MEVA-SABZAVOTCHILIK VA UZUMCHILIK SOHASIDA AGROSANOAT FIRMALARI TASHKIL ETISH VA ULARNING FAOLIYATINI YOʻLGA QOʻYISH TARTIBI TOʻGʻRISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASH HAQIDA
(resolution, 2024-09-11)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Meva-sabzavotchilik va uzumchilik sohasida iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2006-yil 9-yanvardagi PF–3709-son Farmonini bajarish yuzasidan, shuningdek agrosanoat firmalarini shakllantirish va ularning faoliyatini tashkil etish uchun zarur normativ bazani yaratish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Meva-sabzavotchilik va uzumchilik sohasida agrosanoat firmalari tashkil etish va ularning faoliyatini yoʻlga qoʻyish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi, “Oʻzvinosanoat-xolding” xolding kompaniyasi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi bilan birgalikda bir oy muddatda agrofirmalar, qishloq xoʻjaligi tovar ishlab chiqaruvchilari hamda qayta ishlash korxonalari oʻrtasida tuziladigan shartnomalarning tavsiya etiladigan shakllarini ishlab chiqsinlar va joylarga yetkazsinlar. 3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Qishloq va suv xoʻjaligi, qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlash hamda isteʼmol tovarlari masalalari axborot-tahlil departamentiga yuklansin. 1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Meva-sabzavotchilik va uzumchilik sohasida iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2006-yil 9-yanvardagi PF–3709-son Farmoniga muvofiq meva-sabzavotchilik va uzumchilik sohasida agrosanoat firmalari (keyingi oʻrinlarda Agrofirma deb yuritiladi) tashkil etish va ularning faoliyatini yoʻlga qoʻyish tartibini belgilaydi. 2. Agrofirma fermer xoʻjaliklari va aholi tomonidan yetishtirilgan meva-sabzavot mahsulotlari va uzumni qayta ishlash hamda sotish asosiy faoliyati boʻlgan yuridik shaxs hisoblanadi. 3. Quyidagilar Agrofirmaning muassislari boʻlishi mumkin: meva-sabzavot mahsulotlari va uzum, shuningdek boshqa qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtirishga ixtisoslashgan fermer xoʻjaliklari; barqaror xoʻjalik aloqalariga va ilgʻor ishlab chiqarish texnologiyalariga ega boʻlgan meva-sabzavot mahsulotlari va uzumni qayta ishlash korxonalari; yuridik shaxs boʻlmagan yakka tartibdagi tadbirkorlar; Oʻzbekiston Respublikasida doimiy yashaydigan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari; xorijiy investorlar; Agrofirmalarda qatnashishi qonunda taqiqlanmagan boshqa shaxslar. 4. Agrofirmani taʼsis etishda uning qatnashchilari oʻz mustaqilligini saqlab qoladi. 5. Agrofirmalar uning qatnashchilari tomonidan ixtiyoriy tartibda tashkil etiladi. 6. Agrofirmalar tijorat tashkilotlari hisoblanadi va qonunda nazarda tutilgan har qanday tashkiliy-huquqiy shaklda tashkil etilishi mumkin. 7. Agrofirmalar ular Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 9-fevraldagi 66-son qarori bilan tasdiqlangan Tadbirkorlik subyektlarini davlat roʻyxatidan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan vaqtdan boshlab tashkil etilgan hisoblanadi. Agrofirmalarni taʼsis etishda muassislar tegishli tashkiliy-huquqiy shakldagi subyektlarni tashkil etish uchun belgilangan qonunchilik talablarini bajarishi kerak. 8. Agrofirmalar tarkibida meva-sabzavot mahsulotlarini yetishtirish, saqlash, tashish, tayyorlash, ularning marketingini olib borish va boshqalar boʻyicha boʻlinmalar tashkil etilishi mumkin. 9. Davlat organlari va ularning mansabdor shaxslari Agrofirmalarning qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladigan faoliyatiga aralashishga haqli emas. 10. Agrosanoat firmalarini shakllantirish va ularning faoliyatini tashkil etish quyidagi asosiy prinsiplarga rioya qilgan holda amalga oshiriladi: Agrofirmalar fermer xoʻjaliklari tomonidan ixtiyoriy asosda tashkil etiladi, bunda muassislar tarkibiga, fermerlar bilan bir qatorda, barqaror xoʻjalik aloqalariga va ilgʻor ishlab chiqarish texnologiyalariga ega boʻlgan, shuningdek yaqin atrofdagi hududda joylashgan meva-sabzavot va uzum mahsulotlarini qayta ishlash korxonalari kirishi mumkin; Agrofirmalar istalgan tashkiliy-huquqiy shaklda, shu jumladan xorijiy investor bilan qoʻshma korxonalar shaklida tashkil etilishi mumkin; fermer xoʻjaliklarining Agrofirmalar tarkibiga kiruvchi qayta ishlaydigan va boshqa korxonalar bilan oʻzaro munosabatlari tuzilgan uzoq muddatli shartnomalar asosida amalga oshiriladi, ushbu shartnomalarda tomonlarning huquq va majburiyatlari tartibga solinadi, shu jumladan yetkazib beriladigan mahsulotning kamida 30 foizi avans bilan taʼminlanishi hamda keyinchalik mahsulotlarning kafolatli ravishda xarid qilinishi belgilab qoʻyiladi; fermer xoʻjaliklari — Agrofirmalar taʼsischilari shartnomadagidan ortiqcha yetishtirilgan qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini oʻz xohishiga koʻra ichki bozorda sotadi va eksport qiladi. 11. Agrofirma asosan qishloq joylarda, uning qatnashchilari saʼy-harakatlarini, ularning moddiy va moliyaviy resurslarini birlashtirish asosida tashkil etiladi. 12. Quyidagilar Agrofirmalarning asosiy vazifalari hisoblanadi: meva-sabzavot mahsulotlari va uzumni tayyorlash, tashish, saqlash va qayta ishlash hamda ularni ichki va tashqi bozorlarda sotish; meva-sabzavot mahsulotlari va uzumni yetishtirish va qayta ishlash boʻyicha zamonaviy texnologiyalarni joriy etish; marketing tadqiqotlari oʻtkazish, meva-sabzavot mahsulotlari va uzum yetishtirishning maqbul hajmlarini belgilash; oqilona texnologiya va kooperatsiya aloqalarini yaratish; eksport potensialini koʻpaytirish va investitsiyalar jalb etish; aholini ish bilan taʼminlash. 13. Agrofirma quyidagi huquqlarga ega: ishlab chiqarish faoliyatini mustaqil tashkil etish va amalga oshirish, shu jumladan meva-sabzavot mahsulotlari va uzumni qayta ishlash; yetishtirilgan mahsulotlarni sotish uchun yuridik va jismoniy shaxslar bilan, shu jumladan budjet tashkilotlari bilan xoʻjalik shartnomalari tuzish; mahsulotni sotib olish yuzasidan fermer va dehqon xoʻjaliklari bilan fyuchers kontraktlari tuzish; aholidan meva-sabzavot mahsulotlari va uzum xarid qilish; yetishtirilayotgan mahsulotga va bajarilayotgan ishlar (koʻrsatilayotgan xizmatlar)ga mustaqil narx belgilash; olingan daromad (foyda)ni, shuningdek oʻziga xizmat koʻrsatuvchi banklarning hisob raqamlaridagi pul mablagʻlarini oʻz xohishiga koʻra belgilangan tartibda tasarruf etish; kreditlar, shu jumladan imtiyozli kreditlar olish, boshqa yuridik va jismoniy shaxslarning mol-mulki, pul mablagʻlarini shartnoma asosida jalb etish hamda ularni ishlab chiqarishga va takroriy ishlab chiqarishga yoʻnaltirish; oʻzining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilib sudga murojaat qilish. Agrofirma qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa huquqlardan ham foydalanadi. 14. Agrofirma: oʻz xodimlari uchun xavfsiz mehnat sharoitlarini taʼminlashga; tuzilgan shartnomalar shartlarini bajarishga; soliqlar va majburiy toʻlovlarni qonunchilikda belgilangan tartibda toʻlashga majbur. Agrofirma qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa majburiyatlarni ham oʻz zimmasiga oladi. 15. Agrofirmaning mol-mulki: muassislar tomonidan uning ustav fondiga ulush shaklida qoʻshilgan mol-mulk; ishlab chiqarish faoliyati natijasida olingan mahsulotlar; tovarlarni sotish, ishlarni bajarish (xizmatlar koʻrsatish)dan, shuningdek faoliyatning boshqa turlarini amalga oshirishdan olingan daromad (foyda); qimmatli qogʻozlardan olingan daromad; yuridik va jismoniy shaxslarning begʻaraz, xayriya va boshqa ehsonlari; belgilangan tartibda sotib olingan texnologiya asbob-uskunalari, binolar, transport vositalari, pul mablagʻlari va qimmatli qogʻozlar, intellektual mulk obyektlari hamda boshqa mol-mulk; jalb etilgan mablagʻlar; qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga shakllantiriladi. 16. Meva-sabzavot mahsulotlari va uzumni sotib olish va qayta ishlash Agrofirma tomonidan oʻz mablagʻlari va jalb etiladigan resurslar hisobiga amalga oshiriladi. 17. Agrofirma tomonidan koʻrilgan zararlar uning mol-mulki va qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa mol-mulk hisobiga qoplanadi. 18. Agrofirma xodimlari ishga belgilangan tartibda mehnat shartnomasiga muvofiq qabul qilinadi. Vazifalar bajarilishini taʼminlash uchun shaxslar Agrofirma tomonidan fuqarolik-huquqiy shartnomalar asosida jalb etilishi mumkin. 19. Xodimlar mehnatiga haq toʻlash tartibi va shakli qonunchilikka muvofiq agrofirma tomonidan mustaqil ravishda belgilanadi. 20. Agrofirma qonunchilikda belgilangan tartibda buxgalteriya, statistika hisobotini va boshqa hisobotni yuritadi. 21. Agrofirmaning moliyaviy, statistik va boshqa hisoboti davlat boshqaruvi organlariga qonunchilikda belgilangan tartibda va muddatlarda taqdim etiladi. 23. Agrofirmani qayta tashkil etish va tugatish qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.