Tijorat banklari va ularning filiallari rahbarlari, bosh buxgalterlari, boshqaruv aʼzolari, mikromoliya tashkilotlari hamda kredit byurolarining ijro organlari rahbarlariga nisbatan malaka talablarini tasdiqlash toʻgʻrisida
(resolution, 2023-01-13)

Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvi qaror qiladi: 1. Tijorat banklari va ularning filiallari rahbarlari, bosh buxgalterlari, boshqaruv aʼzolari, mikromoliya tashkilotlari hamda kredit byurolarining ijro organlari rahbarlariga nisbatan malaka talablari ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. Mazkur malaka talablari Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq tijorat banklari va ularning filiallari rahbarlari, bosh buxgalterlari, boshqaruv aʼzolari, mikromoliya tashkilotlari hamda kredit byurolarining ijro organlari rahbarlari lavozimlariga tavsiya etilayotgan nomzodlarga qoʻyiladigan malaka talablarini belgilaydi. 1. Mazkur malaka talablari tijorat banklari va ularning filiallari rahbarlari, bosh buxgalterlari, boshqaruv aʼzolari, mikromoliya tashkilotlari hamda kredit byurolarining ijro organlari rahbarlari lavozimlariga yuqori malaka va salohiyatga ega boʻlgan mutaxassislarni tanlash maqsadida joriy etiladi. 2. Tijorat banklari va ularning filiallari rahbarlari, bosh buxgalterlari, boshqaruv aʼzolari, mikromoliya tashkilotlari hamda kredit byurolarining ijro organlari rahbarlari lavozimiga tavsiya etilayotgan nomzodlar mazkur malaka talablariga javob berishi lozim. 3. Tijorat banklari va ularning filiallari rahbarlari, bosh buxgalterlari, boshqaruv aʼzolari, mikromoliya tashkilotlari hamda kredit byurolarining ijro organlari rahbarlari lavozimlarga tavsiya etilayotgan nomzodlar quyidagilarni bilishi kerak: Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va bank faoliyatiga oid qonunlar, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlari, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari, Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining hamda boshqa vazirlik va idoralarning idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarini, shu jumladan: fuqarolik, xoʻjalik va mehnat qonunchiligi; kreditlashning asosiy tamoyillari va tartibini; bank hisobotlarini tuzish tartibi; hisob-kitoblar va toʻlovlarni amalga oshirish tartibi; moliyaviy hisobotlar, buxgalteriya hisobining milliy va xalqaro standartlari bank ichki kredit siyosati va kreditlash tartibi; kichik biznesni kreditlash tartibi; omonatlarni qabul qilish va ularni berish tartibi; bankni korporativ boshqarish tartibi; ichki audit vazifalari va faoliyati; pul muomalasini tashkil etish va kassa operatsiyalarini amalga oshirish tartibi; chet el valyutasi bilan bogʻliq operatsiyalarni amalga oshirish tartibi; Bazel qoʻmitasining bank faoliyatiga oid asosiy tavsiyanomalarini; jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalari; bankka aloqador boʻlgan shaxslar bilan bitimlar tuzish tartibi; iqtisodiy normativlarni va talablarni, shu jumladan kapital monandligiga, bank likvidliligiga, bir qarz oluvchi yoki bir-biriga daxldor qarz oluvchilar guruhiga toʻgʻri keluvchi tavakkalchiliklar boʻyicha iqtisodiy normativlarni; ehtimoliy yoʻqotishlarni qoplash uchun zaxiralar shakllantirish tartibini; kompyuter va bank faoliyatida zaruriy bank dasturlaridan foydalanishni. 4. Tijorat banklarining Bosh banklari rahbarlari lavozimlariga quyidagi malaka talablari qoʻyiladi: tijorat banklari boshqaruvi raisi lavozimiga tavsiya etilayotgan nomzod (Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi nomenklaturasiga kiruvchi lavozimlardan tashqari) oliy iqtisodiy maʼlumotga, bank-moliya yoʻnalishida kamida oʻn yillik ish stajiga, shu jumladan kamida besh yil bank tizimida rahbarlik lavozimlarida ish tajribasiga ega boʻlishi; tijorat banklari boshqaruvi raisi oʻrinbosari lavozimiga tavsiya etilayotgan nomzod (Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi nomenklaturasiga kiruvchi lavozimlardan tashqari) oliy iqtisodiy maʼlumotga, bank-moliya yoʻnalishida kamida yetti yillik ish stajiga, shu jumladan kamida uch yil bank tizimida rahbarlik lavozimlarida ish tajribasiga ega boʻlishi; tijorat banklari boshqaruvi aʼzosi lavozimiga tavsiya etilayotgan nomzod oliy iqtisodiy maʼlumotga, bank-moliya yoʻnalishida kamida besh yillik ish stajiga, shu jumladan kamida ikki yil bank tizimida rahbarlik lavozimlarida ish tajribasiga ega boʻlishi lozim, Bosh bankning bosh buxgalteri lavozimiga tavsiya etilayotgan nomzod bundan mustasno. Ushbu bandning ikkinchi — toʻrtinchi xatboshilarida koʻrsatilgan lavozimlarga qoʻyilgan ish stajiga nomzodlarning Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi, Vazirlar Mahkamasi hamda Markaziy bankida faoliyat koʻrsatgan davrdagi ish staji qoʻshib hisoblanadi. 5. Tijorat banklari boshqaruvi aʼzoligiga bankning yuridik xizmati rahbari kiritilgan taqdirda, u oliy yuridik maʼlumotga hamda bank tizimida kamida uch yillik ish tajribasiga ega boʻlishi lozim. 6. Tijorat banklarining boshqaruvi aʼzosi — bosh buxgalteri lavozimiga tavsiya etilayotgan nomzod oliy iqtisodiy maʼlumotga, bank-moliya yoʻnalishida kamida olti yillik ish stajiga, shu jumladan kamida uch yil bank buxgalteriya yoʻnalishida rahbarlik lavozimlarida ish tajribasiga ega boʻlishi lozim. 7. Tijorat banklarining Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahridagi (mintaqaviy) filiali (bundan buyon matnda mintaqaviy filial deb yuritiladi) rahbari lavozimiga tavsiya etilayotgan nomzod oliy iqtisodiy maʼlumotga, bank-moliya yoʻnalishida kamida besh yillik ish stajiga, shu jumladan kamida ikki yil bank tizimida rahbarlik lavozimlarida ish tajribasiga ega boʻlishi lozim. Mintaqaviy filial bosh buxgalteri lavozimiga tavsiya etilayotgan nomzod oliy iqtisodiy maʼlumotga, bank-moliya yoʻnalishida kamida besh yillik ish stajiga, shu jumladan kamida ikki yil bank buxgalteriya yoʻnalishi boʻyicha ish tajribasiga ega boʻlishi lozim. 8. Tijorat banklarining tuman (shahar) filiali rahbari lavozimiga tavsiya etilayotgan nomzod oliy iqtisodiy maʼlumotga, bank-moliya yoʻnalishida kamida toʻrt yillik ish stajiga, shu jumladan kamida ikki yil bank tizimida rahbarlik lavozimlarida ish tajribasiga ega boʻlishi lozim. Tijorat banklarining tuman (shahar) filiali bosh buxgalteri lavozimiga tavsiya etilayotgan nomzod oliy iqtisodiy maʼlumotga, bank-moliya yoʻnalishida kamida toʻrt yillik ish stajiga, shu jumladan kamida ikki yil bank buxgalteriya yoʻnalishi boʻyicha ish tajribasiga ega boʻlishi lozim. 9. Tijorat banklari va ularning filiallari rahbari lavozimiga tavsiya etilayotgan nomzodlar quyidagi hollarda lavozimiga muvofiq emas deb topiladi hamda ular ushbu lavozimlarga tayinlanishi mumkin emas: amalga oshirgan harakatlari yuridik shaxslarni bankrotlikka yoki ularning moliyaviy ahvoli yomonlashuviga olib kelganligi toʻgʻrisida dalillar maʼlum boʻlgan taqdirda, bankrotlikka uchragan yoki moliyaviy ahvoli yomonlashgan banklar, kredit uyushmalari, mikromoliya tashkilotlari va boshqa yuridik shaxslarning sobiq rahbarlari, boshqaruv va kuzatuv kengashi aʼzolari hamda yirik ishtirokchilari (ustav kapitalida 10 foiz va undan koʻp miqdorda ovoz beruvchi aksiyalar yoxud ulushga ega boʻlgan shaxslar) boʻlgan nomzodlar; sud qarori bilan mazkur lavozimda ishlash huquqi cheklangan nomzodlar; oʻzaro yaqin qarindosh boʻlgan shaxslar bir bankda rahbarlik yoki moddiy javobgarlik bilan bogʻliq lavozimlarda biri ikkinchisiga bevosita boʻysunib yoxud uning nazorati ostida birga ishlovchi nomzodlar. 10. Tijorat banklarining rahbarlarini lavozimiga tayinlashda yoki ular lavozimidan ozod etilganda tijorat banklarining Bosh banki tarkibidagi, ularning mintaqaviy filiallari, tuman (shahar) filiallari rahbarlari tarkibidagi barcha oʻzgarishlar tegishli buyruq chiqqanidan keyin 3 ish kunida tijorat bankining rasmiy veb-saytida joylashtirilishi kerak. 11. Mikromoliya tashkilotlari ijro organi rahbari lavozimiga tavsiya etilayotgan nomzod oliy iqtisodiy maʼlumotga, besh yildan kam boʻlmagan umumiy ish stajiga, shu jumladan kredit tashkilotlarida yoki bank-moliya yoʻnalishida kamida uch yillik ish tajribasiga ega boʻlishi lozim. 12. Kredit byurolarining ijro organi rahbari lavozimiga tavsiya etilayotgan nomzod oliy iqtisodiy maʼlumotga, besh yildan kam boʻlmagan umumiy ish stajiga, shu jumladan kredit amaliyoti bilan bogʻliq uch yillik ish tajribasiga ega boʻlishi lozim. 13. Mikromoliya tashkilotlari va kredit byurolarining ijro organi rahbari lavozimiga tavsiya etilayotgan nomzodlar quyidagi hollarda lavozimiga muvofiq emas deb topiladi hamda ushbu lavozimga tayinlanishi mumkin emas: amalga oshirgan harakatlari yuridik shaxslarning bankrotlikka yoki moliyaviy ahvoli yomonlashuviga olib kelganligi toʻgʻrisida dalillar maʼlum boʻlgan taqdirda, bankrotlikka uchragan yoki moliyaviy ahvoli yomonlashgan banklar, kredit uyushmalari, mikromoliya tashkilotlari va yuridik shaxslarning sobiq rahbarlari, boshqaruv va kuzatuv kengashi aʼzolari hamda yirik ishtirokchilari (ustav kapitalida 10 foiz va undan koʻp miqdorda ovoz beruvchi aksiyalar yoxud ulushlarga ega boʻlgan shaxslar) boʻlgan nomzodlar; sud qarori bilan ushbu lavozimda ishlash huquqi cheklangan nomzodlar. 14. Mazkur malaka talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladi.