QIMMATLI QOGʻOZLAR BOZORI PROFESSIONAL IShTIROKChISINING QIMMATLI QOGʻOZLAR BOZORIDA AMALGA OShIRILADIGAN OPERATSIYALAR VA BITIMLARINI HISOBGA OLISh, ULARNING HISOBI BOʻYIChA HUJJATLARNI SAQLASh TOʻGʻRISIDAGI NIZOMGA OʻZGARTIRIShLAR KIRITISh HAQIDA
(order, 2010-11-06)

Oʻzbekiston Respublikasining “Arxiv ishi toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2010-y., 24-25-son, 192-modda), “Qimmatli qogʻozlar bozori toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2008-y., 29-30-son, 278-modda) qonunlari va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1996-yil 30-martdagi 126-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi huzuridagi Qimmatli qogʻozlar bozori faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish markazi toʻgʻrisidagi nizomga (Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining qarorlari toʻplami, 1996-y., 3-son, 11-modda) muvofiq buyuraman: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi huzuridagi Qimmatli qogʻozlar bozori faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish markazi bosh direktorining 2009-yil 11-fevraldagi 2009-12-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan Qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchisining qimmatli qogʻozlar bozorida amalga oshiriladigan operatsiyalar va bitimlarini hisobga olish, ularning hisobi boʻyicha hujjatlarni saqlash toʻgʻrisidagi nizomga (roʻyxat raqami 1915, 2009-yil 7-mart) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2009-y., 10-11-son, 122-modda) ilovaga muvofiq oʻzgartirishlar kiritilsin. 2. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan boshlab oʻn kun oʻtgandan keyin kuchga kiradi. 1. Muqaddimaning birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Qimmatli qogʻozlar bozori toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2008-y., 29-30-son, 278-modda), “Arxiv ishi toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2010-y., 24-25-son, 192-modda) qonunlari va boshqa qonun hujjatlariga muvofiq qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchisining (keyingi oʻrinlarda professional ishtirokchi deb yuritiladi) qimmatli qogʻozlar bozorida amalga oshiriladigan operatsiyalar va bitimlarini hisobga olish, ularning hisobi boʻyicha hujjatlarni saqlash tartibini belgilaydi”. 2. 1-bandning uchinchi—beshinchi xatboshilari quyidagi tahrirda bayon etilsin: “professional ishtirokchining idoraviy arxivi (keyingi oʻrinlarda idoraviy arxiv deb yuritiladi) — professional ishtirokchining arxiv hujjatlarini jamlash, hisobga olish, saqlash va ulardan foydalanishni amalga oshiruvchi tarkibiy boʻlinmasi; professional ishtirokchi — qimmatli qogʻozlar bozorida professional faoliyatni amalga oshiruvchi yuridik shaxs; qimmatli qogʻozlar bozorida operatsiyalar va bitimlarni hisobga olish — qimmatli qogʻozlar bozorida professional ishtirokchi tomonidan amalga oshiriladigan operatsiyalar va bitimlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni hisobga olishni tashkil etish va yuritish”. 3. 5 va 14-bandlar oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 4. 6-bandda: birinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Professional ishtirokchining hujjatlarini tasdiqlangan yigʻmajildlar nomenklaturasiga muvofiq hisobga olish quyidagi maxsus jurnallarda qogʻozli va (yoki) elektron koʻrinishlarda amalga oshiriladi:”; sakkizinchi va toʻqqizinchi xatboshilari chiqarib tashlansin. 5. 7-bandning birinchi xatboshidagi “tasdiqlangan nomenklaturada nazarda tutilgan hujjatlarning” degan soʻzlar “alohida qimmatli hujjatlarning” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 6. 8-banddagi “yigʻmajildlar nomenklaturasiga” degan soʻzlar “yigʻmajildlarning namunaviy nomenklaturasiga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 7. 10—12, 27, 28 va 51-bandlardagi “arxivda”, “arxiv”, “arxivga” degan soʻzlar tegishli ravishda “idoraviy arxivda”, “idoraviy arxiv”, “idoraviy arxivga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 8. 13-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “13. Professional ishtirokchi tomonidan qimmatli qogʻozlar bozorida amalga oshirilgan operatsiyalar va bitimlarga doir hujjatlarni idoraviy arxivda hisobga olish quyidagi hujjatlar boʻyicha yuritiladi: kelib tushgan va chiqib ketgan hujjatlarni idoraviy arxivda hisobga olish uchun hisobga olish kitobida; shaxsiy tarkib boʻyicha yigʻmajildlar roʻyxatida; doimiy saqlanadigan yigʻmajildlar roʻyxatida; vaqtinchalik saqlanadigan yigʻmajildlar roʻyxatida; fond yigʻmajildida; fond varagʻida. Kelib tushgan va chiqib ketgan hujjatlarni idoraviy arxivda hisobga olish uchun hisobga olish kitobida: hujjatning nomi; hujjatning roʻyxat raqami va sanasi; hujjatning professional ishtirokchidagi roʻyxat raqami va sanasi, uning qayerdan kelib tushganligi va kelib tushgan sanasi; hujjatning qayerga va kimga berilganligi va idoraviy arxivdan berilgan sanasi; hujjatning qisqacha mazmuni; hujjatning varaqlari, matnli betlari va ilovalari soni; hujjat matni holatining qisqacha tavsifi majburiy tartibda koʻrsatiladi”. 9. III-bobning nomidagi “arxivda” degan soʻz “idoraviy arxivda” degan soʻz bilan almashtirilsin. 10. 20-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “20. Professional ishtirokchi depozitar faoliyati toʻxtatilgan holda qayta tashkil etilgan yoki u tugatilgan taqdirda qimmatli qogʻozlarga boʻlgan mulk huquqining boshqa shaxsga oʻtganligini tasdiqlovchi hujjatlar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda davlat arxiviga topshirilishi lozim. Bunda, elektron shakldagi qimmatli qogʻozlarga doir birjadan tashqari bitimlarning hisob registri arxivlanishi va professional ishtirokchini tugatish toʻgʻrisida qaror qabul qilinganidan keyin besh ish kuni mobaynida qimmatli qogʻozlar bozorini tartibga solish boʻyicha vakolatli davlat organiga topshirilishi lozim”. 11. 22-bandda: birinchi va toʻrtinchi xatboshilaridagi “arxivda”, “arxivdan” degan soʻzlar “idoraviy arxivda”, “idoraviy arxivdan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; rus tilidagi matnning oltinchi xatboshidagi “straxovogo” degan soʻz “rezervnogo” degan soʻz bilan almashtirilsin”. 12. 23—25-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin: “23. Professional ishtirokchi tomonidan mazkur Nizomning 22 va 25-bandlarida nazarda tutilgan ishlarni amalga oshirishning imkoniyati boʻlmaganda u arxiv ishi boʻyicha ixtisoslashgan tashkilotni yollashi shart. 24. Hujjatlarni saqlashning optimal sharoitlari: professional ishtirokchi tomonidan idoraviy arxiv uchun bino ajratish yoki qurish yoxud idoraviy arxiv binolarini rekonstruksiya qilish va taʼmirlash; idoraviy arxiv binosini oʻt oʻchirish, qoʻriqlash va yongʻinga qarshi signalizatsiya vositalari bilan jihozlash; idoraviy arxiv binosida optimal (meʼyoriy) harorat-namlik, yorugʻlik, sanitariya-gigiyena va qoʻriqlash rejimlarini tashkil etish uchun maxsus texnik vositalarni qoʻllash; hujjatlarni saqlash va tashishning maxsus vositalarini (stellajlar, shkaflar, seyflar, qutilar va shu kabilar) hamda axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini (axborotni muhofaza etgan holda serverlar, magnit manbalari va shu kabilar) qoʻllash bilan taʼminlanadi. 25. Idoraviy arxivga saqlanayotgan yigʻmajildlar hajmi va tarkibiga muvofiq alohida bino ajratiladi. Idoraviy arxivlarni tashkil etish uchun arxiv hujjatlarini saqlash va ulardan foydalanish talablariga javob beradigan moddiy-texnik baza, shu jumladan bino (xonalar), zarur jihozlar, muhofaza vositalari hamda yongʻinga qarshi vositalar boʻlishi shart. Maxfiy idoraviy arxivlar tashkil etilishiga yoʻl qoʻyilmaydi”. 13. 26-banddagi “Arxivning saqlash xonalari” degan soʻzlar “Idoraviy arxivning saqlash xonalari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 14. 30-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “30. Professional ishtirokchi har besh yilda kamida bir marta, shuningdek professional ishtirokchining rahbari oʻzgarganda yoki idoraviy arxivda saqlanayotgan hujjatlar koʻchirilganda qonun hujjatlarida belgilangan tartibda arxiv ishi boʻyicha mutaxassislarni jalb etgan holda arxiv hujjatlarining mavjudligi va ularning jismoniy holati yuzasidan tekshirish oʻtkazishi shart”. 15. 32-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “32. Maxfiy axborotni aks ettirgan hujjatlar mustahkam qulfga ega boʻlishi va ishdan tashqari vaqtda muhrlanishi (tamgʻalanishi) lozim boʻlgan metall shkaflar va (yoki) seyflarda saqlanishi lozim. Maxfiy axborotni aks ettirgan hujjatlarni, ushbu turdagi hujjatlarning saqlanishi uchun moʻljallanmagan boshqa joylarda saqlash taqiqlanadi”. 16. 33-banddagi “Ilovaga muvofiq tasdiqlangan” degan soʻzlar chiqarib tashlansin. 17. 37-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “37. Saqlanishi lozim boʻlgan hujjatlar ularni idoraviy arxivga topshirilguniga qadar oxirgi ikki yil mobaynida professional ishtirokchining boshqaruv organi joylashgan joyda ish xonalarida saqlanishi kerak, ushbu muddat tugaganidan soʻng idoraviy arxivga topshiriladi”. 18. 38-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “38. Professional ishtirokchining idoraviy arxivda saqlanishda turgan hujjatlari ularning toʻliq saqlanishini taʼminlaydigan, hujjatlarni changdan va quyosh nuri taʼsiridan himoyalaydigan metall stellajlar va qulflanadigan shkaflarga joylashtirilishi kerak. Bunda, professional ishtirokchining elektron koʻrinishdagi arxiv hujjatlarini saqlash ushbu maqsadlarda qoʻllanilayotgan axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining texnik tavsifidan kelib chiqib va qonun hujjatlarida belgilangan tartibda axborotning kriptografik himoya vositalarini qoʻllagan holda amalga oshiriladi”. 19. 41-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “41. Idoraviy arxivdan berilgan har bir hujjatga hujjatning nomi, hujjatning roʻyxat raqami va sanasi, hujjatning professional ishtirokchidagi roʻyxat raqami va sanasi, hujjat tikilgan yigʻmajild indeksi, hujjatning varaqlari, matnli betlari va ilovalari soni, hujjatning holati va rekvizitlarining qisqacha tavsifi, uning berilgan sanasi, hujjat berilgan shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi, uning qaytarilgan sanasi koʻrsatilgan, shuningdek hujjatni olish va qabul qilishga tilxatlar uchun ustun nazarda tutilgan oʻrinbosar-karta yuritiladi. Arxiv hujjatlari vakolatli organlar tomonidan talab qilib olingan taqdirda organ nomi va ushbu organlarning manfaatlarini ifoda etuvchi shaxslar mazkur hujjatga muvofiq professional ishtirokchining arxiv hujjatlarini talab qilayotgan hujjat toʻgʻrisidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi. Agar yigʻmajild ip oʻtkazib tikilgan va varaqlari raqamlangan boʻlsa, yigʻmajild toʻlaligicha beriladi. Bunda, ip oʻtkazib tikilmagan yigʻmajild yigʻmajild hujjatlarining ichki roʻyxatiga ega boʻlishi lozim. Yigʻmajilddan ajratib olingan hujjatlar berilgan taqdirda oʻrinbosar-kartada, shuningdek, yigʻmajild indeksi yoki matnli betlar raqamlari koʻrsatiladi. Yigʻmajild vaqtinchalik foydalanish uchun professional ishtirokchining xodimlariga berilgan taqdirda roʻyxatga olish yigʻmajildlarni berish jurnalida amalga oshiriladi. Yigʻmajildlar vakolatli organlarga berilgan taqdirda yigʻmajildlarni vaqtinchalik foydalanishga berish toʻgʻrisidagi dalolatnoma rasmiylashtiriladi (ikki nusxada, yozma soʻrovnoma taqdim etish sharti bilan) va yigʻmajildlarni berish jurnalida roʻyxatga olinadi” 20. 43—45-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin: “43. Idoraviy arxivning bosh vazifalari quyidagilardan iborat: idoraviy arxivni tarkibi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hujjatlar bilan butlash; idoraviy arxivda saqlanayotgan hujjatlarning saqlanishi, hisobi, ishlov berish sifati, tanlab olinishi va foydalanishini taʼminlash; professional ishtirokchining ish yuritishida hujjatlarni tashkil etish ahvolini tekshirishni amalga oshirish. 44. Idoraviy arxiv oʻzining bosh vazifalarini bajarish maqsadida quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi: professional ishtirokchining hujjatlarini saqlashga qabul qiladi; idoraviy arxivga qabul qilingan hujjatlarni hisobga oladi va saqlanishini taʼminlaydi; professional ishtirokchining rahbariyati va xodimlariga idoraviy arxiv hujjatlarining tarkibi va mazmuni toʻgʻrisida axborot beradi; professional ishtirokchining rahbariyati topshirigʻi boʻyicha idoraviy arxivda saqlanayotgan hujjatlarning inventarizatsiyasini amalga oshiradi; idoraviy arxivda saqlanayotgan hujjatlardan foydalanish hisobini yuritadi. 45. Doimiy va vaqtinchalik saqlanadigan yigʻmajildlar idoraviy arxivga topshirishdan oldin ilova davomiga muvofiq roʻyxatga olinadi”. 21. 52-banddagi “professional ishtirokchining arxivida” degan soʻzlar “idoraviy arxivda fond yigʻmajildida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. 22. 57-bandning toʻrtinchi xatboshisi chiqarib tashlansin. 23. Ilova ushbu oʻzgartirishlar ilovasiga muvofiq bayon etilsin. 24. Mazkur oʻzgartirishlar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi “Oʻzarxiv” Agentligi bilan kelishilgan.