Soliq maslahati milliy standarti (4-sonli SMMS) “Soliqqa oid nizoni sudgacha hal qilish davomida va sudda mijozning (ishonch bildiruvchining) manfaatlarini koʻzlab vakillik qilish”ni tasdiqlash toʻgʻrisida
(order, 2024-02-05)

Oʻzbekiston Respublikasining “Soliq maslahatiga oid faoliyat toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq buyuraman: 1. Soliq maslahati milliy standarti (4-sonli SMMS) “Soliqqa oid nizoni sudgacha hal qilish davomida va sudda mijozning (ishonch bildiruvchining) manfaatlarini koʻzlab vakillik qilish” ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. Ushbu Soliq maslahati milliy standarti (4-sonli SMMS) (bundan keyingi oʻrinlarda standart deb yuritiladi) soliqqa oid nizoni sudgacha hal qilish davomida va sudda mijozning (ishonch bildiruvchining) manfaatlarini koʻzlab vakillik qilish tartibini belgilaydi. 1. Mazkur standart talablari barcha soliq maslahatchilari tashkilotlari tomonidan qoʻllanilishi majburiydir. Mazkur standart bilan tartibga solinmagan munosabatlar qonunchilik hujjatlari, shuningdek taraflar oʻrtasida tuziladigan shartnomalar bilan tartibga solinadi. 2. Mazkur standart quyidagilarga tatbiq etilmaydi: bir martalik (bir yoʻla) xizmat koʻrsatish shartnomalari boʻyicha soliq maslahatchilari tashkiloti tomonidan koʻrsatiladigan xizmatlarga; soliq maslahatchilarining jinoiy ishni koʻrib chiqish vaqtida ishtirok etishiga. 3. Soliqqa oid nizoni sudgacha hal qilish davomida va sudda mijozning (ishonch bildiruvchining) manfaatlarini koʻzlab vakillik qilishga soliq maslahati boʻyicha xizmatlar shartnoma asosida koʻrsatiladi. 4. Xizmatlar koʻrsatishda soliq maslahatchilari tashkiloti mijozning (ishonch bildiruvchining) manfaatlarini koʻzlab oʻz ixtiyoriga koʻra harakat qiladi, bundan mazkur standartga yoxud tuzilgan shartnomaga muvofiq harakatlarni mijoz (ishonch bildiruvchi) bilan kelishish talab etiladigan hollar mustasno. 5. Soliqqa oid nizoni sudgacha hal qilish davomida mijozning (ishonch bildiruvchining) manfaatlarini koʻzlab vakillik qilish uchun soliq maslahati boʻyicha xizmatlar quyidagilarni oʻz ichiga oladi: soliq tekshiruvi materiallari, ularni koʻrib chiqish tartibi, shuningdek soliq tekshiruvi materiallarini koʻrib chiqish natijalari boʻyicha davlat soliq xizmati organi qarorining qonunchilik hujjatlari talablariga muvofiqligini tahlil qilish; davlat soliq xizmati organining qarori ustidan shikoyat qilish uchun huquqiy nuqtai nazarni ishlab chiqish; mijozning (ishonch bildiruvchining) nuqtai nazarini tasdiqlovchi hujjatlarni yigʻish; davlat soliq xizmati organining qarori ustidan yuqori davlat soliq xizmati organiga shikoyat tayyorlash va berish; davlat soliq xizmati organining qarori ustidan shikoyat koʻrib chiqilayotganda yuqori davlat soliq xizmati organlarida mijozning (ishonch bildiruvchining) manfaatlarini koʻzlab vakillik qilish. 6. Mazkur standartga muvofiq xizmatlar koʻrsatadigan soliq maslahatchilari tashkiloti mijozga (ishonch bildiruvchiga) soliqqa oid nizo boʻyicha barcha vaziyatlar va yuzaga kelishi mumkin boʻlgan oqibatlarni tushuntiradi. 7. Soliq maslahatchilari tashkiloti soliqqa oid nizo boʻyicha oʻz nuqtai nazarini va koʻzda tutilayotgan xatti-harakatlarni mijoz (ishonch bildiruvchi) bilan kelishadi. 8. Soliq maslahatchilari tashkiloti soliqqa oid nizoni hal etish boʻyicha ishtirok etish uchun mijozning (ishonch bildiruvchining) vakolatli vakillarini, shuningdek mijozning (ishonch bildiruvchining) roziligi bilan uchinchi shaxslarni jalb etishga haqli. 9. Agar soliqqa oid nizoni sudgacha hal qilish davomida xizmatlar koʻrsatish boʻyicha shartnomada sudda mijozning (ishonch bildiruvchining) manfaatlarini koʻzlab vakillik qilish boʻyicha xizmatlar koʻrsatish nazarda tutilgan boʻlsa, davlat soliq xizmati organining qarori ustidan yuqori davlat soliq xizmati organiga berilgan shikoyat qanoatlantirmay qoldirilgan taqdirda, alohida shartnoma tuzish talab qilinmaydi. Bunda soliqqa oid nizoni sudgacha hal qilish davomida xizmatlar koʻrsatish boʻyicha shartnoma, shuningdek standartning mazkur bobida belgilangan talablarga ham javob berishi kerak. 10. Sudda mijozning (ishonch bildiruvchining) manfaatlarini koʻzlab vakillik qilishda soliq maslahati boʻyicha xizmatlar quyidagilarni oʻz ichiga oladi: soliq tekshiruvi materiallari, ularni koʻrib chiqish tartibi, shuningdek soliq tekshiruvi materiallarini koʻrib chiqish natijalari boʻyicha davlat soliq xizmati organi qarorining qonunchilik hujjatlari talablariga muvofiqligini tahlil qilish; shikoyat qilish uchun huquqiy nuqtai nazarni ishlab chiqish va davlat soliq xizmati organining qarori ustidan sudga shikoyat qilish; mijozning (ishonch bildiruvchining) nuqtai nazarini tasdiqlovchi hujjatlarni yigʻish; qonunchilik hujjatlariga muvofiq davlat soliq xizmati organining qarori ustidan sudga daʼvo kiritish va sud hujjatlari ustidan shikoyat qilish; sudda mijozning (ishonch bildiruvchining) manfaatlarini koʻzlab vakillik qilish. 11. Agar bir shartnomada soliqqa oid nizoni sudgacha hal etish vaqtida va sudda mijozning (ishonch bildiruvchining) manfaatlarini koʻzlab vakillik qilishga xizmatlar koʻrsatish nazarda tutilgan boʻlsa va yuqori davlat soliq xizmati organiga berilgan shikoyat qanoatlantirmay qoldirilgan taqdirda qoʻshimcha tahlil, huquqiy nuqtai nazarni ishlab chiqish va hujjatlar yigʻish talab etilmaydi. Biroq shartnomada oldin tayyorlangan hujjatlarga aniqliklar va qoʻshimchalar kiritilishi zarurligi nazarda tutilishi mumkin. 12. Sudda mijozning (ishonch bildiruvchining) manfaatlarini koʻzlab vakillik qilish amaldagi qonunchilik hujjatlariga muvofiq berilgan ishonchnoma asosida amalga oshiriladi. 13. Mazkur standartga muvofiq xizmatlarni koʻrsatish uchun soliq maslahatchilari tashkiloti sudda isbot sifatida mijozning (ishonch bildiruvchining) roziligi bilan u taqdim etgan hujjatlardan, qonunchilik hujjatlaridan, vakolatli organlarning tushuntirishlaridan va boshqa hujjatlardan foydalanishi mumkin. 14. Soliq maslahatchilari tashkiloti mijoz (ishonch bildiruvchi) bilan tuzilgan shartnomada va ishonchnomada belgilab berilgan barcha sud instansiyalarida ishtirok etadi. 15. Soliq maslahatchilari tashkiloti soliqqa oid nizoni sudgacha hal qilish davomida va sudda mijozning (ishonch bildiruvchining) manfaatlarini koʻzlab vakillik qilishga xizmatlar koʻrsatish toʻgʻrisidagi shartnomani bajarmaganligi yoki lozim darajada bajarmaganligi oqibatida mijozga (ishonch bildiruvchiga) zarar yetkazganligi uchun javobgar boʻladi. Mijozga (ishonch bildiruvchiga) yetkazilgan zararlarning, shu jumladan boy berilgan foydaning oʻrni qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda qoplanishi kerak. 16. Soliq maslahatchilari tashkiloti koʻrsatilgan xizmat oqibatlari uchun javobgar boʻlmaydi, agarda bunday oqibatlar mijoz (ishonch bildiruvchi) tomonidan notoʻgʻri maʼlumotlar taqdim qilinishi natijasida yuzaga kelgan boʻlsa. 17. Mazkur standart Oʻzbekiston Respublikasining Oliy sudi, Oliy xoʻjalik sudi va Davlat soliq qoʻmitasi bilan kelishilgan.