Favqulodda vaziyatlar vazirligining yongʻin-qutqaruv boʻlinmalarini tashkil etish tartibini takomillashtirish toʻgʻrisida
(resolution, 2026-05-01)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Aholi va hududlarni favqulodda vaziyatlardan ishonchli muhofaza qilish sohasini sifat jihatidan yangi bosqichga koʻtarish toʻgʻrisida” 2025-yil 20-oktabrdagi PF-185-son Farmoni ijrosini taʼminlash, respublikaning tumanlari, shaharlari va boshqa aholi punktlari, shuningdek, oʻta muhim davlat ahamiyatiga molik yoki yongʻin va portlash xavfi yuqori boʻlgan obyektlarda favqulodda vaziyatlarning oldini olish, yongʻin xavfsizligini taʼminlash va yongʻin-qutqaruv ishlari samaradorligini oshirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Favqulodda vaziyatlar vazirligining yongʻin-qutqaruv boʻlinmalarini tashkil etish tartibini takomillashtirish toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin: Favqulodda vaziyatlar vazirligining harbiy xizmatchi maqomiga ega boʻlgan xodimlar bilan jamlangan yongʻin-qutqaruv boʻlinmalarini (yoki qismlarini) aholi soni 50 ming va undan ortiq boʻlgan shaharlar va tumanlarning markazlarida, shuningdek, oʻta muhim davlat ahamiyatiga molik yoki yongʻin va portlash xavfi yuqori boʻlgan obyektlarda tashkil etish; Favqulodda vaziyatlar vazirligining qutqaruvchi maqomiga ega boʻlgan ishchi-xizmatchilar bilan jamlangan yongʻin-qutqaruv boʻlinmalarini (yoki qismlarini) aholi soni 50 mingdan kam boʻlgan tumanlar, shaharlar va boshqa aholi punktlarida tashkil etish. 2. Belgilansinki, ushbu qaror bilan bogʻliq xarajatlar Favqulodda vaziyatlar vazirligiga ajratiladigan budjet mablagʻlari, shuningdek, tashkilotlar bilan tuzilgan shartnomalar boʻyicha olinadigan mablagʻlar doirasida amalga oshiriladi. 3. Vazirlik, idora va tashkilotlar tashkiliy-huquqiy shaklidan qatʼi nazar, tasarrufidagi oʻta muhim davlat ahamiyatiga molik yoki yongʻin va portlash xavfi yuqori boʻlgan obyektlarda, belgilangan tartibda shartnoma asosida tashkil etilgan Favqulodda vaziyatlar vazirligi yongʻin-qutqaruv boʻlinmalarining toʻlaqonli faoliyatini taʼminlasin. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 2-ilovaga muvofiq ayrim qarorlari oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 5. Ushbu qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari A.J. Ramatov va favqulodda vaziyatlar vaziri A.I. Ikramov zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Nizom respublikaning tumanlari, shaharlari va boshqa aholi punktlari, shuningdek, oʻta muhim davlat ahamiyatiga molik yoki yongʻin va portlash xavfi yuqori boʻlgan obyektlarini favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish, fuqaro muhofazasi va yongʻin xavfsizligini taʼminlash uchun Favqulodda vaziyatlar vazirligining yongʻin-qutqaruv boʻlinmalarini (keyingi oʻrinlarda — yongʻin-qutqaruv boʻlinmalari) tashkil etish tartibini belgilaydi. 2. Yongʻin-qutqaruv boʻlinmalari respublikaning tumanlari, shaharlari va boshqa aholi punktlari, shuningdek, oʻta muhim davlat ahamiyatiga molik yoki yongʻin va portlash xavfi yuqori boʻlgan obyektlarini favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish, fuqaro muhofazasi va yongʻin xavfsizligini taʼminlash maqsadida tashkil etilgan, harbiy xizmatchi yoki ishchi-xizmatchilar bilan jamlangan favqulodda vaziyatlar boʻlimi, favqulodda vaziyatlar boʻlinmasi, qutqaruv otryadlari va qismlarini oʻz ichiga oladi. 3. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi: yongʻin-qutqaruv deposi (yongʻin-qutqaruv posti) — yongʻin-qutqaruv boʻlinmalariga yuklatilgan vazifalarni bajarish uchun yongʻin-qutqaruv texnikalarini saqlash va ularga texnik xizmat koʻrsatish, shaxsiy tarkibning joylashishi uchun xizmat xonalari, favqulodda vaziyatlar toʻgʻrisida kelib tushadigan xabarlarni qabul qilish xonasi, texnik va yordamchi xonalardan tashkil topgan Favqulodda vaziyatlar vazirligining obyekti; yongʻin-qutqaruv qismi — ikki va undan ortiq yongʻin-qutqaruv va boshqa turdagi avtomobillar bilan jamlangan hamda yongʻinni oʻchirish va boshqa kechiktirib boʻlmaydigan qutqaruv ishlarini bajarishga moʻljallangan boʻlinma; yongʻin-qutqaruv posti — bitta yongʻin-qutqaruv avtomobili bilan jamlangan hamda yongʻin oʻchirish va boshqa kechiktirib boʻlmaydigan qutqaruv ishlarini bajarishga moʻljallangan boʻlinma; qutqaruvchi maqomiga ega boʻlgan ishchi-xizmatchilar bilan jamlangan yongʻin-qutqaruv boʻlinmalari — mehnat shartnomasi asosida mehnat munosabatlarini olib boradigan va qutqaruvchi maqomiga ega boʻlgan xizmatchilar bilan jamlangan Favqulodda vaziyatlar vazirligi boʻlinmalari; harbiy xizmatchi maqomiga ega boʻlgan xodimlar bilan jamlangan yongʻin-qutqaruv boʻlinmalari — oddiy askarlar, serjantlar va ofitserlar tarkibidan iborat boʻlgan, shartnoma asosida haqiqiy harbiy xizmatchilar bilan jamlangan Favqulodda vaziyatlar vazirligi boʻlinmalari. 4. Favqulodda vaziyatlar vazirligining yongʻin-qutqaruv boʻlinmalarini tashkil etish ushbu Nizomga ilovada keltirilgan sxemaga muvofiq amalga oshiriladi. 5. Favqulodda vaziyatlar vazirligining harbiy xizmatchi va ishchi-xizmatchilari bilan jamlangan qutqaruv otryadlari Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar markazlari va Toshkent shahri, shuningdek, tabiiy va texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlar yuzaga kelishi xavfi yuqori boʻlgan ayrim shaharlar va tumanlarda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori bilan tashkil etiladi. 6. Favqulodda vaziyatlar vazirligining harbiy xizmatchi maqomiga ega boʻlgan xodimlar bilan jamlangan yongʻin-qutqaruv boʻlinmalari (yoki qismlari) aholi soni 50 ming va undan ortiq boʻlgan shaharlar va tumanlarning markazlarida, shuningdek, oʻta muhim davlat ahamiyatiga molik yoki yongʻin va portlash xavfi yuqori boʻlgan obyektlarda tashkil etiladi. Tashkil etilayotgan yongʻin-qutqaruv boʻlinmalari (yoki qismlari)ning tashkiliy tuzilmasi va shtat birliklari, ularni saqlash uchun ajratiladigan mablagʻlar Favqulodda vaziyatlar vazirligi tomonidan belgilanadi. 7. Favqulodda vaziyatlar vazirligining qutqaruvchi maqomiga ega boʻlgan ishchi-xizmatchilar bilan jamlangan yongʻin-qutqaruv boʻlinmalari (yoki qismlari) aholi soni 50 mingdan kam boʻlgan tumanlar, shaharlar va boshqa aholi punktlarida tashkil etiladi. 8. Yongʻin-qutqaruv boʻlinmalari (yoki qismlari) va ularning shtat birliklari muhofaza qilinayotgan hudud (obyekt)ning xususiyatidan kelib chiqib, yongʻin-qutqaruv hamda boshqa turdagi avtomobillar soni va turini hisobga olgan holda Favqulodda vaziyatlar vazirligining idoraviy hujjatlari asosida belgilanadi. 9. Qutqaruvchi maqomiga ega boʻlgan ishchi-xizmatchilar bilan jamlangan yongʻin-qutqaruv boʻlinmalari (yoki qismlari) tashkil etilishi lozim boʻlgan tumanlar, shaharlar va boshqa aholi punktlarining roʻyxati va xodimlari (xizmatchilari) soni Favqulodda vaziyatlar vazirligi tomonidan har yili 1-iyulgacha Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan kelishilgan holda belgilanadi. 10. Yongʻin-qutqaruv qismlari tashkil etilishi lozim boʻlgan tumanlar va shaharlar roʻyxati, Favqulodda vaziyatlar vazirligining harbiy xizmatchi yoki xizmatchilari bilan jamlangan yongʻin-qutqaruv boʻlinmalari soni va ularning shtatdagi xodimlari soni amaldagi qonunchilik hujjatlariga (norma va qoidalarga) muvofiq Favqulodda vaziyatlar vazirligi tomonidan aniqlanadi va belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori bilan tasdiqlanadi. 11. Oʻta muhim davlat ahamiyatiga molik yoki yongʻin va portlash xavfi yuqori boʻlgan obyektlarda yongʻin-qutqaruv qismlari va ularning boshqaruv organlari Favqulodda vaziyatlar vazirligining idoraviy hujjatlariga muvofiq manfaatdor vazirlik va idoralar, boshqa tashkilotlar hamda Favqulodda vaziyatlar vazirligining tegishli boshqarmalari (markazlari) vakillaridan iborat tarkibdagi idoralararo komissiyalari dalolatnomalari, shuningdek, ushbu obyektlar yoki ularning yuqori turuvchi tashkilotlari hamda Favqulodda vaziyatlar vazirligining tegishli boshqarmalari (markazlari) oʻrtasida tuziladigan shartnomalar asosida tashkil etiladi. 12. Oʻta muhim davlat ahamiyatiga molik yoki yongʻin va portlash xavfi yuqori boʻlgan obyektlarda: bitta yongʻin-qutqaruv qismi va (yoki) favqulodda vaziyatlar profilaktikasi guruhi uchun — favqulodda vaziyatlar boʻlinmasi; ikkita va undan ortiq yongʻin-qutqaruv qismlari va (yoki) favqulodda vaziyatlar profilaktikasi boʻlinmalari uchun — favqulodda vaziyatlar boʻlimi; ikkita va undan ortiq favqulodda vaziyatlar boʻlimlari uchun — davlat muassasasi shaklidagi yuridik shaxs boʻlgan favqulodda vaziyatlar markazi (mintaqaviy markaz); obyektlardagi yongʻin-qutqaruv boʻlinmalari va ularning boshqaruv organlari faoliyatini tashkil etish, uslubiy yordam koʻrsatish hamda nazorat qilish maqsadida vazirlik tarkibida davlat muassasasi shaklidagi yuridik shaxs boʻlgan Oʻta muhim, toifalangan va alohida obyektlarda Favqulodda vaziyatlar boshqarmasi tashkil etiladi. Oʻta muhim davlat ahamiyatiga molik yoki yongʻin va portlash xavfi yuqori boʻlgan obyektlardagi favqulodda vaziyatlar boshqarmasi (markazi), boʻlimi va boʻlinmasining namunaviy tashkiliy tuzilmasi Oʻzbekiston Respublikasi favqulodda vaziyatlar vazirining buyrugʻi bilan tasdiqlanadi. Favqulodda vaziyatlar vaziri obyektlardagi yongʻin-qutqaruv boʻlinmalari va ularning boshqaruv organlarining tashkiliy tuzilmasi hamda shtat birliklariga oʻzgartirish vakolatiga ega. 13. Favqulodda vaziyatlar vazirligining Oʻta muhim, toifalangan va alohida obyektlarda favqulodda vaziyatlar boshqarmasi, obyektdagi (mintaqaviy) favqulodda vaziyatlar markazlari, hududiy favqulodda vaziyatlar boshqarmalari (bosh boshqarmalari) tarkibidagi toifalangan obyektlarda favqulodda vaziyatlar boʻlimlari obyektlardagi yongʻin-qutqaruv boʻlinmalarining boshqaruv organi hisoblanadi. 14. Tumanlar, shaharlar va boshqa aholi punktlarida yongʻin-qutqaruv deposi(posti)ning joylashuvi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari tomonidan Favqulodda vaziyatlar vazirligi bilan kelishilgan holda shaharsozlik normalari va qoidalariga muvofiq belgilanadi. 15. Oʻta muhim davlat ahamiyatiga molik yoki yongʻin va portlash xavfi yuqori boʻlgan obyektlarda quriladigan yongʻin-qutqaruv deposi(posti)ning joylashuvi amaldagi qonunchilik hujjatlariga (standart, norma va qoidalarga) muvofiq Favqulodda vaziyatlar vazirligi bilan kelishilgan holda loyihachi tashkilotlar yoki manfaatdor tashkilot (buyurtmachi)lar tomonidan belgilanadi. 16. Tumanlar, shaharlar va boshqa aholi punktlaridagi yongʻin-qutqaruv boʻlinmalari uchun yongʻin-qutqaruv va boshqa turdagi avtomobillarning soni hamda yillik motoresurs limitlari tegishli standart, meʼyor, qoida hamda Favqulodda vaziyatlar vazirligining idoraviy hujjatlari asosida belgilanadi. 17. Oʻta muhim davlat ahamiyatiga molik yoki yongʻin va portlash xavfi yuqori boʻlgan obyektlardagi yongʻin-qutqaruv boʻlinmalari uchun yongʻin-qutqaruv va boshqa turdagi avtomobillar soni Favqulodda vaziyatlar vazirligi bilan kelishilgan holda loyihachi tashkilotlar tomonidan belgilanadi. 18. Yongʻin-qutqaruv boʻlinmalarini saqlash xarajatlari: tumanlar, shaharlar va boshqa aholi punktlarida tashkil etilgan Favqulodda vaziyatlar vazirligining yongʻin-qutqaruv boʻlinmalari uchun — Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti; oʻta muhim davlat ahamiyatiga molik yoki yongʻin va portlash xavfi yuqori boʻlgan obyektlarda shartnoma asosida tashkil etilgan yongʻin-qutqaruv boʻlinmalari va ularning boshqaruv organlari uchun — ushbu tashkilotlarning mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi. Tashkilotlar bilan tuzilgan shartnomalar asosida tashkil etilgan yongʻin-qutqaruv boʻlinmalari va ularning boshqaruv organlarining moliyaviy va moddiy-texnik taʼminoti Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan saqlanadigan boʻlinmalar uchun belgilangan meʼyorlar asosida amalga oshiriladi (ikki tomonlama tuzilgan shartnomaga muvofiq beriladigan qoʻshimcha imtiyozlar bundan mustasno). Ikki tomonlama tuzilgan shartnomaga muvofiq kelib tushadigan mablagʻlarning (qoʻshimcha imtiyoz va boshqalardan) boʻshagan qismi, obyektlardagi yongʻin-qutqaruv boʻlinmalari hamda ularning boshqaruv organlarining moddiy-texnik bazasini mustahkamlash, bino va inshootlarni xarid qilish, saqlash yoki ijaraga olish, harbiy xizmatchilar, ishchi va xizmatchilarini ijtimoiy himoya qilish, moddiy ragʻbatlantirish, mukofotlash, ularga ustamalar belgilash hamda ular faoliyatini har tomonlama qoʻllab-quvvatlash Favqulodda vaziyatlar vazirligining ichki idoraviy hujjatlari bilan belgilanadi. Mablagʻlardan yuqorida koʻrsatib oʻtilgan xarajatlardan tashqari boshqa yoʻnalishlarda favqulodda vaziyatlar vazirining buyrugʻi asosida foydalaniladi. Obyektlardagi yongʻin-qutqaruv boʻlinmalarining boshqaruv organlari hamda hududiy favqulodda vaziyatlar boshqarmalari (yoki bosh boshqarmalari): ikki tomonlama tuzilgan shartnomaga muvofiq berilgan mablagʻlardan vaqtincha boʻsh turgan mablagʻlarni tijorat banklari depozitlariga joylashtirishi mumkin; depozitlardan tushadigan mablagʻlarning yigirma foizini Favqulodda vaziyatlar vazirligining Oʻta muhim, toifalangan va alohida obyektlarda favqulodda vaziyatlar boshqarmasi hisobraqamiga yoʻnaltiradi. Tashkilotlar bilan tuzilgan shartnomalar asosida tashkil etilgan yongʻin-qutqaruv boʻlinmalari va ularning boshqaruv organlari harbiy xizmatchilari qonunchilik hujjatlariga muvofiq Favqulodda vaziyatlar vazirligiga ajratiladigan uy-joy fondi doirasida Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan uy-joy bilan taʼminlanadi. 19. Respublikaning tumanlari, shaharlari va boshqa aholi punktlarida tashkil etilgan yongʻin-qutqaruv boʻlinmalari (tashkilotlar bilan tuziladigan shartnomalar asosida tashkil etiladigan yongʻin-qutqaruv boʻlinmalari bundan mustasno) uchun bino va inshootlarni qurish hamda rekonstruksiya qilish xarajatlari Oʻzbekiston Respublikasi Investitsiya dasturini tegishli yillar uchun shakllantirishda nazarda tutilgan markazlashtirilgan kapital qoʻyilmalar limitlari hamda qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar doirasida Favqulodda vaziyatlar vazirligi va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari tomonidan amalga oshiriladi. Oʻta muhim davlat ahamiyatiga molik yoki yongʻin va portlash xavfi yuqori boʻlgan obyektlarda tashkil etilgan yongʻin-qutqaruv boʻlinmalari va ularning boshqaruv organlari uchun bino va inshootlarni qurish, rekonstruksiya qilish hamda ularni taʼmirlash ushbu obyektlarning mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi. 20. Yongʻin-qutqaruv depo(post)larining binolari va inshootlaridan foydalanish hamda ularni jihozlash, qutqaruv boʻlinmalari uchun yongʻin-qutqaruv texnikasi, avtotransport va yoqilgʻi-moylash materiallari, maxsus kiyim-bosh, aloqa vositalari, diagnostika apparatlari, inventar, yongʻin-texnik mol-mulk, tashkiliy texnika, ehtiyot qismlar hamda sarflash materiallari: respublikaning tumanlari, shaharlari va boshqa aholi punktlarida tashkil etilgan qutqaruv boʻlinmalari uchun — Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti mablagʻlari; oʻta muhim davlat ahamiyatiga molik yoki yongʻin va portlash xavfi yuqori boʻlgan obyektlarda tashkil etilgan yongʻin-qutqaruv boʻlinmalari va ularning boshqaruv organlari uchun — tuzilgan shartnomalarga muvofiq obyektlarning mablagʻlari hisobidan sotib olinadi. 21. Yongʻin-qutqaruv boʻlinmalari boshqaruv organlarining tasdiqlangan shtatlariga favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish boʻyicha davlat nazoratini amalga oshirish hamda ularga rahbarlik qilish uchun qoʻshimcha lavozimlar tegishli ravishda, yongʻin-qutqaruv qismlarining belgilangan shtatlar soni va mehnatga haq toʻlash fondi doirasida, biroq ushbu boʻlinmalar shtatlarining tasdiqlangan umumiy sonining toʻrt foizidan ortiq boʻlmagan miqdorda kiritiladi. Bunda toʻrt foiz hisobidan shtat birliklari uchun ajratilgan mablagʻlar toʻliq Favqulodda vaziyatlar vazirligining Oʻta muhim, toifalangan va alohida obyektlarda favqulodda vaziyatlar boshqarmasi hisobraqamiga yoʻnaltiriladi. Mazkur yoʻnaltirilgan mablagʻlar moddiy-texnik bazani mustahkamlash va qoʻshimcha lavozimlarni kiritish uchun taqsimlanadi. 22. Respublikaning tumanlari, shaharlari va boshqa aholi punktlarida, shuningdek, oʻta muhim davlat ahamiyatiga molik yoki yongʻin va portlash xavfi yuqori boʻlgan obyektlarda yongʻin-qutqaruv boʻlinmalari qonunchilik hujjatlariga muvofiq qayta tashkil etiladi va tugatiladi. 23. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javob beradilar. 1. Vazirlar Mahkamasining “Respublikaning tumanlari, shaharlari va boshqa aholi punktlarida, oʻta muhim davlat ahamiyatiga molik yoki yongʻin va portlash xavfi yuqori boʻlgan obyektlarda Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligining yongʻin-qutqaruv boʻlinmalarini tashkil etish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida” 2019-yil 21-avgustdagi 700-son qarori. 2. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida (Oʻzbekiston Respublikasining “Normativ-huquqiy hujjatlar toʻgʻrisida” 2021-yil 20-apreldagi OʻRQ-682-son Qonuni)” 2022-yil 4-apreldagi 153-son qaroriga ilovaning 691-bandi.