“GlobUzCard” banklararo universal chakana toʻlov tizimi faoliyati toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(resolution, 2020-02-05)

Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi, “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi, “Elektron toʻlovlar toʻgʻrisida”gi qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2010-yil 19-apreldagi PQ–1325-sonli “Bank plastik kartochkalaridan foydalangan holda hisob-kitob tizimini rivojlantirishni ragʻbatlantirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi qarori, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2004-yil 24-sentabrdagi 445-sonli “Plastik kartochkalar asosida hisob-kitob qilish tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi va 2014-yil 12-fevraldagi 27-sonli “Bank plastik kartochkalari asosida naqd pulsiz hisob-kitoblar tizimini yanada rivojlantirish va muvofiqlashtirish, xalqaro toʻlov tizimlari standartlari, qoidalari va tartibotlari asosida progressiv yutuqlarni joriy etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarorlariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvi qaror qiladi: 1. “GlobUzCard” banklararo universal chakana toʻlov tizimi faoliyati toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi, “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi, “Elektron toʻlovlar toʻgʻrisida”gi qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2010-yil 19-apreldagi PQ-1325-sonli “Bank plastik kartochkalaridan foydalangan holda hisob-kitob tizimini rivojlantirishni ragʻbatlantirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi qarori, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2004-yil 24-sentabrdagi 445-sonli “Plastik kartochkalar asosida hisob-kitob qilish tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi va 2014-yil 12-fevraldagi 27-sonli “Bank plastik kartochkalari asosida naqd pulsiz hisob-kitob qilish tizimini yanada rivojlantirish va uygʻunlashtirish, xalqaro toʻlov tizimlarining standartlari, qoidalari va tartib-taomillari asosida progressiv yutuqlarni tatbiq etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarorlariga muvofiq “GlobUzCard” banklararo universal chakana toʻlov tizimi faoliyatini tartibga soladi. 1. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: “GlobUzCard” banklararo universal chakana toʻlov tizimi (bundan buyon matnda “GlobUz” toʻlov tizimi deb yuritiladi) — asosiy elementi bank plastik kartalari boʻlgan, dasturiy-texnik yechimlar va tegishli tashkiliy-texnik infratuzilmaga asoslangan holda faoliyat koʻrsatadigan universal chakana toʻlov tizimi boʻlib, elektron shakldagi naqd pulsiz hisob-kitoblarni amalga oshirish uchun moʻljallangan hamda bank plastik kartalarini emissiya qiluvchi va tovarlar (ishlar, xizmatlar) sotuvchilariga xizmat koʻrsatuvchi banklarni, Hisob-kitoblarni amalga oshiruvchi bankni, shuningdek Protsessing markazini yagona tizimga birlashtiradi; bank plastik kartalari (bundan buyon matnda BPK deb yuritiladi) — “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzosi tomonidan emissiya qilingan, personalizatsiyalangan, toʻlov vositasi sifatida ishlatiladigan va oʻz saqlovchisiga bank hisobvaragʻidagi mablagʻlari va/yoki bank tomonidan ruxsat berilgan mablagʻlar doirasida operatsiyalarni, jumladan, hisobvaraq orqali naqd pulsiz hisob-kitoblarni (toʻlovlarni) amalga oshirish, undan naqd pul mablagʻlarini va bank kreditini olish imkonini beruvchi lokal va xalqaro bank plastik kartasi; terminal — BPKdan foydalangan holda naqd pulsiz hisob-kitoblarni amalga oshirish imkonini beruvchi va bajarilgan operatsiyalar boʻyicha sliplarni shakllantiruvchi moslama; bankomat — BPK saqlovchisiga oʻz-oʻziga xizmat koʻrsatish rejimida naqd pul mablagʻlarini va bajarilgan operatsiyalar boʻyicha cheklarni olish, shuningdek BPK orqali asosiy va qoʻshimcha operatsiyalarni amalga oshirish, jumladan, mablagʻlarni hisobga kiritish va hisobdan chiqarish, BPKning balansi va bankdagi hisobvaraq qoldigʻi holati toʻgʻrisida axborot olish va parollarni oʻzgartirish imkonini beruvchi elektron-mexanik moslama; emitent — BPKning emissiyasini amalga oshiruvchi, oʻzi emissiya qilgan BPKga nisbatan mulk huquqiga ega boʻlgan, oʻz nomidan ularning saqlovchilari va ekvayyerlar oldida naqd pulsiz hisob-kitoblarga oid qonun hujjatlari talablari asosida majburiyatlarni zimmasiga olgan, shuningdek BPK saqlovchilarning toʻlov operatsiyalari boʻyicha avtorizatsiyalash, tranzaksiyalarni yigʻish va ularga ishlov berish funksiyalarini amalga oshiruvchi bank; emissiya — BPKni chiqarish va foydalanishga taqdim etish boʻyicha faoliyat; ekvayring — BPK orqali amalga oshirilgan operatsiyalar boʻyicha tovarlar (ishlar, xizmatlar) sotuvchilari bilan hisob-kitoblarni amalga oshirish, shuningdek BPK saqlovchisiga bevosita kassa yoki bankomat orqali naqd pul berish; ekvayer — ekvayringni amalga oshiruvchi bank; BPK saqlovchisi — emitent bilan shartnoma asosida BPKdan foydalanuvchi mijoz yoki mijoz tomonidan vakolat berilgan shaxs; tranzaksiya — BPK saqlovchisi tomonidan amalga oshiriladigan va uning bankdagi hisobvaragʻida mablagʻlar harakatiga olib keladigan toʻlov orderi; kliring — BPK orqali amalga oshirilgan har bir moliyaviy operatsiyaning toʻliq maʼlumotini oʻz ichiga olgan hujjatlar toʻplamini tayyorlash, moliyaviy operatsiyalarni yigʻish, ularga ishlov berishni amalga oshirish; normativ axborot maʼlumotnomasi — elektron fayllar shaklida shakllantiriladigan va yigʻiladigan hamda “GlobUz” toʻlov tizimining toʻgʻri ishlashini taʼminlash uchun moʻljallangan axborot; stop-list — Protsessing markazi tomonidan shakllantiriladigan va doimiy yangilanib turiladigan yoʻqolgan yoki bank tomonidan hisob-kitob operatsiyalarini amalga oshirish vaqtincha yoki butunlay toʻxtatilgan BPK roʻyxati; bosh kalit — “GlobUz” toʻlov tizimining yetakchi tarmogʻini hosil qiluvchi kalit boʻlib, BPKning ushbu tizimga tegishliligini belgilaydi va yagona texnologik maydon yaratilishini taʼminlaydi; Protsessing markazi — “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzolari oʻrtasida axborotni yigʻish, unga ishlov berish va tarqatish bilan shugʻullanuvchi, shuningdek “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzolari tomonidan amalga oshiriladigan emissiya va ekvayring boʻyicha texnik xizmat koʻrsatuvchi yuridik shaxs; xalqaro toʻlov tizimi — bank plastik kartalari orqali amalga oshiriladigan operatsiyalar ishtirokchilari hamda ular oʻrtasidagi yagona toʻlov va axborot-huquqiy maydonda barcha ishtirokchilar uchun majburiy boʻlgan tartib va tamoyillarga rioya qilingan holda faoliyat koʻrsatadigan toʻlov tizimi (Visa, MasterCard, Union Pay International, JCB, American Express, Diners Club va boshqalar); Hisob-kitoblarni amalga oshiruvchi bank — “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzolari boʻlgan banklarning infratuzilmalarida tizim aʼzolari oʻrtasida banklararo tranzaksiyalar boʻyicha BPKdan foydalangan holda oʻtkazilgan operatsiyalarga doir oʻzaro moliyaviy hisob-kitoblarni amalga oshirish yuzasidan “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzolari boʻlgan banklarga xizmat koʻrsatuvchi bank. 2. Quyidagilar “GlobUz” toʻlov tizimining aʼzolari hisoblanadi: BPKning emitentlari va ekvayyerlari boʻlgan hamda mazkur Nizomda belgilangan tartibda “GlobUz” toʻlov tizimining aʼzoligiga qabul qilingan banklar; Hisob-kitoblarni amalga oshiruvchi bank; Protsessing markazi. 3. Quyidagilar “GlobUz” toʻlov tizimining foydalanuvchilari hisoblanadi: BPK saqlovchilari; BPKga xizmat koʻrsatuvchi subyektlar. 4. “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzolari: “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzosi boʻlgan bank BPKni naqd pulsiz hisob-kitob vositasi sifatida tan oladi, shuningdek qonun hujjatlarga muvofiq hisob-kitob operatsiyalari va tranzaksiyalarning BPKdan foydalangan holda amalga oshirilishini kafolatlaydi; Hisob-kitoblarni amalga oshiruvchi bank “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzolari bilan tuzilgan xizmat koʻrsatish toʻgʻrisidagi shartnomaga muvofiq, Protsessing markazidan olingan axborot asosida banklar oʻrtasida BPK orqali amalga oshirilgan operatsiyalar boʻyicha oʻzaro hisob-kitoblarning amalga oshirilishini kafolatlaydi; “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzosi boʻlgan bank BPK saqlovchisiga BPKni berib, ekvayerga mazkur BPK bilan amalga oshirilgan operatsiyalar boʻyicha taqdim etilgan barcha toʻlov talablarining toʻlanishini kafolatlaydi. Mazkur toʻlov akseptsiz tartibda amalga oshiriladi; “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzosi boʻlgan bank mazkur tizimning aʼzosi boʻlgan boshqa bank tomonidan emissiya qilingan BPKning barcha saqlovchilariga oʻz infratuzilmasida toʻlovlar qabul qilinishini va qonun hujjatlarida belgilangan tartibda naqd pul mablagʻlari berilishini (korporativ BPK bundan mustasno) kafolatlaydi; Protsessing markazi “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzolari oʻrtasidagi oʻzaro hisob-kitoblar boʻyicha barcha axborotlarni Hisob-kitoblarni amalga oshiruvchi bankka va “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzolari boʻlgan banklarga toʻliq va oʻz vaqtida taqdim etilishini oʻz zimmasiga oladi. 5. “GlobUz” toʻlov tizimining shartli belgisi “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzolari boʻlgan banklar tomonidan qabul qilingan umumiy ramziy belgi hisoblanadi va mazkur belgi terminal oʻrnatilgan barcha obyektlarda aks ettirilgan boʻlishi lozim. “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzosi boʻlgan banklar tomonidan chiqarilgan BPKlari terminal oʻrnatilgan barcha obyektlarda qabul qilinishi shart. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki banklararo chakana toʻlov tizimi infratuzilmasida “GlobUz” va boshqa toʻlov tizimlari BPKlarining oʻzaro xizmat koʻrsatishini taʼminlaydi. “GlobUz” toʻlov tizimi infratuzilmasida (terminallarda, bankomatlarda, infokioskalarda va boshqa maxsus uskunalarda) boshqa toʻlov tizimlarining BPKlariga xizmat koʻrsatilishining rad etilishi taqiqlanadi. 7. “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzolari qalbakilashtirish imkoniyatini istisno etuvchi hamda bazaviy texnologiyaning xavfsizlik talablariga javob beruvchi ichki himoya vositalariga ega boʻlgan BPKdan foydalanilishini, shuningdek tizimning maʼlum texnologik platformasini shifrlash algoritmidan foydalanilishga javobgar boʻladi. 8. “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzolari maxfiy axborotni ochiq holatida kompyuterning tezkor xotirasiga tushmasligini taʼminlashi lozim. Axborotning maxfiyligini taʼminlash uchun qoʻshimcha muhofaza qilish vositalari qoʻllanilishi mumkin. “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzolarining maxfiy kalit tizimini boshqarish axborot tizimlarining xavfsizligiga qoʻyiladigan talablarga muvofiq amalga oshiriladi. 9. “GlobUz” toʻlov tizimining Muvofiqlashtiruvchi kengashining asosiy maqsadi pul muomalasi tizimini takomillashtirish, naqd pulsiz hisob-kitoblar milliy tizimini rivojlantirish va bankdan tashqari naqd pul aylanmasini qisqartirish, aholining BPKdan foydalangan holda toʻlovlarni amalga oshirishi uchun qulay shart-sharoit yaratish hamda ilgʻor bank texnologiyalarini joriy etish asosida xizmat koʻrsatish sifatini oshirish faoliyatini muvofiqlashtirish hisoblanadi. 10. Muvofiqlashtiruvchi kengash “GlobUz” toʻlov tizimining oliy boshqaruv organi hisoblanadi. 11. Muvofiqlashtiruvchi kengash tarkibiga “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzosi boʻlgan banklarning, shuningdek Oʻzbekiston banklari Assotsiatsiyasi va Protsessing markazi rahbarlari (ularning oʻrinbosarlari) kiradi. 12. Muvofiqlashtiruvchi kengashga rais boshchilik qiladi. Muvofiqlashtiruvchi kengashning raisi oʻz oʻrnida boʻlmagan hollarda uning vazifasini rais oʻrinbosari bajaradi. 13. Muvofiqlashtiruvchi kengashning raisi Muvofiqlashtiruvchi kengash faoliyatiga rahbarlik qiladi va uning zimmasiga yuklangan vazifalarning bajarilishi uchun javobgar hisoblanadi. 14. Muvofiqlashtiruvchi kengash aʼzolari boshqa ishga oʻtgan taqdirda ularning oʻrniga yangidan tayinlangan shaxslar kiritiladi. 15. Muvofiqlashtiruvchi kengashning raisi va rais oʻrinbosari Muvofiqlashtiruvchi kengash aʼzolari orasidan ikki yil muddatga saylanadi. Muvofiqlashtiruvchi kengashning raisi oʻz vakolatlaridan muddatidan ilgari muvofiqlashtiruvchi kengashni kamida ikki oy oldin yozma ravishda ogohlantirgan holda voz kechishi mumkin. 16. Muvofiqlashtiruvchi kengashning faoliyati teng huquqlilik va qaror qabul qilish vaqtida kollegiallik prinsiplariga asoslanadi. Muvofiqlashtiruvchi kengashning yigʻilishlari zarur boʻlganda, lekin bir yilda kamida ikki marotaba oʻtkaziladi. Muvofiqlashtiruvchi kengashning majlisi Muvofiqlashtiruvchi kengash aʼzolarining kamida uchdan ikki qismi ishtirok etgan taqdirda vakolatli hisoblanadi. 17. Muvofiqlashtiruvchi kengashning qarorlari majlisda ishtirok etayotgan Muvofiqlashtiruvchi kengash aʼzolarining koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi. Ovozlar teng boʻlganida raislik etuvchining ovozi hal etuvchi ovoz deb hisoblanadi. 18. Muvofiqlashtiruvchi kengashning majlisi qarorlari bayonnoma koʻrinishda rasmiylashtiriladi, masʼul kotib tomonidan imzolanadi va Muvofiqlashtiruvchi kengash raisi tomonidan tasdiqlanadi. 19. Muvofiqlashtiruvchi kengashning masʼul kotibi vazifasiga lavozimiga koʻra Protsessing markazining rahbari yoki uning oʻrinbosarlaridan biri tayinlanadi. 20. Muvofiqlashtiruvchi kengashning qabul qilingan qaroridan norozi boʻlgan aʼzo oʻz fikrini yozma shaklda ifodalash huquqiga ega va ushbu hujjat majlis bayonnomasiga tikib qoʻyiladi. 21. Muvofiqlashtiruvchi kengashning majlislarini tashkiliy-texnik jihatdan taʼminlash ishchi organ zimmasiga yuklatiladi. 22. Muvofiqlashtiruvchi kengashning qarorlari besh ish kuni ichida Muvofiqlashtiruvchi kengashning barcha aʼzolariga maʼlumot va ijro uchun yuboriladi. 23. Muvofiqlashtiruvchi kengash aʼzolari oʻz ish faoliyatlarini jamoatchilik asosida amalga oshiradi. 24. Quyidagilar Muvofiqlashtiruvchi kengashning asosiy vazifalari hisoblanadi: BPK orqali naqd pulsiz hisob-kitoblarni amalga oshirish boʻyicha xalqaro toʻlov tizimlarini oʻrganish, tatbiq etish va rivojlantirish; toʻlov tizimining samaradorligi, ishonchliligi va xavfsizligiga rioya etilishini taʼminlash; toʻlov tizimining taʼsir doirasini kengaytirish hamda uni xalqaro moliya institutlari hamda xalqaro va milliy toʻlov tizimlari bilan integratsiyalash; toʻlov tizimining tranzaksiya va kliring sessiyalarini amalga oshirish, xavfsizlikni taʼminlash boʻyicha banklararo yagona talablar, qoidalar va oʻzaro munosabatlar reglamentini shakllantirish, BPK, terminallar, bankomatlar, infokioskalar va banklar tomonidan qoʻllaniladigan maxsus uskunalarning dasturiy taʼminoti va “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzolari boʻlgan banklarning texnik va dasturiy jihozlanishi uchun yagona dasturiy-texnik talablarni ishlab chiqish va tasdiqlash; BPKdan hisob-kitob vositasi sifatida foydalanishning joriy etilishi, rivojlanishi va ularning taqdim etilishi bilan bogʻliq boʻlgan masalalar boʻyicha normativ-huquqiy hujjatlarni takomillashtirish yuzasidan takliflar ishlab chiqish; BPK orqali amalga oshiriladigan yangi zamonaviy bank xizmatlarini joriy etish boʻyicha takliflar ishlab chiqish; “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzolarining mazkur toʻlov tizimi bilan ishlovchi xodimlarini tayyorlash va qayta tayyorlash tizimini rivojlantirishga koʻmaklashish. 25. Muvofiqlashtiruvchi kengash quyidagi huquqlarga ega: toʻlov tizimi aʼzolari oʻrtasida oʻzaro munosabat qoidalarini belgilash, shuningdek banklarni “GlobUz” toʻlov tizimiga aʼzolikka qabul qilish yoki ularni “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzoligidan chiqarish toʻgʻrisida qaror qabul qilish; “GlobUz” toʻlov tizimining ishlash jarayonida vujudga kelgan nizolarni hal etish boʻyicha, shuningdek fors-major holatlari yuzaga kelgan taqdirda tegishli qaror qabul qilish; Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki bilan kelishgan holda banklararo tranzaksiyalar boʻyicha tariflarni belgilash, shuningdek “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzolari boʻlgan banklarning BPK saqlovchilariga xizmat koʻrsatganlik uchun vositachilik haqlarining eng yuqori miqdorini belgilash; Protsessing markazi tomonidan BPKning birlamchi emissiyasini hamda boshqa xizmatlarni amalga oshirishda banklardan undiriladigan xizmat haqlarining eng yuqori miqdorini belgilash; Toʻlov tizimi aʼzolaridan BPK orqali amalga oshirilayotgan naqd pulsiz hisob-kitoblar boʻyicha tahliliy maʼlumotlarni olish; Protsessing markazi hisobotlarini tinglash. 26. Muvofiqlashtiruvchi kengash tomonidan qabul qilingan qarorlarning bajarilishini hamda Muvofiqlashtiruvchi kengash faoliyatining samarali tashkil etilishini taʼminlash Muvofiqlashtiruvchi kengashning majburiyatlari hisoblanadi. 27. Protsessing markazi Muvofiqlashtiruvchi kengashning ishchi organi hisoblanadi. 28. Ishchi organining asosiy vazifasi naqd pulsiz hisob-kitoblar boʻyicha xalqaro amaliyotni oʻrganish, shuningdek “GlobUz” toʻlov tizimi sohasida vujudga keladigan muammoli masalalarni tahlil qilish va ularni takomillashtirish yuzasidan takliflar ishlab chiqish hisoblanadi. 29. Ishchi organ Muvofiqlashtiruvchi kengashga quyidagi masalalar boʻyicha takliflar kiritish huquqiga ega: “GlobUz” toʻlov tizimini tashkil etish va rivojlantirish boʻyicha muayyan dasturiy-apparat platformalarini va texnik yechimlarni tanlash boʻyicha; “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzolari oʻrtasida oʻzaro munosabatlar, shuningdek banklarning “GlobUz” toʻlov tizimi tarkibiga kiritish yoki ularni “GlobUz” toʻlov tizimdan chiqarish boʻyicha; “GlobUz” toʻlov tizimining faoliyat yuritishi davrida hamda fors-major holatlarida vujudga keladigan kelishmovchilik va nizolarni hal etish boʻyicha; “GlobUz” toʻlov tizimi axborot resurslarining maxfiyligini taʼminlash va ularni himoya qilish choralarini koʻrish boʻyicha; naqd pulsiz hisob-kitoblar, jumladan BPKdan foydalangan holda koʻrsatiladigan xizmatlarni rivojlantirish, joriy etish va tarqatishda banklarni qoʻllab-quvvatlashga oid qonun hujjatlariga oʻzgartirishlar va qoʻshimchalar kiritish yuzasidan ishlab chiqilgan takliflar boʻyicha; Muvofiqlashtiruvchi kengash vazifalarining bajarilishi hamda “GlobUz” toʻlov tizimining samarali ishlashini taʼminlash maqsadida zarur axborotlarni “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzolaridan olish boʻyicha. 30. Ishchi organning majburiyatlari: Muvofiqlashtiruvchi kengash qarorlarining oʻz vaqtida va sifatli bajarilishi ustidan tizimli monitoring olib borish; Muvofiqlashtiruvchi kengash hujjatlarini tayyorlash, hisobga olish va saqlashni tashkil etish. 31. Banklarning “GlobUz” toʻlov tizimiga aʼzo boʻlishi ixtiyoriydir. 32. Bank “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzoligiga kirish uchun Muvofiqlashtiruvchi kengashga ariza bilan murojaat qiladi. Arizaga quyidagi hujjatlar ilova qilinadi: bank operatsiyalarini amalga oshirish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan berilgan litsenziyaning nusxasi; BPKni joriy etish va rivojlantirishning yillik biznes-rejasi. 33. Ishchi organ bank tomonidan taqdim qilingan hujjatlarni oʻrganib chiqib, xulosa tuzadi va ularni tegishli qaror qabul qilish uchun Muvofiqlashtiruvchi kengashga kiritadi. 34. Muvofiqlashtiruvchi kengash 15 kunlik muddat ichida bank tomonidan “GlobUz” toʻlov tizimiga aʼzo boʻlish uchun taqdim etilgan hujjatlarni koʻrib chiqib, “GlobUz” toʻlov tizimiga qabul qilish yoki qabul qilishni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. Bankni “GlobUz” toʻlov tizimiga qabul qilishni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan taqdirda, Muvofiqlashtiruvchi kengash rad etish sabablarini asoslantirgan holda bankni yozma ravishda xabardor etadi. 35. Bankni tizimga qabul qilish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan taqdirda, Muvofiqlashtiruvchi kengash uch ish kuni muddatida Hisob-kitoblarni amalga oshiruvchi bankni va Protsessing markazini yozma xabardor qiladi. 36. Muvofiqlashtiruvchi kengashdan olingan yozma xabarnoma asosida Hisob-kitoblarni amalga oshiruvchi bank “GlobUz” toʻlov tizimiga qabul qilingan bank bilan xizmat koʻrsatish toʻgʻrisidagi shartnomani imzolaydi. 37. Muvofiqlashtiruvchi kengashdan olingan yozma xabarnoma asosida Protsessing markazi “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzoligiga qabul qilingan bank bilan xizmat koʻrsatish toʻgʻrisida shartnomani imzolaydi va Protsessing markazi tomonidan bankka Protsessing serveriga kiritish uchun autentifikatsion maʼlumotlarini taqdim etadi va Protsessing markazi tomonidan mazkur bank “GlobUz” toʻlov tizimiga kiritiladi. 38. “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzosi hisoblangan bank oʻz filiallarining moliyaviy majburiyatlari boʻyicha javobgarlikni toʻliq oʻz zimmasiga oladi. 39. Muvofiqlashtiruvchi kengash Protsessing markazining bankning “GlobUz” toʻlov tizimida ishlashga tayyorligi toʻgʻrisida xabarnomasini olganidan soʻng tizim aʼzolari boʻlgan banklarga yangi bankning tizim aʼzosi sifatida qabul qilinganligi va uni tizimga ulanganligi toʻgʻrisida rasmiy xabar yuboradi. 40. Protsessing markazi tizimning yangi maʼlumotnomasini shakllantiradi va uni tizim aʼzolari boʻlgan banklarga tarqatadi hamda aʼzolikka qabul qilingan bank uchun banklararo tranzaksiyalarni toʻgʻri uzatish boʻyicha sozlash ishlarini amalga oshiradi. 41. “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzosi boʻlgan banklar quyidagi huquqlarga ega: “GlobUz” toʻlov tizimining faoliyatini hamda BPK asosida naqd pulsiz hisob-kitoblar tizimini boshqarishda ishtirok etish; BPKdan foydalanib oʻtkaziladigan operatsiyalar uchun vositachilik hamda xizmat haqlari miqdorini yagona tariflar doirasida belgilash; “GlobUz” toʻlov tizimining foydalanuvchilari bilan shartnomaviy asosda oʻzaro munosabatlar oʻrnatish. 42. “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzosi boʻlgan banklarning majburiyatlari: mazkur Nizom talablaridan kelib chiqqan hamda Muvofiqlashtirish kengashining qarorlariga muvofiq tizimning barqaror faoliyat koʻrsatishi uchun lozim boʻlgan oʻz zimmasidagi barcha vazifalar ijrosini taʼminlash choralarini koʻrish; oʻz funksiyalarini hamda “GlobUz” toʻlov tizimining foydalanuvchilari va aʼzolari oldida majburiyatlarini toʻgʻri va oʻz vaqtida bajarilishini taʼminlash; “GlobUz” toʻlov tizimining har bir aʼzosining vakolatiga kiruvchi axborot va maʼlumotlarni shifrlash algoritmiga rioya qilinishini, shuningdek mazkur Nizomga muvofiq axborot va maʼlumotlarni oʻz vaqtida almashuvini taʼminlash; “GlobUz” toʻlov tizimida qoʻllaniladigan BPK, terminallar, infokiosklar, bankomatlar va boshqa tegishli uskunalar hamda ulardagi dasturiy taʼminotlarni xalqaro standartlar, xavfsizlik va boshqa talablariga muvofiqligini taʼminlash; oʻz infratuzilmasi tizimdagi uzilish va fors-major holatlari yuz bergan hollarda bu haqdagi axborotni oʻz vaqtida aniqlash va bu haqda “GlobUz” toʻlov tizimining boshqa aʼzolariga bildirish. 43. “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzosi boʻlgan bank quyidagi hollarda “GlobUz” toʻlov tizimidan chiqariladi: oʻz arizasiga muvofiq; mazkur Nizom, shuningdek naqd pulsiz hisob-kitoblarga oid qonun hujjatlari talablarini muntazam ravishda buzganda; bank “GlobUz” toʻlov tizimning boshqa aʼzolari, Hisob-kitoblarni amalga oshiruvchi bank va Protsessing markazi oldidagi oʻz majburiyatlarini bajarmaganda; bank belgilangan tartibda tugatilganda. 44. Bank ixtiyoriy ravishda “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzoligidan toʻqson kun oldin Muvofiqlashtiruvchi kengashga yozma ravishda maʼlum qiladi. 45. Bankni “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzoligidan chiqarish toʻgʻrisidagi qaror Muvofiqlashtiruvchi kengashning yigʻilishida qabul qilinadi. Mazkur qarorning tasdiqlangan nusxasi qaror qabul qilingan kundan boshlab uch ish kuni muddatida “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzoligidan chiqarilgan bankka hamda tizim aʼzolariga yuboriladi. 46. Muvofiqlashtiruvchi kengashning “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzoligidan chiqarish toʻgʻrisidagi qarori olingandan soʻng: Hisob-kitoblarni amalga oshiruvchi bank tomonidan “GlobUz” toʻlov tizimidan chiqarilgan bankka u bilan tuzilgan xizmat koʻrsatish toʻgʻrisidagi shartnomaning bekor qilinganligi haqida yozma ravishda xabar qilinadi va barcha moliyaviy majburiyatlar hisob-kitob qilinganidan soʻng, bank maʼlumotlar bazasidan chiqariladi; Protsessing markazi tomonidan “GlobUz” toʻlov tizimidan chiqarilgan bankka Protsessing markazida xizmat koʻrsatish toʻgʻrisidagi shartnomaning bekor qilinganligi haqida yozma xabar yuboriladi va bir vaqtning oʻzida bank yagona maʼlumotlar bazasidan chiqariladi. 47. Protsessing markazi vazifalarini “Yagona xalqaro protsessing markazi” masʼuliyati cheklangan jamiyat qoʻshma korxonasi bajaradi. 48. BPK orqali amalga oshiriladigan tranzaksiyalar va ularga tegishli boshqa maʼlumotlar maxsus dasturiy taʼminot vositasida shifrlangan holda amalga oshiriladi. 49. Protsessing markazining “GlobUz” toʻlov tizimining boshqa aʼzolari bilan oʻzaro munosabatlari axborot almashish orqali amalga oshiriladi. “GlobUz” toʻlov tizimining aʼzosiga axborot almashish huquqi Protsessing markazida xizmat koʻrsatish toʻgʻrisidagi shartnoma tuzilganidan keyin beriladi. 50. Zarur hollarda, axborotlarni elektron tashuvchilar orqali belgilangan muddatlarda yetkazishda kuryerdan foydalanilishi mumkin. Bunda axborotlar personalizatsiyalangan va shifrlangan holda boʻlishi lozim. 51. Protsessing markazining asosiy vazifalari: toʻlov vositalarining barcha turlari boʻyicha banklararo tranzaksiyalar protsessingini kun davomida uzluksiz amalga oshirilishini taʼminlash; BPKning birlamchi emissiyasini amalga oshirish; “GlobUz” toʻlov tizimining aʼzolari oʻrtasida maʼlumotlar almashinuvi va kliringini tashkil etish; “GlobUz” toʻlov tizimining BPKning reyestrini shakllantirish; “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzolarini roʻyxatga olish va ularning yagona maʼlumotlar bazasini shakllantirish; tizimni tashkil qiluvchi bosh kalitni boshqarish; soxtalashtirish va firibgarlik holatlarini oldini olish maqsadida BPK, terminallar, infokiosklar, bankomatlar va boshqa tegishli uskunalar, shuningdek toʻlov tizimi aʼzolari maʼlumotlarining yuqori darajadagi xavfsizligini taʼminlash; “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzolari bilan xalqaro toʻlov tizimlari oʻrtasida axborot almashinuvini tashkil etish; “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzolari uchun umumiy boʻlgan stop-list va normativ axborot maʼlumotnomasiga xizmat koʻrsatish; shifrlangan maʼlumotlarning maxfiylik rejimini va “GlobUz” toʻlov tizimining ishlash xavfsizligini taʼminlash; “GlobUz” toʻlov tizimining texnik vositalaridan foydalanish, ularning ishlashini kuzatish va rivojlantirishni taʼminlash; BPKlarning loyihalarini rivojlantirish va ularni joriy qilish uchun sharoit yaratish; “GlobUz” toʻlov tizimining yagona maʼlumotlar bazasini yaratish, kuzatib borish, takomillashtirish va boshqarish; BPK asosida joriy etilayotgan mahsulotlar hamda BPKga xizmat koʻrsatuvchi uskunalarni “GlobUz” toʻlov tizimida joriy etish, amaliyotga kiritish va foydalanish yuzasidan xulosa berish; marketing tadqiqotlarini oʻtkazish; BPK orqali amalga oshiriladigan hisob-kitoblar tizimini rivojlantirish va takomillashtirish boʻyicha oʻquv seminarlarini oʻtkazish. 52. Protsessing markazi quyidagi huquqlarga ega: Muvofiqlashtiruvchi kengashning qaroriga yoki Hisob-kitoblarni amalga oshiruvchi bankning yozma murojaatiga asosan emitentning BPK boʻyicha operatsiyalarini toʻxtatib turish; Protsessing markazi tomonidan koʻrsatilgan xizmatlar uchun belgilangan miqdorda haq olish. 53. Quyidagilar Protsessing markazining majburiyatlari hisoblanadi: “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzolari tomonidan BPK orqali operatsiyalarni amalga oshirishlari uchun kerakli sharoitlar va imkoniyatlar yaratish; Bosh kalitning saqlanishi va maxfiyligini taʼminlash; “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzolari, shuningdek xalqaro toʻlov tizimlari oʻrtasida axborotlarni oʻz vaqtida almashinishi uchun zarur shart-sharoitlarni taʼminlash; Hisob-kitoblarni amalga oshiruvchi bankdan olingan xabarnoma asosida “GlobUz” toʻlov tizimining aʼzosi boʻlgan bank bilan Hisob-kitoblarni amalga oshiruvchi bank oʻrtasida tuzilgan xizmat koʻrsatish toʻgʻrisidagi shartnomaga muvofiq oʻz majburiyatlarini bajarmayotgan emitentning “GlobUz” toʻlov tizimidagi operatsiyalarini vaqtinchalik toʻxtatib turish; “GlobUz” toʻlov tizimining aʼzosi boʻlgan bankning tugatilganligi toʻgʻrisida qaror qabul qilingan taqdirda, bu haqda tugatish komissiyasining maxsus qarori olingan kundan keyingi bank kunidan boshlab bir bank ish kunidan kechiktirmay mazkur bankning BPK boʻyicha barcha operatsiyalarni toʻxtatish; “GlobUz” toʻlov tizimi xizmatlarining uzluksizligini taʼminlash; axborotni muhofaza qilish va xavfsizlik choralarini taʼminlash; “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzolarining operatsiyalari boʻyicha axborotlarning muhofazasini taʼminlash va saqlash, xavfsizlik choralarini koʻrish; BPK emitentlarining reyestrini yuritish; BPKga xizmat koʻrsatish tizimining dasturiy taʼminotini hamda tegishli uskunalarni oʻz vaqtida sinovdan oʻtkazishni taʼminlash. 54. Oʻzbekiston Respublikasida chet el valyutasidagi BPKlar asosida amaliyotlarni oʻtkazilishini, shuningdek “GlobUz” toʻlov tizimi doirasida muomalaga chiqarilgan BPK orqali Oʻzbekiston Respublikasidan tashqarida amaliyotlarni oʻtkazilishini taʼminlash maqsadida “GlobUz” toʻlov tizimi xalqaro toʻlov tizimlari bilan aloqalar oʻrnatadi. 55. Oʻzaro aloqalar oʻrnatilgan xalqaro toʻlov tizimlarining chet el valyutasidagi BPK orqali Oʻzbekiston Respublikasi hududida oʻtkazilgan amaliyotlar boʻyicha axborot kliringini, shuningdek “GlobUz” toʻlov tizimi doirasida muomalaga chiqarilgan BPK orqali oʻtkazilgan barcha amaliyotlar boʻyicha protsessing vazifalarini “Yagona xalqaro protsessing markazi” masʼuliyati cheklangan jamiyat qoʻshma korxonasi bajaradi. 56. “GlobUz” toʻlov tizimi doirasida muomalaga chiqarilgan BPK orqali Oʻzbekiston Respublikasidan tashqarida oʻtkazilgan amaliyotlar boʻyicha hisob-kitoblar kliringi xalqaro toʻlov tizimlarining prinsipial ishtirokchisi maqomiga ega boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi tijorat banklarining xalqaro toʻlov tizimlari bilan tuzgan oʻzaro shartnomalari doirasida amalga oshiriladi. 57. Oʻzaro aloqalar oʻrnatilgan xalqaro toʻlov tizimlarining chet el valyutasidagi BPK asosida Oʻzbekiston Respublikasi hududida oʻtkazilgan amaliyotlar boʻyicha hisob-kitob kliringini amalga oshiruvchi bank Muvofiqlashtiruvchi kengash tomonidan belgilanadi. 58. “GlobUz” toʻlov tizimida milliy valyutada Hisob-kitoblarni amalga oshiruvchi bank vazifasini Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining Hisob-kitoblar Kliring markazi amalga oshiradi. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining Axborotlashtirish bosh markazi Hisob-kitoblar Kliring markaziga texnik, dasturiy va ekspluatatsiya xizmatlari koʻrsatilishini taʼminlaydi. 59. Hisob-kitoblarni amalga oshiruvchi bank “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzolari boʻlgan banklar bilan tuzilgan shartnomalar asosida BPK orqali amalga oshirilgan operatsiyalar va tranzaksiyalar boʻyicha oʻzaro moliyaviy hisob-kitoblar yuzasidan xizmatlar koʻrsatadi. 60. Hisob-kitoblarni amalga oshiruvchi bank bilan Protsessing markazi oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlar ikki tomonlama shartnoma asosida tashkil etiladi. 61. Hisob-kitoblarni amalga oshiruvchi bankning asosiy vazifasi Protsessing markazi bilan axborotni tezkor almashish boʻyicha oʻzaro munosabatlar tizimini tashkil etish va “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzolari boʻlgan banklar oʻrtasida oʻzaro moliyaviy hisob-kitoblarni oʻz vaqtida amalga oshirishni taʼminlash hisoblanadi. 62. Hisob-kitoblarni amalga oshiruvchi bank quyidagi huquqlarga ega: koʻrsatilgan xizmatlar uchun belgilangan vositachilik haqini olish; “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzolaridan mazkur Nizom talablariga va oʻzaro hisob-kitoblar intizomiga amal qilishni talab qilish. 63. Hisob-kitoblarni amalga oshiruvchi bank xizmat koʻrsatish toʻgʻrisidagi shartnoma boʻyicha oʻz majburiyatlarini bajarmayotgan bankning hisob-kitob operatsiyalarini bir taraflama toʻxtatib turishi mumkin va bu haqda Protsessing markazini xabardor qiladi. 64. Hisob-kitoblarni amalga oshiruvchi bankning majburiyatlari: Protsessing markazidan olingan tizimdagi oʻzaro hisob-kitoblar, amalga oshirilgan tranzaksiyalar va toʻlovlar toʻgʻrisidagi axborotni uzatish, normativ axborot maʼlumotnomasini oʻz vaqtida yangilash va almashinishini taʼminlash; banklar tomonidan banklararo tranzaksiyalar boʻyicha hisob-kitob operatsiyalari amalga oshirilishi uchun bankning vakillik hisobvaragʻida yetarli mablagʻlar mavjudligini monitoring qilish; banklar tomonidan shartnomada belgilangan majburiyatlar bajarilmagan taqdirda, Protsessing markaziga mazkur banklarning BPK orqali amalga oshiriladigan barcha operatsiyalarni toʻxtatish haqida xabarnomani oʻz vaqtida taqdim etish. 65. “GlobUz” toʻlov tizimining aʼzosi Hisob-kitoblarni amalga oshiruvchi bank bilan tuzilgan vakillik hisobvaragʻi toʻgʻrisidagi shartnoma asosida BPK orqali bajarilgan banklararo operatsiyalar boʻyicha hisob-kitoblarni amalga oshiradi. 66. BPK orqali amalga oshirilayotgan banklararo operatsiyalar boʻyicha hisob-kitoblar har bir bank ish kunida Hisob-kitobni amalga oshiruvchi bank tomonidan amalga oshiriladi. Har bir bank uchun sof hisob-kitob pozitsiyasini hisoblab chiqarishni Protsessing markazi koʻp tomonlama hisob-kitoblar asosida amalga oshiradi. 67. “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzosi boʻlgan bank BPK orqali amalga oshirilayotgan ichki bank operatsiyalari boʻyicha hisob-kitob qilish tartibini oʻzi mustaqil belgilaydi. 68. “GlobUz” toʻlov tizimida qayta ishlanadigan konfidensial turdagi maʼlumotlarning xavfsizligini taʼminlash Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2015-yil 16-oktabrdagi 295-sonli qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi axborotlashtirish obyektlarida konfidensial maʼlumotlar xavfsizligini taʼminlash va tashkil etish tartibi toʻgʻrisidagi nizom talablariga muvofiq amalga oshiriladi. 69. “GlobUz” toʻlov tizimi BPK orqali amalga oshirilayotgan operatsiyalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarning xavfsizligini taʼminlash maqsadida maʼlumotlar muhofaza qilinishi mumkin. Maʼlumotlarning boshqarilishi Protsessing markazi tomonidan amalga oshiriladi. 70. “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzolari ularga oʻz vazifalarini bajarishi orqali maʼlum boʻlgan maʼlumotlarni va bank sirini tashkil etuvchi boshqa maʼlumotlarni oshkor qilish yoki ulardan uchinchi shaxslarning manfaatida foydalanishga haqli emas, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno. 71. “GlobUz” toʻlov tizimiga aʼzo banklar, Hisob-kitoblarni amalga oshiruvchi bank va Protsessing markazi xodimlariga, Muvofiqlashtiruvchi kengash va uning ishchi organi aʼzolariga ularga oʻz xizmat vazifalarini bajarishi yuzasidan ishonib topshirilgan yoki maʼlum boʻlib qolgan bank sirini tashkil etuvchi maʼlumotlarni oshkor qilish, shuningdek ulardan shaxsiy maqsadlarda yoki uchinchi shaxslar manfaatida foydalanish, uchinchi shaxslarga bunday foydalanish imkoniyatini bevosita yoki bilvosita, jumladan ularni saqlash tartibini buzish asosida berish taqiqlanadi. 72. Muvofiqlashtiruvchi kengash hamda uning ishchi organi aʼzolari ularning ushbu organlardagi faoliyati toʻxtatilganidan keyin, shuningdek Hisob-kitoblarni amalga oshiruvchi bank va Protsessing markazi xodimlari ular bilan tuzilgan mehnat shartnomalari bekor qilingandan keyin ularga ish faoliyati davrida maʼlum boʻlib qolgan, bank sirini tashkil etuvchi maʼlumotlarni oshkor qilishga haqli emas. 73. “GlobUz” toʻlov tizimi orqali amalga oshiriladigan tranzaksiyalar maxsus dasturiy taʼminot asosida shifrlangan holda sir saqlanadi. Qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda, vakolatli organlarning yozma soʻroviga asosan bank sirini tashkil etuvchi maʼlumotlarni taqdim etish ushbu maʼlumotlarning egasi boʻlgan banklar tomonidan amalga oshiriladi. 74. BPK orqali amalga oshiriladigan tranzaksiyalar va ularga tegishli boshqa maʼlumotlar maxsus dasturiy taʼminot vositasida shifrlangan holda amalga oshiriladi. “GlobUz” toʻlov tizimi aʼzolari hamda toʻlov tizimining BPK orqali amalga oshirilayotgan operatsiyalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda saqlanishi kerak. 75. Mazkur Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javobgarlikka tortiladilar. 76. Mazkur Nizom Oʻzbekiston banklari assotsiatsiyasi bilan kelishilgan.