Oʻzbekiston Respublikasida favqulodda vaziyatlarning oldini olish va bartaraf etish hamda yongʻin xavfsizligini taʼminlashning sifat jihatidan yangi tizimini joriy etish toʻgʻrisida
(decree, 2025-10-21)

Mustaqillik yillarida mamlakatda aholini va hududlarni tabiiy hamda texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish boʻyicha samarali chora-tadbirlar amalga oshirildi, yongʻinlarga qarshi kurashish kompleks tizimi shakllantirildi, bu yoʻnalishlarda, jumladan, yongʻin va avariya-qutqaruv texnikasi va jihozlarining mahalliy turlari ishlab chiqarilishini rivojlantirish orqali moddiy-texnik baza bosqichma-bosqich mustahkamlanmoqda. Shu bilan birga, favqulodda vaziyatlarning oldini olish va bartaraf etish, yongʻin xavfsizligini taʼminlash boʻyicha rivojlangan xorijiy tajribani inobatga olgan holda amaldagi tizim samaradorligini oʻrganish natijalari fuqarolarning xavfsiz hayot faoliyatiga salbiy taʼsir koʻrsatuvchi qoʻyidagi omillar mavjudligidan dalolat bermoqda: birinchidan — yongʻin xavfsizligini taʼminlash va favqulodda vaziyatlarda harakat qilish tizimlarining tarqoq holda faoliyat yuritishi hamda ushbu yoʻnalishlarda ayrim vazifa va funksiyalarning idoralararo takrorlanishi; ikkinchidan — mobillik hamda kuch va vositalarning yetarli emasligi, shuningdek, hududiy favqulodda vaziyatlar tuzilmalarining ichki ishlar organlari yongʻin xavfsizligi xizmati bilan oʻzaro hamkorlik mexanizmlari samaradorligining pastligi; uchinchidan — yongʻin xavfsizligini taʼminlash boʻyicha kuch va vositalar imkoniyatlari bilan respublika shahar va tumanlari hududlarining toʻliq qamrab olinmaganligi, yongʻinlarning oldini olish va barvaqt profilaktikasi boʻyicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlarning yetarli darajada emasligi; toʻrtinchidan — yuzaga kelishi mumkin boʻlgan favqulodda vaziyatlar va yongʻinlarning uzluksiz sutkalik monitoringi, tezkor boshqaruv va oʻz vaqtida hamkorlikda harakat qilishning yagona samarali tizimi tashkil etilmaganligi; beshinchidan — favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ularni bartaraf etish tizimida mazkur sohani ilmiy jihatdan taʼminlovchi tayanch oliy taʼlim muassasasi hamda maxsus tadqiqot markazi mavjud emasligi. Oʻzbekiston Respublikasida favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ularni bartaraf etish hamda yongʻin xavfsizligini taʼminlashda sifat jihatidan yangi tizimga oʻtish maqsadida: 1. Quyidagilar mavjud shtat birliklari, moliyaviy va moddiy-texnik bazasining toʻliq hajmida, doimiy joylashgan manzillari oʻzgartirilmagan holda oʻrnatilgan tartibda berilsin: a) Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi tizimiga: Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligidan: Yongʻin xavfsizligi bosh boshqarmasi, uning tarkibiy va hududiy tuzilmalari (keyingi oʻrinlarda — Yongʻin xavfsizligi bosh boshqarmasi), Davlat yongʻin xavfsizligi xizmatining tugatilishini nazarda tutgan holda; Yongʻin xavfsizligi instituti; Mudofaa vazirligidan — Gidrometeorologik jarayonlarga taʼsir koʻrsatishni boshqarish xizmati; b) Favqulodda vaziyatlar vazirligi tizimidan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tasarrufiga — Gidrometeorologiya xizmati markazi. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligiga quyidagilar boʻyicha qoʻshimcha vazifalar yuklatilsin: yongʻin xavfsizligini taʼminlash sohasida davlat siyosatini yuritish; yongʻinlarning samarali profilaktikasi va oldini olishni taʼminlash, shuningdek, yongʻin xavfsizligi talablariga rioya etish boʻyicha davlat yongʻin nazoratini amalga oshirish; yongʻinlarni oʻchirishni, yongʻin sodir boʻlgan hududdagi insonlarni hamda jismoniy va yuridik shaxslarning mol-mulkini qutqarishni tashkil etish, shuningdek, atrof tabiiy muhitni yongʻinlardan asrash. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi tizimida mavjud hamda berilayotgan shtat birliklari doirasida quyidagilar tashkil etilsin: Qutqaruv kuchlari xizmatini va favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishni tashkil qilish bosh boshqarmasi, unga Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligining barcha yongʻin-qutqaruv kuchlari va vositalarining jangovar tayyorgarligini taʼminlash hamda faoliyatlarini muvofiqlashtirish vazifalarini yuklagan holda; Favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ularda harakat qilish davlat tizimi hamda fuqaro muhofazasining tashkiliy taʼminoti va rejalashtirish bosh boshqarmasi, uni favqulodda vaziyatlar profilaktikasi boʻyicha vazirliklar, idoralar hamda mahalliy davlat hokimiyati organlarining faoliyatini muvofiqlashtirish uchun masʼul etib belgilagan holda; Davlat yongʻin nazoratini tashkil etish bosh boshqarmasi, unga yongʻin nazorati va profilaktikasini amalga oshirish, tergovga qadar tekshiruv va maʼmuriy amaliyot nazorati, shuningdek, qurilishda yongʻinga qarshi meʼyorlashtirish sohasida meʼyoriy-texnik ishlarni amalga oshirish vakolatlarini yuklagan holda; Yongʻin xavfsizligi instituti, Boshlangʻich tayyorgarlik va malaka oshirish markazi, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Fuqaro muhofazasi instituti negizida Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi Akademiyasi. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi Akademiyasi qoshida Favqulodda vaziyatlar vazirligi, huquqni muhofaza qilish organlari va harbiylashtirilgan tuzilmalarning oliy taʼlim muassasalariga oʻquvchilarning oʻqishga kirishi uchun tayyorgarligini taʼminlovchi Ixtisoslashtirilgan litsey tashkil etilsin. 5. Belgilansinki: Ichki ishlar vazirligida tugatilayotgan Davlat yongʻin xavfsizligi xizmatining yongʻin xavfsizligi sohasidagi maxsus vakolatli organi uchun qonunchilikda belgilangan vakolatlari Favqulodda vaziyatlar vazirligiga yuklatiladi; favqulodda vaziyatlar vazirining yongʻin xavfsizligi sohasida profilaktika va nazorat faoliyatini muvofiqlashtiruvchi oʻrinbosari, maqomi boʻyicha yongʻin nazorati boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi bosh davlat inspektori hisoblanadi; 6. Belgilab qoʻyilsinki: 2020-yil 1-yanvardan boshlab Favqulodda vaziyatlar vazirligi tizimiga oʻtkazilgan Yongʻin xavfsizligi bosh boshqarmasi va Yongʻin xavfsizligi institutining shahodatlangan xodimlari, ichki ishlar organlari xodimlari uchun koʻzda tutilgan maxsus unvonlar boʻyicha amaldagi ish haqi miqdori saqlangan holda yagona harbiy xizmatchi maqomiga, professional yongʻin boʻlinmalarining ishchi-xizmatchilari esa — Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi qutqaruvchisi maqomiga ega boʻladilar hamda ularning ish staji qutqaruvchi maqomidagi ish stajiga tenglashtiriladi; 2021-yil 1-yanvardan boshlab Favqulodda vaziyatlar vazirligi tizimiga oʻtkazilgan Yongʻin xavfsizligi bosh boshqarmasi va Yongʻin xavfsizligi institutining shahodatlangan xodimlari shartnoma boʻyicha haqiqiy harbiy xizmatni oʻtash masalalarida pul taʼminoti, kiyim-kechak, tibbiy va maishiy xizmat, ijtimoiy imtiyozlar va nafaqa kafolati tartiblari boʻyicha Favqulodda vaziyatlar vazirligi harbiy xizmatchilarining tegishli toifalariga tenglashtiriladi. 7. Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi: Ichki ishlar vazirligi bilan birgalikda bir hafta muddatda favqulodda vaziyatlar tuzilmalarining faoliyatini yanada takomillashtirish boʻyicha tashkiliy chora-tadbirlarni nazarda tutuvchi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori loyihasini kiritsin; Oliy va oʻrta-maxsus taʼlim vazirligi bilan birgalikda ikki oy muddatda favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ularni bartaraf etish, shuningdek, yongʻin xavfsizligini taʼminlash sohasida kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirish tizimini tubdan takomillashtirishga qaratilgan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori loyihasini kiritsin; manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda uch oy muddatda respublikaning shaharlari, aholi punktlari va obyektlarida Favqulodda vaziyatlar vazirligi yongʻin-qutqaruv qismlari va postlari faoliyatini tashkil etish tartibini belgilovchi Hukumat qarori loyihasini ishlab chiqsin va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritsin; Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi bilan birgalikda qonun hujjatlariga mazkur Farmondan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalarning belgilangan tartibda kiritilishini taʼminlasin. 8. Mazkur Farmonning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Xavfsizlik kengashi kotibi V.V. Maxmudov zimmasiga yuklansin.