Jismoniy shaxslarga bank plastik kartochkasi orqali overdraft krediti berish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(resolution, 2019-12-30)

Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi, “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 2-fevraldagi PQ-2751-son “Respublikada bank plastik kartochkalari asosida naqd pulsiz hisob-kitob tizimini yanada rivojlantirish uchun qulay shart-sharoitlar yaratish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi, 2017-yil 15-fevraldagi PQ-2777-son “Pul muomalasini yanada takomillashtirish va bank plastik kartochkalaridan foydalangan holda hisob-kitoblarni rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarorlariga hamda 2017-yil 7-fevraldagi PF-4947-son “Oʻzbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish boʻyicha Harakatlar strategiyasi toʻgʻrisida”gi Farmoniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvi qaror qiladi: 1. Jismoniy shaxslarga bank plastik kartochkasi orqali overdraft krediti berish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi, “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 2-fevraldagi PQ-2751-son “Respublikada bank plastik kartochkalari asosida naqd pulsiz hisob-kitob tizimini yanada rivojlantirish uchun qulay shart-sharoitlar yaratish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi, 2017-yil 15-fevraldagi PQ-2777-son “Pul muomalasini yanada takomillashtirish va bank plastik kartochkalaridan foydalangan holda hisob-kitoblarni rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarorlariga hamda 2017-yil 7-fevraldagi PF-4947-son “Oʻzbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish boʻyicha Harakatlar strategiyasi toʻgʻrisida”gi Farmoniga muvofiq tijorat banklari tomonidan ish haqi va unga tenglashtirilgan toʻlovlar hamda pensiya koʻrinishidagi doimiy daromadga ega boʻlgan jismoniy shaxslarga (mijozlarga) milliy valyutadagi bank plastik kartochkalari orqali overdraft krediti berish tartibini belgilaydi. 1. Mazkur Nizomda quyidagi tushunchalardan foydalaniladi: overdraft krediti (bundan buyon matnda overdraft deb yuritiladi) — bank plastik kartochkasi saqlovchisiga tovarlar (ishlar, xizmatlar) uchun toʻlovlarni amalga oshirishda bank plastik kartochkasi hisobvaragʻidagi qoldiq mablagʻidan ortiq miqdordagi mablagʻni ishlatish huquqini beruvchi kreditlashning qisqa muddatli shakli; overdraft shartnomasi — bank plastik kartochkasini emissiya qilgan tijorat banki bilan jismoniy shaxs (mijoz) oʻrtasida bank plastik kartochkasi orqali overdraft berish va uni toʻlash shartlarini oʻz ichiga olgan tijorat banki va jismoniy shaxs (mijoz) oʻrtasida tuzilgan shartnoma. 2. Overdraft tijorat banki tomonidan ish haqi, shuningdek pensiya toʻlovlari hisob-kitobi uchun emissiya qilingan bank plastik kartochkasi orqali beriladi. Overdraft tijorat banki va jismoniy shaxs (mijoz) oʻrtasida tuzilgan overdraft shartnomasiga asosan beriladi. 3. Overdraft qaytarishlik, toʻlovlilik, muddatlilik va taʼminlanganlik shartlari bilan beriladi. Overdraftda maqsadlilik shartlari qoʻllanilmaydi. 4. Overdraft Oʻzbekiston Respublikasi milliy valyutasida beriladi. 5. Jismoniy shaxs (mijoz) tomonidan overdraft olish uchun tijorat bankiga overdraft olishga buyurtmanoma bilan birga pasport nusxasi, daromadlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar koʻrsatilgan hujjatni (olayotgan ish haqi, pensiya va boshqa daromadlari miqdori toʻgʻrisidagi maʼlumotnomani) taqdim etadi. 6. Tijorat bankining vakolatli kredit qoʻmitasi overdraft olish boʻyicha kredit buyurtmasi va tegishli hujjatlar tijorat bankiga taqdim qilingandan soʻng 3 bank ish kunidan kechikmagan holda uni qanoatlantirish yoki rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. Tijorat bankining vakolatli kredit qoʻmitasi tomonidan overdraft berishni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan taqdirda, tijorat banki tomonidan qaror qabul qilingan kundan keyingi bank ish kunidan kechiktirilmagan muddatda overdraft oluvchiga uni berishning rad etilishi sabablari koʻrsatilgan yozma xabarnoma joʻnatiladi. 7. Overdraft jismoniy shaxsning (mijozning) daromadlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlardan kelib chiqqan holda oʻrtacha oylik ish haqining (pensiyaning) 3 barobarigacha boʻlgan miqdorda 12 oygacha boʻlgan muddatga qayta tiklanadigan (revolver) shaklda, overdraft shartnomasiga ilova qilingan jadvalga muvofiq bosqichma-bosqich qaytarish sharti bilan beriladi. 8. Oʻrtacha oylik ish haqi miqdori Vazirlar Mahkamasining 1997-yil 11-martdagi 133-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻrtacha oylik ish haqini hisoblab chiqarish tartibiga muvofiq aniqlanadi. 9. Overdraft boʻyicha yillik foiz stavkasi miqdori tijorat bank bilan jismoniy shaxs (mijoz) oʻrtasida tuzilgan overdraft shartnomasi asosida belgilanadi. Overdraft shartnomasi unda belgilangan mablagʻlar foydalanilgan kundan eʼtiboran kuchga kirgan hisoblanadi. Overdraft shartnomasida belgilangan yillik foiz stavkasi faqatgina overdraft boʻyicha jismoniy shaxs (mijoz) tomonidan ishlatilgan mablagʻ uchun hisoblanadi. Jismoniy shaxs (mijoz) uning daromadlari oʻzgargan taqdirda overdraft shartnomasiga oʻrnatilgan tartibda oʻzgartirishlar kiritishga haqli. 10. Overdraft boʻyicha pensionyerlar uchun “22617 — Pensionyerlarning plastik kartochkalari boʻyicha majburiyatlar” va boshqa jismoniy shaxslar uchun “22618 — Jismoniy shaxslarning plastik kartochkalari boʻyicha majburiyatlari” hisobvaraqlarda overdraft shartnomasiga asosan debet qoldiqqa ega boʻlishga ruxsat beriladi. Mazkur debet qoldiq amaliyot kuni yakuniga qadar tijorat banki balansining “12503 — Jismoniy shaxslarga plastik kartochkalar orqali berilgan qisqa muddatli kreditlar” hisobvaragʻiga oʻtkaziladi. 11. Overdraftni qaytarish qarzdorning ish haqi, pensiyasi yoki qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa mablagʻlari uning bank plastik kartochkasiga kirim qilish orqali amalga oshiriladi. Bunda overdraft ajratilgan jismoniy shaxsning (mijozning) ish haqi va pensiya koʻrinishidagi barcha daromadlari hamda qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa mablagʻlari, birinchi navbatda, overdraft boʻyicha penyalar, soʻngra foizlar va overdraftning asosiy qarzini qoplashga yoʻnaltirilishi lozim. 12. Overdraft va unga hisoblangan foizlar oʻz vaqtida qaytarilmagan taqdirda tijorat banki kreditlashni toʻxtatadi va qonun hujjatlarida belgilangan tartibda overdraft va u boʻyicha hisoblangan foizlarni qaytarish choralarini koʻradi. 13. Tijorat banki har bir overdraft boʻyicha kredit yigʻmajildini tayyorlaydi va u overdraft shartnomasi imzolangan yoki tasdiqlangan kundan boshlab ochiladi hamda asosiy qarz, foiz va penyalar toʻliq toʻlanganidan soʻng yopiladi. 14. Overdraft shartnomasi tomonlardan birining shartnoma muddati tugashidan kamida 30 kun oldin ikkinchi tomonni shartnomani amal qilishini tugatish toʻgʻrisida xabarnoma yubormasa, oʻz-oʻzidan keyingi 12 oyga uzaytirilgan hisoblanadi. 15. Mazkur Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladi. 16. Mazkur Nizom Oʻzbekiston banklari assotsiatsiyasi bilan kelishilgan.