Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga olib kiriladigan tovarlarning bojxona qiymati deklaratsiyasini toʻldirish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomani tasdiqlash haqida
(resolution, 2025-11-13)

Oʻzbekiston Respublikasining Bojxona kodeksi va Oʻzbekiston Respublikasining “Davlat bojxona xizmati toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga olib kiriladigan tovarlarning bojxona qiymati deklaratsiyasini toʻldirish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnoma ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Ushbu qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oy oʻtgach kuchga kiradi. Mazkur Yoʻriqnoma Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga olib kiriladigan tovarlarning bojxona qiymati deklaratsiyasini (bundan buyon matnda BQD deb yuritiladi) toʻldirish tartibini belgilaydi. 1. Mazkur Yoʻriqnomada quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi: BQD — bojxona yuk deklaratsiyasining (bundan buyon matnda BYD deb yuritiladi) ajralmas qismi boʻlib, tovarning bojxona qiymati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar koʻrsatilgan va deklarant yoki bojxona brokeri tomonidan bojxona organiga BYD bilan bir paytda topshiriladigan hujjat; deklaratsiyalovchi shaxs — bojxona organlariga BQDni oʻz nomidan taqdim etayotgan deklarant yoki BQDni toʻldirish, imzolash va bojxona organlariga deklarant nomidan taqdim etishga vakolatli bojxona rasmiylashtiruvi boʻyicha mutaxassis yoxud boshqa shaxs; elektron BQD — deklaratsiyalovchi shaxsning elektron raqamli imzosi (bundan buyon matnda ERI deb yuritiladi) bilan tasdiqlangan, “Tovarlarni elektron deklaratsiyalash” avtomatlashtirilgan axborot tizimi (bundan buyon matnda TEDAAT deb yuritiladi) vositasida taqdim etilgan elektron shakldagi BQD yoki qogʻoz shakldagi BQDning elektron tashuvchiga taqdim etilgan elektron nusxasi. 2. BQD tegishli BYDning ilovasi boʻlib, BYDsiz haqiqiy emas. BYD elektron shaklda taqdim etilganda, BQD ham elektron shaklda taqdim etiladi. BYD qogʻoz shaklda taqdim etilganda, BQD ham qogʻoz shaklida toʻrt nusxadan iborat A4 formatdagi varaqlarda taqdim etiladi va quyidagicha taqsimlanadi: birinchi nusxa — bojxona organlari ish yigʻma jildlarida qoladi; ikkinchi nusxa — deklaratsiyalovchi shaxs uchun; uchinchi va toʻrtinchi nusxalar — deklarant uchun. Agar BQD qogʻoz shaklda taqdim etilsa, deklaratsiyalovchi shaxs bojxona organlariga oʻzining ERIsi bilan tasdiqlangan uning elektron nusxasini ham taqdim etadi. 3. BQD bojxona toʻlovlarini toʻlashni nazarda tutuvchi bojxona rejimlari maʼlum qilinganda bojxona chegarasi orqali olib oʻtiladigan barcha tovarlar uchun toʻldiriladi, bundan Oʻzbekiston Respublikasi Bojxona kodeksining 318-moddasining yettinchi qismida nazarda tutilgan hollar mustasno. Tovarlarning bojxona qiymati olib kiriladigan tovarga doir bitimning qiymatiga oid usuli (bundan buyon matnda 1-usul deb yuritiladi) boʻyicha aniqlanganda mazkur Yoʻriqnomaning 1-ilovasiga muvofiq BQD–1 toʻldiriladi. Tovarlarning bojxona qiymati Oʻzbekiston Respublikasi Bojxona kodeksining 309 — 313-moddalarida nazarda tutilgan bojxona qiymatini aniqlash usullari boʻyicha aniqlanganda mazkur Yoʻriqnomaning 2-ilovasiga muvofiq BQD–2 toʻldiriladi. 4. BQD u toʻldirishga asos boʻlgan mazkur Yoʻriqnomaning 3-ilovasiga muvofiq hujjatlar bilan birga bojxona organiga taqdim etiladi. Hujjatlar bojxona organiga rus yoki ingliz tillarida taqdim etiladi. Boshqa tilda toʻldirilgan hujjatlar bojxona organiga deklarant tomonidan tasdiqlangan oʻzbek, rus yoki ingliz tilidagi tarjimasi bilan birga taqdim etilishi kerak. Hujjatlar asl nusxada yoki deklarant tomonidan tasdiqlangan nusxa koʻrinishida taqdim etiladi. Elektron BQD va unga ilova qilinayotgan hujjatlar bojxona organlariga belgilangan format va tuzilishga muvofiq taqdim etilishi lozim. Agar ilova qilinadigan hujjatlarning elektron formati belgilanmagan boʻlsa, ushbu hujjatlarning skaner qilish orqali olingan nusxalari taqdim etiladi. 5. BQD ikkita asosiy varaqlardan iborat: BYDda deklaratsiyalanayotgan barcha tovarlarga taalluqli maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan birinchi varaq; deklaratsiyalanayotgan tovarlarning bojxona qiymatini aniqlashda foydalangan maʼlumotlar va bojxona qiymati miqdorining hisob-kitoblari koʻrsatiladigan ikkinchi varaq. Agar bitta BYDda uchdan ortiq tovarlarning nomlari deklaratsiyalanayotgan boʻlsa, bojxona qiymatini deklaratsiyalash uchun qoʻshimcha varaqlardan foydalaniladi. Bunda qoʻshimcha varaqlar sifatida BQD varagʻining ikkinchi asosiy shaklidan foydalaniladi. BQDning barcha varaqlari uchinchi varagʻidan boshlab qoʻshimcha varaqlar boʻlib hisoblanadi. Qoʻshimcha varaqlarning tartib bilan raqamlanishi uch soni bilan boshlanadi. (birinchi va ikkinchi varaqlar — shaklning asosiy varaqlari, uchinchi va keyingi varaqlari — qoʻshimcha varaqlar). 6. BQD–2ning birinchi asosiy varagʻi Oʻzbekiston Respublikasi Bojxona kodeksining 309 — 313-moddalari bilan belgilangan bojxona qiymatini aniqlashning barcha usullari uchun umumiy (yagona) hisoblanadi. BQD–2ning ikkinchi asosiy varagʻi tovarlarning bojxona qiymatini aniqlash usuliga qarab belgilangan beshta turidan biri boʻlishi mumkin. BQD–2ning ikkinchi va qoʻshimcha varaqlarning tegishli varianti tovarlarning bojxona qiymatini aniqlashning quyidagi usullarini qoʻllash orqali amalga oshirilganda foydalaniladi: Oʻzbekiston Respublikasi Bojxona kodeksining 309-moddasiga muvofiq aynan bir xil tovarga doir bitimning qiymatiga oid usulni (bundan buyon matnda 2-usul deb yuritiladi) va ushbu usulga asosan Oʻzbekiston Respublikasi Bojxona kodeksining 313-moddasiga muvofiq zaxira usulini (bundan buyon matnda 6-usul deb yuritiladi); Oʻzbekiston Respublikasi Bojxona kodeksining 310-moddasiga muvofiq oʻxshash tovarga doir bitimning qiymatiga oid usulni (bundan buyon matnda 3-usul deb yuritiladi) va ushbu usulga asosan 6-usulni; Oʻzbekiston Respublikasi Bojxona kodeksining 311-moddasiga muvofiq qiymatlarni chegirib tashlash asosidagi usulni (bundan buyon matnda 4-usul deb yuritiladi) va ushbu usulga asosan 6-usulni; Oʻzbekiston Respublikasi Bojxona kodeksining 312-moddasiga muvofiq qiymatlarni qoʻshish asosidagi usulni (bundan buyon matnda 5-usul deb yuritiladi) va ushbu usulga asosan 6-usulni; 1-usul asosidagi 6-usulni. 7. BQD oʻzbek yoki rus tilida tushunarli toʻldirilgan boʻlishi lozim. BQDda oʻchirishlar va boʻyashlar boʻlmasligi kerak. Tushunarsiz toʻldirilgan BQDlar bojxona organlari tomonidan rasmiylashtirish uchun qabul qilinmaydi. 8. BQD taqdim etilgandan soʻng bojxona organi mansabdor shaxsi BQDning toʻgʻri toʻldirilganligini, olib kirilayotgan tovarning maʼlum qilingan bojxona qiymatini tasdiqlovchi hujjatlar mavjudligining dastlabki tekshiruvini amalga oshiradi. Dastlabki tekshiruv natijasida kamchiliklar aniqlansa, ushbu kamchiliklarni bartaraf etish maqsadida bojxona organi mansabdor shaxsi bu haqida deklaratsiyalovchi shaxsni xabardor qiladi. BQDning dastlabki tekshiruvi natijasida kamchiliklar aniqlanmasa bojxona organi mansabdor shaxsi BQDni rasmiylashtirish uchun qabul qiladi. Bojxona organi BQDni BYD bilan bir vaqtning oʻzida rasmiylashtiradi. Bunda, BQDga, u ilova boʻlgan BYDning aynan shu roʻyxat raqami biriktiriladi. 9. BQD qogʻoz shaklda taqdim etilganda, BQDning biror bir grafasida bayon etilayotgan maʼlumotlarni koʻrsatish uchun joy yetarli boʻlmasa, ushbu maʼlumotlar BQDning orqa tomonida yoki qoʻshimcha ilova qilinadigan, BQDning ajralmas qismi boʻlgan varaqlarda koʻrsatilishi mumkin. Bunday yozuv deklaratsiyalovchi shaxsning imzosi bilan tasdiqlanadi, tegishli grafada esa “BQDning orqa tomoniga qarang” yoki “qoʻshimcha varaqqa qarang” yozuvi qayd etiladi. Bunda BQDning asosiy va qoʻshimcha varaqlarining orqa qismida yoki qoʻshimcha ilova qilinadigan varaqlarda grafa raqami va deklaratsiyalanayotgan tovarning tartib raqami (agar maʼlumotlar aniq bir tovarga taalluqli boʻlsa) koʻyiladi va mazkur grafada bayon etiladigan maʼlumotlar koʻrsatiladi. Har bir ilova qilinadigan qoʻshimcha varaqning yuqori oʻng burchagida “__________ sonli BQDga ____ varaqda qoʻshimcha”, deklaratsiyalanayotgan tovarning tartib raqami “____-sonli tovar” tarzida hamda har bir tovar boʻyicha grafa raqami koʻrsatiladi. 10. Elektron shaklda deklaratsiyalashda barcha maʼlumotlar elektron BQDning tegishli grafalarida yoki ushbu grafa uchun ajratilgan detallashtirilgan jadvallarda toʻliq koʻrsatiladi va boshqa grafalarga, qoʻshimcha ilova qilinadigan varaqlarga yoki boshqa shu kabi havolalar qilinishiga yoʻl qoʻyilmaydi. 11. BQDdagi maʼlumotlarni maʼlum qilishda Bojxona yuk deklaratsiyasini toʻldirish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomada (roʻyxat raqami 2773, 2016-yil 6-aprel) koʻrsatilgan tasniflagichlardan foydalaniladi. 12. Deklaratsiyalovchi shaxs tomonidan quyidagi grafalari toʻldiriladi: 1, 2a, 2b, 3, 4, 5, 6, 7a, 7b, 8a, 8b, 9a, 9b, 10a, 10b, “Tovar №”, “Tovar kodi”, 11a, 11b, 12, 13a, 13b, 14, 15, 16, 17a, 17b, 17v, 18, 19, 20, 21, 22, 23a, 23b, 24 “Qoʻshimcha maʼlumotlar”, “Imzo”. 13. Bojxona organi mansabdor shaxsi tomonidan BQD–1ning asosiy va qoʻshimcha varaqlaridagi “Bojxona belgilari uchun” maydonchasi toʻldiriladi. 14. Deklaratsiyalovchi shaxs tomonidan grafalarni toʻldirish: 1) 1-grafa. “Sotuvchi”. Grafada tovarni sotuvchi shaxs toʻgʻrisidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi: agar sotuvchi yuridik shaxs boʻlsa — uning nomi; agar jismoniy shaxs (yakka tartibdagi tadbirkor) boʻlsa — familiyasi, ismi, otasining ismi. 2) 2a-grafa. “Sotib oluvchi”. Grafada Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga tovarni olib kirilishiga asos boʻlgan tashqi savdo bitimida koʻrsatilgan sotib oluvchi sifatida oʻtuvchi shaxs toʻgʻrisidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi: agar sotib oluvchi yuridik shaxs boʻlsa — uning toʻliq nomi; agar jismoniy shaxs (yakka tartibdagi tadbirkor) boʻlsa — familiyasi, ismi, otasining ismi. 3) 2b-grafa. “Deklaratsiyalovchi shaxs”. Grafada BQD-1ni toʻldirgan va bojxona organiga taqdim etayotgan deklaratsiyalovchi shaxsning qisqacha nomi koʻrsatiladi. 4) 3-grafa. “Yetkazib berish shartlari”. Yetkazib berish shartlari tasniflagichiga muvofiq geografik punktni qayd etish bilan yetkazib berish shartining nomi koʻrsatiladi. 5) 4-grafa. “Hisob raqami va sanasi”. Sotuvchi tomonidan sotib oluvchiga qoʻyilgan tovarning qiymat bahosiga ega boʻlgan hisobvaraq-faktura yoki hisob-proforma raqami va sanasi koʻrsatiladi. 6) 5-grafa. “Kontrakt raqami va sanasi”. Tovarlarning oldi-sotdi (yetkazib berish) tashqi savdo kontrakti (shartnomasi, kelishuvi) raqami va sanasi, shuningdek, uning amalda boʻlgan ilovalari, unga qoʻshimchalari, agar ular mavjud boʻlsa, raqami va sanasi koʻrsatiladi. 7) 6-grafa. Agar bojxona organining 7a — 9b grafalari boʻyicha eʼtirozlari boʻlgan boʻlsa, bunday hollarda ushbu sotib oluvchining avvalgi bitimlari boʻyicha deklaratsiyalarning raqami va sanasi koʻrsatiladi. Tovarning bojxona rasmiylashtiruvni amalga oshirgan bojxona organining nomi va eʼtirozlarning mazmuni koʻrsatiladi. 8) 7a-grafa. Grafada keltirilgan maydonchada, tegishli javobga “X” belgisini qoʻyilishi koʻrsatiladi. Agar “Yoʻq” javobi boʻlsa 8a va 8b grafalarini toʻldirilishiga oʻtilishi lozim (7b grafa toʻldirilmaydi). Agar “Ha” javobi boʻlsa (Oʻzbekiston Respublikasi Bojxona kodeksining 307-moddasi bilan belgilangan jihatlar, sotuvchi va tovarlarni olib kiruvchi sotib oluvchi oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlik mavjud boʻlsa) 7b grafasi toʻldiriladi. 9) 7b-grafa. Grafada keltirilgan maydonchada, tegishli javobga “X” belgisini qoʻyilishi koʻrsatiladi. 1-usulning qoʻllanilishiga faqatgina “Yoʻq” javobi boʻlgandagina yoʻl qoʻyiladi. 10) 8a-grafa. Grafada keltirilgan maydonchada, tegishli javobga “X” belgisini qoʻyilishi koʻrsatiladi. 1-usulning qoʻllanilishiga faqatgina “Yoʻq” javobi boʻlgandagina yoʻl qoʻyiladi. 11) 8b-grafa. Grafada keltirilgan maydonchada, tegishli javobga “X” belgisini qoʻyilishi koʻrsatiladi. Agar sotish yoki bitimning bahosi taʼsirini hisobga olish mumkin boʻlmagan shartlarga rioya etilishiga bogʻliq boʻlsa, bunday shartlarning turi va mazmuni koʻrsatiladi (masalan, sotib oluvchi tomonidan tovarni qaytarib yetkazib berish talablarining mavjudligi yoki ushbu bitimning qiymatiga taʼsir etgan sotuvchiga qandaydir xizmatlarning koʻrsatilishi va h.k.), shuningdek ushbu shartlar qiymatga doir baholashning hisob-kitobi, bunday hisob-kitobning amalga oshirilishi uchun asos boʻlgan hujjatlar koʻrsatiladi. Tegishli summa bilvosita toʻlov sifatida 11b-grafasida koʻrsatiladi. Agar tegishli shartlar bitimning qiymatiga taʼsirni miqdoriy aniqlash va zarur boʻlgan ravishda tasdiqlash mumkin boʻlmasa (shu jumladan tovarlar chiqarib yuborilganidan keyin ham), 1-usul qoʻllanilmaydi. 12) 9a-grafa. Grafada keltirilgan maydonchada, tegishli javobga “X” belgisini qoʻyilishi koʻrsatiladi. “Ha” javobda 9b-grafasidan keyin intellektual mulk obyektlaridan foydalanganlik uchun oldi-sotdi bitimining shartlariga muvofiq sotib oluvchi baholanayotgan tovarni sotish sharti sifatida bevosita yoki bilvosita toʻlashi kerak boʻlgan, shu jumladan, agar ular amalda toʻlangan yoki toʻlanishi lozim boʻlgan narxga qoʻshilmagan va sotuvchi tomonidan sotib oluvchiga qoʻyilgan hisobga kiritilmagan boʻlsa, litsenziya toʻlovlari va boshqa toʻlovlarga taalluqli boʻlgan shartlar (masalan toʻlov turi, uni amalga oshirilishi uchun asos va h.k.) koʻrsatiladi. Ushbu toʻlovlarning miqdori 15-grafada koʻrsatiladi. 13) 9b-grafa. Grafada keltirilgan maydonchada, tegishli javobga “X” belgisini qoʻyilishi koʻrsatiladi. “Ha” javobida ushbu grafadan keyin sotib oluvchi tomonidan olib kirilgan tovarni keyinchalik qayta sotish, oʻzgacha tarzda tasarruf etish yoki undan boshqa tarzda foydalanishdan tushgan tushumning bevosita yoki bilvosita sotuvchiga tegishi kerak boʻlgan har qanday qismining qiymati boʻyicha shartlar koʻrsatiladi. Tegishli boʻlgan miqdor 16-grafada koʻrsatiladi. 14) 10a-grafa. “Qoʻshimcha varaqlar soni”. BQD–1ga ilova qilingan qoʻshimcha varaqlar soni koʻrsatiladi (varaqlar soni oxirgi varaqning raqamidan ikkitaga kamaytirilgan raqamga toʻgʻri kelishi kerak). 15) 10b-grafa. “Joy va sana:”. Grafada 2b-grafada koʻrsatilgan shaxs nomidan BQD-1ni taqdim etayotgan joy va sana, shuningdek deklaratsiyalovchi shaxs toʻgʻrisida maʼlumotlar koʻrsatiladi (rekvizitlarning har biri yangi satrdan boshlanadi va har birining oldiga ularning tartib raqami qoʻyiladi): 1 — deklaratsiyalovchi shaxsning familiyasi, ismi va otasining ismi, shuningdek elektron pochta manzili (mavjud boʻlsa); 2 — agar tovarlarni deklaratsiyalash bojxona brokeri tomonidan amalga oshirilayotgan boʻlsa, bojxona brokeri va BQDni taqdim etilishi uchun topshiriq bergan shaxs oʻrtasidagi shartnoma raqami va sanasi koʻrsatiladi. BQD-1da bayon etilgan maʼlumotlarning toʻgʻriligi, elektron BQD-1 da deklaratsiyalovchi shaxsning ERIsi, qogʻoz shakldagi BQD-1da deklaratsiyalovchi shaxsning imzosi bilan tasdiqlanadi. 16) grafa “Tovar №”. BYD yoki unga qoʻshimcha varaqning aynan shunday grafasidagi tegishli tovarning tartib raqami koʻrsatiladi. 17) grafa “Tovar kodi”. Tovarning Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy faoliyatining tovar nomenklaturasiga (bundan buyon matnda TIF TN deb yuritiladi) muvofiq oʻnta raqamli kodi koʻrsatiladi. A boʻlim. “Hisoblash uchun asos”. Ushbu boʻlimda tovarning bojxona qiymatini aniqlash uchun asos boʻladigan amalda toʻlangan yoki toʻlanishi lozim boʻlgan bitim narxi toʻgʻrisida maʼlumotlar koʻrsatiladi. Agar yetkazib berish shartlariga qarab (3-grafa) va tashqi savdo kontraktining (shartnomasining, kelishuvining) boshqa shartlari boʻyicha ushbu narxga qoʻshimcha xarajatlar qoʻshilishi yoki chiqarib tashlanishi talab etilmasa, unda koʻrsatilgan narx olib kirilayotgan tovarning bojxona qiymatiga teng boʻlishi mumkin. Bunday holda bojxona qiymatini maʼlum va nazorat qilinishi ushbu narxni tekshirish va tasdiqlash uchun taqdim etilgan hujjatlar boʻyicha xulosa qabul qilish hamda 1-usulni toʻgʻri qoʻllanilganligiga baho berishdan iborat boʻladi. Bunda 12-grafadagi maʼlumotlar yigʻindisi 23a-grafasining umumiy yigʻindisida takrorlanadi. 18) 11a-grafa. Birinchi qatorda Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga olib chiqish uchun sotilgan tovarga amalda toʻlangan yoki toʻlanishi lozim boʻlgan bitim narxi tashqi savdo kontrakti (shartnomasi, kelishuvi) valyutasida koʻrsatiladi. Ikkinchi qatorda tovarga amalda toʻlangan yoki toʻlanishi lozim boʻlgan bitim narxi Oʻzbekiston Respublikasining milliy valyutasida (bundan buyon matnda milliy valyuta deb yuritiladi) qayta hisoblangan holda koʻrsatiladi. Uchinchi qatorda tashqi savdo kontrakti (shartnomasi, kelishuvi) valyutasining Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan belgilangan, BYD bojxona rasmiylashtiruviga qabul qilingan kundagi milliy valyutasiga nisbatan kursi koʻrsatiladi. 19) 11b-grafa . Bilvosita toʻlovlarining summasi, milliy valyutada koʻrsatiladi. Bilvosita toʻlovlar deganda sotuvchining manfaati doirasida sotib oluvchi tomonidan uchinchi shaxs nomiga amalga oshirilgan toʻlovlar, shuningdek, sotuvchining foydasiga sotib oluvchi tomonidan kandaydir tovarlarni yetkazib berish qiymati va hokazolar tushuniladi. Mazkur grafada tegishli shartlar mavjud boʻlgan hollar uchun deklarant yoki bojxona brokerining hujjatlari va tegishli hisob-kitoblar bilan tasdiqlangan bitim narxiga tuzatishlar kiritish miqdori aks ettiriladi (8b-grafada keltiriladi). Agar 11b-grafada bilvosita toʻlovlar va narxga kiritilgan tuzatishlarning miqdoriy yigʻindisi koʻrsatilgan boʻlsa, bunda 11b-grafada koʻrsatilgan umumiy summaning rasshifrovkasi BQD–1 varagʻining tegishli “Qoʻshimcha maʼlumotlar” grafasida qayd etiladi. Agar bilvosita toʻlovlar va narxga kiritilgan tuzatishlar olib kirilayotgan barcha yoki maʼlum bir tovar nomlariga taalluqli boʻlsa, bunda har bir tovar nomlari oʻrtasida bilvosita toʻlovlarining miqdoriy yigʻindisi 11a-grafada koʻrsatilgan har bir tovar nomlarining qiymatiga mutanosib ravishda taqsimlanadi. 20) 12-grafa. “Jami milliy valyutada”. 11a va 11b-grafalarning yigʻindisi milliy valyutada koʻrsatiladi. B boʻlim. “Qoʻshimcha hisoblar: “A” boʻlimga kiritilmagan xarajatlar, milliy valyutada”. Ushbu boʻlimda olib kirilayotgan tovar uchun amalda toʻlangan yoki toʻlanishi lozim boʻlgan bitim narxiga Oʻzbekiston Respublikasi Bojxona kodeksining 304-moddasiga muvofiq kiritilishi lozim boʻlgan qoʻshimcha hisoblar milliy valyutada koʻrsatiladi. Agar qoʻshimcha hisoblanishi talab etilayotgan xarajatlar sotib oluvchi tomonidan xorijiy valyutada amalga oshirilgan boʻlsa, u holda 24-grafada ushbu xarajatlarning qayta hisoblash boʻyicha maʼlumotlar, ushbu maʼlumotlar taalluqli boʻlgan BQD–1dagi tovar va grafasining raqamini koʻrsatish bilan, Valyutalar tasniflagichiga muvofiq valyutaning raqamli kodi, xorijiy valyutadagi xarajatlar summasi va BYD bojxona rasmiylashtiruviga qabul qilingan kundagi valyutani qayta hisoblash kursi koʻrsatiladi. 13 — 17 grafalardagi barcha maʼlumotlar milliy valyutada koʻrsatiladi. 21) 13-grafa “Sotib oluvchi tomonidan qilingan xarajatlar:”. Ushbu grafada 11a-grafada koʻrsatilgan amalda toʻlangan yoki toʻlanishi lozim boʻlgan bitim narxiga kiritilmagan, yaʼni sotuvchi tomonidan sotib oluvchiga qoʻyilgan hisobvaraq-fakturaga (invoysga) kiritilmagan, biroq baholanayotgan tovarlarni Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga olib kirilishiga doir va sotib oluvchi tomonidan toʻlangan yoki toʻlanishi lozim boʻlgan sotib oluvchining xarajatlari aks ettiriladi. 22) 13a-grafa. Sotib oluvchining vositachilik va brokerlik haqlarini toʻlash uchun xarajatlar, bundan tovarni xarid qilishdagi vositachilik xarajatlari mustasno, agar ular ilgari bitim narxiga kiritilmagan boʻlsa koʻrsatiladi. Agar BQD–1 bitta partiyadagi bir necha nomlardagi tovarlarga toʻldirilayotgan boʻlsa, unda koʻrsatilgan xarajatlarning taqsimlanishi har bir tovar nomlari oʻrtasida 12-grafada koʻrsatilgan tegishli miqdoriga mutanosib ravishda amalga oshirilgan holda toʻldiriladi. Agar yuqorida koʻrsatilgan xarajatlar xorijiy valyutada toʻlangan boʻlsa, u holda milliy valyutaga qayta hisoblash 24-grafada koʻrsatiladi. 23) 13b-grafa. Sotib oluvchining konteynerlar (idish) va oʻrov-joylov, shu jumladan, oʻrash-joylash materiallarining va oʻrash-joylash ishlarining qiymati, agar ular bitim narxiga ilgari kiritilmagan boʻlsa va agar bunday idish va (yoki) oʻrov-joylovlar TIF TNga muvofiq baholanayotgan tovar bilan bir butun deb qaralsa koʻrsatiladi. Konteyner deganda konteyner taraning bir koʻrinishi ekanligi nazarda tutiladi. Agar koʻp marta ishlatiladigan idishdan foydalanilayotgan boʻlsa, tovarni koʻp martalik yetkazib berilishida uning qiymati har bir partiyadagi tovarlarning miqdoriga mutanosib ravishda taqsimlanadi. Idish uchun xarajatlarning mutanosib ravishda taqsimlanishi (yaʼni uning qiymatini har bir partiya uchun boʻlib-boʻlib taqsimlanishi) bojxona organlari tomonidan tashqi savdo kontraktida (shartnomasida, kelishuvida) aks etganligi yoki boshqa biron bir hujjat bilan tasdiqlanganligi sharti mavjud boʻlsa qabul qilinadi. Sotuvchiga idishni qaytarib berish uchun alohida toʻlanadigan summalar idish uchun amalga oshirilgan xarajatlar boʻlib hisoblanmaydi. Agar idish uchun amalga oshirilgan xarajatlar xorijiy valyutada toʻlangan boʻlsa, u holda milliy valyutaga qayta hisoblash 24-grafada koʻrsatiladi. 24) 14-grafa. Sotib oluvchi tomonidan bitim narxiga kiritilmagan miqdorda bepul yoki arzonlashtirilgan narxda bevosita yoxud bilvosita koʻrsatiladigan quyidagi xizmatlarning va yetkazib beriladigan boshqa tovarlarning tegishli tarzda taqsimlangan qiymati koʻrsatiladi: olib kiriladigan tovarlar qaysi xomashyo, materiallar, detallar, yarim tayyor mahsulotlar va boshqa tovarlardan ishlab chiqilgan (iborat) boʻlsa, oʻsha xomashyo, materiallar, detallar, yarim tayyor mahsulotlar va boshqa tovarlar; olib kiriladigan tovarlarni ishlab chiqarishda foydalanilgan asboblar, shtamplar, qoliplar va boshqa shu kabi tovarlar; olib kiriladigan tovarlarni ishlab chiqarishda sarflangan materiallar; bojxona hududidan tashqarida tayyorlangan va olib kiriladigan tovarlarni ishlab chiqarish uchun zarur boʻlgan loyihalashtirish, ishlab chiqish, muhandislik, konstruktorlik ishlari, dizayn, eskizlar va chizmalar. 25) 15-grafa. Intellektual mulk obyektlaridan foydalanganlik uchun sotib oluvchi baholanayotgan tovarni sotish sharti sifatida bevosita yoki bilvosita toʻlashi kerak boʻlgan litsenziya toʻlovlari va boshqa toʻlovlar milliy valyutada koʻrsatiladi (9a grafa bilan oʻzaro bogʻliq boʻlgan holda). Bunda sotib oluvchi bevosita sotuvchiga yoki uning foydasiga uchinchi shaxsga toʻlashi lozim boʻlgan intellektual mulk obyektlaridan foydalanganlik uchun litsenziya toʻlovlari va boshqa toʻlovlar inobatga olinadi. Agar intellektual mulk obyektlaridan foydalanganlik uchun litsenziya toʻlovlari va boshqa toʻlovlar olib kirilayotgan barcha yoki maʼlum bir tovarlar nomlariga taalluqli boʻlsa hamda intellektual mulk obyektlaridan foydalanish huquqini berish toʻgʻrisidagi kelishuvda bunday foydalanish uchun tovarlarning alohida nomlari oʻrtasida toʻlovlarning taqsimlanishi koʻrsatilmagan boʻlsa (masalan, bir martalik toʻlov), u holda intellektual mulk obyektlaridan foydalanganlik uchun toʻlovlarning miqdoriy yigʻindisi 12-grafada koʻrsatilgan tovarlarning har bir nomlari qiymatiga mutanosib ravishda taqsimlanadi, bundan deklarant yoki bojxona brokerining xohishiga koʻra shunday toʻlovlarning miqdoriy yigʻindisi soliqqa solishning eng yuqori darajasiga ega boʻlgan tovarning bojxona qiymatiga qoʻshiladigan holatlar mustasno. Deklarant yoki bojxona brokerining xohishiga koʻra intellektual mulk obyektlaridan foydalanganlik uchun toʻlovlarning miqdoriy yigʻindisi bunday toʻlovlarni nazarda tutuvchi birinchi partiya tovarlarga nisbatan qoʻllanishi mumkin. Agar yuqorida koʻrsatilgan xarajatlar xorijiy valyutada toʻlangan boʻlsa, u holda milliy valyutaga qayta hisoblash 24-grafada koʻrsatiladi. 26) 16-grafa. Ushbu grafada olib kirilgan tovarni keyinchalik qayta sotish, oʻzgacha tarzda tasarruf etish yoki undan boshqa tarzda foydalanishdan tushgan tushumning bevosita yoki bilvosita sotuvchiga tegishi kerak boʻlgan har qanday qismining qiymati (9b-grafa bilan bogʻlangan holda) inobatga olinadi. Masalan. Agar tashqi savdo kontraktida (shartnomasida, kelishuvida) sotib oluvchi olishi lozim boʻlgan daromaddan 20%ni sotuvchiga qaytarib berishi kerakligi nazarda tutilgan boʻlsa, bunda ushbu daromadning tegishli qismi summasi BQD–1ning 16-grafasida koʻrsatilgan holda bojxona qiymatiga qoʻshish lozim. Bunday holda agar bojxona rasmiylashtiruvi vaqtida daromad summasi nomaʼlum boʻlsa, u holda dastlabki (kutilayotgan) summa koʻrsatiladi (kutilayotgan daromadning miqdorini aniqlash uchun mustaqil ekspert baholashni oʻtkazilishiga yoʻl qoʻyiladi). Daromadning summasini hamda sotuvchiga qaytarilishi lozim boʻlgan uning oʻsha tegishli boʻlgan qismi aniqlangunga qadar, tovar belgilangan tartibda sotib oluvchiga foydalanish uchun taqdim etilishi mumkin yoki tovarning bojxona baholanishi BQD–2 toʻldirish orqali 2 — 6-usullari yordamida amalga oshiriladi. 27) 17-grafa “Tovarni yetkazib berilgunga qadar qilinadigan xarajatlar:”. Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga olib kirilayotgan tovarning bojxona qiymatini aniqlashda bitim narxiga tovarni Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga olib kiriladigan joyga yetkazib berilgunga qadar qilinadigan xarajatlar, agar bu xarajatlar bitim narxiga kiritilmagan boʻlsa, kiritiladi. BQD–1ning 17-grafasida 11a-grafada koʻrsatilgan bitim narxiga yetkazish shartlariga muvofiq qoʻshilmagan, sotib oluvchi tomonidan alohida toʻlanishi shart boʻlgan va bojxona qiymatiga qoʻshilishi lozim boʻlgan tovarning haqiqatda yetkazib berish joyi albatta koʻrsatilishi kerak. Agar 17a–17v-grafalarida koʻrsatilgan xarajatlar xorijiy valyutada toʻlangan boʻlsa, u holda milliy valyutaga qayta hisoblash 24-grafada koʻrsatiladi. 28) 17a-grafa. Grafada milliy valyutada tovarni Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga olib kiriladigan joyga yetkazib berilgunga qadar qilinadigan tashish xarajatlar, agar yetkazib berish shartlariga muvofiq ular bitim narxiga kiritilmagan boʻlsa (11a-grafa), kiritiladi. Agar BQD–1 turli nomdagi tovarlar uchun toʻldirilayotgan boʻlsa, tashish xarajatlari tegishli tovarlar oʻrtasida ularning brutto ogʻirligiga mutanosib ravishda taqsimlanadi. 29) 17b-grafa. Grafada milliy valyutada tovarni Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga olib kiriladigan joyga yetkazib berilgunga qadar qilinadigan tovarlarni yuklash, tushirish, qayta yuklash va boshqa joyga toʻkish xarajatlari, agar ular bitim narxiga kiritilmagan boʻlsa (11a-grafa), kiritiladi. Agar BQD–1 turli nomdagi tovarlar uchun toʻldirilayotgan boʻlsa, bunday xarajatlar tegishli tovarlar oʻrtasida ularning brutto ogʻirligiga mutanosib ravishda taqsimlanadi. 30) 17v-grafa. Grafada milliy valyutada tovarning sugʻurta qiymati, agar u ilgari bitim narxiga kiritilmagan boʻlsa (11a-grafa), koʻrsatiladi. Agar BQD–1 turli nomdagi tovarlar uchun toʻldirilayotgan boʻlsa, sugʻurta qiymati tegishli tovarlar oʻrtasida 12-grafada koʻrsatilgan qiymatga mutanosib ravishda taqsimlanadi. 31) 18-grafa “Jami milliy valyutada”. “B” boʻlimda koʻrsatilgan miqdor milliy valyutada koʻrsatiladi. V boʻlim. “Chegirmalar: “A” boʻlimiga kiritilgan toʻlov va xarajatlar, milliy valyutada”. Mazkur boʻlimda “A” boʻlimiga kirgan, lekin Oʻzbekiston Respublikasi Bojxona kodeksining 305-moddasiga muvofiq olib kiriladigan tovarning bitim narxidan, basharti ular Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga olib kiriladigan tovar uchun amalda toʻlangan yoki toʻlanishi lozim boʻlgan narxdan ajratib olingan, deklarant yoki bojxona brokeri tomonidan maʼlum qilingan hamda ular tomonidan hujjat bilan tasdiqlangan boʻlsa, chiqarib tashlanishi shart boʻlgan toʻlovlar va xarajatlarning summasi milliy valyutada koʻrsatiladi. 19 — 22 grafalardagi barcha maʼlumotlar milliy valyutada koʻrsatiladi. Agar bunday xarajatlar xorijiy valyutada koʻrsatilgan boʻlsa, u holda 24-grafada qayta hisoblash boʻyicha maʼlumotlar, ushbu maʼlumotlar taalluqli boʻlgan BQD–1dagi tovar va grafasining raqamini koʻrsatish bilan, Valyutalar tasniflagichiga muvofiq valyutaning raqamli kodi, xorijiy valyutadagi xarajatlar summasi va BYD bojxona rasmiylashtiruviga qabul qilingan kundagi valyutani qayta hisoblash kursi koʻrsatiladi. 32) 19-grafa. Sanoat qurilmalari, mashinalar yoki uskunalar kabi tovarlar bojxona hududiga olib kirilganidan keyin amalga oshirilgan uskunalarni qurish, oʻrnatish, yigʻish, montaj qilish, sozlash va ularga xizmat koʻrsatish yoki texnik koʻmaklashish xarajatlarining, agar tashqi savdo kontraktida (shartnomasida, kelishuvida) bunday ishlar koʻzda tutilgan hamda Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga olib kiriladigan tovar uchun amalda toʻlangan yoki toʻlanishi lozim boʻlgan bitim narxidan ajratib olingan boʻlsa, tegishli summasi koʻrsatiladi. 33) 20-grafa. Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga olib kirilganidan keyin belgilangan joygacha yetkazib berish bilan bogʻliq tashish xarajatlarining summasi, agar Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga olib kiriladigan tovar uchun amalda toʻlangan yoki toʻlanishi lozim boʻlgan bitim narxidan ajratib olingan boʻlsa, koʻrsatiladi. 34) 21-grafa. Tovarni olib kirish yoki sotish bilan bogʻliq boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasida toʻlanadigan bojxona va boshqa toʻlovlar summasi, agar tashqi savdo kontrakti (shartnomasi, kelishuvi) shartlarida sotuvchi tomonidan toʻlanishi belgilangan boʻlsa, koʻrsatiladi. 35) 22-grafa. “V” boʻlimda koʻrsatilgan miqdor milliy valyutada koʻrsatiladi. 36) 23a-grafa. 12 va 18-grafalarda koʻrsatilgan miqdorni qoʻshish va 22-grafada koʻrsatilgan ushbu miqdor summasidan ayrish yoʻli bilan hisoblangan tovarning bojxona qiymati milliy valyutada koʻrsatiladi. 37) 23b-grafa. 23a-grafada koʻrsatilgan tashqi savdo kontrakti (shartnomasi, kelishuvi) valyutasida qayta hisoblangan bojxona qiymati koʻrsatiladi. Tashqi savdo kontrakti (shartnomasi, kelishuvi) valyutasida qayta hisoblash “A” boʻlimida koʻrsatilgan valyuta kursi boʻyicha amalga oshiriladi. Hosil boʻlgan summa BYDda bojxona toʻlovlarini hisoblash uchun asos sifatida koʻrsatilgan maʼlumotlarga mos kelishi lozim. Agar bitim boʻyicha biron bir hujjatlar bilan xorijiy valyuta turi belgilanmagan boʻlsa, unday holda 23b-grafadagi maʼlumotlar AQSH dollarida koʻrsatiladi. 38) 24-grafa. Agar bojxona qiymatini tarkibiga kiruvchi bir yoki bir necha qismlar (13 — 21 grafalarda koʻrsatilishi lozim boʻlgan) tashqi savdo kontrakti (shartnomasi, kelishuvi), hisobvaraq-faktura (invoys) yoki boshqa tijorat hujjatlarda xorijiy valyutada koʻrsatilgan boʻlsa, qayta hisoblash boʻyicha maʼlumotlar, ushbu maʼlumotlar taalluqli boʻlgan BQD–1dagi tovar va grafasining raqami, Valyutalar tasniflagichiga muvofiq valyutaning raqamli kodi, xorijiy valyutadagi xarajatlar summasi va qayta hisoblashga tegishli boʻlgan kurs koʻrsatiladi. 39) “Qoʻshimcha maʼlumotlar” grafasi. Zaruriyat tugʻilganida BQD–1da koʻrsatilgan axborotlarga taalluqli boʻlgan har qanday qoʻshimcha maʼlumotlar (hisob-kitoblar) koʻrsatiladi. 15. Deklaratsiyalovchi shaxs tomonidan quyidagi grafalar toʻldiriladi: 1, 2a, 2b, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, “Tovar №”, “Tovar kodi”, 11, 12, 12a — 12d, 13, 13a, 13b, 14, 14a — 14d, 15, 16, 17, 17a, 17b, 18a, 18b, 19, 20, 21, 22, 23a, 23b, 24, “Qoʻshimcha maʼlumotlar”, “Imzo”. 1, 2a, 2b, 3-grafalar BQD–1ning tegishli grafalarini toʻldirish tartibiga muvofiq toʻldiriladi. 16. Bojxona organi mansabdor shaxsi tomonidan BQD–2ning asosiy va qoʻshimcha varaqlaridagi “Bojxona belgilari uchun” maydonchasi toʻldiriladi. 17. Deklaratsiyalovchi shaxs tomonidan grafalarning toʻldirilishi: 1) 4-grafa. Deklaratsiyalanayotgan tovarning olib kirish uchun asos boʻlgan hujjatning turi, raqami va sanasi (masalan, tashqi savdo kontrakti (shartnomasi, kelishuvi) tovarlarning barter yoki kompensatsion operatsiyalar doirasida yetkazib berilishi va h.k.) koʻrsatiladi. 2) 5-grafa. 4-grafada koʻrsatilgan hujjatlar boʻyicha ilgari olib kirilgan tovarlar yuzasidan bojxona organlarining qabul qilingan qarorlari hujjatlari yoki bunday tovarlarga nisbatan sud organlarining qarorlarining rekvizitlari (raqami va sanasi) koʻrsatiladi. 3) 6-grafa. Deklaratsiyalanayotgan tovarning bojxona qiymatini aniqlash uchun foydalanayotgan usulga “X” belgisi qoʻyiladi. Bojxona qiymati 1-usul asosidagi 6-usul bilan aniqlanganida faqatgina (e) maydonchasiga belgi qoʻyiladi. Bojxona qiymati 2 — 5-usul asosidagi 6-usul bilan aniqlanganida (d) maydonchasiga belgi qoʻyilishi bilan bir vaqtning oʻzida 2 — 5-usullardan biriga tegishli boʻlgan maydonchaga ham belgi qoʻyiladi. Agar BQD–2ning “Tovar №” grafalarida turli raqamlar bilan koʻrsatilgan tovarlarning bojxona qiymatini aniqlashda bojxona qiymatini aniqlashning turli xil usullaridan foydalanilayotgan boʻlsa, (j) maydonchasiga belgi qoʻyiladi. 4) 7-grafa. Ushbu grafada 6-grafada koʻrsatilgan usuldan barcha oldingi usullarni qoʻllab boʻlmaslik sabablari qisqacha asoslab beriladi, bunda 1-usul uchun uni nimaga muvofiq qoʻllab boʻlmaslikning aniq sabablari koʻrsatilishi shart, boshqa usullar uchun ularni qoʻllab boʻlmaslik asosi sifatida tegishli hujjat va maʼlumotlar mavjud emasligi sababi koʻrsatiladi. Masalan. Agar 6-grafada 4-usul belgilangan boʻlsa, 7-grafada quyidagilar koʻrsatilishi mumkin: 1-usul — qoʻllab boʻlmaydi, chunki koʻrib chiqilayotgan bitim oʻzaro bogʻliq shaxslar oʻrtasida tuzilgan va oʻzaro bogʻliqlik bitimning narxiga taʼsir koʻrsatgan. Ushbu baholashning qiymatga taʼsirini aniqlash imkoniyati mavjud emas; 2-usul — aynan bir xil tovarlar boʻyicha maʼlumot mavjud emas; 3-usul — oʻxshash tovarlar boʻyicha maʼlumot mavjud emas. 5) 8-grafa. Bojxona qiymatini aniqlashda qoʻllanilgan usuldan kelib chiqib maʼlum qilingan maʼlumotlarni tasdiqlash uchun taqdim etilgan asosiy hujjatlarning nomi va rekvizitlari koʻrsatiladi. Bojxona qiymati 2 va 3-usullar boʻyicha aniqlanganda, mazkur grafa toʻldirilmaydi. Bunda, bojxona qiymatini 2 va 3-usullar boʻyicha aniqlash uchun foydalanilgan axborot manbalari 20-grafada koʻrsatiladi: Bojxona qiymati 4-usul boʻyicha aniqlanganda baholanayotgan, aynan bir xil yoki oʻxshash Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududida sotilayotgan tovar birligining narxi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan hujjatlar har birining oldiga ularning tartib raqami qoʻyilgan holda koʻrsatiladi (rekvizitlarning har biri yangi satrdan boshlanadi): 1 — baholanayotgan, aynan bir xil yoki oʻxshash tovarning Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududida sotilayotganligi toʻgʻrisidagi shartnoma raqami va sanasi; 2 — Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududida sotish uchun qoʻyilgan hisobvaraq- faktura raqami va sanasi; 3 — baholanayotgan, aynan bir xil yoki oʻxshash tovarning Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududida sotilgan shartnomasi boʻyicha toʻlov amalga oshirilganligini tasdiqlovchi bank hujjati raqami va sanasi; 4 — Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga tovarlarni olib kirish va (yoki) sotish munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasida bojxona boji, soliqlar, yigʻimlar va boshqa toʻlovlarni toʻlanganligi toʻgʻrisidagi hujjatlar raqami va sanasi; 5 — baholanayotgan tovarning keyinchalik ishlov berish boʻyicha pullik xizmat koʻrsatish shartnomasi raqami va sanasi; 6 — Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga tovarni olib kirish hamda sotishni amalga oshirish va (yoki) unga keyinchalik ishlov berish munosabati bilan xarajatlarni aks ettiruvchi tijorat va (yoki) buxgalterlik hujjatlari raqami va sanasi. Bojxona qiymati 1-usul asosidagi 6-usul boʻyicha aniqlanganda, bojxona qiymatini aniqlashda foydalanilgan hujjatlar koʻrsatiladi. 1 — ishlab chiqarish uchun qilingan xarajatlar hamda materiallarni sotib olish va (yoki) baholanayotgan tovarlarni ishlab chiqarish boʻyicha ishlab chiqaruvchi (sotuvchi) xarajatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan va umum qabul qilingan buxgalterlik hisobi tamoyillariga muvofiq tuzilgan baholanayotgan tovar ishlab chiqaruvchisining, shuningdek baholanayotgan (olib kiriladigan) tovarni ishlab chiqarish bilan bogʻliq boʻlgan boshqa operatsiyalar, shu jumladan, idish va oʻrash-joylash uchun qilingan xarajatlar, shu bilan birga, Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududidan tashqarida bajarilgan loyihalashning, tajriba-konstruktorlik ishlarining, badiiy bezatishning, dizaynning, eskizlarning yoki chizmalarning qiymatlari ishlab chiqaruvchi toʻlaganligi buxgalterlik hujjatlari raqami va sanasi; 2 — ishlab chiqaruvchi va (yoki) eksporterning baholanayotgan tovar ishlab chiqarilgan ayni oʻsha mamlakatda ishlab chiqarilgan ayni oʻsha klassdagi va turdagi tovarni Oʻzbekiston Respublikasida sotishda odatda eksport qiluvchi tomonidan olinadigan foyda va Oʻzbekiston Respublikasi Bojxona kodeksining 312-moddasi “a” bandida aks ettirilmagan umumiy xarajatlarning hajmi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan buxgalterlik hujjatlari raqami va sanasi; 3 — tijorat hujjatlarining raqami va sanasi. Bojxona qiymati 1-usul asosidagi 6-usul boʻyicha aniqlanganda bojxona qiymatini 1-usul boʻyicha aniqlashda birmuncha qayishqoqlik bilan uni qoʻllash orqali foydalanilgan hujjatlar koʻrsatiladi. Bojxona qiymati 2 — 4-usullar asosidagi 6-usul boʻyicha aniqlanganda mazkur grafa toʻldirilmaydi. Bunda bojxona qiymati 2 va 3-usullar asosidagi 6-usul boʻyicha aniqlash uchun foydalanilgan axborot manbalari 20-grafada, 4-usul asosidagi 6-usul boʻyicha 19-grafada koʻrsatiladi. 6) 9-grafa “Qoʻshimcha varaqlar soni”. BQD–2ga qoʻshimcha varaqlar soni koʻrsatiladi (varaqlar soni oxirgi varaqning raqamidan ikkitaga kamaytirilgan raqamga toʻgʻri kelishi kerak). 7) 10-grafa “Joy va sana:”. BQD–1ning 10b-grafasini toʻldirish uchun belgilangan tartibda toʻldiriladi. 8) “Tovar №” grafasi. BYD yoki unga qoʻshimcha varaqning aynan shunday grafasidagi tegishli tovarning tartib raqami koʻrsatiladi. 9) “Tovar kodi” grafasi. Tovarning TIF TNga muvofiq oʻnta raqamli kodi koʻrsatiladi. 10) 11-grafa. Bojxona qiymatini 2-usul boʻyicha aniqlashda Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga olib kirish uchun sotilgan va Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga baholanayotgan tovar olib kirilguniga qadar toʻqson kalendar kun ichida olib kirilgan, taxminan oʻsha miqdorda va (yoki) oʻsha tijorat shartlarida olib kirilgan aynan bir xil tovarga doir bitimning qiymati, yaʼni Oʻzbekiston Respublikasi Bojxona kodeksining 303-moddasiga muvofiq deklaratsiyalovchi shaxs tomonidan aniqlangan hamda bojxona organi tomonidan belgilangan tartibda qabul qilingan aynan bir xil tovarga doir bitimning kiymati (milliy valyutada) koʻrsatiladi (BQD–1ning 23a-grafasi). Bojxona qiymati 2-usul asosidagi 6-usul boʻyicha aniqlashda aynan bir xil tovar birligining narxi koʻrsatiladi. B boʻlim. “Bitim qiymatiga tuzatishlar (+/–)”. Mazkur boʻlimda olib kirilgan aynan bir xil tovarning shartlarini olib kirilgan baholanayotgan tovarning shartlariga solishtirib boʻladigan koʻrinishga keltirilishini taʼminlaydigan 11-grafada koʻrsatilgan aynan bir xil tovarga doir bitimning qiymatiga tegishli tuzatishlar koʻrsatiladi. Tuzatishlar kiritish agar ular aynan bir xil tovarga doir bitimning qiymatini koʻpaytirsa “+” belgisi bilan boʻlishi mumkin, shuningdek, agar ular aynan bir xil tovarga doir bitimning qiymatini kamaytirsa, “–” belgisi bilan boʻlishi mumkin. Aynan bir xil tovarga doir bitimning qiymatiga tuzatishlar kiritish deklaratsiyalovchi shaxs tomonidan toʻgʻri va hujjat bilan tasdiqlangan maʼlumotlar asosida amalga oshirilishi lozim. 11) 12a-grafa. Tovar birligi uchun narxini oʻzgarishi munosabati bilan 11-grafada koʻrsatilgan aynan bir xil tovarga doir bitimning qiymatini kamaytirilishi lozim boʻlgan miqdor koʻrsatiladi. Masalan, tashqi savdo kontraktiga (shartnomasiga, kelishuviga) muvofiq tovarning bir birlik uchun narxi tovar birligini sotilgan miqdoriga bogʻliq boʻlsa, biroq baholanayotgan va aynan bir xil tovarlar tovarning birligi uchun narxlarining turli xil darajalariga mos keluvchi mikdorlarda sotilgan holatlar nazarda tutiladi. Agar 11-grafada baholanayotgan tovar bilan taxminan oʻsha miqdorda sotilgan aynan bir xil tovarga doir bitimning qiymati koʻrsatilsa (yaʼni tovar birligi uchun aynan oʻsha va bir xil narxda) yoki tovar birligi uchun narxi shu tovar birligining sotilgan miqdoriga bogʻliqligi hujjat bilan tasdiqlashning imkoniyati mavjud boʻlmasa grafa toʻldirilmaydi. 12) 12b-grafa. 11-grafadagi koʻrsatilgan aynan bir xil tovarga doir bitimning qiymati kamaytirilishi lozim boʻlgan miqdor agar aynan bir xil tovar baholanayotgan tovar bilan oʻsha tijorat shartlarida sotilgan deb qaralganda koʻrsatiladi. Agar baholanayotgan tovar bilan oʻsha tijorat (ulgurji, chakana) shartida sotilgan aynan bir xil tovarga doir bitimning qiymati koʻrsatilsa 11-grafa toʻldirilmaydi. 13) 12v-grafa. Quyidagilar koʻrsatiladi: baholanayotgan tovarning Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga olib kiriladigan joyi (geografik punkti); aynan bir xil tovar hamda baholanayotgan tovarning Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga olib kiriladigan joyiga yetkazib berish bilan bogʻliq boʻlgan tashish xarajatlarining farqi. Agar baholanayotgan tovar aynan bir xil tovarga nisbatan farqli ravishda boshqa yunalishlar va (yoki) boshqa transport turi orqali tashilayotgan boʻlsa grafa toʻldiriladi. 14) 12g-grafa. Aynan bir xil tovarni Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga olib kiriladigan joyiga yetkazib berish bilan bogʻliq boʻlgan yuklash, tushirish, qayta yuklash va boshqa joyga toʻkish xarajatlarining farqi koʻrsatiladi. 15) 12d-grafa. 12v va 12g-grafalarda koʻrsatilgan operatsiyalarni amalga oshirish bilan bogʻliq baholanayotgan tovar va aynan bir xil tovarning sugʻurta qiymatlarining farqi koʻrsatiladi. Agar 11-grafada koʻrsatilgan aynan bir xil tovarga doir bitimning qiymatiga qoʻshilgan xarajatlar baholanayotgan tovarga nisbatan tegishli boʻlgan bunday xarajatlardan jiddiy farqlansa 12g va 12d-grafalar toʻldiriladi. 16) 13-grafa. 12a dan 12d gacha boʻlgan grafalarda keltirigan miqdor milliy valyutada koʻrsatiladi. 17) 14a-grafa. Tovar birligi uchun narxini oʻzgarishi munosabati bilan 11-grafada koʻrsatilgan aynan bir xil tovarga doir bitim qiymatini koʻpaytirilishi lozim boʻlgan miqdor koʻrsatiladi. Masalan, tashqi savdo kontraktiga (shartnomasiga, kelishuviga) muvofiq tovarning bir birlik uchun narxi tovar birligini sotilgan miqdoriga bogʻliq boʻlsa, biroq baholanayotgan va aynan bir xil tovarlar tovarning birligi uchun narxlarining turli xil darajalariga mos keluvchi miqdorlarda sotilgan holatlar nazarda tutiladi. Agar 11-grafada baholanayotgan tovar bilan taxminan oʻsha miqdorda sotilgan aynan bir xil tovarga doir bitimning qiymati koʻrsatilsa (yaʼni tovar birligi uchun aynan oʻsha va bir xil narxda) yoki tovar birligi uchun narxi shu tovar birligining sotilgan miqdoriga bogʻliqligi hujjat bilan tasdiqlashning imkoniyati mavjud boʻlmasa grafa toʻldirilmaydi. 18) 14b-grafa. 11-grafadagi koʻrsatilgan aynan bir xil tovarga doir bitimning qiymati koʻpaytirilishi lozim boʻlgan miqdor agar aynan bir xil tovar baholanayotgan tovar bilan oʻsha tijorat shartlarida sotilgan deb qaralganda koʻrsatiladi. Agar baholanayotgan tovar bilan oʻsha tijorat (ulgurji, chakana) shartida sotilgan aynan bir xil tovarga doir bitimning qiymati koʻrsatilsa 11-grafa toʻldirilmaydi. 19) 14v-grafa. Quyidagilar koʻrsatiladi: baholanayotgan tovarning Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga olib kiriladigan joyi (geografik punkti); aynan bir xil tovar hamda baholanayotgan tovarning Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga olib kiriladigan joyiga yetkazib berish bilan bogʻliq boʻlgan tashish xarajatlarining farqi. Agar baholanayotgan tovar aynan bir xil tovarga nisbatan farqli ravishda boshqa yunalishlar va (yoki) boshqa transport turi orqali tashilayotgan boʻlsa grafa toʻldiriladi. 20) 14g-grafa. Aynan bir xil tovarni Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga olib kiriladigan joyiga yetkazib berish bilan bogʻliq boʻlgan yuklash, tushirish, qayta yuklash va boshqa joyga toʻkish xarajatlarining farqi koʻrsatiladi. 21) 14d-grafa. 14v va 14g-grafalarda koʻrsatilgan operatsiyalarni amalga oshirish bilan bogʻliq baholanayotgan tovar va aynan bir xil tovarning sugʻurta qiymatlarining farqi koʻrsatiladi. Agar 11-grafada koʻrsatilgan aynan bir xil tovarga doir bitim qiymatiga qoʻshilgan xarajatlar baholanayotgan tovarga nisbatan tegishli boʻlgan bunday xarajatlardan jiddiy farqlansa 14g va 14d-grafalar toʻldiriladi. 22) 15-grafa. 14a dan 14d gacha boʻlgan grafalarda keltirilgan miqdor milliy valyutada koʻrsatiladi. 23) 16-grafa. 13-grafada koʻrsatilgan summaga kamaytirilgan hamda 15-grafada koʻrsatilgan summaga koʻpaytirilgan aynan bir xil tovarga doir bitimning qiymati koʻrsatiladi. Agar aynan bir xil tovar baholanayotgan tovar bilan oʻsha tijorat (ulgurji, chakana) shartida va taxminan oʻsha miqdorda sotilgan boʻlsa, shuningdek baholanayotgan va bir xil tovarlarga nisbatan tashilayotgan transport turi va ular olib oʻtilayotgan (tashilayotgan) masofalarning turli xil shartlanishiga qaramay, Oʻzbekiston Respublikasi Bojxona kodeksining 304-moddasi birinchi kismi “a” bandida koʻrsatilgan xarajatlarni hisobga olish uchun ular bilan sezilarli farqi bitim qiymatiga tuzatishlar kiritishga zaruriyati mavud boʻlmasa, bunda 16-grafada 11-grafada koʻrsatilgan bitim qiymatining miqdori koʻrsatiladi. 24) 17-grafa. Tovar miqdori tegishli oʻlchov birliklarida (kilogrammlar, donalar va boshqa) bunday oʻlchov birliklari bevosita ushbu miqdorga keltirilgandan keyin koʻrsatiladi. Agar baholanayotgan va aynan bir xil tovarlar miqdori bir xil boʻlgan holda grafa toʻldirilmaydi. Mazkur grafada 12a, 14a-grafalarda koʻrsatilgan tuzatishlar kiritish hisobga olinmaydi. 25) 17a-grafa. 11-grafadagi bitim qiymati koʻrsatilgan aynan bir xil tovarning miqdori koʻrsatiladi. 26) 17b-grafa. Baholanayotgan (deklaratsiyalanayotgan) tovarning miqdori koʻrsatiladi. 27) 18a-grafa. Bojxona qiymatini 2-usul boʻyicha aniqlashda 17a-grafada koʻrsatilgan miqdorga 17b-grafada koʻrsatilgan miqdor nisbatiga 16-grafada koʻrsatilgan miqdorni koʻpaytirish yoʻli bilan hisoblangan baholanayotgan tovarning bojxona qiymati koʻrsatiladi. Agar 17-grafa toʻldirilmagan boʻlsa, 16-grafadagi maʼlumotlardan foydalaniladi. 28) 18b-grafa. 18a-grafada koʻrsatilgan Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan belgilangan, BYD bojxona rasmiylashtiruviga qabul qilingan kundagi milliy valyuta kursi boʻyicha AQSH dollariga qayta hisoblangan baholanayotgan tovarning bojxona qiymati koʻrsatiladi. 29) 19-grafa. Agar bojxona qiymatini tarkibiga kiruvchi bir yoki bir necha qismlar (“B” boʻlimida koʻrsatilishi lozim boʻlgan) xorijiy valyutada koʻrsatilgan boʻlsa, qayta hisoblash boʻyicha maʼlumotlar, ushbu maʼlumotlar taalluqli boʻlgan BQD–1dagi tovar va grafasining raqami, Valyutalar tasniflagichiga muvofiq valyutaning raqamli kodi, xorijiy valyutadagi xarajatlar summasi va qayta hisoblashga tegishli boʻlgan kurs koʻrsatiladi. 30) 20-grafa. Mazkur grafada bojxona qiymatini 2 va 3-usullar hamda ushbu usullar asosidagi 6-usul boʻyicha aniqlash uchun foydalaniladigan axborot manbalari koʻrsatiladi. Agar bojxona qiymatini hisoblash uchun BYD asosidagi elektron baza maʼlumotlaridan foydalanilsa, bunday holda grafada quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi (rekvizitlarning har biri yangi satrdan boshlanadi va har birining oldiga ularning tartib raqami qoʻyiladi): 1 — tovar raqami; 2 — BYD raqami; 3 — aynan bir xil tovar birligi uchun qiymati; 4 — Valyutalar tasniflagichiga muvofiq valyutaning raqamli kodi; 5 — BYD bojxona rasmiylashtiruviga qabul qilingan kundagi valyutani qayta hisoblash kursi; 6 — TIF TNda koʻrsatilgan “Oʻlchov birliklari jadvali”ga muvofiq oʻlchov birligining raqamli kodi. Agar mazkur tovar uchun TIF TN boʻyicha faqatgina asosiy oʻlchov birligi (kg) qoʻllanilsa, grafada uning kodi (166) koʻrsatiladi. Agar bojxona qiymatini hisoblash uchun muqobil manbalardan foydalanilsa, bunday holda grafada quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi (rekvizitlarning har biri yangi satrdan boshlanadi va har birining oldiga ularning tartib raqami qoʻyiladi): 1 — tovar raqami; 2 — muqobil manba; 3 — aynan bir xil tovar birligi uchun qiymati; tovarni Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga olib kiriladigan joyiga yetkazib berish bilan bogʻliq boʻlgan xarajatlarining summasi; 4 — Valyutalar tasniflagichiga muvofiq valyutaning raqamli kodi; 5 — BYD bojxona rasmiylashtiruviga qabul qilingan kundagi valyutani qayta hisoblash kursi; 6 — TIF TNda koʻrsatilgan “Oʻlchov birliklari jadvali”ga muvofiq oʻlchov birligining raqamli kodi. Agar mazkur tovar uchun TIF TN boʻyicha faqatgina asosiy oʻlchov birligi (kg) qoʻllanilsa, grafada uning kodi (166) koʻrsatiladi. Muqobil manba sifatida ishlab chiqaruvchi korxonalar yoki yetkazib beruvchilarning rasmiy eʼlon qilinadigan maʼlumotnomalari, byulletenlari, birja kotirovkalari, prays-varaqlardan, ular uyushmalari yoki birlashmalarining yigʻma narx maʼlumotnomalaridan, tovarlarni ishlab chiqaruvchi xorijiy kompaniyalar vakolatxonalarining, ularning rasmiy roʻyxatdan oʻtkazilgan dilerlari yoki distribyutorlarining maʼlumotlaridan, davlatlararo maʼlumot almashinuvi yoʻlga qoʻyilgan davlatlardan olingan narx maʼlumotlari, baholash faoliyati toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan tartibdagi baholash hisobotlari, ichki bozorni oʻrganish dalolatnomalari, shuningdek, narxlar konyunkturasini xolis shakllantiradigan umumiy foydalaniladigan narx toʻgʻrisidagi maʼlumotlarning boshqa ishonchli manbalari qabul qilinishi mumkin. 31) “Imzo” grafasi. Maʼlumotlarning toʻgʻriligi deklaratsiyalovchi shaxsning ERIsi, qogʻoz shakli deklaratsiyalovchi shaxsning imzosi bilan tasdiqlanadi. 18. “Tovar №”, “Tovar kodi”, 11, 12 a-12 d, 13, 14 a-14 d, 15, 16, 17 a, 17 b, 18 a, 18 b, 19, 20, “Imzo” grafalarini toʻldirish tartibi 2-usul va u asosidagi 6-usul uchun BQD–2ning ikkinchi asosiy varagʻining grafalarini toʻldirish tartibi bilan oʻxshash boʻladi. 32) “Tovar №” grafasi. BYD yoki unga qoʻshimcha varaqning aynan shunday grafasidagi tegishli tovarning tartib raqami koʻrsatiladi. 33) “Tovar kodi” grafasi. Tovarning TIF TNga muvofiq oʻnta raqamli kodi koʻrsatiladi. 34) 11-grafa. Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududida dastlabki holati oʻzgarmagan holatda baholanayotgan tovar bojxona hududiga olib kirilguniga qadar toʻqson kalendar kun ichida katta miqdorlarda (bir nechta turkumlarda) shunday tovarni sotuvchi bilan oʻzaro bogʻliq boʻlmagan shaxsga sotilayotgan, baholanayotgan, aynan bir xil yoki oʻxshash tovar birligining narxi (milliy valyutada) koʻrsatiladi. Baholanayotgan, aynan bir xil yoki oʻxshash tovarning bojxona hududida oʻzgarmas holatda sotilganligi faktlari mavjud boʻlmagan hollarda, mazkur grafada deklaratsiyalovchi shaxs tomonidan tovarga keyinchalik ishlov berilganidan keyin olingan, shunday tovarni sotuvchi bilan oʻzaro bogʻliq boʻlmagan shaxsga bojxona hududida eng katta miqdorda sotiladigan mahsulot birligining narxi koʻrsatiladi. Bojxona qiymati 4-usul asosidagi 6-usul boʻyicha aniqlanganda ekspert baholash qoʻllash natijasida olingan tovar birligining narxi koʻrsatiladi. Oʻzbekiston Respublikasi Bojxona kodeksi 311-moddasining ikkinchi qismiga muvofiq 11-grafada koʻrsatilgan tovarning biligi uchun hisoblangan va summaning tarkibiga kiritilgan chegirib tashlanishi lozim boʻlgan summa koʻrsatiladi. 35) 12-grafa. Toʻlanadigan yoxud toʻlashga kelishilgan vositachilik haqi yoki foyda uchun ustamalar hamda olib kirilgan oʻsha klassdagi va turdagi tovarni Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududida sotish bilan bogʻliq boʻlgan umumiy xarajatlarning miqdori koʻrsatiladi. 36) 13-grafa. Tovarni olib kirish yoki sotish munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasida toʻlanishi lozim boʻlgan bojxona toʻlovlarining va boshqa toʻlovlarning summalari koʻrsatiladi. 37) 14-grafa. Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududida transportda tashish, sugʻurtalash, yuklash va tushirish ishlariga sarflangan xarajatlarning miqdori koʻrsatiladi. 38) 15-grafa. Deklaratsiyalovchi shaxs tomonidan 11-grafada tovar birligining narxi unga ishlov berilganidan keyin koʻrsatilgan hollarda, tovarga keyinchalik ishlov berish natijasida qoʻshilgan qiymat koʻrsatiladi (bunday operatsiyalarni amalga oshirish bilan bogʻliq boʻlgan barcha xarajatlar, shu jumladan, tovarning tarkibiy qismi hisoblanuvchi komponentlar qiymati, qayta ishlov vaqtida sarf qilingan materiallar qiymati va h.k.). 39) 16-grafa. 12 — 15 grafalarda keltirilgan summalarning miqdori milliy valyutada koʻrsatiladi. 40) 17-grafa. Baholanayotgan (deklaratsiyalanayotgan) tovarlarning miqdori koʻrsatiladi. 41) 18a-grafa. 11-grafada koʻrsatilgan miqdoridan 16-grafada koʻrsatilgan miqdorini chegirish va kelib chiqqan miqdorni 17-grafada koʻrsatilgan miqdorga koʻpaytirish yoʻli orqali hisoblangan baholanayotgan tovarning bojxona qiymati koʻrsatiladi. 42) 18b-grafa. 18 a-grafada koʻrsatilgan Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan belgilangan, BYD bojxona rasmiylashtiruviga qabul qilingan kundagi milliy valyuta kursi boʻyicha AQSH dollariga qayta hisoblangan baholanayotgan tovarning bojxona qiymati koʻrsatiladi. 43) 19-grafa Mazkur grafada bojxona qiymatini 4-usul asosidagi 6-usul boʻyicha aniqlash uchun foydalanilgan axborot manbalarining quyidagi maʼlumotlari koʻrsatiladi (rekvizitlarning har biri yangi satrdan boshlanadi va har birining oldiga ularning tartib raqami qoʻyiladi): 1 — tovar raqami; 2 — ekspert baholashning raqami va sanasi Masalan, baholash faoliyatini tartibga soluvchi Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlariga muvofiq baholash faoliyatini sohasida vakolatga ega boʻlgan tashkilotning belgilangan tartibda oʻtkazilgan aynan bir xil yoki oʻxshash tovarni baholash toʻgʻrisidagi hisoboti. 44) “Qoʻshimcha maʼlumotlar” grafasi. Mazkur grafada bojxona qiymatini 4-usul asosidagi 6-usul boʻyicha aniqlash uchun Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 6-apreldagi 160-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga olib kiriladigan tovarning bojxona qiymatini aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq foydalanilgan matematik hisob-kitob koʻrsatiladi. 45) “Imzo” grafasi. Maʼlumotlarning toʻgʻriligi deklaratsiyalovchi shaxsning ERIsi, qogʻoz shakli deklaratsiyalovchi shaxsning imzosi bilan tasdiqlanadi. 46) “Tovar №” grafasi. BYD yoki unga qoʻshimcha varaqning aynan shunday grafasidagi tegishli tovarning tartib raqami koʻrsatiladi 47) “Tovar kodi” grafasi. Tovarning TIF TNga muvofiq oʻnta raqamli kodi koʻrsatiladi. 48) grafa 11. Ishlab chiqaruvchining (sotuvchining) baholanayotgan tovarni tayyorlashda sarflangan materiallarning qiymati hamda ishlab chiqarish va (yoki) ishlov berish, shuningdek baholanayotgan (olib kiriladigan) tovarni ishlab chiqarish bilan bogʻliq boʻlgan boshqa operatsiyalar bajarish xarajatlarining umumiy summasi koʻrsatiladi. Tovarning bojxona qiymatini 5-usul boʻyicha hisoblash uchun zarur boʻlgan barcha maʼlumotlar, agar ular toʻgʻri, miqdoriy jihatdan aniqlash mumkin boʻlgan va hujjatlar bilan tasdiqlangan axborotga asoslangan hollardagina foydalanish mumkin. Tovarning bojxona qiymatini hisoblash uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar ishlab chiqaruvchining tijorat hisoblari, bunday hisoblar tovar ishlab chiqarilgan mamlakatda umum qabul qilingan buxgalterlik hisobi tamoyillariga muvofiq boʻlgandagina asoslanishi lozim. 49) 12-grafa. 11-grafada aks ettirilmagan umumiy xarajatlarning hajmi va Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga olib chiqish uchun eksport mamlakatda ishlab chiqariladigan baholanayotgan tovar ayni oʻsha mamlakatda ishlab chiqarilgan ayni oʻsha klassdagi va turdagi tovarni sotishda odatda oʻsha miqdor ekvivalentida olinadigan foyda koʻrsatiladi. 50) 13-grafa. Baholanayotgan tovarlarni Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga olib kiriladigan joyga yetkazib berilgunga qadar qilinadigan tashish xarajatlarining miqdori koʻrsatiladi. Agar tashish turli xil transportlarda amalga oshirilayotgan boʻlsa, bunday hollarda barcha transport turlaridagi tashish xarajatlarining summalari hisobga olinadi. Agar BQD–2 turli nomdagi tovarlar uchun toʻldirilayotgan boʻlsa, bunday tovarlarni tashish xarajatlari tegishli tovarlar oʻrtasida ularning brutto ogʻirligiga mutanosib ravishda taqsimlanadi. 13-grafada bojxona qiymatiga qoʻshilishi lozim boʻlgan xarajatlarning Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga olib kiriladigan joyi (geografik punkti) koʻrsatiladi. Shuningdek, 13-grafada eksport mamlakatidan olib chiqishda tovarning bojxona rasmiylashtiruvi boʻyicha qilingan xarajatlar ham koʻrsatiladi (agar bundaylar mavjud boʻlsa). 51) 14-grafa. Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga ushbu tovarni olib kiriladigan joyiga yetkazib berishni amalga oshirishda uni tashish bilan bogʻliq boʻlgan baholanayotgan tovarni yuklash, tushirish, qayta yuklash va boshqa joyga toʻkish xarajatlari koʻrsatiladi. Agar BQD–2 turli nomdagi tovarlar uchun toʻldirilayotgan boʻlsa, bunday xarajatlar tegishli tovarlar oʻrtasida ularning brutto ogʻirligiga mutanosib ravishda taqsimlanadi. 52) 15-grafa. 13 va 14-grafalarda koʻrsatilgan operatsiyalarni amalga oshirish bilan bogʻliq sugʻurta qiymati koʻrsatiladi. Agar BQD–2 turli nomdagi tovarlar uchun toʻldirilayotgan boʻlsa, sugʻurta qiymati tegishli tovarlar oʻrtasida ularning qiymatga mutanosib ravishda taqsimlanadi. 53) 16a-grafa. 11 dan 16 gacha boʻlgan grafalarda koʻrsatilgan miqdor summasi sifatida hisoblangan baholanayotgan tovarning bojxona qiymati koʻrsatiladi. 54) 16b-grafa. 16a-grafada koʻrsatilgan Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan belgilangan, BYD bojxona rasmiylashtiruviga qabul qilingan kundagi milliy valyuta kursi boʻyicha AQSH dollariga qayta hisoblangan baholanayotgan tovarning bojxona qiymati koʻrsatiladi. 55) 17-grafa. Agar bojxona qiymatini tarkibiga kiruvchi bir yoki bir necha qismlar (“B” boʻlimida koʻrsatilishi lozim boʻlgan) xorijiy valyutada koʻrsatilgan boʻlsa, qayta hisoblash boʻyicha maʼlumotlar, ushbu maʼlumotlar taalluqli boʻlgan BQD–1dagi tovar va grafasining raqami, Valyutalar tasniflagichiga muvofiq valyutaning raqamli kodi, xorijiy valyutadagi xarajatlar summasi va qayta hisoblashga tegishli boʻlgan kurs koʻrsatiladi. 56) “Qoʻshimcha maʼlumotlar” grafasi. Mazkur grafada, koʻrsatilgan axborotlarga taalluqli boʻlgan har qanday qoʻshimcha maʼlumotlar (hisob-kitoblar) koʻrsatiladi. 57) “Imzo” grafasi. Maʼlumotlarning toʻgʻriligi deklaratsiyalovchi shaxsning ERIsi, qogʻoz shakli deklaratsiyalovchi shaxsning imzosi bilan tasdiqlanadi. 58) “Tovar №” grafasi. BYD yoki unga qoʻshimcha varaqning aynan shunday grafasidagi tegishli tovarning tartib raqami koʻrsatiladi. 59) “Tovar kodi” grafasi. Tovarning TIF TNga muvofiq oʻnta raqamli kodi koʻrsatiladi. 11 — 24-grafalar BQD–1ning 11 — 24-grafalarini toʻldirish tartibiga tatbiq etilgan quyidagi xususiyatlarni inobatga olgan holda toʻldiriladi: Oʻzbekiston Respublikasi Bojxona kodeksining 303-moddasi talablaridan kelib chiqib, baholanayotgan tovarning bojxona qiymatini aniqlash uchun oldi-sotdi bitimi mavjud boʻlmagan yoki amalda toʻlangan yoxud toʻlanishi lozim boʻlgan narx toʻgʻri kelmagan hollarda, ushbu tovarning amalda toʻlangan yoki toʻlanishi lozim boʻlgan narxiga yaqin boʻlgan va tegishli hujjatlar bilan tasdiqlangan qiymat koʻrsatilishi mumkin. Agar baholanayotgan tovarning bojxona qiymatini aniqlash uchun 1-usulni qoʻllab boʻlmaslik qoʻshimcha hisoblarni zarur boʻlgan hujjatlar bilan tasdiqlash imkoniyati mavjud emasligi sabab boʻlsa, bunda 11a-grafada taqdim etilgan maʼlumotlarga muvofiq tovar uchun amalda toʻlangan yoki toʻlanishi lozim boʻlgan bitim narxi koʻrsatiladi. B boʻlimda “Qoʻshimcha hisoblar: “A” boʻlimiga kiritilmagan, milliy valyutadagi xarajatlar” bojxona organlari ixtiyorida mavjud boʻlgan maʼlumotlari asosida bojxona qiymatini hisoblash uchun asosga qoʻshimcha hisoblar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi. 60) “Imzo” grafasi. Maʼlumotlarning toʻgʻriligi deklaratsiyalovchi shaxsning ERIsi, qogʻoz shakli deklaratsiyalovchi shaxsning imzosi bilan tasdiqlanadi. 19. Bojxona organi tomonidan BQD qabul qilinganda BQDning asosiy va barcha qoʻshimcha varaqlardagi “Bojxona belgilari uchun” maydonchalarini toʻldirish bojxona organining mansabdor shaxsi tomonidan quyidagi ravishda amalga oshiriladi: BQDga BYDning roʻyxat raqamiga muvofiq keladigan roʻyxat raqami qoʻyiladi; BQDning elektron shaklida bojxona organining mansabdor shaxsi tomonidan mazkur BQDdagi maʼlumotlari toʻgʻrisida maʼlum qilingan tovarlarga nisbatan qabul qilingan qarori haqida bojxona organining belgilari (yozuvlari) qoʻyiladi. Bojxona organining belgilari (yozuvlari) bojxona organi mansabdor shaxsining ERIsi bilan tasdiqlanadi. BQDning qogʻoz shaklidagi maydonchada bojxona organi mansabdor shaxsining imzosi va shaxsiy raqamli muhri, shuningdek, zarur hollarda, BQD bojxona tekshiruvidan oʻtkazilganligi natijalari toʻgʻrisida guvohlik beruvchi boshqa belgilar qoʻyiladi. 1. Bojxona qiymati 1-usul boʻyicha aniqlanganda deklaratsiyalovchi shaxs tomonidan quyidagi hujjatlar taqdim etiladi: a) majburiy tartibda: Tashqi savdo operatsiyalarining yagona elektron axborot tizimi tomonidan shakllantirilgan tashqi savdo kontrakti (shartnoma, kelishuv) yoki invoysning identifikatsiya raqami; hisobvaraq-faktura (invoys). b) tashqi savdo kontraktida (shartnomasida, kelishuvida) belgilangan bitim shartlaridan kelib chiqib, Oʻzbekiston Respublikasi Bojxona kodeksining 304 va 305-moddalariga asosan maʼlum qilingan narxga tuzatishlar kiritish lozim boʻlganda: sugʻurta hujjatlari; tovarning tashish va (yoki) yuklash, tushirish, qayta yuklash, boshqa joyga toʻkish boʻyicha shartnomasi (transport ekspeditsiya shartnomasi), tovarni tashishga, yuklash, tushirish, qayta yuklash, boshqa joyga toʻkishga hisobvaraq-faktura (invoys), bank hujjatlari (agar hisobvaraq-faktura (invoys) toʻlangan boʻlsa), transport tariflari toʻgʻrisidagi hujjatlar (maʼlumotlar) yoki tashish qiymatini aks ettiruvchi buxgalterlik hujjatlari (agar sotib oluvchi oʻzining transportida tovarni tashishni amalga oshirgan boʻlsa); vositachilik xizmatlarini koʻrsatish toʻgʻrisidagi shartnoma (vositachilik shartnomasi, brokerlik xizmatlarini koʻrsatish toʻgʻrisidagi shartnoma), vositachilik xizmatlarini koʻrsatish uchun hisobvaraq-faktura (invoys), bank toʻlov hujjatlari; litsenzion va (yoki) mualliflik kelishuvi, hisobvaraq-faktura (invoys), bank toʻlov hujjatlari, olib kelinayotgan (olib kelingan) tovarga taalluqli boʻlgan intellektual mulk obyektlaridan foydalanganlik uchun toʻlovlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan buxgalterlik va boshqa hujjatlar; olib kirilgan tovarni keyinchalik qayta sotish, undan foydalanish yoki uni tasarruf etishdan sotuvchiga bevosita yoki bilvosita oʻtadigan tushumning istalgan qismi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan hujjat (shu jumladan, buxgalterlik) va maʼlumotlar; konteyner va (yoki koʻp marta ishlatiladigan boshqa idishlarning, oʻrov-joylov materiallarining va oʻrash-joylash ishlarining, agar mazkur xarajatlar sotib oluvchi tomonidan amalga oshirilgan, biroq olib kiriladigan tovar uchun amalda toʻlangan yoki toʻlanishi lozim boʻlgan narxga qoʻshilmagan qiymati toʻgʻrisidagi shartnomalar, hisobvaraqlar, bank toʻlov hujjatlari; sotuvchi tomonidan sotib oluvchiga muayyan tovar turkumi uchun chegirma berish asosini, ularning miqdorini koʻrsatuvchi maʼlumotlar. v) bojxona organlari qoʻllaydigan xavfni boshqarish tizimi tomonidan oʻrta yoki yuqori koʻrsatkichga ega xavf darajasi aniqlangan hollarda, agar maʼlum qilingan bojxona qiymati oxirgi toʻqson kalendar kun ichida olib kirilib, 1-usulda qabul qilingan tovarning bojxona qiymatidan past boʻlsa*: joʻnatuvchi mamlakat bojxona deklaratsiyasi**; baholanayotgan tovarni yetkazib berilishiga aloqador boʻlgan uchinchi shaxslar bilan kontraktlar***; baholanayotgan tovarni yetkazib berilishiga aloqador boʻlgan uchinchi shaxslar uchun toʻlov hisoblari***. g) bitim taraflarining oʻzaro bogʻliqligi olib kiriladigan tovarlar bilan tuzilgan bitim qiymatiga taʼsir qilmaganligini tasdiqlash maqsadida ixtiyoriy ravishda: aynan bir xil yoki oʻxshash tovarlar sotuvchi bilan oʻzaro bogʻliq boʻlmagan sotib oluvchilarga Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga olib kirish uchun sotilganda, uning qiymatini tasdiqlovchi hujjatlar; bojxona qiymati 4 yoki 5-usullar bilan aniqlangan aynan bir xil yoki oʻxshash tovarlarning bojxona qiymatini tasdiqlovchi hujjatlar; sotuvchining Oʻzbekiston Respublikasidan boshqa mamlakatlarga yuborilgan aynan bir xil tovarlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar. 2. Bojxona qiymati 2 yoki 3 usul boʻyicha aniqlanganda deklaratsiyalovchi shaxs tomonidan quyidagi hujjatlar taqdim etiladi: a) majburiy tartibda bojxona organi tomonidan qabul qilingan va bojxona qiymati 1-usul boʻyicha aniqlangan holda chiqarilgan aynan bir xil va oʻxshash tovarlarga tegishli boʻlgan bojxona deklaratsiyasi roʻyxat raqami va unga tegishli tovar tartib raqami; b) qiymatga tuzatishlar kiritish amalga oshirilishi lozim boʻlgan hollarda tovarni Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga olib kiriladigan joyga yetkazib berilgunga qadar qilinadigan xarajatlarni tasdiqlovchi hujjat va maʼlumotlar****. 3. Bojxona qiymati 4-usul boʻyicha aniqlanganda deklaratsiyalovchi shaxs tomonidan quyidagi hujjatlar taqdim etiladi*****: a) Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududida baholanayotgan, aynan bir xil va oʻxshash tovarlarni sotilganligi toʻgʻrisidagi shartnomalar; b) Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududida oʻsha klassdagi va turdagi tovarlarni sotishda qoʻyilgan hisobvaraq-faktura (invoys); v) Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga tovarni olib kirish va sotish bilan bogʻliq boʻlgan xarajatlarni aks ettiruvchi hisobvaraq-faktura, bank hujjatlari (agar hisobvaraq-fakturalar toʻlangan boʻlsa), buxgalterlik hujjatlari (vositachi haqlari toʻgʻrisida, tijorat xarajatlari, tashish xarajatlari, sugʻurta, yuklash va tushirish ishlari, olinadigan daromad); g) baholanayotgan tovarga ishlov berish natijasida qoʻshilgan qiymat toʻgʻrisidagi hujjat va maʼlumotlar, agar bunday tovar unga keyinchalik ishlov berilgandan keyin sotilayotgan boʻlsa: ishlov berish boʻyicha pullik xizmat koʻrsatish shartnomasi, buyurtmachiga ijrochi tomonidan qoʻyilgan hisobvaraq-faktura (invoys), ushbu shartnomani toʻlash boʻyicha bank hujjatlari, ishlov berish qiymati toʻgʻrisida buxgalterlik hujjatlari (kalkulyatsiya); d) Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga tovarlarni olib kirish va (yoki) sotish munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasida bojxona boji, soliqlar, yigʻimlar va boshqa toʻlovlarni toʻlanganligi toʻgʻrisidagi hujjatlar. 4. Bojxona qiymati 5-usul boʻyicha aniqlanganda deklaratsiyalovchi shaxs tomonidan quyidagi hujjatlar taqdim etiladi: a) ishlab chiqarish uchun qilingan xarajatlar hamda materiallarni sotib olish va (yoki) baholanayotgan tovarlarni ishlab chiqarish boʻyicha ishlab chiqaruvchi (sotuvchi) xarajatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan buxgalterlik hujjatlari, shuningdek, baholanayotgan (olib kiriladigan) tovarni ishlab chiqarish bilan bogʻliq boʻlgan boshqa operatsiyalar, shu jumladan, idish va oʻrash-joylash uchun qilingan xarajatlar, shu bilan birga, Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududidan tashqarida bajarilgan loyihalashning, tajriba-konstruktorlik ishlarining, badiiy bezatishning, dizaynning, eskizlarning yoki chizmalarning qiymatlari ishlab chiqaruvchi toʻlaganligi umumeʼtirof etilgan buxgalterlik hisobi tamoyillariga muvofiq tuzilgan baholanayotgan tovar ishlab chiqaruvchisining tijorat hisobvaraqlari; b) ishlab chiqaruvchi va (yoki) eksportyorning baholanayotgan tovar ishlab chiqarilgan ayni oʻsha mamlakatda ishlab chiqarilgan, ayni oʻsha klassdagi va turdagi tovarni Oʻzbekiston Respublikasida sotishda odatda eksport qiluvchi tomonidan olinadigan foyda va Oʻzbekiston Respublikasi Bojxona kodeksining 312-moddasi “a” bandida aks ettirilmagan umumiy xarajatlarning hajmi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan buxgalterlik hujjatlari; v) tashqi savdo kontraktida (shartnomasida, kelishuvida) belgilangan bitim shartlariga muvofiq sugʻurta hujjatlari; g) tashish uchun hisobvaraq-faktura (invoys) (tashish xarajatlari kalkulyatsiyasi), Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga olib kiriladigan joyiga yetkazib berilgunga qadar qilinadigan xarajatlarni tasdiqlovchi hujjatlar.