MOBIL ALOQA XIZMATLARINI KOʻRSATISh QOIDALARINI TASDIQLASh TOʻGʻRISIDA
(order, 2020-10-01)

Oʻzbekiston Respublikasining “Telekommunikatsiyalar toʻgʻrisida”gi, “Isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisida”gi qonunlariga muvofiq mobil aloqadan foydalanish va xizmatlar koʻrsatish tartibi hamda shartlarini, mobil aloqa tarmogʻi operatorlari va foydalanuvchilarining huquq hamda majburiyatlarini, shuningdek, ularning javobgarliklarini belgilash maqsadida buyuraman: 1. “Mobil aloqa xizmatlarini koʻrsatish qoidalari” ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgandan oʻn kundan keyin kuchga kiradi. Mazkur Qoidalar Oʻzbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-yil, 2-songa ilova), Oʻzbekiston Respublikasining “Telekommunikatsiyalar toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1999-y., 9-son, 219-modda), “Isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-y., 5-6-son, 59-modda) va “Xoʻjalik yurituvchi subyektlar faoliyatining shartnomaviy-huquqiy bazasi toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1998-y., 9-son, 170-modda) qonunlariga muvofiq, mobil aloqa xizmatlaridan foydalanish hamda uni koʻrsatish tartibi va shartlarini, mobil aloqa tarmoqlari operatorlari va abonentlarning huquq va majburiyatlarini, shuningdek ularning javobgarligini belgilaydi. 1. Mazkur Qoidalar mobil aloqa abonentlari (bundan keyin matnda abonentlar deb yuritilada) va mobil aloqa tarmoqlari operatorlari (bundan keyin matnda operatorlar deb yuritiladi) foydalanishi uchun majburiy hisoblanadi. 2. Mazkur Qoidalarda quyidagi tushunchalar qoʻllaniladi: abonent — mobil aloqa xizmatlari koʻrsatilishi uchun operator bilan shartnoma tuzgan yuridik yoki jismoniy shaxs; abonent raqami — mobil aloqa xizmatlari koʻrsatilishi uchun shartnomaning amal qilish davrida abonentga operator tomonidan ajratiladigan raqam; abonent qurilmasi — abonentga mobil aloqa xizmatlaridan foydalanish imkonini beruvchi mobil aloqa tarmogʻining oxirgi uskunasi, elementi; tarifikatsiya birligi — operator tomonidan belgilangan tarifikatsiya tizimiga bogʻliq boʻlgan koʻrsatiladigan xizmatning toʻlanadigan birligi; xizmat koʻrsatish zonasi — operator litsenziya bitimi asosida aloqa xizmatlarini koʻrsatish huquqiga ega boʻladigan va normativ-huquqiy hujjatlar bilan oʻrnatilgan shartlarga javob beradigan xizmatlar sifatini taʼminlash uchun texnik imkoniyatlarga ega boʻlgan hudud; operator — mobil aloqa tarmogʻiga ega boʻlgan, uning qurilishi, ishlashi, rivojlanishini taʼminlovchi va litsenziyaga asosan mobil aloqa xizmatlarini koʻrsatuvchi yuridik shaxs; mobil aloqa tarmogʻi — abonentlarga mobil aloqa (telefon, maʼlumotlarni uzatish va boshqalar) xizmatlarini koʻrsatuvchi texnik vositalar (kommutatsion va radiouskuna, abonent qurilmalari, ulovchi liniyalar, inshootlar va sh. k.) majmui. Mobil aloqa tarmoqlariga aloqaning mobil radiotelefon (sotali, trank, lokal-trank, radial-zona, global shaxsiy mobil yoʻldoshli) tarmoqlari kiradi; yirik avariya — tarmoq va mobil aloqa xizmatlarini koʻrsatish harakati toʻxtatilishiga olib keladigan avariya; tarif rejasi — operator bir yoki bir nechta mobil aloqa xizmatlaridan foydalanishni taqdim etadigan baholi shartlar jami; SIM-karta — abonent qurilmasining identifikatsiyasini, uning mobil aloqa tarmogʻidan foydalanishni, shuningdek abonent raqamidan ruxsatsiz foydalanishdan himoyani taʼminlanishi yordamida qurilgan mikrosxemali identifikatsion modul. 3. Mobil aloqa xizmatlarini koʻrsatish bilan bogʻliq operatorlarning faoliyati belgilangan tartibda olingan litsenziya asosida hamda operator va litsenziya beruvchi organ oʻrtasida tuzilgan litsenziya bitimiga muvofiq amalga oshiriladi. 4. Mobil aloqa xizmatlarini koʻrsatishda operatorlar hamda telekommunikatsiya tarmoqlarining boshqa operatorlari oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlar qonun hujjatlariga muvofiq, ular oʻrtasida tuzilgan shartnomalar bilan tartibga solinadi. 5. Mobil aloqa xizmatlari operator va abonent oʻrtasida tuzilgan mobil aloqa xizmatlarini koʻrsatish shartnomasi asosida taqdim etiladi. 6. Abonent operatordan mobil aloqaning abonent qurilmasini sotib olishi yoki ijaraga olishi yoxud oʻzining shaxsiy abonent qurilmasidan foydalanishi mumkin. 7. Foydalanilayotgan abonent qurilmasi Oʻzbekiston Respublikasida amal qilayotgan standartlarga muvofiq, uskunaning ushbu turiga qoʻyiladigan belgilangan texnik talablarga javob berishi kerak. 8. Favqulodda holatlarda telekommunikatsiyalar sohasidagi maxsus vakolatli organ “Favqulodda holatlarda telekommunikatsiyalar tarmoqlari va vositalaridan ustuvor foydalanish, ulardan foydalanishni toʻxtatib qoʻyish yoki cheklash tartibi toʻgʻrisida”gi nizomda (2007-yil 27-noyabr, roʻyxat raqami 1743 — Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2007-y., 48-49-son, 492-modda) belgilangan tartibda mobil aloqaning istalgan tarmoqlari va vositalaridan ustuvor foydalanish, ularning ishlashini cheklash yoki toʻxtatib qoʻyish huquqiga ega. 9. Operatorlar odamlarning dengizdagi, yerdagi, havodagi, kosmik fazodagi xavfsizligiga, Oʻzbekiston Respublikasida mudofaa, xavfsizlik va huquq-tartibotni saqlash sohasidagi kechiktirib boʻlmaydigan tadbirlarni oʻtkazishga taalluqli xabarlar, shuningdek yirik avariyalar, falokatlar, epidemiyalar va boshqa favqulodda vaziyatlar haqidagi xabarlarga mutlaq ustuvorlik taqdim etishlari lozim. 10. Operatorlar telekommunikatsiya tarmoqlari orqali uzatiladigan telefon soʻzlashuvlari va boshqa xabarlar, shuningdek ularga taalluqli boʻlgan barcha maʼlumotlar sir tutilishiga rioya qilishga majbur. Telefon soʻzlashuvlarini eshitish, telekommunikatsiya tarmoqlari orqali uzatilayotgan xabarlar bilan tanishish, ular toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni olishga, shuningdek soʻzlashuvlar sirlariga doir boshqa cheklanishlariga qonun bilan belgilangan hollarda va tartibda yoʻl qoʻyiladi. 11. Operator shartnomani bajarish tufayli unga oshkor boʻlgan abonent toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni, abonentning roziligisiz uchinchi shaxslarga berishi yoki tarqatishga haqli emas, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno. 12. Abonentlarga operator tomonidan koʻrsatiladigan mobil aloqa xizmatlarining roʻyxati operatorga tegishli boʻlgan mobil aloqa tarmogʻining texnik imkoniyatlarini hisobga olgan holda operator tomonidan belgilanadi. 13. Abonentlarga koʻrsatiladigan mobil aloqa xizmatlari shartnoma shartlariga, shuningdek operatorning xizmatlar toʻgʻrisida axborotiga muvofiq boʻlishi kerak. 14. Operator abonentga mobil aloqa xizmatlaridan kecha-kunduz foydalanish imkonini taʼminlashga majbur. 15. Operator axborot-maʼlumot xizmat tizimini yaratishga va pulli hamda bepul axborot-maʼlumot xizmatlarini koʻrsatishga majbur. 16. Operator tomonidan koʻrsatiladigan bepul xizmatlarga quyidagilar kiradi: a) operator tomonidan taqdim etiladigan mobil aloqa xizmatlari toʻgʻrisida axborot berish; b) operatorning mobil aloqa tarmogʻiga xizmat koʻrsatish zonasi toʻgʻrisida axborot berish; v) mobil aloqa xizmatlariga tariflar toʻgʻrisida axborot berish; g) abonent shaxsiy hisob raqamining holati toʻgʻrisida axborot berish; d) axborot-maʼlumot xizmatlari toʻgʻrisida axborot berish; e) operator (filiallari)ning rekvizitlari (joylashgan oʻrni) va ish tartibi toʻgʻrisida axborot berish; j) abonentdan texnik nosozliklar, SIM-karta yoki abonent qurilmasi yoʻqolganligi (SIM-kartalardan foydalanish koʻzda tutilmagan mobil aloqa standartlari uchun), abonentning shaxsiy maʼlumotlari oʻzgarganligi toʻgʻrisidagi axborotni qabul qilish; z) mobil aloqa tarmoqlarida abonent qurilmasidan foydalanish imkoniyati toʻgʻrisida axborot berish. Bepul axborot-maʼlumot xizmatlarining roʻyxati operator tomonidan mustaqil kengaytirilishi mumkin. 17. Operator pulli axborot-maʼlumot xizmatlarining roʻyxatini mustaqil ravishda belgilaydi. 18. Operator taqdim etiladigan xizmatlar, ularni taqdim etish va mobil aloqa xizmatlaridan foydalanish tartibi, ushbu xizmatlarga tariflar, mobil aloqadan foydalanishda cheklanishlar toʻgʻrisida abonentlarni, shuningdek mobil aloqa xizmatlarini koʻrsatish uchun shartnomani tuzish istagi boʻlgan jismoniy va yuridik shaxslarni xabardor qilishga majbur. Tariflar, xizmat koʻrsatish tartibi, hisob-kitoblar shakli va tartibi oʻzgargan holda, operator abonentlarni bu haqda ommaviy axborot vositalari va (yoki) oʻzi tanlagan boshqa usulda xabardor qilishi lozim. Operator tarmogʻida mobil aloqa xizmatlari koʻrsatilishining toʻxtatilishiga olib keladigan yirik avariyalar yuz berganda, operator abonentlarni bu haqda, shuningdek xizmatlarni koʻrsatish tiklanishining taxminiy muddatlari toʻgʻrisida ommaviy axborot vositalari orqali xabardor qilishga majbur. 19. Operator har bir abonentga tegishli xizmatlar uchun Oʻzbekiston Respublikasi hududida belgilangan yagona raqamlarni abonent tomonidan terish yordamida favqulodda tezkor xizmatlarni bepul va kecha-kunduz davomida chaqirish imkoniyatini taʼminlashi kerak. Favqulodda tezkor xizmatlarga quyidagilar kiradi: a) yongʻinga qarshi yordam; b) ichki ishlar organlari (militsiya); v) tez tibbiy yordam; g) gaz tarmogʻining avariya xizmati; d) Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligining qutqaruv xizmati. 20. Mobil aloqa tarmogʻidan foydalanishni taʼminlash va mobil aloqa xizmatlarini koʻrsatish operator va abonent oʻrtasida tuzilgan shartnomaga muvofiq amalga oshiriladi. 21. Mobil aloqa xizmatlarini koʻrsatish shartnomasi ommaviy shartnoma hisoblanadi va qonun hujjatlariga muvofiq tuziladi. 22. Mobil aloqa xizmatlarini koʻrsatish uchun shartnoma ikki tomonlama shartnoma boʻlib, u tuzilgan vaqtdan boshlab kuchga kiradi. 23. Abonent va operator oʻrtasidagi shartnoma maʼlum muddatga yoki uni koʻrsatmasdan tuzilgan boʻlishi mumkin. 24. Shartnomada quyidagilar aks etgan boʻlishi lozim: a) shartnoma predmeti; b) shartnoma tuzilgan sana va joyi; v) operator nomi (firma nomi); g) operatorning bank rekvizitlari; d) abonent toʻgʻrisidagi maʼlumotlar (familiyasi, ismi, otasining ismi, turar joyi, shaxsini tasdiqlovchi hujjat rekvizitlari — jismoniy shaxs uchun, nomi (firma nomi), bank rekvizitlari, joylashgan yeri — yuridik shaxs uchun); e) operatorga raqamlash zaxirasidan ajratilgan abonent raqamini abonentga taqdim etish; j) shartnomani tuzishda abonent tomonidan tanlangan xizmatlar roʻyxati; z) hisob-kitoblar tartibi, muddatlari va shakli; i) hisobni yetkazib berish usuli; k) tomonlar huquqlari, majburiyatlari va javobgarligi. Shartnomadagi abonent toʻgʻrisidagi maʼlumotlar oʻzgarishi bilan bogʻliq oʻzgarishlar qoʻshimcha toʻlov undirilmasdan kiritilishi kerak. Shartnomada qonun hujjatlari va mazkur Qoidalar talablariga zid kelmaydigan boshqa shartlar boʻlishi mumkin. 25. Operator abonentni alohida haq evaziga koʻrsatiladigan mobil aloqa xizmatlaridan foydalanishga majburlashga haqli emas. 26. Operator bitta xizmatni koʻrsatish texnologik jihatdan boshqa xizmat bilan shart qilib qoʻyilgan holatdan tashqari, mobil aloqaning bitta xizmatini koʻrsatish uchun aloqaning boshqa xizmatlarini koʻrsatishni shart qilib qoʻyishga haqli emas. 27. Shartnoma quyidagi hollarda bekor qilinishi mumkin: a) abonentning tashabbusi boʻyicha, bekor qilish sababi koʻrsatilgan yoki koʻrsatilmagan holda; b) operatorning tashabbusi boʻyicha, ushbu Qoidalar yoki shartnoma shartlarida belgilangan talablar abonent tomonidan buzilganda; v) agar abonent — jismoniy shaxs vafot etganda yoki abonent — yuridik shaxs tugatilganda tasdiqlovchi hujjatlar taqdim etilgan taqdirda; g) davlat organining hujjat qabul qilishi natijasida tomonlarning oʻz majburiyatlarini bajarish imkoni boʻlmay qolgan taqdirda; d) shartnomada yoki qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa hollarda. 28. Shartnoma bekor qilinganda, tomonlar oʻzlarining barcha majburiyatlari boʻyicha hisob-kitoblarini amalga oshirishlari kerak. 29. Operator quyidagi huquqlarga ega: a) abonentlarga xizmatlar koʻrsatish; b) abonent tomonidan shartnoma shartlari buzilgan hollarda xizmatlarni toʻxtatish; v) mobil aloqa tarmogʻida xabarlarni uzatishda xavfsizlikni taʼminlash va tarmoq abonentlariga koʻrsatilayotgan xizmatlarning tegishli sifatini taʼminlash maqsadida, normativ-huquqiy hujjatlarga muvofiq, mobil aloqa xizmatlari koʻrsatilishining toʻxtatilishi nazarda tutilgan texnik tadbirlarni oʻtkazish; g) abonentning aybi bilan koʻrilgan moddiy zarar qoplanishini talab qilish. Operator qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa huquqlarga ega boʻlishi mumkin. 30. Operator quyidagilarga majbur: a) oʻz faoliyatini normativ-huquqiy hujjatlariga va mazkur Qoidalarga hamda mobil aloqa xizmatlarini koʻrsatish uchun tuzilgan shartnomaga muvofiq amalga oshirish; b) xizmat koʻrsatish zonasida mobil aloqa tarmogʻining ishini foydalanilayotgan standartning texnik normalariga muvofiq taʼminlash; v) mobil aloqa xizmatlarini sifatli va oʻz vaqtida koʻrsatilishni taʼminlash; g) koʻrsatilgan xizmatlarning kamchiliklarini shartnomada yoki qonun hujjatlarida belgilangan muddatlarda bartaraf etish; d) shartnomada belgilangan muddatlarda koʻrsatilgan xizmatlar uchun hisoblarni berish, ularni abonentlarga shartnomada koʻrsatilgan usul bilan taqdim etish, abonentlar bilan hisob-kitoblarni amalga oshirish; e) abonentdan toʻlov olingandan keyin, abonentga mobil aloqa xizmatlari koʻrsatilishini tiklash; j) abonentning talabi boʻyicha abonent shaxsiy hisobvaragʻidagi oʻzaro hisob-kitoblarning joriy holati toʻgʻrisidagi batafsil axborotni taqdim etish; z) mobil aloqa xizmatlari koʻrsatilishi toʻxtagan hollarda, abonent tomonidan operatorning aybi bilan xizmatlar koʻrsatilmagan vaqt uchun operatorga ariza kelib tushgan vaqtdan boshlab, abonent toʻlovini qayta hisoblab chiqish; i) abonentning yozma arizasi boʻyicha, agar abonent uchun boshqa maqbul usul operator tomonidan belgilanmagan boʻlsa, SIM-karta yoki abonent qurilmasi (SIM-kartadan foydalanish koʻzda tutilmagan mobil aloqa standartlari uchun) yoʻqolganda, xizmatlarning koʻrsatilishini zudlik bilan toʻxtatish; k) abonentlarning shikoyatlarini 30 kundan koʻp boʻlmagan muddatda koʻrib chiqish. Operatorga qonun hujjatlarida koʻzda tutilgan boshqa majburiyatlar ham yuklatilgan boʻlishi mumkin. 31. Operator abonentlarga quyidagi axborotni taqdim etishga majbur: a) mobil aloqa tarmoqlarida abonent qurilmasidan foydalanish imkoniyati toʻgʻrisida; b) koʻrsatilayotgan xizmatlarning roʻyxati, shuningdek ularni koʻrsatish tartibi va shartlari oʻzgarganligi toʻgʻrisida; v) xizmat koʻrsatish zonasi oʻzgarganligi toʻgʻrisida; g) yangi tariflar joriy qilingunga qadar kamida 10 kun oldin xizmatlarga tariflar oʻzgarganligi toʻgʻrisida, agar bu oʻzgartirishlar abonent holatini yomonlashtirsa; d) abonentlarga xizmat koʻrsatish punktlari ish rejimi oʻzgarganligi toʻgʻrisida; e) oʻz rekvizitlarining oʻzgarganligi toʻgʻrisida. 32. Abonent quyidagi huquqlarga ega: a) amaldagi tariflarga, xizmatlar tavsifi va xizmatlar sifatiga qoʻyiladigan talablarga, shuningdek operator tomonidan koʻrsatiladigan qoʻshimcha xizmatlarga muvofiq shartnomada koʻzda tutilgan mobil aloqa xizmatlaridan foydalanish; b) operatordan mobil aloqa xizmatlarini koʻrsatish uchun shartnomada belgilangan majburiyatlarning bajarilishini talab qilish; v) operator axborot-maʼlumot xizmatining xizmatlaridan foydalanish; g) barcha amalga oshirilgan ulanishlarning sanasi va vaqti, ularning davomiyligi va abonent raqamlarini koʻrsatgan holda, operator tomonidan belgilangan tartib va shartlarda barcha xizmat turlari boʻyicha batafsil hisobni bepul olish; d) ushbu Qoidalarning talablari va shartnoma shartlariga rioya qilgan holda, shuningdek muayyan hududda (aeroport, samolyot, antenna maydoni va boshqalar) amal qiladigan alohida qoidalarni hamda toʻsqinlik qilishi yoki xavfli vaziyatlar yuzaga kelishi mumkin boʻlgan holatlarda (tibbiyot muassasalari, yoqilgʻini saqlash va qayta yuklash hududi, portlash ishlarini oʻtkazish joylarida va boshqalar) cheklanishlarni hisobga olgan holda, istalgan abonent qurilmasidan foydalanish; e) favqulodda tezkor xizmatlarni chaqirishda, shuningdek shartnomada nazarda tutilgan hollarda mobil aloqa xizmatlaridan bepul foydalanish; j) unga roziligisiz taqdim etilgan xizmatlar uchun toʻlovini toʻlashni rad etish; z) operator tomonidan taqdim etilayotgan xizmatlar boʻyicha takliflar va eʼtirozlar bilan operatorga murojaat etish; i) operator aybi bilan koʻrilgan zararlarni qoplanishini talab qilish; k) operator xizmatlaridan foydalanishni toʻxtatish; l) shartnomada koʻzda tutilgan tartibda operator bilan tuzilgan shartnomani bekor qilish; m) operator shartnomani bajarmasa yoki xizmatlar shartnomada koʻrsatilgan muddatda koʻrsatilmasligi aniq boʻlsa, shartnomani bajarishdan bosh tortish va zararlarni qoplashni talab qilish; n) operator tomonidan, koʻrsatiladigan xizmatlar sifatining yomonlashishiga olib keladigan darajada shartnoma shartlaridan jiddiy chetga chiqishga yoʻl qoʻyilgan yoki boshqa jiddiy kamchiliklar yuzaga kelgan hollarda, oʻz xohshiga koʻra: kamchiliklarni bepul bartaraf etish, koʻrsatilgan xizmatlar narxini mos ravishda kamaytirish, takroran xizmatlarni koʻrsatish, keltirilgan zararlarni toʻliq qoplagan holda shartnomani bekor qilishni talab qilishi mumkin. Abonent qonun hujjatlarida koʻzda tutilgan boshqa huquqlarga ega boʻlishi mumkin. 33. Abonent quyidagilarga majbur: a) ushbu Qoidalarga rioya qilish; b) shartnoma shartlarini bajarish; v) operatorga SIM-karta yoki abonent qurilmasi (SIM-kartalardan foydalanish koʻzda tutilmagan mobil aloqa standartlari uchun) yoʻqolganligi toʻgʻrisida zudlik bilan xabar berish. Abonent tomonidan ushbu shartlarga rioya qilinmagan hollarda, u yoʻqotilgan SIM-karta yoki abonent qurilmasidan (SIM-kartadan foydalanish koʻzda tutilmagan mobil aloqa standartlari uchun) foydalangan holda olingan operator tomonidan koʻrsatilgan mobil aloqa xizmatlariga toʻlov boʻyicha, operator abonentning ularning yoʻqolganligi va xizmatlar koʻrsatishni toʻxtatish istagi toʻgʻrisidagi arizasini olgan kunigacha majburiyatga ega, agar abonent uchun qulay boʻlgan xabar qilishning boshqa usuli operator tomonidan koʻzda tutilmagan boʻlsa; g) koʻrsatilgan xizmatlar uchun toʻlovni oʻz vaqtida toʻlash; d) 30 kun davomida operatorga maʼlumotlar (familiyasi, ismi, otasining ismi, turar joyi — jismoniy shaxs uchun, nomi (firma nomi), joylashgan yeri — yuridik shaxs uchun) oʻzgarganligi toʻgʻrisida xabar berish. Abonent qonun hujjatlarida koʻzda tutilgan boshqa majburiyatlarga ega boʻlishi mumkin. 34. Abonentlar bilan hisob-kitoblar va mobil aloqa xizmatlarining toʻlovi mobil aloqa xizmatlariga tariflar asosida amalga oshiriladi. 35. Mobil aloqa xizmatlariga tariflar operatorlar tomonidan shartnoma asosida mustaqil belgilanadi. 36. Mobil aloqa tarmogʻi boʻyicha ulanish davomiyligining tarifikatsiya birligi operator tomonidan belgilanadi. Tarifikatsiya birligi bir minutdan koʻp boʻlmasligi kerak. 37. Ulanishning davomiyligini hisobga olish operator tomonidan qabul qilingan tarifikatsiya birligiga muvofiq olib boriladi. 38. Toʻlov miqdorini aniqlash uchun foydalaniladigan mobil aloqa tarmogʻi boʻyicha ulanish davomiyligi chaqiriluvchi abonent yoki abonent javob bergan deb tenglashtirilgan javob signali boʻlgan uskuna javob bergan sekunddan boshlab chaqiruvchi yoki chaqiriluvchi abonent yoki shu uskuna soʻzlashuvi tugagan vaqtgacha hisoblanadi. Operator tomonidan belgilangan minimal hisoblangan vaqt birliklarida hisoblangan ulanishlar davomiyligi toʻliq birlikkacha yaxlitlanadi. Operator ushbu Qoidalarga nisbatan abonent holatini yomonlashtirmaydigan mobil aloqa xizmatlarining tarifikatsiya qoidalarini mustaqil belgilaydi. 39. Mobil aloqa xizmatlariga tariflar mobil aloqaning ayrim xizmatlari yoki mobil aloqa xizmatlarining toʻplamiga tariflar (tarif rejalari) koʻrinishida belgilanishi mumkin. Tarif rejasi bir kecha-kunduz vaqt, hafta kunlari, dam olish va bayram (ishlanmaydigan) kunlari boʻyicha, shuningdek koʻrsatilayotgan mobil aloqa xizmatlarining toʻplami va hajmi boʻyicha differensiyalangan tariflar belgilanishi mumkin. 40. Tarif rejalarini shakllantirishda tarifikatsiyaning quyidagi turlari qoʻllanilishi mumkin: a) abonentning aniq (hisobot) davri uchun toʻlov miqdori haqiqiy olingan mobil aloqa xizmatlarining hajmiga bogʻliq boʻlmagan doimiy kattalik hisoblanadigan abonentlik; b) abonentning toʻlov miqdori hisobot davri davomida taqdim etilgan abonentning tashabbusi bilan amalga oshirilgan ulanishlar davomiyligining summasiga bogʻliq boʻlgan vaqtbay; v) toʻlov miqdori amalda koʻrsatilgan mobil aloqa xizmatlari uchun aniqlanadigan har bir koʻrsatilgan mobil aloqa xizmati uchun. Tarif rejalarini shakllantirishda tarifikatsiyaning bir nechta turlarini birga qoʻshishga yoʻl qoʻyiladi. 41. Mobil aloqa xizmati uchun toʻlov tarifikatsiyaning birlik miqdori bilan aniqlanadi. 42. Chaqiriluvchi shaxsning javobiga tenglashtirilgan va ulanish davomiyligining hisobi boshlanadigan javob signaliga ega abonent qurilmasiga quyidagilar kiradi: a) axborotni avtomatik qabul qilish rejimida ishlaydigan modem yoki faksimil apparat; b) avtojavob bergich bilan jihozlangan istalgan abonent qurilmasi; v) chaqiriluvchi shaxs boʻlmagan vaqtda axborot bilan almashish imkoniyatini taʼminlaydigan (yoki imitatsiyalaydigan) boshqa abonent qurilmalari. 43. Operator koʻrsatilayotgan mobil aloqa xizmatlari uchun hisob-kitob davrini mustaqil belgilaydi. 44. Hisob-kitoblar shakli va tartibi texnologik imkoniyatlardan kelib chiqib, amaldagi qonun hujjatlari talablarini hisobga olgan holda operator tomonidan belgilanadi. Mobil aloqa xizmatlarining toʻlovi naqd pul yoki pul oʻtkazish yoʻli bilan, shuningdek hisobotlarning avans yoki kredit shakli boʻyicha amalga oshirilishi mumkin. 45. Koʻrsatilgan mobil aloqa xizmatlarini hisoblash uchun tegishli xizmatlarni koʻrsatish vaqtida amalda boʻlgan tarifdan foydalaniladi. 46. Abonentlar bilan barcha hisob-kitoblar qonun hujjatlari bilan belgilangan tartib va shartlarda olib boriladi. Koʻrsatilayotgan mobil aloqa xizmatlari uchun hisob-kitoblar amalga oshirilganda, xorijiy valyuta, shuningdek xorijiy valyutada toʻlov hujjatlaridan foydalanishga qonun hujjatlari bilan belgilangan tartibda va shartlarda yoʻl qoʻyiladi. 47. Abonent tomonidan Oʻzbekiston Respublikasining “Telekommunikatsiyalar toʻgʻrisida”gi Qonunida, ushbu Qoidalar va shartnomada belgilangan mobil aloqa xizmatlarini koʻrsatish boʻyicha talablar buzilgan holatlarda, buzilishlar bartaraf etilgunga qadar operator mobil aloqa xizmatlari koʻrsatilishini toʻxtatish huquqiga ega. Bunda, mobil aloqa tarmogʻidan foydalana olish va abonent tomonidan favqulodda tezkor xizmatlarni chaqirish imkoniyati saqlanadi. 48. Operator tomonidan mobil aloqa xizmatlarini koʻrsatish toʻxtatilgandan keyin abonent shartnoma va qonun hujjatlari bilan belgilangan muddatda aniqlangan buzilishlarni bartaraf etish huquqiga ega. Aniqlangan buzilishlar bartaraf etilgandan keyin mobil aloqa xizmatlaridan foydalanish tiklanadi. 49. Taqdim etilgan mobil aloqa xizmatlarini kredit bilan toʻlash muddatini operator mustaqil belgilaydi. 50. Mobil aloqa xizmatlarining toʻlovi uchun mobil aloqa xizmatlarining toʻlovi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni operatorga yetkazish uchun foydalaniladigan, belgilangan usul bilan kodlangan axborotga ega oldindan toʻlov kartasidan (bundan keyin matnda — karta deb yuritiladi) foydalanish mumkin. Kartada quyidagilar koʻrsatilgan boʻlishi kerak: a) kartani chiqargan operatorning nomi (firma nomi); b) toʻlanganligini karta tasdiqlaydigan toʻlov miqdori; v) kartaning amal qilish muddati; g) operatorning maʼlumot (bogʻlanish) uchun telefonlari; d) kartadan foydalanish qoidalari; e) kartaning identifikatsiya raqami. 51. Shartnoma bekor qilingan hollarda, abonent avans sifatida kiritilgan pul mablagʻlarini qaytarish uchun operatorga murojaat qilish huquqiga ega. Bunda, operator pul mablagʻlarining foydalanilmagan qoldigʻini qaytarishga majbur. 52. Operator va abonent Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlariga va ular oʻrtasida tuzilgan shartnomalarga muvofiq javobgar boʻladilar. 53. Abonent huquqini cheklab qoʻyadigan va qonun hujjatlariga zid keladigan shartnoma shartlari haqiqiy emas deb topiladi. Agar ularning qoʻllanilishi natijasida abonentga zarar yetkazilsa, ular operator tomonidan qonun bilan belgilangan tartibda qoplanishi shart. 54. Operator tuzilgan shartnoma boʻyicha oʻz majburiyatlarini bajarmaganligi yoki lozim darajada bajarmaganligi uchun quyidagi holatlarda abonent oldida javobgardir: a) mobil aloqa tarmogʻidan foydalana olishni taʼminlash muddatlarining buzilishi; b) shartnomada belgilangan mobil aloqa xizmatlarini koʻrsatish muddatlarining buzilishi; v) shartnomada koʻrsatilgan va abonent tomonidan talab qilingan mobil aloqa xizmatlarining barcha turlarini koʻrsatmaganlik; g) mobil aloqa xizmatlarini sifatsiz koʻrsatish; d) mobil aloqa xizmatlarini koʻrsatish bilan bogʻliq axborotni taqdim etilmaganligi, toʻliq taqdim etilmaganligi yoki kechiktirib taqdim etilganligi; e) shartnomani bajarish natijasida operatorga maʼlum boʻlgan abonent toʻgʻrisidagi maʼlumotlarning tarqalishini cheklash toʻgʻrisidagi talablarning buzilishi. Operator qonun hujjatlarida koʻzda tutilgan boshqa holatlarda ham javobgardir. 55. Xizmatlarni koʻrsatish davomida aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish muddatlari shartnomada belgilanadi. Koʻrsatilayotgan xizmatlarning kamchiliklari abonent tomonidan daʼvo berilgan kundan boshlab 20 kun davomida operator tomonidan bartaraf etilishi kerak (agar bunda qisqa muddat shartnomada belgilanmagan boʻlsa). 56. Obyektiv sabablarga koʻra operator kamchiliklarni bartaraf etmasa, ushbu muddat uzaytirilishi mumkin. 57. Agar majburiyatlarning bajarilmaganligi yengib boʻlmaydigan kuch natijasi boʻlsa yoki abonentning aybi bilan yuz bergan boʻlsa, operator abonent oldida javobgarlikka ega emas. 58. Nizoli masalalar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda hal etiladi. 59. Ushbu Qoidalar Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish, raqobat va tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash davlat qoʻmitasi bilan kelishilgan.