Oʻzbekiston Respublikasida pasport tizimini takomillashtirish toʻgʻrisida
(decree, 2022-04-20)

Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligi toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq va respublikada pasport tizimini takomillashtirish, xorijiy fuqarolar hamda fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning Oʻzbekiston Respublikasi hududiga kirishi va hududida boʻlishini tartibga solish maqsadida: 1. Quyidagilar belgilab qoʻyilsin: MDHga aʼzo davlatlarning Oʻzbekiston Respublikasi hududida uch kundan ortiq boʻladigan fuqarolari istiqomat joyida vaqtincha turgan joyi boʻyicha roʻyxatga olinishi shart; Oʻzbekiston Respublikasiga kirish vizasi bilan kelgan xorijiy fuqarolar va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar vizada koʻrsatilgan muddat bilan vaqtincha turgan joyi boʻyicha roʻyxatga olinadi. 2. Chet el fuqarosi va fuqaroligi boʻlmagan shaxsning Oʻzbekiston Respublikasida yashash guvohnomasi toʻgʻrisida Nizom 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 4. Pasport tizimi qoidalariga, xorijiy fuqarolarning, jumladan, MDHga aʼzo davlatlar fuqarolarining va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning Oʻzbekiston Respublikasi hududiga kirishi, chiqishi hamda respublikada boʻlishi tartibiga qatʼiy amal qilinishi uchun shaxsiy javobgarlik Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vaziri, Davlat xavfsizlik xizmati raisi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari zimmasiga yuklatilsin. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Ichki ishlar vazirligi, boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan hamkorlikda mazkur Farmondan kelib chiqqan holda qonunchilik hujjatlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisidagi takliflarni bir oy muddat ichida Vazirlar Mahkamasiga kiritsin. 7. Vazirlar Mahkamasi bir hafta muddatda ushbu Farmonni amalga oshirish yuzasidan qaror qabul qilsin. 1. Oʻzbekiston Respublikasida pasport tizimi toʻgʻrisidagi Nizom pasport berish va undan foydalanish, qayd etish, roʻyxatdan chiqarish tartibini, shuningdek pasport tizimi qoidalarini buzganlik uchun javobgarlikni belgilaydi. 2. Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosining pasporti Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligini va uning egasi shaxsini tasdiqlovchi asosiy hujjatdir. Oʻzbekiston Respublikasining 16 yoshga toʻlgan barcha fuqarolari Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi pasportiga ega boʻlishlari shart. Harbiy xizmatchilar bunday pasportsiz yashaydilar. Harbiy qismlar va harbiy muassasalar qoʻmondonligi tomonidan beriladigan shaxsiy guvohnomalar yoki harbiy biletlar harbiy xizmatchi shaxsini tasdiqlovchi hujjatlar hisoblanadi. Xorijiy fuqarolar va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasi hududida Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan hujjatlar asosida yashaydilar. Ushbu Nizom normalari xorijiy fuqarolar, diplomatik, konsullik vakolatxonalari va ularga tenglashtirilgan vakolatxonalarning xodimlariga hamda ularning oila aʼzolariga tadbiq etilmaydi, ularning Oʻzbekiston Respublikasi hududida boʻlishi xalqaro huquq normalari va Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligi bilan belgilanadi. 3. Pasport xorijga joʻnab ketish chogʻida ham amal qiladi. Xorijga joʻnab ketayotgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari uchun Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi pasporti Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda rasmiylashtiriladi. 4. “Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi pasporti: Oʻzbekiston Respublikasining 16 yoshga toʻlgan fuqarolariga; “Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni kuchga kirguniga qadar Oʻzbekiston Respublikasi hududida doimiy yashab turgan shaxslarga; “Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligini olgan shaxslarga beriladi. 5. Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi pasportini Oʻzbekiston Respublikasi ichki ishlar organlari beradi. Oʻzbekiston Respublikasining xorijda doimiy yashaydigan fuqarolariga, shuningdek “Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligi toʻgʻrisida”gi Qonunga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligini olgan shaxslarga Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi pasporti Oʻzbekiston Respublikasining xorijdagi diplomatiya vakolatxonasi yoki konsullik muassasasi tomonidan beriladi. 6. Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi pasporti butun Oʻzbekiston Respublikasida yagona namunada oʻzbek, rus va ingliz tillarida, Qoraqalpogʻiston Respublikasi uchun esa, qoraqalpoq, oʻzbek, rus va ingliz tillarida tayyorlanadi va 32 betdan iborat boʻladi. 7. Pasportga oʻzbek, rus va ingliz tillarida (Qoraqalpogʻiston Respublikasida esa — qoraqalpoq tilida ham) fuqaroning shaxsi toʻgʻrisida quyidagi maʼlumotlar yoziladi: — familiyasi, ismi, otasining ismi; — tugʻilgan yili, kuni, oyi; — tugʻilgan joyi; — millati; — jinsi; — shaxs oʻxshashligini aniqlash raqami. Pasportga fuqaroning millati toʻgʻrisidagi yozuv uning ota-onasi millatiga qarab kiritiladi. Agar fuqaroning ota-onasi turli millatga mansub boʻlsa, birinchi marta pasport berilayotganda pasport oluvchining istagiga koʻra otasi yoki onasining millati yoziladi. Keyinchalik millat toʻgʻrisidagi yozuv fuqaroning yozma arizasiga muvofiq otasi yoki onasining millatiga almashtirilishi mumkin, ammo faqat bir marta oʻzgartiriladi. Pasportda uning egasining imzosi, pasport bergan masʼul shaxs imzosi boʻlishi, shuningdek pasport berilgan vaqt va amal qilish muddati koʻrsatilishi lozim. Shuningdek pasportga: — balogʻatga yetmagan bolalarning familiyasi, ismi, otasining ismi, tugʻilgan yili, kuni, oyi; — harbiy xizmatga munosabati toʻgʻrisidagi; — nikohdan oʻtish va nikohni bekor qilish toʻgʻrisidagi; — pasport egasining yashaydigan va doimiy qayd etilgan joyi haqidagi; — vaqtincha qayd etilgani toʻgʻrisidagi; — chet elga chiqish uchun ruxsatnoma haqidagi; — xorijiy davlatlarga kirish uchun vizalar haqidagi maʼlumotlar yoziladi. Fuqarolarning roziligi bilan ularning pasportiga pasport egalarining qoni guruhi va rezusi toʻgʻrisidagi belgilar qoʻyiladi. Fuqaroning pasportiga ushbu Nizomda koʻzda tutilmagan yozuvlarni kiritish taqiqlanadi. 8. Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi pasportiga yozuvlarni: — ushbu Nizomning 7-bandida koʻrsatilgan maʼlumotlarni — ichki ishlar organlari (xorijiy davlatlarga kirish uchun vizalar haqidagi yozuvdan hamda pasport egalarining koni guruhi va rezusi toʻgʻrisidagi belgilardan tashqari); — harbiy xizmatga munosabati haqidagi maʼlumotlarni — mudofaa ishlari organlari, pasport almashtirilgan hollarda esa — ichki ishlar organlari ham; — nikohni qayd etish va nikohni bekor qilish toʻgʻrisidagi yozuvlarni — fuqarolik holatini qayd etish organlari, pasport almashtirilgan hollarda esa — ichki ishlar organlari ham; — pasportning amal qilish muddati, shuningdek pasport egasi bilan birga joʻnab ketayotgan uning balogʻatga yetmagan bolalari toʻgʻrisidagi yozuvlarni — Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasining xorijdagi diplomatiya vakolatxonasi yoki konsullik muassasalari; — xorijiy davlatlarga kirish uchun vizalar toʻgʻrisidagi yozuvni — xorijiy mamlakatlarning diplomatiya vakolatxonalari va konsullik muassasalari; — qon guruhi va rezusi haqidagi belgini — sogʻliqni saqlash muassasalari kiritadi. 9. 16 yoshga toʻlgan shaxsga ichki ishlar organlari tomonidan pasport beriladi va u 25 yoshga toʻlguniga qadar haqiqiy hisoblanadi. Fuqarolar 25 yoshga va 45 yoshga toʻlganda ichki ishlar organlari ularga yangi pasport beradi, unga oldingi pasportdagi maʼlumotlarning yangi pasport berish vaqtida haqiqiy boʻlganlarining hammasi kiritiladi. 45 yoshga toʻlgan fuqarolar pasportining amal qilish muddati cheklanmaydi. Pasport unda koʻrsatilgan muddatda haqiqiy hisoblanadi. 10. Quyidagilar pasport tizimi qoidalariga rioya etilishini taʼminlash uchun masʼuldirlar: — tashkilotlar, korxonalar, muassasalar va oʻquv yurtlarining, mehmonxonalar, sanatoriylar, pansionatlarning, qariyalar va nogironlar uylari va boshqa shunday muassasalarning, fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining rahbarlari; — xususiylashtirilgan uy egalari va shaxsiy mulk huquqi bilan uylarga egalik qiluvchi shaxslar. 11. Pasport tizimi qoidalari bajarilishini ichki ishlar organlari va mahalliy hokimiyat organlari nazorat qiladilar. 12. Pasport olish uchun fuqaro istiqomat joyidagi ichki ishlar organiga yoxud Oʻzbekiston Respublikasining xorijdagi diplomatiya vakolatxonasi yoki konsullik muassasasiga quyidagilarni taqdim etadi: — Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi yoki Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi tomonidan belgilangan shakl boʻyicha ariza; —tugʻilganlik toʻgʻrisida guvohnoma (pasportni birinchi marta olish chogʻida); — ilgari olingan pasport; — 35x45 millimetr kattalikdagi ikkita oq-qora yoki rangli fotosurat. 13. Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosining pasportini olish chogʻida ilgari olgan pasportini doimiy istiqomat joyidagi ichki ishlar organiga, xorijda doimiy yashaydigan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi esa Oʻzbekiston Respublikasining chet eldagi diplomatiya vakolatxonasiga yoki konsullik muassasasiga topshirishga majburdir. Pasportni fuqarolar istiqomat joyidagi ichki ishlar organlari, yoxud Oʻzbekiston Respublikasining shaxs borgan xorijdagi diplomatiya vakolatxonalari yoki konsullik muassasalari beradi va almashtiradi. 14. Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlaridan boʻshatilgan harbiy xizmatchilarga pasport harbiy bilet va shaxsiy guvohnoma asosida berilishi mumkin. 15. Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligiga qabul qilingan shaxslarga pasportlar ichki ishlar organlari tomonidan yoxud Oʻzbekiston Respublikasining diplomatiya vakolatxonalari yoki konsullik muassasalari tomonidan beriladi. 16. Quyidagi hollarda pasport almashtiriladi: — pasportning amal qilish muddati tugaganda; — familiyasi, ismi, otasining ismi oʻzgarganida; — millatini, tugʻilgan yilini oʻzgartirganda; — yozuvlardagi chalkashlik aniqlanganda; — viza va alohida belgilar uchun moʻljallangan varaqlar toʻlganda; — foydalanishga yaroqsiz holga kelganda. Pasportni almashtirish uchun ushbu Nizomning 12-bandida koʻrsatilgan hujjatlar taqdim etiladi. Familiyasi, ismi, otasining ismini oʻzgartirish, millatini, tugʻilgan yilini oʻzgartish yoki yozuvdagi chalkashlikka aniqlik kiritish maqsadida pasportni almashtirish uchun shu holatlarni tasdiqlovchi hujjatlar ham taqdim etiladi. 17. Fuqaro tegishli yoshga toʻlgandan soʻng yoki familiyasi, ismi, otasining ismini, tugʻilgan yili va millatini oʻzgartirgan, yozuvdagi chalkashlik aniqlangan va pasport foydalanish uchun yaroqsiz boʻlgandan soʻng bir oy muddatdan kechiktirmay, pasport aniq muddatga berilgan hollarda esa — pasportning amal qilish muddati tugagan paytdan boshlab uch kun muddatda pasport olish yoki uni almashtirish uchun hujjatlarni va fotosuratlarni taqdim etishi kerak. Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi xorijga joʻnab ketadigan taqdirda, agar pasportning amal qilish muddati olti oydan kamroqni yoki kirish vizasidagi muddatni tashkil etsa, pasport almashtirilishi mumkin. 18. Ichki ishlar organlari yoki Oʻzbekiston Respublikasining xorijdagi diplomatiya vakolatxonasi yoxud konsullik muassasasi tomonidan almashtirish tarzida yoki yoʻqolgan pasport oʻrniga beriladigan pasportga ushbu Nizomning 7-bandida koʻrsatilgan maʼlumotlar kiritilishi kerak. 19. Pasport berish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan miqdorda davlat poshlinasi (boj) olinadi. Toʻla davlat taʼminotida boʻlgan shaxslar poshlina toʻlashdan ozod qilinadi. 20. Fuqaro pasportni avaylab asrashi shart. Pasport yoʻqolgani haqida fuqaro doimiy qayd etilgan joyidagi ichki ishlar organlariga yoki Oʻzbekiston Respublikasining shaxs borgan xorijdagi diplomatiya vakolatxonasiga yoxud konsullik muassasasiga darhol xabar qilishi lozim. Ular esa fuqaroning arizasiga binoan belgilangan namunadagi maʼlumotnoma beradi. Maʼlumotnoma shaklini Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi yoki Tashqi ishlar vazirligi belgilaydi. Fuqaro pasportini yoʻqotgan taqdirda unga ushbu Nizomda belgilangan tartibda pasport yoʻqolgani haqida ariza bergan kundan boshlab bir oy ichida yangi pasport beriladi. 21. Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligidan chiqqan shaxs pasportini ichki ishlar organlariga yoki Oʻzbekiston Respublikasining shaxs borgan xorijdagi diplomatiya vakolatxonasiga yoxud konsullik muassasasiga topshirishi shart. Fuqarolar harbiy xizmatga chaqirilganda ularning pasportlari xizmatni oʻtash davrida saqlash uchun xizmatga chaqirilish joyidagi mudofaa ishlari organlariga, harbiy oʻquv yurtlariga qabul qilinganda esa, keyin ichki ishlar organlariga yoʻq qilishga yuborish uchun shu oʻquv yurtiga topshiriladi. Vafot etganlarning pasportlari fuqarolik holatini qayd etish organlariga yoxud Oʻzbekiston Respublikasining marhum borgan xorijdagi diplomatiya vakolatxonasiga yoxud konsullik muassasasiga topshiriladi, ular esa oʻlim roʻyxatga olinganidan soʻng bir oy muddatdan kechiktirmay marhumning Oʻzbekiston Respublikasi hududida oxirgi istiqomat joyidagi ichki ishlar organlariga belgilangan tartibda yoʻq qilish uchun yuboradi. Topib olingan pasport ichki ishlar organlariga yoki Oʻzbekiston Respublikasining xorijdagi diplomatiya vakolatxonasiga yoxud konsullik muassasasiga topshirilishi lozim. 22. Qamoqqa olingan, shuningdek ozodlikdan mahrumlikka, qamoq jazosiga mahkum etilgan shaxslar pasporti surishtiruv, dastlabki tergov organlari yoki sud tomonidan olib qoʻyiladi. Qamoqdan ozod qilingandan yoki jazoni oʻtab boʻlganidan soʻng pasport egasiga qaytariladi. 23. Ushbu Nizomning 22-bandida koʻzda tutilgan hollardan tashqari, Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosining pasportini olib qoʻyish, shuningdek pasportni garovga yoki boshqa majburiyatlarni taʼminlash maqsadida qoldirish va olib qolish taqiqlanadi. 24. Oʻzbekiston Respublikasida pasport tizimi toʻgʻrisidagi Nizomni amalga oshirish uchun zarur shtamplar va blankalarning namunalari Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi va Tashqi ishlar vazirligi tomonidan belgilanadi. 25. Pasport olishga ariza blankalari va Oʻzbekiston Respublikasida pasport tizimi toʻgʻrisidagi Nizomni amalga oshirishda zarur boʻlgan boshqa blankalar uchun davlat poshlinasi olinmaydi. 26. Fuqarolarni qayd etish — Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi muayyan istiqomat joyida shaxsning doimiy yoki vaqtincha yashab turishi faktini ichki ishlar organlari tomonidan qonunchilikda belgilangan tartibda roʻyxatga olishdir. 27. Shaxs muayyan istiqomat joyida doimiy yashash niyatida boʻlgan hollarda doimiy qayd etish amalga oshiriladi. Quyidagilar Oʻzbekiston Respublikasi hududida doimiy qayd etish huquqiga egadirlar: — Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari; — xorijiy fuqarolar, shu jumladan MDHga aʼzo davlatlarning fuqarolari, fuqaroligi boʻlmagan shaxslar, agar ushbu toifadagi shaxslarda Oʻzbekiston Respublikasining ichki ishlar organlari tomonidan belgilangan tartibda yashash uchun berilgan guvohnomalari mavjud boʻlgan taqdirda. 28. Vaqtincha qayd etish shaxsning oʻzi belgilagan istiqomat joyida boʻlishi davrida amalga oshiriladi. Uch kundan olti oygacha davrdagi vaqtincha qayd etish fuqaroni doimiy istiqomat joyidagi roʻyxatdan chiqarmasdan amalga oshiriladi. 6 oydan koʻproq muddatga vaqtincha qayd etish shaxsni doimiy istiqomat joyidagi roʻyxatdan chiqargan holda amalga oshiriladi. Quyidagilar Oʻzbekiston Respublikasi hududida vaqtincha qayd etilishi lozim: — Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi bir joydan ikkinchi joyga vaqtincha yashash uchun kelgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari; — MDHga aʼzo davlatlarning fuqarolari; — MDHga aʼzo davlatlardan fuqaroligi toʻgʻrisida belgisi boʻlmagan sobiq SSSR pasportlari bilan kelgan shaxslar; — Oʻzbekiston Respublikasiga kirish vizalari bilan kelgan xorijiy fuqarolar va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar. 29. Oʻzbekiston Respublikasi hududining bir joyidan ikkinchi joyiga olti oygacha muddat bilan vaqtincha yashash uchun kelgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari doimiy istiqomat joyidagi roʻyxatdan chiqishni rasmiylashtirmagan holda vaqtincha qayd etiladilar va bunda pasportlarga qayd etish shtampi qoʻyiladi. 30. Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi boshqa joyga olti oydan koʻproq muddatga vaqtincha yashash uchun joʻnab ketadigan (xizmat safarlariga, taʼtillarga, dala hovliga, dam olish yoki davolanishga ketadiganlardan tashqari) Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari roʻyxatdan chiqishlari va vaqtincha turadigan joyda qayd etilishlari shart. 31. Qayd etish va roʻyxatdan chiqarish ichki ishlar organlari tomonidan amalga oshiriladi, bu organ har haftada odamlarning joʻnab ketishi va kelishi toʻgʻrisidagi varaqlarni hudud boʻyicha Manzil-maʼlumotnoma byurosiga yuborib turishi shart. Mulkchilik shaklidan qatʼi nazar mehmonxonalarning, davolash muassasalarining, sanatoriylar va dam olish uylarining masʼul shaxslari qayd etilishi lozim boʻlgan joylashgan shaxslarning soʻrovnoma-arizalarini hisobga olish uchun har haftada oʻzi joylashgan hudud boʻyicha Manzil-maʼlumotnoma byurosiga yuborishlari shart. 32. Doimiy va vaqtincha qayd ettirish uchun Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari doimiy yoki vaqtincha istiqomat joyida quyidagilarni taqdim etadilar: — belgilangan shakldagi ariza; — Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosining pasporti; — tugʻilganlik toʻgʻrisidagi guvohnoma — 16 yoshga toʻlmagan, ota-onalaridan (vasiylar va homiylardan) alohida yashovchi shaxslar uchun; — harbiy bilet yoki shaxsiy guvohnoma — kazarmalardan, kemalardan tashqarida yashovchi harbiy xizmatchilar uchun; — davlat poshlinasi toʻlanganligi toʻgʻrisidagi kvitansiya. 16 yoshga toʻlmagan, ota-onalari (vasiylari, homiylari) bilan birga yashaydigan bolalarni qayd etish tugʻilganlik toʻgʻrisidagi guvohnomalar boʻyicha, ular toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni uy daftarlariga (qayd etish varaqchalariga) kiritish yoʻli bilan amalga oshiriladi. MDHga aʼzo davlatlarning fuqarolari va Oʻzbekiston Respublikasiga vaqtincha yashash uchun MDHga aʼzo davlatlardan kelgan shaxslar ichki ishlar organlariga quyidagilarni taqdim etadilar: — belgilangan shakldagi ariza; — pasport yoki shaxsni tasdiqlovchi boshqa hujjat (ofitserning shaxsiy guvohnomasi); — davlat poshlinasi toʻlanganligi toʻgʻrisida kvitansiya. Xorijiy fuqarolar va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar vaqtincha qayd etish uchun quyidagilarni taqdim etadilar: — belgilangan shakldagi ariza; — milliy pasport yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxs guvohnomasi; — Oʻzbekiston Respublikasiga kirish vizasi; — davlat poshlinasi toʻlanganligi toʻgʻrisida kvitansiya; — taklif etuvchining yozma arizasi. Xorijiy fuqarolar, shu jumladan MDHga aʼzo davlatlarning fuqarolari, fuqaroligi boʻlmagan shaxslar, MDHga aʼzo davlatlardan kelgan shaxslar doimiy qayd etish uchun: — belgilangan shakldagi arizani; — Oʻzbekiston Respublikasida yashash uchun guvohnomani; — davlat poshlinasi toʻlanganligi toʻgʻrisidagi kvitansiyani taqdim etadilar. Chegara hududida joylashgan aholi punktlarida qayd etish uchun ushbu hududga kirish toʻgʻrisida chegara hududiga joʻnab ketgunga qadar istiqomat joyida ichki ishlar organidan belgilangan tartibda olingan ruxsatnoma ham taqdim etiladi. 33. Qayd etilishi lozim boʻlgan shaxslar kelgan kundan boshlab uch kun muddat ichida hujjatlarni qayd etish uchun ichki ishlar organlariga topshirishlari shart. Roʻyxatdan chiqish uchun hujjatlar doimiy istiqomat joyidagi ichki ishlar organlari tomonidan rasmiylashtiriladi. 34. Oʻzbekiston Respublikasining quyidagi fuqarolari, shuningdek belgilangan tartibda berilgan Oʻzbekiston Respublikasi hududida yashash guvohnomasiga ega boʻlgan xorijiy fuqarolar va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar uy-joy maydonining qanchaligidan qatʼi nazar doimiy qayd ettirish huquqiga egadirlar: — er-xotin — bir-birining uy-joy maydoniga; — balogʻatga yetmagan va vasiylikdagi bolalar — ota-onalari va vasiylarining uy-joy maydoniga; — oʻz oilalariga ega boʻlmagan yoki balogʻatga yetmagan bolalari boʻlgan, ammo nikohdan oʻtmagan balogʻatga yetgan farzandlar — ota-onalarining uy-joy maydoniga; — ota-onalar — farzandlarining uy-joy maydoniga; — balogʻatga yetmagan, ota-onasi boʻlmagan tugʻishgan aka-ukalar, opa-singillar, shuningdek mehnatga layoqatsiz tugʻishgan aka-ukalar, opa-singillar, agar ularning oʻz oilalari boʻlmasa, yoshidan qatʼi nazar — akasi, ukasi, opasi, singlisining uy-joy maydoniga; — ilgari mazkur aholi punktida yashagan, mehnat shartnomasi bilan ishlash uchun vaqtincha boshqa joyga ketgan shaxslar, shuningdek amaldagi qonunchilikka muvofiq vaqtincha boshqa joyga ketganda uy-joydan foydalanish huquqi saqlanib qoladigan fuqarolar — oldingi istiqomat joyiga yoki qarindoshlarining uy-joy maydoniga; — ozodlikdan mahrum etish joylaridan ozod qilingan shaxslar — oldingi istiqomat joyiga, oʻz oila aʼzolarining, qarindoshlari yoki hukm qilingunga qadar yashab turgan boshqa shaxslarning uy-joy maydoniga; — muddatli xizmat tugagandan soʻng Qurolli Kuchlar safidan boʻshatilgan harbiy xizmatchilar — oldingi istiqomat joyiga, yoki ota-onasi, yoxud boshqa qarindoshlarining uy-joy maydoniga; — ofitserlar tarkibidan zaxiraga yoki isteʼfoga boʻshatilgan shaxslar, Qurolli Kuchlarning va Milliy xavfsizlik xizmatining kontrakt boʻyicha xizmat qilayotgan harbiy xizmatchilari, Ichki ishlar vazirligining boshliqlar va oddiy xodimlari safida boʻlgan shaxslar (oila aʼzolari bilan) — belgilangan tartibda uy-joy olgunga (sotib olingunga) qadar qarindoshlari yoki boshqa shaxslarning uy-joy maydoniga. Ushbu bandda koʻrsatilgan toifadagi shaxslar bilan bir qatorda quyidagilar ham uy-joy maydoni qanchaligidan qatʼi nazar vaqtincha qayd ettirish huquqiga ega: — haqiqiy harbiy xizmatni oʻtayotgan harbiy xizmatchilar oila aʼzolari bilan birga — belgilangan tartibda uy-joy olgunga (sotib olingunga) qadar muddatga boshqa shaxslar yoki harbiy qismning uy-joy maydoniga yoxud harbiy qism, harbiy oʻquv yurti yoki Mudofaa vazirligining, Milliy xavfsizlik xizmati va Ichki ishlar vazirligining oʻzga tashkiloti joylashgan yerga; — akademik litseylarning, kasb-hunar kollejlarining oʻquvchilari, oʻquv yurtlarining talabalari, katta ilmiy xodim-izlanuvchilar, ordinatorlari, kadrlarni tayyorlash yoki qayta tayyorlash yoxud malakasini oshirish kurslarining tinglovchilari, shuningdek ularning oila aʼzolari — oʻqish davrida oʻquv yurtlari va idoralarning, qarindoshlari yoki boshqa shaxslarning uy-joy maydoniga; — faoliyati doimiy harakat bilan bogʻliq shaxslar (kemalar ekipajlarining aʼzolari, geologiya va qidiruv partiyalarining, ekspeditsiyalarning xodimlari va shu kabilar) — ish davrida tegishli paroxodchiliklar, boshqarmalar, geologiya, qidiruv partiyalari va ekspeditsiyalarning asosiy bazalari, qurilish-montaj, ishga tushirish-sozlash tashkilotlari va boshqa tashkilotlar joylashgan manzilga. 35. Qayd etish va roʻyxatdan chiqarish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan miqdorda davlat poshlinasi olinadi. 36. MDHga aʼzo davlatlarning fuqarolari ularning shaxsini yoki fuqaroligini tasdiqlovchi hujjatlar mavjud boʻlgan taqdirda Oʻzbekiston Respublikasi hududiga vizasiz kirish va unda harakat qilib yurish huquqiga egadirlar. 37. Chegara hududida Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining, xorijiy fuqarolar va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning istiqomat joyini tanlashida cheklashlar belgilab qoʻyiladi. Ushbu bandda koʻzda tutilgan cheklash amal qiladigan joylarda qayd etish ruxsat berilmagan shaxslar shu yerlarda joylashgan korxonalarga, muassasa va tashkilotlarga ishga qabul qilinishi mumkin emas hamda ular shu joyni yetti kun mobaynida tark etishlari lozim. Ular chiqib ketishdan boʻyin tovlagan hollarda ichki ishlar organlari tomonidan qonunda belgilangan tartibda chiqarib yuboriladilar. Mazkur joylarda vaqtincha boʻlish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi. Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq respublikaning boshqa ayrim mintaqalarida aholi sogʻligʻini saqlash va xavfsizligini taʼminlash maqsadida shu joylarda Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining, xorijiy fuqarolar va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning boʻlishi vaqtincha cheklab qoʻyilishi mumkin. 38. Xususiy uy-joy egasi uy-joy maydoni qanchaligidan qatʼi nazar oila aʼzolarini va Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarini, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi hududida yashash uchun belgilangan tartibda berilgan guvohnomaga ega boʻlgan xorijiy fuqarolar va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarni qayd ettirish huquqiga egadir. Xususiy mulk tarzida oʻziga tegishli bir qancha uyning egasi ulardan faqat bittasiga qayd etilishi mumkin. 39. Sudning Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosini, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi hududida yashash uchun belgilangan tartibda berilgan guvohnomaga ega boʻlgan xorijiy fuqarolarni va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarni yashab turgan uyidan koʻchirib yuborish yoki bunday uylardan foydalanish huquqi oʻz kuchini yoʻqotgani haqidagi qarori qonuniy kuchga kirishi munosabati bilan ularning yashash joyiga qayd etilishi bekor qilinishi lozim. Qayd etish boshqa hollarda ham, qonunchilikda belgilangan sud tartibida bekor qilinishi mumkin. 40. Ozodlikdan mahrum etishga hukm qilingan shaxslar mazkur shaxslarga nisbatan chiqarilgan hukmlar qonuniy kuchga kirganidan soʻng roʻyxatdan chiqariladi. 41. Vafot etganlar oʻlim roʻyxatga olingandan keyin qayd etishdan chiqariladi. 42. Qayd etish (roʻyxatdan chiqish) uchun lozim boʻlgan arizalar, uy daftarlari, manzil varaqalarining hamda Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarini qayd etish va roʻyxatdan chiqarishga taalluqli boshqa hujjatlarning shakllari Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi tomonidan belgilanadi. 43. Fuqarolar: — pasportsiz yoki haqiqiy boʻlmagan pasport bilan qayd ettirmay yashaganlik uchun, pasportni ataylab yaroqsiz holga keltirganlik hamda pasportlardan gʻarazli maqsadlarda foydalanganlik, pasportni avaylab saqlamay uni yoʻqotganlik uchun; — pasport tizimi qoidalariga rioya qilinishiga masʼul boʻlgan shaxslar fuqarolarning pasportsiz yoki haqiqiy boʻlmagan pasport bilan, yoxud qayd etmay yashashiga yoʻl qoʻygani uchun, shuningdek fuqarolar oʻzlari egallab turgan uy-joy binolarida pasportsiz shaxslarning qaydsiz yashashiga yoʻl qoʻygani uchun; — mansabdor shaxslar pasportsiz yoki pasporti haqiqiy boʻlmagan fuqarolarni, shuningdek qaydsiz yashayotgan fuqarolarni ishga qabul qilgani uchun; — mansabdor shaxslar fuqarolarning pasportini qonunsiz olib qoʻygani yoki pasportni garovga olib qolgani uchun; — chegara zonasiga, shuningdek fuqarolarning kirishi va boʻlishi vaqtincha, cheklangan joylarga kirish yoki unda yashash qoidalarini buzganlik uchun Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan tartibda javobgar boʻladilar. 1. Ushbu Nizom chet el fuqarosi va fuqaroligi boʻlmagan shaxsning Oʻzbekiston Respublikasida yashash guvohnomasidan (keyingi oʻrinlarda — yashash guvohnomasi) foydalanish tartibini belgilaydi. 2. Yashash guvohnomasi unda koʻrsatilgan amal qilish muddati tugagunga qadar, 60 yoshga toʻlgandan keyin olingan yashash guvohnomasi esa 2030-yil 31-dekabrgacha chet el fuqarosi va fuqaroligi boʻlmagan shaxsning identifikatsiyalovchi ID-kartasi (keyingi oʻrinlarda — ID-karta) bilan bir qatorda chet el fuqarosi va fuqaroligi boʻlmagan shaxsning Oʻzbekiston Respublikasida doimiy yashash huquqini tasdiqlovchi hujjat hisoblanadi. Oʻzbekiston Respublikasi hududida doimiy yashab turgan, Oʻzbekiston Respublikasining fuqarosi boʻlmagan va oʻzining chet el fuqaroligiga mansubligiga doir dalilga ega boʻlmagan shaxs uchun yashash guvohnomasi qoʻshimcha ravishda uning shaxsini tasdiqlovchi hamda fuqaroligi boʻlmagan shaxsning huquqiy maqomini belgilab beruvchi hujjat hisoblanadi. Yashash guvohnomasi Oʻzbekiston Respublikasi doirasida haqiqiydir. 3. Yashash guvohnomasi ichki ishlar organlari tomonidan davlat, rus, ingliz tillarida toʻldirilgan hamda unga quyidagi maʼlumotlar kiritilgan: familiyasi, ismi, otasining ismi; tugʻilgan yili, kuni, oyi; tugʻilgan joyi; millati; Oʻzbekiston Respublikasiga kelgan kunidagi fuqaroligi; oilaviy ahvoli; Oʻzbekiston Respublikasiga kelgan kuni; kelishdan maqsad; yashash guvohnomasi kim tomonidan va qachon berilgan; yashash guvohnomasi qanday hujjatlarga asoslanib berilgan; yashash guvohnomasining amal qilish muddati va amal qilish muddatining uzaytirilganligi; voyaga yetmagan farzandlari haqida; doimiy yashash yoki vaqtincha turgan joyi boʻyicha hisobga olinganligi haqida; alohida belgilar (qon guruhi, rezus mansubligi (faktori) va boshqalar); Oʻzbekiston Respublikasida yashash guvohnomasiga eslatma. 4. Jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqamini olish uchun jismoniy shaxs yashash joyidagi ichki ishlar organlarining migratsiya va fuqarolikni rasmiylashtirish boʻlimiga murojaat qilishi kerak. Shaxsning roziligi bilan yashash guvohnomasida sogʻliqni saqlash muassasasi tomonidan yashash guvohnomasi egasining qon guruhi va rezus mansubligi (faktori) toʻgʻrisidagi belgilar qoʻyiladi. Yashash guvohnomasiga ushbu Nizomda nazarda tutilmagan yozuvlarni kiritish taqiqlanadi. 5. Yashash guvohnomalarida kattaligi 35x45 millimetrli qora-oq yoki rangli fotosuratlar, hujjat egasining va uni bergan masʼul shaxsning imzolari boʻlishi lozim. 6. Yashash guvohnomasi quyidagi hollarda ID-kartaga almashtiriladi: familiyasi, ismi, otasining ismi, tugʻilgan yili va millati oʻzgarganida; yashash guvohnomasining amal qilish muddati tugaganida; yashash guvohnomasidagi yozuvlarda noaniqliklar va xatolar mavjudligi aniqlanganida; yashash guvohnomasi blankasi yaroqsiz holga kelganida; yashash guvohnomasi yoʻqotib qoʻyilganida. Chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar yashash guvohnomasi amal qilish muddati tugagandan soʻng yoki familiyasi, ismi, otasining ismi, tugʻilgan yili va millati oʻzgargandan soʻng yashash guvohnomasi bir oy muddatda ID-kartaga almashtirishi lozim. 7. Yashash guvohnomasi yoʻqotilganda, chet el fuqarosi va fuqaroligi boʻlmagan shaxs u yoʻqotilgan joydagi ichki ishlar organiga darhol maʼlum qilishi shart. Bunday hollarda ichki ishlar organi chet el fuqarosi va fuqaroligi boʻlmagan shaxsga qonun hujjatlarida belgilangan tartibda va muddatlarda yangi ID-karta rasmiylashtirib beradi. 8. Chet el fuqarosi va fuqaroligi boʻlmagan shaxs uchun yashash guvohnomalari, shuningdek fuqaroligi boʻlmagan shaxs guvohnomasi quyidagi hollarda oʻz kuchini yoʻqotadi: chet el fuqarosi doimiy yashash uchun chet elga ketganida; fuqaroligi boʻlmagan shaxs chet elga ketganida — fuqaroligi boʻlmagan shaxs guvohnomasining amal qilish muddatini uzrli sabablarsiz uzaytirmagan yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxs guvohnomasining amal qilish muddatini uzaytirishdan voz kechgan hollarda; chet el fuqarosi Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligini qabul qilganida yoki oʻz mamlakati fuqaroligidan chiqqanida; fuqaroligi boʻlmagan shaxs Oʻzbekiston Respublikasi yoki chet el fuqaroligini qabul qilganida; yashash guvohnomasini yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxs guvohnomasini olish uchun yolgʻon maʼlumotlar yoxud soxta hujjatlar taqdim qilinganda. 9. Chet el fuqarosi yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxs vafot etgan hollarda yashash guvohnomalari mavjud boʻlgan taqdirda eksterritorial tamoyil asosida istalgan fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organlariga, chet davlatlarda esa — Oʻzbekiston Respublikasining diplomatik vakolatxonalari yoki konsullik muassasalariga topshiriladi, ular guvohnomani oʻlim roʻyxatga olingandan keyin doimiy yashash joyi boʻyicha roʻyxatga olish joyidagi ichki ishlar organlariga yuboradi. 10. Hibsga olingan yoki ozodlikdan mahrum etishga hukm qilingan shaxsning yashash guvohnomasi tergovga qadar tekshiruv, surishtiruv, tergov organlari yoki sud tomonidan olib qoʻyiladi. Agar shaxs sudning hukmi bilan ozodlikdan mahrum etilsa, uning yashash guvohnomasi Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Jazoni ijro etish departamentiga yuboriladi. Shaxs hibsdan ozod qilinganda yoki jazoni ijro etish muassasasidan ozod etilganida, unga yashash guvohnomasi tergovga qadar tekshiruv, surishtiruv, tergov organlari, sud yoxud jazoni ijro etish muassasasining maʼmuriyati tomonidan qaytariladi. 11. Yashash guvohnomasi oʻgʻirlangan hollarda bu haqidagi arizalar jinoyat sodir etilgan joydagi yoki shaxsning yashash joyidagi hududiy ichki ishlar organlarining navbatchilik qismlari xodimlari tomonidan qabul qilinadi. Bunday arizalar qabul qilinganligi haqida shaxslarga maʼlumotnomalar beriladi va ular javobgarlikka tortilmaydi. Jazoni ijro etish muassasasida jazoni oʻtab chiqqan, tabiiy va texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlar, shu jumladan maishiy tusdagi ofatlar (turar joylarning yoki yashash uchun moʻljallanmagan joylarning yongʻini, qulashi, transport vositalarining yonishi) yuz berganligi oqibatida yashash guvohnomasi yoʻqolganligi yoki yaroqsiz holga kelganligi toʻgʻrisida ariza bilan murojaat etgan shaxslar ham javobgarlikka tortilmaydi. Bunda, jazoni ijro etish muassasasida jazoni oʻtab chiqqan shaxs bu holatni tasdiqlovchi tegishli hujjatni arizaga ilova qiladi, tabiiy va texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlar, shu jumladan maishiy tusdagi ofatlar (turar joylarning yoki yashash uchun moʻljallanmagan joylarning yongʻini, qulashi, transport vositalarining yonishi) yuz berganligi holatini tasdiqlash zarurati boʻlganda, ichki ishlar organlarining migratsiya va fuqarolikni rasmiylashtirish boʻlimlari tomonidan soʻrov asosida qonunchilikda belgilangan vakolatli idoralardan maʼlumotnoma olinadi. 12. Topib olingan yashash guvohnomasi ichki ishlar organlariga topshirilishi lozim. 13. Yashash guvohnomasini olib qoʻyish man etiladi (Oʻzbekiston Respublikasining qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno), shuningdek, garovga olib turish va boshqa shaxsga berish taqiqlanadi. 14. Chet el fuqarosi va fuqaroligi boʻlmagan shaxs yashash guvohnomasini ehtiyot qilishlari shart. 15. Chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar ushbu Nizomning talablarini buzganliklari uchun qonunchilik hujjatlariga muvofiq javob beradilar. 16. Ushbu Nizomning bajarilishi ichki ishlar organlari va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari tomonidan nazorat qilinadi.