“IXTIROLAR, FOYDALI MODELLAR VA SANOAT NAMUNALARI TOʻGʻRISIDA”GI OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI QONUNIGA OʻZGARTISHLAR VA QOʻSHIMCHALAR KIRITISH HAQIDA
(law, 2026-05-07)

1. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi ixtirolar, foydali modellar va sanoat namunalarini (bundan buyon matnda sanoat mulki obyektlari deb yuritiladi), huquqiy muhofaza qilish hamda ulardan foydalanish sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.

2. Sanoat mulki obyektlari toʻgʻrisidagi qonunchilik
Sanoat mulki obyektlari toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir. Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining sanoat mulki obyektlari toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.

3. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligining sanoat mulki obyektlarini huquqiy muhofaza qilish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi (bundan buyon matnda Vazirlik deb yuritiladi) sanoat mulki obyektlarini huquqiy muhofaza qilish sohasidagi yagona davlat siyosatining amalga oshirilishini taʼminlaydi. Vazirlik sanoat mulki obyektlariga patent berish haqidagi talabnomalarni (bundan buyon matnda patent berish haqidagi talabnoma deb yuritiladi) koʻrib chiqish uchun qabul qiladi, ular boʻyicha davlat ekspertizasini tashkil etadi, ularni davlat roʻyxatiga oladi, sanoat mulki obyektlariga patentlar beradi, rasmiy axborotnoma nashr etadi, sanoat mulki obyektlari toʻgʻrisidagi qonunchilikning qoʻllanilishiga doir tushuntirishlar beradi hamda qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi “Intellektual mulk markazi” davlat muassasasi (bundan buyon matnda Davlat muassasasi deb yuritiladi) patent berish haqidagi talabnomaning davlat ekspertizasini oʻtkazadi.

4. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligining Apellyatsiya kengashi
Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligining Apellyatsiya kengashi (bundan buyon matnda Apellyatsiya kengashi deb yuritiladi) qarorlar qabul qilishda mustaqildir va oʻz faoliyatida ushbu Qonun hamda boshqa qonunchilik hujjatlariga amal qiladi. Apellyatsiya kengashi: talabnomada koʻrsatilgan sanoat mulki obyektlari xususidagi davlat ekspertizasi natijalari boʻyicha Davlat muassasasining qarori ustidan; sanoat mulki obyektlariga patent berilganligiga qarshi manfaatdor yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan; sanoat mulki obyektlari patentlarining haqiqiyligiga qarshi berilgan apellyatsiyalarni koʻrib chiqadi. Apellyatsiya kengashi oʻz vakolatlari doirasida apellyatsiyalarning boshqa turlarini ham koʻrib chiqishi mumkin. Apellyatsiya kengashi toʻgʻrisidagi nizom Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.

5. Sanoat mulki obyektlarini huquqiy muhofaza qilish
Sanoat mulki obyektiga boʻlgan huquq muallifga (hammualliflarga) yoki uning (ularning) huquqiy vorisiga (huquqiy vorislariga) tegishli boʻladi va patent bilan tasdiqlanadi. Agar sanoat mulki obyektini bir nechta shaxs bir-biridan mustaqil ravishda yaratgan boʻlsa, patent olish huquqi patent berish haqidagi talabnomani Vazirlikka birinchi boʻlib topshirgan shaxsga tegishli boʻladi. Muallif (hammualliflar), agar oʻzi (oʻzlari) yaratgan sanoat mulki obyektini boshqalar gʻayriqonuniy oʻzlashtirib olishi natijasida bu obyektga talabnoma topshirilgan yoki patent olingan boʻlsa, patent berilganligi yuzasidan nizolashish yoxud patent egasi sifatida oʻziga (oʻzlariga) patentning oʻtkazilishini sud tartibida talab qilish huquqiga ega. Sanoat mulki obyektining patenti davlat ekspertizasi oʻtkazilganidan keyin beriladi. Sanoat mulki obyektining patenti sanoat mulki obyekti ustuvorligini, unga mualliflikni va patent egasining sanoat mulki obyektiga egalik qilish, undan foydalanish hamda uni tasarruf etishga doir mutlaq huquqini tasdiqlaydi. Patent egasining mutlaq huquqi sanoat mulki obyekti roʻyxatga olinganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar Vazirlikning rasmiy axborotnomasida eʼlon qilingan sanadan eʼtiboran amalda deb hisoblanadi. Vazirlikka patent berish haqidagi talabnoma topshirilgan sanadan eʼtiboran hisoblaganda ixtiro patenti yigirma yil mobaynida, sanoat namunasi patenti oʻn yil mobaynida, foydali model patenti besh yil mobaynida amal qiladi. Ixtiro patentining amal qilishi qonunchilikda nazarda tutilgan hollarda patent egasining iltimosnomasiga binoan Vazirlik tomonidan koʻpi bilan besh yil muddatga uzaytirilishi mumkin. Bunday ixtiro patentining amal qilishini uzaytirish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadigan maʼmuriy reglament bilan belgilanadi. Sanoat namunasi patentining va foydali model patentining amal qilish muddati patent egasining iltimosnomasiga binoan Vazirlik tomonidan tegishincha besh yilga hamda uch yilga uzaytirilishi mumkin. Ixtiro hamda foydali model patenti taʼminlaydigan huquqiy muhofaza hajmi ularning formulasi bilan, sanoat namunasi patenti taʼminlaydigan huquqiy muhofaza hajmi esa buyumning (maketning, rasmning) tasvirida aks ettirilgan muhim belgilari va (yoki) ularning kombinatsiyasi (bundan buyon matnda uning muhim belgilari majmui deb yuritiladi) bilan belgilanadi. Sanoat mulki obyekti patenti, shuningdek uni olish huquqi meros boʻlib oʻtadi.

6. Ixtironing patentga layoqatlilik shartlari
Agar ixtiro sifatida koʻrsatilgan obyekt yangi, ixtirolik darajasiga ega va uni sanoatda qoʻllash mumkin boʻlsa, u huquqiy muhofaza qilinadi. Agar ixtiro texnika taraqqiyoti darajasidan maʼlum boʻlmasa, u yangi deb hisoblanadi. Agar ixtiro texnika taraqqiyoti darajasi haqidagi maʼlumotlardan yaqqol ayon boʻlmasa, u ixtirolik darajasiga ega boʻladi. Texnika taraqqiyoti darajasi ixtiro ustuvorligi sanasiga qadar jahonda ommaga oshkor boʻlgan har qanday maʼlumotlarni oʻz ichiga oladi. Ixtironing yangiligini aniqlash chogʻida birmuncha oldin ustuvorlikka ega boʻlgan holda topshirilgan va chaqirib olinmagan patent berish haqidagi talabnomalar ham hisobga olinadi. Agar ixtirodan sanoat, qishloq xoʻjaligi, sogʻliqni saqlash va boshqa sohalarda foydalanish mumkin boʻlsa, u sanoatda qoʻllash mumkin deb hisoblanadi. Ixtiroga taalluqli axborotning muallif, talabnoma beruvchi yoki ulardan bevosita yoxud bilvosita shu axborotni olgan har qanday shaxs tomonidan ommaviy tarzda oshkor etilishi, agar ixtiroga patent berish haqidagi talabnoma axborot oshkor etilgan sanadan eʼtiboran koʻpi bilan olti oy ichida Vazirlikka topshirilgan boʻlsa, ixtironing patentga layoqatliligini tan olishga taʼsir koʻrsatadigan holat sifatida eʼtirof etilmaydi. Bunda ushbu holni isbotlab berish vazifasi muallif, talabnoma beruvchi zimmasida boʻladi. Har qanday sohada: mahsulotga (xususan, qurilma, modda, mikroorganizm shtammi, oʻsimliklar yoki hayvonlar hujayralarining turlariga); usulga (moddiy vositalar yordamida moddiy obyekt ustida xatti-harakatlarni amalga oshirish jarayoniga) taalluqli boʻlgan texnik yechim ixtiro sifatida eʼtirof etiladi. Quyidagilar ixtiro sifatida eʼtirof etilmaydi: ilmiy nazariyalar va matematika usullari; tashkil etish va boshqarish usullari; shartli belgilar, jadvallar, qoidalar; aqliy operatsiyalarni bajarish qoidalari va usullari; elektron hisoblash mashinalari uchun algoritmlar va dasturlar; binolar, inshootlar, hududlarni rejalashtirish loyihalari va chizma tarhlari; estetika talablarini qanoatlantirishga yoʻnaltirilgan, buyumlarning faqat tashqi koʻrinishiga oid yechimlar; integral mikrosxemalarning topologiyalari; oʻsimlik navlari va hayvon zotlari; jamoat manfaatlariga, insonparvarlik va axloq qoidalariga zid yechimlar.

7. Foydali modelning patentga layoqatlilik shartlari
Agar foydali model sifatida koʻrsatilgan obyekt yangi boʻlsa va uni sanoatda qoʻllash mumkin boʻlsa, u huquqiy muhofaza qilinadi. Agar foydali modelning muhim belgilari majmui texnika taraqqiyoti darajasidan maʼlum boʻlmasa, u yangi deb hisoblanadi. Texnika taraqqiyoti darajasi talabnomada koʻrsatilgan foydali model amalga oshirishi mumkin boʻlgan vazifalarni bajara oladigan vositalar haqidagi Oʻzbekiston Respublikasida hamma foydalana oladigan barcha maʼlumotlarni, shuningdek ularni qoʻllashga doir maʼlumotlarni oʻz ichiga oladi. Foydali model, agar undan amalda foydalanish mumkin boʻlsa, sanoatda qoʻllash mumkin deb hisoblanadi. Foydali modelga taalluqli axborotning muallif, talabnoma beruvchi yoki ulardan bevosita yoxud bilvosita shu axborotni olgan har qanday shaxs tomonidan ommaviy tarzda oshkor etilishi, agar foydali modelga patent berish haqidagi talabnoma axborot oshkor etilgan sanadan eʼtiboran koʻpi bilan olti oy ichida Vazirlikka topshirilgan boʻlsa, foydali modelning patentga layoqatliligini tan olishga taʼsir koʻrsatadigan holat sifatida eʼtirof etilmaydi. Bunda ushbu holni isbotlab berish vazifasi muallif, talabnoma beruvchi zimmasida boʻladi. Har qanday sohada: mahsulotga (xususan, qurilma, modda, mikroorganizm shtammi, oʻsimliklar yoki hayvonlar hujayralarining turlariga); usulga (moddiy vositalar yordamida moddiy obyekt ustida xatti-harakatlarni amalga oshirish jarayoniga) taalluqli boʻlgan texnik yechim foydali model sifatida eʼtirof etiladi. Ushbu Qonun 6-moddasining toʻqqizinchi qismida koʻrsatilgan obyektlar foydali modellar sifatida muhofaza qilinmaydi.

8. Sanoat namunasining patentga layoqatlilik shartlari
Agar sanoat namunasi sifatida koʻrsatilgan obyekt yangi va original (oʻziga xos) boʻlsa, u huquqiy muhofaza qilinadi. Agar sanoat namunasining muhim belgilari majmui sanoat namunasiga ustuvorlik berish sanasiga qadar jahonda ommaga oshkor boʻlgan maʼlumotlardan ayon boʻlmasa, u yangi deb eʼtirof etiladi. Sanoat namunasining yangiligini aniqlash chogʻida birmuncha oldin ustuvorlikka ega boʻlgan holda topshirilgan va chaqirib olinmagan patent berish haqidagi talabnomalar ham hisobga olinadi. Sanoat namunasi, agar uning muhim belgilari majmui buyum xususiyatlarining ijodiy jihatlari bilan bogʻliq boʻlsa, original deb eʼtirof etiladi. Sanoat namunasiga taalluqli axborotning muallif, talabnoma beruvchi yoki ulardan bevosita yoxud bilvosita shu axborotni olgan har qanday shaxs tomonidan ommaviy tarzda oshkor etilishi, agar sanoat namunasiga patent berish haqidagi talabnoma axborot oshkor etilgan sanadan eʼtiboran koʻpi bilan olti oy ichida Vazirlikka topshirilgan boʻlsa, sanoat namunasining patentga layoqatliligini tan olishga taʼsir koʻrsatadigan holat sifatida eʼtirof etilmaydi. Bunda ushbu holni isbotlab berish vazifasi muallif, talabnoma beruvchi zimmasida boʻladi. Buyumning tashqi koʻrinishini ifodalaydigan badiiy-konstruktorlik yechimi sanoat namunalari jumlasiga kiradi. Quyidagilar sanoat namunalari deb eʼtirof etilmaydi: matbaa mahsulotlari; arxitektura obyektlari (kichik arxitektura shakllaridan tashqari), sanoat, gidrotexnika inshootlari va boshqa statsionar inshootlar; suyuq, gazsimon, sochiluvchan yoki shunga oʻxshash moddalardan iborat oʻzgaruvchan shakldagi obyektlar; buyumning faqat texnik vazifasi bilan bogʻliq boʻlgan yechimlar; jamoat manfaatlariga, insonparvarlik va axloq qoidalariga zid yechimlar.

9. Sanoat mulki obyektining muallifi
Ijodiy mehnati bilan sanoat mulki obyektini yaratgan jismoniy shaxs shu obyektning muallifi deb eʼtirof etiladi. Agar sanoat mulki obyekti bir nechta jismoniy shaxsning birgalikdagi ijodiy mehnati asosida yaratilgan boʻlib, ular oʻrtasida tuzilgan shartnomada boshqacha qoida nazarda tutilgan boʻlmasa, ularning barchasi shu obyektning teng huquqli hammualliflari deb eʼtirof etiladi. Mualliflik huquqi boshqaga oʻtkazilmaydigan va topshirilmaydigan shaxsiy nomulkiy huquqdir.

10. Patent egasi
Sanoat mulki obyektining patenti quyidagilarga beriladi: sanoat mulki obyektining muallifiga (hammualliflariga) yoki uning (ularning) merosxoʻriga (merosxoʻrlariga); muallif yoki uning merosxoʻri tomonidan patent berish haqidagi talabnomada yoki sanoat mulki obyekti roʻyxatdan oʻtkazilgunga qadar Vazirlikka topshirilgan talabnoma beruvchini oʻzgartirish haqidagi arizada koʻrsatilgan yuridik va (yoki) jismoniy shaxslarga (ularning oʻzi rozi boʻlgan taqdirda); ushbu moddada nazarda tutilgan hollarda ish beruvchiga. Xodim tomonidan oʻz xizmat vazifalarini yoki ish beruvchidan olgan aniq topshiriqni bajarish munosabati bilan yaratilgan sanoat mulki obyektining patentiga boʻlgan huquq, agar bu hol ular oʻrtasida tuzilgan shartnomada nazarda tutilgan boʻlsa, ish beruvchiga tegishli boʻladi. Agar ish beruvchi bilan muallif (hammualliflar) oʻrtasidagi shartnomada ushbu moddaning ikkinchi qismidagi qoidalar nazarda tutilgan boʻlmasa, u holda muallif (hammualliflar) talabnoma topshirish va sanoat mulki obyektining patentini oʻz nomiga olish huquqiga ega boʻladi. Agar ish beruvchi bilan muallif (hammualliflar) oʻrtasidagi shartnomada ushbu modda ikkinchi qismining qoidalari nazarda tutilgan boʻlsa va ish beruvchi yaratilgan sanoat mulki obyekti toʻgʻrisida muallif (hammualliflar) tomonidan yozma ravishda xabardor qilingan kundan eʼtiboran toʻrt oy ichida Vazirlikka patent berish haqidagi talabnomani topshirmasa, patent berish haqidagi talabnomani topshirish huquqidan boshqa shaxs foydasiga voz kechmasa va tegishli obyektni sir saqlash toʻgʻrisida muallifga (hammualliflarga) maʼlum qilmasa, u holda muallif (hammualliflar) talabnoma topshirish va oʻz nomiga patent olish huquqiga ega boʻladi. Mazkur moddaning uchinchi va toʻrtinchi qismlarida koʻrsatilgan hollarda ish beruvchi patent egasiga shartnomada belgilanadigan miqdorda tovon toʻlab, oʻz ishlab chiqarishida tegishli sanoat mulki obyektidan foydalanishda ustuvor huquqqa ega boʻladi. Ish beruvchi sanoat mulki obyektini sir saqlagan taqdirda muallifga (hammualliflarga) mutanosib ravishda haq toʻlashi shart, haq miqdori shartnomada belgilanadi. Patent egasi boʻlmagan, oʻz xizmat vazifalarini yoki ish beruvchidan olgan aniq topshiriqni bajarish munosabati bilan yaratilgan sanoat mulki obyektining muallifi (hammualliflari) tegishli sanoat mulki obyektidan foydalanilganligi yoxud unga oid litsenziya sotilganligi uchun haq olish huquqiga ega. Sanoat mulki obyektidan foydalanilganlik yoki unga oid litsenziyani sotganlik uchun tushayotgan mablagʻlar hisobidan muallifga (hammualliflarga) toʻlanadigan haqning miqdori, uni toʻlash shartlari va tartibi muallif (hammualliflar) hamda ish beruvchi oʻrtasidagi shartnomada belgilanadi.

11. Patent egasining sanoat mulki obyektidan foydalanish huquqi
Agar sanoat mulki obyektidan oʻz xohishicha foydalanish boshqa patent egalarining huquqlarini, shu jumladan boshqa shaxslarning mazkur obyektdan foydalanishini taqiqlab qoʻyish huquqini buzmasa, bunday foydalanish patent egasiga tegishlidir, shu zaylda foydalanish ushbu Qonunga muvofiq patent egasining huquqini buzish deb hisoblanmaydigan hollar bundan mustasno. Bir nechta patent egasiga qarashli boʻlgan sanoat mulki obyektidan foydalanish borasidagi oʻzaro munosabatlar ular oʻrtasidagi kelishuvga binoan belgilanadi. Bunday kelishuv boʻlmagan taqdirda, har bir patent egasi muhofaza qilinayotgan sanoat mulki obyektidan oʻz xohishicha foydalanishi mumkin, lekin qolgan patent egalarining roziligisiz obyektga mutlaq litsenziya berishga yoki patentni oʻzga shaxsga topshirishga haqli emas. Patent egasi patent bilan tasdiqlangan sanoat mulki obyektiga boʻlgan huquqni patentdan oʻzganing foydasiga voz kechish toʻgʻrisidagi shartnoma boʻyicha yoki sanoat mulki obyektidan foydalanish huquqini litsenziya shartnomasi boʻyicha har qanday yuridik yoxud jismoniy shaxsga (shaxslarga) topshirishi mumkin. Patentdan oʻzganing foydasiga voz kechish toʻgʻrisidagi shartnoma va litsenziya shartnomasi Vazirlikda roʻyxatdan oʻtkazilishi kerak. Patent egasi foydalanilayotgan sanoat mulki obyektlari patentlanganligini koʻrsatuvchi ogohlantirish tamgʻasidan foydalanishi mumkin.

111. Sanoat mulki obyektlari uchun majburiy litsenziya
Patent egasi qaysi muddat kechroq tugashiga qarab, patent roʻyxatga olingan sanadan eʼtiboran uch yil yoki patent olish uchun talabnoma berilgan sanadan eʼtiboran toʻrt yil mobaynida sanoat mulki obyektidan foydalanmasa yoki yetarli darajada foydalanmasa va bu bozorda tegishli tovarlar, ishlar va xizmatlar taklifi yetarli emasligiga olib kelsa, sanoat mulki obyektidan foydalanishni xohlovchi har qanday shaxs patent egasi maqbul tijorat shartlari asosida litsenziya shartnomasini tuzishni rad etgan taqdirda oʻziga majburiy oddiy (nomutlaq) litsenziya (bundan buyon matnda majburiy litsenziya deb yuritiladi) berish yuzasidan sudga murojaat qilishi mumkin. Bunday murojaat patent egasiga litsenziya shartnomasini tuzish toʻgʻrisida taklif yuborilgan sanadan eʼtiboran ikki oy oʻtgach beriladi. Agar patent egasi foydalanmaslik yoki yetarli darajada foydalanmaslik uzrli sabablar bilan bogʻliq ekanligini isbotlamasa, sud majburiy litsenziyani berish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. Majburiy litsenziyaga asosan olingan sanoat mulki obyektidan foydalanish huquqi boshqa shaxsga faqat ushbu obyektdan foydalanilayotgan korxona yoki uning tegishli qismi bilan birgalikda berilishi mumkin. Agar patent egasi sanoat mulki obyektidan uning tarkibida boshqa shaxsga tegishli muhofaza qilinayotgan oʻzga obyekt qoʻllanilishi tufayli foydalana olmasa, patent egasi ushbu obyektdan foydalanish uchun oʻziga majburiy litsenziya berilishi yuzasidan sudga murojaat qilishga haqli. Bunday holda sudga murojaat qilinguniga qadar boshqa muhofaza hujjatining egasi maqbul tijorat shartlari asosida litsenziya shartnomasini tuzishni rad etgan boʻlishi zarur. Agar patent egasi uning sanoat mulki obyekti muhim texnik yutuq ekanligini va boshqa muhofaza hujjati egasining sanoat mulki obyekti oldida katta iqtisodiy ahamiyatga egaligini isbotlasa, sud unga majburiy litsenziya berish toʻgʻrisida qaror qabul qilishi mumkin. Ushbu moddaning toʻrtinchi qismiga asosan olingan sanoat mulki obyektidan foydalanish huquqi boshqa shaxsga faqat tarkibida ushbu obyektdan foydalanilayotgan, patent bilan tasdiqlangan sanoat mulki obyektiga boʻlgan huquqni oʻtkazish bilan birgalikda beriladi. Majburiy litsenziya ushbu moddaning toʻrtinchi qismiga muvofiq berilgan taqdirda, bunday litsenziya asosida foydalanish huquqi berilgan sanoat mulki obyektining patent egasi majburiy litsenziya qaysi qaram sanoat mulki obyekti munosabati bilan berilgan boʻlsa, oʻsha obyektdan foydalanish uchun litsenziya olish huquqiga ham ega boʻladi. Majburiy litsenziya, birinchi navbatda, Oʻzbekiston Respublikasi ichki bozorining ehtiyojlarini taʼminlash uchun berilishi kerak. Majburiy litsenziyani berishda sud sanoat mulki obyektidan foydalanish hajmini, davomiyligini, patent egasiga toʻlanadigan toʻlov miqdorini, muddatini va uning tartibini belgilashi kerak. Majburiy litsenziya boʻyicha toʻlov miqdori amaliyotga muvofiq belgilanadigan litsenziyaning bozor narxidan kam boʻlmasligi kerak. Majburiy litsenziya uni berish uchun asos boʻlib xizmat qilgan holatlar tugatilgan taqdirda sud tomonidan bekor qilinadi. Vazirlik sudning qaroriga asosan sanoat mulki obyektlaridan majburiy litsenziya shartlari asosida foydalanish huquqi berilganligi va bekor qilinganligini davlat roʻyxatidan oʻtkazishni amalga oshiradi.

12. Patent egasi mutlaq huquqining buzilishi sifatida eʼtirof etilmaydigan harakatlar
Quyidagi hollar patent egasi mutlaq huquqining buzilishi sifatida eʼtirof etilmaydi: Oʻzbekiston Respublikasida muhofaza qilinayotgan sanoat mulki obyektlaridan tarkib topgan qurilmalarni Sanoat mulkini muhofaza qilish boʻyicha Parij konvensiyasi ishtirokchisi boʻlgan boshqa davlatning transport vositasida mazkur vosita vaqtincha yoki tasodifan Oʻzbekiston Respublikasi hududida turgan vaqtda, basharti bu qurilmalardan faqat mazkur vositaning ehtiyojlari uchun foydalaniladigan boʻlsa, qoʻllash; patentlar bilan muhofaza qilinayotgan sanoat mulki obyektlaridan tarkib topgan vositalar ustida ilmiy tadqiqot yoki tajriba oʻtkazish; patentlar bilan muhofaza qilinadigan sanoat mulki obyektlaridan tarkib topgan vositalarni tabiiy ofatlar, halokatlar, epidemiyalar va boshqa favqulodda holatlarda patent egasini eng qisqa muddatda xabardor qilgan va keyinchalik mutanosib miqdorda unga tovon toʻlagan holda qoʻllash; patentlar bilan muhofaza qilinayotgan sanoat mulki obyektlaridan tarkib topgan vositalarni, agar bu vositalar fuqarolik muomalasiga qonuniy yoʻl bilan kiritilgan boʻlsa, qoʻllash; patentlar bilan muhofaza qilinayotgan sanoat mulki obyektlaridan tarkib topgan vositalarni daromad olmay shaxsiy maqsadlarda qoʻllash; dorixonalarda shifokor retsepti boʻyicha dori vositalarini bir marotabalik tayyorlash.

13. Patent egasi mutlaq huquqining buzilishi
Patent bilan muhofaza qilinayotgan sanoat mulki obyektlaridan ushbu Qonunning 11 va 32-moddalarida nazarda tutilgan qoidalarga xilof ravishda foydalanayotgan har qanday shaxs patent egasining mutlaq huquqini buzuvchi hisoblanadi. Tegishli patentlangan sanoat mulki obyektini oʻz ichiga olgan mahsulot yoki buyumni ruxsatsiz tayyorlash, qoʻllash, import qilish, sotishga taklif etish, sotish, fuqarolik muomalasiga boshqa yoʻsinda kiritish yoki shu maqsadda saqlab turish, shuningdek ixtiro patenti bilan muhofaza qilinayotgan usulni qoʻllash yoxud ixtiro patenti bilan muhofaza qilinayotgan usulda bevosita tayyorlangan mahsulotni fuqarolik muomalasiga kiritish yoki shu maqsadda saqlab turish patent egasi mutlaq huquqining buzilishi deb eʼtirof etiladi. Sanoat mulki obyektidan patent egasining mutlaq huquqini buzgan holda foydalanayotgan shaxslar patent egasining talabiga koʻra: patent egasining mutlaq huquqini buzuvchi harakatlarni toʻxtatishlari; patent egasiga yetkazilgan zararning oʻrnini qonunchilikka muvofiq qoplashlari shart. Patent egasi oʻzining mutlaq huquqini buzgan holda sanoat mulki obyektidan foydalanayotgan shaxsdan zararlarning qoplanishi oʻrniga bazaviy hisoblash miqdorining yigirma baravaridan ming baravarigacha miqdorda tovon toʻlashini talab qilishi mumkin. Bunda tovon zararlar yetkazilishi faktidan qatʼi nazar, huquqbuzarlikning xususiyatidan va patent egasining mutlaq huquqini buzgan holda sanoat mulki obyektidan foydalanayotgan shaxsning aybi darajasidan kelib chiqib, ish muomalasi odatlari hisobga olingan holda toʻlanadi. Tovon miqdori taraflarning kelishuviga muvofiq yoki sud tomonidan belgilanadi.

14. Patent berish haqidagi talabnomani topshirish
Patent berish haqidagi talabnoma muallif, ish beruvchi yoki ularning huquqiy vorisi (bundan buyon matnda talabnoma beruvchi deb yuritiladi) tomonidan davlat axborot tizimlari orqali Vazirlikka beriladi. Patent berish haqidagi talabnomani topshirishda belgilangan miqdorda patent boji toʻlanadi yoki talabnomaga patent bojini toʻlashdan ozod qilishning yoxud uning miqdori kamaytirilishining asoslarini tasdiqlaydigan hujjat ilova qilinadi. Patent berish haqidagi talabnoma hujjatlariga doir talablar maʼmuriy reglament bilan belgilanadi. Patent berish haqidagi talabnoma shaxsan, patent vakili yoki ishonchli shaxs orqali topshirilishi mumkin.

15. Ixtiroga patent berish haqidagi talabnoma
Ixtiroga patent berish haqidagi talabnoma (bundan buyon matnda ixtiro haqidagi talabnoma deb yuritiladi) bitta ixtiroga yoki yagona ixtirochilik fikrini (ixtiro birligi talabini) tashkil etgan tarzda bir-biri bilan uzviy bogʻlangan ixtirolar guruhiga taalluqli boʻlishi kerak. Ixtiro haqidagi talabnoma: ixtironing muallifi (hammualliflari) va kimning nomiga patent berish soʻralayotgan boʻlsa, ana shu shaxs, shuningdek ularning turar joyi yoki joylashgan manzili koʻrsatilgan patent berish haqidagi arizani; ixtironing uni amalga oshirish uchun yetarli boʻlgan darajada toʻliq ochib berilgan tavsifini; ixtironing mohiyatini ifodalovchi hamda uning tavsifiga toʻla muvofiq boʻlgan formulasini; agar ixtironing mohiyatini tushunish uchun zarur boʻlsa, chizmalar va boshqa materiallarni; ixtiro referatini oʻz ichiga olishi lozim.

16. Foydali modelga patent berish haqidagi talabnoma
Foydali modelga patent berish haqidagi talabnoma (bundan buyon matnda foydali model haqidagi talabnoma deb yuritiladi) bitta foydali modelga yoki yagona ijodkorlik fikrini (foydali model birligi talabini) tashkil etgan tarzda bir-biri bilan uzviy bogʻlangan foydali modellar guruhiga taalluqli boʻlishi kerak. Foydali model haqidagi talabnoma: foydali modelning muallifi (hammualliflari) va kimning nomiga patent berish soʻralayotgan boʻlsa, ana shu shaxs, shuningdek ularning turar joyi yoki joylashgan manzili koʻrsatilgan patent berish haqidagi arizani; foydali modelning uni amalga oshirish uchun yetarli boʻlgan darajada toʻliq ochib berilgan tavsifini; foydali modelning mohiyatini ifodalovchi hamda uning tavsifiga toʻla muvofiq boʻlgan formulasini; agar foydali modelning mohiyatini tushunish uchun zarur boʻlsa, chizmalar va boshqa materiallarni; foydali model referatini oʻz ichiga olishi lozim.

17. Sanoat namunasiga patent berish haqidagi talabnoma
Sanoat namunasiga patent berish haqidagi talabnoma (bundan buyon matnda sanoat namunasi haqidagi talabnoma deb yuritiladi) bitta sanoat namunasiga taalluqli boʻlishi kerak va u shu namuna variantlarini (sanoat namunasi birligi talabini) qamrab olishi mumkin. Sanoat namunasi haqidagi talabnoma: sanoat namunasining muallifi (hammualliflari) va kimning nomiga patent berish soʻralayotgan boʻlsa, ana shu shaxs, shuningdek ularning turar joyi yoki joylashgan manzili koʻrsatilgan patent berish haqidagi arizani; buyumning tashqi koʻrinishi haqida toʻla-toʻkis, bor tafsiloti bilan tasavvur qilish imkonini beruvchi buyum aks ettirilgan tasvirlar turkumini, maket yoki rasmni; agar sanoat namunasining mohiyatini ochib berish uchun zarur boʻlsa, buyum umumiy koʻrinishining chizmasi, ergonomik sxemasi, konfeksion xaritasini; sanoat namunasining undagi muhim belgilar majmuini aks ettirgan tavsifini oʻz ichiga olishi lozim.

18. Sanoat mulki obyekti ustuvorligi
Sanoat mulki obyekti ustuvorligi patent berish haqidagi talabnoma Vazirlikka topshirilgan sanaga koʻra belgilanadi. Sanoat mulki obyekti ustuvorligi: Sanoat mulkini muhofaza qilish boʻyicha Parij konvensiyasi ishtirokchisi boʻlgan boshqa davlatda (konvensiya ustuvorligi) topshirilgan birinchi talabnoma qayd etilgan sana boʻyicha, agar mazkur sanadan eʼtiboran ixtiro haqidagi talabnoma va foydali model haqidagi talabnoma oʻn ikki oy ichida, sanoat namunasi haqidagi talabnoma esa olti oy ichida Vazirlikka kelib tushgan boʻlsa, belgilanishi mumkin. Agar konvensiya ustuvorligi soʻralgan talabnoma uni beruvchiga bogʻliq boʻlmagan holatlarga koʻra belgilangan muddatda topshirib ulgurilmasa, bu muddat Davlat muassasasi tomonidan koʻpi bilan ikki oyga uzaytirilishi mumkin. Konvensiya ustuvorligi huquqidan foydalanish istagidagi talabnoma beruvchi oʻzining ana shu istagini talabnomani topshirish chogʻida koʻrsatib oʻtishi va (yoki) zarur materiallarni talabnoma topshirilgan sanadan eʼtiboran koʻpi bilan uch oy ichida Davlat muassasasiga taqdim etishi shart; qoʻshimcha materiallar topshirilgan sana boʻyicha, agar talabnomaga ilova qilingan qoʻshimcha materiallar talabnomada koʻrsatilgan sanoat mulki obyekti mohiyatini oʻzgartirib yuboradi deb topilishi munosabati bilan ularni qabul qilish mumkin emasligini Davlat muassasasi talabnoma beruvchiga bildirgan sanadan eʼtiboran uch oy muddat tugagunga qadar bu qoʻshimcha materiallar talabnoma beruvchi tomonidan mustaqil talabnoma sifatida rasmiylashtirilgan boʻlsa, belgilanishi mumkin; shu talabnoma beruvchining Vazirlikka birmuncha oldin taqdim etgan, ushbu sanoat mulki obyektining mohiyatini ochib beruvchi talabnomasi topshirilgan sana boʻyicha, agar bunday ustuvorlik soʻralayotgan talabnoma birmuncha oldin berilgan ixtiro haqidagi talabnoma va foydali model haqidagi talabnoma kelib tushgan sanadan eʼtiboran oʻn ikki oy ichida va birmuncha oldin berilgan sanoat namunasi haqidagi talabnoma kelib tushgan sanadan eʼtiboran olti oy ichida topshirilgan boʻlsa, belgilanishi mumkin. Bunda birmuncha oldin topshirilgan talabnoma chaqirib olingan deb hisoblanadi. Sanoat mulki obyekti ustuvorligi oldin topshirilgan bir nechta talabnoma yoki ularga doir qoʻshimcha materiallar asosida bu talabnomalar va qoʻshimcha materiallarga nisbatan ushbu moddada belgilangan shartlarga rioya qilingan holda belgilanishi mumkin. Agar davlat ekspertizasi jarayonida patent berish haqidagi oʻxshash talabnomalar ayni bitta ustuvorlik sanasiga ega ekanligi aniqlansa, u holda patent Vazirlikka oldinroq sana bilan joʻnatilganligi isbotlangan talabnoma boʻyicha, basharti joʻnatilgan sanalari ham bir xil boʻlib chiqsa, qaysi birida Vazirlikning roʻyxatga olish kirim raqami oldin qayd etilgan boʻlsa, shu talabnoma boʻyicha beriladi. Sanoat mulki obyekti ustuvorligi birmuncha oldin ustuvorlik soʻralgan, chaqirib olingan patent berish haqidagi talabnoma kelib tushgan sanaga koʻra belgilanishi mumkin emas. Patent berish haqidagi ajratilgan alohida talabnoma boʻyicha sanoat mulki obyekti ustuvorligi Vazirlikka topshirilgan dastlabki talabnoma sanasiga koʻra belgilanadi.

19. Talabnomalarni oʻzgartirish
Talabnoma beruvchi patent berish haqidagi qaror qabul qilingunga qadar ixtiro haqidagi talabnomani foydali model haqidagi talabnoma, foydali model haqidagi talabnomani esa ixtiro haqidagi talabnoma qilib oʻzgartirishga haqlidir. Bunday oʻzgartirishlar chogʻida birinchi talabnomaning ustuvorligi saqlanib qoladi. Talabnomalarni oʻzgartirish tegishli patent boji toʻlangandan soʻng amalga oshiriladi.

20. Patent berish haqidagi talabnomaning davlat ekspertizasi
Davlat muassasasi patent berish haqidagi talabnoma boʻyicha rasmiy ekspertiza, foydali model haqidagi talabnoma ekspertizasi hamda ixtiro haqidagi talabnomaning yoki sanoat namunasi haqidagi talabnomaning mohiyati boʻyicha ilmiy-texnika ekspertizasidan iborat boʻlgan davlat ekspertizasini oʻtkazadi. Talabnoma beruvchi patent berish haqidagi talabnoma topshirilgan sanadan eʼtiboran ikki oy mobaynida talabnomada koʻrsatilgan sanoat mulki obyektining mohiyatini oʻzgartirmagan holda unga tuzatishlar, aniqliklar yoki qoʻshimcha materiallar kiritish huquqiga ega. Patent berish haqidagi talabnoma boʻyicha tuzatishlar, aniqliklar yoki qoʻshimcha materiallar patent boji toʻlangan taqdirda, koʻrsatilgan muddat oʻtganidan keyin, lekin Davlat muassasasi patent berish haqida qaror qabul qilguniga qadar taqdim etilishi mumkin. Belgilangan talablar buzilgan holda rasmiylashtirilgan patent berish haqidagi talabnoma yuzasidan talabnoma beruvchiga soʻrov yuborilib, unda shu soʻrov yoʻllangan sanadan eʼtiboran uch oy ichida tuzatishlar kiritilgan yoki yetishmayotgan materiallarni taqdim etish taklif qilinadi. Agar talabnoma beruvchi soʻralgan materiallarni yoki belgilangan muddatni uzaytirish toʻgʻrisidagi iltimosnomani koʻrsatilgan muddatda taqdim etmasa, patent berish haqidagi talabnoma chaqirib olingan hisoblanadi. Belgilangan muddat talabnoma beruvchining iltimosnomasiga koʻra shu muddat oʻtgan sanadan keyin koʻpi bilan oʻn ikki oyga uzaytirilishi mumkin. Sanoat mulki obyekti birligi talablari buzilgan holda topshirilgan patent berish haqidagi talabnoma yuzasidan talabnoma beruvchiga tegishli soʻrov unga yuborilgan sanadan eʼtiboran uch oy muddat ichida ushbu obyektlardan qaysi biri koʻrib chiqilishi lozimligini xabar qilish hamda tegishincha talabnoma hujjatlariga aniqliklar kiritish taklif qilinadi. Dastlabki talabnoma materiallariga kiritilgan boshqa obyektlar alohida talabnomalarga ajratilishi mumkin. Agar talabnoma beruvchi ushbu obyektlardan qaysi birini koʻrib chiqish zarurligini xabar qilmasa va aniqlik kiritilgan materiallarni taqdim etmasa, ixtiro, foydali model formulasida yoki sanoat namunasi tavsifida birinchi qilib koʻrsatilgan obyekt davlat ekspertizasidan oʻtkaziladi. Davlat ekspertizasi soʻrovi boʻyicha materiallarni taqdim etishning talabnoma beruvchi tomonidan oʻtkazib yuborilgan muddatlari, belgilangan muddatlarni uzaytirish muqarrarligini taqozo etgan sabablar tasdiqlangan va patent boji toʻlangan taqdirda, Davlat muassasasi tomonidan tiklanishi mumkin. Oʻtkazib yuborilgan muddatlarni tiklash toʻgʻrisidagi iltimosnoma talabnoma beruvchi tomonidan oʻtkazib yuborilgan muddat tugagan kundan boshlab koʻpi bilan oʻn ikki oy ichida topshirilishi mumkin. Talabnoma beruvchi sanoat mulki obyekti tegishli davlat reyestrida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgunga qadar davlat ekspertizasining istalgan bosqichida patent berish haqidagi talabnomani chaqirib olishi mumkin. Patent berish haqidagi talabnoma materiallaridagi maʼlumotlar Vazirlik va Davlat muassasasi tomonidan sir saqlanishi kerak va ular haqidagi axborot talabnoma beruvchi yoki patent egasining roziligisiz berilmaydi. Talabnoma materiallaridagi axborotni ixtiro haqidagi talabnoma toʻgʻrisidagi yoki foydali model va sanoat namunasi davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar rasmiy ravishda eʼlon qilingunga qadar oshkor etganlik qonunga muvofiq javobgarlikka sabab boʻladi. Agar ixtiro haqidagi talabnoma yoki foydali model haqidagi talabnoma materiallarida davlat sirlarini tashkil qilgan maʼlumotlar mavjud boʻlsa, bunday talabnoma boʻyicha ish yuritish qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Vazirlik tomonidan koʻrib chiqish uchun qabul qilib olingan patent berish haqidagi talabnomalar talabnoma beruvchilarga qaytarilmaydi. Patent berish haqidagi talabnomaning davlat ekspertizasini oʻtkazish tartibi maʼmuriy reglament bilan belgilanadi.

21. Rasmiy ekspertiza
Rasmiy ekspertiza patent berish haqidagi talabnoma topshirilgan sanadan boshlab ikki oy oʻtgandan keyin Davlat muassasasi tomonidan oʻtkaziladi. Talabnoma beruvchining iltimosnomasiga binoan rasmiy ekspertiza koʻrsatilgan muddat oʻtmasidanoq boshlanishi mumkin. Bu holda talabnoma beruvchi iltimosnoma topshirilgan paytdan boshlab qoʻshimcha patent boji toʻlamasdan talabnoma materiallariga oʻz tashabbusi bilan qoʻshimchalar, tuzatishlar va aniqliklar kiritish huquqidan mahrum boʻladi. Rasmiy ekspertiza mobaynida taqdim etilgan taklifning huquqiy muhofaza taʼminlanadigan sanoat mulki obyektlariga qay darajada muvofiqligi koʻrib chiqiladi. Rasmiy ekspertiza natijalari boʻyicha Davlat muassasasining qarori talabnoma beruvchiga maʼlum qilinadi. Talabnoma beruvchi Davlat muassasasining qarori ustidan qaror yuborilgan sanadan eʼtiboran uch oylik muddat ichida Apellyatsiya kengashiga apellyatsiya berishi mumkin. Apellyatsiya kengashi apellyatsiya kelib tushgan sanadan eʼtiboran ikki oylik muddat ichida uni koʻrib chiqishi lozim. Apellyatsiya kengashining qarori ustidan qaror qabul qilingan sanadan eʼtiboran olti oy ichida sudga shikoyat qilinishi mumkin.

211. Ixtiro haqidagi talabnoma toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni eʼlon qilish
Ixtiro haqidagi talabnoma toʻgʻrisidagi maʼlumotlar koʻrib chiqish uchun qabul qilingan talabnoma topshirilgan sanadan eʼtiboran oʻn sakkiz oy oʻtganidan keyin rasmiy axborotnomada eʼlon qilinadi. Eʼlon qilinadigan maʼlumotlar tarkibi Vazirlik tomonidan belgilanadi. Talabnoma beruvchining iltimosnomasiga koʻra Vazirlik koʻrib chiqish uchun qabul qilingan ixtiro haqidagi talabnoma topshirilgan sanadan eʼtiboran oʻn sakkiz oy oʻtguniga qadar ixtiro haqidagi talabnoma toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni eʼlon qilishi mumkin. Ixtiro haqidagi talabnoma toʻgʻrisidagi maʼlumotlar eʼlon qilinganidan keyin har qanday shaxs ushbu talabnomaga doir hujjatlar bilan tanishib chiqishga haqli. Ixtiro haqidagi talabnomaga doir hujjatlar bilan tanishib chiqish tartibi Vazirlik tomonidan belgilanadi.

22. Foydali model haqidagi talabnoma ekspertizasi
Davlat muassasasi patent boji toʻlangan taqdirda foydali model haqidagi talabnomani ekspertizadan oʻtkazadi. Patent boji rasmiy ekspertizaning talabnoma koʻrib chiqishga qabul qilingani toʻgʻrisidagi qarori talabnoma beruvchiga yuborilgan sanadan eʼtiboran uch oy ichida toʻlanishi mumkin. Koʻrsatilgan muddat oʻtkazib yuborilgan taqdirda talabnoma chaqirib olingan deb hisoblanadi. Ekspertiza oʻtkazilayotganda talabnomada koʻrsatilgan obyektning ushbu Qonun 7-moddasida belgilangan patentga layoqatlilik shartlariga muvofiqligi tekshiriladi. Agar ekspertiza natijasida talabnoma foydali modellar sifatida muhofaza qilinadigan obyektlarga taalluqli boʻlmagan taklif toʻgʻrisida ekanligi aniqlansa, Davlat muassasasi patent berishni rad etish haqida qaror qabul qiladi, talabnoma beruvchi bundan xabardor qilinadi. Agar talabnoma ekspertizasi natijasida foydali model haqidagi talabnoma materiallari qoʻyilgan talablarga mos ekanligi aniqlansa, Davlat muassasasi foydali modelga patent berish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi, talabnoma beruvchi bundan xabardor etiladi. Foydali model sifatida talabnomada koʻrsatilgan obyektning patentga layoqatlilik shartlariga muvofiq emasligi aniqlangan taqdirda Davlat muassasasi foydali modelga patent berishni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi, talabnoma beruvchi bundan xabardor etiladi. Talabnoma beruvchi Davlat muassasasining qarori ustidan qaror yuborilgan sanadan eʼtiboran uch oylik muddat ichida Apellyatsiya kengashiga apellyatsiya berishi mumkin. Apellyatsiya kengashi apellyatsiya kelib tushgan sanadan eʼtiboran ikki oylik muddat ichida uni koʻrib chiqishi lozim. Apellyatsiya kengashining qarori ustidan qaror qabul qilingan sanadan eʼtiboran olti oy ichida sudga shikoyat qilinishi mumkin.

23. Ixtiro haqidagi talabnomaning yoki sanoat namunasi haqidagi talabnomaning mohiyati boʻyicha ilmiy-texnika ekspertizasi
Davlat muassasasi patent boji toʻlangan taqdirda, talabnoma beruvchining yoki har qanday shaxsning iltimosnomasiga koʻra ixtiro haqidagi talabnomaning mohiyati boʻyicha ilmiy-texnika ekspertizasi oʻtkazadi. Iltimosnoma talabnoma topshirilayotganda yoki koʻrib chiqish uchun qabul qilingan talabnoma topshirilgan sanadan eʼtiboran uch yil ichida topshirilishi mumkin. Talabnoma beruvchi kelib tushgan iltimosnomalar haqida Davlat muassasasi tomonidan xabardor qilinadi. Ixtiro haqidagi talabnomaning mohiyati boʻyicha ilmiy-texnika ekspertizasi oʻtkazish toʻgʻrisidagi iltimosnomani topshirish muddati bunday iltimosnomani topshirish uchun belgilangan miqdordagi patent boji toʻlangan taqdirda, talabnoma beruvchining talabnoma topshirilgan sanadan eʼtiboran uch yil oʻtguniga qadar topshirilgan iltimosnomasiga koʻra Davlat muassasasi tomonidan koʻpi bilan ikki oyga uzaytirilishi mumkin. Ixtiro haqidagi talabnomaning mohiyati boʻyicha ilmiy-texnika ekspertizasi oʻtkazish toʻgʻrisidagi iltimosnoma uch yillik muddatda kelib tushmagan taqdirda, ixtiro haqidagi talabnoma chaqirib olingan hisoblanadi. Davlat muassasasi patent boji toʻlangan taqdirda, sanoat namunasi haqidagi talabnomaning mohiyati boʻyicha ilmiy-texnika ekspertizasi oʻtkazadi. Patent boji rasmiy ekspertizaning patent berish haqidagi talabnoma koʻrib chiqish uchun qabul qilinganligi toʻgʻrisidagi qarori talabnoma beruvchiga yuborilgan sanadan eʼtiboran uch oy muddat ichida toʻlanishi mumkin. Koʻrsatilgan muddat buzilgan taqdirda, talabnoma chaqirib olingan hisoblanadi. Agar ixtiro haqidagi talabnomaning yoki sanoat namunasi haqidagi talabnomaning mohiyati boʻyicha ilmiy-texnika ekspertizasi natijasida talabnoma beruvchi taklif qilgan formula bilan ifodalangan ixtiro sifatida talabnomada koʻrsatilgan obyektning yoki muhim belgilari majmui bilan ifodalangan sanoat namunasi sifatida talabnomada koʻrsatilgan obyektning belgilangan talablarga mosligi aniqlansa, Davlat muassasasi patent berish haqida qaror qabul qiladi. Ixtiro yoki sanoat namunasi sifatida talabnomada koʻrsatilgan obyektning patentga layoqatlilik shartlariga mos emasligi aniqlangan taqdirda, Davlat muassasasi patent berishni rad etish haqida qaror qabul qiladi. Talabnoma beruvchi Davlat muassasasining qarori ustidan qaror yuborilgan sanadan eʼtiboran uch oylik muddat ichida Apellyatsiya kengashiga apellyatsiya berishi mumkin. Apellyatsiya kengashi apellyatsiya kelib tushgan sanadan eʼtiboran toʻrt oy ichida uni koʻrib chiqishi lozim. Apellyatsiya kengashining qarori ustidan qaror qabul qilingan sanadan eʼtiboran olti oy ichida sudga shikoyat qilinishi mumkin.

231. Ixtironing vaqtinchalik huquqiy muhofazasi
Ixtiroga ixtiro haqidagi talabnoma toʻgʻrisidagi maʼlumotlar eʼlon qilingan sanadan ixtiro davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi haqidagi maʼlumotlar eʼlon qilinadigan sanaga qadar vaqtinchalik huquqiy muhofaza beriladi. Agar ixtiro haqidagi talabnoma chaqirib olingan boʻlsa yoki ushbu talabnoma boʻyicha Davlat muassasasi tomonidan patent berishni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qilinib, bu qaror ustidan shikoyat berish imkoniyati tugagan boʻlsa, vaqtinchalik huquqiy muhofaza yuz bermagan hisoblanadi. Ixtirodan uning vaqtinchalik huquqiy muhofazasi davrida foydalanayotgan shaxs ixtiroga patent olinganidan keyin patent egasining talabiga koʻra unga miqdori patent egasi bilan kelishuv asosida belgilanadigan pul tovoni toʻlashi shart.

24. Sanoat mulki obyektini davlat roʻyxatiga olish
Davlat muassasasi tomonidan patent berish toʻgʻrisida qaror qabul qilinib, belgilangan miqdorda patent boji toʻlanganidan keyin Vazirlik sanoat mulki obyektini avtomatik tarzda tegishincha Davlat ixtirolar reyestrida, Davlat foydali modellar reyestrida yoki Davlat sanoat namunalari reyestrida davlat roʻyxatiga oladi.

25. Sanoat mulki obyekti roʻyxatga olingani toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni rasman eʼlon qilish
Vazirlik sanoat mulki obyektlari roʻyxatga olinganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan rasmiy axborotnoma nashr etadi. Eʼlon qilinadigan maʼlumotlarning toʻliq roʻyxati va tarkibi Vazirlik tomonidan belgilanadi.

26. Sanoat mulki obyektiga patent berish
Sanoat mulki obyekti roʻyxatga olinganda patent talabnoma beruvchiga avtomatik tarzda elektron tizim orqali yuboriladi. Sanoat mulki obyekti patenti Oʻzbekiston Respublikasi nomidan yagona QR-kod (matrik shtrixli kod) qoʻyilgan holda, elektron shaklda rasmiylashtirilgan tarzda beriladi. Sanoat mulki obyekti patenti bir nechta kishi nomiga soʻralganda ularga bitta patent beriladi. Sanoat mulki obyekti patentining shakli va unda koʻrsatiladigan maʼlumotlar tarkibi Vazirlik tomonidan belgilanadi. Berilgan sanoat mulki obyekti patentidagi koʻzga yaqqol tashlanib turgan va texnik xatolar patent egasining talabiga koʻra Vazirlik tomonidan tuzatiladi.

27. Sanoat mulki obyekti patentini haqiqiy emas deb eʼtirof etish
Sanoat mulki obyekti patenti Apellyatsiya kengashiga berilgan apellyatsiya boʻyicha istalgan vaqtda huquqiy muhofazaning toʻliq hajmida yoki uning faqat bir qismi boʻyicha quyidagi asoslarga koʻra haqiqiy emas deb eʼtirof etilishi mumkin: muhofaza qilinadigan sanoat mulki obyekti patentga layoqatlilik shartlariga mos emasligi; ixtiro, foydali model formulasida yoki sanoat namunasining muhim belgilari majmuida talabnomaning dastlabki materiallarida boʻlmagan belgilarning mavjudligi. patentda patent egasi sifatida koʻrsatilgan shaxsning patent olish uchun qonuniy asosga ega emasligi. Sanoat mulki obyekti patentining toʻla hajmdagi huquqiy muhofazasi yoki bu muhofazaning faqat bir qismi haqiqiy emasligini isbotlash vazifasi patentni haqiqiy emas deb daʼvo qilayotgan taraf zimmasida boʻladi. Sanoat mulki obyektiga patent berish Apellyatsiya kengashiga apellyatsiya topshirilishi munosabati bilan toʻxtatib turilishi mumkin. Apellyatsiya kengashining qarori ustidan qaror qabul qilingan sanadan eʼtiboran olti oy ichida sudga shikoyat qilinishi mumkin. Agar nizo sudda koʻrib chiqiladigan boʻlsa, nizo hal etilguniga qadar sanoat mulki obyektiga doir ishni yuritish Vazirlik tomonidan toʻxtatib turiladi.

28. Sanoat mulki obyekti patentining amal qilishini tugatish
Sanoat mulki obyekti patentining amal qilishi uning ushbu Qonunga muvofiq belgilangan amal qilish muddati oʻtganidan keyin tugatiladi. Sanoat mulki obyekti patentining amal qilishi: patentni oʻz kuchida saqlab turganlik uchun patent bojlari belgilangan muddatda toʻlanmaganda; patent egasi Vazirlikka topshirgan arizaga asosan muddatidan ilgari tugatiladi. Sanoat mulki obyekti patentining amal qilishi muddatidan ilgari tugatilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar Vazirlikning rasmiy axborotnomasida eʼlon qilinadi.

281. Sanoat mulki obyekti patentining amal qilishini tiklash
Patentni oʻz kuchida saqlab turganlik uchun patent boji belgilangan muddatda toʻlanmaganligi sababli amal qilishi tugatilgan sanoat mulki obyekti patentining amal qilishi patent egasining iltimosnomasiga koʻra tiklanishi mumkin. Bunday iltimosnoma belgilangan miqdordagi patent boji toʻlangan taqdirda, patentning amal qilishi tugatilgan sanadan eʼtiboran uch yil muddat ichida, biroq patentning ushbu Qonunda nazarda tutilgan amal qilish muddati tugaguniga qadar Vazirlikka topshirilishi mumkin. Sanoat mulki obyekti patentining amal qilishi tiklanganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar rasmiy axborotnomada eʼlon qilinadi. Sanoat mulki obyekti patentining amal qilish muddati tugatilgan sana bilan patentning amal qilishi tiklanganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar eʼlon qilingan sana oraligʻidagi davrda sanoat mulki obyektidan foydalanishni boshlagan yoki buning uchun zarur tayyorgarlik koʻrgan shaxs ishlab chiqarish hajmlarini kengaytirmagan holda sanoat mulki obyektidan bepul foydalanish huquqini saqlab qoladi.

29. Sanoat mulki obyekti patentidan voz kechish
Patent egasi yozma ariza berib, sanoat mulki obyekti patentidan voz kechish huquqiga ega. Bir nechta patent egalaridan birining sanoat mulki obyekti patentidan voz kechishi patentning amal qilishi tugatilishiga olib kelmaydi. Sanoat mulki obyekti patentidan voz kechish Vazirlik patent egasidan yozma ariza olgan sanadan eʼtiboran amal qila boshlaydi. Patent egasi sanoat mulki obyekti patentidan voz kechish niyati toʻgʻrisida muallifni xabardor qilishi shart. Muallif bunday holda patentga egalik qilishda ustuvor huquqqa ega boʻladi. Agar sanoat mulki obyekti patenti litsenziya shartnomasining obyekti boʻlsa, shartnomada boshqacha tartib nazarda tutilgan boʻlmasa, patentdan litsenziya egasining roziligi bilangina voz kechish mumkin boʻladi.

30. Ixtiro, foydali model, sanoat namunasidan foydalanish
Mahsulotda (buyumda) ixtironing, foydali modelning formula mustaqil bandiga kiritilgan har bir belgisi yoki unga muodil boʻlgan belgi qoʻllanilgan boʻlsa, bu mahsulot (buyum) patentlangan ixtiro, foydali modeldan foydalanilgan holda tayyorlangan, ixtiro yoki foydali model patenti bilan muhofaza etiladigan usul esa, qoʻllanilgan deb eʼtirof etiladi. Mahsulotni olish usuliga berilgan patentning amal qilishi aynan shu usul yordamida olingan mahsulotga ham tatbiq etiladi. Agar patentlangan usul bilan olingan mahsulot yangi boʻlsa, aksini isbotlovchi dalillar mavjud boʻlmagan taqdirda, aynan oʻxshash mahsulot patentlangan usuldan foydalanish orqali olingan hisoblanadi. Agar mahsulotda patent berilgan sanoat namunasining muhim belgilari majmui boʻlsa, u patentlangan sanoat namunasidan foydalanilgan holda tayyorlangan deb eʼtirof etiladi.

31. Avval foydalanganlik huquqi
Sanoat mulki obyekti ustuvorligi belgilangan sanaga qadar uning muallifidan mustaqil tarzda aynan oʻxshash boʻlgan yechimdan foydalangan yoki shunga yetarli darajada tayyorgarlik koʻrgan har qanday yuridik yoki jismoniy shaxs ishlab chiqarish hajmini kengaytirmagan tarzda, keyinchalik ham undan bepul foydalanish huquqini saqlab qoladi. Avval foydalanganlik huquqi boshqa yuridik yoki jismoniy shaxsga faqat aynan oʻxshash yechimdan foydalanilgan yoki shunga yetarli darajada tayyorgarlik koʻrilgan ishlab chiqarish bilan birgalikda topshirilishi mumkin.

32. Sanoat mulki obyektidan foydalanish huquqini berish
Patent egasi boʻlmagan har qanday shaxs patent bilan muhofaza qilingan sanoat mulki obyektidan faqat patent egasining ruxsati bilan litsenziya shartnomasi asosida foydalanishga haqli. Patent egasi sanoat mulki obyektidan foydalanish huquqini har qanday shaxsga berish toʻgʻrisida (ochiq litsenziya) Vazirlikka ariza topshirishi mumkin. Bu holda patentni oʻz kuchida saqlab turganlik uchun undiriladigan patent boji shunday ariza toʻgʻrisidagi maʼlumotlar Vazirlik tomonidan eʼlon qilinganidan keyingi yildan boshlab ellik foizga kamaytiriladi. Ochiq litsenziyani olish istagini bildirgan shaxs patent egasi bilan oddiy (nomutlaq) litsenziya berish toʻgʻrisida shartnoma tuzishi shart. Shartnoma shartlari boʻyicha nizolar sud tomonidan koʻrib chiqiladi. Patent egasining ochiq litsenziyaga nisbatan huquq berish haqidagi arizasi chaqirib olinmaydi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi davlat mudofaasi va xavfsizligini taʼminlash, tabiiy va texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish, fuqarolarning hayoti va sogʻligʻini muhofaza qilish bilan bogʻliq soʻnggi zaruriyat yuzaga kelgan taqdirda, sanoat mulki obyektidan patent egasining roziligisiz foydalanilishiga uni bu haqda eng qisqa muddatda xabardor qilgan va keyinchalik mutanosib miqdorda unga tovon toʻlagan holda ruxsat berishi mumkin. Tovon miqdorini aniqlash tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

33. Sanoat mulki obyektlaridan foydalanishning davlat tomonidan ragʻbatlantirilishi
Mualliflarga va sanoat mulki obyektlaridan foydalanuvchi xoʻjalik yurituvchi subyektlarga soliq solish va kredit berishda imtiyozli shartlar belgilanadi, shuningdek qonunchilikka muvofiq boshqa imtiyozlar beriladi.

331. Sanoat mulki obyektlari toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik asoslari
Tegishli patentlangan sanoat mulki obyektini oʻz ichiga olgan mahsulotni yoki buyumni ruxsatsiz tayyorlash, qoʻllash, import qilish, sotishga taklif etish, sotish, fuqarolik muomalasiga boshqa yoʻsinda kiritish yoki shu maqsadda saqlab turish, shuningdek ixtiro patenti bilan muhofaza qilinayotgan usulni qoʻllash yoxud ixtiro patenti bilan muhofaza qilinayotgan usulda bevosita tayyorlangan mahsulotni fuqarolik muomalasiga kiritish yoki shu maqsadda saqlab turish yuridik shaxslarga bazaviy hisoblash miqdorining yuz baravaridan ikki yuz baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab boʻladi. Jarimalar miqdorlari huquqbuzarliklarning har bir turi boʻyicha alohida belgilanadi. Patent egasining arizasi asosida Vazirlik, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalari (bundan buyon matnda adliya organlari deb yuritiladi) sanoat mulki obyektlaridan foydalanish huquqiga rioya etilishini tekshirishni amalga oshiradi. Tadbirkorlik subyektlariga nisbatan oʻtkaziladigan tekshiruvlar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakilni xabardor qilgan holda, qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Jarimalar ushbu moddaning ikkinchi qismida nazarda tutilgan tartibda oʻtkaziladigan tekshiruvlar asosida adliya organi tomonidan solinadi. Bunda tekshiruv davomida aniqlangan huquqbuzarlik toʻgʻrisida dalolatnoma tuzilib, u tegishincha adliya organining va huquqbuzar yuridik shaxsning (bundan buyon matnda huquqbuzar deb yuritiladi) mansabdor shaxslari tomonidan imzolanadi. Huquqbuzar (uning vakili) dalolatnomani imzolashni rad etgan taqdirda, adliya organining mansabdor shaxsi ushbu faktni koʻrsatilgan dalolatnomaga ilova qilinadigan videoyozuv yordamida yoki ikki nafar xolis hozirligida tasdiqlashi kerak. Undirilgan jarima miqdorining oʻn foizi Vazirlikning budjetdan tashqari jamgʻarmasiga, qolgan qismi Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjetiga yoʻnaltiriladi.

332. Jarima solish toʻgʻrisida qaror qabul qilish muddati va uni huquqbuzarga yuborish
Jarima solish uchun asos boʻlgan huquqbuzarlik aniqlanganligi haqida dalolatnoma rasmiylashtirilgan kundan eʼtiboran besh ish kuni ichida adliya organi huquqbuzarga nisbatan ushbu Qonun 331-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan miqdorlarda jarima solish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. Jarima solish toʻgʻrisidagi qaror adliya organining rahbari (uning oʻrnini bosuvchi shaxs) tomonidan imzolanadi va bir ish kuni ichida huquqbuzarga yuboriladi.

333. Jarimani ixtiyoriy ravishda toʻlash
Jarima solish toʻgʻrisidagi qaror yuborilgan kundan eʼtiboran bir oy ichida huquqbuzar ushbu qarorda nazarda tutilgan jarima summasini ixtiyoriy ravishda toʻlashi mumkin. Jarima solish toʻgʻrisidagi qarorda nazarda tutilgan jarima summasi miqdorining yetmish foizi huquqbuzar tomonidan ixtiyoriy ravishda toʻlangan taqdirda, huquqbuzar jarimaning qolgan summasini toʻlashdan ozod etiladi.

334. Jarimani undirish
Huquqbuzar tomonidan jarima summasi ixtiyoriy ravishda toʻlanmagan taqdirda, adliya organi jarimani undirish toʻgʻrisidagi daʼvo arizasini sudga belgilangan tartibda besh ish kuni ichida beradi. Huquqbuzar adliya organining jarima solish toʻgʻrisidagi qarori ustidan shikoyat qilishga haqli.

34. Patent bojlari
Sanoat mulki obyektlariga huquqiy muhofaza berish bilan bogʻliq yuridik ahamiyatga ega harakatlarni bajarganlik uchun patent bojlari undiriladi. Patent bojlarining miqdori va ularni toʻlash muddatlari, ularni toʻlashdan ozod qilish, toʻlov miqdorlarini kamaytirish yoki ularni qaytarib berish uchun asoslar, shuningdek patent bojlaridan foydalanish tartibi qonunda belgilanadi. Patent bojlari talabnoma beruvchi, patent egasi va boshqa manfaatdor shaxs tomonidan toʻlanadi. Patentni oʻz kuchida saqlab turganlik uchun patent bojini toʻlash maqsadida qoʻshimcha patent boji toʻlangan taqdirda, patent egasiga olti oylik imtiyozli muddat beriladi. Agar patentni oʻz kuchida saqlab turganlik uchun patent boji va qoʻshimcha patent boji imtiyozli muddat mobaynida toʻlanmasa, patentning amal qilishi belgilangan muddatda patent boji toʻlanmagan kundan eʼtiboran tugatiladi.

35. Patent vakillari
Patent vakili yuridik va jismoniy shaxslarning Vazirlik va Davlat muassasasi oldidagi vakillik huquqini amalga oshiradi. Oʻzbekiston Respublikasi hududida doimiy yashaydigan Oʻzbekiston fuqarosi patent vakili boʻlishi mumkin. Patent vakillariga qoʻyiladigan malaka talablari, ularni attestatsiyadan oʻtkazish va roʻyxatga olish tartibi qonunchilik bilan belgilanadi. Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqarida doimiy yashovchi jismoniy shaxslar yoki chet ellik yuridik shaxslar sanoat mulki obyektlarini patentlash boʻyicha ishlarni va ular bilan bogʻliq boʻlgan yuridik ahamiyatga ega harakatlarni Vazirlikda roʻyxatga olingan patent vakillari orqali amalga oshiradilar. Oʻzbekiston Respublikasida doimiy yashaydigan, biroq vaqtincha uning hududidan tashqarida turgan jismoniy shaxslar sanoat mulki obyektlarini patentlash boʻyicha ishlarni va ular bilan bogʻliq yuridik ahamiyatga ega harakatlarni Oʻzbekiston Respublikasi doirasida yozishmalar olib borish uchun manzilni koʻrsatgan holda, patent vakilisiz amalga oshirishlari mumkin. Patent vakilining vakolatlari ishonchnoma bilan tasdiqlanadi.

36. Sanoat mulki obyektlarini boshqa davlatlarda patentlash
Oʻzbekiston Respublikasining yuridik va jismoniy shaxslari sanoat mulki obyektlarini qonunchilikda belgilangan tartibda boshqa davlatlarda patentlash huquqiga ega. Davlat sirlarini oʻz ichiga olmaydigan ixtirolar va foydali modellarni boshqa davlatlarda patentlash tegishli talabnoma Vazirlikka topshirilgan kundan eʼtiboran uch oy oʻtganidan keyin amalga oshirilishi mumkin.

37. Chet ellik yuridik va jismoniy shaxslarning huquqlari
Chet ellik yuridik va jismoniy shaxslar ushbu Qonunda nazarda tutilgan huquqlardan Oʻzbekiston Respublikasining yuridik va jismoniy shaxslari bilan teng ravishda yoki kelishuv prinsipi asosida foydalanadilar.

38. Nizolarni hal etish
Sanoat mulki obyektlarini huquqiy muhofaza qilish va ulardan foydalanish sohasidagi nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.

39. Sanoat mulki obyektlari toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Sanoat mulki obyektlari toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladilar.