OʻZBEKISTON TARIXI DAVLAT MUZEYINING NIZOMINI TASDIQLASH TOʻGʻRISIDA
(resolution, 2022-04-05)

Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: Oʻzbekiston tarixi Davlat muzeyining Nizomi ilovaga muvofiq tasdiqlansin. Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi huzuridagi Oʻzbekiston tarixi muzeyi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1992-yil 21-apreldagi 203-son qaroriga muvofiq mustaqil ilmiy-tadqiqot muassasa sifatida tashkil etildi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 5-avgustdagi 402-son qaroriga binoan muzeyga Davlat muzeyi maqomi berildi. Muzey Oʻzbekiston Respublikasining Davlat gerbi tasvirlangan va oʻz nomi yozilgan muhrga, toʻrt burchakli shtampga, blankga, oʻz mustaqil balansiga, davlat bankida hisob-kitob schyoti ochish, shu jumladan valyutada, huquqiga ega boʻlgan yuridik shaxs sifatida oʻz faoliyatini amalga oshiradi. Oʻzbekiston tarixi Davlat muzeyi xodimlari mehnatiga haq toʻlash Fanlar akademiyasining ilmiy-tadqiqot muassasalari rahbar va ilmiy xodimlari mehnatiga toʻlanadigan haqqa tenglashtiriladi. Muzey ilmiy-tadqiqot faoliyatining asosiy yoʻnalishi, mavzu-ekspozitsiya rejasi Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi tomonidan belgilanadi va Davlat muzeyi ekspert kengashida tasdiqlanadi. Muzeyning faoliyati ijtimoiy fanlar sohalari boʻyicha belgilangan istiqboldagi va yillik ish rejalariga muvofiq amalga oshiriladi. Muzey oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlariga, Oliy Majlis qarorlariga, Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, normativ-huquqiy hujjatlarga, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Ustaviga, qarorlari za farmoyishlariga hamda ushbu Nizomga amal qiladi. Oʻzbekiston tarixi Davlat muzeyining ilmiy-tadqiqot va moddiy-texnikaviy bazasi mavjud tarixiy-madaniy yodgorliklar, bino va qurilmalardan iboratdir. Muzeyning pul mablagʻlari: davlat budjetidan beriladigan mablagʻlardan; xoʻjalik va tadbirkorlik faoliyatidan olinadigan daromadlardan; kirish chiptalari sotishdan tushadigan mablagʻlardan; shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi qonunchiligiga muvofiq faoliyat koʻrsatadigan korxona va muassasalar hamda alohida shaxslar tomonidan begʻaraz beriladigan hayriya mablagʻlaridan iborat boʻladi. Oʻzbekiston tarixi Davlat muzeyining asosiy vazifalari Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi tomonidan belgilanadi va muzey huzuridagi ekspertlar kengashi tasdiqlaydigan muzey faoliyatining bosh yoʻnalishi va mavzu-ekspozitsiya rejalaridan kelib chiqadi hamda quyidagilardan iborat boʻladi: tarixiy, madaniy, maʼrifiy fanlarning yetakchi yoʻnalishlari boʻyicha ilmiy-amaliy tadqiqotlar olib borish; kishilik jamiyatining paydo boʻlishi va rivojlanishi toʻgʻrisidagi ilmiy bilimlarning dastlabki (birlamchi) manbalari boʻlgan maʼnaviy va moddiy madaniyat, tarixiy yodgorliklar kolleksiyalarini toʻplash, butlash (qayta taʼmirlash), ularni ilmiy asosda oʻrganishda jahon fani yutuqlaridan foydalanish, umumlashtirish, amaliyotga tatbiq etishga koʻmaklashish, kolleksiyalar hisobini olib borish, saqlanishini taʼminlash, ilmiy sharh berish, ularni amaldagi mavjud yoʻriqnomalar va uslubiy qoʻllanmalar talabiga muvofiq hujjatlashtirishni taʼminlash; qadimiy tarixiy yodgorliklarni qidirish, toʻplash va ularni oʻrganish maqsadida boshqa ilmiy-tadqiqot muassasalari bilan hamkorlikda ekspeditsiyalar tashkil etish va ularda qatnashish; oʻzbek xalqining qadimgi davrdan to shu kungacha boʻlgan tarixiy taraqqiyot yoʻlini, jahon fani va madaniyatiga qoʻshgan ulkan hissasini koʻrsatib beradigan asl hujjatlar, qoʻlyozmalar, moddiy-maʼnaviy yodgorlik va topilmalar asosida oʻzbek xalqi tarixini yorituvchi doimiy hamda vaqtinchalik ekspozitsiyalar va koʻchma koʻrgazmalar tashkil etish; muzey xazinasi va koʻrgazma zallarini keng xalq ommasi qoʻlidagi va boshqa muassasalardagi xalqimiz tarixiga oid yodgorliklar, zebi-ziynat buyumlari hisobiga boyitish; muzey koʻrgazma zallarining kengaytirilgan istiqbol mavzu-ekspozitsion rejalarini ishlab chiqish, bezatish loyihasini tuzish va uni amalda bajarish; muzey koʻrgazma zallaridagi eksponatlar orqali xalqni tarix bunyodkori va moddiy-maʼnaviy boyliklarni yaratuvchi sifatida koʻrsatish, ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy tarixni yoritish, tarixiy shaxslar faoliyatiga baho berish; doimiy mavzu-ekspozitsiya va xazinadagi mavjud hujjatlar, yodgorliklar, ilmiy kartotekalar, kataloglar va ekspeditsiyalar boʻyicha ilmiy hisobotlar tayyorlash va shu asosda monografiyalar, albomlar, kitoblar nashr etish, matbuotda maqolalar chop etish, radio va televideniye orqali oʻzbek xalqining tarixiga oid maʼlumotlarni ashyoviy dalillar orqali keng jamoatchilikka yetkazish; viloyat, tuman va xalq muzeylariga muzeyshunoslik masalalarida amaliy yordam koʻrsatish; xorijiy mamlakatlarning ilmiy muassasa va muzeylari bilan hamkorlik qilishning turli shakllarini yoʻlga qoʻyish, ish tajribasi oʻrganish uchun xodimlarni xorijiy mamlakatlarga yuborish va ularning xodimlarini qabul qilish; muayyan ilmiy muammolar, vazifalar yoki mavzular boʻyicha xalqaro, respublika ilmiy anjumanlari va mashgʻulotlar tashkil etish hamda xorijiy mamlakatlarda muzeyshunoslik mavzusida oʻtkaziladigan xalqaro anjumanlarda ishtirok etish; ilmiy kadrlar tayyorlash va ularning malakasini oshirish, xodimlar tarkibini isteʼdodli olimlar, yosh ilmiy kuchlar bilan doimo toʻldirib borish; muzey koʻrgazmalari boʻyicha sayohatlar, maʼruzalar tashkil etish oʻquv yurtlarining dasturlari boʻyicha mashgʻulotlar oʻtkazish, muzeyga keluvchilarning olimlar, tarixiy voqealarning ishtirokchilari bilan uchrashuvlarini tashkil etish; muzeyga keluvchilarga umumiy tartibda xizmat koʻrsatish; pul mablagʻlariga belgilangan tartibda mustaqil egalik qilish, ilmiy-texnikaviy va ijtimoiy taraqqiyot, moddiy ragʻbatlantirish fondlari tashkil etish; buxgalteriya, operativ va statistika hisobi va hisoboti yuritish; Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Nizomi va Ustaviga, ushbu Nizomga asosan ilmiy xodimlarning boʻsh lavozimlariga belgilangan tartibda tanlovlar oʻtkazish, ular bilan mehnat shartnomalari (kontraktlar) tuzish asosida mehnat munosabatlari oʻrnatish; mehnat haqidagi qonunlarga, mehnatni muhofaza qilish, texnika xavfsizligi, yongʻin xavfsizligi, davlat ijtimoiy sugʻurtasi, mehnat intizomi qoidalari va meʼyorlariga rioya qilinishini taʼminlash, mehnatni tashkil etishni tobora takomillashtirish, shuningdek oʻz hisobida turgan mol-mulkning saqlanishini taʼminlash. Oʻzbekiston tarixi Davlat muzeyi tarkibida ilmiy-tadqiqot va maʼmuriy-xoʻjalik boʻlimlari hamda yordamchi boʻlinmalar tashkil etiladi Muzeyning ilmiy, ekspozitsion masalalarini hal etish uchun ilmiy kengash tuziladi. Ilmiy kengash tarkibiga qoida boʻyicha direktor (kengash raisi), uning fan boʻyicha oʻrinbosari, ilmiy kotib, boʻlim mudirlari, shuningdek yetakchi ilmiy xodimlar, respublikadagi boshqa ilmiy-tadqiqot muassasalari, oliy oʻquv yurtlarining vakillari kiradilar. Ilmiy kengashning shaxsiy tarkibi muzey direktorining taqdimnomasiga koʻra, Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining tarix, tilshunoslik, adabiyotshunoslik boʻlimi byurosining tavsiyasiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Rayosati tomonidan tasdiqlanadi. Muzey direktori Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Rayosati tavsiyasiga binoan Vazirlar Mahkamasi tomonidan tayinlanadi. Muzey direktori muzeyning butun faoliyati uchun Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi qonunchiligiga va Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Nizomi va Ustaviga, ushbu Nizomga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Rayosati oldida javob beradi. U davlat idoralarida, muassasalarda, xoʻjalik va jamoat tashkilotlarida muzey faoliyatiga tegishli boʻlgan masalalar boʻyicha masʼuldir. Fan va umumiy ishlar boʻyicha direktor oʻrinbosarlari, bosh buxgalter direktorning taqdimnomasiga koʻra Fanlar akademiyasi Rayosatining Byurosi tomonidan tasdiqlanadi. Muzeyning tarkibiy tuzilishi va xodimlari soni muzey faoliyatining bosh yoʻnalishi va unga ajratilgan ish haqi fondi doirasida belgilanadi. Muzey xodimlari shtati bajariladigan vazifalarning xususiyati va hajmini hisobga olgan holda boʻlim mudirlari, katta ilmiy xodimlar, ilmiy xodimlar, kichik ilmiy xodimlar, lektor-ekskursovodlar, kutubxona mudiri, xazinaxona mudiri, muhandis va mussavvirlar guruhi, boshqa yordamchi shtatlardan iborat boʻladi Xodimlarni boʻsh lavozimlarga qabul qilish va ulardan ozod etish Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi qonunchiligiga, boshqa normativ hujjatlarga, Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Nizomi va Ustaviga, ushbu Nizomga muvofiq amalga oshiriladi Muzeyning huquqlari quyidagilardan iboratdir: ilmiy-tadqiqot ish rejalarini ishlab chiqish va ularning mavzu-ekspozitsiyasini belgilash; ilmiy-tadqiqot ishlari olib borish, qadimiy tarixiy yodgorliklarni oʻrganish va mavzu-ekspozitsiyalar tashkil qilish, ularni bezash uchun chetdan olimlar, musavvirlar va boshqa mutaxassislarni shartnoma asosida jalb etish; respublikaning hamda MDH va xorijiy mamlakatlarning ilmiy-tadqiqot muassasalari va muzeylari bilan birgalikda tijorat asosida tadqiqotlar va koʻrgazmalar tashkil etish; muzeyga tashrif buyuruvchilarning kirish haqi (chipta puli) dan, ekskursiyalar tashkil etishdan, nashrlarni, koʻrgazma zallaridagi va xazinaxonadagi tarixiy noyob yodgorliklarni va hujjatlarning suratga olingan nusxalarini sotishdan va boshqa xizmat koʻrsatishlardan tushgan mablagʻlardan maxsus jamgʻarmalar tashkil etish; Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi qonunchiligiga muvofiq faoliyat koʻrsatadigan firmalar, qoʻshma korxonalar, xoʻjalik hisobidagi kichik korxonalar tuzish. Muzey maxsus tashkil etilgan jamgʻarmalardan keng xalq ommasi qoʻlidagi noyob tarixiy buyumlarni sotib olishda, ularni qayta taʼmirlashda va muzey xodimlarini ragʻbatlantirishda foydalanishi mumkin. Oʻzbekiston tarixi Davlat muzeyining faoliyati Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi va Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Rayosati qabul qilgan qarorlar asosida tugatiladi.