INNOVATSIYA ILMIY-TEXNIKA DASTURLARINI ShAKLLANTIRISh VA AMALGA OShIRISh TARTIBI TOʻGʻRISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASh HAQIDA
(resolution, 2021-12-03)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2006-yil 7-avgustdagi PQ-436-sonli “Fan va texnologiyalar rivojlanishining muvofiqlashtirish va boshqarishni takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2006-yil, 31-32-son, 311-modda) Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Fan va texnologiyalarni rivojlantirishni muvofiqlashtirish qoʻmitasi, Moliya vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Iqtisodiyot vazirligi va Fanlar akademiyasi qaror qiladilar: 1. “Innovatsiya ilmiy-texnika dasturlarini shakllantirish va amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi nizom” ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatiga olingan kundan boshlab oʻn kun oʻtgach kuchga kiradi. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2006-yil 7-avgustdagi PQ-436-sonli “Fan va texnologiyalar rivojlanishining muvofiqlashtirish va boshqarishni takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2006-y., 31-32-son, 311-modda) muvofiq ishlab chiqilgan boʻlib, innovatsiya ilmiy-texnika dasturlarini shakllantirish va amalga oshirish tartibini belgilaydi. 1. Innovatsiya ilmiy-texnika dasturlari fan va texnologiyalar taraqqiyotining ustuvor yoʻnalishlari asosida yangi texnologiyalarni amaliyotda keng qoʻllash, mamlakat ijtimoiy va iqtisodiy rivojlanishining dolzarb masalalarini hal etish, mavjud ilmiy-texnologik salohiyatdan samarali foydalanishga yoʻnaltirilgan innovatsiya faoliyatini, amaliy, ilmiy-texnik, tajriba-konstruktorlik, texnologik va boshqa turdosh ishlarni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlashni koʻzda tutadi. 2. Fanlar akademiyasi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi hamda Xalq taʼlimi vazirliklari (keyingi oʻrinlarda “vazirliklar”) tegishli sohalardagi mavjud ilmiy-texnologik muammolardan kelib chiqib, vazirliklarning innovatsiya ilmiy-texnika dasturlarini (keyingi oʻrinlarda “vazirliklarning dasturlari”) shakllantiradilar. 3. Iqtisodiyot tarmoqlarining yirik ilmiy-texnologik muammolarini hal etishga qaratilgan innovatsiya ilmiy-texnika dasturi (keyingi oʻrinlarda “Dastur”) Fan va texnologiyalarni rivojlantirishni muvofiqlashtirish Qoʻmitasi (keyingi oʻrinlarda “Qoʻmita”) tomonidan shakllantiriladi. 4. Vazirliklarning dasturlarini va Dasturni moliyalashtirish Innovatsiya fan-texnika faoliyatini moliyalashtirish jamgʻarmasi (keyingi oʻrinlarda “Jamgʻarma”)ga davlat budjetining “Fan” 202 boʻlimi boʻyicha ajratiladigan mablagʻlari va innovatsiya faoliyatidan manfaatdor xoʻjalik yurituvchi subyektlarning mablagʻlari hisobidan hissadorlik asosida amalga oshiriladi. 5. Budjet mablagʻlarining Dasturlar boʻyicha moliyaviy taqsimoti Moliya vazirligi bilan kelishilgan holda Qoʻmita tomonidan tasdiqlanadigan Jamgʻarmaning xarajatlari va daromadlari smetasida belgilanadi. 6. Vazirliklar, Qoʻmita va innovatsiya ilmiy-texnika loyihalarini hissadorlik asosida moliyalashtirishda ishtirok etuvchi xoʻjalik yurituvchi subyektlar Dasturlarning buyurtmachilari hisoblanadi. 7. Innovatsiya ilmiy-texnik faoliyat obyektlari quyidagilardir: a) ixtirolar, nou-xau, ilmiy-texnik ishlanmalar asosida yangi, ilmiy hajmdor mahsulotlarning tajriba-sanoat namunalarini yaratish, sanoat sinovlaridan oʻtkazish, yangi texnologiyalarni joriy etish, ularni ishlab chiqarish jarayoniga tayyorlash; b) mavjud texnologiyalarning raqobatbardoshligini oshirishga yoʻnaltirilgan, tijorat nuqtai nazaridan samarali boʻlgan, mahalliy xomashyo asosida yangi, ilmiy hajmdor mahsulotlarni bozorga olib chiqish; v) inson va hayvonlar kasalliklarini davolashning zamonaviy usullarini oʻzlashtirish, yangi turdagi dori-darmonlar, ularning substansiyalari va tibbiy-texnika mahsulotlarini ishlab chiqarishda zamonaviy texnologiyalarni oʻzlashtirish; g) tuproq unumdorligini oshirish, qishloq xoʻjalik oʻsimliklarini yaratish, ularning seleksiyasi va urugʻchiligi sohasi, himoya preparatlarini ishlab chiqarishda samarali texnologiyalarni joriy etish; d) sanoat chiqindilari hamda ikkilamchi resurslarni qayta ishlash texnologiyalarini oʻzlashtirish; e) yangi axborot texnologiyalari va dasturiy vositalarni yaratish hamda ishlab chiqarishni kengaytirish; j) ishlab chiqarish samaradorligini oshirish va ekologik xavfsizlik bilan bogʻliq huquqiy-tashkiliy, iqtisodiy va boshqaruv masalalarini hal qilish; z) ilm-fanning zamonaviy natijalarini yorituvchi original monografiyalar, darsliklar, oʻquv qoʻllanmalari va ilmiy-ommabop kitoblarni nashrga tayyorlash, chop etish va oʻquv jarayoniga joriy qilish; i) innovatsiya faoliyatini kengaytirish, intellektual faoliyat obyektlarini amaliyotda qoʻllashga yoʻnaltirilgan respublika va xalqaro miqyosdagi seminar, konferensiya va koʻrgazmalar tashkil etish. 8. Tanlovni tashkil etish bosqichlari quyidagilardan iborat: tanlov topshiriqlari roʻyxatini aniqlash (Dasturlarni shakllantirish toʻgʻrisida qaror qabul qilingandan keyin bir oy muddatda); tanlov eʼlon qilish (topshiriqlar roʻyxati aniqlangandan keyin oʻn kunlik muddatda); tanlovga innovatsiya loyihalarini qabul qilish (tanlov eʼlon qilingandan keyin 1,5 oylik muddatda); loyihalarni ekspertizadan oʻtkazish (loyihalar qabuli tugagandan keyin 2 oylik muddatda); Dasturlarni shakllantirish va tasdiqlash (ilmiy-texnika ekspertizasi yakunlangandan soʻng bir oylik muddatda). 9. Fan va texnologiyalar taraqqiyotining ustuvor yoʻnalishlariga mos holda: vazirliklar oʻz sohalari oldida turgan dolzarb masalalarni yechishga yoʻnaltirilgan innovatsiya loyihalari tanlovi topshiriqlari roʻyxatini; Qoʻmita mamlakat ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishining dolzarb masalalarini hal etishga yoʻnaltirilgan innovatsiya loyihalari tanlovi topshiriqlari roʻyxatini tuzish uchun Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari va iqtisodiyot tarmoqlaridan takliflar qabul qiladi. 10. Innovatsiya loyihalari tanlovlari topshiriqlari roʻyxati tegishlicha vazirliklar hamda Qoʻmita tomonidan shakllantiriladi. 11. Shakllantirilgan innovatsiya loyihalari tanlovlari topshiriqlari roʻyxati ustuvor yoʻnalishlarga muvofiqligi, oʻxshashlik va takrorlash holatlari mavjud emasligini tahlil qilish maqsadida Qoʻmitaning Innovatsiya faoliyati boʻyicha Idoralararo kengashi tomonidan koʻrib chiqiladi. Topshiriqlar roʻyxatlarida bunday nomuvofiqliklar mavjud boʻlgan holda Innovatsiya faoliyati boʻyicha Idoralararo kengash ularni bartaraf etish boʻyicha oʻz tavsiyalarini vazirliklarga taqdim etadi. 12. Innovatsiya loyihalari tanlovi topshiriqlari roʻyxatlari tegishlicha vazirliklar hamda Qoʻmita tomonidan tasdiqlanadi va Davlat buyurtmasi maqomiga ega boʻladi. 13. Qoʻmita va vazirliklar mustaqil ravishda ommaviy axborot vositalarida innovatsiya loyihalari tanlovini eʼlon qiladi, shuningdek, innovatsiya faoliyati ishtirokchilarini tanlov muddatlari, talablari va loyihalarni tanlovga topshirish tartibi bilan tanishtiradi. 14. Innovatsiya faoliyati ishtirokchilari tanlovda qatnashish uchun mazkur Nizomning 1-ilovasida keltirilgan talablarga mos holda tayyorlangan hujjatlarini vazirliklar va Qoʻmitaga ikki nusxada topshiradilar. Loyihalarni amalga oshirish davri 2 yildan oshmasligi lozim. 15. Vazirliklarning innovatsiya loyihalari tanloviga taqdim etilgan hujjatlar vazirliklarning ilmiy-tadqiqot faoliyatini muvofiqlashtirish boʻlimlari va Qoʻmitaning innovatsiya loyihalari tanloviga taqdim etilgan hujjatlar Qoʻmitaning Innovatsiya ishlari hamda ilmiy-texnik ishlanmalarni ishlab chiqarishga joriy etishni muvofiqlashtirish va tahlil etish boʻlimi tomonidan qabul qilinadi. 16. Vazirliklar va Qoʻmita tanlovga taqdim etilgan loyihalarning, tanlov shartlari, maqsadlari va talablariga mosligini koʻrib chiqadi. 17. Innovatsiya loyihasi ikki qismdan iborat boʻladi: Loyiha tasnifi; Texnik-iqtisodiy asosnoma (loyiha budjeti va uning asosnomasi). 18. Tanlovga taqdim etilgan loyihalarni ekspertizadan oʻtkazish, uning natijalariga koʻra vazirliklarning dasturlarini shakllantirish uchun vazirliklarda dasturlar boʻyicha ilmiy-texnikaviy kengashlar tashkil etiladi. 19. Dasturga kiritishga tavsiya etilgan vazirliklar tasarrufiga kirmaydigan ilmiy, oliy taʼlim va boshqa tashkilotlarning loyihalari hamda turli vazirliklar yoki idoralar tasarrufidagi ilmiy, oliy taʼlim va boshqa tashkilotlarining hamkorlikdagi idoralararo xarakterdagi loyihalar ekspertizasi Innovatsiya faoliyati boʻyicha Idoralararo kengash tomonidan oʻtkaziladi. 20. Har bir loyiha ikki mustaqil ekspert tomonidan koʻrib chiqiladi. Ekspertlarning biri innovatsiya loyihalarini bajarilishidan manfaatdor boʻlgan vazirlik, idora, tashkilotlarning mutaxassisi boʻlishi mumkin. 21. Ekspertiza jarayoni ochiq-oydin muhokama tarzida oʻtkaziladi. Ekspertlarning har bir loyihaga bergan xulosalari vazirliklarda hamda Qoʻmitada ochiq muhokamadan oʻtkaziladi. Muhokamaga loyihaning ilmiy rahbari va ijrochilari hamda sohaning yetakchi olim va mutaxassislari taklif etiladi. 22. Loyihaning texnik-iqtisodiy asosnomasini koʻrib chiqish vazirliklarda va Qoʻmitada innovatsiya faoliyatidan manfaatdor boʻlgan, ularni hissadorlik asosida moliyalashtiradigan xoʻjalik yurituvchi subyektlarning, Moliya vazirligi, Innovatsiya faoliyati boʻyicha Idoralararo kengash va boshqa tashkilotlarning iqtisodchi mutaxassislarini jalb qilgan holda amalga oshiriladi va xulosalar koʻrinishida rasmiylashtiriladi. 23. Vazirliklar hamda Qoʻmita ekspertiza xulosalari asosida innovatsiya ilmiy-texnika dasturlarini shakllantiradilar. 24. Vazirliklarning dasturlari Qoʻmita bilan kelishilgandan keyin vazirliklar tomonidan tasdiqlanadi. Dastur Qoʻmita tomonidan tasdiqlanadi. 25. Dasturlar yil mobaynida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti farmonlari, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qarorlarida belgilangan topshiriqlarni bajarishga, hamda dolzarb ijtimoiy-iqtisodiy masalalarni hal qilishga yoʻnaltirilgan innovatsiya loyihalari bilan toʻldirilib borilishi mumkin. 26. Tanlovga taqdim etilgan loyihalar va materiallar qaytarilmaydi. 27. Vazirliklar va Qoʻmita innovatsiya loyihalarini amalga oshirish uchun ijrochi tashkilotlar bilan shartnomalar tuzadi. Ilmiy grant mablagʻi miqdorining 95 foizi tadqiqot davri mobaynida ilmiy loyihani amalga oshirishda mehnat sarfi va moddiy xarajatlarni qoplash uchun ajratiladi. Qolgan 5 foizi — keyinchalik ishlab chiqarishga yoki ilmiy-pedagogik jarayonga tatbiq etish uchun ilmiy loyihani amalga oshirish natijalari ekspertizadan oʻtkazilib buyurtmachi tomonidan qabul qilganidan soʻng ajratiladi. 28. Ustama xarajatlar miqdori loyihaga ajratilgan mablagʻning 20 foizidan ortmasligi lozim. 29. Hissador tashkilotning mablagʻi pul koʻrinishida yoki loyihani amalga oshirish uchun zarur qurilmalar, ishlab chiqarish bazasi, xomashyo, energiya, mashina va mexanizmlar koʻrinishida boʻlishi mumkin. 30. Innovatsiya loyihalarini hamkorlikda moliyalashtirish shartlari Qoʻmita, vazirliklar va manfaatdor tomonlar oʻrtasida tuziladigan shartnomada koʻrsatiladi. 31. Innovatsiya ilmiy-texnika dasturlarining bajarilishi bilan tanishish va nazorat qilish maqsadida vazirliklar va Qoʻmita tomonidan monitoring olib boriladi. 32. Monitoring Qoʻmita va vazirliklarning buyrugʻi bilan tasdiqlanadigan monitoring guruhlari tomonidan amalga oshiriladi. Monitoring guruhlariga innovatsiya loyihalari natijalaridan manfaatdor vazirlik, idora, hokimliklar va Moliya vazirligi vakillari hamda Innovatsiya faoliyati boʻyicha Idoralararo kengash aʼzolari jalb qilinadi. 33. Monitoring guruhlari aʼzolari yilning birinchi yarmida innovatsiya ishlarini loyiha bajarilayotgan obyektga borib koʻradi. Yil yakunida oraliq nazoratni taʼminlash maqsadida loyiha rahbarlarining ishlarning borishi toʻgʻrisidagi axborotlari Innovatsiya faoliyati boʻyicha Idoralararo kengashning yigʻilishlarida muhokama qilinishi mumkin. 34. Zaruriyat tugʻilgan hollarda monitoring guruhlarining taklifi asosida shartnomalarga qoʻshimchalar kiritilishi mumkin. Barcha qoʻshimchalar kelishuvga muvofiq yozma shaklda rasmiylashtiriladi. 35. Qoʻmita va vazirliklar monitoring guruhlari xulosalarini tahlil qilib, loyihalarni davom ettirish yoki oraliq nazorat natijalari boʻyicha bajarilishi qoniqarsiz deb topilgan innovatsiya loyihalarini toʻxtatish va Dasturdan chiqarish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. 36. Moliyalashtirilishi toʻxtatilgan loyihalardan boʻshagan moliyaviy mablagʻlar Qoʻmita va vazirliklarning qaroriga koʻra boshqa samarador innovatsiya loyihalarini moliyalashtirishga yoʻnaltiriladi. Dasturlar yakunigacha sarflanmay qolgan mablagʻlar Jamgʻarmaga qaytariladi. 37. Yakunlangan loyihalar boʻyicha hisobotlar manfaatdor tomonlarning xulosasi bilan birga Qoʻmita va vazirliklarning ekspert guruhlari tomonidan ekspertizadan oʻtkaziladi. Ekspertiza xulosasiga asosan loyiha tugallangan deb hisoblanadi va ishlar qabul qilinadi. 38. Innovatsiya loyihalarining moliyaviy hajmlari boʻyicha oʻzgarishlar yuz bergan holda, bu haqda Moliya vazirligiga xabar beriladi. 39. Innovatsiya loyihalarining ilmiy-texnik hisobotlari tegishli ravishda vazirliklarga va Qoʻmitaga topshiriladi. Vazirliklar Jamgʻarmaning budjet mablagʻlari xarajatlari toʻgʻrisida moliyaviy hisobotlarni hamda tegishli dasturlarning natijalari toʻgʻrisidagi tahliliy maʼlumotnomalarni Qoʻmitaga topshiradi. 40. Mazkur Nizom Sogʻliqni saqlash vazirligi, Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi va Xalq taʼlimi vazirligi bilan kelishilgan. 2.1.1. Kalit soʻzlar: 15 tadan ortmasin, kichik harflar bilan yozilsin va vergullar bilan ajratilsin. 2.1.2. Yechilishi lozim boʻlgan muammo 0,5 varaqda. 2.1.3. Loyihaning maqsadi va vazifalari: loyiha qanday bajariladi, amalga oshirish uchun rejalashtirilgan ishlar va tadbirlar — 2-varaqqacha. 2.1.4. Innovatsiya obyektining ilmiy-texnik saviyasi: ;birinchi marta olingan natijalar asosida 1-varaqqacha asosnoma; Oʻzbekistonda birinchi marta olingan natijalar asosida (1-varaqqacha asosnoma); boshqa oʻxshash texnologiya va usullardan afzalligi 1-varaqqacha asosnoma. 2.1.5. Innovatsiya obyektining ilmiy-texnik hujjatlari: (patentlar, guvohnomalar, sertifikatlar, texnologik reglament, texnik pasport, texnik shartlar, texnologiya yoki mahsulotning sinov dalolatnomalari va boshqalar) nusxalari ilova qilinsin. 2.1.6. Innovatsiya obyektining tayyorlik darajasi: (texnologiya yoki ilmiy hajmdor mahsulotning sanoat yoki tajriba namunasi mavjud) chizmasi yoki surati ilova qilinsin. 2.1.7. Innovatsiya obyektining texnologik taʼminlanganligi: (ishlab chiqarish bazasining, texnologik tizimning, asbob-uskunalarning va zarur infratuzilmaning mavjudligi) xatlar va boshqa hujjatlar ilova qilinsin. 2.1.8. Innovatsiya obyektining xomashyo bilan taʼminlanganligi: taʼminlovchi tashkilotlarning xatlari ilova qilinsin. 2.1.9. Loyihani amalga oshirish bosqichlari: 2.1.10. Rejalashtirilgan umumiy xarajatlar 2.2.1. Loyihaning bajarilish miqyosi: loyihaning bajarilishidan manfaatdor vazirlik, idora va boshqa xoʻjalik yurituvchi subyektlar koʻrsatilsin (xatlari ilova qilinsin). 2.2.2. Ishlab chiqarilishi rejalashtirilayotgan ilmiy hajmdor mahsulot qancha miqdorda importni qisqartiradi (foizlarda), eksportga yoʻnaltirilgan yoki qanday muayyan soha talabini qondiradi. 2.2.3. Yakuniy natijalar tasnifi: loyihaning bajarilishi natijasida muayyan iqtisodiyot tarmogʻida qanday texnologiya, texnologik tizim, sanoat-tajriba qurilmasi oʻzlashtiriladi yoki mavjudining samaradorligi oshadi; qanday ilmiy hajmdor mahsulotlarni ishlab chiqarish boshlanadi (toʻla maʼlumot keltirilsin). 2.2.4. Loyihaning bajarilishi natijasida kutilayotgan iqtisodiy samaradorlik: ishlab chiqarish hajmi; texnologiya yoki ilmiy hajmdor mahsulotning tannarxi; loyiha yakunlangandan soʻng 1-2-3 yil davomida erishiladigan iqtisodiy samaraning hisobi (loyihaga sarflangan mablagʻlarning qoplanish davri) (toʻla maʼlumot keltirilsin). 2.2.5. Loyihaning budjeti va uning asosnomasi. 2.2.6. Rejalashtirilgan xarajatlar va ularning asoslanishi 2.2.7. Vaqtincha ijodiy jamoa tarkibi va ularning vazifalari 2.2.8. Sotib olinishi rejalashtirilgan xomashyo, asboblar va texnik vositalar 2.2.9. Sotib olinishi rejalashtirilgan xomashyo, asboblar va texnik vositalarning asosnomasi 2.2.10. Xizmat safarlari 2.2.11. Xizmat safarlarining asosnomasi 2.2.12. Boshqa xarajatlar 3.1.1. Kalit soʻzlar: 15 tadan ortmasin, kichik harflar bilan yozilsin va vergullar bilan ajratilsin. 3.1.2. Yechilishi lozim boʻlgan muammo 0,5 varaqda. 3.1.3. Loyihaning maqsadi va vazifalari: loyiha qanday bajariladi, amalga oshirish uchun rejalashtirilgan ishlar va tadbirlar — 2 varaqqacha. 3.1.4. Jamoaning ilmiy saviyasi: chop etilgan ilmiy-oʻquv adabiyotlar va maqolalar roʻyxati. 3.1.5. Loyihani amalga oshirish bosqichlari: 3.1.6. Kutilayotgan yakuniy natijalar (toʻla maʼlumot keltirilsin). 3.1.7. Rejalashtirilgan umumiy xarajatlar 3.2.1 Loyihaning bajarilish miqyosi: loyihaning bajarilishidan manfaatdor vazirlik, idora va boshqa xoʻjalik yurituvchi subyektlar koʻrsatilsin (xatlari ilova qilinsin). 3.2.2. Yakuniy natijalar tasnifi: Loyihaning bajarilishi natijasida ilmiy yoki oʻquv adabiyoti nashrga tayyorlanadi, chop etiladi, ilmiy-amaliy anjuman va boshqalar (toʻla maʼlumot keltirilsin). 3.2.3. Loyihaning bajarilishi natijasida kutilayotgan iqtisodiy samaradorlik: ishlab chiqarish hajmi; ilmiy hajmdor mahsulotning tannarxi; loyiha yakunlangandan soʻng 1-2-3 yil davomida erishiladigan iqtisodiy samaraning hisobi (loyihaga sarflangan mablagʻlarning qoplanish davri) (toʻla maʼlumot keltirilsin). 3.2.4. Loyiha budjeti va uning asosnomasi. 3.2.5. Rejalashtirilgan xarajatlar va ularning asoslanishi 3.2.6. Vaqtincha ijodiy jamoa tarkibi va ularning vazifalari 3.2.7. Sotib olinishi rejalashtirilgan xomashyo, asboblar va texnik vositalar 3.2.8. Sotib olinishi rejalashtirilgan xomashyo, asboblar va texnik vositalarning asosnomasi 3.2.9. Xizmat safarlari 3.2.10. Xizmat safarlarining asosnomasi 3.2.11. Nashriyot va boshqa xarajatlar