatlarida ishtirok etish; yovvoyi tabiatni asrash undan foydalanish madaniyati boʻyicha ommaviy axborot vositalarida chiqishlarni tashkil etish, bunda infografika, videoroliklar yaratishga eʼtibor qaratish; taʼlim dargohlarida mutaxassislar ishtirokida targʻibot-tushuntirish ishlarini tashkil etish Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 4. 20-mart Yer kuni (Earth Day) Aholi, xususan, yoshlar oʻrtasida “Yer sharini asraylik” shiori ostida tadbirlar oʻtkazish; istirohat bogʻlari va dam olish maskanlarida yer muhofazasiga qaratilgan tadbirlarni, aksiyalarni tashkil etish; ommaviy axborot vositalarida turkum chiqishlarni tashkil etish. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 5. 21-mart Xalqaro oʻrmonlar kuni (International Day of Forests) Oʻrmon hoʻjaliklarida oʻsimlik olamini asrash borasida amalga oshirilayotgan amaliy chora-tadbirlar boʻyicha keng jamoatchilik, xususan, taʼlim muassasalari va ilmiy muassasalar bilan hamkorlikda tadbirlar tashkil etish va ularni ommaviy axborot vositalari, bosma va internet nashrlari, ijtimoiy tarmoqlar orqali xabardor qilish. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 6. 22-mart Jahon suv kuni (Jahon suv resurslarini muhofaza qilish kuni) (World Water Day yoki World Day of Water) Mamlakatimizda suvni asrab-avaylash, undan tejab-tergab foydalanish boʻyicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar yuzasidan masʼul vazirlik va idoralar ekspertlari ishtirokida anjuman va tadbirlar, shuningdek, intervyular tashkil etish; suvdan foydalanish madaniyati, suvni tejash va undan oqilona foydalanish boʻyicha ommaviy axborot vositalarida chiqishlarni tashkil etish, bunda infografika, videoroliklar yaratishga eʼtibor qaratish; taʼlim muassasalarida mutaxassislar ishtirokida targʻibot-tushuntirish ishlarini tashkil etish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, taʼlim muassasalari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 7. 23-mart Butunjahon meteorologiya kuni (World Meteorological Day) Aholining meteorologiya sohasini bilimlarini oshirishga qaratilgan turkum tadbirlarni tashkil etish; vazirlik va idoralar, oliy taʼlim va ilmiy muassasalar vakillari ishtirokida uchrashuvlar tashkil etish; sana munosabati bilan tashkil etiladigan tadbirlarni ommaviy axborot vositalarida keng yoritish. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 8. 25-mart Yer vaqti (kuni) (Earth Nour) Respublikada, eng avvalo, barcha darajadagi vazirlik va idoralar, tashkilot va korxonalar xodimlari hamda rahbarlari tomonidan belgilangan vaqtda elektr chiroqlari va boshqa elektr uskunalarni bir soatga oʻchirishga qaratilgan aksiyalarni tashkil etish va ommaviy axborot vositalarida keng yoritish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 9. 30-mart Chiqindisiz dunyo uchun xalqaro kuni (Zero waste day) Chiqindisiz dunyo uchun xalqaro kunini oʻtkazish orqali chiqindisiz tashabbuslarni ilgari surish 2030-yilgacha boʻlgan davrda Barqaror rivojlanishning kun tartibidagi barcha maqsad va vazifalarni, jumladan, 11-maqsad hamda 12-maqsadga erishishga ham katta hissa qoʻshadi. Ushbu maqsadlar ekologik barqarorlikni taʼminlaydi hamda isteʼmol va ishlab chiqarishning oqilona modellariga oʻtish uchun xizmat qiladi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri markaziy xiyobonlari va istirohat bogʻlarini chiqindilardan tozalash aksiyalari oʻtkaziladi. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 10. 1-aprel Xalqaro qushlar kuni (International Birdʼs Day) Aholi, xususan, yoshlar oʻrtasida qushlarni asrab-avaylashga qaratiladigan “Qushlarni asraylik” tanlovini respublika miqyosida oʻtkazish; istirohat bogʻlari va dam olish maskanlarida qushlar muhofazasiga qaratilgan tadbirlarni, aksiyalarni tashkil etish; ommaviy axborot vositalarida turkum chiqishlarni tashkil etish. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 11. 15-aprel Ekologiyaga oid bilimlar kuni (World environmental education day) Respublikadagi taʼlim muassasalarida mutaxassislar ishtirokida ekologiya va atrof-muhitni asrashga oid bilimlarni oshirishga qaratilgan tadbirlarni tashkil etish; ommaviy axborot vositalari orqali aholining ekologiyaga boʻlgan munosabati va madaniyatini oshirishga qaratilgan targʻibot dasturlarini amalga oshirish. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, taʼlim muassasalari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 12. 22-aprel Xalqaro yer kuni (International Mother Earth Day) Masʼul vazirlik va idoralar, oliy taʼlim muassasalari va ilmiy muassasalar ishtirokida konferensiyalar, davra suhbatlari va uchrashuvlar tashkil etish; taʼlim muassasalarida Yer sayyorasini asrashga qaratilgan turli ekologik tadbirlar va aksiyalar oʻtkazish; ommaviy axborot vositalari, bosma va internet nashrlar, ijtimoiy tarmoqlar orqali yerni himoya qilish borasidagi ishlar haqidagi maʼlumotlarni keng jamoatchilikka taqdim etish, aholining ekologik madaniyatini yuksaltirish boʻyicha infografikalar ishlab chiqish, videoroliklar yaratish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 13. 27 — 29-aprel “SOS saygʻoq” — saygʻoqlarni muhofaza qilish kunlari (“SOS Saiga” — saiga protection days) Qoraqalpogʻiston Respublikasi va Navoiy viloyatidagi muhofaza etiladigan hududlarga press-turlar tashkil etish; volontyorlar va keng jamoatchilik ishtirokida taʼlim muassasalarida Oʻzbekistonda birinchi marta “Saygʻoqni asraylik” turkum tadbirlar va uchrashuvlar oʻtkazish; saygʻoqlarni asrash va koʻpaytirish boʻyicha olib borilayotgan ishlar yuzasidan masʼullarning intervyularini tashkil etish. Vazirlik va idoralar, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 14. 5-may Saygʻoqlar xalqaro kuni (International day of saigas) Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 15. 12-may Ekologik taʼlim kuni (Environmental Education Day) Maktabgacha taʼlim tashkilotlari va taʼlim muassasalarida mutaxassislar ishtirokida ekologiya va atrof-muhitni asrash, ekologik madaniyatni yuksaltirishga qaratilgan tadbirlar, uchrashuv va aksiyalarni tashkil etish. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, taʼlim muassasalari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 16. 13-may Butunjahon koʻchmanchi qushlar kuni (World Migratory Bird Day) Aholi, xususan, yoshlar oʻrtasida koʻchmanchi qushlarni asrab-avaylash, istirohat bogʻlari va dam olish maskanlarida koʻchmanchi qushlar muhofazasiga qaratilgan tadbirlar va aksiyalarni oʻtkazish; ommaviy axborot vositalarida turkum chiqishlarni tashkil etish. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 17. 15-may Xalqaro iqlim kuni (International Climate Day) Masʼul vazirlik va idoralar, oliy taʼlim va ilmiy muassasalar ishtirokida konferensiyalar, davra suhbatlari va uchrashuvlar tashkil etish; masʼul vazirlik va idorlalar ekspertlari ishtirokida intervyular tashkil etish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 18. 20-may Jahon asalarilar kuni (World Bee Day) Masʼul vazirlik va idoralar, oliy taʼlim va ilmiy muassasalar ishtirokida konferensiyalar, davra suhbatlari va uchrashuvlar, tadbirlar tashkil etish; masʼul vazirlik va idoralar ekspertlari ishtirokida intervyular tashkil etish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 19. 22-may Xalqaro bioxilma-xillik (yer florasi va faunasi)ni asrash kuni (International Day for Biological Diversity) Masʼul vazirlik va idoralar, oliy taʼlim va ilmiy muassasalar ishtirokida konferensiyalar, davra suhbatlari va uchrashuvlar tashkil etish; masʼul vazirlik va idorlalar ekspertlari ishtirokida intervyular tashkil etish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 20. 5-iyun Jahon atrof-muhitni muhofaza qilish kuni (Ekolog kuni) (World Environment Day) Vazirlik tomonidan joylarda sana munosabati bilan turkum tadbirlarni tashkil etish va “Tabiat himoyachisi” koʻkrak nishonini topshirish; masʼul vazirlik va idoralar, oliy taʼlim va ilmiy muassasalar ishtirokida konferensiyalar, davra suhbatlari va uchrashuvlarni tashkil etish; sana munosabati bilan tashkil etiladigan tadbirlarni ommaviy axborot vositalarida keng yoritish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 21. 17-iyun Jahon sahrolashuv va qurgʻoqchilikka qarshi kurash kuni (World Day to Combat Desertification and Drought) Masʼul vazirlik va idoralar, oliy taʼlim va ilmiy muassasalar ishtirokida konferensiyalar, davra suhbatlari va uchrashuvlar, tadbirlar tashkil etish; sana munosabati bilan tashkil etiladigan tadbirlarni ommaviy axborot vositalarida keng yoritish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 22. 27-iyun Jahon baliqchilik kuni (World fishing day) Masʼul vazirlik va idoralar, oliy taʼlim va ilmiy muassasalar ishtirokida konferensiyalar, davra suhbatlari va uchrashuvlar, tadbirlar tashkil etish; masʼul vazirlik va idoralar ekspertlari ishtirokida intervyular tashkil etish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 23. 2-avgust Bugʻu kuni (Deer Day) Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Samarqand, Navoiy, Buxoro viloyatlaridagi mavjud muhofaza etiladigan hududlarda bugʻularning yashashini eʼtiborga olib, press-turlar tashkil etish va ommaviy axborot vositalarida keng yoritish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 24. 16-avgust Uysiz hayvonlar xalqaro kuni (International Nomeless Animals Day) Uysiz hayvonlariga mehrli munosabatda boʻlish, ularga nisbatan turli shafqatsizliklarning oldini olish boʻyicha aksiyalar oʻtkazish, infografikalar va videoroliklar yaratish va ommaviy axborot vositalarida keng yoritishni tashkil etish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 25. 16-sentabr Ozon qatlamini muhofaza qilish xalqaro kuni (International Day for the Preservation of the Ozone Layer) Aholi, xususan, yoshlar oʻrtasida qushlarni asrab-avaylashga qaratiladigan “Ozonni asraylik” tanlovini respublika miqyosida oʻtkazish; masʼul vazirlik va idoralar, oliy taʼlim va ilmiy muassasalar ishtirokida konferensiyalar, davra suhbatlari va uchrashuvlar, tadbirlar tashkil etish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 26. Sentabr oyining uchinchi shanbasi Butunjahon tozalik kuni (World Cleanup Day) Hududlarda aholining turli qatlamlari, ayniqsa, yoshlarni keng jalb qilgan holda chiqindilarni yugurish orqali saralab yigʻish tadbirlari — “Plogging” oʻtkazish; Amalga oshirilgan ishlarning samarasi, yigʻilgan chiqindilarni miqdori, turlari, ishtirokchilar soni haqida maʼlumotlarni “Butunjahon tozalik kuni” yetakchilariga umumlashtirish uchun taqdim etish. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 27. 22-sentabr Avtomobillarsiz kun (World Carfree Day) “Mashinangizni uyda qoldiring!”, Piyoda boʻling — toza havodan nafas oling!” shiorlari ostida barcha darajadagi vazirlik va idoralar, tashkilot va korxonalar xodimlari hamda rahbarlari tomonidan oʻz faoliyatini velosiped yoki ekologik transport orqali amalga oshirishga qaratilgan aksiyalarni tashkil etish va ommaviy axborot vositalarida keng yoritish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 28. 3-4-oktabr Jahon qushlarni kuzatish kunlari (World Birdwatching Day) Masʼul vazirlik va idoralar, oliy taʼlim va ilmiy muassasalar ishtirokida konferensiyalar, davra suhbatlari va uchrashuvlar, tadbirlar tashkil etish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 29. 4-oktabr Jahon hayvonlarni muhofaza qilish kuni (World Animal Protection Day) Masʼul vazirlik va idoralar, oliy taʼlim dargohlari va ilmiy muassasalar ishtirokida konferensiyalar, davra suhbatlari va uchrashuvlarni, tadbirlarni tashkil etish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 30. 10-noyabr Koʻchib yuruvchi hayvonlar kuni (World Migratory Animals Day) Masʼul vazirlik va idoralar, oliy taʼlim va ilmiy muassasalar ishtirokida konferensiyalar, davra suhbatlari va uchrashuvlar, tadbirlar tashkil etish va ommaviy axborot vositalarida keng yoritish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 31. 15-noyabr Ikkilamchi qayta ishlash kuni (Global Recycling Day) Mamlakatimizda chiqindilarni qayta ishlash boʻyicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar yuzasidan anjuman va press-turlar, shuningdek, intervyular tashkil etish; har bir mahsulotdan ikkilamchi qayta ishlash orqali unumli foydalanish, bu orqali atrof-muhitni muhofaza qilishga hissa qoʻshilishiga qaratilgan ommaviy axborot vositalarida chiqishlarni tashkil etish, bunda infografika, videoroliklar yaratishga eʼtibor qaratish; taʼlim muassasalarida mutaxassislar ishtirokida targʻibot-tushuntirish ishlarini tashkil etish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar 32. 8-dekabr Jahon iqlimni muhofaza qilish kuni (World Climate Day yoki World Day Against Climate Change) Masʼul vazirlik va idoralar, oliy taʼlim va ilmiy muassasalar ishtirokida konferensiyalar, davra suhbatlari va uchrashuvlar, tadbirlar tashkil etish va ommaviy axborot vositalarida keng yoritish. Vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston MTRK (markaziy va hududiy telekanallari), OʻzMMA, OʻzA, bosma va internet nashrlar T/r Xalqaro shartnoma va xalqaro tashkilotning nomi Qabul qilingan sanasi Amalga oshirilishi kutilayotgan tadbirlar I. Iqlim oʻzgarishi, meteorologiya va ozon qatlamini muhofaza qilish masalalari 1. Jahon meteorologiya tashkiloti (1950-yil 23-mart, Jeneva, Shveysariya) 1992-yil 23-dekabr Yer atmosferasi holatini va uning okeanlar bilan oʻzaro taʼsirini kuzatishda faol ishtirok etish. 2. Ozon qatlamini muhofaza qilish toʻgʻrisidagi Vena konvensiyasi (1985-yil 22-mart, Vena, Avstriya) 1993-yil 18-may 1. Ozon qatlamini buzuvchi baʼzi kimyoviy moddalarni (GFU, GXFU, XFU) bosqichma-bosqich yoʻq qilish orqali ozon qatlamini himoya qilish boʻyicha dastur va loyihalar amalga oshirilishini muvofiqlashtiruvchi Milliy Ozon ofisini tashkil etish. 2. Ozon qatlamini yemiruvchi moddalar hamda global isishga olib keluvchi ftorli moddalarning noqonuniy savdosiga qarshi kurashish boʻyicha institutsional salohiyatni oshirish. 3. Ozon qatlamini muhofaza qilish toʻgʻrisidagi Monreal protokoli — GSP+ konvensiyasi (1987-yil 16-sentabr, Monreal, Kanada) 1993-yil 18-may 1. Ozon qatlamini muhofaza qilish toʻgʻrisidagi Monreal protokoliga Kigali tuzatmasini qabul qilish. 2. Energiya samarador texnologiyalarni joriy etgan holda, gidroxlorftoruglerodlarni butunlay foydalanishdan chiqarish. 4. BMTning Iqlim oʻzgarishi toʻgʻrisidagi hadli konvensiyasi — GSP+ Konvensiyasi (1992-yil 9-may, Rio-de-Janeyro, Braziliya) 1994-yil 21-mart Germaniya xalqaro hamkorlik jamiyati bilan hamkorlikda qiymati 10 mln yevroga teng “Markaziy Osiyoda iqlim oʻzgarishi bilan bogʻliq xavf-xatarlarni boshqarish” mintaqaviy grant loyihasini amalga oshirish. 5. BMTning Choʻllanish va qurgʻoqchilikka qarshi kurashish konvensiyasi (1994-yil 14-oktabr, Bonn, Germaniya) 1995-yil 31-oktabr 2023-yil 9 — 13-oktabr kunlari Samarqand shahrida BMTning Choʻllanish va qurgʻoqchilikka qarshi kurashish konvensiyasining Ijrosini koʻrib chiqish qoʻmitasining 21-yigʻilishini yuqori darajada tashkil etish. 6. BMTning Iqlim oʻzgarishi toʻgʻrisidagi hadli konvensiyasiga doir Kioto Bayonnomasi — GSP+ Konvensiyasi (1997-yil 11-dekabr, Kioto, Yaponiya) 1999-yil 12-oktabr BMT Taraqqiyot dasturi bilan hamkorlikda qiymati 1,6 mln AQSH dollariga teng “Oʻzbekistonda moslashish choralari va harakatlarini oʻrta va uzoq muddatli rejalashtirishga koʻmaklashish uchun iqtisodiyotning iqlim oʻzgarishiga eng zaif tarmoqlari va hududlariga yoʻnaltirilgan milliy moslashish rejasini ishlab chiqish” grant loyihasini amalga oshirish. 7. Global ekologik jamgʻarma (1991-yil oktabr, Vashington, AQSH) 2008-yil 22-yanvar 1. Global ekologik jamgʻarmaning 2022 — 2026-yillarga moʻljallangan 8 moliyalashtirish fazasi doirasida qiymati 13 mln AQSH dollariga teng loyiha konsepsiyalarini ishlab chiqish va grant mablagʻlarini jalb qilish. 2. Global ekologik jamgʻarmasining global moliyalashtirish dasturlari doirasida qoʻshimcha 10 mln AQSH dollariga teng grant mablagʻlarini jalb etish. 8. Yashil iqlim jamgʻarmasi (2010-yil dekabr, Kankun, Meksika) 2014-yil 6-iyul 1. Oʻzbekiston Respublikasining Yashil iqlim jamgʻarmasi grant mablagʻlarini jalb etish boʻyicha institutsional salohiyatini oshirish. 2. Global yashil oʻsish instituti bilan hamkorlikda Yashil iqlim jamgʻarmasining grant mablagʻlarini jalb etish maqsadida qoʻshma loyiha konsepsiyalarini tayyorlash. 9. BMTning Iqlim oʻzgarishi toʻgʻrisidagi hadli konvensiyasiga doir Parij bitimi (2015-yil 12-dekabr, Parij, Fransiya) 2018-yil 2-oktabr BMT FAO bilan hamkorlikda qiymati 1,5 mln AQSH dollariga teng “Parij kelishuviga muvofiq Oʻzbekistonning milliy hissasini monitoring qilish va amalga oshirishda shaffoflikni oshirish uchun Oʻzbekistonda qishloq xoʻjaligi va yer boshqaruvi sohalarida salohiyatni oshirish” grant loyihasini amalga oshirish. II. Biologik xilma-xillik, hayvonot va oʻsimliklar dunyosi masalalari 10. Biologik xilma-xillik toʻgʻrisidagi konvensiya — GSP+ konvensiyasi (1992-yil 5-iyun, Rio-de-Janeyro, Braziliya) 1985-yil 17-oktabr 1. BMT Taraqqiyot dasturi bilan hamkorlikda qiymati 450 ming AQSH dollariga teng “Kunmin-Monreal Global biologik xilma-xillik dasturini Oʻzbekistonda amalga oshirishga koʻmaklashish” loyihasini amalga oshirish. 2. Biologik xilma-xillik toʻgʻrisidagi konvensiyaning Genetik resurslarga kirish va foyda almashishni nazorat qilish toʻgʻrisidagi Nagoya protokoliga qoʻshilish. 11. Biologik xilma-xillik toʻgʻrisidagi konvensiyaga bioxavfsizlik boʻyicha Kartaxena protokoli — GSP+ konvensiyasi (2000-yil 29-yanvar, Kartaxena, Kolumbiya) 1995-yil 23-yanvar 1. BMT FAO bilan hamkorlikda qiymati 6,5 mln AQSH dollariga teng “Oʻzbekiston Respublikasidagi Kartaxena protokoliga muvofiq bioxilma-xillikni targʻib qilish, oʻsimliklar genetik resurslaridan barqaror foydalanishni ragʻbatlantirish va bioxavfsizlik boʻyicha qonunchilik bazasini joriy etish” grant loyihasini amalga oshirish. 2. Zamonaviy biotexnologiyalarni qoʻllash natijasida paydo boʻlgan tirik modifikatsiyalangan organizmlar (TMO)ni barqaror boshqarish boʻyicha tegishli idoralarning institutsional salohiyatini oshirish. 12. Yoʻq boʻlib ketish xavfi ostidagi yovvoyi fauna va flora turlarining xalqaro savdosi toʻgʻrisidagi Konvensiya — GSP+ konvensiyasi (1973-yil 3-mart, Vashington, AQSH) 1997-yil 8-oktabr 1. Oʻzbekiston Respublikasi hududida yoʻq boʻlib ketish xavfi ostidagi yovvoyi fauna va flora turlari bilan xalqaro savdo qilish (CITES) sohasida ruxsat berish tartib-taomillaridan oʻtish tartibi toʻgʻrisida yangilangan normativ-huquqiy hujjatni qabul qilish. 2. Fauna and Flora International xalqaro tashkiloti bilan birgalikda 200 ming AQSH dollariga teng “Markaziy Osiyoda yovvoyi tabiat obyektlarining noqonuniy savdosiga qarshi kurash” loyihasini amalga oshirish. 3. AQSH Oʻrmon xoʻjaligi xizmati bilan hamkorlikda muhofaza etiladigan tabiiy hududlarda faoliyat yuritadigan inspeksiya xodimlarini tayyorlash boʻyicha uslubiy qoʻllanma ishlab chiqish. 13. Yovvoyi hayvonlarning koʻchib yuruvchi turlarini saqlab qolishga doir konvensiya (1979-yil 6-noyabr, Bonn, Germaniya) 1998-yil 1-sentabr 1. Konvensiya Tomonlari konferensiyasining 14-yigʻilishini 2023-yil 23 — 28-oktabr kunlari Samarqand shahrida yuqori darajada tashkil etish. 2. Koʻchib yuruvchi yirtqich qushlarni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi anglashuv memorandumiga qoʻshilish. 14. Suvda suzuvchi qushlarning asosiy yashash manzili boʻlgan xalqaro ahamiyatga ega suv-botqoq yerlar toʻgʻrisidagi konvensiya (1971-yil 2-fevral, Ramsar, Eron) 2002-yil 8-fevral 1. “Sudochye” koʻllar tizimining xalqaro ahamiyatga ega suv-botqoq yerlar roʻyxatiga kiritilishini taʼminlash boʻyicha Ramsar konvensiyasi Kotibiyati bilan muzokaralar oʻtkazish. 2. “Jiltirbas” koʻllari tizimini xalqaro ahamiyatga ega suv-botqoq yerlar roʻyxatiga kiritish istiqbollari boʻyicha muzokaralar olib borish. 3. Xalqaro ahamiyatiga ega koʻllar tizimiga kiritilgan Aydar-Arnasoy koʻllar tizimi, Quyimozor va Toʻdakoʻl hamda Dengizkoʻl obyektlari muhofazasini kuchaytirish va ushbu suv-botqoqli yerlarda ekologik turizmni rivojlantirish. 15. Afrika, Yevropa va Osiyodagi koʻchib yuruvchi suv-botqoq qushlarini muhofaza qilish boʻyicha bitim (1995-yil 16-iyun, Gaaga, Gollandiya) 2004-yil 1-aprel Yevropa va Afrika mamlakatlari oʻrtasida koʻchib yuruvchi qush turlarini saqlab qolish boʻyicha saʼy-harakatlarni muvofiqlashtirish. III. Atrof-muhitni asrash va chiqindi masalalari 16. BMT Atrof-muhit dasturi (1972-yil 5-iyun, Stokgolm, Shvetsiya) 1992-yil 2-mart 1. Hozirgi va kelajak avlodlar manfaati uchun atrof-muhitni muhofaza qilish va yaxshilashga qaratilgan chora-tadbirlarni tashkil etish va amalga oshirishda xalqaro maydonda faol ishtirok etish. 2. 2024-yil boʻlib oʻtadigan BMT Atrof-muhit assambleyasida yuqori darajada ishtirok etish hamda atrof-muhit muhofazasi sohasida qarorlar qabul qilishga hissa qoʻshish. 17. Umumjahon madaniy va tabiiy merosni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi konvensiya (1972-yil 16-noyabr, Parij, Fransiya) 1995-yil 22-dekabr 1. Qozogʻiston, Turkmaniston va Oʻzbekiston hududlarida joylashgan “Moʻtadil mintaqadagi Turon choʻllari” mintaqaviy tabiat obyektini YUNESKOning Butunjahon tabiiy merosi obyektlari roʻyxatiga kiritish. 2. “Gʻarbiy Tyan-Shan” YUNESKOning Butunjahon tabiiy merosi obyektini samarali boshqarish boʻyicha Qozogʻiston va Qirgʻiziston respublikalari bilan yaqindan hamkorlik aloqalarini oʻrnatish. 18. Xavfli chiqindilarni chegaralararo tashish va yoʻq qilib yuborish ustidan nazorat qilish toʻgʻrisidagi Bazel konvensiyasi — GSP+ Konvensiyasi (1989-yil 22-mart, Bazel, Shveysariya) 1996-yil 7-may BMT Atrof-muhit dasturi bilan hamkorlikda “Bazel, Rotterdam va Stokgolm konvensiyalarini amalga oshirish samaradorligini oshirish uchun milliy darajada institutsional salohiyatni mustahkamlashni qoʻllab-quvvatlash boʻyicha maxsus dasturni amalga oshirish” texnik loyihasini amalga oshirish. 19. Turgʻun organik ifloslantiruvchi moddalar haqidagi Stokgolm konvensiyasi — GSP+ Konvensiyasi (2001-yil 22-may, Stokgolm, Shvetsiya) 2019-yil 28-iyun 1. Yevropa Ittifoqi bilan hamkorlikda qiymati 4 mln yevroga teng “Zaharli kimyoviy moddalar va xavfli chiqindilarni boshqarish va Bazel, Stokgolm va Rotterdam konvensiyalari boʻyicha majburiyatlarni bajarishda yordam berish” grant loyihasini amalga oshirish. 2. Xavfli kimyoviy chiqindilarni boshqarish boʻyicha normativ-huquqiy baza yaratish, xodimlar malakasini oshirish. 3. Vazirlik huzurida kimyoviy laboratoriya markazini tashkil etish. 20. Xalqaro tabiatni muhofaza qilish ittifoqi (1948-yil 5-oktabr, Fontenblo, Fransiya) 2021-yil 20-oktabr 1. Xalqaro tabiatni muhofaza qilish ittifoqining Oʻzbekistonda Markaziy Osiyo uchun vakolatxonasini ochish masalasini oʻrganish va yakuniy takliflarni belgilangan tartibda kelishish uchun kiritish. 2. Xalqaro tabiatni muhofaza qilish ittifoqi bilan birgalikda qiymati 10,5 mln yevroga teng “Markaziy Osiyoda zoonoz kasalliklari tarqalishining oldini olish hamda tabiiy landshaftlarni barqaror boshqarish” mintaqaviy grant loyihasini amalga oshirish. T/r Loyiha nomi Qiymati (AQSH dollari) Moliyalashtirish manbai Loyiha muddati 1. Tabiiy muhofaza etiladigan hududlarda ekoturizmni rivojlantirish va yangi dasturlarni ishlab chiqish 2 000 000 AQSH Oʻrmon xoʻjaligi xizmati 2024 — 2027 yy. 2. Smart texnologiyalar asosida oʻrmon xoʻjaligi va shaharlarni koʻkalamzorlashtirishda kadrlar salohiyatini oshirish 7 700 000 Koreya xalqaro hamkorlik agentligi (KOICA) 2023 — 2028 yy. 3. Zaharli kimyoviy moddalar va xavfli chiqindilarni boshqarish va Bazel, Stokgolm va Rotterdam konvensiyalari boʻyicha majburiyatlarni bajarishda yordam berish (Yevropa Ittifoqi) 4 000 000 Yevropa Ittifoqi 2023 — 2025 yy. 4. Markaziy Osiyoda tabiatni muhofaza qilish tizimlarini birlashtirish orqali zoonoz kasalliklarning paydo boʻlishiga landshaftning chidamliligini oshirish (Xalqaro tabiatni muhofaza qilish ittifoqi) 11 000 000 Xalqaro iqlim jamgʻarmasi 2024 — 2027 yy. 5. Jizzax viloyatidagi qattiq maishiy chiqindilar poligonini takomillashtirish (Koreya atrof-muhit sanoati va texnologiyalari instituti) 6 600 000 Koreya Respublikasi Hukumati (ODA) 2023-2024 yy. 6. Oʻzbekiston Respublikasida Biologik xilma-xillik haqidagi konvensiyaning bioxavfsizlik boʻyicha Kartaxena protokoliga muvofiq bioxilma-xillikni targʻib qilish, oʻsimliklar genetik resurslaridan barqaror foydalanishni ragʻbatlantirish va bioxavfsizlik boʻyicha qonunchilik bazasini joriy etish (BMT FAO) 6 500 000 Global ekologik jamgʻarma 2025 — 2029 yy. 7. Oʻzbekistonda qimmatbaho landshaftlarni muhofaza qilish va tiklashni kompleks boshqarish (Xalqaro tabiatni muhofaza qilish ittifoqi) 6 500 000 Global ekologik jamgʻarma 2024 — 2028 yy. 8. Qozogʻiston va Oʻzbekistonda saygʻoqni tabiiy yashash muhitida ilmiy asoslangan saqlash boʻyicha mahalliy salohiyatni kuchaytirish (Fauna and Flora International) 1 000 000 AQSH Baliqchilik va yovvoyi tabiat xizmati 2023 — 2025 yy. 9. Biologik xilma-xillikni saqlash boʻyicha Kunmin-Monreal global hadli dasturini Oʻzbekiston sharoitlariga moslashtirish va erta qoʻllab-quvvatlash dasturini ishlab chiqish (BMT Taraqqiyot dasturi) 300 000 Global ekologik jamgʻarma 2023-2024 yy. 10. Oʻzbekistonda iqlim oʻzgarishi boʻyicha milliy harakatlarni kuzatish va qabul qilingan maqsadlarni integratsiyalashgan va kengaytirilgan shaffoflik tizimini yaratish uchun salohiyatni oshirish (BMT FAO) 1 300 000 Global ekologik jamgʻarma 2023 — 2026 yy. T/r Xalqaro tadbirlar nomi Oʻtkaziladigan sana Oʻtkaziladigan shahar, mamlakat Xalqaro tadbirlar tashkilotchisi 1. BMTning iqlim oʻzgarishi boʻyicha doiraviy konvensiyasi konferensiyasi 2023-yil 30-noyabr — 12-dekabr (saylov asosida) Konvensiya kotibiyati 2. Global ekologik jamgʻarma Assambleyasi 2023-yil 22 — 26-avgust (saylov asosida) Global ekologik jamgʻarma 3. Yovvoyi hayvonlarning koʻchib yuruvchi turlarini saqlab qolishga doir konvensiya tomonlari konferensiyasi 2023-yil 23 — 28-oktabr (saylov asosida) Yovvoyi hayvonlarning koʻchib yuruvchi turlarini saqlab qolishga doir konvensiya kotibiyati 4. Global yashil oʻsish instituti Assambleyasi va Kengashi yigʻilishi 2023-yil 9 — 20-oktabr Seul, Koreya Global yashil oʻsish instituti 5. BMTning Uy-joy va barqaror shahar rivojlanishi boʻyicha konferensiyasi 2023-yil 5 — 9-iyun Nayrobi, Keniya BMT-Xabitat 6. Bioxilma-xillik boʻyicha konvensiya tomonlari konferensiyasi 2024-yil (aniqlanmoqda) (saylov asosida) Bioxilma-xillik boʻyicha konvensiya kotibiyati 7. BMTning Oʻrmonlar boʻyicha forumi 2024-yil (aniqlanmoqda) Nyu-York, AQSH BMT Ijtimoiy va iqtisodiy kengashi Departamenti 8. SHHTga aʼzo davlatlarning atrof-muhitni muhofaza qilish masalalari boʻyicha masʼul vazirlik va idoralari rahbarlari yigʻilishi 2024-yil (aniqlanmoqda) SHHTga aʼzo davlatlar SHHT kotibiyati 9. BMTning Atrof-muhit boʻyicha Assambleyasi 2024-yil 26-fevral — 1-mart Nayrobi, Keniya BMT Atrof-muhit dasturi 10. Bazel, Rotterdam va Stokgolm konvensiyalari tomonlari yigʻilishi 2025-yil (aniqlanmoqda) Jeneva, Shveysariya Bazel, Rotterdam va Stokgolm konvensiyalari kotibiyati 11. Yoʻq boʻlib ketish xavfi ostidagi yovvoyi fauna va flora turlarining xalqaro savdosi toʻgʻrisidagi konvensiya 2025-yil (aniqlanmoqda) (saylov asosida) Konvensiya kotibiyati 12. Xalqaro tabiatni muhofaza qilish Kongressi 2024-yil (aniqlanmoqda) (saylov asosida) Xalqaro tabiatni muhofaza qilish ittifoqi 13. Ozon qatlamini buzuvchi moddalarga doir Monreal protokoli tomonlari yigʻilishi 2023-yil 23 — 27-oktabr (saylov asosida) Monreal protokol kotibiyati 14. Suvda suzuvchi qushlarning asosiy yashash manzili boʻlgan xalqaro ahamiyatga ega suv-botqoq yerlar toʻgʻrisidagi konvensiya 2024-yil (aniqlanmoqda) (saylov asosida) Konvensiya kotibiyati T/r Loyiha nomi Qiymati (mln AQSH dollari) Moliyalashtirish manbai Loyiha muddati 1. “Toshkent viloyatining “Ohangaron” (Ohangaron tumani) va “Maydontol” (Parkent tumani) maishiy chiqindilar poligonida hosil boʻladigan chiqindi gazidan (metandan) umumiy ishlab chiqarish quvvati kamida 16 MVt boʻlgan muqobil elektr energiyasi ishlab chiqarish” loyihasi 55 Koreya Respublikasining “Sejin G&E So., Ltd.” kompaniyasi 2023 — 2026 yy. 2. “Qattiq maishiy chiqindilarni toʻliq qayta ishlash va muqobil energiya ishlab chiqarish” loyihasi 30 Yaponiyaning “Itochu” kompaniyasi 2024 — 2027 yy. 3. “Jizzax viloyatida qattiq maishiy chiqindilarni kompleks boshqarish” loyihasi (KEITI — Koreya atrof-muhit sanoati va texnologiyalari instituti) 90 Koreya “Iqtisodiy rivojlanish sohasida hamkorlik” fondi (EDCF) 2023 — 2027 yy. 4. “Fargʻona viloyatida chiqindilarni boshqarish tizimini modernizatsiya qilish” loyihasi 24,8 Finlyandiyaning “KaukoInternational Oy Ltd” kompaniyasi (30 % — grant, 70% — kredit) 2025 — 2027 yy. 5. “Qoraqalpogʻiston Respublikasi va Xorazm viloyatida qattiq maishiy chiqindilarni kompleks boshqarish” loyihasi 120 Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki 2024 — 2027 yy. 6. “Andijon, Namangan va Fargʻona viloyatlarida qattiq maishiy chiqindilarni kompleks boshqarish” loyihasi 210 Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki 2025 — 2028 yy. 7. “Qashqadaryo va Surxondaryo viloyatlarida qattiq maishiy chiqindilarni kompleks boshqarish” loyihasi 120 Jahon banki 2025 — 2028 yy. 8. Xorazm viloyatining Gurlan tumanida imtiyozli shartlar asosida kredit mablagʻlari hisobidan “Mashxur-Gold Greenhouse” MCHJ tomonidan innovatsion “kalsiy karbonatli pardoz gʻishti” ishlab chiqarish loyihasi 3,3 “Oʻzsanoatqurilishbank” ATB 2024 — 2027 yy. 9. “Toshkent shahridagi oqova suvlarni tozalash inshootlaridagi (kanalizatsiya) chiqindi quyuqasidan muqobil elektr energiyasi ishlab chiqarish” loyihasi 62 Xorijiy investitsiya mablagʻlari 2023 — 2027 yy. T/r Loyiha nomi Biznes gʻoya tavsifi I. Chiqindilarni qayta ishlash 1. Depozit Ishlatilgan boʻsh taralarni qaytarish — depozit yigʻim tizimini joriy etish orqali hosil boʻlayotgan plastik chiqindilar hajmini kamaytirish. 2. “R2 — Recycle-Reuse” Ishlatilgan PET qadoqlarni qayta ishlash tizimi va ikkilamchi mahsulot ishlash orqali muomalaga kiritish. 3. “Waste-to-Energy” Davlat-xususiy sheriklik asosida chiqindilarni qayta ishlash va ulardan muqobil elektr va issiqlik energiyasi ishlab chiqarish. 4. “Green Bag/package” Plastik mahsulotlar oʻrnini bosuvchi ekologik toza organik (kraxmal, laktoza) xomashyolardan granulalar ishlab chiqarish. 5. “RDF” yoqilgʻisi ishlab chiqish Qattiq maishiy chiqindilardan sement zavodlari uchun qattiq muqobil yonilgʻi (RDF) ishlab chiqarish. 6. “Yashil yoʻlakcha” Shina va rezina mahsulotlarini qayta ishlash hisobiga yoʻl qoplamalarini (sport maydonchalari uchun) ishlab chiqarish. 7. “Recycle Battery” Mustaqil tok manbalari (batareya va akkumulyatorlarni) qayta ishlash hisobiga qora va rangli metall parchalarini ishlab chiqarish. 8. “E-waste” Elektronika va elektrotexnika mahsulotlarini qayta ishlash hisobiga qora va rangli metall parchalarini ishlab chiqarish. 9. “Food-waste” Qishloq xoʻjaligi va oziq-ovqat (poliz va meva mahsulotlari urugʻlari) chiqindilaridan farmatsevtika va kosmetika sohasi uchun xom ashyo ishlab chiqish. II. Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish 10. Ekologik toza qurilish mahsulotlari ishlab chiqish Issiqxona gazlari emissiyasini kamaytirishni inobatga oluvchi ohak va ohak toshidan kalsiy karbonatli pardozbop gʻisht va yoʻlak plitkasi ishlab chiqarish. 11. “EcoGuard” Shaharlar va sanoat zonalarida havo, yer va suv ifloslanishini monitoring qilish va samarali ekologik toza nazorat qilish tizimini yaratish orqali ochiq maʼlumotlar bazasini tashkil etish. 12. Smart-park Milliy tabiat bogʻlarida innovatsion texnologiyalarni, monitoring va kuzatuv datchiklari, videokuzatuv tizimlari, GPS tizimlarini joriy etish orqali smart-park konsepsiyasini ishlab chiqish 13. SITES onlayn tizimini joriy etish Yoʻq boʻlib ketish xavfi ostidagi yovvoyi fauna va flora turlarining xalqaro savdosi amalga oshirilishini nazorat qilish boʻyicha onlayn tizim yaratish hamda SITES konvensiyasining rasmiy veb-sahifasiga integratsiya qilish orqali shaffoflikni taʼminlash III. Ekoturizm 14. Ekoturizm Tabiiy muhofaza etiladigan hududlarda ekoturizmni rivojlantirish va yangi dasturlarni ishlab chiqish. 15. Ov turizmi Yovvoyi hayvon va qushlarni ov qilish maqsadida sayohatlar tashkil qilish. Katta boʻlmagan hududda, oʻlja olishni kafolatlovchi joylarda ov tashkil qilish. 16. Buxoro ixtisoslashgan “Jayron” pitomnigida safari turizm rivojlantirish Zamonaviy moddiy-texnik baza bilan taʼminlash va maxsus ekotizim hamda infratuzilma barpo etish. 17. “Bird-watching” Koʻchib yuruvchi qushlarning migratsiya jarayonini kuzatish, noyob qushlarning turlarini aniqlash va ularning yoʻnalishini belgilash, jonli efirda kuzatish orqali ommaviy-axborotga uzatish. 18. “Agroturizm markazi”ni tashkil etish Fermerlar va dehqon xoʻjaliklari tomorqalarida meva va sabzavotlar yetishtirish, terib olish hamda chorvaga yem berish, sayr qildirish va boshqa ishlar davomida turist va yosh avlod uchun yengil jismoniy mehnatda ishtirok etish imkoniyatini yaratish. 19. Elektron audio gid Tabiiy muhofaza etiladigan obyektga kirish joyida xorijiy turistlarga ularning ona tilida hudud tarixi va hudud toʻgʻrisida soʻzlab beruvchi maxsus jihoz taqdim qilish. 20. Ekstremal turizm “Jon saqlash” kurslarini tashkil qilish Choʻl va togʻlarda yovvoyi tabiatda jon saqlash usullarini oʻrgatuvchi turlar tashkil qilish.