OʻZBEKISTON RESPUBLIKASINING CHET ELLARDAGI VAKOLATXONALARI TOʻGʻRISIDAGI NIZOMLARNI TASDIQLASH HAQIDA
(resolution, 2024-08-30)

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Vazirliklar, idoralar va boshqa respublika organlari xodimlarining chet el xizmat safarlariga borishini tartibga solish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 1999-yil 9-sentabrdagi 417-son qarorining 10-bandiga muvofiq Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Quyidagilar: Oʻzbekiston Respublikasining vazirliklari, idoralari, boshqa davlat organlari, tashkilotlari va korxonalarining chet eldagi vakolatxonalari toʻgʻrisidagi Namunaviy nizom 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Belgilansinki, Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirligi Oʻzbekiston Respublikasining vazirliklari, idoralari, boshqa davlat organlari, tashkilotlari va korxonalarining hisobga qoʻyilgan chet ellardagi vakolatxonalari toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligiga har chorakda axborot berib turadi. 3. Maʼlumot uchun qabul qilinsinki: Oʻzbekiston Respublikasining chet eldagi diplomatik vakolatxonalari va konsullik muassasalari rahbarlari oʻsha davlatda joylashgan Oʻzbekiston Respublikasining boshqa vakolatxonalari, delegatsiyalari va mutaxassislari guruhlariga koʻmaklashadilar va ularning faoliyatini muvofiqlashtirib boradilar; vakolatxonalar va mutaxassislar guruhlari rahbarlari diplomatik vakolatxonalarni yoki konsullik muassasalarini oʻz faoliyati toʻgʻrisida xabardor qilib turadilar, ularga oʻz funksiyalarini amalga oshirishlarida koʻmaklashadilar. 4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri Oʻ.T. Sultonov va Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vaziri A.H. Komilov zimmasiga yuklansin. 1. Oʻzbekiston Respublikasi vazirliklari, idoralari, davlat boshqa organlari, tashkilotlari, korxonalari (keyingi oʻrinlarda muassis deb ataladi) xorijiy davlatlarda vakolatxonalar, bosh vakolatxonalar yoki mintaqaviy vakolatxonalar (keyingi oʻrinlarda — vakolatxona deb ataladi) ochishlari mumkin. Vakolatxona Oʻzbekiston Respublikasining vakolatxona oʻzining taklifiga binoan taʼsis etilgan vazirligi, idorasi, davlat boshqa organi, tashkiloti, korxonasi tizimiga kiradi. Chet ellardagi vakolatxona mustaqil vakolatxona sifatida taʼsis etiladi yoxud bosh yoki mintaqaviy vakolatxona tarkibiga kiradi. Bosh vakolatxona Oʻzbekiston Respublikasi vazirligi, idorasining yoki davlat boshqa organi, tashkiloti, korxonasiningi ikki yoki undan koʻproq vakolatxonasi boʻlgan davlatda, shuningdek, ularning yuqori darajadagi manfaatlari uni talab qiladigan davlatlarda taʼsis etilishi mumkin. Chet ellardagi mintaqaviy vakolatxona iqtisodiy va jugʻrofiy belgilari boʻyicha oʻzaro bogʻliq davlatlar guruhi uchun taʼsis etiladi. 2. Vakolatxona oʻzi joylashgan davlat qonunchiligiga muvofiq roʻyxatdan oʻtkaziladi. 3. Vakolatxona oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga, ushbu Nizomga, vakolatxonaning taʼsis hujjatlariga, shuningdek, oʻzi joylashgan davlat qonunchiligiga amal qiladi. 4. Vakolatxona xodimlari soni Oʻzbekiston Respublikasining tegishli vazirligi, idorasi, davlat boshqa organi, tashkiloti, korxonasi ehtiyojlaridan kelib chiqib, vakolatxona joylashgan davlatdagi mavjud shart-sharoitlarni hisobga olgan holda belgilanadi. 5. Vakolatxonalarda siyosiy partiyalar tuzilmalari, diniy va jamoat birlashmalari tashkil etilishi mumkin emas, kasaba uyushmalari bundan mustasno. 6. Vakolatxona xodimlari va ularning oila aʼzolari hududida vakolatxona faoliyat koʻrsatayotgan davlatning qonunlari va meʼyoriy hujjatlariga rioya etishga, anʼana va urf-odatlarini hurmat qilishga majburdirlar. 7. Vakolatxona xodimlarining va ular oilasi aʼzolarining shaxsiy manfaatni koʻzlab tadbirkorlik yoki tijorat faoliyati bilan shugʻullanishlari taqiqlanadi. 8. Chet ellardagi vakolatxonalar: hamkorlik shakllarini rivojlantirish, chuqurlashtirish va takomillashtirish imkoniyatlarini qidirib topish; savdo, iqtisodiyot, moliya, fan va texnika, transport, turizm, madaniyat sohasidagi va boshqa sohalardagi hamkorlik toʻgʻrisidagi bitimlarni amalga oshirishga samarali koʻmaklashish; savdo-iqtisodiy aloqalarni rivojlantirish hamda iqtisodiy, tijorat va ilmiy-texnika axborotlari almashishni kengaytirish; mamlakatimiz tovarlarining xorijiy bozorlarga kirib borishi, shu jumladan konferensiyalar, koʻrgazmalar, koʻchma yarmarkalar va reklama kompaniyalari oʻtkazish boʻyicha marketing tadqiqotlari oʻtkazish hamda amaliy yordam koʻrsatish; tijorat bitishuvlari va boshqa shartnomalar bajarilishini taʼminlash; mashinalar, asbob-uskunalar, tovarlar va xizmatlar eksporti va importini rivojlantirishga samarali koʻmaklashish, ularga texnika xizmatlari koʻrsatish, jahon texnikasining eng yangi yutuqlari bilan tanishtirish maqsadida ochiladi. Vakolatxonaning asosiy vazifalari, funksiyalari, tuzilmasi va faoliyatini tashkil etish ularning taʼsis hujjatlariga hamda muassisning xususiyatlariga muvofiq belgilanadi. 9. Oʻzbekiston Respublikasining diplomatik vakolatxonalari va konsullik muassasalari oʻzlari joylashgan davlatdagi vakolatxonalar faoliyatini muvofiqlashtirib boradilar. Vakolatxona diplomatik vakolatxonalarni va konsullik muassasalarini oʻz faoliyati toʻgʻrisida xabardor qilib turadi va ularga oʻz funksiyalarini amalga oshirishda koʻmaklashadi. Vakolatxona boshligʻi diplomatik vakolatxonani yoki konsullik muassasasini muassislar tomonidan nazarda tutilgan chet ellarda yurish-turish qoidalari vakolatxona xodimlari tomonidan buzilishining barcha hollari toʻgʻrisida majburiy tartibda xabardor qilib turishi kerak. Vakolatxona joylashgan davlatda Oʻzbekiston Respublikasining diplomatik vakolatxonalari va konsullik muassasalari boʻlmagan taqdirda vakolatxona oldindan kelishib olgan holda vazirliklar, idoralar, davlat boshqa organlarining vakolatxona joylashgan davlatga xizmat safariga kelishgan mansabdor shaxslariga, delegatsiyalariga, mutaxassislar guruhlariga yordam koʻrsatadilar. 10. Mintaqaviy vakolatxonani mintaqaviy vakil, bosh vakolatxonani — bosh vakil, vakolatxonani — muassis vakili boshqaradi. Mintaqaviy vakil, bosh vakil va vakil bevosita Oʻzbekiston Respublikasi vazirligi, idorasi, davlat boshqa organi, tashkiloti, korxonasi rahbariga boʻysunadi va ular tomonidan berilgan ishonchnoma asosida faoliyat koʻrsatadilar. 11. Vakolatxona boshligʻi va vakolatxona xodimlari lavozim vazifalarining bajarilishi uchun shaxsan javob beradilar. 12. Vakolatxona ishlari vakolatxona rahbari tomonidan tuziladigan va muassis tasdiqlaydigan rejalar asosida olib boriladi. 13. Vakolatxona boshligʻi oʻz faoliyatini ushbu Nizomga muvofiq amalga oshiradi va u quyidagi huquqlarga ega: vakolatxona joylashgan davlat idoralari va boshqa tashkilotlari oldida muassisning rasmiy vakili sifatida ish koʻrish, ushbu tashkilotlarning rahbar shaxslari bilan bevosita aloqalar oʻrnatish; vakolatxona joylashgan davlatdagi vakolatxonaga unga yuklangan vazifalardan kelib chiqqan holda rahbarlik qilish; muassis nomidan vakolatxona joylashgan davlatdagi tashkilotlar bilan oʻz vakolatlari doirasida shartnomalar va kontraktlar tuzish; vakolatxonaning pul mablagʻlarini, oʻz nomiga berilgan ishonchnomaga binoan, tasdiqlangan smeta doirasida, tasarruf etish; yil choragi rejalarini vakolatxona uchun tasdiqlangan yillik rejalar doirasida, bu toʻgʻrida yuqori turuvchi vakilni va muassisni xabardor qilgan holda, oʻzgartirish; vakolatxonaga tegishli yoki oʻzi ijaraga olgan mol-mulkni muassis bilan kelishgan holda sugʻurta qilish; belgilangan smeta doirasida, muassis bilan kelishgan holda, vakolatxona xodimlarini ishga qabul qilish va ishdan boʻshatish; muassis bilan kelishgan holda Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari bilan, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari boʻlmagan shaxslar bilan mehnat shartnomalarini tuzish va bekor qilish; vakolatxona uchun ishlab chiqarish binolarini va vakolatxona xodimlari uchun uy-joylarni ijaraga olish yuzasidan shartnomalar tuzish; vakolatxona xodimlariga nisbatan Oʻzbekiston Respublikasining va vakolatxona joylashgan davlatning mehnat qonunchiligida nazarda tutilgan ragʻbatlantirish va intizomiy jazo choralarini qoʻllash. Vakolatxonaning taʼsis hujjatlarida, muassis faoliyati xususiyatlariga muvofiq, vakolatxona boshligʻi uchun qoʻshimcha huquqlar nazarda tutilishi mumkin. 14. Vakolatxona boshligʻi quyidagilarga majbur: vakolatxona faoliyatining yuqori rentabelligini va samaradorligini taʼminlash chora-tadbirlarini koʻrish; muassisga vakolatxona ishlarini rejalashtirish va tashkil etish, shuningdek, ishlab chiqarish — moliya faoliyati istiqbol rejalari boʻyicha takliflar kiritish; vakolatxona barcha xodimlarining tayyorgarligi yuqori darajada boʻlishini, ularning malakasini doimiy ravishda oshirishni taʼminlash; vakolatxona binolarini igʻvogarona va terroristik hodisalardan muhofaza qilish yuzasidan tashkiliy tadbirlarni amalga oshirish, vakolatxona xodimlari va ularning oila aʼzolari xavfsizligini taʼminlash maqsadida barcha zarur chora-tadbirlarni koʻrish; vakolatxona jamoasida sogʻlom maʼnaviy muhitni taʼminlash, vakolatxona xodimlarining va ular oila aʼzolarining salomatligi, turmushi, madaniy xordigʻi va taʼlim olishi toʻgʻrisida gʻamxoʻrlik qilish; vakolatxona binolaridan vakolatxona funksiyalariga zid boʻlgan maqsadlarda foydalanishga yoʻl qoʻymaslik; muassisga belgilangan tartibda vakolatxonaning ishlab chiqarish-moliya va tijorat faoliyati toʻgʻrisida hisobotlar taqdim etish. Vakolatxonaning taʼsis hujjatlarida vakolatxona boshligʻi uchun muassis faoliyati xususiyatiga muvofiq ravishda qoʻshimcha majburiyatlar nazarda tutilishi mumkin. 15. Vakolatxona boshligʻi: muassisning xalqaro faoliyati va tashqi aloqalarini takomillashtirish hamda samaradorligini oshirish maqsadida unga yuklangan vazifalarning zarur darajada bajarilishi; umuman vakolatxona toʻgʻrisidagi Nizomga rioya etilishi; muassis tomonidan belgilangan ishlab chiqarish-moliya rejalari va topshiriqlarining bajarilishi; reja va moliya intizomining, hisob va hisobotning ahvoli, muassisning tegishli boʻlimlari va xizmatlariga hisobot hujjatlarining oʻz vaqtida topshirilishi; davlat, xizmat va tijorat sirlari saqlanishini taʼminlash; vakolatxona xodimlari va ular oila aʼzolarining xavfsizligini, shuningdek, vakolatxona binolari muhofazasini taʼminlash boʻyicha tadbirlarning tashkil etilishi va amalga oshirilishi; vakolatxona xodimlari, ularning oila aʼzolari, vakolatxona yoʻli bilan keluvchi delegatsiyalar aʼzolari oʻrtasidagi intizomning ahvoli, ular tomonidan fuqarolarning chet ellarda yurish-turishi meʼyorlari va qoidalariga rioya etilishi; vakolatxona yoʻli bilan vakolatxona joylashgan davlatga kelgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari bilan sodir boʻlgan barcha voqealar toʻgʻrisida elchixona (konsullik) va muassis nomiga yoʻllangan axborotlarning ishonchliligi va oʻz vaqtida topshirilishi; ish yuritishning, vakolatxonaga tegishli moddiy boyliklarni hisobga olish va saqlashning ahvoli uchun javob beradi. Vakolatxonaning taʼsis hujjatlarida vakolatxona boshligʻi uchun muassis faoliyati xususiyatiga muvofiq ravishda boshqa javobgarliklar ham nazarda tutilishi mumkin. 16. Vakolatxona boshligʻi Oʻzbekiston Respublikasining tegishli vazirligi, idorasi, davlat boshqa organi, tashkiloti, korxonasining Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari boʻlgan xodimlari orasidan tayinlanadi. Vakolatxona boshligʻi va xodimlarini ishga tayinlash, shuningdek, ularni chaqirib olish muassis tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 17. Vakolatxonada ishlashga, muassis bilan kelishgan holda, kontrakt asosida, Oʻzbekiston Respublikasining vakolatxona joylashgan davlat hududida doimiy yashovchi fuqarolari, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi boʻlmagan shaxslar qabul qilinishi mumkin. 18. Boshliqlar va xodimlar vakolatxona joylashgan davlatdagi tegishli vakolatxonada ishlash uchun, mehnat shartnomasini rasmiylashtirgan holda, qoidaga koʻra: mintaqaviy vakolatxonalar, bosh vakolatxonalar, vakolatxonalar boshliqlari — uch yilgacha muddatga; vakolatxonaning shtatdagi boshqa xodimlari — ikki yilgacha muddatga yuboriladi. Oʻzbekiston Respublikasining tegishli vazirligi, idorasi, davlat boshqa organi, tashkiloti, korxonasi faoliyati xususiyatiga koʻra, mehnat shartnomasi bilan belgilangan ishlash muddati vakil va shtatdagi boshqa xodimlar uchun koʻpi bilan bir yilga uzaytirilishi mumkin. Xodimni vakolatxonadagi lavozimga keyingi tayinlash oradan ikki yil oʻtgandan keyin amalga oshirilishi mumkin. Ushbu muddat istisno hollardagina bir yilgacha qisqartirilishi mumkin. Vakolatxona xodimi egallab turgan lavozimidan: vakolatxona joylashgan davlatda uning salomatligi oʻz funksional vazifalarini bajarishga toʻsqinlik qiladigan darajada jiddiy yomonlashganda va uning oila aʼzolari ogʻir kasallanganda; uning tomonidan egallab turgan lavozimida bundan keyin qolishiga zid boʻlgan qoida buzish sodir etilganda; vakolatxonaning ichki mehnat tartibini muttasil buzganda; Oʻzbekiston Respublikasining va vakolatxona joylashgan davlatning qonunchiligida nazarda tutilgan boshqa hollarda muddatidan oldin chaqirtirib olinishi mumkin. Oʻzbekiston Respublikasi vazirliklari, idoralari, davlat boshqa organlari, tashkilotlari, korxonalari oʻzlarining ichki hujjatlarida mutaxassislarni chet elga yuborishni navbatlash tartibini va ularni joʻnatishni oldindan kelishib olish masalalarini yanada aniqlashtiradilar. 19. Vakolatxona faoliyatini taʼminlash bilan bogʻliq boʻlgan moliyaviy va boshqa masalalar Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligiga, Oʻzbekiston Respublikasining tegishli vazirligi, idorasi, davlat organi, tashkiloti, korxonasi meʼyoriy hujjatlariga, shuningdek, vakolatxona joylashgan davlat qonunchiligiga muvofiq hal etiladi. 20. Vakolatxona faoliyatini nazorat qilish tegishli vazirlik, idora, davlat organi, tashkilot, korxona meʼyoriy hujjatlari bilan belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq amalga oshiriladi. 21. Vakolatxonalar Oʻzbekiston Respublikasi vazirligi, idorasi, davlat organi, tashkiloti, korxonasining tarkibiy boʻlinmalari hisoblanadilar, oʻz nomlari yozilgan shtamp va muhrga, oʻz faoliyatlarini amalga oshirish uchun oʻzlari joylashgan davlat banklarida hisob raqamlariga ega boʻladilar.