“Oqila ayollar” harakati faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2024-08-26)

Jamiyatda yangi maʼnaviy makon yaratishda xotin-qizlarning faolligini qoʻllab-quvvatlash, farzand tarbiyasi, oila, xotin-qizlar maʼnaviyatini yuksaltirishda jamoatchilikka, eng avvalo, yoshlarga tarbiyaviy taʼsir koʻrsata oladigan obroʻ-eʼtiborli va katta hayotiy tajribaga ega boʻlgan, faol va tashabbuskor ayollarning saʼy-harakatlarini birlashtirish uchun zarur shart-sharoitlar yaratish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar davlat qoʻmitasi (keyingi oʻrinlarda — Qoʻmita) hamda keng jamoatchilikning Qoʻmita, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi, viloyatlar va Toshkent shahar oila va xotin-qizlar boshqarmalari hamda tuman (shahar) oila va xotin-qizlar boʻlimlarida doimiy asosda faoliyat yurituvchi yuridik shaxs boʻlmagan jamoatchilik tuzilmasi — “Oqila ayollar” harakatini (keyingi oʻrinlarda — Harakat) tashkil etish toʻgʻrisidagi taklifi maʼqullansin. 2. Harakatning asosiy vazifalari etib quyidagilar belgilansin: jamiyatda yangi maʼnaviy makon yaratish, ezgu gʻoyalar, milliy qadriyatlar, urf-odatlar, muqaddas anʼanalarni singdirishga qaratilgan tizimli targʻibot-tashviqot ishlarini olib borish; mahallalarda oilalarni mustahkamlash, farzand tarbiyasida ota-onaning masʼuliyati, ibratli ota-ona boʻlishning ahamiyati, maʼrifatli jamiyatni qurishda maʼrifatli onalarning rolini keng targʻib qilish; ayollar, ayniqsa, yosh qizlarda oilaga va Vatanga sadoqat, fidoyilik, tashabbuskorlik tuygʻularini singdirish, “odobli qiz” va “maʼrifatli ona” qiyofasini shakllantirishga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish; farzand, ayniqsa, qizlar tarbiyasi, oila, onalar maʼnaviyatini yuksaltirish, oilalarda kitobxonlik, mutolaa madaniyatini targʻib etish, oʻzaro mehr-oqibat va hamjihatlikni shakllantirish, oilaning tarbiyaviy-taʼlim salohiyatini mustahkamlashga koʻmaklashish; yoshlar oʻrtasida oilaviy-huquqiy munosabatlar, oilaviy hayot psixologiyasi, oila iqtisodi va budjeti, reproduktiv salomatlik asoslari, maʼnaviy-axloqiy qadriyatlarga nisbatan hurmat ruhida boʻlish masalalarini hamda “Oila — muqaddas” tushunchasini keng targʻib qilish; xotin-qizlarning mamlakatda amalga oshirilayotgan islohotlarga daxldorlik hissini oshirish, ularga qabul qilinayotgan qonunchilik hujjatlarining mazmun-mohiyati va ahamiyatini xalqchil tilda tushuntirish. 3. Belgilab qoʻyilsinki: a) Harakat, qoida tariqasida, Qoʻmitada — 50 nafar, tegishlicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi, viloyatlar va Toshkent shahar oila va xotin-qizlar boshqarmalarida — 35 — 40 nafardan, tuman (shahar) oila va xotin-qizlar boʻlimlarida — 30 nafardan faol va tashabbuskor ayollardan iborat tarkibda shakllantiriladi. Bunda tuman (shahar) oila va xotin-qizlar boʻlimlari tomonidan har bir mahallada 15 nafar faol va tashabbuskor ayollardan iborat Harakatning boshlangʻich guruhlari tashkil etiladi; b) Qoʻmita raisi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi raisi, viloyatlar va Toshkent shahar oila va xotin-qizlar boshqarmalari, tuman (shahar) oila va xotin-qizlar boʻlimlari boshliqlari tegishlicha Qoʻmita, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi, viloyatlar va Toshkent shahar, tuman (shahar)larda “Oqila ayollar” harakati faoliyatini samarali tashkil etishga shaxsan masʼul hisoblanadi; v) Harakat oʻz faoliyatini mazkur qaror bilan maʼqullanayotgan Namunaviy nizomga muvofiq ishlab chiqiladigan hamda tegishlicha Qoʻmita, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi, viloyatlar va Toshkent shahar oila va xotin-qizlar boshqarmalari, tuman (shahar) oila va xotin-qizlar boʻlimlari tomonidan tasdiqlanadigan Nizom asosida amalga oshiradi; g) Harakat va uning boshlangʻich guruhlari tarkibiga kiritilgan faol va tashabbuskor ayollar Harakat tomonidan “Maʼrifat” targʻibotchilar jamiyati bilan hamkorlikda mahallalarda ijtimoiy-maʼnaviy muhitni sogʻlomlashtirish, farzand tarbiyasi, oila va xotin-qizlar maʼnaviyatini yuksaltirish yoʻnalishida amalga oshirgan ishlarining natijadorligiga koʻra jismoniy va yuridik shaxslarning homiylik xayriyalari hamda qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan ragʻbatlantirib boriladi. Bunda faol va tashabbuskor ayollar faoliyati natijalari boʻyicha tegishlicha Qoʻmita raisi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi raisi, viloyatlar va Toshkent shahar oila va xotin-qizlar boshqarmalari, tuman (shahar) oila va xotin-qizlar boʻlimlari boshliqlari tavsiyasiga asosan davlat mukofotlari, “Moʻtabar ayol”, “Mahalla iftixori”, “Mehnat faxriysi” koʻkrak nishoni va boshqa esdalik, koʻkrak nishonlari, idoraviy mukofotlarga tavsiya etilishi, shu jumladan, sanatoriylarda davolanish uchun yoʻllanmalar berilishi mumkin; d) Kinematografiya agentligi tomonidan mamlakatimizda ishlab chiqilayotgan filmlar orqali oilaviy va maʼnaviy qadriyatlarni asrab-avaylash, ezgu gʻoyalarni singdirish, xotin-qizlarning maʼnaviyatini yuksaltirish, farzand tarbiyasida oila va ayollarning rolini oshirish maqsadida Harakatdan malakali mutaxassislarni ekspert sifatida jalb etish choralari koʻriladi. 4. Quyidagilarni nazarda tutuvchi “Oqila ayollar” harakati toʻgʻrisidagi namunaviy nizom ilovaga muvofiq maʼqullansin: “Oqila ayollar” harakatini faol va tashabbuskor ayollardan iborat (Qoʻmitada 50 nafar, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi, viloyatlar va Toshkent shahar oila va xotin-qizlar boshqarmalarida 35 — 40 nafardan, tuman (shahar) oila va xotin-qizlar boʻlimlarida 30 nafardan, shuningdek, har bir mahallada 15 nafardan iborat boshlangʻich guruhlar) tarkibda shakllantirish; Harakat tarkibiga kiritilgan faol va tashabbuskor ayollar ichidan ochiq ovoz berish yoʻli bilan Harakat (boshlangʻich guruh) yetakchisini saylash; Qoʻmita, hududiy boshqarmalar, tuman (shahar) boʻlimlari tomonidan Harakat va uning boshlangʻich guruhlari tarkibini qayta koʻrib chiqib, zaruratga koʻra, yangilab borish, Harakatning yarim yillikka moʻljallangan ish rejalarini ishlab chiqish va tasdiqlash tartibi. 5. Qoʻmita, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi, viloyatlar va Toshkent shahar oila va xotin-qizlar boshqarmalari, tuman (shahar) oila va xotin-qizlar boʻlimlari 2022-yil 1-sentabrga qadar mazkur qaror bilan tasdiqlangan Namunaviy nizom asosida tegishlicha “Oqila ayollar” harakati toʻgʻrisidagi nizom hamda Harakatning 2022-yil II yarim yillikka moʻljallangan ish rejasini tasdiqlasin. Bunda ish rejasini shakllantirishda Harakat va “Maʼrifat” targʻibotchilar jamiyatining oʻzaro hamkorligida mahallalarda ijtimoiy-maʼnaviy muhitni sogʻlomlashtirish, oila va xotin-qizlar maʼnaviyatini yuksaltirishga qaratilgan chora-tadbirlarni belgilashga alohida eʼtibor qaratiladi. 6. Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi, Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi va boshqa ommaviy axborot vositalariga ushbu qarorda belgilangan vazifalarning amalga oshirilishini hamda Harakat faoliyatini muntazam yoritib borish tavsiya etilsin. 7. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — Oila va xotin-qizlar davlat qoʻmitasi raisi Z.B. Mahkamova zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Namunaviy nizom (keyingi oʻrinlarda — Nizom) “Oqila ayollar” harakati (keyingi oʻrinlarda — Harakat)ning maqsadi va asosiy vazifalarini, Harakatning tarkibini shakllantirish va faoliyatini tashkil etish tartibini belgilaydi. 2. Harakat Oʻzbekiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi (keyingi oʻrinlarda — Qoʻmita), Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi, viloyatlar hamda Toshkent shahar oila va xotin-qizlar boshqarmalarida hamda tuman (shahar) oila va xotin-qizlar boʻlimlari huzurida doimiy asosda faoliyat yurituvchi yuridik shaxs boʻlmagan jamoatchilik tuzilmasi hisoblanadi. 3. Harakat jamiyatda yangi maʼnaviy makon yaratishda xotin-qizlarning faolligini qoʻllab-quvvatlash, ezgu gʻoyalarni singdirish, farzand tarbiyasi, oila, xotin-qizlar maʼnaviyatini yuksaltirishda jamoatchilikka, eng avvalo, yoshlarga tarbiyaviy taʼsir koʻrsata oladigan obroʻ-eʼtiborli va katta hayotiy tajribaga ega boʻlgan, faol va tashabbuskor ayollar orasidan shakllantiriladi. 4. Harakat oʻz faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, boshqa qonunchilik hujjatlariga hamda mazkur Nizomga muvofiq amalga oshiradi. 5. Harakat oʻz faoliyatini qonuniylik, oshkoralik, kollegiallik, teng huquqlilik, ixtiyoriylik asosida amalga oshiradi. 6. Harakatning maqsadi — jamoatchilikka, eng avvalo, yoshlarga tarbiyaviy taʼsir koʻrsata oladigan obroʻ-eʼtiborli va katta hayotiy tajribaga ega boʻlgan, faol va tashabbuskor ayollarning saʼy-harakatlarini birlashtirish orqali jamiyatda yangi maʼnaviy makon yaratishda xotin-qizlarning faolligini qoʻllab-quvvatlash, ezgu gʻoyalarni singdirish, farzand tarbiyasi, oila, xotin-qizlar maʼnaviyatini yuksaltirish ishlarining samaradorligini oshirishdan iborat. 7. Harakatning asosiy vazifalari quyidagilar hisoblanadi: jamiyatda yangi maʼnaviy makon yaratish, ezgu gʻoyalar, milliy qadriyatlar, urf-odatlar, muqaddas anʼanalarni singdirishga qaratilgan tizimli targʻibot-tashviqot ishlarini olib borish; mahallalarda oilalarni mustahkamlash, farzand tarbiyasida ota-onaning masʼuliyatini, ibratli ota-ona boʻlishning ahamiyati, maʼrifatli jamiyatni qurishda maʼrifatli onalarning rolini keng targʻib qilish; ayollar, ayniqsa, yosh qizlarda oilaga va Vatanga sadoqat, fidoyilik, tashabbuskorlik tuygʻularini singdirish, “odobli qiz” va “maʼrifatli ona” qiyofasini shakllantirishga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish; farzand, ayniqsa, qizlar tarbiyasi, oila, onalar maʼnaviyatini yuksaltirish, oilalarda kitobxonlik, mutolaa madaniyatini targʻib etish, oʻzaro mehr-oqibat va hamjihatlikni shakllantirish, oilaning tarbiyaviy-taʼlim salohiyatini mustahkamlashga koʻmaklashish; yoshlar oʻrtasida oilaviy-huquqiy munosabatlar, oilaviy hayot psixologiyasi, oila iqtisodi va budjeti, reproduktiv salomatlik asoslari, maʼnaviy-axloqiy qadriyatlarga nisbatan hurmat ruhida boʻlish masalalarini hamda “Oila — muqaddas” tushunchasini keng targʻib qilish; xotin-qizlarning mamlakatda amalga oshirilayotgan islohotlarga daxldorlik hissini oshirish, ularga qabul qilinayotgan qonunchilik hujjatlarining mazmun-mohiyatini xalqchil tilda tushuntirish. 8. Harakat oʻziga yuklatilgan asosiy vazifalardan kelib chiqib quyidagi funksiyalarni bajaradi: a) Qoʻmita darajasida: Harakatning asosiy vazifalarini amalga oshirish boʻyicha chora-tadbirlarni ishlab chiqadi; Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar darajasida Harakat faoliyatini muvofiqlashtiradi, mavjud muammolarni bartaraf etish va ish samaradorligini oshirish boʻyicha takliflar tayyorlaydi; Harakatni samarali tashkil etish bilan bogʻliq metodik tavsiyalarni ishlab chiqadi va hududlarga yetkazilishini taʼminlaydi; Harakat tarkibiga kiritilgan faol va tashabbuskor ayollar uchun oʻquv kurslari, davra suhbatlari va ijobiy tajribalarni ommalashtirish boʻyicha respublika va xalqaro tadbirlarni tashkil etadi va oʻtkazadi; Harakat faoliyatini ommaviy axborot vositalari va ijtimoiy tarmoqlarda keng yoritish choralarini koʻradi; b) Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi, viloyatlar va Toshkent shahar oila va xotin-qizlar boshqarmalari darajasida: Harakatning asosiy vazifalari boʻyicha tuman (shahar)lar va mahallalarda chora-tadbirlarni amalga oshiradi; tuman (shahar)lar va mahallalar darajasida Harakat faoliyatini muvofiqlashtiradi, mavjud muammolarni bartaraf etish va ish samaradorligini oshirish boʻyicha takliflar tayyorlaydi; Harakatni samarali tashkil etish bilan bogʻliq metodik tavsiyalarni ishlab chiqadi hamda tuman (shahar)lar va mahallalarga yetkazadi; Harakat tarkibiga kiritilgan faol va tashabbuskor ayollar uchun oʻquv kurslari, davra suhbatlari va ijobiy tajribalarni ommalashtirish boʻyicha boshqa tadbirlarni tashkil etadi va oʻtkazadi; Harakat faoliyatini ommaviy axborot vositalari va ijtimoiy tarmoqlarda keng yoritish choralarini koʻradi; v) tuman (shahar) oila va xotin-qizlar boʻlimlari darajasida: Harakat faoliyatining asosiy yoʻnalishlari boʻyicha tuman (shahar)dagi tashkilotlarda, shuningdek mahallalarda chora-tadbirlarni amalga oshiradi; mahalla darajasida Harakat faoliyatini muvofiqlashtiradi, mavjud muammolarni bartaraf etish va ish samaradorligini oshirish boʻyicha takliflar tayyorlaydi; Harakatni samarali tashkil etish bilan bogʻliq metodik tavsiyalarni ishlab chiqadi va mahallalarga yetkazadi; Harakat tarkibiga kiritilgan, shuningdek, mahallalardagi faol va tashabbuskor ayollar uchun oʻquv kurslari, davra suhbatlari va ijobiy tajribalarni ommalashtirish boʻyicha boshqa tadbirlarni tashkil etadi va oʻtkazadi; Harakat faoliyatini ommaviy axborot vositalari va ijtimoiy tarmoqlarda keng yoritish choralarini koʻradi; g) mahalla darajasida: Harakatning asosiy yoʻnalishlari boʻyicha mahallada “xonadonbay” manzilli chora-tadbirlarni ishlab chiqadi va amalga oshiradi; mahallada oila vakillari va xotin-qizlar oʻrtasida ochiq muloqotlar, davra suhbatlari va boshqa tadbirlarni oʻtkazadi; Harakatning asosiy vazifalari boʻyicha mahallalarda mavjud muammolarni bartaraf etish va ish samaradorligini oshirish boʻyicha takliflar tayyorlaydi; Harakat faoliyatini ommaviy axborot vositalari va ijtimoiy tarmoqlar orqali yoritish choralarini koʻradi. 9. Harakat, qoida tariqasida, Qoʻmita huzurida respublika darajasida — 50 nafar, tegishlicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi, viloyatlar hamda Toshkent shahar oila va xotin-qizlar boshqarmalari huzurida viloyat darajasida — 35 — 40 nafardan, tuman (shahar) oila va xotin-qizlar boʻlimlari huzurida tuman (shahar) darajasida — 30 nafardan faol va tashabbuskor ayollardan iborat tarkibda shakllantiriladi. 10. Qoʻmita, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi, viloyatlar va Toshkent shahar oila va xotin-qizlar boshqarmalari, tuman (shahar)lar oila va xotin-qizlar boʻlimlaridagi harakatlar hamda ularning mahallalardagi boshlangʻich guruhlari tarkibi tegishlicha Qoʻmita raisi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi raisi, viloyatlar va Toshkent shahar oila va xotin-qizlar boshqarmalari, tuman (shahar) oila va xotin-qizlar boʻlimlari boshliqlari tomonidan tasdiqlanadi hamda har uch yilda kamida bir marotaba koʻrib chiqiladi. Harakat tarkibiga kiritish uchun nomzodlar vazirliklar va idoralar, nodavlat notijorat tashkilotlar, boshqa fuqarolik jamiyati institutlari, ommaviy axborot vositalari, mahalla fuqarolar yigʻinlari va boshqa tashkilotlar tomonidan tavsiya etilishi mumkin. 11. Harakat yetakchisi har uch yilda Harakat tarkibiga kiritilgan ayollar orasidan ochiq ovoz berish orqali saylanadi. Harakat yetakchisi uch oy davomida Harakatga yuklatilgan vazifalar ijrosini tashkil etmagan taqdirda, Harakat faoliyatining natijalarini muhokama qilish boʻyicha oʻtkaziladigan Harakatning navbatdagi majlisi yakunida uning oʻrniga Harakat tarkibidan boshqa nomzodni saylash masalasi koʻrib chiqiladi, uzrli sabablar (kasallik, tabiiy ofat, xizmat safari, ogʻir oilaviy sharoit va boshqalar) bundan mustasno. 12. Qoʻmita, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi, viloyatlar va Toshkent shahar oila va xotin-qizlar boshqarmalari, tuman (shahar)lar oila va xotin-qizlar boʻlimlari tegishlicha Harakatning ishchi organi hisoblanadi hamda Harakatga yuklatilgan vazifalarning samarali ijrosini taʼminlashga doimiy ravishda koʻmaklashib boradi. Mahallalardagi Harakatning boshlangʻich guruhlari faoliyatini samarali tashkil etish, shu jumladan, ish yuritish hujjatlarini tayyorlash va rasmiylashtirishga mahalladagi xotin-qizlar faoli masʼul hisoblanadi. 13. Harakatning ish rejasi, qoida tariqasida, har olti oy (yarim yillik) uchun tuziladi. Ish rejasida Harakat va “Maʼrifat” targʻibotchilar jamiyati hamkorligida mahallalarda ijtimoiy-maʼnaviy muhitni sogʻlomlashtirish, oila va xotin-qizlar maʼnaviyatini yuksaltirishga qaratilgan chora-tadbirlar alohida belgilanadi. Harakatning ish rejasi respublika darajasida — Qoʻmita, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar darajasida — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi, viloyatlar va Toshkent shahar oila va xotin-qizlar boshqarmalari, tuman (shahar)lar va mahallalar darajasida — tuman (shahar) oila va xotin-qizlar boʻlimlari tomonidan tasdiqlanadi. Respublika darajasida, hududiy va tuman (shahar)lar, mahallalardagi Harakat faoliyatining natijalari uning majlislarida, Qoʻmita va uning hududiy boʻlinmalari yigʻilishlarida har uch oyda kamida bir marotaba muhokama qilib boriladi. 14. Harakat oʻziga yuklatilgan vazifalarni bajarishda quyidagi huquqlarga ega: oʻz faoliyatiga taalluqli masalalarni hal etish uchun zarur maʼlumotlarni vakolatli davlat va jamoat tashkilotlari, mahalliy davlat hokimiyati organlaridan belgilangan tartibda olish yuzasidan tegishlicha Qoʻmita, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi, viloyatlar va Toshkent shahar oila va xotin-qizlar boshqarmalari, tuman (shahar) oila va xotin-qizlar boʻlimlariga takliflar kiritish; oʻz faoliyati davomida aniqlangan muammolarni hal etishga qaratilgan tashabbuslar bilan chiqish, davlat organlari va tashkilotlari, xalq deputatlari mahalliy Kengashlariga takliflar kiritish yuzasidan tegishlicha Qoʻmita, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi, viloyatlar, Toshkent shahar oila va xotin-qizlar boshqarmalari, tuman (shahar) oila va xotin-qizlar boʻlimlariga tavsiyalar berish; oila va xotin-qizlarni tizimli ravishda qoʻllab-quvvatlash, Harakat faoliyatini samarali tashkil etish masalalarida qonunchilik hujjatlarini takomillashtirish hamda tashkiliy chora-tadbirlarni amalga oshirish yuzasidan tegishlicha Qoʻmita, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi, viloyatlar va Toshkent shahar oila va xotin-qizlar boshqarmalari, tuman (shahar) oila va xotin-qizlar boʻlimlariga takliflar kiritish; oʻz faoliyatiga taalluqli masalalar yuzasidan uchrashuv, yigʻilishlar, davra suhbatlari va boshqa tadbirlarga ommaviy axborot vositalarini jalb etish yuzasidan tegishlicha Qoʻmita, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi, viloyatlar va Toshkent shahar oila va xotin-qizlar boshqarmalari, tuman (shahar) oila va xotin-qizlar boʻlimlariga takliflar kiritish. 15. Harakat: oʻz faoliyatida qonunchilik hujjatlariga va mazkur Nizom talablariga qatʼiy rioya qilishi; tegishlicha yuqori turuvchi Harakat qarorlarini amaliyotga tatbiq etishi; Harakat faoliyatining asosiy yoʻnalishlari boʻyicha chora-tadbirlarni manzilli va samarali amalga oshirishi; qonunchilik hujjatlarida oʻziga yuklangan boshqa majburiyatlarni bajarishi shart. 16. Harakat yetakchisi oʻziga yuklatilgan vazifalarni bajarishda quyidagi huquqlarga ega: davlat organlari va tashkilotlarida, shu jumladan, yuridik va jismoniy shaxslar bilan munosabatlarda Harakatning manfaatlarini ifodalash; Harakat faoliyatiga taalluqli masalalarni hal etish uchun zarur maʼlumotlarni vakolatli davlat va jamoat tashkilotlari, mahalliy davlat hokimiyati organlaridan belgilangan tartibda olish yuzasidan Harakat yigʻilishiga takliflar kiritish; Harakat faoliyati davomida aniqlangan muammolarni hal etishga qaratilgan tashabbuslar bilan chiqish, davlat organlari va tashkilotlarida, xalq deputatlari mahalliy Kengashlariga takliflar kiritish masalasini Harakat yigʻilishiga muhokama qilish uchun kiritish; oila va xotin-qizlarni tizimli qoʻllab-quvvatlash, Harakat faoliyatini samarali tashkil etish masalalarida qonunchilik hujjatlarini takomillashtirish hamda tashkiliy chora-tadbirlarni amalga oshirish yuzasidan takliflarni Harakat yigʻilishiga muhokama qilish uchun kiritish; oʻz faoliyatiga taalluqli masalalar yuzasidan uchrashuv, yigʻilishlar, davra suhbatlari va boshqa tadbirlarga ommaviy axborot vositalarini jalb etish yuzasidan takliflarni Harakat yigʻilishiga muhokama qilish uchun kiritish. 17. Harakat yetakchisi: oʻz faoliyatida qonunchilik hujjatlariga va mazkur Nizom talablariga qatʼiy rioya qilishi; Harakat faoliyatini samarali tashkil etish hamda tegishlicha yuqori turuvchi Harakat qarorlarini amaliyotga tatbiq etish choralarini koʻrishi; Harakat faoliyatining asosiy vazifalari boʻyicha chora-tadbirlarning manzilli va samarali amalga oshirilishini taʼminlashi; oʻz faoliyati davomida fuqarolar bilan xushmuomala va xolis boʻlishi, ularning qadr-qimmati kamsitilishiga, huquq va erkinliklari poymol etilishiga yoʻl qoʻymasligi, shaxsiy hayotga oid maʼlumotlarni oʻzgalarga oshkor qilmasligi; oʻz bilimlarini, ayniqsa, inson huquq va erkinliklari hamda oila va xotin-qizlarni qoʻllab-quvvatlash sohalaridagi huquqiy bilimlarini oshirib borishi; Harakatning qonunchilik hujjatlarida belgilangan boshqa majburiyatlarining bajarilishini taʼminlashi shart. 18. Harakat va uning boshlangʻich guruhi tarkibiga kiritilgan shaxslar oʻziga yuklatilgan vazifalarni bajarishda quyidagi huquqlarga ega: oʻz faoliyatiga taalluqli masalalarni hal etish uchun zarur maʼlumotlarni vakolatli davlat va jamoat tashkilotlari, mahalliy davlat hokimiyati organlaridan belgilangan tartibda olish yuzasidan Harakat (boshlangʻich guruh) yetakchisiga takliflar kiritish; oʻz faoliyati davomida aniqlangan muammolarni hal etishga qaratilgan tashabbuslar bilan chiqish, davlat organlari va tashkilotlari, xalq deputatlari mahalliy Kengashlariga takliflar kiritish yuzasidan Harakat (boshlangʻich guruh) yetakchisiga tavsiyalar berish; oila va xotin-qizlarni tizimli qoʻllab-quvvatlash, Harakat faoliyatini samarali tashkil etish masalalarida qonunchilik hujjatlarini takomillashtirish hamda tashkiliy chora-tadbirlarni amalga oshirish yuzasidan Harakat (boshlangʻich guruh) yetakchisiga takliflar kiritish; oʻz faoliyatiga taalluqli masalalar yuzasidan uchrashuv, yigʻilishlar, davra suhbatlari va boshqa tadbirlarga ommaviy axborot vositalarini jalb etish yuzasidan Harakat (boshlangʻich guruh) yetakchisiga takliflar kiritish. 19. Harakat tarkibiga kiritilgan shaxslar: oʻz faoliyatida qonunchilik hujjatlariga va mazkur Nizom talablariga qatʼiy rioya qilishi; Harakat faoliyatida faol ishtirok etish, tegishlicha yuqori turuvchi Harakat qarorlarini amaliyotga tatbiq etishi; Harakat faoliyatining asosiy vazifalari boʻyicha chora-tadbirlarni manzilli va samarali amalga oshirishi; oʻz faoliyati davomida fuqarolar bilan xushmuomala va xolis boʻlishi, ularning qadr-qimmati kamsitilishiga, huquq va erkinliklari poymol etilishiga yoʻl qoʻymasligi, shaxsiy hayotga oid maʼlumotlarni oʻzgalarga oshkor qilmasligi; oʻz bilimlarini, ayniqsa, inson huquq va erkinliklari hamda oila va xotin-qizlarni qoʻllab-quvvatlash sohalaridagi huquqiy bilimlarini oshirib borishi shart. 20. Harakat (boshlangʻich guruh) tarkibiga kiritilgan shaxslar Harakat va “Maʼrifat” targʻibotchilar jamiyati tomonidan hamkorlikda mahallalarda ijtimoiy-maʼnaviy muhitni sogʻlomlashtirish, farzand tarbiyasi, oila va xotin-qizlar maʼnaviyatini yuksaltirish yoʻnalishida amalga oshirgan ishlarining natijadorligiga koʻra ragʻbatlantirilishi (shu jumladan, faxriy yorliqlar, pul mukofotlari, qimmatbaho sovgʻalar kabilar bilan taqdirlanishi) mumkin. Harakat (boshlangʻich guruh) tarkibiga kiritilgan shaxslar amalga oshirgan ishlarining natijadorligini aniqlashda hududda istiqomat qilayotgan oilalarda ijtimoiy-maʼnaviy muhitga salbiy taʼsir koʻrsatuvchi holatlarning kamayishi (oldi olinishi) bilan bogʻliq koʻrsatkichlar inobatga olinadi. Shuningdek, Harakat (boshlangʻich guruh) tarkibiga kiritilgan faol va tashabbuskor ayollar faoliyati natijalari boʻyicha Qoʻmita raisi, “Maʼrifat” targʻibotchilar jamiyati raisi va hududiy boʻlinmalar rahbarlarining tavsiyasiga asosan davlat mukofotlari, “Moʻtabar ayol”, “Mahalla iftixori”, “Mehnat faxriysi” koʻkrak nishoni va boshqa esdalik, koʻkrak nishonlari, idoraviy mukofotlarga tavsiya etilishi hamda sanatoriylarda davolanish uchun yoʻllanmalar berilishi mumkin. 21. Harakat (boshlangʻich guruh) tarkibiga kiritilgan shaxslarni ragʻbatlantirish bilan bogʻliq xarajatlar jismoniy va yuridik shaxslarning homiylik xayriyalari hamda qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan qoplanadi. 22. Harakat faoliyatining asosiy yoʻnalishlari boʻyicha chora-tadbirlarni samarali amalga oshirish borasida mahalladagi Oilaviy qadriyatlarni mustahkamlash komissiyasi, Xotin-qizlar bilan ishlash boʻyicha komissiya, “Ota-onalar universiteti”, “Ayollar maslahat kengashi” va boshqa jamoatchilik tuzilmalari bilan tizimli hamkorlikni amalga oshiradi. Harakatning xotin-qizlar masalalari boʻyicha boshlangʻich tashkilotlar, mahallalardagi “Ayollar maslahat kengashlari” va boshqa jamoatchilik tuzilmalari bilan oʻzaro hamkorligi natijalari qoʻshma yigʻilishlarda har uch oyda kamida bir marotaba muhokama etib boriladi. 23. Harakat Xotin-qizlarning jamiyatdagi rolini oshirish, gender tenglik va oila masalalari boʻyicha respublika komissiyasi, Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi, Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi, Oʻzbekistonlik vatandosh xotin-qizlar kengashi, Mahalla va nuroniylarni qoʻllab-quvvatlash vazirligi, Yoshlar ishlari agentligi hamda boshqa manfaatdor tashkilotlar bilan hamkorlikda ish olib boradi. 24. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar.