Aerovokzal, temir yoʻl va avtobus vokzallarida xizmat koʻrsatish sifatini yaxshilashga qaratilgan qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida
(resolution, 2023-04-17)

“Transport toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga hamda “Fuqaro aviatsiyasi korxonalarini transformatsiya qilish va qoʻllab-quvvatlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2021-yil 30-apreldagi PQ-5100-son qarori ijrosini taʼminlash doirasida aerovokzal, temir yoʻl va avtobus vokzallarida yoʻlovchilar hamda tashrif buyuruvchilar uchun xavfsizlikni taʼminlagan holda kirib-chiqishni soddalashtirish, zarur sharoitlar yaratish hamda vokzallar va ularga tegishli hududda tadbirkorlikni rivojlantirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Quyidagilar: a) aerovokzal, temir yoʻl va avtobus vokzallarida yoʻlovchilar hamda tashrif buyuruvchilarning xavfsizligini taʼminlash va ularga sifatli xizmat koʻrsatish maqsadida: yoʻlovchi avtotransport vositalariga aeroportlarning estakadasidan foydalanishga ruxsat berilganligi hamda xavfsizlik talablariga rioya etgan holda aero va temir yoʻl vokzallaridagi asosiy tekshirish punktlarini kirish qismidagi birlamchi nazorat-tekshirish postlari bilan birlashtirish ishlari bosqichma-bosqich amalga oshirilayotganligi; “Transport toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq transport vositasi, bagaj, yuk bagaji va yukni koʻzdan kechirish, yoʻlovchilar hamda boshqa tashrif buyuruvchilarni shaxsan koʻzdan kechirish huquqiga ega boʻlgan vakolatli organlarning roʻyxati, koʻzdan kechirish tartibi, shuningdek, yoʻlovchilar hamda tashrif buyuruvchilarning vokzallarda boʻlish qoidalari Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanishi; b) raqobatni rivojlantirish, xususiy tadbirkorlar tomonidan transport sohasida koʻrsatilayotgan xizmatlar koʻlamini kengaytirishga hamda xizmatlar sifatini oshirishga qaratilgan temir yoʻlda yuk va yoʻlovchilarni tashishda xususiy tadbirkorlar tomonidan koʻrsatilishi mumkin boʻlgan qoʻshimcha xizmat turlari joriy etilib borilayotganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin. 2. Transport vazirligi, Ichki ishlar vazirligi va Milliy gvardiyaning aero, temir yoʻl va avtobus vokzallarida (keyingi oʻrinlarda — vokzal) yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarga xizmat koʻrsatish sifatini yanada yaxshilash, qulay shart-sharoitlar yaratish hamda xavfsizlikni taʼminlagan holda vokzal va uning hududiga kirib-chiqishni soddalashtirish maqsadida: aerovokzallarda yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning xalqaro yoʻnalishlarda bojxona nazorati zonasigacha, mahalliy yoʻnalishlarda aviatsiya xavfsizligi xizmati zonasigacha boʻlishi; avtomobil va temir yoʻl vokzallarida tashrif buyuruvchilarning perrongacha boʻlgan hududda boʻlishi; vokzal va uning hududida tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanishga ruxsat berish toʻgʻrisidagi takliflari maʼqullansin. 3. Quyidagilar: Aeroportlarning aerovokzal majmualarida va vokzal oldidagi maydonlarda xavfsizlikni taʼminlash tartibi toʻgʻrisida nizom 1-ilovaga muvofiq; Temir yoʻl vokzallarida (stansiyalarida) yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki va bagajini koʻzdan kechirish, ularning temir yoʻl vokzallarida (stansiyalarida) boʻlishi tartibi toʻgʻrisida nizom 2-ilovaga muvofiq; Avtovokzallarda (avtostansiyalarda) yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki va bagajini koʻzdan kechirish, ularning avtovokzallarda (avtostansiyalarda) boʻlishi tartibi toʻgʻrisida nizom 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 4. Transport vazirligi Ichki ishlar vazirligi, Davlat xavfsizlik xizmati, “Uzbekistan Airports” AJ va “Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJ bilan birgalikda ikki oy muddatda: 2023 — 2027-yillarda respublika aeroportlarida va temir yoʻl vokzallarida xavfsizlik tizimini zamonaviy maxsus texnik vositalar bilan taʼminlash boʻyicha “yoʻl xaritasi”ni ishlab chiqsin va tasdiqlasin; vokzal va uning hududida tadbirkorlik subyektlari tomonidan xizmat koʻrsatish faoliyatini amalga oshirish uchun ruxsat berish tartibini belgilash toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 4-ilovaga muvofiq ayrim qarorlari oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin. 6. Transport vazirligi boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni ikki oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin. 7. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari A.J. Ramatov, ichki ishlar vaziri P.R. Bobojonov va transport vaziri I.R. Maxkamov zimmasiga yuklansin. 1. Mazkur Nizom aeroportlarning aerovokzal majmualarida yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki va bagajini koʻzdan kechirish, ularning aerovokzal majmualarida boʻlish tartibini belgilaydi. 2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: aviatsiya xavfsizligi — fuqaro aviatsiyasini noqonuniy aralashuv harakatlaridan himoya qilish uchun moʻljallangan kompleks chora-tadbirlar, jumladan, jalb qilingan inson resurslari va moddiy resurslar; aviatsiya xavfsizligi xizmati — fuqaro aviatsiyasi faoliyatini noqonuniy aralashuv harakatlaridan himoya qilish vazifalarini tashkil etuvchi va amalga oshiruvchi xizmat; aeroport — havo kemalarini qabul qilish va joʻnatishga, havo transportida tashishga xizmat koʻrsatishga moʻljallangan va shu maqsadlarda aerodrom, aerovokzal, boshqa inshootlar, shuningdek zarur qurilmalarga ega boʻlgan inshootlar majmuasi; bagaj — ekspluatant bilan shartnomaga muvofiq havo kemasi bortida tashiladigan yoʻlovchilarning yoki ekipajning buyumlari; maxsus texnik vositalar — yer zonasi (obyekt) va havo kemasi bortiga qurol, shikast yetkazish moslamalari va xavfli moddalarni kiyimda (oyoq kiyimda), odam tanasida, bagajda (qoʻl yukida), yukda ruxsatsiz olib oʻtish holatining mavjudligini aniqlash, havo kemasi saloni va erdagi obyektlardagi holat toʻgʻrisida video va ovozli maʼlumotni masofadan olishni taʼminlash, dvigatelni sanksiyalanmagan ishga tushirish, havo kemasini harakatlantirish va parvozni amalga oshirishni inkor etish, havo kemasini sifatli va tezkor maxsus tekshiruvdan oʻtkazish imkoniyatini beruvchi turgʻun va harakatlanadigan yer va bort moslamalari; noqonuniy aralashuv harakatlari — fuqaro aviatsiyasi xavfsizligini taʼminlashda xavf soluvchi harakatlar yoki ularni bajarishga urinishlar; tashrif buyuruvchilar — yoʻlovchilarni kuzatuvchi hamda boshqa shaxslar; tekshirish (tekshiruv) — fuqaro aviatsiyasi faoliyatiga noqonuniy aralashish uchun ishlatilishi mumkin boʻlgan qurol, portlovchi moddalar yoki boshqa xavfli moslamalar, narsalar yoki moddalarni identifikatsiya qilish yoki aniqlash uchun moʻljallangan texnik va boshqa vositalardan foydalanish; xavf — aviatsiya xavfsizligiga xavf soluvchi har qanday omil; qoʻl yuki — oʻz oʻlchamiga koʻra yengil tashiladigan buyumlar va ashyolar. 3. Aeroport va uning hududida xavfsizlikni taʼminlashga qaratilgan quyidagi chora-tadbirlar amalga oshiriladi: aerovokzal majmualariga kirishda nazorat oʻtkazish punktini maxsus texnik vositalar bilan jihozlash hamda yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning kirishini nazorat qilish; aeroport estakadasiga avtomobillarning kirish-chiqishini hamda aeroport hududiga tutash hududlarda avtoturargohlarni videokuzatuv tizimlari orqali nazorat qilish; aerovokzal majmualariga kirish joylaridagi nazorat oʻtkazish punktlarida maxsus texnik vositalardan foydalangan holda tekshiruvni amalga oshirish; aerovokzal majmualariga kirishda yoʻlovchilar, tashrif buyuruvchilar hamda xodimlarning hujjatlarini (aerovokzal majmualariga kirish uchun ruxsatnomalar, shaxsni tasdiqlovchi hujjat, sayohatga oid va boshqa hujjatlar), shu jumladan, ularning qoʻl yuki va bagajini, shuningdek, ular tomonidan olib oʻtiladigan turli ashyolarni tekshirish. Aerovokzal majmualarining tashrif buyuruvchilar kirishi mumkin boʻlgan joylari hamda majmua oldi maydonlarida jamoat tartibini saqlash ishlari ichki ishlar organlari xodimlari tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 4. Aeroportlarning aerovokzal majmualarida hamda aeroportlar hududiga tutash hududlarda umumiy ovqatlanish joylari, chakana savdo doʻkonlari hamda yoʻlovchilarga va aholiga xizmat koʻrsatish boʻyicha yangi joylarni tashkil etish tadbirkorlik subyektlarining arizasiga koʻra xavfsizlik masalalari belgilangan tartibda Davlat xavfsizlik xizmati bilan kelishilgan holda, aeroport bilan tuzilgan shartnomaga asosan amalga oshiriladi. 5. Yoʻlovchilar, tashrif buyuruvchilar va ekipaj aʼzolari, aeroport xodimlarini tekshiruvdan oʻtkazish uchun aeroportlar, aerovokzal majmualari binolarining kirish joylarida nazorat oʻtkazish punktlari, shuningdek, aeroportlarga tutash hududlarda joylashgan barcha avtoturargohlar va estakadalarga avtomobil vositalari kirib-chiqish joylarida shlagbaum oʻrnatiladi. 6. Nazorat oʻtkazish punkti yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar qoʻl yuki, bagaji hamda ular oʻzi bilan olib oʻtadigan ashyolar, shuningdek, noqonuniy aralashuv harakatlarini amalga oshirish uchun ishlatilishi mumkin boʻlgan qurol, oʻq-dorilar, portlovchi moddalar hamda boshqa taqiqlangan moddalarni aniqlash uchun maxsus texnik vositalar (rentgen-televizion uskunalar (introskoplar), turgʻun va qoʻl metall detektorlari, portlovchi moddalarning bugʻ qoldiqlari zarralarini aniqlash uchun detektorlar, tezkor aloqa vositalari va boshqalar) bilan jihozlanadi. 7. Yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar qoʻl yuki, bagaji hamda ular oʻzi bilan olib oʻtadigan narsalar va moddalar tekshirishdan oʻtkazish punktida aviatsiya xavfsizligi xizmatining nazoratchilari tomonidan tekshiriladi. 8. Nazorat oʻtkazish punktlari, shuningdek, ulardagi maxsus texnik vositalarning soni aerovokzallarning (aeroport) oʻtkazuvchanlik qobiliyatiga muvofiq belgilanadi. 9. Aeroportlar aerovokzal majmualarining yoʻlovchi hamda tashrif buyuruvchi shaxslarni oʻtkazish qobiliyatini taʼminlash uchun ularda yetarli miqdorda nazorat oʻtkazish punktlari oʻrnatiladi. 10. Yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar oqimining eng yuqori koʻrsatkichlaridan kelib chiqqan holda, nazorat oʻtkazish punktlarida maxsus texnik vositalar jihozlanishi lozim. 11. Nazorat oʻtkazish punktlarida yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning shaxsini tasdiqlovchi hujjatlari, qoʻl yuki va bagajlari, shuningdek, ularning olib oʻtiladigan buyum va ashyolari aviatsiya xavfsizligi xizmati xodimlari tomonidan majburiy tekshiriladi. 12. Mazkur Nizomga ilova qilingan Aerovokzal majmualari binosiga olib kirish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar roʻyxatida keltirilgan xavfli moddalar hamda qoʻporuvchilik va terrorchilik harakatlarini sodir etish uchun boshqa vositalarni olib oʻtish, shaxslarning aeroportlar aerovokzal majmualariga ruxsatsiz kirishining oldini olish va shaxsini aniqlash maqsadida aeroportlarning aerovokzal majmualari binosiga kirish joylarida nazorat oʻtkazish punktlari tashkil etiladi va maxsus texnik vositalar bilan jihozlanadi. 13. Aeroportlarning aerovokzal majmualarida va vokzal oldi maydonlarida aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilari oʻz xizmat vazifalarini amalga oshiradi. 14. Aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilari quyidagi huquqlarga ega: nazorat oʻtkazish punktida yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarni tekshirishdan oldin ularning xohishiga koʻra mazkur Nizomga ilova qilingan Aerovokzal majmualari binosiga olib kirish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar roʻyxatiga kiritilgan taqiqlangan moddalar va buyumlarni taqdim etishni taklif qilish; aerovokzal majmualari binosiga olib kirish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlarni aniqlash ishlarini amalga oshirish; huquqbuzarlarga nisbatan tegishli hujjatlarni belgilangan tartibda rasmiylashtirish va aeroport maʼmuriyatiga yuborish, jinoyat sodir etgan shaxslarni huquqni muhofaza qiluvchi organlarga topshirish; shaxsini tasdiqlovchi hujjatlarini, qoʻl yuki, bagaji va shaxsiy buyumlarini tekshirishdan oʻtkazish uchun taqdim etishdan bosh tortgan yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning aerovokzal majmuasi binolariga kirishiga yoʻl qoʻymaslik, ularning shaxsini aniqlash hamda ularga nisbatan tegishli choralar koʻrish, zaruratga koʻra bunday shaxslarni huquqni muhofaza qiluvchi organlarga belgilangan tartibda topshirish; nazorat oʻtkazish punkti orqali tekshiruvdan oʻtmagan yoʻlovchilar va boshqa shaxslar hamda kirib-chiqish tartibini buzgan yoʻlovchilar va boshqa shaxslarning aerovokzal majmuasi binolariga kirishiga yoʻl qoʻymaslik. 15. Aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilari tomonidan tekshiruv oʻtkazilishi natijasida qatnovlar asossiz kechiktirilishiga yoʻl qoʻyilmaydi. 16. Aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilari oʻz xizmat vazifalarini maxsus formali kiyimda amalga oshiradi hamda ular aeroport maʼmuriyati tomonidan berilgan tegishli ruxsatnomani oʻzi bilan olib yurishi shart. 17. Xalqaro yoʻnalishlarda yoʻlovchilarni roʻyxatga olish joyidan yoʻl hujjatlariga (chiptalariga) ega boʻlgan yoʻlovchilarning oʻtishiga ruxsat etiladi, tashrif buyuruvchilarning bojxona nazorati zonasigacha boʻlgan hududda boʻlishiga ruxsat etiladi. Bemor va yordamga muhtoj yoʻlovchilarga roʻyxatga olish joyidan havo kemasiga oʻtirgunga qadar aeroport xodimlari hamrohlik qiladi. 18. Mahalliy yoʻnalishlarda yoʻlovchilarni roʻyxatga olish joyidan yoʻl hujjatlariga (chiptalariga) ega boʻlgan yoʻlovchilarning oʻtishiga ruxsat etiladi, tashrif buyuruvchilarning uchib ketish zalida aviatsiya xavfsizligi xizmatining zonasigacha boʻlgan hududda boʻlishiga ruxsat etiladi. Bemor va yordamga muhtoj yoʻlovchilarga roʻyxatga olish joyidan boshlab havo kemasiga oʻtirgunga qadar aeroport xodimlari tomonidan xizmat koʻrsatiladi. 19. Aeroportda yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning oqimi hamda parvozlar jadvalidan kelib chiqqan holda, aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilarining ish vaqti va smena davomiyligi Oʻzbekiston Respublikasining mehnat toʻgʻrisidagi qonunchiligiga muvofiq belgilanadi. 20. Aerovokzal majmualariga kirish joylarida oʻrnatilgan nazorat oʻtkazish punktida aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilari tomonidan yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar, ekipaj aʼzolari, aeroport xodimlarining hujjatlari, qoʻl yuki va bagaji maxsus texnik uskunalar yordamida quyidagi tartib asosida tekshiriladi: aerovokzal majmualariga kirish joyida aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilari yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning shaxsini tasdiqlovchi hujjatlarini tekshirish va solishtirish yoʻli bilan; nazorat oʻtkazish punktida yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarni tekshirishdan oldin ularning xohishiga koʻra mazkur Nizomga ilova qilingan Aerovokzal majmualari binosiga olib kirish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar roʻyxatida keltirilgan taqiqlangan moddalar va buyumlarni taqdim etishni taklif etish orqali; shaxsini tasdiqlovchi hujjatlarni tekshirgandan soʻng aviatsiya xavfsizlik xizmati nazoratchisi yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarga nazorat oʻtkazish punktiga oʻtishni taklif qiladi. Ushbu nazorat oʻtkazish punktida yoʻlovchi va tashrif buyuruvchilar tomonidan ularning qoʻl yuki va bagaji, shaxsiy ashyolarini tekshiruvdan oʻtkazish uchun taqdim etish orqali; nazorat oʻtkazish punktida yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar maxsus texnik vositalarning oldida, ularning toʻplanishini istisno qiladigan tartibda tekshiriladi. Istisno tarzida, yurak faoliyatini yaxshilovchi apparatlari boʻlgan yoʻlovchilar va boshqa shaxslarni maxsus texnik uskunalardan foydalanmagan holda qoʻlda tekshirish orqali; yoʻlovchi va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki va bagajini rentgen-televizion uskunasi (introskop) yordamida tekshirish orqali; rentgen-televizion uskuna (introskop) monitor ekranida obyektning noaniq koʻrinishi yoki shubhali narsalar aniqlanganda, yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki, bagajini qoʻlda tekshirish orqali; yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki, bagajini bevosita uning egasi ishtirokida aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilari tomonidan qoʻlda tekshirish va uni ochib koʻrish. 21. Nazorat oʻtkazish punktlaridan yoʻlovchilar va boshqa shaxslar olib oʻtayotgan radio, tele, audio va video-texnika, shaxsiy kompyuterlar, planshetlar, mobil telefonlar va boshqa elektron vositalar rentgen-televizion uskuna (introskop) yordamida tekshiriladi. 22. Nazorat oʻtkazish punktlarida aviatsiya xavfsizligi xizmatining nazoratchilari yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar, ekipaj aʼzolari, aeroport xodimlarini turgʻun va qoʻl metall detektorlari yordamida quyidagi tartibda tekshiruvdan oʻtkazadi: mavjud boʻlgan barcha metall buyumlarini va elektron uskunalar maxsus idishga solishni va ularni rentgen-televizion uskunasi (introskop) orqali tekshiruvdan oʻtkazishni taklif qiladi; turgʻun metall detektor orqali masofa saqlangan holda oʻtishni nazorat qiladi; turgʻun metall detektorning signal sensorlari (yorugʻlik, tovush) va koʻrsatkichlarini kuzatadi; turgʻun metall detektorning signal sensorlari (yorugʻlik, tovushi) ishga tushganda, barcha metall buyumlarni savatga solish va turgʻun metall detektordan qayta oʻtishni taklif qiladi; turgʻun metall detektorning signal sensorlari qayta ishlab ketganda, qoʻl metall detektori bilan tekshiruvni oʻtkazadi hamda ularning yonida mavjud boʻlgan narsalar haqida soʻrov oʻtkazadi; qoʻl metall detektori bilan tekshiruv davomida aniqlangan buyumlarni qoʻlda tekshiradi yoki zarurat boʻlsa, rentgen-televizion uskuna (introskop) yordamida tekshiruvdan oʻtkazadi; tekshiruvdan oʻtmagan yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning nazorat oʻtkazish punktidan oʻtishiga ruxsat bermaydi. 23. Nazorat oʻtkazish punktlarida yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki, bagaji, shaxsiy buyumlari va elektron uskunalarini aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilari rentgen-televizion uskunasi (introskop) yordamida quyidagi tartibda tekshiruvdan oʻtkazadi: rentgen-televizion uskunaning (introskop) monitor ekranidagi soya tasviriga asoslanib, yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yukida, bagajida va shaxsiy buyumlarida aerovokzal majmualari binosiga olib kirish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlarni aniqlaydi; rentgen-televizion uskuna (introskop) monitor ekranida obyektning noaniq koʻrinishi yoki shubhali narsalar aniqlansa, yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki, bagaji hamda shaxsiy buyumlarini qoʻlda tekshirish usuli bilan tekshiriladi; tekshiruv jarayonida rentgen-televizion uskuna (introskop) monitor ekranida yoʻlovchilar va boshqa shaxslarning qoʻl yuki, bagaji hamda shaxsiy buyumlari ichida xavfli narsalar yoki moddalar aniqlangan taqdirda, boshqa shaxslarning eʼtiborini jalb qilmasdan, aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilarining smena boshligʻini xabardor qiladi. Xavfli narsa yoki moddalarga shaxslarning tegish imkoniyatining oldini olish maqsadida qoʻl yuki, bagaj hamda shaxsiy buyumlar rentgen-televizion uskunasi (introskop) ichida qoldiriladi. 24. Nazorat oʻtkazish punktlarida yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki, bagaji, shaxsiy buyumlari va elektron uskunalarini aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilari portlovchi moddalarning bugʻ qoldiqlari zarralarini aniqlovchi detektorlar yordamida quyidagi tartibda tekshiruvdan oʻtkazadi: portlovchi moddalarning bugʻ qoldiqlari zarralarini aniqlash uchun tekshirish amalga oshiriladi; tekshiruv jarayonida yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki, bagaji hamda shaxsiy buyumlari ichida xavfli narsalar yoki moddalar aniqlangan taqdirda, boshqa shaxslarning eʼtiborini jalb qilmasdan aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilarining smena boshligʻi xabardor qilinadi. 25. Yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki, bagaji, shaxsiy buyumlari va elektron uskunalarida portlovchi moslamalar yoki moddalarning belgilari aniqlanganda, ushbu nazorat oʻtkazish punktida tekshiruvlar zudlik bilan toʻxtatiladi va aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilarining smena boshligʻiga xabar beriladi. Bunday holatlarda atrofdagi barcha shaxslar xavfsiz masofaga uzoqlashtiriladi va huquqni muhofaza qiluvchi organlarning tegishli mutaxassislari kelguniga qadar ushbu xavfli joy nazoratga olinadi. 26. Tekshiruv jarayonida yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki, bagaji hamda shaxsiy buyumlari ichida aerovokzal majmualari binosiga olib kirish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar belgilangan tartibga muvofiq olib qoʻyiladi, saqlanadi hamda yoʻq qilinadi. 27. Davlatning yaqqol koʻrinadigan tashqi identifikatsiya belgilariga ega boʻlgan diplomatik valizlar (konsullik pochtasi), agar ular muhrlangan boʻlsa va diplomatik valizga ega boʻlgan shaxs uning shaxsini tasdiqlovchi tegishli guvohnomani (diplomatik yoki xizmat pasporti) va diplomatik valizni tashish uchun ruxsatnomani (rasmiy xat) taqdim etsa, tekshiruvdan oʻtkazilmaydi. Ushbu talablar buzilgan hollarda, diplomatik valizlar (konsullik pochtasi) maxsus texnik vositalar yordamida, ochilmasdan tekshiriladi. Diplomatik valizalarni (konsullik pochtasini) tashiyotgan shaxsning qoʻl yuki, bagaji, shaxsiy buyumlari va elektron uskunalari umumiy asoslarda tekshiruvdan oʻtkaziladi. 28. Shaxsiy tekshiruv noqonuniy aralashuv harakatlarini amalga oshirish uchun ishlatilishi mumkin boʻlgan qurol, portlovchi moddalar yoki boshqa xavfli moslamalarni aniqlash maqsadida yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar aerovokzal majmualari binosiga kirishidan oldin begona shaxslar boʻlmagan maxsus xonada amalga oshiriladi. Shaxsiy tekshiruv aerovokzal majmualari binosida joylashgan maxsus xonada tekshirilayotgan yoʻlovchi va boshqa shaxslar bilan faqat bir jinsli aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilari tomonidan amalga oshiriladi. Bir vaqtning oʻzida bir necha shaxslarni tekshiruvdan oʻtkazish qatʼiyan man etiladi. Shaxsiy tekshiruv aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilarining kamida ikki nafar xodimidan iborat boʻlgan tarkibda amalga oshiriladi. Shaxsiy tekshiruvni yakka tartibda amalga oshirish qatʼiyan man etiladi. 29. Yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar hamda ularning qoʻl yuki, bagaji nazorat oʻtkazish punktida tekshiruvdan oʻtkazilgandan soʻng aviatsiya xavfsizligi xizmatining nazoratchisi ularga aerovokzal majmuasi binosiga kirish uchun ruxsat beradi. 30. Aerovokzal majmualari binolariga kirish joylariga yaqin kelib toʻxtash uchun faqat yoʻnalishsiz va yoʻnalishli taksilarga ruxsat etiladi, shaxsiy avtomobillar va jamoat transporti yoʻlovchilarni va tashrif buyuruvchilarni olib ketish va olib kelish uchun moʻljallangan avtomobil turargohi va toʻxtash joylariga yoʻnaltiriladi. 31. Estakadadan foydalanish uchun yoʻlovchi tashish avtotransport vositalariga ruxsat beriladi. Bunda yengil avtotransport vositalariga estakadada 5 daqiqagacha hamda avtobus va mikroavtobus avtotransport vositalariga 10 daqiqagacha toʻxtab turishga ruxsat beriladi. 32. Barcha turdagi avtotransport vositalari aerovokzallar majmualari chegarasidan 30 metrdan kam boʻlmagan masofada joylashtiriladi, estakada hududi bundan mustasno. Estakadada avtotransport vositalarining harakatlanishini nazorat qilish uchun shlagbaum va videokuzatuv moslamalari oʻrnatiladi. 33. Xavfsizlik choralarini samarali taʼminlash maqsadida aerovokzallar oldidagi maydonlarda quyidagilar amalga oshiriladi: aerovokzallar oldidagi hududlarda Ichki ishlar vazirligi xodimlarining maxsus oʻrgatilgan xizmat itlari bilan katta oʻlchamdagi predmetlarni qoldirish yoki yashirish mumkin boʻlgan zaif joylar muntazam ravishda tekshiriladi; shubhali xatti-harakatlarni aniqlash, aerovokzallar oldidagi maydonlarga, kirish yoʻllariga tasvirlash imkoniyati yuqori boʻlgan shaxsni aniqlovchi videokuzatuv vositalari oʻrnatiladi; aerovokzal oldidagi maydonlarda favqulodda vaziyat yuzaga kelgan holatlarda avtotransport yoʻllari toʻsib qoʻyiladi; avtotransport vositalarining toʻplanishiga yoʻl qoʻymaslik uchun estakada va aerovokzal oldidagi maydonlarda transport vositalarining vaqtincha toʻxtab turish tartibi belgilanadi. 34. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladilar. Quyidagilar aerovokzal majmualari binosiga olib kirish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlarga kiradi: a) portlovchi moddalar, portlatish moslamalari va ular bilan toʻldirilgan narsalar: har qanday oʻramda va har qanday miqdordagi har xil porox moddalari; har qanaqa oʻq-dorilar, jangovar patronlar (jumladan, kichik kalibrli), gazli qurolga patronlar, ov kapsula (piston)lari va detonator-kapsulalar; pirotexnika vositalari: signal beruvchi va yorituvchi raketalar, signal beruvchi patronlar, oʻtqaziladigan shashkalar, tutun hosil qiluvchi patronlar (shashkalar), feyerverklar, portlatish gugurtlari, bengal mushaklari, temir yoʻl petardalari; termo-gugurtlar va ovchi gugurtlari; har qanday turdagi yondirgichlar uchun yonilgʻi quyish elementlari; minalar, granatalar va boshqa harbiy portlovchi moslamalar; trotil, dinamit, tol, ammonal va boshqa portlovchi moddalar; kapsulalar, detonatorlar, elektrdetonatorlar va elektr alanga oldiruvchilar, tez portlatadigan va olov oʻtkazuvchi shnur, qora porox va plastikli portlovchi moddalar; b) siqilgan va suyultirilgan gazlar: maishiy foydalanish uchun gazlar (butan-propan) va boshqa gazlar, asabni falaj qiladigan va koʻzni yoshlantiruvchi taʼsirga ega boʻlgan gaz ballonchiklari; v) yengil alangalanuvchi suyuqliklar: atseton, benzin, yengil alangalanadigan neft mahsulotlari namunalari, metanol, metilatsetat (metil efiri), serouglerod, efirlar, boshqa barcha yengil alangalanuvchi suyuqliklar; g) yonuvchi qattiq moddalar: suv taʼsirida issiqlik va yonuvchan gazlar chiqaradigan moddalar, bunda oʻz-oʻzidan yonish va yongʻin vujudga kelishi mumkin boʻlgan: kaliy, natriy, metall kalsiy va ularning qotishmalari, fosforitli kalsiy va boshqalar, shuningdek, oq, sariq va qizil fosfor va alangalanadigan qattiq moddalar toifasiga kiradigan barcha boshqa moddalar, organik peroksidlar; donalangan (granulalarda) yoki parchalangan, quruq yoki nam, tarkibida 25 foizdan kam suv yoki erituvchi boʻlgan kolloid nitrotsellyuloza; tarkibida 30 foizdan kam erituvchi yoki suv boʻlgan quruq yoki nam nitrotsellyuloza; boʻlaklarda, hoʻl, 25 foizdan kam boʻlgan spirtni oʻz ichiga olgan kolloid nitrotsellyuloza; 30 foizdan kam boʻlgan erituvchi yoki 20 foiz suvdan iborat quruq yoki nam nitrotsellyuloza; d) zaharli, radioaktiv va zaharlovchi moddalar: har qanday idishga joylashtirilgan suyuq yoki qattiq holdagi kuchli taʼsir qiladigan har qanday zaharli, radioaktiv va zaharlovchi moddalar: brutsin, nikotin, strixnin, tetragidrofurfuril spirti, antifriz, tormoz suyuqligi, etilenglikol, simob, sinil kislotasi barcha tuzlari va tsianid preparatlari; siklon, tsianplav, margimushli angidrid va boshqa barcha kuchli taʼsir etuvchi zaharli yoki zaharlovchi moddalar; kimyoviy moddalar, gazlar va aerozollar, odamni ishdan chiqaradigan va mehnatga layoqatsizlikka olib keladigan aerozollar, meys, qalampir gazi yoki qalampir aerozoli, koʻz yoshi keltiruvchi gaz, kislotali aerozollar va hayvonlarni qoʻrqitish uchun aerozollar; e) oʻyuvchi va korroziyalantiruvchi moddalar: kuchli noorganik kislotalar: xlorid, sulfat, azot va boshqa kislotalar, shuningdek, ftorist-vodorodli (shishani oʻyish kuchiga ega boʻlgan) kislota va boshqa kuchli kislotalar va korroziyalantiruvchi moddalar; j) barcha turdagi oʻqotar, gaz, pnevmatik, sovuq va mexanik qurollar: toʻpponchalar, revolverlar, miltiqlar, karabinlar va boshqa oʻq otuvchi gazli, pnevmatik qurol, oʻq otuvchi qurol ehtiyot qisimlari, siqilgan havoda yoki karbonat angidrid gazida (SO 2) ishlovchi pnevmatik qurol, shu jumladan, toʻpponchalar, pulkalar bilan otish uchun toʻpponchalar, shariklar bilan otuvchi toʻpponchalar va miltiqlar, elektr shok moslamalari, arbaletlar, suv osti ovlari uchun miltiqlar, nayzalar, nayza-pichoqlar; z) vaqtincha ishdan chiqarish yoki immobilizatsiya qilish uchun maxsus moʻljallangan vositalar, shu jumladan: falaj holatga olib keladigan toʻpponchalar (masalan, tazer) va zarba beruvchi politsiya tayoqchalari; i) tan jarohati yetkazish mumkin boʻlgan asbob-uskunalar: tan jarohati yetkazishi mumkin boʻlgan oʻtkir tigʻli yoki qirrali buyumlar, boltalar, chopqilar va goʻsht kesadigan pichoqlar, muz teshish uchun muzoʻyar boltalar va dastalar, pichoqlar, qaychilar, yakka sharq jang sanʼati kurashlarida ishlatiladigan oʻtkir tigʻli va qirrali qilich va shamshirlar; jiddiy tan jarohati yetkazish uchun ishlatiladigan asboblar, lomlar, drellar va burgʻular, qurol sifatida ishlatilishi mumkin boʻlgan asboblar, otverka, stameska, arra va mix qoqadigan toʻpponchalar; k) zarba vaqtida jiddiy jismoniy shikast yetkazish uchun ishlatilishi mumkin boʻlgan toʻmtoq uchli boʻlgan buyumlar: beysbol va softbol oʻyini bitalari, qisqa, uzun va tungi (yoritishli) har xil turdagi politsiya tayoqchalari, yakka sharq jang sanʼatida ishlatiladigan buyumlar. Yuqorida nomlari keltirilgan moddalar va narsalar belgilari ostiga tushadigan kuydirish, portlatish uchun foydalanilishi mumkin boʻlgan yoki aerovokzal majmualari binosi ichidagi shaxslar hayotiga xavf soluvchi boshqa barcha moddalar va narsalar. Havo kemasi bortida olib ketish mumkin boʻlgan, yuqorida nomlari keltirilgan moddalar va narsalar, istisno tariqasida, faqat uchib ketuvchi yoʻlovchilarga, shuningdek, huquqni muhofaza qiluvchi organlarning oʻqotar qurollarni olib yurish va olib ketishga tegishli ruxsati bor shaxslarga aerovokzal majmualari binosiga ushbu modda va narsalarni olib kirish uchun ruxsat etiladi. 1. Mazkur Nizom temir yoʻl vokzallarida (stansiyalarida) yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarni qoʻl yuki va bagajni koʻzdan kechirish hamda ularning temir yoʻl vokzallarida (stansiyalarida) boʻlish tartibini belgilaydi. Ushbu Nizom bilan belgilangan tartib chegara va bojxona nazorati amalga oshiriladigan chegara oldi temir yoʻl vokzallariga (stansiyalariga) nisbatan tatbiq etilmaydi. 2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: bagaj — yoʻlovchiga shaxsan tegishli boʻlgan, safar yakunlangandan keyin unga zarur boʻladigan va tashish uchun bagaj vagonida temir yoʻl hujjati (chipta) boʻyicha qabul qilinadigan buyumlar; yoʻlovchi — temir yoʻl transportida safar qilish uchun yoʻl hujjati (chipta)ga ega boʻlgan jismoniy shaxs; yoʻlovchilar platformasi (perroni) — stansiyalarda yoki toʻxtash shoxobchalarida yoʻlovchilarning vagonlarga qulay va xavfsiz oʻtishi, ularning vagonlarga chiqishi va tushishi uchun qulaylashtirilgan maydoncha; yoʻlovchi tashish poyezdlarida qoʻl yuki va bagaj shaklida tashish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar — noqonuniy aralashish harakatini sodir etish uchun foydalanilishi mumkin boʻlgan buyumlar va yuklar; koʻzdan kechirish — maxsus texnik vositalarni qoʻllagan holda, tashrif buyuruvchilar hamda yoʻlovchilar uchun yoʻlovchi tashish poyezdlarida qoʻl yuki va bagaj shaklida tashish taqiqlangan, noqonuniy aralashish harakatini sodir etish uchun foydalanilishi mumkin boʻlgan xavfli moddalar va buyumlarni aniqlashga qaratilgan tadbirlar majmuasi; koʻzdan kechirish vakolatiga ega boʻlgan xodimlar — Ichki ishlar vazirligining Transport va turizm obyektlarida xavfsizlikni taʼminlash departamenti, Milliy gvardiya va “Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJning Harbiylashtirilgan qoʻriqlash boshqarmasi xodimlari; maxsus texnik vositalar — koʻzdan kechirish va nazoratni amalga oshirish uchun moʻljallangan maxsus-texnik qurilmalar va moslamalar (introskoplar, turgʻun va qoʻl metall detektorlari, portlovchi moddalarning bugʻ qoldiqlari zarralarini aniqlash uchun detektorlar, videokuzatuv, shu jumladan, qidiruvdagi shaxsni va avtotransport vositasini aniqlovchi videokuzatuv tizimlari va boshqalar); nazorat qilinadigan hudud — koʻzdan kechirish amalga oshirilgandan keyingi temir yoʻl vokzali (stansiyasi) hududi; noqonuniy aralashish harakati — temir yoʻl transportining xavfsiz faoliyatiga tahdid soladigan, odamlarning hayoti va sogʻligʻiga ziyon, moddiy zarar yetkazadigan yoxud bunday oqibatlar yuzaga kelish xavfini keltirib chiqaradigan huquqqa zid harakat (harakatsizlik); tashrif buyuruvchilar — yoʻlovchilarni kutib oluvchi va kuzatuvchi, vokzal maʼmuriyati qabuliga kelgan shaxslar; temir yoʻl vokzali — yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatish, poyezdlar harakatini boshqarish va xizmat xodimlarini joylashtirish uchun moʻljallangan temir yoʻl stansiyasi infratuzilmasi; shaxsni tasdiqlaydigan hujjatlar (faqat ushbu Nizom maqsadlari uchun) — pasport yoki shaxsni tasdiqlaydigan boshqa hujjat, yaʼni shaxsni identifikatsiyalovchi ID-karta, harbiy guvohnoma, tugʻilganlik haqida guvohnoma, fuqaroligi boʻlmagan shaxs va chet el fuqarosining yashash guvohnomasi, haydovchilik guvohnomasi, davlat hokimiyati va boshqaruvining oliy organlari hamda huquqni muhofaza qiluvi organlar xodimlarining xizmat guvohnomalari; qoʻl yuki — oʻz oʻlchamlari va vazniga koʻra (uchta oʻlcham yigʻindisi boʻyicha 180 sm dan, qoidaga koʻra vazni 36 kg dan, ikki yotoq oʻrinli vagonlar uchun esa — 50 kg dan oshmaydigan boʻlishi kerak) oʻram turi va xilidan qatʼiy nazar, yengil koʻtarib yuriladigan, safar davomida yoʻlovchiga kerak boʻladigan, yoʻlovchi vagonlarida ularni joylashtirish uchun moʻljallangan joylarga qiyinchiliksiz joylashtiriladigan yuklar va buyumlar. 3. Quyidagilar temir yoʻl vokzallari (stansiyalari) hamda vokzal oldidagi hududlarda yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarga xizmat koʻrsatishga doir asosiy vazifalar hisoblanadi: a) axborot xizmatlarini koʻrsatish; b) yoʻlovchilar va rasmiy delegatsiyalar uchun qulay shart-sharoitlar yaratish; v) uzoq muddat dam olish xonalariga hamda onalar va bolalar xonalariga joylashtirishni tashkil etish, shu jumladan temir yoʻlning aybi bilan va boshqa favqulodda vaziyatda yoʻlovchilar tashish poyezdlari harakatida uzilishlar yuz bergan hollarda yoʻlovchilarni kutish zallariga joylashtirish, ularning ovqatlanishini va ularga axborot berilishini tashkil etish; g) yuk tashuvchilar tomonidan aravachalarda pulli va bepul arava xizmatlari koʻrsatilishini tashkil etish; d) yuk saqlash xonalari mavjud vokzallarda yuk saqlash xizmatlarini koʻrsatish; e) bagaj va qoʻl yukini tashishning belgilangan qoidalariga rioya etishni nazorat qilish; j) yoʻlovchilar uchun poyezdlarga oʻtishning xavfsiz yoʻnalishlarini taʼminlash; z) yoʻlovchilarning yoʻlovchi tashish poyezdlariga xavfsiz chiqib-tushishini taʼminlash; i) temir yoʻl vokzali (stansiyasi)da servis xizmatlarini yaxshilash va kengaytirish; k) imkoniyati cheklangan yoʻlovchilar, uyushgan guruhlar, shu jumladan, bolalar guruhlari, sport, harbiy komandalarning vagonlarga chiqishi-tushishi va temir yoʻl vokzalida boʻlishi uchun xavfsiz va qulay shart-sharoitlarni taʼminlash; l) transport hodisalari, yongʻinlar va halokatlar, atrof muhitga zararli biologik taʼsirning oqibatlarini bartaraf etish chogʻida temir yoʻl vokzali (stansiyasi) hududida boʻlish davrida ekologik xavfsizlik talablariga rioya qilish hamda fuqarolar sogʻligʻini muhofaza qilishni taʼminlash ishlarini tashkil etish; m) vokzal majmuasi obyektlarini, temir yoʻl vokzali (stansiyasi) xodimlarini, yoʻlovchilar, tashrif buyuruvchilar va boshqa shaxslarni noqonuniy aralashish harakatlaridan va boshqa noqonuniy xatti-harakatlardan muhofaza qilishni taʼminlash. 4. Koʻzdan kechirishning umumiy qoidalari quyidagilarni nazarda tutadi: a) yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarni koʻzdan kechirishning maqsad va qoidalari, ularning huquq va vazifalari, yoʻlovchilarga mazkur Nizomning ilovasiga muvofiq roʻyxat boʻyicha yoʻlovchi tashish poyezdlarida qoʻl yuki va bagaj shaklida tashish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar hamda ular noqonuniy tashilganligi uchun javobgarlik toʻgʻrisida xabardor qilish. Qoʻl yuki va bagajni tashishda yoʻlovchilarga qoʻyiladigan talablar baland ovozli aloqa vositalari orqali, shuningdek, temir yoʻl kassalarida yoʻl hujjatlarini (chiptalarni) sotishda eʼlon qilinadi. Koʻzga koʻrinarli joylarda yoʻlovchilarga temir yoʻl poyezdlarida qoʻl yuki va bagaj shaklida tashish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar hamda ular noqonuniy tashilganligi uchun javobgarlik toʻgʻrisidagi axborot osib qoʻyiladi; b) yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki, bagajini koʻzdan kechirish jarayonida maxsus texnik vositalarni samarali qoʻllash, zarurat boʻlganda xizmat itlaridan foydalanish hamda yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarni shaxsiy koʻzdan kechirish; v) yoʻlovchilarga yoʻlovchi tashish poyezdlarida qoʻl yuki va bagaj shaklida tashish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar noqonuniy tashilishini oʻz vaqtida aniqlash va oldini olish; g) koʻzdan kechirilgan va nazorat hududiga qoʻyilgan yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning koʻzdan kechirishdan oʻtmagan uchinchi shaxslar bilan muomala qilishini cheklash; d) temir yoʻl vokzallariga (stansiyalariga) tashrif buyuruvchilarning soddalashtirilgan holda (shaxsni tasdiqlovchi hujjatsiz) faqat vokzal binosiga kirib-chiqishini taʼminlash. Yoʻlovchilar platformasiga (perronga) faqat yoʻl hujjatlariga (chiptalariga) ega boʻlgan yoʻlovchilar hamda harakatlanishi cheklangan bemor yoki keksa yoshdagi yoʻlovchilarni kuzatuvchi va kutib oluvchi shaxslarning shaxsni tasdiqlovchi hujjat bilan oʻtishlarini taʼminlash, yoʻl hujjatlariga (chiptalariga) ega boʻlmagan shaxslarning, shuningdek, yoʻl hujjatida (chiptada) koʻrsatilgan maʼlumotlar yoʻlovchining shaxsini tasdiqlaydigan hujjatlardagi maʼlumotlarga mos boʻlmagan shaxslarning yoʻlovchilar platformasiga (perronga) va yoʻlovchi tashish vagonlariga kirishiga yoʻl qoʻymaslik. Bunda harakatlanishi cheklangan, bemor yoki keksa yoshdagi yoʻlovchilarni bevosita kuzatuvchi shaxslar yoʻlovchilar platformasiga (perronga) oʻtishlari uchun shaxsni tasdiqlovchi hujjat taqdim etishlari lozim. Harakatlanishi cheklangan, bemor yoki keksa yoshdagi yoʻlovchilarni kutib oluvchi shaxslar yoʻlovchilar platformasiga (perronga) oʻtishlari uchun vokzalga (stansiyaga) kirib kelayotgan yoʻlovchi tashish poyezdining poyezd boshligʻi tomonidan berilgan, poyezdda harakatlanishi cheklangan, bemor yoki keksa yoshdagi yoʻlovchi borligi va uning toʻliq maʼlumotlari (familiyasi, ismi, otasining ismini, vagon tartib raqami va vagondagi joylashgan joyi raqami) kutib oluvchi bergan maʼlumotlar bilan toʻgʻri kelgan taqdirda, kirishlari mumkin boʻladi. Poyezd boshligʻi yoʻlovchi tashish poyezdining harakati davomida, yoʻlovchilar orasidan har bir harakatlanishi cheklangan, bemor yoki keksa yoshdagi yoʻlovchilar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni yigʻib, yoʻlovchilarning borish manzillariga qarab eng qulay aloqa vositalari yordamida oldindan joyiga berib borishi lozim boʻladi; e) favqulodda vaziyatni bartaraf etish (tugatish) boʻyicha xizmat burchlarini bajarishi bilan bogʻliq vazifalarni hal etayotganda ularga koʻmaklashish. 5. Yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar tomonidan koʻzdan kechirishdan oʻtish yoki qoʻl yuki va bagajni koʻzdan kechirishga taqdim etish rad etilgan taqdirda, ushbu shaxslar nazorat hududiga qoʻyilmaydi. 6. Koʻzdan kechirish vakolatiga ega boʻlgan xodimlar: a) nazorat qilinadigan hududga kirgan yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilardan ushbu Nizom talablarini soʻzsiz bajarishni talab qilish; b) yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarni zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari yordamida ular toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni verifikatsiya qilish imkonini beradigan uskunalardan foydalanish; v) nazorat hududiga kirgan yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarni koʻzdan kechirish jarayonida aniqlangan, yoʻlovchilarning yoʻlovchi tashish poyezdlarida tashish taqiqlangan qoʻl yuki va bagaj shaklidagi xavfli moddalar va buyumlarni Ichki ishlar vazirligining Transport va turizm obyektlarida xavfsizlikni taʼminlash departamenti xodimlari tomonidan olib qoʻyish bayonnomasini tuzib, nusxasini yoʻlovchining qoʻliga bergan holda belgilangan tartibda olib qoʻyish; g) noqonuniy aralashish harakatini yoki boshqa jinoiy harakatlarni sodir etish niyatidagi shaxslarga xos boʻlgan bir qancha oʻzini tutish belgilari boʻyicha potensial xavfli shaxslarni aniqlash maqsadida koʻzdan kechirilayotgan yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar bilan psixologik soʻrov shaklida (qisqa savollar yordamida) suhbat oʻtkazish; d) Ichki ishlar vazirligining axborot-izlash maʼlumotlar bazalari hamda vokzallardagi (stansiyalardagi) mavjud intellektual videokuzatuv tizimlari yordamida shubhali shaxslarni qidirish; e) fuqaroviy va xizmat qurolini tashuvchi shaxslar tomonidan qurol-yarogʻ, oʻq-dorilarni tashishning belgilangan tartibiga rioya etilishini nazorat qilish; j) zarurat boʻlganda, nazorat qilinadigan hududning hamma joyida Ichki ishlar vazirligining Transport va turizm obyektlarida xavfsizlikni taʼminlash departamenti xodimlari, yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarni shaxsiy koʻzdan kechirish huquqiga ega. 7. Koʻzdan kechirish vakolatiga ega boʻlgan xodimlar: a) ushbu Nizom, temir yoʻlda yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar xavfsizligini taʼminlashga, fuqarolarning hayoti, sogʻligʻi va huquqlarini muhofaza qilishga qaratilgan qonunchilik hujjatlarining boshqa normativ talablariga rioya qilishga; b) koʻzdan kechirilayotgan shaxslarga nisbatan hushyor, eʼtiborli va iltifotli munosabatda boʻlishga hamda ularning shaʼni va qadr-qimmatini kamsituvchi harakatlarga yoʻl qoʻymaslikka; v) koʻzdan kechirilayotgan shaxslarga oʻzlarida boʻlishi mumkin boʻlgan yoʻlovchilar tashish poyezdlarida qoʻl yuki va bagaj shaklida tashish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlarni ixtiyoriy ravishda koʻrsatishni taklif etishga; g) koʻzdan kechirish sababli yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning asossiz ravishda ushlanib qolinishiga yoʻl qoʻymaslikka; d) qoida buzilishiga barham berish choralarini koʻrishga; e) koʻzdan kechirishdan bosh tortgan yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarni nazorat qilinadigan hududga qoʻymaslikka; j) yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar tomonidan yoʻlovchi tashish poyezdlarida qoʻl yuki va bagaj shaklida tashilishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlarni aniqlashning zarur koʻnikmalariga ega boʻlishga; z) tabiiy va texnogen tusdagi avariyalar, halokatlar, yongʻin yoki tabiiy ofatlar yuz bergan taqdirda, jabrlanganlarni qutqarish va ularga birinchi yordam koʻrsatish, maxsus qutqaruvchi xizmatlarni chaqirish choralarini koʻrishga; i) qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisida bayonnomalar tuzishga majburdirlar. 8. Koʻzdan kechirish jarayonida nazorat qilinadigan hududga yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar tomonidan yoʻlovchi tashish poyezdlarida qoʻl yuki va bagaj shaklida tashish taqiqlangan xavfli modda va buyumlarni olib oʻtish ehtimoli boʻlgan yoki olib oʻtilishiga yoʻl qoʻygan, xizmat majburiyatlarini yetarli darajada bajarmagan, shuningdek, koʻzdan kechirilayotgan shaxslarning xizmat vakolatlari oshirilganligi uchun shaʼni va qadr-qimmatini kamsitishga olib kelgan aybdor, koʻzdan kechirish boʻyicha vakolatli xodimlar, yoʻl qoʻyilgan qoida buzilishining ogʻirligiga qarab qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradi. 9. Nazorat qilinadigan hududga kirishdan oldin har bir yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar hamda ularning qoʻl yuki, bagajlarini koʻzdan kechirish (zarurat boʻlganda shaxsiy koʻzdan kechirilishi) vokzal oldidagi maydonda maxsus jihozlangan nazorat oʻtkazish punktlarida “Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJning Harbiylashtirilgan qoʻriqlash boshqarmasi va Ichki ishlar vazirligining Transport va turizm obyektlarida xavfsizlikni taʼminlash departamenti xodimlari tomonidan amalga oshiriladi. 10. Nazorat oʻtkazish punkti: yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarni hamda ularning qoʻl yukini, bagajlarni koʻzdan kechirish uchun maxsus texnik vositalar, xususan: qoʻl yuki va bagajni koʻzdan kechirish uchun rentgen-televizion uskunalar (introskoplar); turgʻun metall detektorlar; qoʻl metall detektorlari; portlovchi moddalarning bugʻ qoldiqlari zarralarini aniqlash uchun detektorlar; tezkor aloqa vositalari bilan jihozlangan boʻlishi lozim. 11. Yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki va bagaji egasining ishtirokida koʻzdan kechiriladi. 12. Koʻzdan kechirish vakolatiga ega boʻlgan xodimlar nazorat oʻtkazish punktida maxsus texnik vositalarni qoʻllagan holda, zarurat boʻlganda xizmat itlaridan foydalaniladi. Shaxslarni va ularning qoʻl yuki, bagajini koʻzdan kechirish quyidagi ketma-ketlikda oʻtkaziladi: a) temir yoʻl vokzali (stansiyasi) nazorat hududiga kiruvchi yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar vokzal oldidagi hududlarda tashkil etilgan, maxsus texnik vositalar bilan jihozlangan umumlashtirilgan nazorat oʻtkazish punktlari orqali oʻtadilar, bu erda ularga mavjud metall buyumlar, yoʻlovchi tashish poyezdlarida qoʻl yuki va bagaj shaklida yoʻlovchilar tomonidan tashilishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar, shuningdek, oʻzga shaxslarning tashish uchun berilgan ashyolari (joʻnatmalar, banderollar, tugunlar, paketlar va shu kabilar) toʻgʻrisida maʼlumot berish taklif etiladi; b) koʻzdan kechirilayotgan yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning kiyimidagi mavjud metall buyumlarni (portsigar, kalitlar, folgali pachkalardagi sigaretlar, tangalar va shu kabilarni) belgilangan idishga qoʻyish va yoʻlovchilarning toʻplanib qolishiga yoʻl qoʻymay, ularga navbati bilan turgʻun metall detektor orqali oʻtish taklif etiladi, metall buyumlar mavjudligi toʻgʻrisida signal tushgan taqdirda, qoʻlda ishlatiladigan metall detektor qoʻllaniladi, u boʻlmaganda esa — belgilangan tartibda shaxsiy koʻrikdan oʻtkaziladi. Sirtga turtib chiqqan, biroq koʻz bilan yoʻlovchining kiyimida koʻrinmaydigan va metall detektorning ishlab ketishiga olib keladigan buyumlar koʻzdan kechirish vakolati berilgan xodimning talabi boʻyicha koʻrikdan oʻtkazish uchun chiqarilishi talab etiladi. Bagaj va qoʻl yuki introskopdan foydalangan holda koʻrikdan oʻtkaziladi. Zarur hollarda, qoʻl yuki va bagaj maxsus qoʻshimcha uskunadan foydalangan holda koʻzdan kechiriladi; v) koʻzdan kechirish jarayonida yoʻlovchi tashish poyezdlarida qoʻl yuki va bagaj shaklida yoʻlovchilar tomonidan tashilishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar aniqlangan taqdirda, introskop operatori tegishli choralar koʻrish uchun darhol Ichki ishlar vazirligining Transport va turizm obyektlarida xavfsizlikni taʼminlash departamenti xodimini xabardor qiladi; g) nogabarit buyumlar, yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻlidagi ustki kiyimlar va ichida nimalar borligini introskop ekranidagi soyali tasvir boʻyicha aniqlab boʻlmaydigan qoʻl yuki shaxsan koʻzdan kechiriladi; d) qidiruvdagi shaxslarni izlash va ushlash temir yoʻl vokzallaridagi (stansiyalardagi) mavjud intellektual videokuzatuv tizimlari hamda Ichki ishlar vazirligining qidiruvdagi shaxslarni axborot-izlash maʼlumotlar bazalari yordamida amalga oshiriladi. Qidiruvdagi shaxslar deb gumon qilingan yoki koʻzdan kechirishdan oʻtkazish jarayonida oʻzini shubhali tutayotgan shaxslarni aniqlik kiritish maqsadida pasportga oid maʼlumotlari ham tekshiriladi va shaxsiy koʻzdan kechirish koʻrigidan oʻtkaziladi; e) texnik sabablarga koʻra introskopdan yoki turgʻun metall detektordan foydalanish mumkin boʻlmagan holatlarda shaxslarni, shuningdek, ularning qoʻl yuki va bagajini koʻzdan kechirish shaxsan koʻzdan kechirib chiqish yoʻli bilan qoʻlda ishlatiladigan metall detektor yordamida amalga oshiriladi. 13. Qoʻl yuki sifatida tashiladigan maishiy maqsaddagi radioelektron apparatlar, durbinlar umumiy asoslarda koʻzdan kechiriladi. 14. Radio, tele, audio va video-texnika, shaxsiy kompyuterlar, planshetlar va boshqa elektron vositalar rentgen-televizion uskuna (introskop) orqali tekshiriladi. 15. Yashirin tarzda tashish uchun buyumlardan foydalanish holatlarini aniqlash maqsadida ashyolarni koʻzdan kechirishda: a) uyali telefonlar va shu kabi elektron asbob-uskunalarning ishlash qobiliyati tekshirilishi; b) gʻiloflar, jildlar koʻzdan kechirilishi, quvvatlantirish bloklari, kasseta gʻiloflari, shuningdek, plyonkali kameralar ochilishi va tekshirilishi (apparatlarni oʻchirish, quvvatlantirish bloki qopqogʻini va kasseta gʻiloflarini ochishni buyumning egasi amalga oshiradi); v) suyuqliklar solingan idishlar va termoslar koʻzdan kechirilishi; g) gabaritiga koʻra maxsus texnik vositalar yordamida tekshirib boʻlmaydigan musiqa va boshqa asboblar tekshirilganda, ularning gʻiloflari olib tashlanishi, jildlari ochilishi va ular silkitib koʻrilishi zarur. 16. Yurak faoliyatini taʼminlovchi implant apparatlariga ega boʻlgan shaxslar maxsus texnik vositalar qoʻllanilmasdan qoʻlda yoki shaxsan koʻzdan kechiriladi. 17. Tibbiyot punktidagi yoʻlovchilar, ularga hamrohlik qiluvchi hamda boshqa shaxslar koʻzdan kechirish uchun masʼul boʻlgan maxsus ajratilgan xodimlar tomonidan koʻzdan kechiriladi. Bunday shaxslarni koʻzdan kechirish va ularning oʻzga shaxslar bilan aloqasini cheklash masʼuliyati tibbiyot punkti xodimlariga yuklanadi va bu haqda ulardan tilxat olib eʼlon qilinadi. 18. VIP-maqomga ega boʻlgan yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar ushbu zallarning nazorat oʻtkazish punktlarida koʻzdan kechirishdan oʻtadi. 19. Yoʻlovchi tashish vagonlarida uy hayvonlari, parrandalar va boshqa hayvonlarni tashiydigan yoʻlovchilar tegishli veterinariya maʼlumotnomalariga, shuningdek, ular tashiladigan qafaslar yoki boshqa moslamalarga ega boʻlishi kerak. 20. Koʻzdan kechirish nazoratidan oʻtilgandan keyin yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarga ularning qoʻl yuki, bagaji qaytariladi. Yoʻlovchida qurol bilan, uni saqlash hamda olib yurish uchun belgilangan tartibda berilgan ruxsatnomasi (faqat fuqaroviy qurol toifasiga kiruvchi qurol-aslahalar) mavjud boʻlgan taqdirda, yoʻl hujjatiga (chiptaga) “Qurol” degan qoʻshimcha belgi (shtamp) qoʻyiladi. Mavjud qurol, uning oʻq-dorilari va ularning soni yozma ravishda belgining (shtampning) ichiga yozib qoʻyiladi. Yoʻl chiptalarini elektron shaklda veb-sayt yoki mobil ilova orqali xarid qilib olgan yoʻlovchilarda quroli borligi toʻgʻrisidagi belgi (shtamp) lenta shaklidagi maxsus yelimlagichga (stiker) qoʻyiladi. 21. Yoʻlovchilar platformasiga (perronga) va yoʻlovchi tashish poyezdiga yoʻlovchi boʻlmagan, yoʻl hujjatida (chiptada) koʻrsatilgan maʼlumotlar yoʻlovchining shaxsini tasdiqlaydigan hujjatlardagi maʼlumotlarga mos boʻlmagan shaxslarning chiqishi qatʼiyan taqiqlanadi (shaxsni tasdiqlovchi hujjat taqdim etgan holda, harakatlanishi cheklangan bemor yoki keksa yoshdagi yoʻlovchilarni kuzatuvchi va kutib oluvchi shaxslar bundan mustasno). 22. Koʻzdan kechirishdan oʻtish vaqti yoʻlovchilarning yoʻlovchi tashish poyezdiga chiqishga kechikishi uchun shart-sharoitlar yaratmasligi zarur. Bunda koʻzdan kechirish vaqtini qisqartirish maqsadida koʻzdan kechirish tartib-qoidasini soddalashtirishga yoʻl qoʻyilmaydi. 23. Qidiruvdagi shaxslar deb gumon qilingan yoki koʻzdan kechirish jarayonida oʻzini shubhali tutayotgan shaxslar maxsus jihozlangan xonalarda ikkita xolis ishtirokida quyidagi hollarda shaxsiy koʻzdan kechiriladi: a) tayyorlanayotgan noqonuniy aralashish harakati toʻgʻrisida xabar kelganda; b) koʻzdan kechirilayotgan yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarda yoʻlovchi tashish poyezdlarida yoʻlovchilar qoʻl yuki va bagaj shaklida tashishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar mavjudligi toʻgʻrisida xabar olinganda; v) koʻzdan kechirilayotgan yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yukida, bagajida yoʻlovchi tashish poyezdlarida yoʻlovchilar qoʻl yuki va bagaj shaklida tashishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar aniqlanganda; g) koʻzdan kechirish vakolatiga ega boʻlgan xodimlar tomonidan shaxsan kuzatish yoʻli bilan koʻzdan kechirilayotgan yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning oʻzini shubhali tutishi va xatti-harakatlari belgilari, uning gʻarazli niyatlaridan dalolat beruvchi yoki yoʻlovchi tashish poyezdlarida yoʻlovchilar tomonidan qoʻl yuki va bagaj shaklida tashishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar boʻlishi mumkinligi toʻgʻrisida shubha tugʻdiruvchi belgilar aniqlanganda; d) intellektual videokuzatuv tizimlari orqali Ichki ishlar vazirligining qidiruvdagi shaxslarni axborot-izlash maʼlumotlar bazalari yordamida qidiruvdagi shaxs aniqlanganda. 24. Yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksining 289-moddasiga muvofiq va yoʻlovchi tashish poyezdlarida yoʻlovchilar qoʻl yuki va bagaj shaklida tashishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlarni aniqlash uchun zarur boʻlgan doirada shaxsiy koʻzdan kechiriladi. 25. Temir yoʻl transportida tashiladigan maxsus yuklar, maxsus pochta va rasmiy xat-xabarlar hamda ularni kuzatib boruvchi vazirlik va idoralarining qurollangan xodimlari, shuningdek, ichki ishlar organlari va huquqni muhofaza qiluvchi boshqa organlarning ularni kuzatib boruvchi xodimlari, feldegerlik va maxsus aloqa xodimlari va Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari asosida ularga tenglashtirilgan, diplomatik maqomga ega boʻlgan yoʻlovchilar tomonidan kuzatib boriladigan xorijiy va xalqaro tashkilotlarning boshqa rasmiy xat-xabarlari tegishli hujjatlar taqdim etilgandan keyin koʻzdan kechirilmaydi va ushlab turilmaydi. 26. Qurollangan xodimlar tomonidan kuzatib boriladigan maxsus yuklar va pochtani ortish, shuningdek, qurollangan xodimlarni va soqchilar nazorati ostidagi shaxslar poyezdga qonunchilik hujjatlariga muvofiq chiqariladi. 27. Maxsus yuklar va maxsus pochtada yoʻlovchi tashish poyezdlarida yoʻlovchilar qoʻl yuki va bagaj shaklida tashishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar boʻlmasligi kerak. Ushbu qoidalar buzilganligi uchun belgilangan tartibda joʻnatuvchi javobgar boʻladi. 28. Tegishli ruxsat beruvchi hujjatlar mavjud boʻlgan taqdirda, qurol saqlash va tashish huquqiga ega boʻlgan mergan sportchilar, ovchilar, geologlar va boshqa yoʻlovchilarga tegishli boʻlgan fuqaro quroli va aslahalari safar davrida yoʻlovchining yonida, begona shaxslarning koʻrishi va ularni erkin olishi imkoniyatini istisno etish maqsadida qurol tashish jildlarida, qinlarda yoki maxsus gʻiloflarda oʻqsizlantirilgan holatda oʻq-dorilaridan alohida tashish talab etiladi. 29. Temir yoʻl vokzallarida (stansiyalarida) yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatishga jalb etilgan xodimlar, prokuratura, ichki ishlar organlari, Davlat xavfsizlik xizmati va nazorat organlari xodimlari ushbu Nizomga muvofiq umumiy asoslarda koʻzdan kechiriladi. 30. Yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar faqat belgilangan tartibda amalga oshirilgan koʻzdan kechirishdan oʻtganlaridan keyin temir yoʻl vokzalining (stansiyasining) nazorat qilinadigan hududiga oʻtadilar. VIP toifali vagonlarga yoʻl hujjatlariga (chiptalariga) ega boʻlgan yoʻlovchilar ham belgilangan tartibda koʻzdan kechiriladi. Yoʻlovchilar platformasiga (perroniga) va yoʻlovchi tashish poyezdiga yoʻl hujjatlariga (chiptalariga) ega boʻlgan yoʻlovchilar hamda harakati cheklangan bemor yoki keksa yoshdagi yoʻlovchilarni kuzatuvchi va kutib oluvchi shaxslar shaxsni tasdiqlovchi hujjat taqdim etgan holda oʻtadilar. 31. Koʻzdan kechirish tartibotlaridan oʻtgandan keyin yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar temir yoʻl vokzali (stansiyasi) hududida koʻrsatiladigan barcha xizmatlardan foydalanish huquqiga ega. Nazorat qilinadigan hududga kirish joyida va har bir qabul qilish-joʻnatish yoʻllari platformalarida yoʻlovchilarga qulay boʻlishi uchun temir yoʻl vokzali (stansiyasi) maʼmuriyati tomonidan temir yoʻl vokzali va vokzal oldidagi hududda (shu jumladan, avtoturargohi hududida) bepul asosda foydalanishga aravachalar bilan taʼminlanadi yoki yuk tashuvchi yordamida pulli xizmat koʻrsatish tashkil etiladi. 32. Yoʻlovchi boʻlmagan tashrif buyuruvchilar koʻzdan kechirishdan oʻtgandan keyin temir yoʻl vokzalining (stansiyasining) nazorat qilinadigan hududiga (yoʻlovchilar platformasi/perrondan tashqari) oʻtadilar. 33. Xizmat zarurati boʻyicha kelgan tegishli tashkilot xodimlari koʻzdan kechirishdan oʻtgandan keyin nazorat qilinadigan hududga oʻtish huquqiga ega. 34. Temir yoʻl vokzalida (stansiyasida) boʻlgan yoʻlovchi, tashrif buyuruvchi va boshqa shaxslar temir yoʻldan faqat buning uchun belgilangan va jihozlangan joylarda oʻtishadi. 35. Nogironlik aravachasidagi yoʻlovchilar va boshqa shaxslarning temir yoʻldan oʻtishi uchun faqat piyodalar oʻtish yoʻllari orqali va kuzatuvchi bilan yoʻl qoʻyiladi. 36. Temir yoʻlda va yoʻlovchilar platformalarida boʻlish vaqtida xavfsizlik choralariga rioya qilish va salomatlikni saqlash maqsadida quyidagilar taqiqlanadi: a) yoʻlovchilar platformasi va temir yoʻlning harakatlanuvchi tarkibi tagiga kirish, vagonlar oʻrtasidagi avtomatik ulagichlardan oshib oʻtish; b) temir yoʻlning belgilanmagan joylaridan oʻtish, poyezdlar harakatini buzishga olib kelishi mumkin boʻlgan buyumlarni temir yoʻlga qoʻyish; v) yoʻlovchilar platformasi chetidagi chegaralovchi liniyalarga oʻtish, kelayotgan yoki joʻnayotgan poyezdlarning yonida yoʻlovchilar platformasida yugurish; g) turli harakatli oʻyinlar oʻynash, bolalarni qarovsiz qoldirish (bolali shaxslar uchun); d) temir yoʻl transporti toʻliq toʻxtagunga qadar vagonlarga yaqinlashish, poyezd yurib borayotganda vagonga chiqish va (yoki) tushish, vagonlar derazalari va tamburlar eshiklaridan bosh chiqarish, yoʻlovchilar platformasidan temir yoʻlga sakrash; e) belgilar, koʻrsatkichlar yoki boshqa axborot manbalari bor boʻlgan jismlarga shikast yetkazish, iflos qilish, toʻsib qoʻyish, ularni olib tashlash, mustaqil ravishda oʻrnatish, temir yoʻl transporti infratuzilmasi obyektlariga, shu jumladan, temir yoʻlning harakatlanuvchi tarkibiga ziyon yetkazish; j) turgan vagonga suyanish, temir yoʻlning harakatlanuvchi tarkibi tomiga chiqish, vagonlar eshiklarining avtomatik ochilishi va yopilishini toʻxtatib turish, temir yoʻlning harakatlanuvchi tarkibi harakatiga xalaqit berish; z) zinapoyalarda va oʻtish maydonchalarida turish, tirgaklarga hamda bogʻlovchi tarmoqlarning maxsus konstruksiyalariga, havo liniyalariga va sunʼiy qurilmalarga chiqish, tirgaklardan hamda bogʻlovchi tarmoqlarning maxsus konstruksiyalaridan va elektr uzatish havo liniyalaridan oʻtadigan simlarga qoʻl tekkizish; i) chekish uchun moʻljallanmagan joylarda chekish, vokzal hududida va platformalarda (perron), yoʻlovchilar tashish poyezdlarida alkogolli ichimliklar, toksik va giyohvand moddalar isteʼmol qilib mast holatda boʻlish; k) ekilgan himoya daraxtlariga, qordan himoya qiluvchi toʻsiqlarga va boshqa yoʻl obyektlariga, signal beruvchi qurilmalar va aloqa inshootlariga shikast yetkazish; l) sanitariya normalari, gigiyena qoidalari va normativlarini buzish, poyezdlar vagonlaridan axlatlar va boshqa buyumlarni tashqariga tashlash; m) nazorat qilinadigan hududda yongʻin xavfsizligi qoidalarini, jamoat tartibi qoidalarini buzish; n) tegishli oʻramalarsiz yoki gʻiloflarsiz fuqarolarni jarohatlash mumkin boʻlgan moddalar va buyumlarni oʻzi bilan olib yurish. 37. Yoʻlovchilar va boshqa shaxslar temir yoʻlda va yoʻlovchilar platformalarida boʻlganda: a) temir yoʻl vokzali (stansiyasi) maʼmuriyati, “Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJ Harbiylashtirilgan qoʻriqlash boshqarmasi hamda Ichki ishlar vazirligining Transport va turizm obyektlarida xavfsizlikni taʼminlash departamenti xodimlarini temir yoʻldagi mavjud xalaqit beruvchi toʻsiqlar va boshqa shubhali buyumlar, shuningdek, temir yoʻl vokzali (stansiyasi) hududidagi begona va (yoki) unutib qoldirilgan buyumlar toʻgʻrisida xabar berishlari; b) temir yoʻlning harakatlanuvchi tarkibi yaqinlashayotganda vujudga keladigan havo oqimining taʼsiri boʻlmaydigan masofaga borib turishlari; v) temir yoʻlning harakatlanuvchi tarkibini shoshilinch toʻxtatish talab qilinadigan vaziyatlar yuzaga kelgan hollarda, mumkin boʻlgan usul bilan signal berishlari; g) perronga chiqishda, vagonga kirish va vagondan tushishda (bolali shaxslar uchun) bolalarning qoʻlidan ushlash yoki qoʻlda koʻtarib olishlari; d) vagonlarga faqat poyezd toʻliq toʻxtaganda boshqa fuqarolarga xalaqit bermasdan, faqat yoʻlovchilar platformasi tomonidan (temir yoʻl stansiyalarida maxsus ajratilgan va moslashtirilgan joylarda) kirishlari va (yoki) tushishlari kerak. 38. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladilar. Quyidagilar yoʻlovchilar tashish poyezdlarida qoʻl yuki va bagaj sifatida tashish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlarga kiradi: a) tegishli ruxsat berilgan hujjat boʻlmagan barcha turdagi oʻq-otar va tigʻli qurollar: toʻpponchalar, revolverlar, soyli miltiqlar, karabinlar, boshqa oʻq-otar qurollar va ularning oʻq-dorilari; arbaletlar va suv osti ovi quroli, qilichlar, xanjarlar, dudama qilichlar, egri qilichlar, uzun va ogʻir qilichlar, tigʻlar, qilichsimon nayzalar, nayzalar, xanjarlar, kortiklar, xanjarchalar, pichoqlar: harbiy, desant, fin pichoqlari, piskalar otilib chiqadigan, qulflanadigan dudama qilichlar; b) tegishli ruxsat berilgan hujjat boʻlmagan barcha turdagi portlovchi moddalar va ular bilan toʻldirilgan buyumlar, portlatish vositalari: har qanday oʻramdagi barcha ov poroxlari; ov kapsulalari (pistonlari) va kapsula-detonatorlar; pirotexnika vositalari: signalli va yorituvchi raketalar, posadkali shashkalar, tutun chiqaruvchi patronlar; dinamit, tol, ammonal, trotil va boshqa portlovchi moddalar; v) siqilgan va suyultirilgan gazlar; g) tez yonuvchan qattiq moddalar: suv taʼsirida issiqlik va issiq gaz chiqaradigan, natijada oʻzidan oʻzi yonadigan va yongʻin keltirib chiqarishi mumkin boʻlgan moddalar: kaliy, natriy, metalli kalsiy va ularning qotishmalari, kalsiy, fosforit va boshqalar; oq, sariq va qizil fosfor hamda tez yonuvchan qattiq moddalar toifasiga tegishli boʻlgan boshqa barcha moddalar; organik peroksidlar; donador yoki parcha-parcha, quruq yoki nam, tarkibida kamida 25 foiz suv yoki erituvchi suyuqlik boʻlgan kolloid nitrotsellyuloza; quruq va nam, tarkibida kamida 30 foiz suv yoki erituvchi suyuqlik boʻlgan nitrotsellyuloza; d) tegishli ruxsatnoma berilgan hujjat boʻlmagan barcha turdagi zaharli va zaharlovchi moddalar: har qanday idishga joylashtirilgan suyuq va qattiq holatdagi har qanday zaharli, kuchli taʼsir qiladigan va zaharlovchi moddalar; brutsin; nikotin; strixnin; tetragidrofurfuril spirti; etilenglikol; simob; tsianid kislotaning barcha tuzlari va tsianid preparatlar; siklon, tsianplav, margimush angidrid va boshqa kuchli taʼsir qiladigan, zaharli, zaharlovchi moddalar; e) germetik idishlarsiz va oʻramlarsiz tashiladigan oʻyuvchi, badboʻy va yemiruvchi moddalar: kuchli va noorganik kislotalar: xlorid, sulfat, azot kislotalari va boshqa kislotalar; ftorli-vodorod (shishani oʻyish qobiliyatiga ega boʻlgan) kislotasi va boshqa kuchli kislotalar va yemiruvchi moddalar; j) bojxona qoidalariga va boshqa qoidalarga koʻra tashishga yoʻl qoʻyilmaydigan buyumlar. Quyidagi cheklangan miqdorlardagi maishiy maqsadda foydalaniladigan moddalar va buyumlarni ehtiyotkorlik choralarini koʻrgan holda, qoʻl yuki va bagajda yoʻlovchi tashish poyezdlarida tashishga ruxsat beriladi va ular koʻzdan kechirishda olib qoʻyilmaydi: sirka (bitta yoʻlovchiga 0,5 litrdan koʻp emas); alkogolli ichimliklar; xizmat maqsadlarida tashiladigan spirt tamgʻa raqami koʻrsatilgan holda, korxona (tashkilot) maʼlumotnomasi bilan tasdiqlanadigan, germetik yopilgan va tamgʻalangan idishlarda ikki litrdan ortiq boʻlmagan miqdorda tashiladi; germetik idishda va oʻramda tashiladigan tez alangalanadigan suyuqliklar; atseton; neft mahsulotlari namunalari; metalatsetat (metil efiri); uglerod sulfid; efirlar; pardoz-andoz vositalari, shu jumladan, tirnoq uchun laklar, laklarni koʻchirish uchun suyuqliklar, soch uchun suyuqliklar, shuningdek, spirt-lak asosidagi havoni tozalovchi suyuqliklar; gazli zajigalkalar va zajigalkalar uchun gazli ballonchalar (bitta yoʻlovchiga 2 ta ballonchadan ortiq emas); buklama (fiksatorsiz) yoʻl pichoqlari va qayirma pichoqlar; simobli tibbiyot termometrlari (gradusniklar) (bitta yoʻlovchiga 1 donadan ortiq emas); standart gʻilofdagi simobli tonometrlar (bitta yoʻlovchiga 1 donadan ortiq emas); joʻnatuvchining tamgʻasi bilan maxsus germetik konteynerlarda joylashtirilgan simobli barometrlar va manometrlar. 1. Mazkur Nizom avtovokzallarda (avtostansiyalarda) yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarni, qoʻl yuki va bagajni koʻzdan kechirish hamda ularning avtovokzallarda (avtostansiyalarda) boʻlishi tartibini belgilaydi. 2. Avtovokzallar (avtostansiyalar) hududiga yoʻlovchilar va boshqa shaxslar nazoratdan oʻtkazish orqali kiritiladi. 3. Yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar mazkur Nizomga ilovada nazarda tutilgan xavfli moddalar va buyumlarni avtovokzallar (avtostansiyalar) hududiga olib kirishi va ularni avtotransport vositalarida tashishlari taqiqlanadi. 4. Mazkur Nizom avtovokzallarning toifalari va avtostansiyalarning klasslarini aniqlash mezonlariga nisbatan tatbiq etiladi. 5. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi: avtovokzal (avtostansiya) — transport-ekspeditsiya, tashish faoliyatini amalga oshiruvchi va yoʻlovchilarga boshqa xizmatlar koʻrsatuvchi tashkilot; bagaj — joʻnatish uchun idishga joylangan va yoʻlovchi tomonidan avtobusda olib ketiladigan buyumlar; yoʻlovchi — tuzilgan tashish shartnomasiga muvofiq tashish xizmatlaridan foydalanuvchi jismoniy shaxs; yoʻlovchilar platformasi (perron) — avtovokzal (avtostansiya)larda yoki bekatlarda yoʻlovchilarning avtobuslarga qulay va xavfsiz oʻtishi, chiqishi va tushishi uchun moʻljallangan maydoncha; avtovokzal (avtostansiya)lar orqali avtobuslarda tashilishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar — noqonuniy aralashish harakatini sodir etish uchun foydalanilishi mumkin boʻlgan buyumlar va yuklar; maxsus texnik vositalar — koʻzdan kechirish va nazoratni amalga oshirish uchun moʻljallangan maxsus texnik qurilmalar va moslamalar (turgʻun va qoʻl metall detektorlari, videokuzatuv, shu jumladan, qidiruvdagi shaxsni va avtotransport vositasini aniqlovchi videokuzatuv tizimlari va shu kabilar); nazoratdan oʻtkazish — maxsus texnik vositalarni qoʻllagan holda, yoʻlovchilar yoʻlovchi tashish transport vositalarida qoʻl yuki va bagaj shaklida tashishi taqiqlangan, noqonuniy aralashish harakatini sodir etish uchun foydalanilishi mumkin boʻlgan xavfli moddalar va buyumlarni aniqlashga moʻljallangan tadbirlar majmuasi; nazoratdan oʻtkazish vakolatiga ega boʻlgan xodimlar — avtovokzal (avtostansiyalar) rahbariyati tomonidan nazoratdan oʻtkazish vakolati berilgan nazoratchilar yoki ichki ishlar hamda Milliy gvardiya xodimlari; nazorat qilinadigan hudud — nazorat amalga oshirilgandan keyingi avtovokzal (avtostansiya) hududi; noqonuniy aralashish harakati — avtomobil transportining xavfsiz faoliyatiga tahdid soladigan, odamlarning hayoti va sogʻligʻiga ziyon, moddiy zarar yetkazadigan yoxud bunday oqibatlar kelib chiqishi xavfini yaratgan huquqqa zid harakat (harakatsizlik), shu jumladan, terrorchilik harakati; tashrif buyuruvchilar — yoʻlovchilarni kutib oluvchi va kuzatuvchi, avtovokzal (avtostansiya) maʼmuriyati qabuliga kelgan shaxslar; shaxsni tasdiqlovchi hujjat — pasport yoki identifikatsiyalovchi ID-karta yoxud shaxsni tasdiqlaydigan boshqa “QR” kodli hujjat; qoʻl yuki — yoʻlovchi tomonidan bepul tashiladigan va tashish uchun idishga joylangan buyumlar. 6. Quyidagilar avtovokzal (avtostansiya) hududidagi yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarga xizmat koʻrsatishga doir asosiy vazifalar hisoblanadi: axborot xizmatlari koʻrsatish; yoʻlovchilar uchun qulay shart-sharoitlar yaratish; uzoq muddat dam olish xonalariga hamda onalar va bolalar xonalariga joylashtirishni tashkil etish, shu jumladan, avtovokzal (avtostansiya)ning aybi bilan va boshqa favqulodda holatlarda yoʻlovchi tashish avtobuslari harakatida uzilishlar yuz bergan hollarda yoʻlovchilarni kutish zallariga joylashtirish va ularga axborot berilishini tashkil etish; bagaj va qoʻl yukini tashishning belgilangan meʼyorlariga rioya etilishini nazorat qilish; yoʻlovchilar tomonidan avtobuslarga oʻtishning xavfsiz yoʻnalishlarini taʼminlash; yoʻlovchilarni uzoq manzilga va shahar atrofiga qatnaydigan avtobusga chiqishini (undan tushishini) taʼminlash; avtovokzal (avtostansiya)da servis xizmatlarini yaxshilash va kengaytirish; nogironligi boʻlgan shaxslar, shuningdek, bolalar guruhlari, harbiy komandalarning avtobuslarga chiqishi-tushishi, avtovokzal (avtostansiya)da boʻlishi uchun xavfsiz hamda qulay shart-sharoitlarni taʼminlash; transport hodisalari, yongʻinlar va halokatlar, atrof muhitga zararli biologik taʼsirning oqibatlarini bartaraf etish chogʻida avtovokzal (avtostansiya) hududida boʻlish davrida ekologik xavfsizlik talablariga rioya qilish hamda fuqarolar sogʻligʻini muhofaza qilishni taʼminlash ishlarini tashkil etish. 7. Nazoratdan oʻtkazishning umumiy qoidalari quyidagilarni nazarda tutadi: avtovokzal (avtostansiya)larda yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar nazoratdan oʻtish punktida zarurat boʻlganda shaxsni tasdiqlovchi hujjat, yoʻlovchilarning yoʻl hujjatlari, bagaj, qoʻl yuki hamda ular tomonidan olib oʻtiladigan buyum va moddalarni koʻzdan kechirish; yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarda mavjud metall buyumlari, avtobuslarda qoʻl yuki va bagaj shaklida tashish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar toʻgʻrisida maʼlumot berish; yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarga mazkur Nizomga ilovaga muvofiq roʻyxat boʻyicha yoʻlovchi tashish avtotransport vositalarida qoʻl yuki va bagaj shaklida tashish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar hamda ular noqonuniy tashilganligi uchun javobgarlik toʻgʻrisida tushuntirish berish; yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki, bagajini nazoratdan oʻtkazish, koʻzdan kechirish jarayonida maxsus texnik vositalarni samarali qoʻllash, zarurat boʻlganda xizmat itlaridan foydalanish hamda yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarni shaxsiy koʻzdan kechirish; nazoratdan oʻtkazilayotgan yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning metall buyumlari mavjud boʻlsa, ularni maxsus idishga solish va turgʻun metall detektor ramkasi orqali oʻtishga taklif etish, metall buyumlar mavjudligi toʻgʻrisida signal tushgan taqdirda, qoʻlda ishlatiladigan metall detektorni qoʻllash, u boʻlmagan taqdirda, belgilangan tartibda shaxsiy koʻzdan kechirish; nogabarit buyumlar, yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarning kiyimlarida nimalar borligini metall detektor bilan aniqlab boʻlmaydigan holatda zaruratga koʻra shaxsiy koʻzdan kechirish; qidiruvdagi shaxslarni aniqlash va ushlash maqsadida nazoratdan oʻtkazilayotganlarning pasportga oid maʼlumotlarini tanlab tekshirish, shuningdek, shubhali shaxslarni shaxsan nazoratdan oʻtkazish. 8. Avtovokzal (avtostansiya)larga yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar kirib-chiqishlari mumkin. Avtobuslarga chiptasiz chiqish taqiqlanadi. 9. Yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar tomonidan nazoratdan oʻtish yoki qoʻl yuki va bagajni koʻzdan kechirishga taqdim etish rad etilgan taqdirda, ushbu shaxslar nazorat hududiga qoʻyilmaydi. 10. Yoʻlovchilar avtobusga ushbu yoʻnalish uchun chipta boʻlgan taqdirdagina chiqariladi. 11. Avtovokzal (avtostansiya)lar hududlari, bino va inshootlari hamda boshqa maqsadli foydalanish uchun belgilab berilgan xonalarda tashrif buyuruvchilarning yotishi, tunab qolishi hamda boshqa manfaatlarda foydalanilishi qatʼiy taqiqlanadi (mehmonxona hamda haydovchilar dam olish xonalari bundan mustasno). 12. Nazoratdan oʻtkazish vakolatiga ega boʻlgan xodimlar xizmatni oʻtash vaqtida quyidagi huquqlarga ega: avtovokzal (avtostansiya) hududida jamoat tartibiga rioya etilishini talab qilish; avtovokzal (avtostansiya) hududida huquqbuzarlik sodir etganlarning shaxsini aniqlash, xizmat xonasiga keltirish hamda ushlab turish (bunday vakolatlar boʻlmagan taqdirda, tegishli huquqni muhofaza qiluvchi organlarning xodimlarini chaqirish va xavfsizlikni taʼminlashga jalb qilish); mazkur Nizomga ilovadagi roʻyxatga muvofiq yoʻlovchi tashish avtobuslarida qoʻl yuki va bagaj shaklida tashish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar bor deb hisoblash uchun asoslar mavjud boʻlgan taqdirda, yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarni shaxsiy koʻrikdan oʻtkazish, ularning ashyolari, qoʻl yuki, bagajini koʻzdan kechirish hamda ularni olib yurish va saqlash uchun asoslar boʻlmagan taqdirda, mazkur ashyolar, vositalar hamda moddalarni olib qoʻyish, shuningdek, tegishli huquqni muhofaza qiluvchi organlarning xodimlarini chaqirish; muhim strategik ahamiyatga ega xalqaro yoʻnalishlarda xizmat koʻrsatish maqomidagi “yirik” toifali avtovokzal hududiga yengil va yuk avtotransport vositalarini kiritmaslik (nogironligi boʻlgan fuqarolarni avtobusgacha olib kirish, tez tibbiy yordam, yongʻin xavfsizligi, ichki ishlar, favqulodda vaziyatlar hamda maxsus (koʻk va qizil) mayoqchalik hamda avtovokzal binosidan 50 metr uzoqlikda joylashtirish sharti bilan avtovokzalning xizmat va ishchi xodimlarining avtotransport vositalari bundan mustasno); noqonuniy aralashish harakatini sodir etish niyatidagi shaxslarga xos boʻlgan bir qancha oʻzini tutish belgilari boʻyicha potensial xavfli shaxslarni aniqlash maqsadida koʻzdan kechirilayotgan yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar bilan soʻrov shaklida (qisqa psixologik savollar yordamida) suhbat oʻtkazish; Ichki ishlar vazirligining axborot-izlash maʼlumotlar bazalari hamda avtovokzal (avtostansiya)lardagi mavjud videokuzatuv tizimlari boʻyicha shubhali shaxslarni qidirish; fuqaroviy va xizmat qurolini tashuvchi shaxslar tomonidan qurol-yarogʻ, patronlar va oʻqlarni tashishning belgilangan tartibiga rioya qilinishi ustidan nazorat qilish; zaruriyat boʻlganda, avtovokzal (avtostansiya) hududida Ichki ishlar vazirligi hamda avtovokzal (avtostansiya) xodimlari, yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilarni shaxsiy koʻzdan kechirish. 13. Nazoratdan oʻtkazish vakolatiga ega boʻlgan xodimlar xizmatni oʻtash vaqtida quyidagilarga majbur: ushbu Nizom avtobuslarda yoʻlovchi va tashrif buyuruvchilar xavfsizligini taʼminlashga, fuqarolarning hayoti, sogʻligʻi va huquqlarini muhofaza qilishga qaratilgan qonunchilik hujjatlarining boshqa meʼyor-talablariga rioya qilishga; yoʻlovchi va tashrif buyuruvchilarga nisbatan hushyor, eʼtiborli va iltifotli munosabatda boʻlishga hamda ularning shaʼni va qadr-qimmatini kamsituvchi harakatlarga yoʻl qoʻymaslikka; yoʻlovchi va tashrif buyuruvchida boʻlishi mumkin boʻlgan yoʻlovchilar tashish avtobuslarida qoʻl yuki va bagaj shaklida tashish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlarni ixtiyoriy ravishda koʻrsatishni taklif etilishi; yoʻlovchi va tashrif buyuruvchilarning asossiz ravishda ushlanib qolishiga yoʻl qoʻymaslik; zaruriyatga koʻra, nazoratdan oʻtishni bosh tortgan yoʻlovchi va tashrif buyuruvchilarni nazorat qilinadigan hududiga qoʻymaslikka; yoʻlovchi va tashrif buyuruvchilar tomonidan yoʻlovchilar tashish avtobuslarida qoʻl yuki va bagaj shaklida tashilishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlarni aniqlashning zarur koʻnikmalariga ega boʻlishga; tabiiy va texnogen tusdagi avariyalar, halokatlar, yongʻin yoki tabiiy ofatlar yuz bergan taqdirda, jabrlanganlarni qutqarish va ularga birinchi yordam koʻrsatish, maxsus qutqaruvchi xizmatlarni chaqirish choralarini koʻrishga. 14. Nazorat qilinadigan hududga kirishdan oldin zaruriyatga koʻra yoʻlovchi va tashrif buyuruvchilar hamda ularning qoʻl yuki, bagajlarini koʻzdan kechirish avtovokzal (avtostansiya) oldi maydonida maxsus jihozlangan nazorat oʻtkazish punktlarida nazoratni oʻtkazish vakolatiga ega boʻlgan xodimlari tomonidan amalga oshiriladi. 15. Nazorat oʻtkazish punkti: yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar qoʻl yukini, bagajini hamda ular oʻzi bilan olib oʻtadigan narsalar va moddalarni koʻzdan kechirishdan oʻtkazish uchun maxsus texnik vositalar; turgʻun metall detektorlar; qoʻl metall detektorlari; videokuzatuv kameralari; tezkor aloqa vositalari bilan jihozlanadi. 16. Yoʻlovchi va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yuki va bagaji egasining ishtirokida koʻzdan kechiriladi. 17. Nazoratni oʻtkazish vakolatiga ega boʻlgan xodimlar nazorat oʻtkazish punktida maxsus texnik vositalarni qoʻllagan holda, shaxslarni va ularning qoʻl yuki, bagajini koʻzdan kechirish quyidagi ketma-ketlikda oʻtkaziladi: avtovokzal (avtostansiya) nazorat hududiga kiruvchi yoʻlovchi va tashrif buyuruvchilar avtovokzal (avtostansiya) oldi hududlarida tashkil etilgan, maxsus texnik vositalar bilan jihozlangan umumlashtirilgan nazorat oʻtkazish punktlari orqali oʻtadilar, bu erda ularga mavjud metall buyumlar, yoʻlovchi tashish avtobuslarida qoʻl yuki va bagaj shaklida yoʻlovchilar tashishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar toʻgʻrisida maʼlumot beriladi; koʻzdan kechirilayotgan yoʻlovchi va tashrif buyuruvchilarning kiyimidagi mavjud metall buyumlarni (portsigar, kalitlar, folgali pachkalardagi sigaretlar, tangalar va shu kabilar) belgilangan idishga qoʻyish va yoʻlovchilarning toʻplanib qolishiga yoʻl qoʻymay ularga navbati bilan turgʻun metall detektor orqali oʻtish taklif etiladi, metall buyumlar mavjudligi toʻgʻrisida signal tushgan taqdirda, qoʻlda ishlatiladigan metall detektor qoʻllaniladi, u boʻlmaganda esa belgilangan tartibda shaxsiy koʻrikdan oʻtkaziladi; sirtga turtib chiqqan, biroq koʻz bilan yoʻlovchining kiyimida koʻrinmaydigan va metall detektorning ishlab ketishiga olib keladigan buyumlar nazoratni amalga oshirish vakolati berilgan xodimning talabi boʻyicha koʻrikdan oʻtkazish uchun chiqarilishi talab etiladi. Zarur hollarda qoʻl yuki va bagaj maxsus qoʻshimcha uskunadan foydalangan holda koʻzdan kechiriladi; nazoratdan oʻtish jarayonida yoʻlovchi tashish avtobuslarida qoʻl yuki va bagaj shaklida yoʻlovchilar tashishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar aniqlangan taqdirda, tegishli choralar koʻrish uchun darhol Ichki ishlar vazirligining masʼul xodimlarini xabardor qiladi; texnik sabablarga koʻra turgʻun metall detektordan foydalanish imkoni mavjud boʻlmagan hollarda shaxslarni, shuningdek ularning qoʻl yuki va bagajini koʻzdan kechirish shaxsiy koʻzdan kechirib chiqish yoʻli bilan qoʻlda ishlatiladigan metall detektor yordamida amalga oshiriladi. 18. Qoʻl yuki sifatida tashiladigan maishiy maqsaddagi radioelektron apparatlar, binokllar umumiy asoslarda koʻzdan kechiriladi. 19. Kinofoto apparatlar maxsus texnik vositalar qoʻllanmasdan koʻzdan kechiriladi. 20. Yashirin tarzda tashish uchun buyumlardan foydalanish holatlarini aniqlash maqsadida ashyolarni koʻzdan kechirishda: gʻiloflar, jildlar koʻzdan kechirilishi, quvvatlantirish bloklari, kasseta gʻiloflari, shuningdek plyonkali kameralar ochilishi va tekshirilishi (apparatlarni oʻchirish, quvvatlantirish bloki qopqogʻini va kasseta gʻiloflarini ochishni buyumning egasi amalga oshiradi); gabaritiga koʻra maxsus texnik vositalar yordamida tekshirib boʻlmaydigan musiqa va boshqa asboblar tekshirilganda, ularning gʻiloflari olib tashlanishi, jildlari ochilishi va ular silkitib koʻrilishi zarur. 21. Yoʻlovchi tashish avtobus salonlarida uy hayvonlari, parrandalar va boshqa vakillarini tashiydigan yoʻlovchilar tegishli veterinariya maʼlumotnomalariga, shuningdek ular tashiladigan qafaslar yoki boshqa moslamalarga ega boʻlishi kerak. 22. Nazoratdan oʻtilgandan keyin yoʻlovchi va tashrif buyuruvchilarga ularning qoʻl yuki, bagaji qaytariladi. Yoʻl chiptalarini elektron tarzda xarid qilib olgan yoʻlovchilarning hamda ularning qoʻl yuki, bagaji koʻrikdan oʻtkazilganligini tasdiqlash uchun qoʻl yuki va bagajning koʻrinadigan joyiga lenta shaklidagi maxsus yelimlagich (stiker) yopishtirib qoʻyiladi. Yoʻlovchida quroli bilan, uni saqlash, maqsadli foydalanish hamda olib yurish uchun belgilangan tartibda berilgan ruxsatnomasi (faqatgina fuqaroviy qurol toifasiga kiruvchi qurol-aslahalar) mavjud boʻlgan taqdirda, yoʻl hujjatiga (chiptaga) “Qurol” degan qoʻshimcha belgi (shtamp) qoʻyiladi. Mavjud qurol, unga oʻq-dorilar va ularning soni yozma ravishda belgining (shtampning) ichiga yozib qoʻyiladi. 23. Qidiruvdagi shaxslarga gumon qilingan yoki nazoratdan oʻtish jarayonida oʻzini shubhali tutayotgan shaxslarni shaxsiy koʻzdan kechirish, maxsus jihozlangan xonalarda ikkita xolis kishi ishtirokida quyidagi hollarda amalga oshiriladi: tayyorlanayotgan noqonuniy aralashish harakati toʻgʻrisida xabar kelganda; nazoratdan oʻtkazilayotgan yoʻlovchi va tashrif buyuruvchilarda yoʻlovchi tashish avtobuslarida yoʻlovchilar qoʻl yuki va bagaj shaklida tashishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar mavjudligi toʻgʻrisida xabar olinganda; nazoratdan oʻtkazilayotgan yoʻlovchi va tashrif buyuruvchilarning qoʻl yukida, bagajida yoʻlovchi tashish avtobuslarida yoʻlovchilar qoʻl yuki va bagaj shaklida tashishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar aniqlanganda; nazoratdan oʻtkazish vakolatiga ega boʻlgan xodimlar tomonidan shaxsan kuzatish yoʻli bilan koʻzdan kechirilayotgan yoʻlovchi va tashrif buyuruvchilarning oʻzini shubhali tutishi va xatti-harakatlari belgilari, uning gʻarazli niyatlaridan dalolat beruvchi yoki yoʻlovchi tashish avtobuslarida yoʻlovchilar qoʻl yuki va bagaj shaklida tashishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar boʻlishi mumkinligi toʻgʻrisida shubha tugʻdiruvchi belgilar aniqlanganda. 24. Yoʻlovchi va tashrif buyuruvchilarni shaxsiy koʻzdan kechirish Oʻzbekiston Respublikasi Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksining 289-moddasiga muvofiq va yoʻlovchi tashish avtobuslarida yoʻlovchilar qoʻl yuki va bagaj shaklida tashishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlarni aniqlash uchun zarur boʻlgan doirada amalga oshiriladi. 25. Yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar zaruriyatga koʻra belgilangan tartibda nazoratdan oʻtganlaridan keyin avtovokzal (avtostansiya)ning hududiga oʻtadilar. 26. Xizmat zarurati boʻyicha kelgan tegishli tashkilot xodimlari koʻzdan kechirishdan oʻtgandan keyin nazorat qilinadigan hududga oʻtish huquqiga ega. 27. Nazorat oʻtkazish punkti navbatchiligiga qoʻyiladigan xodimlar “videokuzatuv” “statsionar” va “qoʻl metall detektor” apparatlaridan foydalanishni va ular bilan ishlash hamda ishlatish yuzasidan maxsus oʻquvga (sertifikatga) ega boʻlishlari shart. Bundan tashqari, yoʻlovchida quroli bilan, uni saqlash, maqsadli foydalanish hamda olib yurish uchun belgilangan tartibda berilgan ruxsatnomasining (faqatgina fuqaroviy qurol toifasiga kiruvchi qurol-aslahalar) koʻrinishlari hamda ularning asl nusxalarini tanishlari, amal qilish muddatlari va shunga oʻxshash boshqa kimyoviy, (kukun, suyuqlik) giyohvandlik moddalar (narkotik) koʻrinishlari hamda tashish, olib yurish va saqlash ruxsat etilmagan buyumlar roʻyxati bilan doimiy ravishda tanishib borishlari va malaka oshirishlari shart. 28. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladilar. Quyidagilar yoʻlovchilar tashish avtobuslarida qoʻl yuki va bagaj sifatida tashish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlarga kiradi: a) tegishli ruxsat berilgan hujjat boʻlmagan barcha turdagi oʻq-otar va tigʻli qurollar: toʻpponchalar, revolverlar, soyli miltiqlar, karabinlar, boshqa oʻq-otar qurollar va ularga oʻq-dorilar; arbaletlar va suv osti ovi quroli, qilichlar, xanjarlar, dudama qilichlar, egri qilichlar, uzun va ogʻir qilichlar, tigʻlar, qilichsimon nayzalar, nayzalar, xanjarlar, kortiklar, xanjarchalar, pichoqlar: harbiy, desant, fin pichoqlari, piskalar otilib chiqadigan, qulflanadigan dudama qilichlar; b) tegishli ruxsat berilgan hujjat boʻlmagan barcha turdagi portlovchi moddalar va ular bilan toʻldirilgan buyumlar, portlatish vositalari: har qanday oʻramdagi barcha ov poroxlari; ov kapsulalari (pistonlari) va kapsula-detonatorlar; pirotexnika vositalari: signalli va yorituvchi raketalar, posadkali shashkalar, tutun chiqaruvchi patronlar; dinamit, tol, ammonal, trotil va boshqa portlovchi moddalar; v) siqilgan va suyultirilgan gazlar; g) tez yonuvchan qattiq moddalar: suv taʼsirida issiqlik va issiq gaz chiqaradigan, natijada oʻzidan oʻzi yonadigan va yongʻin keltirib chiqarishi mumkin boʻlgan moddalar: kaliy, natriy, metalli kalsiy va ularning qotishmalari, kalsiy, fosforit va boshqalar; oq, sariq va qizil fosfor hamda tez yonuvchan qattiq moddalar toifasiga tegishli boʻlgan boshqa barcha moddalar; organik peroksidlar; donador yoki parcha-parcha, quruq yoki nam, tarkibida kamida 25 foiz suv yoki erituvchi suyuqlik boʻlgan kolloid nitrotsellyuloza; quruq va nam, tarkibida kamida 30 foiz suv yoki erituvchi suyuqlik boʻlgan nitrotsellyuloza; d) tegishli ruxsatnoma berilgan hujjat boʻlmagan barcha turdagi zaharli va zaharlovchi moddalar: har qanday idishga joylashtirilgan suyuq va qattiq holatdagi har qanday zaharli, kuchli taʼsir qiladigan va zaharlovchi moddalar; brutsin; nikotin; strixnin; tetragidrofurfuril spirti; etilenglikol; simob; tsianid kislotaning barcha tuzlari va tsianid preparatlar; siklon, tsianplav, margimush angidrid va boshqa kuchli taʼsir qiladigan, zaharli, zaharlovchi moddalar; e) germetik idishlarsiz va oʻramlarsiz tashiladigan oʻyuvchi, badboʻy va yemiruvchi moddalar: kuchli va noorganik kislotalar: xlorid, sulfat, azot kislotalar va boshqa kislotalar; ftorli-vodorod (shishani oʻyish qobiliyatiga ega boʻlgan) kislotasi va boshqa kuchli kislotalar va yemiruvchi moddalar; j) bojxona qoidalariga va boshqa qoidalarga koʻra tashishga yoʻl qoʻyilmaydigan buyumlar. Quyidagi cheklangan miqdorlardagi maishiy maqsadda foydalaniladigan moddalar va buyumlarni ehtiyotkorlik choralarini koʻrgan holda qoʻl yuki va bagajda yoʻlovchilar tashish avtobuslarida tashishga ruxsat beriladi va ular koʻzdan kechirishda olib qoʻyilmaydi: sirka (bitta yoʻlovchiga 0,5 litrdan koʻp emas); alkogolli ichimliklar; xizmat maqsadlarida tashiladigan spirt, tamgʻa raqami koʻrsatilgan holda korxona (tashkilot) maʼlumotnomasi bilan tasdiqlanadigan, germetik yopilgan va tamgʻalangan idishlarda ikki litrdan ortiq boʻlmagan miqdorda tashiladi; germetik idishda va oʻramda tashiladigan tez alangalanadigan suyuqliklar; atseton; neft mahsulotlari namunalari; metalatsetat (metil efiri); uglerod sulfid; efirlar; pardoz-andoz vositalari, shu jumladan tirnoq uchun laklar, laklarni koʻchirish uchun suyuqliklar, soch uchun suyuqliklar, shuningdek spirt-lak asosidagi havoni tozalovchi suyuqliklar; gazli zajigalkalar va zajigalkalar uchun gazli ballonchalar (bitta yoʻlovchiga 2 ta ballonchadan ortiq emas); buklama (fiksatorsiz) yoʻl pichoqlari va qayirma pichoqlar; simobli tibbiyot termometrlari (gradusniklar) (bitta yoʻlovchiga 1 donadan ortiq emas); standart gʻilofdagi simobli tonometrlar (bitta yoʻlovchiga 1 donadan ortiq emas); joʻnatuvchining tamgʻasi bilan maxsus germetik konteynerlarda joylashtirilgan simobli barometrlar va manometrlar. 1. Vazirlar Mahkamasining “Temir yoʻlda tashish xavfsizligini taʼminlashga qaratilgan normativ-huquqiy hujjatlarni tasdiqlash toʻgʻrisida” 2011-yil 30-noyabrdagi 314-son qarori. 2. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida (Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasining Davlat xavfsizligi tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2018-yil 14-martdagi PF-5379-son Farmoni)” 2018-yil 29-maydagi 396-son qaroriga ilovaning 57-bandi.