SELEKSIYA YuTUGʻIGA OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI PATENTINI BERISh UChUN TALABNOMALARNI TUZISh, TOPShIRISh VA KOʻRIB ChIQISh QOIDALARINI TASDIQLASh TOʻGʻRISIDA
(order, 2023-12-26)

Oʻzbekiston Respublikasining “Seleksiya yutuqlari toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq buyuraman: 1. Seleksiya yutugʻiga Oʻzbekiston Respublikasi patentini berish uchun talabnomalarni tuzish, topshirish va koʻrib chiqish qoidalari ilovaga binoan tasdiqlansin. 2. Davlat patent idorasi direktorining 1997-yil 2-sentabrdagi 49-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan Seleksiya yutugʻiga Oʻzbekiston Respublikasi patentini berish uchun talabnomalarni tuzish va topshirishning vaqtinchalik qoidalari ushbu Qoidalar kuchga kirgan sanadan eʼtiboran oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 3. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgandan soʻng 10 kun oʻtgandan keyin kuchga kiradi. Mazkur Seleksiya yutugʻiga Oʻzbekiston Respublikasi patentini berish uchun talabnoma tuzish, topshirish va koʻrib chiqish qoidalari (bundan buyon matnda Qoidalar deb yuritiladi) Oʻzbekiston Respublikasining “Seleksiya yutuqlari toʻgʻrisida”gi Qonuniga (bundan buyon matnda Qonun deb yuritiladi) muvofiq ishlab chiqilgan hamda seleksiya yutugʻiga patent berish uchun talabnoma tuzish, topshirish va koʻrib chiqish tartibini belgilaydi. Qonun — Oʻzbekiston Respublikasining “Seleksiya yutuqlari toʻgʻrisida”gi Qonuni. Vazirlik — Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi. Davlat muassasasi — Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi “Intellektual mulk markazi” davlat muassasasi. Seleksiya yutugʻi — yangi oʻsimliklar navi, yangi hayvonlar zoti. Ixtisoslashtirilgan tashkilot — Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Qishloq xoʻjaligi ekinlari navlarini sinash markazi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish qoʻmitasi. Talabnoma— seleksiya yutugʻiga patent berish uchun talabnoma. Zoologik urugʻlar va turlar roʻyxati — Oʻzbekiston Respublikasida muhofaza qilinadigan oʻsimliklar navlari va hayvonlar zotlarining zoologik urugʻlar va turlar davlat roʻyxati. BIMT — Butunjahon intellektual mulk tashkiloti. 1. Qonunning 8-moddasiga muvofiq, basharti seleksiya yutugʻi patentga layoqatlilikning yangilik, farqlanish, oʻxshashlik va barqarorlik mezonlariga javob bersa, uning nomi esa belgilangan talablarga javob bersa, u huquqiy jihatdan himoya qilinadi. 2. Qonunning 9-moddasiga muvofiq, basharti urugʻlik, koʻchat yoki zot mahsuloti patent berish haqida talabnoma topshirilgan kundan eʼtiboran: Oʻzbekiston Respublikasi hududida — ushbu sanadan kamida bir yil oldin; boshqa davlat hududida — koʻrsatilgan sanadan kamida toʻrt yil yoki, agar u tok, yogʻochbop, manzarali, mevali daraxtlar va oʻrmon oʻsimliklariga taalluqli boʻlsa, kamida olti yil oldin muallif, uning huquqiy vorisi tomonidan yoki uning roziligi bilan sotilmagan va foydalanish uchun boshqa shaxslarga berilmagan boʻlsa, yangilik hisoblanadi. 3. Qonunning 10-moddasiga muvofiq, seleksiya yutugʻi talabnoma topshirilgan sanada boshqa har qanday barchaga maʼlum seleksiya yutugʻidan aniq-ravshan farqlanishi lozim. Barchaga maʼlumki: keyinchalik koʻpaytirish, saqlash va aytib oʻtilgan maqsadlarda asrash uchun yetishtirish, takror yetishtirish, nav yoki zot jihatdan konditsiyaga yetkazish natijasida barchaga maʼlum bilim darajasining bir qismiga aylangan seleksiya yutugʻiga nisbatan; sotishga taklif etilgan, sotilgan, mamlakatga olib kirilgan yoki mamlakatdan olib chiqib ketilgan seleksiya yutugʻiga nisbatan aniqlanadi. 4. Qonuning 11-moddasiga muvofiq, agar muayyan navli oʻsimlikning yoki muayyan zotli hayvonning koʻpaytirishdagi oʻziga xos jihatlarini hisobga olgan holda seleksiyalanayotgan belgilari oʻxshash boʻlsa, seleksiya yutugʻi oʻxshash hisoblanadi. 5. Qonunning 12-moddasiga muvofiq, seleksiya yutugʻi bir necha marta koʻpaytirilganidan keyin yoki alohida sikl boʻyicha koʻpaytirilgan taqdirda koʻpaytirishning har bir sikli oxirida uning asosiy belgilari oʻzgarishsiz qolsa, u barqaror hisoblanadi. 6. Qonunning 17-moddasi birinchi qismiga muvofiq talabnoma: a) Oʻzbekiston Respublikasi patentini berish haqida seleksiya yutugʻining muallifi (mualliflari) va nomiga (nomlariga) patent soʻralayotgan shaxs (shaxslar) (bundan buyon matn boʻyicha — talabnoma beruvchi), ularning turar joyi yoki joylashgan eriga doir maʼlumotlar, shuningdek seleksiya yutugʻining nomi toʻgʻrisidagi takliflar koʻrsatilgan arizani; b) seleksiya yutugʻining tavsifini (texnikaviy anketasini); v) seleksiya yutugʻi namunalarining fotosuratlarini; g) talabnoma beruvchi tomonidan oʻtkazilgan seleksiya yutugʻining sinovlariga doir hujjatlarni; d) talabnoma beruvchining seleksiya yutugʻidan hech kim foydalanilmaganligi, u sotilmaganligi, boshqa birovga berilmaganligi va uning yangilik talablariga mosligini tasdiqlaydigan deklaratsiyasini; e) seleksiya yutugʻining ustuvorligini tasdiqlaydigan hujjatni (zaruratga qarab); j) talabnoma beruvchining seleksiya yutugʻini sinovdan oʻtkazish uchun materialni belgilangan muddatda ixtisoslashtirilgan tashkilotga taqdim etish majburiyatini; z) talabnoma ishonchli shaxs yoki patent vakili orqali topshirilgan taqdirda, ularga beriladigan ishonchnomani; i) belgilangan miqdordagi patent boji toʻlanganligini yoxud patent bojini toʻlashdan ozod qilish yoxud uning miqdorini kamaytirish uchun asoslarni tasdiqlaydigan hujjatni oʻz ichiga olishi kerak. 7. Talabnomaga belgilangan miqdordagi patent boji toʻlanganligini tasdiqlaydigan hujjat yoxud patent bojini toʻlashdan ozod qilish yoxud uning miqdorini kamaytirish uchun asoslarni tasdiqlaydigan hujjat ilova qilinadi. 8. Patent vakili yoki boshqa biron ishonchli shaxs orqali taqdim etilayotgan talabnomaga talabnoma beruvchi tomonidan berilgan ishonchnoma yoki ishonchnomaning tegishli tartibda rasmiylashtirilgan nusxasi ilova qilinadi. 9. Qonunning 17-moddasi ikkinchi qismiga muvofiq, talabnoma bitta seleksiya yutugʻiga tegishli boʻlishi kerak. 10. Avvalroq ustuvorlik soʻralayotgan talabnomaga talabnoma beruvchi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi seleksiya yutuqlarini himoya qilish toʻgʻrisida shartnoma tuzgan boshqa davlatda topshirilgan birinchi talabnomaning tasdiqlangan nusxasi va uning talabnoma Vazirlikka kelib tushgan sanadan eʼtiboran uch oydan kechiktirmay taqdim etilgan oʻzbek yoki rus tiliga tarjimasi ilova qilinadi. Basharti birinchi talabnomalar bir nechta boʻlsa, bu holda hamma birinchi talabnomalarning nusxalari hamda ularning oʻzbek yoki rus tiliga tarjimalari ilova qilinadi. Birinchi talabnoma nusxasining tarjimasi tarjimani amalga oshirgan shaxsning imzosi bilan tasdiqlanadi. 11. Avvalroq ustuvorlikni belgilash toʻgʻrisidagi iltimosnoma talabnoma topshirilayotganda taqdim etilishi mumkin. Ushbu shartlar Qonunning 18-moddasi toʻrtinchi qismiga muvofiq bajarilgan holda talabnoma beruvchi birinchi talabnoma topshirilgan sanadan eʼtiboran uch yil mobaynida qoʻshimcha hujjatlar va sinov uchun kerakli materiallarni taqdim etmaslik huquqiga ega. 12. Talabnoma hujjatlari oʻzbek, rus yoki boshqa tilda topshirilishi mumkin. Agar talabnoma hujjatlari boshqa tilda taqdim etilgan boʻlsa, ularning talabnoma Vazirlikka topshirilgan sanadan eʼtiboran ikki oy mobaynida taqdim etish mumkin boʻlgan oʻzbek yoki rus tiliga tarjimasi ilova qilinadi. 13. Ushbu Qoidalarning 6-bandi “a”, “b”, “v” kichik bandlarida koʻrsatilgan talabnoma hujjatlari toʻrt nusxada taqdim etiladi: uch nusxasi qogʻozda, toʻrtinchi nusxasi elektron koʻrinishda mashinada oʻqiladigan tashuvchida (bundan buyon matn boʻyicha — MOʻT) taqdim etilishi mumkin. Ushbu Qoidalarning 6-bandi “g”, “d”, “j” kichik bandlarida koʻrsatilgan talabnoma hujjatlari ikki nusxada taqdim etiladi: bir nusxasi qogʻozda, ikkinchi nusxasi MOʻTda taqdim etilishi mumkin. Talabnoma hujjatlari yoki qoʻshimcha materiallarning qogʻozdagi va MOʻTdagi matniy qismi aynan oʻxshash boʻlishi lozim. Qogʻozdagi va MOʻTdagi materiallarning aynan oʻxshashligi uchun masʼuliyat talabnoma beruvchi zimmasidadir. Qolgan hujjatlar va, agar ular boshqa tilda taqdim etilgan boʻlsa, ularning oʻzbek yoki rus tiliga tarjimasi bir nusxada topshiriladi. 14. Patent berish toʻgʻrisidagi ariza ushbu Qoidalarga 1-ilovada keltirilgan shaklda oʻzbek yoki rus tilida topshiriladi. Agar qandaydir maʼlumotlarni tegishli grafalarda toʻliq joylashtirishning iloji boʻlmasa, u holda ular arizaning tegishli grafasida: “davomini qoʻshimcha varaqda qarang” deb koʻrsatilgan holda xuddi oʻsha shaklda qoʻshimcha varaqda keltiriladi. Xorijiy ism-familiyalar va korxonalarining nomlari oʻzbek yoki rus tilidagi transliteratsiyada koʻrsatiladi. Talabnoma beruvchining nomi (agar bunga imkon boʻlsa), seleksiya yutugʻining nomi arizada oʻzbek va rus tillarida keltiriladi. 15. “Ariza” soʻzining tepasida joylashgan grafalar talabnoma beruvchi tomonidan toʻldirilmaydi, ular ariza Vazirlikka kelib tushgandan keyin rekvizitlarni kiritish uchun moʻljallangan. 16. “Ariza” grafasida “X” belgisini qoʻyish orqali patent soʻralayotgan obyekt turi belgilanadi. 17. (71)-kod ostidagi “Talabnoma beruvchi” grafasida talabnoma beruvchi (talabnoma beruvchilar) toʻgʻrisida maʼlumotlar keltiriladi: jismoniy shaxsning familiyasi, ismi (otasining ismi), bunda familiya ismdan avval koʻrsatiladi, yoki yuridik shaxsning rasmiy nomi (taʼsis hujjati boʻyicha), shuningdek tegishlicha ularning turar joylari yoki manzillari, shu jumladan mamlakatning rasmiy nomi, toʻliq pochta manzili va BIMTning ST.3 standarti boʻyicha mamlakat kodi (agar u oʻrnatilgan boʻlsa) toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi. Agar talabnoma beruvchilar bir nechta boʻlsa, koʻrsatilgan maʼlumotlar ularning har biri uchun keltiriladi. Seleksiya yutugʻining mualliflari boʻlgan talabnoma beruvchilarning turar joylari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar ushbu grafada keltirilmaydi, balki faqat arizaning (72)-kod ostidagi “Muallif(lar)” grafasida bayon etiladi. Shu grafaning oʻzida talabnoma talabnoma beruvchi seleksiya yutugʻining muallifi, muallifning ish beruvchisi yoki muallifning yoxud muallif ish beruvchisining huquqiy vorisi ekanligi tegishli katakchada “X” belgisini qoʻyish bilan belgilanadi. Oʻzbekiston Respublikasi korxonalari, muassasalari uchun KTUT kodi koʻrsatiladi. Oʻzbekiston Respublikasidan tashqarida yashovchi chet ellik yuridik shaxslar yoki jismoniy shaxslar uchun BIMTning ST.3 standarti boʻyicha mamlakat kodi (agar u belgilangan boʻlsa) koʻrsatiladi. 18. Ustuvorlikni belgilash toʻgʻrisidagi iltimosni oʻz ichiga olgan grafa talabnoma Vazirlikka kelib tushgan sanadan bir muncha ilgarigi ustuvorlik soʻralayotgan boʻlsa, birinchi talabnomadagi nav, zot nomi koʻrsatilgan holda, toʻldiriladi. (31)-kod ostidagi grafada uning asosida yoki unga qoʻshimcha materiallar asosida ustuvorlik soʻralayotgan birinchi talabnomaning raqami va soʻralayotgan ustuvorlik sanasi koʻrsatiladi (32-kod ostida ancha ilgariroq berilgan talabnoma yoki u boʻyicha qoʻshimcha materiallar kelib tushgan sana koʻrsatiladi). (33)-kod ostidagi grafada BIMT ST.3 standarti boʻyicha mamlakat kodi koʻrsatiladi. 19. (54) (a)-kod ostidagi “Zot/turning nomi” grafasida botanik yoki zoologik zot, turning nomi oʻzbek va rus tillarida keltiriladi, shuningdek seleksiya yutugʻi taksonomik birligi (zot,tur, kenja tur)ning lotincha nomi koʻrsatiladi. Navni, zotni taksonomik mansubligi boʻyicha ham, ishlab chiqarishda qoʻllanishi boʻyicha ham aniq identifikatsiyalash uchun, zot/tur nomi toʻliq keltirishi kerak. Masalan: bugʻdoy — yumshoq, kuzgi, makkajoʻxori — gibrid F1, tovuq — tuxum qoʻyadigan. (54)(b)-kod ostidagi “Taklif qilinayotgan nom” grafasida talabnoma berilgan seleksiya yutugʻining Qonunning 13-moddasi va ushbu Qoidalarning 26 — 28-bandlari talablariga javob beradigan nomi keltiriladi. 20. (98)-kod ostidagi “Yozishmalar uchun manzil” grafasida pochta orqali tez yetkazib berish boʻyicha odatdagi talablarni qondiradigan yozishmalar uchun manzil, xat oluvchining ismi yoki nomi, va telefon, teleks, faks raqamlari, e-mail (agar ular boʻlsa) keltiriladi. Yozishmalar uchun manzil sifatida, jumladan, Oʻzbekiston Respublikasida yashovchi talabnoma beruvchi (talabnoma beruvchilardan biri) — jismoniy shaxsning turar joyi manzili, yoki Oʻzbekiston Respublikasidagi talabnoma beruvchi — yuridik shaxsning joylashgan joyi manzili, yoki Vazirlikda roʻyxatdan oʻtkazilgan patent vakilining yoki boshqa ishonchli shaxsning manzili koʻrsatilishi mumkin. Arizada yozishmalar uchun manzil koʻrsatilmagan taqdirda, patent vakili yoki boshqa ishonchli shaxsning, agar ular tayinlangan boʻlsa, joylashgan manzili ushbu manzil hisoblanadi, aks holda Oʻzbekiston Respublikasi hududida manzilga ega boʻlsa, arizaning talabnoma beruvchi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarga taalluqli grafalarida talabnoma beruvchining (talabnoma beruvchilar bir qancha boʻlsa ulardan birinchisining) manzili hisoblanadi. 21. (74)-kod ostidagi “Patent vakili” grafasi talabnoma beruvchi tomonidan patent vakili tayinlangan hollardagina toʻldiriladi va uning toʻgʻrisida quyidagi maʼlumotlar keltiriladi: familiyasi, ismi (va otasining ismi), Vazirlikda roʻyxatga olinganlik raqami, Oʻzbekiston Respublikasidagi turar joyi, telefon, faks raqamlari, e-mail (agar ular boʻlsa). 22. “Ilova qilinadigan hujjatlar roʻyxati” grafasi ilova qilinayotgan hujjatlar nusxalari va har bir nusxadagi varaqlar soni koʻrsatilgan holda tegishli katakchalarda “X” belgisini qoʻyib chiqish orqali toʻldiriladi. Turi ariza formasida koʻzda tutilmagan ilova qilinadigan hujjatlar (“boshqa hujjat”) uchun ularning vazifasi aniq koʻrsatiladi. 23. (72)-kod ostidagi “Mualliflar” va “Toʻliq uy manzili” grafalarida seleksiya yutugʻining muallifi (mualliflari) toʻgʻrisida quyidagi maʼlumotlar keltiriladi: familiyasi, ismi (otasining ismi), lavozimi, ilmiy darajasi va ish joyi, mamlakat nomi va uning BIMT ST.3 standarti boʻyicha kodini oʻz ichiga olgan toʻliq turar joyining pochta manzili. 24. “Mualliflar” va “Toʻliq uy manzili” grafalari ostida bevosita joylashgan grafa, muallif (mualliflar) patent berish toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni eʼlon qilishda uni (ularni) bunday sifatda tilga olmaslikni soʻraganida toʻldiriladi. Bu holda eʼlon qilishda tilga olinmaslikni istagan har bir muallifning familiyasi, ismi (otasining ismi) va ularning imzolari keltiriladi. 25. Arizaning oxirgi “Imzo” grafasini, imzo qoʻyish sanasini koʻrsatgan holda toʻldirish barcha hollarda majburiydir. Ariza talabnoma beruvchi tomonidan imzolanadi. Yuridik shaxs nomidan ariza korxona, tashkilot rahbari yoki rahbar tomonidan vakil qilingan shaxs tomonidan uning lavozimi koʻrsatilgan holda imzolanadi. Imzo muhr bilan tasdiqlanadi. Talabnoma patent vakili yoki ishonchli shaxs orqali berilganda, ariza talabnoma beruvchi yoki patent vakili yoxud ishonchli shaxs tomonidan imzolanadi. Imzolar imzo qoʻyuvchi shaxsning familiyasi va ismi-shariflari koʻrsatilgan holda ochib beriladi. Imzo qoʻyishni talab qiladigan u yoki bu maʼlumotlar qoʻshimcha varaqda keltirilgan hollarda, u ham shunday tartibda imzolanadi. Talabnoma beruvchi yoki patent vakilining yoxud ishonchli shaxsning imzosi har bir qoʻshimcha varaqda keltirilishi majburiydir. 26. Seleksiya yutugʻining nomi seleksiya yutugʻiga mos boʻlishi, qisqa boʻlishi, shu yoxud shunga yaqin botanik yoki zoologik turdagi mavjud seleksiya yutuqlarining nomidan farqlanib turishi kerak. Seleksiya yutugʻining nomi faqatgina raqamlardan iborat boʻlib kolmasligi, seleksiya yutugʻining xususiyatlari, kelib chiqishi, ahamiyati haqida, muallifning (hammualliflarning) shaxsi haqida yanglishishlarga sabab boʻlmasligi, insonparvarlik va axloq qoidalariga zid boʻlmasligi lozim. 27. Seleksiya yutugʻining nomida: urugʻlik, ekiladigan, zotdor material uchun qoʻllanadigan terminlar va belgilardan, botanik yoki zoologik zot, tur yoki boshqa taksonomik birliklarning lotincha yoki umum qabul qilingan nomlari, shuningdek bu nomlarning qismlaridan, faqat geografik belgilardan tarkib topgan nomlardan, navning kelib chiqishi yoki oʻstirilishiga nisbatan ochiq-oydin shubha tugʻdirmaydigan joylar yoki hududlarga taalluqli geografik belgilar bundan mustasno, seleksiya yutugʻining belgilari yoki xususiyatlari haqida yanglish tasavvur keltirib chiqarishi mumkin boʻlgan nom foydalanish yaramaydi. 28. Basharti talabnoma Oʻzbekiston Respublikasi va boshqa davlatlarda topshirilsa, seleksiya yutugʻining nomi bu talabnomalarda bir xil boʻlishi lozim. 29. Nav, zot tavsifi texnik anketa koʻrinishida 2-, 3-ilovalarda keltirilgan formalar boʻyicha taqdim etiladi. 30. Anketaning yuqoridan oʻng tomonda joylashgan “Talabnoma raqami ______” grafasi talabnoma beruvchi tomonidan toʻldirilmaydi. 31. “Talabnoma beruvchi” deb nomlangan 1-bandda talabnoma beruvchining nomi koʻrsatiladi. 32. “Zot/tur nomi” deb nomlangan 2(a)-bandda nav, zot mansub boʻlgan botanik yoki zoologik zot/turning oʻzbek va rus tilidagi nomi keltiriladi, shuningdek seleksiya yutugʻi taksonomik birligining lotincha nomi koʻrsatiladi. 2(b)-bandda zot uchun “X” belgisini qoʻyish orqali qoʻshimcha ravishda zot kategoriyasi belgilanadi. 2(v)-bandda mahsuldorlik yoʻnalishi koʻrsatiladi. 33. “Taklif qilinayotgan nom” deb nomlangan 3-bandda seleksiya yutugʻining taklif qilinayotgan nomi koʻrsatiladi. 34. “Seleksiya yutugʻining kelib chiqishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar” deb nomlangan 4-bandda seleksiya yutugʻining tarixi, yetishtirish, yaratish, aniqlash metodi, chatishtirilgan yili, dastlabki (ota-ona) shakllari, shuningdek qoʻllab-quvvatlash va koʻpaytirish xususiyatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi. 35. “Talabnoma berilgan seleksiya yutugʻining belgilari” deb nomlangan 5-bandda belgilangan tartibda belgilar roʻyxati keltiriladi. Talabnoma berilgan nav, zot belgilarining nomi, ularning ifodalanganlik darajasi va indeksi keltiriladi. Ushbu belgining ifodalanganlik darajasiga mos boʻlgan indeks “X” belgisini qoʻyish bilan belgilanadi. 36. “... Seleksiya yutugʻining nomi va belgilari” deb nomlangan 6(a)-bandda oʻxshash seleksiya yutugʻining nomi va uni talabnoma berilgan seleksiya yutugʻidan farqlaydigan belgilar keltiriladi. Oʻxshash seleksiya yutugʻi deb talabnoma topshirilgan sanagacha hammaga maʼlum boʻlgan maʼlumotlardan maʼlum boʻlgan xuddi shunday botanik yoki zoologik zot turga aytiladi. 6(b)-bandda oʻxshash seleksiya yutugʻi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan axborot manbaining biliografik maʼlumotlari keltiriladi. 37. “Qoʻshimcha axborot” deb nomlangan 7-bandda, masalan, oʻsimlik navining zararkunandalar va kasalliklarga turgʻunligi, hayvon zotini oziqlantirish darajasi va uni boqish texnologiyasi toʻgʻrisida, shuningdek seleksiya yutugʻi sinovini oʻtkazishning alohida shart-sharoitlari va boshqalar toʻgʻrisida qoʻshimcha axborot keltiriladi. 7.1-bandda quyidagi maʼlumotlar keltiriladi: nav uchun — talabnoma berilgan nav turgʻunlik namoyon etgan zararkunandalar va kasalliklar nomlari, zotlar/shtammlar koʻrsatiladi; zot uchun — talabnoma berilgan zotni oziqlantirish darajasi, uni boqish va ishlatish boʻyicha alohida talablar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi. 7.2-bandda sinov oʻtkazishning alohida shart-sharoitlari (agar ular boʻlsa), masalan, nav uchun — sugʻorish, oʻgʻit solish va boshqalar koʻrsatiladi. “Boshqa axborot” deb nomlangan 7.3-bandda talabnoma berilgan nav yoki zotni xoʻjalik belgilarining asosiy koʻrsatkichlari boʻyicha tavsiflaydigan qoʻshimcha maʼlumotlar, mahsulot sifati, navning tezpisharligi, sovuqbardoshligi, qurgʻoqbardoshligi, zotning chorvachilik mahsulotlarining yangi sifatlarini taʼminlaydigan texnologik xususiyatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar yoki urgʻochilarning mahsuldorligi, masalan, oʻsish intensivligi (tirik massaning ortishi), unumdorligi (naslining chiqishi) va boshqalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltirilishi mumkin. 38. Tavsif talabnoma beruvchi(lar) tomonidan familiyasi, ismi va otasi ismining bosh harflari koʻrsatilgan holda imzolanadi. 39. Agar talabnoma koʻp liniyali nav, zot yoki populatsiyaga (oʻzini oʻzi changlaydigan va vegetativ koʻpayadigan oʻsimliklarga) berilayotgan boʻlsa, bu holda ushbu navning, zotning hamma liniyalari tavsifga ega boʻlishi kerak. 40. Namunalarning fotosuratlari (umumiy koʻrinishi, olddan, chapdan, oʻngdan, orqadan, tepadan, pastdan koʻrinishlari) oʻsimlik yoki hayvon zotining belgilari toʻgʻrisida toʻliq batafsil taassurot berishi lozim. 41. Fotosuratlardagi tasvirlar aniq va yorqin boʻlishi kerak. Oʻsimlik yoki hayvon zotining alohida detallari fotosuratlarda, nafaqat yorugʻlik tushgan tomondan, balki soya tomondan ham yaxshi koʻrinib turishi lozim. Fotosuratlar bir tekisda tushgan yorugʻlikda, neytral fonda, begona predmetlarsiz bajarilgan boʻlishi kerak. 42. Fotosuratlar quyidagi tartibda raqamlanadi: umumiy koʻrinishi, yondan, orqadan koʻrinishi, boshqa koʻrinishlari. Bir koʻrinishdagi tasvirlar bitta raqam ostida keltiriladi. 43. Fotosuratlarning orqa tomonida fotosurat raqami (I foto), seleksiya yutugʻining nomi, shuningdek “umumiy koʻrinish”, “yondan koʻrinish”, “olddan koʻrinish”, “orqadan koʻrinish” va h.k. kabi izohlar ketma-ket koʻrsatiladi. 44. Oʻsimlik naviga topshirilgan talabnoma tarkibiga xoʻjalikda foydalanish fazasidagi normal rivojlangan oʻsimlikning va gullarining (gʻuncha, gul — tepadan, yondan, pastdan koʻrinishi), toʻpgulning, oʻsimlikning reproduktiv qismlarining (boshoq, soʻta, popuk, don, meva, reza meva, tugunak, ildizmeva va boshqalar) 90 x 120 yoki 130 x 180 mm oʻlchamdagi oq-qora yoki rangli fotosuratlari kiradi. Bundan tashqari quyidagi oʻsimliklar boʻyicha qoʻshimcha fotosuratlar ilova qilinadi: gʻoʻza boʻyicha — oʻsimlikning rangli fondagi fotosurati, simpodial turda shoxlaydigan navlar boʻyicha — ikkita namunali shoxning fotosurati; nul turda shoxlaydigan navlar boʻyicha — poyaning tugunli, bargli, gulli, koʻsakli qismi, ikki-uchta taralgan toʻzgʻoq va ikki uchta tola shtapelkalarining fotosuratlari; tamaki va maxorka boʻyicha — normal rivojlangan oʻsimlikning toʻpguli va oʻrta yarusdagi bargi bilan fotosurati; koʻp yillik mevali oʻsimliklar boʻyicha — butun daraxt yoki tup va uning alohida qismlarining (bir yillik koʻchat, meva beradigan organlar, novda, barg, shingillar, mevalar va h.k.) fotosurati. 45. Hayvon zotlariga berilgan talabnomalar tarkibiga hayvonning tashqi koʻrinishi va shu zot uchun tipik boʻlgan xususiyatlarini taʼriflaydigan oq-qora yoki rangli 90 x 120 mm oʻlchamdagi fotosuratlar kiradi: nasldor hayvon, urgʻochi, jinsiy yetilgan yoshdagi chorva, qorakoʻlchilikda — qorakoʻl terilari, tut ipak qurtining gibridlari (zotlari) boʻyicha — pilla. 46. Talabnomada axloq-odob va ijtimoiy tartibga zid iboralar, chizmalar, rasmlar, fotosuratlar va boshqa materiallar; boshqa shaxslarning mahsulotlari, shuningdek talabnomalari va patentlariga nisbatan bayon qilingan iltifotsiz fikrlar; Seleksiya yutugʻiga ochiqdan-ochiq taalluqli boʻlmagan yoxud talabnoma hujjatlarini ushbu Qoidalarning talablariga muvofiq deb eʼtirof etish uchun zarur boʻlmagan maʼlumotlar va fikrlar boʻlmasligi lozim. “Oʻxshash nav, zotning nomi va belgilari” boʻlimida maʼlum seleksiya yutugʻining kamchiligini koʻrsatish yoʻl qoʻyib boʻlmaydigan element deb hisoblanmaydi. 47. Seleksiya yutugʻining tavsifida (texnik anketasida) standartlashtirilgan atamalar va qisqartmalar, ular mavjud boʻlmagan hollarda esa ilmiy va texnikaviy adabiyotda hamma qabul qilgan atamalar va qisqartmalar qoʻllanadi. Ilmiy-texnik adabiyotda keng qoʻllanmaydigan atama va qisqartmalar ishlatilganda, ularning maʼnosi matnda birinchi marta qoʻllanganda tushuntirib beriladi. Ilmiy-texnik adabiyotlarda noilmiy deb eʼtirof etilgan tushunchalarni taʼriflovchi atamalarning qoʻllanishiga yoʻl qoʻyilmaydi. Hamma shartli belgilar ochib beriladi. Fizikaviy kattaliklar odatda amaldagi Xalqaro birliklar sistemasi birliklarida ifoda etiladi. 48. Hamma hujjatlar zarur boʻlgan hollarda ularni bevosita reproduksiya qilib, cheklanmagan miqdorda nusxa koʻchirish imkoniyati boʻlgan tarzda rasmiylashtiriladi. Har bir varaqning faqat bir tomonidan foydalaniladi, qatorlar varaqning kichik tomoni boʻylab parallel joylashtiriladi. 49. Talabnomaning hujjatlari pishiq, oq, tekis, yarqiramaydigan qogʻozda rasmiylashtiriladi. Talabnoma hujjatlarini MOʻT da ham berish mumkin. 50. Talabnomaning har bir hujjati alohida varaqdan boshlanadi. Varaqlar 210x297 mm formatga ega boʻladi. Tavsifni va muhim alomatlar majmuini oʻz ichiga olgan varaqlar hoshiyalarining oʻlchamlari quyidagicha boʻladi, mm: yuqoridan — 20; oʻngdan — 20; pastdan — 20; chapdan — 25. 51. Talabnomaning har bir hujjatining (ariza, talabnoma (texnik anketa) alomatlar roʻyxati bilan, fotosuratlar) varaqlari birdan boshlab alohida raqamlab chiqiladi. Varaqlarning raqamlari ikkinchi varaqdan boshlab arab sonlari bilan qoʻyiladi. MOʻT da beriladigan materiallarga qoʻyiladigan talablar Vazirlik tomonidan belgilanadi. 52. Hujjatlar qora rangli shrift bilan bosiladi. Tavsif matni 1,5 interval bilan bosh harflarining balandligi 2,1 mm dan kam boʻlmagan holda bosiladi. 53. Grafik simvollar, lotincha nomlar, lotincha harflar qora rangli siyoh, pasta yoki tush bilan keyin yozib qoʻyilishi mumkin. 54. Axborot manbalarining bibliografik maʼlumotlari ular boʻyicha axborot manbaini topish mumkin boʻlgan holda koʻrsatilishi lozim. 55. Seleksiya yutugʻining muallifi, ish beruvchi yoki ularning huquqiy vorisi talabnoma topshirish va patent olish huquqiga ega. 56. Talabnoma bevosita Vazirlikka topshiriladi yoki pochta orqali yuboriladi. 57. Talabnoma bevosita talabnoma beruvchi tomonidan yoki Vazirlikda roʻyxatdan oʻtgan patent vakili yoxud boshqa ishonchli shaxs orqali topshirilishi mumkin. 58. Qonunning 16-moddasiga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasida doimiy turar joyiga yoki joylashgan eriga ega boʻlmagan boshqa davlatlarning fuqarolari va yuridik shaxslari, ularning patent vakillari yoki ishonchli shaxslari himoya hujjatlari olish va ularni oʻz kuchida saqlash borasidagi ishlarni, agar Oʻzbekiston Respublikasi qatnashgan xalqaro shartnomalarda boshqa narsa koʻzda tutilmagan boʻlsa, Oʻzbekiston Respublikasining patent vakillari orqali olib boradilar. 59. Talabnoma boʻyicha ishlarni olib borish va talabnomani koʻrib chiqishda oʻz manfaatlarini himoya qilish uchun talabnoma beruvchi patent vakilini yoki ishonchnoma berish orqali ishonchli shaxsni tayinlashi mumkin. Vazirlik va Davlat muassasasi oldida vakillik qilish uchun Oʻzbekiston Respublikasida rasmiylashtiriladigan ishonchnoma oddiy yozma shaklda tuziladi. Agar ishonchnoma oʻzbek yoki rus tilidan boshqa tilda berilgan boʻlsa, unga shu tillardan biriga qilingan tarjima ilova qilinadi. Ishonchnoma talabnoma bilan bir vaqtda taqdim etiladi. Agar ishonchnoma Vazirlikda roʻyxatdan oʻtkazilgan bir necha patent vakili nomiga yoki bir necha ishonchli vakil nomiga berilgan boʻlsa, u holda talabnoma boʻyicha patent olish ishlari ularning istalgani tomonidan olib borilaveradi. 60. Yozishma talabnoma beruvchi yoki uning patent vakili yoki ushbu ishga vakolat berilgan ishonchli shaxs tomonidan har bir talabnoma boʻyicha alohida olib boriladi. 61. Talabnoma topshirilgandan keyin yuboriladigan materiallarda talabnoma raqami va talabnoma beruvchi yoki uning patent vakili yoxud ishonchli vakilining imzosi boʻlishi shart. Talabnoma raqami koʻrsatilmagan materiallar, agar raqamni bilvosita aniqlash imkoni boʻlmasa, koʻrilmay qaytarib yuboriladi. 62. Talabnoma boʻyicha ish yuritish jarayonida yuboriladigan materiallar Qonunda belgilangan muddatlarda taqdim etiladi. 63. Vazirlik va Davlat muassasasiga yoki ixtisoslashtirilgan tashkilotga talablarni buzib taqdim etilgan materiallar boʻyicha bildirishnoma yuboriladi va unda bildirishnoma yuborilgan sanadan eʼtiboran uch oylik muddatda tuzatilgan va/yoki yetishmayotgan materiallarni taqdim yetish taklif qilinadi. Talabnoma beruvchi yoki uning patent vakili yoxud ishonchli shaxsi boʻlmagan shaxslar tomonidan taqdim etilgan materiallar koʻrib chiqilmaydi. Bunday materiallarni topshirgan shaxsga tegishli bildirishnoma yuboriladi. 64. Qonunning 20-moddasi ikkinchi qismiga muvofiq, talabnoma beruvchi talabnoma topshirilgan sanadan eʼtiboran ikki oy mobaynida talabnomada koʻrsatilgan seleksiya yutugʻining mohiyatini oʻzgartirmagan holda unga qoʻshimchalar, aniqliklar va tuzatishlar kiritish huquqiga ega. 65. Belgilangan miqdordagi patent boji toʻlangan taqdirda talabnoma boʻyicha tuzatishlar, aniqliklar yoki qoʻshimcha materiallar tegishli ariza berish yoʻli bilan koʻrsatilgan muddat oʻtgandan keyin ham, lekin patent berish haqidagi qaror chiqarilgunga qadar, kiritilishi mumkin. Arizaga talabnoma materiallariga oʻzgartirishlar kiritish uchun patent boji toʻlangani haqidagi hujjat ilova qilinadi. Patent boji toʻlangani haqidagi hujjat taqdim etilmagan taqdirda yuridik ahamiyatga molik harakatlar amalga oshirilmaydi va bu haqda talabnoma beruvchi xabardor qilinadi. Toʻlangan patent bojining summasi belgilangan miqdordan kam boʻlgan taqdirda, talabnoma beruvchi Davlat muassasasi tomonidan yetishmayotgan patent bojini toʻlash haqidagi bildirishnoma yuborilgan sanadan eʼtiboran uch oy mobaynida kerakli summani toʻlash huquqiga ega. 66. Talabnoma materiallariga tuzatishlar, aniqliklar va qoʻshimchalar kiritish talabnoma beruvchi tomonidan tegishli yozma arizalar va almashtiriladigan varaqlar yoki fotosuratlarni talabnoma hujjatlarining har bir nusxasi uchun topshirish yoʻli bilan amalga oshiriladi. Ariza shakllari ushbu Qoidalarga berilgan 4-, 5-, 6-ilovalarda keltirilgan. Almashtiriladigan varaqlar tegishli talabnoma hujjatining har bir nusxasi uchun oʻzbek yoki rus tilida taqdim etiladi. Talabnoma beruvchi ariza Vazirlikka kelib tushganligi va uni koʻrib chiqish natijalari haqida xabardor qilinadi. 67. Yuridik shaxs boʻlgan talabnoma beruvchining nomi yoki jismoniy shaxs boʻlgan talabnoma beruvchining familiyasi (ismi, otasining ismi) oʻzgartirilganda, Vazirlikka talabnoma beruvchining nomiga oʻzgartirish kiritish haqida ariza beriladi va ushbu oʻzgartirishlarni tasdiqlaydigan hujjat taqdim etiladi. Ariza shakli ushbu Qoidalarga berilgan 4-ilovada keltirilgan. 68. Talabnomaga boʻlgan huquq boshqa shaxsga oʻtkazilgan holda talabnoma beruvchi tomonidan Vazirlikka talabnoma beruvchini oʻzgartirish toʻgʻrisidagi yozuvni kiritish haqida ariza beriladi. Ariza shakli ushbu Qoidalarga berilgan 5-ilovada keltirilgan. Patent olishga boʻlgan huquqning boshqa shaxsga oʻtkazilishida yoki talabnoma beruvchining nomi oʻzgarishi natijasida talabnoma beruvchi haqidagi koʻrsatmani oʻzgartirish seleksiya yutugʻini Oʻsimliklar navlarining davlat reyestri yoki Hayvonlar zotlarining davlat reyestrida roʻyxatdan oʻtkazish sanasigacha amalga oshirilishi mumkin. Arizada talabnomaga boʻlgan huquq boshqa shaxsga — huquq vorisiga oʻtkazilishi haqida koʻrsatma va ushbu shaxs haqidagi maʼlumotlar boʻlishi kerak. Ariza talabnoma beruvchi va uning huquq vorisi tomonidan ushbu Qoidalarning 25-bandida koʻzda tutilgan tartibda imzolanadi. Ariza faqat talabnoma beruvchi tomonidan imzolangan taqdirda, arizaga talabnoma beruvchi va uning huquqiy vorisi tomonidan imzolangan huquq oʻtkazilganligini tasdiqlaydigan hujjat ilova qilinadi. Ariza shakli ushbu Qoidalarga berilgan 5-ilovada keltirilgan. 69. Belgilangan talablarga rioya qilingan hollarda talabnoma beruvchi va uning huquqiy vorisi talabnoma materiallariga talabnoma beruvchi oʻzgartirilganligi toʻgʻrisidagi yozuv kiritilganligi haqida xabardor qilinadi. Keyingi barcha yozishmalar yangi talabnoma beruvchi bilan olib boriladi. Talabnoma beruvchi va uning huquqiy vorisiga talabnoma beruvchi oʻzgartirilganligi toʻgʻrisidagi yozuv kiritilganligi haqidagi bildirishnoma yuborilgan sana talabnomaga boʻlgan huquq oʻtkazilgan sana deb hisoblanadi. Belgilangan talablar bajarilmagan taqdirda talabnoma beruvchi va uning huquqiy vorisi taqdim etilgan hujjatlarga aniqliklar va/yoki tuzatishlar kiritilishi kerakligi haqida yoki talabnoma materiallariga talabnoma beruvchi oʻzgartirilganligi toʻgʻrisidagi yozuv kiritish mumkin emasligi haqida tegishli sabablar koʻrsatilgan holda xabardor qilinadi. 70. Vazirlik talabnoma hujjatlariga tuzatishlar kiritish haqidagi talabnoma beruvchi yoki uning patent vakili yoxud ishonchli vakili tomonidan imzolangan hamda tegishli talabnoma raqami va kiritilishi lozim boʻlgan tuzatishlar koʻrsatilgan arizani qabul qiladi. Ariza shakli ushbu Qoidalarga berilgan 6-ilovada keltirilgan. Talabnoma hujjatlaridagi yaqqol ayon boʻlgan va texnik xatolarni tuzatish ham seleksiya yutugʻi tegishli davlat reyestrida roʻyxatdan oʻtkazilgan sanaga qadar amalga oshirilishi mumkin. Agar mutaxassis uchun taklif etilgan tuzatishdan boshqasining amalga oshirilishi mumkin emasligi umumeʼtirof etilgan bilimlardan ayon boʻlsa, tuzatish yaqqol ayon deb hisoblanadi. Agar tuzatishlar bibliografik maʼlumotlarni koʻrsatishda matn terishdagi xatolarga va boshqa shu kabi xatolarga oid boʻlib, hujjatni tuzatish bevosita nusxa olishda aniqlikka nisbatan salbiy oqibatlarga olib kelmasa, tuzatish kiritish zarurligi talabnoma beruvchining xatida bayon qilinishi va avvalgisining oʻrnini bosadigan varaqlar taqdim etilmasligi mumkin. 71. Belgilangan talablarga rioya qilinmagan hollarda talabnoma beruvchi talabnoma materiallariga oʻzgartirishlar kiritish mumkin emasligi haqida tegishli sabablar koʻrsatilgan holda xabardor qilinadi. 72. Qonunning 20-moddasi toʻrtinchi qismiga muvofiq qoʻshimchalar, tuzatishlar va aniqliklarni talabnoma beruvchi tomonidan oʻtkazib yuborilgan taqdim etish muddatlari tiklanishi mumkin. 73. Oʻtkazib yuborilgan muddatni tiklash toʻgʻrisidagi iltimosnoma talabnoma beruvchi tomonidan taqdim etish muddati oʻtkazib yuborilgan hujjat bilan birga, oʻtkazib yuborilgan muddat tugagan kundan eʼtiboran olti oydan kechiktirmay, uzrli sabablar koʻrsatilgan holda beriladi. Davlat muassasasi koʻrsatilgan sabablar mavjudligini hujjatlar bilan tasdiqlashni soʻrash huquqiga ega. 74. Iltimosnomaga belgilangan miqdorda tegishli patent boji toʻlanganini tasdiqlaydigan hujjat ilova qilinadi. Belgilangan miqdordagi patent boji toʻlanganligini tasdiqlaydigan hujjat koʻrsatilgan muddatda taqdim etilmagan holda yuridik ahamiyatga molik harakatlar amalga oshirilmaydi va bu haqda talabnoma beruvchiga xabar beriladi. 75. Oʻtkazib yuborilgan muddat tiklangani toʻgʻrisida talabnoma beruvchiga xabar beriladi. 76. Yuqorida koʻrsatilgan talablarga rioya qilinmagan hollarda iltimosnoma qanoatlantirilmaydi va bu haqda talabnoma beruvchiga xabar beriladi. 77. Talabnoma beruvchi (uning patent vakili yoki ishonchli shaxsi) oʻzi topshirgan talabnoma va shu talabnoma boʻyicha Vazirlik, Davlat muassasasi yoki ixtisoslashtirilgan tashkilotlar oʻrtasida olib borilgan yozishmalar bilan kuni va soatini avvaldan kelishib, bevosita Vazirlik, Davlat muassasasi yoki ixtisoslashtirilgan tashkilotlarning oʻzida ham, shuningdek talabnoma materiallari, unga tegishli hujjatlar yoki ularning qismlari nusxalarini soʻrovnoma orqali olib ham tanishishi mumkin. 78. Huquqni muhofaza qilish organlari talabnoma materiallari bilan belgilangan tartibda tanishadilar. 79. Talabnoma bilan bogʻliq savollar talabnoma beruvchining (uning patent vakili yoki ishonchli shaxsining) ishtirokida Davlat muassasasining taklifi boʻyicha yoki talabnoma beruvchining iltimosiga koʻra, ikkala tomon bu savollar bilan tanishib chiqqanidan soʻng koʻrib chiqiladi. 80. Ekspertizaning savollari uchrashish maqsadga muvofiqligi maʼlum qilingan bildirishnomada, talabnoma beruvchining savollari esa uchrashuv oʻtkazish haqidagi iltimosnomada bayon qilinishi mumkin. 81. Bildirishnomaga talabnoma beruvchining javobi, uning talabnomani koʻrib chiqishda ishtirok etish niyati bor-yoʻqligidan qatʼi nazar, bildirishnomada koʻrsatilgan muddatda taqdim etiladi. Talabnomani talabnoma beruvchi ishtirokida koʻrib chiqish sanasi va vaqti oldindan kelishib olinadi. Vaziyat oʻzgargan taqdirda belgilangan vaqtda talabnomani koʻrib chiqishda ishtirok etish imkoniyati boʻlmagan tomon darhol bu haqda ikkinchi tomonni xabardor qiladi. 82. Yagona talabnoma beruvchi boʻlmagan shaxs vakillik qilish uchun ishonchnomasi boʻlgan taqdirdagina boshqa talabnoma beruvchilarsiz oʻzi talabnomani koʻrib chiqishda ishtirok etishi mumkin. 83. Talabnomani talabnoma beruvchining ishtirokida koʻrib chiqish muzokara yoʻli bilan yoki ekspert kengashida amalga oshiriladi. Agar savollarni bevosita ekspert va talabnoma beruvchi tomonidan hal qilish imkoni boʻlsa, muzokaralar olib boriladi, agar savollarni hal qilish uchun bir necha mutaxassisning ekspertizasi talab qilinsa, ekspert kengashi oʻtkaziladi. Muzokaralar va ekspert kengashi natijalari boʻyicha belgilangan shaklda ikki nusxada, ishtirokchilar haqidagi maʼlumotlarni, tomonlar tarafidan keltirilgan dalillar va takliflar va keyingi ish yuritish haqidagi xulosalarni oʻz ichiga olgan bayonnoma tuziladi. Bayonnomada ekspertizaning yozma izohlarni talab qiladigan savollari keltirilishi, talabnoma beruvchi (uning patent vakili yoki ishonchli shaxsi) tomonidan taklif qilingan nav, zot alomatlarining ifodalanganlik darajasi va indeksi aniqlashtirilishi, talabnomani chaqirib olish toʻgʻrisidagi ariza va h.k. keltirilishi mumkin. Bayonnoma koʻrib chiqishda qatnashgan barcha ishtirokchilar tomonidan imzolanadi. Bir nusxasi talabnoma materiallariga qoʻshib qoʻyiladi, ikkinchisi esa talabnoma beruvchiga (uning patent vakili yoki ishonchli shaxsiga) beriladi. Muhokama qilingan savollar boʻyicha kelishuvga erishilmagan hollarda, bayonnomada koʻrib chiqishda qatnashganlarning alohida fikri qayd etilishi mumkin. Talabnoma beruvchiga (uning patent vakili yoki ishonchli shaxsiga) topshiriladigan va tegishli xulosalarni oʻz ichiga olgan bayonnoma nusxasi ekspertiza savollari keltiriladigan bildirishnomaning oʻrnini bosishi mumkin, bu haqda bayonnomada tegishli yozuv qayd etib qoʻyiladi. 84. Bayonnoma talabnoma beruvchining ekspertiza bildirishnomasiga javobi oʻrnini (agar bunda javob berish uchun belgilangan muddatlar buzilmayotgan boʻlsa) bosishi mumkin. Bu holda bayonnomada tegishli yozuv qayd etib qoʻyiladi. 85. Qonunning 24-moddasiga muvofiq seleksiya yutugʻiga patent berish haqidagi talabnoma talabnoma beruvchining yozma iltimosnomasiga binoan patent berish yoki berishni rad etish haqida qaror qabul qilingunga qadar chaqirib olinishi mumkin. Chaqirib olish toʻgʻrisidagi iltimosnoma qabul qilinganligi haqidagi bildirishnoma talabnoma beruvchiga joʻnatilgan sanadan eʼtiboran talabnoma chaqirib olingan deb hisoblanadi. Talabnoma beruvchiga talabnoma chaqirib olinganligi toʻgʻrisida bildirishnoma yuborilganidan soʻng ushbu talabnoma boʻyicha ish yuritish toʻxtatiladi. 86. Chaqirib olingan yoki chaqirib olingan deb hisoblanadigan talabnoma yuridik oqibatlarga olib kelmaydi, yaʼni u boʻyicha hech qanday yuridik ahamiyatga molik amallar olib borilishi mumkin boʻlmaydi (bunday talabnoma boʻyicha ekpertiza oʻtkazilmaydi, patent berilmaydi va x.k.) va kelgusida talabnoma beruvchining huquqlari ushbu talabnomaga asoslanishi mumkin boʻlmaydi (xususan, navbatdagi talabnomani topshirishda chaqirib olingan talabnomaning kelib tushgan sana boʻyicha yoki unga qoʻshimcha materiallar kelib tushgan sana boʻyicha ustuvorlik soʻrash mumkin emas). Chaqirib olingan yoki chaqirib olingan deb hisoblanadigan talabnoma seleksiya yutugʻi boʻyicha kelib tushgan boshqa talabnomalarning ekspertizasini oʻtkazish jarayonida ularning yangiligini aniqlashda hisobga olinmaydi. 87. Talabnoma beruvchining talabnomani chaqirib olish toʻgʻrisidagi oʻz iltimosnomasini haqiqiy emas deb hisoblash toʻgʻrisidagi iltimosi, agar u talabnomaning chaqirib olingani toʻgʻrisidagi bildirishnoma talabnoma beruvchiga yuborilganidan keyin kelib tushgan boʻlsa, qanoatlantirilmaydi. 88. Vazirlikka kelib tushgan talabnoma materiallari kelib tushish sanasi koʻrsatilgan holda seleksiya yutugʻiga talabnoma sifatida roʻyxatga olinadi, buning uchun ushbu materiallar tarkibida kamida patent berish toʻgʻrisida oʻzbek yoki rus tilidagi ariza, seleksiya yutugʻining tavsifi (texnik anketasi) va belgilangan miqdorda patent boji toʻlanganini tasdiqlaydigan hujjat yoki patent bojini toʻlashdan ozod etish uchun yoxud uning miqdorini kamaytirish uchun asoslarni tasdiqlaydigan hujjat boʻlishi kerak. 89. Talabnomaga roʻyxat raqami beriladi. Talabnoma beruvchi talabnoma materiallari kelib tushganlik fakti haqida uch kun mobaynida roʻyxat raqami va kelib tushgan sanasi maʼlum qilingan holda xabardor qilinadi. 90. Roʻyxatdan oʻtkazilgan talabnoma materiallari qaytarilmaydi. 91. Talabnoma haqidagi maʼlumotlar talabnoma Vazirlikka kelib tushgan sanadan eʼtiboran, u haqidagi maʼlumotlar rasman eʼlon qilingunga qadar maxfiy (konfidensial) hisoblanadi va talabnoma beruvchining roziligisiz noqonuniy oshkor qilinmaydi. 92. Qonunning 19-moddasiga muvofiq talabnomada koʻrsatilgan seleksiya yutugʻining davlat ekspertizasi Davlat muassasasining oʻzida oʻtkaziladigan rasmiy ekspertizani va yangilik ekanligini ekspertiza qilishdan hamda farqlash, oʻxshashlik va barqarorlikni aniqlash maqsadida davlat sinovidan oʻtkazishdan iborat patentga layoqatlilik ekspertizasini oʻz ichiga oladi bu ekspertiza ixisoslashtirilgan tashkilotlar tomonidan amalga oshiriladi. 93. Qonunning 20-moddasiga muvofiq talabnomaning rasmiy ekspertizasi u Vazirlikka kelib tushgan sanadan ikki oy oʻtgandan soʻng oʻtkaziladi. Talabnoma beruvchining yozma iltimosnomasiga koʻra talabnomaning rasmiy ekspertiza koʻrsatilgan muddat oʻtmasdan turib boshlanishi mumkin. 94. Rasmiy ekspertiza oʻtkazish davomida quyidagilar tekshiriladi: a) seleksiya yutugʻining Oʻzbekiston Respublikasida muhofaza qilinayotgan zoologik zot va turlarga mansubligi; b) talabnoma tarkibida boʻlishi yoki unga ilova qilinishi lozim boʻlgan hujjatlarning mavjudligi; v) taqdim etilgan hujjatlarga nisbatan qoʻyilgan talablarga rioya qilinganlik; g) Qonunning 16-moddasi ikkinchi qismida koʻzda tutilgan hollarda talabnoma topshirish tartibiga, shu jumladan patent vakilining vakolatlarini tasdiqlaydigan ishonchnomaning mavjudligi va toʻgʻri rasmiylashtirilishiga rioya qilinganlik; d) talabnomada uning Vazirlikka kelib tushgan sanasidan ilgariroq ustuvorlik soʻralayotganining asoslanganligi. 95. Roʻyxatga olingan talabnomada talabnomani topshirish uchun belgilangan miqdorda boj toʻlanganini tasdiqlaydigan hujjat mavjudligi tekshiriladi. Bunday hujjat yoki koʻrsatilgan patent bojini toʻlashdan ozod qilish yoxud uning miqdorini kamaytirish uchun asoslar mavjudligini tasdiqlaydigan hujjat boʻlmagan taqdirda, talabnoma boʻyicha yuridik ahamiyatga molik xatti-harakatlar amalga oshirilmaydi. 96. Agar patent boji belgilangan miqdordan kam toʻlangan boʻlsa, talabnoma beruvchi bildirishnoma orqali ushbu bildirishnoma joʻnatilgan sanadan eʼtiboran uch oy mobaynida talabnoma topshirish uchun yetmagan patent bojini toʻlash zarurligi toʻgʻrisida xabardor qilinadi. Talabnoma beruvchi talabnoma boʻyicha belgilangan miqdordagi patent boji koʻrsatilgan muddatda toʻlanganini tasdiqlaydigan hujjat taqdim etilmagan taqdirda, yuridik qimmatga ega xatti-harakatlar amalga oshirilmasligi haqida ham xabardor qilinadi. Patent bojini toʻlashga tegishli bildirishnoma talabnoma beruvchiga talabnoma materiallari roʻyxatdan oʻtganligi toʻgʻrisidagi bildirishnoma bilan bir vaqtda yuborilishi mumkin. 97. Agar talabnomaning rasmiy ekspertizasi jarayonida talabnoma qonunchilikda belgilangan talablarga rioya qilinmagan holda rasmiylashtirilgani aniqlansa, talabnoma beruvchiga soʻrovnoma yuboriladi va unda yetishmagan yoki tuzatilgan hujjatlarni soʻrovnoma joʻnatilgan sanadan eʼtiboran uch oy ichida taqdim etish zarurligi koʻrsatiladi. Quyidagilar soʻrovnoma yuborish uchun asos boʻladi: a) talabnomada ushbu Qoidalarning 6-bandida koʻzda tutilgan hujjatlardan kamida bittasining boʻlmasligi; b) talabnoma patent vakili yoxud ishonchli shaxs orqali topshirilgan boʻlsa, vakillik uchun ishonchnomaning yoʻqligi, va/yoki uni rasmiylashtirish qoidalarining buzilganligi; v) talabnoma hujjatlari belgilangandan kam nusxada topshirilganligi; g) Oʻzbekiston Respublikasidan tashqarida yashovchi jismoniy shaxslar yoki xorijiy yuridik shaxslar tomonidan talabnoma Vazirlikda roʻyxatdan oʻtkazilgan patent vakillari orqali topshirilmaganligi, agar Oʻzbekiston Respublikasi ishtirok etgan xalqaro bitimlarda talabnoma topshirishning boshqa tartibi koʻzda tutilmagan boʻlsa; d) patent berish uchun arizada ushbu Qoidalarda koʻzda tutilgan rekvizitlar, imzolar, muhr (zarur boʻlganda) yoʻqligi; e) patent bojlari toʻgʻri toʻlanganligi bilan bogʻliq savollarni aniqlash zaruriyati; j) talabnoma hujjatlarining oʻzbek yoki rus tiliga tarjimasi yoʻqligi, agar ular boshqa tilda topshirilgan boʻlsa; z) hujjatlarni rasmiylashtirishda hujjatlardan bevosita nusxa koʻchirishga, ularni saqlashga toʻsqinlik qiladigan yoki patentga tavsifni eʼlon qilishga tayyorlash imkoniyatini bermaydigan kamchiliklar (varaqlar formati, hoshiyalar oʻlchamlari va h.k.larga qoʻyilgan talablar buzilganligi, fotosuratlarning sifati, talabnoma materiallarini oʻqishni qiyinlashtiradigan bosma matn sifati va h.k.)ning aniqlanganligi; i) talabnoma hujjatlarining bir-biriga mos emasligi (arizada keltirilgan seleksiya yutugʻining nomi tavsifda (texnik anketada) keltirilgan nomiga mos emasligi); talabnoma beruvchining arizadagi nomi talabnoma beruvchining tavsifdagi (texnik anketadagi) nomiga mos emasligi va h.k.); k) seleksiya yutugʻining tavsifida (texnik anketasida) ushbu Qoidalarning 29 — 39-bandlarida va 2-, 3-ilovalarda koʻzda tutilgan maʼlumotlarning mavjud emasligi (agar tegishli boʻlimda bayon qilinishi lozim boʻlgan maʼlumotlar boshqa boʻlimda keltirilgan boʻlsa, bu holda bildirishnoma yuborilmaydi); l) seleksiya yutugʻining nomi ushbu Qoidalarning 26 — 28-bandlarida belgilangan talablarga mos emasligi; m) talabnomada soʻralayotgan avvalroq ustuvorlikni belgilash bilan bogʻliq savollarni aniqlash zaruriyati. n) ushbu Qoidalarda talabnoma hujjatlariga qoʻyilgan talablarining talabnoma berilgan seleksiya yutugʻini patentga layoqatlikka oʻtkaziladigan ekspertizasiz ham belgilanadigan bundan boshqa buzilganlik holatlarining mavjudli. 98. Agar talabnoma beruvchi belgilangan muddatda ushbu Qoidalarning 6-bandida koʻzda tutilgan materiallarni taqdim etmasa, yoki ularni topshirish muddatlarini uzaytirish haqidagi iltimosnomani bermasa, talabnoma chaqirib olingan deb hisoblanadi va bu haqda talabnoma beruvchi xabardor qilinadi. Talabnoma boʻyicha ish yuritish toʻxtatiladi. 99. Oʻtkazib yuborilgan muddat Davlat muassasasi tomonidan ushbu Qoidalarning 10-paragrafiga muvofiq tiklangan holda ish yuritish davom ettirilishi mumkin. 100. Agar talabnomaning rasmiy ekspertizasi natijasida talabnoma Oʻzbekiston Respublikasida muhofaza qilinmaydigan zoologik zot va turga nisbatan berilganligi aniqlansa, uning materiallari koʻrib chiqilmaydi, talabnoma esa chaqirib olingan hisoblanadi, va talabnoma beruvchi bu haqda xabardor qilinadi. 101. Agar talabnoma tarkibida barcha zarur hujjatlar boʻlsa, ularga nisbatan ushbu Qoidalarda belgilangan talablarga rioya qilingan boʻlsa, talabnoma beruvchiga talabnoma koʻrib chiqishga qabul qilinganligi va uning yangiligiga ekspertiza oʻtkazish uchun patent boji toʻlanishi lozimligi toʻgʻrisida qaror yuboriladi. 102. Seleksiya yutugʻining ustuvorligi patent berish uchun talabnoma Vazirlikka topshirilgan sana boʻyicha belgilanadi. Agar talabnomada seleksiya yutugʻning ustuvorligi Qonunning 18-modda uchinchi, toʻrtinchi qismlari asosida soʻralmayotgan boʻlsa, u holda uning ustuvorligi talabnomaning Vazirlikka topshirilgan sanasi boʻyicha belgilanadi. Koʻrsatilgan hujjatlar bir vaqtda topshirilmagan taqdirda, ustuvorlik oxirgi topshirilgan hujjat kelib tushgan sana boʻyicha belgilanadi. 103. Seleksiya yutugʻining ustuvorligi talabnoma beruvchi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi seleksiya yutuqlarining huquqiy muhofazasi toʻgʻrisida shartnoma tuzgan boshqa davlatda topshirilgan birinchi talabnomaning topshirilish sanasi boʻyicha belgilanadi, buning uchun Qonunning 18-modda uchinchi qismida koʻzda tutilgan talablarga rioya qilingan va talabnoma beruvchi tomonidan soʻralayotgan ustuvorlikni tasdiqlaydigan hamma zarur hujjatlar taqdim etilgan boʻlishi kerak. Vazirlikka taqdim etilayotgan talabnomada talabnoma beruvchi birinchi talabnoma sanasini koʻrsatishi va talabnoma Vazirlikka kelib tushgan sanadan eʼtiboran uch oylik muddatdan kechikmay birinchi talabnoma nusxasini va uning tarjimasini taqdim etishi lozim. 104. Birinchi talabnoma boʻyicha ustuvorlik soʻralganda quyidagilar tekshiriladi: talabnoma beruvchi tomonidan boshqa davlatda topshirilgan birinchi talabnomaning tasdiqlangan nusxasining mavjudligi. Agar koʻrsatib oʻtilgan nusxa talabnoma Vazirlikka kelib tushgan sanadan keyin taqdim etilgan boʻlsa, bu holda talabnoma beruvchi talabnoma nusxasi taqdim etilishi lozim boʻlgan koʻrsatib oʻtilgan sanadan eʼtiboran uch oylik muddatga rioya qilganligi tekshiriladi (agar birinchi talabnomalar bir nechta boʻlsa, koʻrsatib oʻtilgan shartlar har bir talabnomaning nusxasiga nisbatan amal qiladi); talabnoma beruvchining birinchi talabnoma topshirilgan sanadan boshlab 12 oylik muddatga rioya qilganligi, ushbu muddat mobaynida ustuvorlik soʻralgan talabnoma Vazirlikka kelib tushishi kerak; seleksiya yutugʻi nomining va talabnoma berilayotgan seleksiya yutugʻi alomatlarining birinchi talabnomadagi seleksiya yutugʻining nomi va alomatlariga mosligi. 105. Agar ustuvorlikni belgilashda yuzaga keladigan savollar ekspertizani oʻtkazishga toʻsqinlik qilmasa, bu holda ularga talabnomani koʻrib chiqish bilan bogʻliq boshqa savollar bilan bir paytda aniqlik kiritiladi. 106. Talabnoma beruvchi tomonidan ushbu Qoidalarning 103-104-bandlarida koʻrsatilgan talablarga rioya qilingan boʻlsa, bu holda talabnoma berilgan seleksiya yutugʻiga nisbatan soʻralayotgan ustuvorlik belgilanadi. 107. Talabnoma beruvchi tomonidan ushbu Qoidalarning 103-104-bandlarida koʻrsatilgan talablardan aqalli bittasiga rioya qilinmagan boʻlsa, talab qilinayotgan ustuvorlik tan olinmaydi. 108. Qonunning 4-moddasi uchinchi qismiga muvofiq talabnoma berilgan seleksiya yutugʻining patentga layoqatlilik ekspertizasi ixtisoslashtirilgan tashkilotlar tomonidan oʻtkaziladi. Patentga layoqatlilik ekspertizasi seleksiya yutugʻining yangiligi ekspertizasi va farqlanish, oʻxshashlik va barqarorlikka sinovlardan iborat boʻladi. 109. Seleksiya yutugʻining yangiligi ekspertizasi belgilangan miqdorda patent boji toʻlanganligi sharti bilan oʻtkaziladi. Agar seleksiya yutugʻining yangiligi ekspertizasini oʻtkazish uchun patent boji belgilangan miqdordan kam toʻlangan boʻlsa, talabnoma beruvchiga bildirishnoma orqali ushbu bildirishnoma yuborilgan sanadan eʼtiboran uch oy muddatda toʻlangan patent boji summasini belgilangan miqdorga yetkazish zarurligi xabar qilinadi. Talabnoma beruvchiga, shuningdek belgilangan miqdorda patent boji toʻlanganini tasdiqlaydigan hujjat belgilangan muddatda taqdim etilmasa, talabnoma chaqirib olingan deb hisoblanishi maʼlum qilinadi. 110. Qonunning 22-modda birinchi qismiga muvofiq seleksiya yutugʻining yangiligi ekspertizasini ixtisoslashtirilgan tashkilotlar mavjud hujjatlar va isbotlar asosida, shu jumladan oʻz tashabbusi bilan olingan axborot asosida amalga oshiradilar. Ixtisoslashtirilgan tashkilot Davlat muassasasiga talabnomada koʻrsatilgan seleksiya yutugʻining yangilik mezoniga muvofiq yoki muvofiq emasligi toʻgʻrisida xulosa taqdim etadi. Davlat muassasasi talabnoma beruvchini yangilikka ekspertiza natijalari toʻgʻrisida yozma xabardor qiladi. 111. Belgilangan miqdordagi patent boji toʻlanishi sharti bilan talabnoma berilgan seleksiya yutugʻining farqlilik, oʻxshashlik va barqarorlikka sinashdan iborat sinovlari oʻtkaziladi. Agar farqlilik, oʻxshashlik va barqarorlikka oʻtkaziladigan ekspertiza uchun belgilangan miqdordan kam patent boji toʻlangan boʻlsa, bu holda talabnoma beruvchiga bildirishnoma orqali ushbu bildirishnoma yuborilgan sanadan eʼtiboran uch oy muddatda toʻlangan patent boji summasini belgilangan miqdorga yetkazish zarurligi xabar qilinadi. Talabnoma beruvchiga, shuningdek belgilangan miqdorda patent boji toʻlanganini tasdiqlaydigan hujjat belgilangan muddatda taqdim etilmasa, talabnoma chaqirib olingan deb hisoblanishi maʼlum qilinadi. 112. Qonunning 23-moddasiga muvofiq talabnoma berilgan seleksiya yutugʻining sinovlari ixtisoslashtirilgan tashkilotlar tomonidan belgilangan uslub va muddatlarda roʻyxati Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadigan davlat nav sinov stansiyalarida, davlat nav sinov uchastkalarida, boshqa xoʻjaliklar va tashkilotlarda oʻtkaziladi. Talabnoma beruvchi sinov oʻtkazish uchun kerakli miqdordagi urugʻlik, koʻchat yoki nasl mahsulotlarini ixtisoslashtirilgan tashkilot tomonidan belgilangan manzilga koʻrsatilgan muddatda taqdim etishi shart. Ixtisoslashtirilgan tashkilot talabnoma beruvchi, Oʻzbekiston Respublikasining korxonalari, idoralari, tashkilotlari, shuningdek boshqa davlatlarning vakolatli organlari tomonidan taqdim etilgan sinov natijalaridan foydalanishga haqlidir. 113. Qonunning 23-moddasi beshinchi qismiga muvofiq ixtisoslashtirilgan tashkilot sinov natijalariga qarab seleksiya yutugʻining patentga layoqatlilik mezoniga mosligi toʻgʻrisida xulosa chiqaradi. 114. Seleksiya yutugʻining patentga layoqatlilik mezonlariga, nomining esa belgilangan talablarga muvofiqligi tasdiqlanganda, ixtisoslashtirilgan tashkilot patentga layoqatlilik shartlariga muvofiqligi toʻgʻrisidagi xulosasi va seleksiya yutugʻining rasmiy tavsifini Davlat muassasasiga yuboradi. Davlat muassasasi ixtisoslashtirilgan tashkilotning xulosasi asosida oʻsimliklar navi yoki hayvonlar zotiga patent berish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. 115. Belgilangan patent boji toʻlangan taqdirda Vazirlik seleksiya yutugʻini tegishli reyestrida roʻyxatdan oʻtkazadi va seleksiya yutugʻining roʻyxatdan oʻtkazilganligi toʻgʻrisida maʼlumotlarni Vazirlikning rasmiy axborotnomasida eʼlon qiladi. 116. Talabnoma berilgan seleksiya yutugʻining patentga layoqatlilik mezonlaridan aqalli bittasiga muvofiq emasligi aniqlansa, bu holda ixtisoslashtirilgan tashkilot tomonidan uning farqlilik, oʻxshashlik, barqarorlik mezonlariga javob bermasligi toʻgʻrisida tegishli asoslar keltirilgan xulosasi yuboriladi. Davlat muassasasi ixtisoslashtirilgan tashkilotning xulosasi asosida oʻsimliklar navi yoki hayvonlar zotiga patent berishni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi va uni ixtisoslashtirilgan tashkilot tomonidan seleksiya yutugʻining farqlilik, oʻxshashlik, barqarorlik mezonlariga javob bermasligi toʻgʻrisidagi xulosasi ilova qilingan holda talabnoma beruvchiga yuboradi. 117. Ushbu Qoidalar Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi birinchi vazir oʻrinbosari, Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligining Qishloq xoʻjalik oʻsimliklarining navlarini sinash boʻyicha davlat komissiyasi raisi, Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligining Naslchilik ishlari boʻyicha Bosh davlat inspeksiyasining boshligʻi bilan kelishildi.