Vaqtinchalik mehnat faoliyatini olib borish uchun respublika hududidan transport orqali chet elga joʻnab ketish vaqtida Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining xavfsizligini taʼminlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2021-06-09)

Jahon iqtisodiyotining chuqurlashib borayotgan globallashuvi, xalqaro mehnat bozorining rivojlanishi hamda ishchi kuchlarining transchegaraviy oqimlarining kengayishi sharoitlarida, mehnat migratsiyasi mehnatga layoqatli fuqarolar va ularning oila aʼzolari katta qismining bandligi va daromadlarini taʼminlab beruvchi obyektiv bir-biriga bogʻliq ijtimoiy-iqtisodiy jarayoni hisoblanadi. Soʻnggi yillarda mamlakatimizda mehnat migratsiyasi jarayonlarini tartibga solish boʻyicha chora-tadbirlar koʻrilmoqda. Davlatlararo darajada respublika hududidan tashqarida ishlaydigan Oʻzbekiston fuqarolarining ijtimoiy va mehnat huquqlariga rioya etilishini nazarda tutadigan hujjatlar imzolandi va amalga oshirilmoqda. Shu bilan birga fuqarolarning katta qismi xorijga ishlash uchun yakka tartibda, qoʻshni davlatlarning avtotransport vositalarida, yoʻl davomida hayotlarini katta xavf ostiga qoʻyib joʻnab ketishmoqda. Respublikada xalqaro reyslarni amalga oshiruvchi yoʻlovchi tashish avtotransport vositalari deyarli yoʻq. Oʻzbekiston hududi bilan chegaradosh boʻlgan qoʻshni davlatlarning yoʻlovchi tashuvchilari tomonidan amalga oshiriladigan yoʻlovchilarni avtotransportda tashish narxi “Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJ va “Oʻzbekiston havo yoʻllari” MAKning yoʻlovchilik tariflari narxlaridan 2,5 — 4 barobarga arzon. Respublika hududidan tashqarida vaqtinchalik mehnat faoliyatini amalga oshirish joyiga Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining xavfsiz yetib borishini taʼminlashga yordam koʻrsatuvchi qulay shart-sharoitlarni tashkil etish, yoʻl davomida yoʻl-transport hodisalarini oldini olish maqsadida: 1. Vaqtinchalik mehnat faoliyatini amalga oshirish maqsadida respublika hududidan tashqariga chiqib ketayotgan fuqarolarni tashish boʻyicha temir yoʻl va aviatsiya transporti quvvatlarini va oʻtkazish imkoniyatlarini oshirish uchun: a) “Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJ Oʻzbekiston Respublikasi Temir yoʻllarda yuk va yoʻlovchilar tashish xavfsizligini nazorat qilish davlat inspeksiyasi bilan birgalikda: 2018-yilning 1-mayiga qadar — vaqtinchalik mehnat faoliyatini amalga oshirish uchun respublika hududidan tashqariga chiqib ketayotgan fuqarolarning katta miqdorda joʻnab ketayotgan yoki borishi oshib borayotgan shaharlariga temir yoʻl qatnovining yangi yoʻnalishlarini joriy etish; 2018-yilning 1-iyuniga qadar — vaqtinchalik mehnat faoliyatini olib borish uchun xorijga joʻnab ketayotgan fuqarolar tomonidan talab etilayotgan yoʻnalishlar boʻyicha, shu jumladan, joʻnab ketishning boshlangʻich nuqtasini hududlarning temir yoʻl uzellaridan tashkil etgan holda yangi yoʻlovchilik tarkiblarini joriy etish va platskart hamda umumiy vagonlar sonini oshirish; 2018-yilning 1-iyuliga qadar — Oʻzbekiston Respublikasining hududiy temir yoʻl uzellaridan Rossiya Federatsiyasi va Qozogʻiston Respublikasining aniq manzilli stansiyalariga boradigan xorijiy temir yoʻl kompaniyalari yoʻlovchilik tarkiblarini harakatlantirgan holda vaqtinchalik mehnat faoliyatini olib borish uchun respublika hududidan tashqariga chiqib ketayotgan fuqarolarni tashishga, zarur hollarda, xorijiy temir yoʻl kompaniyalarining faoliyat olib borishiga imkon yaratishni taʼminlash; b) “Oʻzbekiston havo yoʻllari” MAK 2018-yilning 1-mayiga qadar vaqtinchalik mehnat faoliyatini olib borish uchun respublika hududidan tashqariga chiqib ketayotgan fuqarolarni arzonlashtirilgan tariflar boʻyicha aviatsiya orqali tashishni amalga oshiradigan “Oʻzbekiston havo yoʻllari” MAK huzuridagi chiptalar narxlarini arzonlashtirilgan holda sotadigan (loukoster) aviakompaniyani tashkil etish boʻyicha aniq takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritsin; v) Oʻzbekiston avtomobil va daryo transporti agentligi va Oʻzbekiston Respublikasi TIF Milliy banki uch oy muddatda: Oʻzbekiston avtomobil va daryo transporti agentligining ulushi 51 foiz va Oʻzbekiston Respublikasi TIF Milliy bankining ulushi 49 foiz boʻlgan Avtobusda yoʻlovchilarni xalqaro tashish boʻyicha ixtisoslashtirilgan kompaniyasini (keyingi oʻrinlarda — Ixtisoslashtirilgan kompaniya) belgilangan tartibda tashkil etilishini; xalqaro yoʻlovchi tashishni amalga oshiradigan, mahalliy avtotransport kompaniyalarini tashkil etishni ragʻbatlantirish hamda ularni litsenziyalash shartlari maqbullashtirilishini; xavfsizlik, ekologiya va ijtimoiy standartlar talablariga javob beradigan avtotransport vositalaridan foydalangan holda xalqaro avtomobil yoʻlovchilik tashuvlarini amalga oshiruvchi xorijiy transport kompaniyalarini avtomobil transporti xizmatlari bozoriga kirib kelishini; Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Davlat yoʻl harakati xavfsizligi xizmati va Yongʻinga qarshi kurashish bosh boshqarmasi, Favqulotda vaziyatlar vazirligi bilan birgalikda avtobusda xalqaro tashishlarni amalga oshiradigan avtobuslarning yoʻlga chiqishdan oldingi texnik koʻrigini, bevosita avtovokzallar hududida olib borish, shuningdek, zarur hollarda, avtobusning barcha marshruti davomida video kuzatuv amalga oshirilishini taʼminlasin. 2. Oʻzbekiston avtomobil va daryo transporti agentligining, TIF Milliy banki, Oʻzbekiston Respublikasi Bandlikka koʻmaklashish va mehnat munosabatlari vazirligi va Moliya vazirligining: 2018-yilda Ixtisoslashtirilgan kompaniya uchun xalqaro yoʻlovchilar tashish talablariga javob beradigan 100 donadan kam boʻlmagan yoʻlovchilik avtobuslarini xarid qilish, keyinchalik Oʻzbekiston Respublikasining davlat kafolatlari orqali (keyingi oʻrinlarda — loyiha) xorijiy banklarning kreditlarini qayta moliyalashtirish hisobidan avtotransport parkini oshirish; TIF Milliy banki tomonidan Ixtisoslashtirilgan kompaniyaga qayta moliyalashtiriladigan bankning 0,5 foiz miqdoridagi marjasini hisobga olgan holda 7 yil muddatga, 20 mln. AQSH dollari miqdorida kredit liniyasini ochish toʻgʻrisidagi taklifiga rozilik berilsin. 3. Istisno tariqasida, Oʻzbekiston avtomobil va daryo transporti agentligi va tashkil etilayotgan Ixtisoslashtirilgan kompaniyaga Oʻzbekiston Respublikasi TIF Milliy banki bilan birgalikda loyihaning texnik-iqtisodiy hisob-kitobi tasdiqlanguniga qadar Ixtisoslashtirilgan kompaniya uchun yoʻlovchilik avtobuslarini xarid qilish, vakolatli organlarda belgilangan tartibdagi ekspertizadan oʻtgan, yoʻlovchilik avtobuslarini xarid qilishga boʻlgan import kontraktlarini, shuningdek, mahalliy pudrat tashkilotlari va yetkazib beruvchilar bilan imzolangan kontraktlar boʻyicha moliyalashtirishni ochishga ruxsat etilsin. Belgilansinki: Ixtisoslashtirilgan kompaniya uchun yoʻlovchilik avtobuslarini xarid qilish loyihasini amalga oshirish texnik-iqtisodiy hisob-kitobni ishlab chiqish bilan bir bosqichli tartibda amalga oshiriladi; tashkil etilayotgan Ixtisoslashtirilgan kompaniya jalb etilayotgan kreditdan maqsadli va samarali foydalanish boʻyicha masʼul ijro etuvchi organ hisoblanadi; jalb etilayotgan kreditni soʻndirish, ular boʻyicha foizlar va komissiyalarni toʻlash, loyihani amalga oshirish doirasida Ixtisoslashtirilgan kompaniyaning joriy daromadlari hamda Oʻzbekiston avtomobil va daryo transporti agentligining Avtomobil transportini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi. Oʻzbekiston Respublikasi TIF Milliy bankiga tashkil etilayotgan Ixtisoslashtirilgan kompaniyaning ustav fondidagi ulushini keyinchalik bozor narxi boʻyicha boshqa investorga sotish huquqi berilsin. 4. Oʻzbekiston avtomobil va daryo transporti agentligi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimligi: 15 kun muddatda vaqtinchalik mehnat faoliyatini olib borish uchun respublika hududidan tashqariga joʻnab ketayotgan fuqarolarni tashishga Ixtisoslashtirilgan kompaniya tomonidan xarid qilinadigan yoʻlovchi avtobuslarining bazaviy avtovokzallarining (avtostansiyalarining) dislokatsiyasi hamda taqsimlanishi boʻyicha takliflarni ishlab chiqsin va tasdiqlash uchun Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritsin; 2018-yilda, jumladan, mahalliy budjetlar daromadlarining tasdiqlangan parametrlarini ortigʻi bilan bajarish mablagʻlarining 10 foizgacha boʻlgan qismini mazkur maqsadlarga sarflashni nazarda tutgan holda, xorijiy investorlarni jalb qilgan ravishda, eng avvalo Rossiya Federatsiyasiga va Qozogʻiston Respublikasiga xalqaro avtobuslari reyslarini tashkil qilish uchun hududlarda avtotransport tashkilotlari va avtovokzallarni tashkil etsin. 5. Oʻzbekiston Respublikasi moliya vaziriga, kafolatlarni taqdim etish toʻlovlari undirilmagan holda, xorijiy banklar oldidagi TIF Milliy bankining, shuningdek, yangi tuzilayotgan Ixtisoslashtirilgan kompaniyaning TIF Milliy banki oldidagi toʻlov majburiyatlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasining davlat kafolatlarini belgilangan tartibda berish vakolati berilsin. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi belgilangan tartibda qarz bitimida nazarda tutilgan shaklda Davlat kafolatlari boʻyicha yuridik xulosani bersin. 6. Toshkent shahri hokimligi Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasi, Oʻzbekiston avtomobil va daryo transporti agentligi bilan birgalikda bir oy muddatda tashkil etilayotgan Ixtisoslashtirilgan kompaniyaga binolar va ishlab chiqarish maydonlarini ajratish, keyinchalik mazkur obyektlarni Oʻzbekiston avtomobil va daryo transporti agentligiga davlatning ulushi sifatida kompaniyaning ustav fondiga topshirish toʻgʻrisidagi takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritsin. 7. Quyidagilar: Oʻzbekiston Respublikasi Bandlikka koʻmaklashish va mehnat munosabatlari vazirligining bandlikka koʻmaklashish tuman (shahar) markazlari tuzilmasida, mehnatga haq toʻlash fondi doirasida, ishga joylashtirish boʻyicha inspektorlar sonini kamaytirish hisobidan, umumiy shtat soni 300 nafar boʻlgan vaqtinchalik mehnat faoliyatini amalga oshirish uchun respublika hududidan tashqariga chiqayotgan fuqarolar bilan ishlash boʻyicha sektor tashkil qilish; Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi huzuridagi Tashqi mehnat migratsiyasi agentligi (keyingi oʻrinlarda — Tashqi mehnat migratsiyasi agentligi) vaqtinchalik mehnat faoliyatini olib borish uchun mazkur bandning yettinchi xatboshida nazarda tutilgan tartibda xorijga joʻnab ketayotgan hamda temir yoʻl va aviabiletlarni xarid qilayotgan fuqarolarni Tashqi mehnat migratsiyasi agentligining elektron maʼlumotlar bazasida majburiy roʻyxatdan oʻtkazish hamda Tashqi mehnat migratsiyasi agentligi huzurida vaqtinchalik mehnat faoliyatini olib borish uchun xorijga joʻnab ketayotgan fuqarolarga imtiyozli tariflarda biletlarni sotish boʻyicha ixtisoslashtirilgan kassalarni tashkil qilish toʻgʻrisidagi taklifiga rozilik berilsin. “Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJ, “Oʻzbekiston havo yoʻllari” MAK Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi bilan birgalikda mazkur qarorda nazarda tutilgan, imtiyozli tariflarni hisobga olgan holda temir yoʻl va aviabiletlarning narxini belgilash tartibini bir hafta muddatda ishlab chiqsin va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritsin. “Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJ 2018-yilning 1-aprelidan boshlab Tashqi mehnat migratsiyasi agentligining elektron maʼlumotlar bazasida roʻyxatdan oʻtgan, vaqtinchalik mehnat faoliyatini olib borish uchun xorijga joʻnab ketayotgan fuqarolar uchun platskart va umumiy vagonlarga boʻlgan temir yoʻl biletlarining narxlariga 20 foiz miqdorda chegirmalar berilishini taʼminlasin. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Informatsion texnologiyalar va kommunikatsiyalarni rivojlantirish vazirligining Moliya vazirligi va Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan bankning moliyaviy barqarorligi va likvidligini oshirish uchun 50 milliard soʻm miqdoridagi teng ulushlarda, “Aloqabank” AKning ustav kapitalini 100 milliard soʻm miqdorida oshirish; “Aloqabank” AK tomonidan ochishning soddalashtirilgan shartlarida, xizmat koʻrsatish uchun minimal komissiya va sugʻurta depoziti summasining nol miqdorida “VISA-migrant” bank plastik kartochkalarini chiqarish va unga xizmat koʻrsatish, shuningdek, 2018-2019-yillarda Tashqi mehnat migratsiyasi agentligining elektron maʼlumotlar bazasida roʻyxatdan oʻtganligi shartlarida, vaqtinchalik mehnat faoliyatini olib borish uchun joʻnab ketayotgan fuqarolarga yilda bir marotaba biratoʻla 300 ming soʻmgacha boʻlgan summada temir yoʻl va aviabiletlarni xarid qilish harajatlarini qisman qoplash toʻgʻrisidagi taklifiga rozilik berilsin. 8. Belgilansinki, vaqtinchalik mehnat faoliyatini olib borish uchun ushbu qarorning 6-bandi oltinchi xatboshida nazarda tutilgan tartibda xorijga joʻnab ketayotgan va temir yoʻl va aviabiletlarni xarid qilayotgan fuqarolarga temir yoʻl va aviabiletlarni sotish ilovaga muvofiq jadval boʻyicha amalga oshiriladi. 9. Tashqi mehnat migratsiyasi agentligi “Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJ, “Oʻzbekiston havo yoʻllari” MAK bilan birgalikda bir oy muddatda vaqtinchalik mehnat faoliyatini olib borish uchun respublika hududidan tashqariga joʻnab ketayotgan fuqarolar uchun temir yoʻl va aviabiletlarga boʻlgan narxlarga chegirmalar berish va ularni imtiyozli tariflar boʻyicha sotishni nazarda tutuvchi maxsus kassalar ochilishini va ushbu kassalarni “Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJ, “Oʻzbekiston havo yoʻllari” MAKning biletlarni sotish tizimiga ulanilishini taʼminlasin. 10. “Ipoteka-bank” ATIBning vaqtinchalik mehnat faoliyatini olib borish uchun respublika hududidan tashqariga joʻnab ketayotgan fuqarolarga xalqaro toʻlov tizimlari (Western Union, Contact va boshqalar) orqali kreditlarni, ularning hisobiga tushirish va kreditlarni qaytarishning qulay mexanizmini joriy etish orqali transport va boshqa xarajatlarni toʻlash, ularning yoʻl yurishi davrida, zarur hujjatlarni rasmiylashtirish va xorijda ishga joylashishi uchun ekvivalenti 1000 AQSH dollari miqdorida kreditlash sxemasini keng joriy etish toʻgʻrisidagi taklifi maʼqullansin. 11. Tashqi mehnat migratsiyasi agentligi vaqtinchalik mehnat faoliyatini olib borish uchun respublika hududidan tashqariga joʻnab ketayotgan fuqarolarga Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligiga boʻysunuvchi kasb-hunar kollejlari va kasb-hunar taʼlimi markazlari negizida rus tilini oʻrganish va ishlab chiqarish kasblariga oʻqitish boʻyicha kurslarni, jumladan, bepul kurslarni tashkil etishni taʼminlasin. Belgilansinki, 2021-yilning 1-yanvariga qadar Tashqi mehnat migratsiyasi agentligining daromadlariga solinadigan soliq, oʻqitish va kurslarni tashkil etish, oʻquv uskunalar xarid qilish, oʻquv xonalarini rekonstruksiya qilish va taʼmirlashga qilingan xarajatlar summasiga kamaytiriladi. 12. Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi Moliya vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi bilan birgalikda bir oy muddatda Oʻzbekiston Respublikasining Rossiya Federatsiyasi, Qozogʻiston Respublikasi, Turkiya Respublikasi va Koreya Respublikasidagi konsullik muassasalarida vaqtinchalik mehnat faoliyatini olib borish uchun respublika hududidan tashqariga joʻnab ketayotgan fuqarolarning mehnat migratsiyasi va ijtimoiy-huquqiy himoyasi masalalari boʻyicha xodimlar sonini joriy etish toʻgʻrisidagi takliflarini Vazirlar Mahkamasiga kiritsin. 13. Quyidagilar: a) “Oʻzagrosugʻurta” AJ ikki oy muddatda: vaqtinchalik mehnat faoliyatini olib borish uchun Rossiya Federatsiyasiga joʻnab ketayotgan fuqarolarni kompleks himoya qilish boʻyicha rossiya sugʻurta kompaniyalarining sugʻurta agenti sifatida Rossiya Federatsiyasida oʻz vakolatxonalarini ochsin; Qozogʻiston Respublikasida oʻz vakolatxonalarini ochish toʻgʻrisidagi takliflarini Vazirlar Mahkamasiga kiritsin; b) “Oʻzagrosugʻurta” AJ, “Kafolat” sugʻurta kompaniyasi” va boshqa sugʻurta kompaniyalari ikki oy muddatda: imtiyozli tariflar boʻyicha temir yoʻl va aviabiletlarni sotish boʻyicha ixtisoslashtirilgan kassalarda vaqtinchalik mehnat faoliyatini olib borish uchun respublika hududidan tashqariga joʻnab ketayotgan fuqarolarning hayoti va sogʻligʻini sugʻurtalashni rasmiylashtirish uchun doimiy asosda sugʻurta agentlarini joylashtirsin; vaqtinchalik mehnat faoliyatini olib borish uchun respublika hududidan tashqariga joʻnab ketayotgan fuqarolar oldidagi milliy tashuvchining majburiyatlarini sugʻurtalash mexanizmini joriy etish toʻgʻrisidagi takliflarni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritsin. 14. Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Tashqi ishlar vazirligi, Tashqi mehnat migratsiyasi agentligi uch oy muddatda Rossiya Federatsiyasida mehnat faoliyatini olib borishga patent va ruxsatnoma olishda vaqtinchalik mehnat faoliyatini amalga oshirish uchun Rossiya Federatsiyasiga joʻnab ketayotgan fuqarolarga Oʻzbekiston Respublikasi sogʻliqni saqlash muassasalari tomonidan berilgan tibbiy tekshiruv hujjatlarini tan olish masalalari boʻyicha Rossiya Federatsiyasining vakolatli organlari bilan Bitim loyihasini tayyorlasin. 15. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimligi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, boshqa masʼul vazirliklar va idoralar avtomobil transportida fuqarolarning harakatlanishida xavfsizlik va xorijda boʻlish qoidalariga rioya qilish toʻgʻrisida, shuningdek, xorijda ishga joylashtirish uchun tashkillashtirilgan ravishda fuqarolarni ishga joʻnatish haqida fuqarolar oʻrtasida tushuntirish ishlarini tizimli va muntazam olib borilishini davom ettirsin. 16. Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida takliflar kiritsin. 17. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi oʻrinbosari O.J. Ramatov, Oʻzbekiston Respublikasi bandlik va mehnat munosabatlari vaziri A.A. Xaitov, Avtomobil va daryo transporti agentligi boshligʻi D.T. Dehqonov, “Oʻzbekiston havo yoʻllari” MAK bosh direktori vazifasini bajaruvchi B.I. Xakimov va “Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJ raisining birinchi oʻrinbosari A.S. Shukurov zimmasiga yuklansin.