Energiya resurslaridan oqilona foydalanishni taʼminlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2020-06-18)

Mamlakatda elektr va gaz taʼminoti tizimini izchil modernizatsiya qilish va texnologik qayta jihozlash, energiya tejamkorlik asoslari va yetkazib berilgan elektr energiyasi va tabiiy gaz uchun oʻzaro hisob-kitoblar mexanizmlarini takomillashtirish choralari koʻrilmoqda. Amalga oshirilayotgan tadbirlar barqaror ijtimoiy-iqtisodiy oʻsish, ishchanlik faolligi va mamlakatning investitsiyaviy jozibadorligini, aholining hayot darajasi va farovonligini oshirishning muhim omillaridan biri boʻlgan energetika tarmogʻini rivojlantirishga qaratilgan. Shu bilan birga, isteʼmolchilar toifasini inobatga olgan holda yetkazib berilayotgan energiya resurslari qiymatini aniqlashda tabaqalashtirilgan yondashishning mavjud emasligi ulardan nooqilona foydalanishga olib kelmoqda, energiya tejamkor texnologiyalar va muqobil energiya manbalarini joriy etishni ragʻbatlantirmayapti. Shaharsozlik sohasidagi amaldagi norma va qoidalar obyektlarning energiya samaradorligini taʼminlovchi zamonaviy talablarga javob bermaydi. Shuningdek, binolar va inshootlarning qurilishi va rekonstruksiya qilinishida energiya tejamkor materiallar va texnologiyalarni koʻllashga yetarli eʼtiborning mavjud emasligi ham energiya resurslarining ortiqcha sarf qilinishiga olib kelmoqda. Elektr va gaz taʼminoti tizimini yanada takomillashtirish, bozor mexanizmlarini keng joriy qilish orqali energiya resurslaridan oqilona foydalanishni taʼminlash, shuningdek, mazkur sohada koʻrsatilayotgan xizmatlar sifatini yaxshilash maqsadida: 1. “Oʻzdavenergonazorat” DI, “Oʻzdavneftgazinspeksiya” DI, “Oʻztransgaz” AJ va “Oʻzbekenergo” AJning faoliyati qoniqarsiz deb topilsin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, “Oʻzbekenergo” AJ, “Oʻztransgaz” AJ, “Oʻzdavenergonazorat” DI, “Oʻzdavneftgazinspeksiya” DI va “Energiya tejash milliy kompaniyasi” AJning kuyidagi tartibni belgilash haqidagi takliflari qabul qilinsin: a) 2018-yil 1-yanvardan: ilovaga muvofiq roʻyxat boʻyicha mahsulot ishlab chiqaruvchi va ayrim xizmatlar koʻrsatuvchi isteʼmolchilar elektr energiyasi (750 kVAgacha boʻlgan quvvatga ulangan) va tabiiy gaz uchun toʻlovlarni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari bilan oʻrnatiladigan oʻsib boruvchi koeffitsiyentlar va tariflarga muvofiq amalga oshiradilar; 750 kVA va undan yuqori boʻlgan quvvatga ulangan (budjet tashkilotlari, fermer xoʻjaliklari va suv isteʼmolchilari uyushmalarining nasos stansiyalari, shuningdek, Davlat budjetidan moliyalashtiriladigan nasos stansiyalari bundan mustasno) isteʼmolchilar elektr energiyasi uchun hisob-kitoblarni ikkinchi guruh tariflar boʻyicha toʻlovlarni amalga oshiradigan yuridik shaxslar uchun tarif miqdorida belgilanadigan sutka vaqtlarining tabaqalashtirilgan tarifi boʻyicha amalga oshiradi. Bunda yagona elektr energetika tizimining eng katta yuklamali soatlarida (tigʻiz payt — belgilangan tartibda oʻrnatilgan ertalabki va kechki “eng katta miqdor”) foydalanilgan elektr energiyasi uchun toʻlovlar belgilangan tarifga nisbatan 1,5 baravar miqdorda oʻsuvchi koeffitsiyentni koʻllash orqali, eng kam yuklamali soatlarda esa (tungi payt — sutkaning qorongʻi vaqti) belgilangan tarifga nisbatan 1,5 baravar miqdorda kamayuvchi koeffitsiyentni koʻllash orqali va yarim tigʻiz paytda (sutkaning yorugʻ vaqti) oʻrnatilgan tarif boʻyicha amalga oshiriladi; davlat organlari va muassasalarining bino va inshootlari, shuningdek, koʻp kvartirali uy-joy fondini loyihalashtirish, rekonstruksiya qilish, qurish va foydalanishga topshirishda ularda energiya samarador va energiya tejamkor texnologiyalardan foydalanilganligi yuzasidan shaharsozlik normalari va qoidalariga muvofiqligi tekshiriladi; yakka tartibdagi uy-joy qurilishidan tashqari, barcha bino va inshootlarni loyihalashtirish, rekonstruksiya qilish va qurishda, issiq suv taʼminoti uchun sertifikatlangan quyosh suv isitgich qurilmalarini, shuningdek, energiya tejamkor lampalarni majburiy tartibda oʻrnatish koʻzda tutiladi; 3. “Energiya tejash milliy kompaniyasi” AJ: a) Oʻzbekiston Respublikasi Uy-joy kommunal xizmat koʻrsatish vazirligi, “Oʻzbekenergo” AJ va boshqa idoralar bilan birgalikda uch oy muddatda davlat organlari va tashkilotlari bino va inshootlarida quyosh suv isitgich qurilmalari va mahalliylashtiriladigan mahsulotlar asosida mamlakatimizda ishlab chiqarilgan energiya tejamkor lampalarni oʻrnatish bosqichlarini, shuningdek, mahalliylashtiriladigan mahsulotlar asosida issiqlik va elektr energiya isteʼmoli hajmini inobatga olgan holda mazkur mahsulotni aniq yetkazib beruvchilarini belgilash boʻyicha takliflarni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritsin. Davlat organlari va tashkilotlari ikki hafta muddatda quyosh suv isitgich qurilmalari va energiya tejamkor lampalarni joriy qilish holatlari, issiqlik va elektr energiyasi isteʼmoli hajmi, kadastr hujjatlarini ilova qilgan holda ular tomonidan egallab turilgan maydonlar oʻlchami haqidagi texnik maʼlumotlarni va hududning muhandislik kommunikatsiyalari aks etgan rejasini “Energiya tejash milliy kompaniyasi” AJga taqdim etilishini taʼminlasin; b) “Oʻzbekenergo” AJ, “Oʻztransgaz” AJ, boshqa manfaatdor vazirlik va idoralar, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, issiqlik va elektr energiyasi, shuningdek, biogaz ishlab chiqarish bilan shugʻullanuvchi xususiy korxonalar bilan birgalikda uch oy muddatda: issiqlik va elektr energiyasi, shuningdek, biogaz ishlab chiqarish va isteʼmolchilarga toʻgʻridan-toʻgʻri yetkazib berish bilan shugʻullanuvchi korxonalar tomonidan “Oʻzbekenergo” AJning elektr tarmoqlari va “Oʻztransgaz” AJning gaz taqsimlash tarmoqlaridan foydalanmagan holda issiqlik va elektr energiyasi hamda biogazni realizatsiya qilish tartibini ishlab chiqsin; issiqlik va elektr energiyasi, shuningdek, biogaz ishlab chiqarish bilan shugʻullanuvchi xususiy korxonalar tomonidan realizatsiya qilinadigan issiqlik va elektr energiyasi hamda biogazga tijorat narxlarini belgilash boʻyicha takliflarni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritsin. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi Adliya vazirligi, Moliya vazirligi, “Energiya tejash milliy kompaniyasi” AJ hamda boshqa manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda: ikki oy muddatda bino va inshootlarni energetik auditdan oʻtkazish, belgilangan shaharsozlik normalari va qoidalariga muvofiqlik pasportini yoki tegishli normalardan ortib ketganlik holatini bartaraf etish zarurligi toʻgʻrisida xulosa berish, shuningdek, ularning energiya samaradorligi toifasini aniqlash tartibini ishlab chiqsin va tasdiqlash uchun Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritsin; 2018-yil 1-martga kadar muddatda amaldagi shaharsozlik normalari va qoidalarini ularning qayta koʻrib chiqilishi va davlat roʻyxatidan oʻtkazilishini taʼminlagan holda tanqidiy oʻrganib chiqsin. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi “Oʻzeltexsanoat” AJ, “Energiya tejash milliy kompaniyasi” AJ, “Oʻzbekenergo” AJ, Davlat soliq qoʻmitasi, Savdo-sanoat palatasi hamda boshqa manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda energiya tejamkor lampalar ishlab chiqarilishining mahalliylashtirilishini kengaytirish hamda ularni turar va noturar joylarda bosqichma-bosqich joriy etish boʻyicha kompleks dastur loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritsin. 7. Oʻzbekiston Respublikasi Uy-joy kommunal xizmat koʻrsatish vazirligi Iqtisodiyot vazirligi, Moliya vazirligi, Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi, “Energiya tejash milliy kompaniyasi” AJ, boshqa manfaatdor vazirlik va idoralar, shuningdek, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bilan birgalikda 2018-yil 1-yanvarga kadar muddatda davlat organlari va muassasalarining bino hamda inshootlari, shuningdek, koʻp kvartirali uy-joy fondini energetik auditdan oʻtkazish dasturi loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritsin. 8. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari, “Oʻzbekenergo” AJ va boshqa manfaatdor idoralar bilan birgalikda 2018-yil 1-fevralga kadar muddatda fermer xoʻjaliklari va suv isteʼmolchilari uyushmalarining mavjud nasos stansiyalarini ularning texnik holati, quvvati, balansda saqlovchisini aniqlash, fermer xoʻjaliklari yer uchastkalarida elektr energiyasi va suv sarfi samaradorligi nuqtai nazaridan, shuningdek, qishloq xoʻjaligi mahsulotlari turlari va respublika tumanlari kesimida nasos stansiyalari bilan sugʻoriladigan yer maydonlari, past samarali va energiya koʻp sarflaydigan nasoslarning mavjudligi, elektr energiyasini hisoblash uskunalari, qishloq xoʻjaligi mahsulotlari ishlab chiqaruvchilari bilan shartnomalarning mavjudligini inventarizatsiyadan oʻtkazsin. Inventarizatsiya yakuniga koʻra, Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi hamda Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi “Oʻzbekenergo” AJ, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Qishloq xoʻjaligi mahsulotlari davlat xaridi va qishloq xoʻjaligini texnika bilan jihozlashni maqsadli moliyalashtirish jamgʻarmasi bilan birgalikda 2018-yil 1-martga kadar muddatda nasos stansiyalaridan foydalanish bilan bogʻliq ekspluatatsiya qiluvchi tashkilotlarni, moliyalashtirishning aniq manbalarini aniqlash boʻyicha takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritsin. 9. “Oʻzbekenergo” AJ va “Oʻztransgaz” AJ: Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi bilan birgalikda 2018-yil 1-iyulga qadar muddatda buxgalterlik, moliyaviy, ishlab chiqarish va boshqaruv hisobini avtomatlashtirish boʻyicha dasturiy komplekslarni oʻz ichiga olgan boshqaruvning yagona axborot tizimini ishlab chiqsin va idoraviy boʻysunuvidagi korxonalarda joriy etsin; Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, Oʻzbekiston matbuot va axborot agentligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hamda Toshkent shahar hokimliklari bilan birgalikda mazkur qarorning mazmun-mohiyati ommaviy axborot vositalarida keng yoritilishini tashkil qilsin. 10. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi boshqa manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin. 11. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin. 1. Pishgan gʻisht ishlab chiqaruvchi korxonalar. 2. Ohaktosh va gips qazib oluvchi, qayta ishlovchi va ishlab chiqaruvchi korxonalar. 3. Sement ishlab chiqaruvchi korxonalar. 4. Asfalt, beton, temir beton mahsulotlarini ishlab chiqaruvchi korxonalar. 5. Issiqxonalar va issiqxona-parnik xoʻjaliklari. 6. Farfor va fayans mahsulotlari ishlab chiqaruvchi korxonalar. 7. Restoranlar, kafelar, tantanalar oʻtkazish obyektlari va boshqa umumiy ovqatlanish obyektlari (mehmonxonalar va ularga tegishli boʻlgan hududda joylashgan obyektlar bundan mustasno). 8. Gipsokarton, trotuar va keramik plita, bruschatka, keramik va sement-qumli cherepitsa, quruq qurilish qorishmalari, shuningdek, truba mahsulotlari ishlab chiqaruvchi korxonalar.