ARXEOLOGIYA MEROSI OBYEKTLARINI MUHOFAZA QILISH VA ULARDAN FOYDALANISH TOʻGʻRISIDA
(law, 2025-12-30)

1. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi arxeologiya merosi obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.

2. Arxeologiya merosi obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish toʻgʻrisidagi qonunchilik
Arxeologiya merosi obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir. Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining arxeologiya merosi obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.

3. Asosiy tushunchalar
Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: arxeolog — tegishli oliy maʼlumotga ega boʻlgan tadqiqotchi; Arxeologiya ashyolari davlat katalogi — har bir arxeologiya ashyosi toʻgʻrisidagi asosiy maʼlumotlar mavjud boʻlgan hisobga olish hujjati; arxeologiya ashyosi — arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratini amalga oshirishda yoki xoʻjalik va oʻzgacha faoliyat jarayonida aniqlangan, shuningdek tasodifan topilgan (xazina) va identifikatsiyalashdan oʻtkazilgan moddiy qoldiq; arxeologiya yodgorligi — Moddiy madaniy meros obyektlarining davlat kadastriga kiritilgan arxeologiya obyekti; arxeologiya merosi obyektlari — arxeologiya obyektlari va arxeologiya ashyolari majmui; arxeologiya nazorati — arxeologiya tadqiqotining arxeologiya obyektini saqlash maqsadida amalga oshiriladigan va arxeologiya obyekti hududining chegaralarida yer qazish, yer tuzish, qurilish, melioratsiya, xoʻjalik, yoʻlsozlik ishlarini va boshqa ishlarni bajarishda madaniy meros obyektlarini saqlash talablariga rioya qilinishi ustidan nazorat oʻrnatiladigan turi; arxeologiya obyekti — inson faoliyatining barcha koʻrinishlariga taalluqli hamda saqlanish holatidan qatʼi nazar arxeologik, antropologik, etnografik qimmatga yoki oʻzga tarixiy, ilmiy, badiiy, madaniy qimmatga ega boʻlgan joy, inshoot (asar), imorat, majmua (ansambl), ularning boʻlaklari, ular bilan bogʻliq hududlar; arxeologiya tadqiqoti — arxeologiya obyektlari, arxeologiya yodgorliklari va arxeologiya ashyolarini oʻrganish orqali yangi bilimlarni egallash maqsadida amalga oshiriladigan faoliyat; arxeologiya qazishmalari — arxeologiya tadqiqotining arxeologiya obyektida qazishma ishlarini qoʻllagan holda madaniy qatlamlar, meʼmoriy va boshqa moddiy qoldiqlarni oʻrganish maqsadida amalga oshiriladigan turi; arxeologiya qidiruvlari — arxeologiya tadqiqotining arxeologiya obyekti madaniy qatlamining yemirilishi bilan bogʻliq boʻlmagan (madaniy qatlam qalinligini aniqlash uchun cheklangan qazishmadan tashqari) va arxeologiya obyektini aniqlash, xaritalashtirish, uning chegaralarini belgilash, izohlash, tekshirish, shuningdek ilgari aniqlangan arxeologiya obyekti toʻgʻrisida zamonaviy maʼlumotlarni olish maqsadida amalga oshiriladigan turi; ilmiy hisobot — ochiq varaq va ruxsatnomaga muvofiq amalga oshirilgan arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratining natijalari toʻgʻrisida toʻliq maʼlumot beruvchi hujjat; ochiq varaq — arxeologning professional darajasini tasdiqlovchi va unga arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratini amalga oshirish huquqini beruvchi hujjat; ruxsatnoma — ochiq varaq olgan arxeologga arxeologiya obyektida arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratini amalga oshirish huquqini beruvchi hujjat.

4. Arxeologiya merosi obyektlariga boʻlgan mulk huquqi
Arxeologiya merosi obyektlariga boʻlgan mulk huquqi davlatga tegishlidir. Arxeologiya ashyolari operativ boshqarish huquqi asosida fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirib qoʻyilishi mumkin. Arxeologiya merosi obyektlari moddiy madaniy meros obyektlari sirasiga kiradi.

5. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining arxeologiya merosi obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi: arxeologiya merosi obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlarini amalga oshiradi; arxeologiya merosi obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish va arxeologiya tadqiqotlarini qoʻllab-quvvatlash boʻyicha davlat dasturlarini tasdiqlaydi; Arxeologiya ashyolari davlat katalogi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlaydi; arxeologiya ashyolarini Arxeologiya ashyolari davlat katalogida roʻyxatdan oʻtkazish tartibini belgilaydi; arxeologiya ashyolarini davlatga topshirish hamda ularni fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirib qoʻyish tartibini belgilaydi; fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirib qoʻyilgan arxeologiya ashyolaridan foydalanish tartibini belgilaydi; arxeologiya merosi obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish sohasidagi maxsus vakolatli muassasani (bundan buyon matnda maxsus vakolatli muassasa deb yuritiladi) belgilaydi; xalqaro arxeologiya tadqiqotlarini tashkil etish tartibini belgilaydi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

6. Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligining arxeologiya merosi obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi: arxeologiya merosi obyektlarini muhofaza qilish, ulardan foydalanish va arxeologiya tadqiqotlarini qoʻllab-quvvatlash boʻyicha davlat dasturlarini ishlab chiqishda ishtirok etadi; arxeologiya merosi obyektlarini muhofaza qilish, saqlash va ulardan foydalanish ustidan davlat nazoratini amalga oshiradi; arxeologiya ashyolarini hisobga olish va saqlash tartibini belgilaydi; Arxeologiya ashyolari davlat katalogini yuritadi; arxeologiya ashyolarini Arxeologiya ashyolari davlat katalogida roʻyxatdan oʻtkazadi; Arxeologiya ashyolari davlat katalogida roʻyxatdan oʻtkazilgan arxeologiya ashyolarini tasarrufdan chiqarish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi; ruxsatnoma berish tartibi va shartlarini belgilaydi; ruxsatnoma beradi; berilgan har bir ruxsatnoma boʻyicha ilmiy hisobot qabul qiladi; ilmiy hisobotlarni yigʻadi va ularning idoraviy arxivda saqlanishini taʼminlaydi. Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

7. Arxeologiya merosi obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish sohasidagi maxsus vakolatli muassasa
Maxsus vakolatli muassasa: fan, madaniyat va taʼlim muassasalarida amalga oshiriladigan arxeologiya tadqiqotlarini muvofiqlashtiradi; arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratini amalga oshirish tartibini tasdiqlaydi; arxeologiya obyektlarida maxsus asbob-uskunalardan foydalanish tartibi va shartlarini tasdiqlaydi; arxeologiya obyektlarida maxsus asbob-uskunalardan foydalanish uchun maxsus ruxsatnoma beradi; oʻziga biriktirib qoʻyilgan arxeologiya ashyolari hisobga olinishi va saqlanishini taʼminlaydi; ilmiy hisobotni tuzish, ekspertizadan oʻtkazish va undan foydalanish tartibini tasdiqlaydi; ochiq varaq berish tartibi va shartlarini, uning shakllari namunalarini tasdiqlaydi; ochiq varaq beradi; berilgan har bir ochiq varaq boʻyicha ilmiy hisobot qabul qiladi; ilmiy hisobotlarni yigʻadi va ularning idoraviy arxivda saqlanishini taʼminlaydi; arxeologiya merosi obyektlarining tarixiy-madaniy ekspertizasini oʻtkazishda qatnashadi. Maxsus vakolatli muassasa qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

8. Mahalliy davlat hokimiyati organlarining arxeologiya merosi obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish sohasidagi vakolatlari
Mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlari mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining arxeologiya merosi obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish sohasida amalga oshirilgan ishlari toʻgʻrisidagi hisobotlarini eshitadi. Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari oʻz hududlari doirasida: arxeologiya merosi obyektlari lozim darajada muhofaza qilinishi va saqlanishi uchun shart-sharoitlarni taʼminlaydi; arxeologiya merosi obyektlarining but saqlanishi holati ustidan davlat nazoratini amalga oshiradi; ochiq varaq va ruxsatnoma olgan arxeologga arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratini tashkil etishda yordam beradi; yer qazish, yer tuzish, qurilish, melioratsiya, xoʻjalik, yoʻlsozlik ishlari va boshqa ishlar uchun yer uchastkalari ajratilishini loyihalashtirishda arxeologiya obyektlarini saqlash talablariga rioya qilinishini qonunchilikka muvofiq taʼminlaydi; fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlarini va fuqarolarni arxeologiya merosi obyektlarini muhofaza qilish, saqlash hamda targʻib qilishga doir tadbirlar oʻtkazishga ixtiyoriy asosda jalb etadi. Mahalliy davlat hokimiyati organlari qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

9. Arxeologiya obyektlarining davlat tomonidan muhofaza qilinishini taʼminlash va ulardan foydalanish
Arxeologiya obyektlarining davlat tomonidan muhofaza qilinishini taʼminlash va ulardan foydalanish madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladi.

10. Arxeologiya obyektini Moddiy madaniy meros obyektlarining davlat kadastriga kiritish
Arxeologiya obyektini Moddiy madaniy meros obyektlarining davlat kadastriga kiritish madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladi.

11. Arxeologiya yodgorligini Moddiy madaniy meros obyektlarining davlat kadastridan chiqarish
Arxeologiya yodgorligini Moddiy madaniy meros obyektlarining davlat kadastridan chiqarish uning uzil-kesil arxeologiya tadqiqotidan keyingina madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladi.

12. Arxeologiya ashyolarini davlat hisobiga olish va saqlash
Arxeologiya ashyolarini davlat hisobiga olishga ularni aniqlash, batafsil tavsifi bilan ularning roʻyxatini tuzish, ilmiy va madaniy qimmatini aniqlash, ilmiy hisobot taqdim etish, arxeologiya ashyolarini Arxeologiya ashyolari davlat katalogida roʻyxatdan oʻtkazish, fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirib qoʻyilgan arxeologiya ashyolarini hisobga olish kiradi. Arxeologiya ashyolarini saqlash ularning but saqlanishini taʼminlash uchun moddiy va huquqiy shart-sharoitlar yaratilishini nazarda tutadi. Fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirib qoʻyilgan arxeologiya ashyolarini hisobga olish va saqlash Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi belgilagan tartibda amalga oshiriladi.

13. Arxeologiya ashyolari davlat katalogini yuritish
Arxeologiya ashyolari davlat katalogini Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi yuritadi. Yuridik shaxslarning arxeologiya ashyolariga boʻlgan fuqarolik huquq va majburiyatlarini belgilash, oʻzgartirishga yoki bekor qilishga qaratilgan harakatlari mazkur harakatlar Arxeologiya ashyolari davlat katalogida roʻyxatdan oʻtkazilganidan keyingina amalga oshiriladi.

14. Arxeologiya ashyolarini Arxeologiya ashyolari davlat katalogida roʻyxatdan oʻtkazish
Arxeologiya ashyolarini Arxeologiya ashyolari davlat katalogida roʻyxatdan oʻtkazish Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi tomonidan amalga oshiriladi.

15. Arxeologiya ashyolari davlat katalogida roʻyxatdan oʻtkazilgan arxeologiya ashyolarini tasarrufdan chiqarish
Arxeologiya ashyolari davlat katalogida roʻyxatdan oʻtkazilgan arxeologiya ashyolarini tasarrufdan chiqarish mumkin emas, ularning yoʻqolishi, yemirilishi yoki boshqa arxeologiya ashyolariga ayirboshlanishi hollari bundan mustasno. Arxeologiya ashyolari davlat katalogida roʻyxatdan oʻtkazilgan arxeologiya ashyolarini ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan hollarda tasarrufdan chiqarish toʻgʻrisidagi qaror Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi tomonidan qabul qilinadi.

16. Arxeologiya ashyolarini davlatga topshirish hamda fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirib qoʻyish
Arxeologiya ashyolari ularni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda keyinchalik fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirib qoʻyish uchun davlatga topshirilishi kerak. Ochiq varaq va ruxsatnoma olgan arxeolog arxeologiya ashyolari davlatga topshirilishiga qadar ularning but saqlanishini taʼminlashi lozim. Arxeologiya ashyolari davlatga topshirilganidan keyin ochiq varaq va ruxsatnoma olgan arxeologga topshirilganlik faktini tasdiqlovchi hujjat beriladi. Arxeologiya ashyolarini fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirib qoʻyish toʻgʻrisida qaror qabul qilinayotganda, mazkur muassasalarda moddiy-texnika bazasining, shu jumladan, xona yoki xonalar, saqlash uchun zarur asbob-uskunalar, muhofaza vositalari hamda yongʻinga qarshi vositalarning mavjud boʻlishi majburiy shart hisoblanadi. Arxeologiya ashyolari ular aniqlangan joyda qoldirilgan taqdirda, ochiq varaq va ruxsatnoma olgan arxeolog madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish sohasidagi davlat boshqaruvini amalga oshiruvchi tegishli organ bilan birgalikda mazkur ashyolarni konservatsiyalash chora-tadbirlarini koʻrishlari lozim. Bunda mazkur arxeologiya ashyolari tavsiflanishi, suratga olinishi va ilmiy hisobotda koʻrsatib oʻtilishi kerak.

17. Fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirib qoʻyilgan arxeologiya ashyolaridan foydalanish
Fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirib qoʻyilgan arxeologiya ashyolaridan foydalanishga faqat quyidagi maqsadlarda yoʻl qoʻyiladi: ilmiy, madaniy, taʼlim va maʼrifiy faoliyat; arxeologiya ashyolarini eʼlon qilish. Fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirib qoʻyilgan arxeologiya ashyolaridan foydalanish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

18. Arxeologiya ashyolarini asrash chora-tadbirlari
Arxeologiya ashyolarini asrash chora-tadbirlari konservatsiyalash, taʼmirlash va rekonstruksiya qilish ishlarini oʻz ichiga oladi. Arxeologiya ashyosini konservatsiyalash — arxeologiya ashyosini mavjud koʻrinishida asrash va uning holati yomonlashuvining oldini olish maqsadida amalga oshiriladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadqiqotlar hamda ishlab chiqarish ishlari majmui. Arxeologiya ashyosini taʼmirlash — arxeologiya ashyosining tarixiy va estetik qimmatini aniqlash hamda saqlab qolish va uning but saqlanishini taʼminlash maqsadida amalga oshiriladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadqiqotlar hamda ishlab chiqarish ishlari majmui. Arxeologiya ashyosini rekonstruksiya qilish — butunlay yoki qisman shikastlangan arxeologiya ashyosini tiklash boʻyicha uning saqlanib qolgan asl boʻlaklarini imkon boricha aniqlashtirish maqsadida, biroq kiritilgan toʻldirishlar yaqqol bilinib turadigan tarzda amalga oshiriladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadqiqotlar hamda ishlab chiqarish ishlari majmui. Arxeologiya ashyosini konservatsiyalash, taʼmirlash va rekonstruksiya qilish ishlari mazkur arxeologiya ashyosi biriktirib qoʻyilgan fan, madaniyat va taʼlim muassasasi maʼmuriyatining qarori asosida amalga oshiriladi.

19. Arxeologiya ashyolarini Oʻzbekiston Respublikasidan olib chiqish
Arxeologiya ashyolari Oʻzbekiston Respublikasidan olib chiqilishi mumkin emas, ushbu moddaning ikkinchi qismida nazarda tutilgan hol bundan mustasno. Arxeologiya ashyolarini Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqariga vaqtincha olib chiqish qonunda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

20. Arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratini amalga oshirish shartlari
Arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazorati oʻz taʼsis hujjatlarida arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratini amalga oshirish nazarda tutilgan davlat muassasalari hamda tashkilotlari tomonidangina maxsus vakolatli muassasa belgilagan tartibda amalga oshiriladi. Ular ishlarning sifatli bajarilishi, ilmiy hisobotning oʻz vaqtida taqdim etilishi va sifati uchun javobgar boʻladi. Arxeologda ochiq varaq va ruxsatnoma mavjud boʻlgandagina arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratini amalga oshirishga yoʻl qoʻyiladi. U arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratiga bevosita rahbarlik qilishi shart. Arxeologiya obyektida qazishmalarni oʻzboshimchalik bilan amalga oshirish taqiqlanadi. Bunday harakat davomida qoʻlga kiritilgan arxeologiya ashyolari davlat mulkiga topshirilishi kerak.

21. Arxeologiya qazishmalarini rejalashtirishdagi ustuvorlik
Arxeologiya qazishmalarini rejalashtirishda ustuvorlikka rioya qilinishi lozim boʻlib, bunday ustuvorlikka muvofiq arxeologiya qazishmalari, avvalo, tabiiy yemirilish va qonunchilikka muvofiq har qanday boshqa harakatlar hamda holatlar xavf tugʻdirayotgan arxeologiya obyektlarida yoki arxeologiya yodgorliklarida amalga oshiriladi.

22. Ochiq varaq va ruxsatnoma berish tartibi hamda shartlari
Ochiq varaq berish tartibi va shartlari, uning shakllari namunalari maxsus vakolatli muassasa tomonidan tasdiqlanadi. Ruxsatnoma berish tartibi va shartlari Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi tomonidan belgilanadi.

23. Ochiq varaqning shakllari va amal qilish muddati
Arxeologiya tadqiqotlarining xususiyatiga qarab ochiq varaq quyidagi shakllarga ega boʻladi: arxeologiya qazishmalarini amalga oshirish huquqini beruvchi 1-shakl; uncha katta boʻlmagan maydonlarni (bir arxeologiya obyektida 20 kv. metrgacha) qazib ochgan holda arxeologiya qidiruvlarini amalga oshirish va arxeologiya merosi obyektlarining tarixiy-madaniy ekspertizasini oʻtkazish hamda arxeologiya nazoratini amalga oshirish doirasida yer uchastkalarini tadqiq etish huquqini beruvchi 2-shakl; arxeologiya obyektida biron-bir yer qazish ishlarini bajarmagan holda, arxeologiya qidiruvlarini amalga oshirish (bundan ochilib qolgan joylarda cheklangan tozalash ishlari mustasno) huquqini beruvchi 3-shakl; yer qazish, qurilish ishlari chogʻida yemirilayotgan yoki avariya holatida boʻlgan arxeologiya obyektida uning yemirilishi xavfini bartaraf etish maqsadidagi muhofaza-qutqaruv qazishmalarini amalga oshirish huquqini beruvchi 4-shakl. 1 va 4-shakllar boʻyicha ochiq varaqlar muayyan arxeologiya obyektlarida arxeologiya qazishmalarini amalga oshirish uchun beriladi. 2 va 3-shakllar boʻyicha ochiq varaqlar Oʻzbekiston Respublikasining tegishli maʼmuriy-hududiy birligi va zarur boʻlgan hollarda, muayyan arxeologiya obyekti koʻrsatilgan holda, arxeologiya qidiruvlarini amalga oshirish uchun beriladi. Berilgan sanasidan qatʼi nazar, ochiq varaqning amal qilish muddati kalendar yilning soʻnggi kunida tugaydi.

24. Ochiq varaq va ruxsatnoma olgan arxeologning huquqlari
Ochiq varaq va ruxsatnoma olgan arxeolog: arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratini ochiq varaqda belgilangan doirada amalga oshirish; arxeologiya obyektining yemirilishiga olib kelayotgan har qanday harakatlarni toʻxtatish talabi bilan mahalliy davlat hokimiyati organlari va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga murojaat qilish; oʻzi aniqlagan arxeologiya ashyolarining arxeologiya tadqiqoti va ilmiy ekspertizasini oʻtkazish huquqiga ega boʻladi. Ochiq varaq va ruxsatnoma olgan arxeolog qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

25. Ochiq varaq va ruxsatnoma olgan arxeologning majburiyatlari
Ochiq varaq va ruxsatnoma olgan arxeolog: ruxsatnomani madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish sohasidagi davlat boshqaruvini amalga oshiruvchi tegishli organda roʻyxatdan oʻtkazishi; arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratini ochiq varaqda belgilangan doirada amalga oshirish tartibiga rioya qilishi; arxeologiya qidiruvlari va arxeologiya nazoratini amalga oshirishda arxeologiya obyektida aniqlangan yemirilishlar toʻgʻrisida madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish sohasidagi davlat boshqaruvini amalga oshiruvchi tegishli organga bir haftalik muddatda yozma shaklda xabar berishi; arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratini amalga oshirishda aniqlangan ilgari nomaʼlum boʻlgan arxeologiya obyektlari va arxeologiya ashyolari toʻgʻrisida madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish sohasidagi davlat boshqaruvini amalga oshiruvchi tegishli organga yozma shaklda xabar berishi; batafsil tavsifi (materiali, oʻlchamlari, sanasi va boshqalar) bilan har bir arxeologiya ashyosining roʻyxatini tuzishi; arxeologiya obyektining birlamchi konservatsiyasi va but saqlanishini taʼminlashi; arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratini amalga oshirishda aniqlangan arxeologiya ashyolarini Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda davlatga topshirishi; ochiq varaqning amal qilish muddati tugaganidan soʻng, biroq kelgusi kalendar yilning birinchi choragi tugashidan kechiktirmasdan tegishincha Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligiga hamda maxsus vakolatli muassasaga ilmiy hisobot taqdim etishi shart. Ochiq varaq va ruxsatnoma olgan arxeolog zimmasida qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.

26. Arxeologiya obyektlarida maxsus asbob-uskunalardan foydalanish
Arxeologiya obyektlarida maxsus asbob-uskunalardan foydalanishga maxsus vakolatli muassasa tomonidan berilgan maxsus ruxsatnoma mavjud boʻlgandagina yoʻl qoʻyiladi. Arxeologiya obyektlarida maxsus asbob-uskunalardan foydalanish tartibi va shartlari maxsus vakolatli muassasa tomonidan tasdiqlanadi.

27. Fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirib qoʻyilgan arxeologiya ashyolarining arxeologiya tadqiqoti
Fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirib qoʻyilgan arxeologiya ashyolarining arxeologiya tadqiqoti Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

28. Ilmiy hisobot tuzishga doir talablar
Ilmiy hisobotda arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratini amalga oshirishda aniqlangan va (yoki) tadqiq etilgan arxeologiya merosi obyektlari toʻgʻrisidagi toʻliq maʼlumotlar matn va chizma koʻrinishida taqdim qilinishi kerak. Ilmiy hisobotga arxeologiya ashyosi davlatga topshirilganligini tasdiqlovchi hujjat ilova qilinishi lozim. Ilmiy hisobot muddatsiz saqlanishi lozim. Ilmiy hisobotning rasmiylashtirilishi, mazmuni va ilovasiga, uni taqdim etish muddatiga doir talablar, shuningdek ilmiy hisobotni ekspertizadan oʻtkazish tartibi maxsus vakolatli muassasa tomonidan tasdiqlanadi. Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi arxeologiya tadqiqotlari toʻgʻrisida tegishli hujjatlarga ega boʻlgan yuridik shaxslar maxsus vakolatli muassasaning yozma soʻroviga koʻra mazkur hujjatlarning asl yoki koʻchirma nusxalarini taqdim etishi shart. Ochiq varaq va ruxsatnoma olgan arxeologning ilmiy hisobotga boʻlgan mualliflik huquqi qonunchilikka muvofiq taʼminlanadi.

29. Arxeologiya merosi obyektlarini davlat tomonidan muhofaza qilish va ulardan foydalanishni moliyalashtirish
Arxeologiya merosi obyektlarini davlat tomonidan muhofaza qilish va ulardan foydalanishni, shuningdek arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratini moliyalashtirish Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti mablagʻlari va qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.

30. Arxeologiya merosi obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish sohasidagi xalqaro hamkorlik
Arxeologiya merosi obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish sohasidagi xalqaro hamkorlik Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligi va xalqaro shartnomalariga muvofiq amalga oshiriladi.

31. Nizolarni hal etish
Arxeologiya merosi obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish sohasidagi nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.

32. Arxeologiya merosi obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Arxeologiya merosi obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.

33. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi: hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin; davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.

34. Ushbu Qonunning kuchga kirishi
Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.