Meva-sabzavot mahsulotlarini tayyorlash, saqlash va sotish jumhuriyat kooperativ birlashmasi — “Uzkoopzagottorg”ni tashkil etish toʻgʻrisida
(resolution, 1994-08-05)

Oʻzbekiston SSJ Prezidentining 1991-yil 8-maydagi Farmoniga muvofiq hamda jamoa va yakka tartibdagi sektorlarda yetishtirilgan meva-sabzavotlarni tayyorlash, saqlash, sotish jumhuriyat tayyorlov organlari faoliyatini yaxshilash, bozor munosabatlariga oʻtish sharoitida jumhuriyatlararo va tashqi iqtisodiy aloqalarni rivojlantirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Tarkibida ilovaga muvofiq tuzilma boʻlinmalari boʻlgan meva-sabzavot mahsulotlarini tayyorlash, saqlash va sotish jumhuriyat kooperativ birlashmasi — (“Uzkoopzagottorg”) tashkil etilsin. 2. Meva-sabzavot mahsulotlarini tayyorlash, saqlash va sotish jumhuriyat kooperativ birlashmasi zimmasiga quyidagi vazifalar yuklansin: kolxozlar va sovxozlarda (“Uzplodoovoshchvinprom” konserni ixtisoslashtirilgan xoʻjaliklaridan tashqari), ijarachilar va dehqon (fermer) xoʻjaliklarida, aholining yordamchi shaxsiy xoʻjaliklarida, bogʻdorchilik-uzumchilik shirkatlarida va boshqa qishloq xoʻjaligi korxonalarida yetishtirilgan kartoshka, sabzavotlar, poliz mahsulotlari, meva va rezavor mevalarni tayyorlash; meva-sabzavot mahsulotlarini saqlash, uni umumittifoq fondiga, jumhuriyatlararo bitimlarga muvofiq va eksportga yetkazib berish; shaharlarda, nohiya markazlarida, posyolkalarda, qishloqlarda va ovullarda dehqon bozorlarida va yoyma bozorlardagi ixtisoslashtirilgan magazinlar va doʻkonlarda kartoshka, sabzavotlar, poliz mahsulotlari, mevalar va uzum, quruq mevalar, kishmish, goʻsht, shuningdek boshqa qishloq xoʻjaligi mahsulotlari bilan savdo qilishni taʼminlash; qishda saqlash uchun kartoshka va meva-sabzavot mahsulotlarini gʻamlash, aholini yil davomida taʼminlash va OʻzSSJ Davlat moddiy-texnika taʼminoti davlat-kooperativ qoʻmitasi muassasalarini taʼminlash uchun qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlash, quritish, tuzlash kichik korxonalarini rivojlantirish; kartoshka, meva-sabzavot hamda boshqa mahsulotlar va xomashyolarni oʻzaro yetkazib berish boʻyicha chet mamlakatlarning firmalari bilan tashqi iqtisodiy aloqalarni amalga oshirish. 3. Quyidagi tartiblar saqlab qolinsin: matlubot kooperatsiyasi tizimidagi mavjud chorvachilik mahsulotlari va xomashyo (chorva mollari va parranda, sut va tuxum, qorakoʻl, jun, ichak va momiq-moʻyna xomashyosi), ikkilamchi resurslar, (makulatura, latta-puttalar, rangli va kora metallar temir-tersaklari va boshqa turdagi ikkilamchi resurslar) tayyorlashning mavjud tartibi yagona tashkilot sifatida saqlab qolinsin; Oʻzbekiston meva-sabzavot va vinochilik sanoati konsernining umumittifoq fondiga uzum va quritilgan meva tayyorlab va yetkazib beradigan, shuningdek oʻz tizimi xoʻjaliklarida kartoshka va meva-sabzavot mahsulotlari tayyorlaydigan va yetkazib beradigan yagona tashkilot sifatidagi vazifalari saqlab qolinsin. “Uzplodoovoshchvinprom” konserniga Qoraqalpogʻiston MSSJ Vazirlar Kengashi, viloyat ijroiya qoʻmitalari, OʻzSSJ Iqtisodiyot qoʻmitasi va “Uzkoopzagottorg” bilan kelishgan holda yillik rejalarda qayta ishlovchi korxonalarni xomashyo bilan taʼminlash uchun boshqa xoʻjaliklarda meva-sabzavot mahsulotlari tayyorlash hajmlari belgilanadi; “Oʻzbekbirlashuv”da tizimning qayta ishlovchi korxonalari va umumiy ovqatlanish ehtiyojlari uchun qishloq xoʻjaligi mahsulotlari tayyorlash huquqi saqlab qolinsin. 4. Belgilansinki, “Uzkoopzagottorg” tizimining faoliyati paychilarning yakka tartibda va jamoa aʼzoligi prinsiplari asosida, kooperativ, davlat, qoʻshma, ijara, xususiy hamda jamoat tashkilotlari, korxonalari hamda yakka tartibdagi mehnat faoliyati bilan shugʻullanuvchi shaxslarning ixtiyoriy qatnashuvi asosida amalga oshiriladi. “Uzkoopzagottorg” ixtiyoriy ravishda shartnoma asoslarida ittifoq va jumhuriyat davlat, kooperativ hamda aralash birlashmalar va assotsiatsiyalarga kirishi va bunda oʻzining toʻla mustaqilligi va yuridik shaxsini saqlab qolishi mumkin. “Uzkoopzagottorg” moliyaviy-iqtisodiy, xoʻjalik va ijtimoiy faoliyat bilan bogʻliq hamma masalalarni mustaqil hal qiladi, bank muassasalarida mahsulot yetkazib beruvchilar, isteʼmolchilar, pudratchilar, budjet bilan hisob-kitob qilish uchun pul va chet el valyuta mablagʻlari schyotini ochadi, uzoq muddatli va qisqa muddatli kreditlardan foydalanadi. “Uzkoopzagottorg” oʻz ishini Oʻzbekbirlashuv bilan mustahkam aloqada olib boradi va Oʻzbekiston SSJ Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasiga va Sentrosoyuzga oʻz faoliyati toʻgʻrisida hisob berib turadi. 5. Belgilansinki, “Uzkoopzagottorg”ning tayyorlov tashkilotlari bilan qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtiruvchilar (kolxozlar, sovxozlar, ijara, dehqon, shaxsiy yordamchi xoʻjaliklar va boshqalar) oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlarni tartibga solib turuvchi asosiy hujjat shartnoma hisoblanadi. Qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini koʻp turda va yuqori sifatli yetishtirishni koʻpaytirishdan va tayyorlashdan tomonlarning moddiy manfaatdorligini taʼminlovchi shartnomaning asosiy vazifasi mahsulot yetishtiruvchi va tayyorlovchining oʻzaro majburiyatlarini aniq belgilab berishdan iborat boʻlishi kerak. Shu maqsadda: shartnoma bevosita kolxozlar va sovxozlarda, shaxsiy yordamchi xoʻjaliklarda hamda boshqa korxonalar va tashkilotlarda tayyorlovchilar tomonidan mahsulot yetishtiruvchilarni uyma-uy aylanib yurish yoʻli bilan tuzilishi kerak; shartnomalarni imzolash xoʻjaliklar va aholi qishloq xoʻjaligi ekinlarini talab etiladigan xilda va qulay muddatlarda ekishlarini taʼminlash uchun kuzgi-qishki ishlar boshlangunga qadar tugallanishi kerak; shartnomada tomonlarning: mahsulot yetishtiruvchining — mahsulot hajmi, turi, sifati va uni yetkazib berish muddatiga doir; tayyorlovchining — oldindan pul toʻlab qoʻyish, idish, joylash materiallari, omixta em, oʻgʻit, texnika, transport bilan taʼminlashga doir va boshqa oʻzaro majburiyatlari oʻz ifodasini topishi kerak; mahsulotni xarid qilishning shartnoma narxlari ham yetishtiruvchi, ham tayyorlovchining mahsulot yetishtirishni koʻpaytirishdan moddiy manfaatdorligini taʼminlash va bozor konyunkturasi hisobga olingan holda belgilanishi kerak; yuridik hujjat sifatida shartnomaning shakli ushbu qarorga va Oʻzbekiston SSJning amaldagi qonunlariga muvofiq aniqlashtirilishi kerak. 6. Belgilansinki, “Uzkoopzagottorg” hamda uning viloyat va nohiya boʻlinmalariga qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini davlat buyurtmasidan ortiqcha, shu jumladan, umumittifoq fondiga, jumhuriyatlararo shartnomalar boʻyicha va eksportga yetkazib berish boʻyicha, xarid qilish va sotish uchun shartnoma narxlarini belgilash huquqi beriladi. 7. OʻzSSJ Moliya vazirligi (oʻrtoq Murotov) “Uzkoopzagottorg”ning asosiy faoliyati (qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini tayyorlash, saqlash, qayta ishlash va sotish) bilan bogʻliq boʻlgan korxonalari va tashkilotlarini 1991 — 1993-yillarda foydadan va transport vositalaridan olinadigan soliqdan ozod qilsin. 8. Belgilansinki, “Uzkoopzagottorg” OʻzSSJ Iqtisodiyot qoʻmitasi, OʻzSSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligi, “Uzplodoovoshchvinprom” konserni, Shaxsiy yordamchi xoʻjalik egalari uyushmasi, VASXNIL Oʻrta Osiyo boʻlimi va “Uzsortsemovoshch” birlashmasi bilan birgalikda kartoshka va meva-sabzavot mahsulotlarini umuman jumhuriyat hududida yetishtirish va foydalanish balanslarini ishlab chiqadi. 9. Belgilansinki, “Uzkoopzagottorg” oʻz tizimidagi korxonalar va tashkilotlar uchun moddiy-texnika resurslarining fond saqlovchisi hisoblanadi. OʻzSSJ Iqtisodiyot qoʻmitasi, OʻzSSJ Moddiy-texnika taʼminoti davlat-kooperativ qoʻmitasi, “Uzselxozsnabremont”, OʻzSSJ Neft mahsulotlari bilan taʼminlash davlat qoʻmitasi, OʻzSSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligi, OʻzSSJ Savdo vazirligi, OʻzSSJ Don mahsulotlari vazirligi, Oʻzbekbirlashuv, “Uzglavlegsnabsbit”, “Uzplodoovoshchvinprom” konserni, “Uzsortsemovoshch” va “Uzagrostroy” birlashmalari moddiy-texnika resurslari rejalarida moddiy ragʻbatlantirishda maqsadli foydalanish — qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini topshiruvchilarga sotish uchun talab katta boʻlgan mollar hajmini alohida ajratib koʻrsatgan holda “Uzkoopzagottorg” uchun tegishli nomenklatura boʻyicha alohida satrda nazarda tutsinlar. 10. “Uzkoopzagottorg” oʻziga yuklatilgan vazifalarni va birlashma ustavini hisobga olgan holda boshqaruv apparati tuzilishini, sonini va ish haqi fondini mustaqil belgilasin. “Uzkoopzagottorg”ga birlashma raisining uch nafar oʻrinbosari, shu jumladan, bir nafar birinchi oʻrinbosari boʻlishi tavsiya etilsin. 11. “Uzkoopzagottorg”ga bir oy muddatda ushbu qarorni, amaldagi normativlarni va Oʻzbekiston SSJning qonunlarini hisobga olgan holda birlashma Ustavini ishlab chiqish va tasdiqlash tavsiya etilsin. 12. Oʻzbekbirlashuv (oʻrtoq Volkov), “Uzkoopzagottorg” 2 hafta muddatda balans boʻyicha Oʻzbekbirlashuv tarkibidan “Uzkoopzagottorg” ixtiyoriga oʻtkaziladigan korxonalar, tashkilotlar va boshqa boʻlinmalarning qabul qilib olinishi-topshirilishini amalga oshirsinlar hamda tegishli materiallarni Vazirlar Mahkamasiga taqdim etsinlar. OʻzSSJ Iqtisodiyot qoʻmitasi Oʻzbekbirlashuv, “Uzkoopzagottorg” hamda boshqa vazirliklar va idoralar boʻyicha 1991-yil uchun reja koʻrsatkichlarini muvofiqlashtirsin.