Ayrim turdagi mahsulotlarni majburiy raqamli markirovkalash tizimi bosqichma-bosqich joriy etilishini taʼminlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2026-02-08)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Soliq maʼmuriyatchiligini takomillashtirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2019-yil 10-iyuldagi PQ-4389-son va “Raqamli iqtisodiyot va elektron hukumatni keng joriy etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2020-yil 28-apreldagi PQ-4699-son qarorlari ijrosini taʼminlash, shuningdek, mahsulotlarni identifikatsiya vositalari orqali markirovkalash va ularning aylanmasini kuzatib borish qoidalarini belgilash hamda ayrim turdagi mahsulotlarni majburiy raqamli markirovkalash tizimini bosqichma-bosqich joriy etish mexanizmlarini takomillashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Vazirlar Mahkamasining “Ayrim turdagi mahsulotlarni majburiy raqamli markirovkalash tizimini joriy etish toʻgʻrisida” 2020-yil 20-noyabrdagi 737-son qaroriga muvofiq: 2021-2022-yillarda identifikatsiya vositalari bilan majburiy raqamli markirovkalash talabi joriy qilinadigan mahsulotlar roʻyxati (keyingi oʻrinlarda — Roʻyxat) tasdiqlanganligi; “Asl belgisi” mahsulotlarni markirovkalash va kuzatib borish milliy axborot tizimi (keyingi oʻrinlarda — “Asl belgisi” MAT) joriy etilganligi; markirovkalanmagan mahsulotlarni ishlab chiqarish va sotish ustidan jamoatchilik nazoratini oʻrnatish yuzasidan tegishli imkoniyatlar “Soliq hamkor” tizimi hamda “Soliq” mobil ilovalarida yaratilishi maʼlumot uchun qabul qilinsin. 2. Quyidagilar: ayrim turdagi mahsulotlarni majburiy raqamli markirovkalash tizimi bosqichma-bosqich joriy etilishini taʼminlash maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Soliq qoʻmitasi va “CRPT TURON” masʼuliyati cheklangan jamiyat oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri muzokaralar asosida davlat-xususiy sheriklik bitimi tuzilganligi; “CRPT TURON” masʼuliyati cheklangan jamiyat tomonidan 2021-yil 1-iyulga qadar “Asl belgisi” MATga tegishli intellektual faoliyat natijalariga doir mutlaq huquqlar Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi Intellektual mulk agentligida belgilangan tartibda roʻyxatdan oʻtkazilishi taʼminlansin. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligining majburiy markirovkalanadigan mahsulotlarni ishlab chiqaruvchilar va import qiluvchilarga markirovka kodlarini taqdim etish yuzasidan xizmatlar koʻrsatish uchun yagona toʻlov (tarif) miqdorini qoʻshilgan qiymat soligʻini hisobga olmasdan 1 kod uchun 68 soʻm miqdorida belgilash toʻgʻrisidagi taklifi maʼqullansin. Bevosita mahsulotga qoʻllaniladigan markirovka kodidan tashqari barcha turdagi kodlar Raqamli markirovkalash va kuzatish milliy axborot tizimi operatori tomonidan bepul tarzda taqdim etiladi. Bunda majburiy raqamli markirovkalanishi belgilangan mahsulotlarning xorijiy ishlab chiqaruvchilariga markirovkalash kodlarini taqdim etish boʻyicha xizmatlar haqini chet el valyutasida, Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining mazkur kodlar uchun toʻlovlar kelib tushgan kundagi kursi boʻyicha milliy valyutada tasdiqlangan tarif miqdorida toʻlash huquqi beriladi. 4. Quyidagilar: Mahsulotlarni identifikatsiya vositalari orqali raqamli markirovkalash va ularning aylanmasini kuzatib borish qoidalari 1-ilovaga muvofiq; “Asl belgisi” mahsulotlarni raqamli markirovkalash va kuzatib borish milliy axborot tizimiga texnik xizmat koʻrsatish va foydalanish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 2-ilovaga muvofiq; Tamaki mahsulotlarini identifikatsiya vositalari orqali raqamli markirovkalash xususiyatlari toʻgʻrisidagi nizom 3-ilovaga muvofiq; Alkogol mahsulotlarini identifikatsiya vositalari orqali raqamli markirovkalash xususiyatlari toʻgʻrisidagi nizom 4-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Soliq qoʻmitasi Vazirlar Mahkamasi bilan kelishgan holda: mahsulotlarni raqamli markirovkalash boʻyicha ixtiyoriy eksperimentlar amalga oshirilishini; raqamli markirovka qilinishi lozim boʻlgan mahsulotlar roʻyxati kengaytirilishini va ularni joriy etish muddatlari belgilanishini taʼminlasin. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Soliq qoʻmitasi: savdo shoxobchalarini shtrix-kodlar va raqamli markirovka kodlarini toʻgʻri oʻqishni va aniqlashni taʼminlovchi maxsus qurilmalar (2D-skanerlar, maʼlumotlarni yigʻuvchi terminallar yoki boshqa turdagi maxsus qurilmalar) bilan taʼminlash yuzasidan barcha zarur choralarni koʻrsin; maxsus qurilmalarni xarid qilgan tadbirkorlik subyektlarining belgilangan imtiyozlardan foydalanishi toʻgʻrisida keng targʻibot tadbirlarini amalga oshirib borsin; ayrim turdagi mahsulotlarni majburiy raqamli markirovkalash boʻyicha talablarning bajarilishi, shuningdek, mazkur mahsulotlarning aylanmasi ishtirokchilari tomonidan mahsulotlarni identifikatsiya vositalari orqali raqamli markirovkalash va ularning aylanmasini kuzatib borish qoidalari talablariga rioya etilishi ustidan qatʼiy nazorat qilib borsin. 7. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi Moliya vazirligi hamda boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda: 2021-yil 30-dekabrga qadar dori vositalari va tibbiy buyumlarni; 2022-yil 1-martga qadar suv va salqin ichimliklarni; 2022-yil 1-mayga qadar maishiy texnikalarni markirovkalash va kuzatish tartiblarini tasdiqlash uchun Vazirlar Mahkamasiga kiritsin. 8. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 5-ilovaga muvofiq ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin. 9. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 6-ilovaga muvofiq ayrim qarorlari oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 10. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining moliya-iqtisodiyot va kambagʻallikni qisqartirish masalalari boʻyicha oʻrinbosari — iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vaziri J.A. Qoʻchqorov va Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi raisi Sh.D. Kudbiyev zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Qoidalar mahsulotlarni raqamli identifikatsiyalash yoʻli bilan markirovkalash, shu jumladan, raqamli identifikatsiyalash vositalarini qoʻllash va shakllantirish, majburiy markirovka qilinishi lozim boʻlgan mahsulotlar aylanmasi ishtirokchilari tomonidan majburiy markirovka qilinishi kerak boʻlgan mahsulotlar aylanmasi haqidagi maʼlumotlarni markirovkalash axborot tizimiga kiritish maqsadida Raqamli markirovkalash va kuzatish milliy axborot tizimi operatoriga (keyingi oʻrinlarda — Operator) taqdim etish tartibini belgilaydi. 2. Mazkur Qoidalar quyidagilarga: a) normativ-huquqiy hujjatlarda belgilangan talablarga muvofiqligini aniqlash va baholash maqsadida texnik tajribalar oʻtkazish uchun yetarli boʻlgan miqdordagi namunalarni saqlash va transportda tashishda; b) namuna eksponat, reklama va marketing namunalari sifatida xalqaro koʻrgazmalar va yarmarkalarning tashkilotchilari va ishtirokchilari tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi hududiga olib kiriluvchi va sotish (savdo) uchun moʻljallanmagan mahsulotlarga; v) bojxona nazorati ostida turgan mahsulotlarga; g) Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq xorijiy muruvvat (gumanitar) va xalqaro texnik yordam hisoblangan mahsulotlarga; d) “boj olinmaydigan savdo” (Duty free) bojxona rejimida realizatsiya qilinadigan mahsulotlarga; e) sotishga tayyor boʻlmagan, shu jumladan, isteʼmol oʻramiga qadoqlanmagan mahsulotlarga, shu mahsulotlar ishlab chiqaruvchilar tomonidan saqlanishida; j) muomaladan chiqarilgan, olib qoʻyilgan, musodara qilingan yoki boshqa usulda Oʻzbekiston Respublikasi daromadiga oʻtkazilgan mahsulotlarga va mahsulotlarni saqlashda va transportda tashishda, sotilishida (savdosida) Oʻzbekiston Respublikasining soliq va bojxona toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan majburiyatlar bajarilmaganligi hisobiga jarima solingan mahsulotlarga hamda yoʻq qilinishi kerak boʻlgan mahsulotlarga ularni saqlashda va transportda tashishda; z) qonunchilik hujjatlarida belgilangan bojxona toʻlovlari undirilmaydigan tovarlarni respublikaga olib kirish normalari doirasida jismoniy shaxslar tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi hududiga olib kirilgan mahsulotlarga; i) diplomatik vakolatxonalar, konsullik muassasalari, xalqaro, davlatlararo va hukumatlararo tashkilotlar, ularning vakolatxonalari, ularning huzuridagi davlatlar vakolatxonalari tomonidan rasmiy foydalanish uchun moʻljallangan mahsulotlarga, ularni saqlashda, transportda tashishda va qoʻllashda; k) Oʻzbekiston Respublikasi hududidan eksportga olib chiqib ketish va tranzit uchun moʻljallangan mahsulotlarga. l) sinovdan oʻtkazish va tekshirish uchun moʻljallangan va sotish (savdo) uchun moʻljallanmagan mahsulotlarning namunalariga; m) agar mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi xorijiy ishlab chiqaruvchi va yuridik yoki jismoniy shaxslar oʻrtasida homiylik bitimini bajarish maqsadlarida xorijiy ishlab chiqaruvchining topshirigʻi boʻyicha komissiya (agentlik) shartnomasi doirasida harakat qilayotgan holatda mahsulotlar aylanmasi ishtirokchilari tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi hududiga olib kiriluvchi va sotish (savdo) uchun moʻljallanmagan mahsulotlarga tatbiq etilmaydi. 3. Raqamli identifikatsiyalash vositalari bosib tushirilmagan mahsulotlarni sotib olishda, saqlashda, aylanmaga kiritishga va raqamli identifikatsiyalash vositalari yordamida mahsulotlarni markirovkalash toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni markirovkalash axborot tizimiga kiritishga hamda raqamli identifikatsiyalash vositalari yordamida markirovkalanmagan mahsulotlar aylanmasi va aylanmadan chiqarilishiga muvofiq mahsulot guruhi uchun raqamli identifikatsiyalash vositalari yordamida markirovkalash xususiyatlari bilan belgilangan sanagacha yoʻl qoʻyiladi. Majburiy raqamli markirovkalash boshlanini belgilangan sanadan soʻng mahsulotlarni raqamli identifikatsiya vositalarini qoʻllamasdan muomalaga kiritish va markirovkalash axborot tizimiga maʼlumot yubormaslik, shuningdek, raqamli identifikatsiya vositalari bilan markirovkalanmagan mahsulotlarni sotib olish, saqlash, muomalaga kiritish va muomaladan chiqarish, shu jumladan, ushbu operatsiyalarni tegishli mahsulot guruhi uchun identifikatsiya vositalari orqali raqamli markirovkalash xususiyatlari bilan belgilangan meʼyorlarni yohud ushbu Qoidalarni buzgan holda amalga oshirish, majburiy raqamli markirovkalash qoidalarni buzish deb hisoblanadi va qonunchilikda belgilangan javobgarlikka tortish uchun asos boʻladi. 4. Mazkur Qoidalarda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: agregatsiyalash — yaratiluvchi guruhlangan qadoq va (yoki) transport qadogʻining identifikatsiyalash kodi bilan har bir joylashtirilgan isteʼmol qadogʻi, guruhlangan qadoq, transport qadogʻining identifikatsiyalash kodlarining oʻzaro bogʻliqligi toʻgʻrisidagi maʼlumotni saqlovchi yaratiluvchi guruhlangan qadoq va (yoki) transport qadogʻiga bosib tushirish bilan isteʼmol qadogʻini birinchi daraja guruhlangan qadogʻiga va (yoki) transport qadogʻiga hamda birinchi daraja transport qadoqlarining keyingi daraja transport qadogʻiga mahsulotlarni birlashtirish jarayoni; agregatsiyalangan import kodi — operator tomonidan shakllantiriladigan va bojxona yuk deklaratsiyasida koʻrsatiladigan, oʻzi bilan har bir mahsulotning markirovka kodlarini birlashtiruvchi mahsulotlarning alohida jamlanmasi uchun belgilarning takrorlanmas ketma-ketligi; mahsulotlarni aylanmaga kiritish — mahsulotni ishlab chiqarishda: Oʻzbekiston Respublikasi hududida — ishlab chiqaruvchidan yangi mulkdorga yoki boshqa shaxsga bunday shaxsga uning tasarruf etishi maqsadida yoki uni tarqatish va (yoki) qoʻllash uchun erishimli qiluvchi keyingi sotilishi uchun mahsulotning birlamchi pulli yoki bepul uzatilishi; Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqarida ishlab chiqarilgan maishiy texnika mahsulotlari — import qiluvchi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasida ichki isteʼmolga chiqarish (realizatsiya); markirovkalash maqsadida mahsulotlarni aylanmaga kiritish quyidagicha eʼtirof etiladi: mahsulotning kelajakda sotilishi (savdosi) bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlar uchun yuridik shaxslar va yakka tartibdagi tadbirkorlar tomonidan avval sotib olingan mahsulotning ularga pulli yoki bepul uzatilishi; yuridik shaxs va yakka tartibdagi tadbirkorlar tomonidan mahsulotlarni pulli va (yoki) bepul berib yuborish, egasiz, muomaladan chiqarilgan, musodara qilingan, taqiq qoʻyilgan, sud va vakolatli organlarning qaroriga muvofiq davlat hisobiga oʻtkazilgan mulkni qonunchilikka muvofiq yangi mulkdorga sotish; komissiya shartnomalari doirasida yakka tartibdagi tadbirkor hisoblanmaydigan jismoniy shaxslardan olingan mahsulotlarning komissioner tomonidan sotilishi (savdosi); Oʻzbekiston Respublikasi hududida — ishlab chiqaruvchidan yangi mulkdorga yoki boshqa shaxsga bunday shaxsga uning tasarruf etish maqsadida yoki uni tarqatish va (yoki) qoʻllash uchun erishimli qiluvchi keyingi sotilishi uchun mahsulotning birlamchi pulli yoki bepul uzatilishi; Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqarida — Oʻzbekiston Respublikasiga olib kiriluvchi mahsulotning ichki isteʼmoli uchun bojxona organlari tomonidan chiqarilishi; mahsulotning aylanmadan chiqarilishi — shaxsiy isteʼmol uchun jismoniy shaxsga markirovkalangan mahsulotning sotilishi (savdosi), mahsulotni muomaladan chiqarish (musodara qilish), utilizatsiya qilinishi, yoʻq qilinishi, yoʻqotilishi va avval Oʻzbekiston Respublikasi hududida aylanmada boʻlgan mahsulotning Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqariga sotilishi, mahsulotni shaxsiy ehtiyojlar uchun qoʻllanilishi hamda mahsulotning kelajakda aylanishi toʻxtatilishini koʻzlagan boshqa harakatlar; guruhlangan qadoq — mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi tomonidan shakllantiriluvchi polimer plyonka yoki qogʻoz bilan oʻralgan yoki guruhlangan qadoqning identifikatsiyalash kodiga ega boʻlgan qogʻoz tasma bilan qoplangan va uni tarqatish imkoniyati bilan sotilishi kerak boʻlgan mahsulotlar majmui; import qiluvchi — Oʻzbekiston Respublikasi hududida mahsulotlarni sotish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasiga mahsulotlarni olib kiruvchi yuridik shaxs yoki yakka tartibdagi tadbirkor; individual seriya raqami — mahsulot kodiga asosan mahsulotlar birligini yoki mahsulotlar toʻplami yoki mahsulotlar jamlanmasi yoki guruhlangan qadoqni noyob identifikatsiya qiluvchi belgilarning ketma-ketligi; markirovkalash axborot tizimi — “Asl belgisi” mahsulotlarni markirovkalash va kuzatib borish milliy axborot tizimi; markirovka kodi — identifikatsiyalash kodidan va tekshirish kodidan tashkil topgan Operator tomonidan shakllantiriladigan belgilarning noyob ketma-ketligi; identifikatsiyalash kodi — oʻzi bilan mahsulot nusxasining noyob raqamini taqdim etuvchi belgilarning ketma-ketligi; mahsulotlar jamlanmasining identifikatsiyalash kodi — oʻzi bilan mazkur Qoidalarga muvofiq mahsulotlar jamlanmasini identifikatsiyalash maqsadlari uchun shakllantiriluvchi mahsulotlar jamlanmasini nusxasining noyob raqamini taqdim etuvchi belgilar ketma-ketligi; mahsulotlar toʻplamining identifikatsiyalash kodi — oʻzi bilan mazkur Qoidalarga muvofiq mahsulotlar toʻplamini identifikatsiyalash maqsadlari uchun shakllantiriluvchi mahsulotlar toʻplami nusxasining noyob raqamini taqdim etuvchi belgilar ketma-ketligi; transport qadogʻining identifikatsiyalash kodi — oʻzi bilan mazkur Qoidalarga muvofiq shakllantiriluvchi transport qadogʻi nusxasining noyob raqamini taqdim etuvchi belgilar ketma-ketligi; tekshirish kodi — identifikatsiyalash kodi asosida imito qoʻshish tartibida Operator tomonidan shakllantirilgan va uni fiskal toʻplagich va (yoki) tekshirish kodining texnik vositalarini qoʻllash orqali tekshirishda identifikatsiyalash kodining qalbakilashtirilganligini aniqlashga imkon beruvchi belgilarning ketma-ketligi; mahsulot kodi — mahsulot nomenklaturasi boʻyicha mahsulotlar toʻgʻrisida haqqoniy maʼlumotlarning hisobini yuritish va saqlanishini taʼminlovchi axborot resursida ularni taʼriflashda mahsulotlar guruhida tavsiflanuvchi noyob kod; mahsulotlar jamlanmasi — sotish (savdo) maqsadlarida tarqatib yuborilishi kerak boʻlmagan umumiy isteʼmol qadogʻiga birlashtirilgan va mahsulotlar jamlanmasining identifikatsiyalash kodiga ega boʻlgan mahsulotni oʻz ichiga oluvchi ishlab chiqaruvchi tomonidan shakllantiriluvchi mahsulotlar majmui; shaxsiy kabinet — Operator tomonidan belgilangan tartibda mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisiga yoki davlat boshqaruv organiga taqdim etiluvchi va Operator, mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi va davlat boshqaruv organi tomonidan qoʻllaniluvchi, Internet jahon axborot tarmogʻida Operatorning rasmiy veb-saytida joylashtirilgan axborot servisi; raqamli markirovkalangan mahsulot — mazkur Qoidalar talablariga rioya etish bilan raqamli identifikatsiyalash vositalari bosib tushirilgan va u haqidagi haqqoniy maʼlumotlar (jumladan, unga bosib tushirilgan raqamli identifikatsiyalash vositalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar) markirovkalash axborot tizimida saqlanuvchi mahsulot; raqamli markirovkalanmagan mahsulot — raqamli identifikatsiya vositasi bilan markirovkalanmagan va (yoki) buzilgan (oʻqilmaydigan) raqamli identifikatsiya vositasiga ega boʻlgan va (yoki) soxta (soxtalashtirilgan) markirovka kodlari bilan markirovkalangan va (yoki) ushbu Qoidalarning (shu jumladan, markirovka kodlarini qayta ishlatish, Operator tomonidan mahsulotlar aylanmasining boshqa ishtirokchisiga va (yoki) boshqa mahsulotlar guruhini markirovkalash maqsadida berilgan markirovka kodlaridan foydalanish) talablarini buzilgan holda markirovkalangan mahsulotlar; markirovka — mazkur Qoidalarga muvofiq identifikatsiyalash vositasini mahsulotga yoki uning qadogʻiga yoki boshqa moddiy tashuvchiga bosib tushirish; mahsulotlar toʻplami — mahsulotlar toʻplamining identifikatsiyalash kodiga ega boʻlgan va uni tarqatish imkoniyati bilan sotilishi kerak boʻlgan umumiy isteʼmol qadogʻi bilan birlashtirilgan mahsulotlar aylanmasi ishtirokchi tomonidan shakllantiriluvchi mahsulotlar yigʻindisi; mahsulotlar aylanmasi — mahsulotning Oʻzbekiston Respublikasiga olib kirilishi, ishlab chiqarilishi, saqlanishi, transportda tashilishi, qabul qilinishi va berib yuborilishi, jumladan, uning Oʻzbekiston Respublikasi hududida sotib olinishi va sotilishi; Operator — markirovkalash axborot tizimi yaratilishini, rivojlantirilishini, takomillashtirilishini va ishlatilishini amalga oshiruvchi Oʻzbekiston Respublikasida roʻyxatga olingan yuridik shaxs; rouming operatori — markazlashgan saqlanishni, operatorlar orasida uzatishni va elektron hisobvaraq-fakturalarning yuritilishini taʼminlovchi yuridik shaxs; fiskal maʼlumotlar operatori — onlayn tartibda fiskal maʼlumotlarning qabul qilinishi, ularga ishlov berilishi va saqlanishini amalga oshiruvchi Oʻzbekiston Respublikasi Soliq qoʻmitasi huzuridagi “Yangi texnologiyalar ilmiy-axborot markazi”aksiyadorlik jamiyati; mahsulotlarning qoldiqlari — raqamli identifikatsiyalash vositalari yordamida majburiy markirovkalashni kiritish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan va shunday majburiy markirovkalashni kiritish sanasiga mahsulotlar ishlab chiqarilishini va (yoki) ularning aylanmasini amalga oshiruvchi yuridik shaxslar va (yoki) yakka tartibdagi tadbirkorlarning egaligida va (yoki) ishlatishida va (yoki) tasarrufida boʻlgan mahsulotlar; qayta markirovkalash — avval bosib tushirilgan raqamli identifikatsiyalash vositalarining yoʻqotilishi yoki shikastlanishi munosabati bilan mazkur Qoidalarga muvofiq isteʼmol qadogʻiga yoki yorligʻiga raqamli identifikatsiyalash vositasini qayta bosib tushirish; mahsulotlar katalogi — markirovkalangan mahsulotlar haqidagi maʼlumotlarni kataloglashtirish va saqlash uchun qoʻllaniladigan mahsulotlarni markirovkalash axborot tizimining quyi tizimi; isteʼmol qadogʻi — mahsulot bilan isteʼmolchiga keltiriluvchi va guruhlangan qadoq yoki transport qadogʻi funksiyasini bajarmaydigan birlamchi qadoq (mahsulot bilan bevosita kontaktda boʻlgan qadoq) yoki birlamchi qadoq va ikkilamchi qadoqlarning yigʻindisi (birlamchi qadoqdagi mahsulot joylashtiriluvchi, ammo mahsulotning guruhlangan qadoq yoki transport qadogʻi hisoblanmaydigan qadoqlar); ishlab chiqaruvchi — Oʻzbekiston Respublikasining soliq rezidentlari hisoblanuvchi va Oʻzbekiston Respublikasi hududida mahsulot ishlab chiqarilishini va sotilishini amalga oshiruvchi yuridik shaxs yoki yakka tartibdagi tadbirkor; raqamli identifikatsiyalash vositasi — mahsulotga, mahsulot qadogʻiga yoki boshqa moddiy tashuvchiga bosib tushirish uchun mazkur Qoidalar bilan shakllantiriluvchi ikki oʻlchamli shtrix kod koʻrinishida taqdim etilgan mashina yordamida oʻqiluvchi shakldagi markirovkalash kodi; buyurtmalarni boshqarish stansiyasi — mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi va markirovkalash axborot tizimi oʻrtasida axborot almashinuvi uchun moʻljallangan va markirovkalash kodlarini olish va raqamli identifikatsiyalash vositalari yordamida markirovkalash toʻgʻrisida maʼlumotlarni markirovkalash axborot tizimiga uzatish uchun dasturiy-texnik vosita; servis-provayder — mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisining topshirigʻi boʻyicha markirovkalash kodining identifikatsiyalash vositasiga oʻzgartirilishini va identifikatsiyalash vositasining isteʼmol qadogʻiga va (yoki) guruhlangan qadogʻiga va (yoki) yorliqqa va (yoki) stikerga operator tomonidan taqdim etiluvchi distributsiyaning, nashrning va validatsiyaning dasturiy-apparat majmuasini qoʻllash bilan tushirilishini hamda identifikatsiyalash vositalarining validatsiyasini amalga oshiruvchi yuridik shaxs yoki yakka tartibdagi tadbirkor; transport qadogʻi — agregatsiyalash jarayonida isteʼmol yoki guruhlangan qadoqdagi mahsulotni birlashtiruvchi, joydan joyga koʻchirishda shikastlanishdan mahsulotni himoyalash maqsadida uning saqlanishi va transportda tashish uchun qoʻllanuvchi va mustaqil transport birligini hosil qiluvchi (jumladan, birinchi daraja transport qadogʻi hamda keyingi daraja transport qadoqlari) qadoq; mahsulotlar aylanmasi ishtirokchilari — mahsulotni aylanmaga kirituvchi, uning aylanmasini va (yoki) aylanmadan chiqarilishini amalga oshiruvchi Oʻzbekiston Respublikasining soliq rezidentlari hisoblanuvchi yuridik shaxslar va yakka tartibdagi tadbirkorlar. Bunda mahsulotning kelajakda sotilishi (savdosi) bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlarda qoʻllash uchun uni sotib oluvchi hamda mahsulotning namunalar boʻyicha sotilishida yoki masofadan sotish usulida, jumladan ular bilan bogʻliq boʻlgan xizmatlar, jumladan, logistik xizmatlar, birja va elektron tijoratni tashkil etish boʻyicha xizmatlar, mahsulotning qayta savdoga tayyorligi, yigʻilishi va oʻralishi, berilgan mahsulot yoki koʻrsatilgan toʻlov uchun pul mablagʻlarini bir vaqtda qabul qilish bilan sotuvchining nomidan yakuniy isteʼmolchiga mahsulot yetkazib berilishini tashkil etish mahsulotni yetkazib berish boʻyicha agentlik shartnomalari, va (yoki) komissiya shartnomalari, va (yoki) pochta xizmatlari doirasida xizmatlar koʻrsatuvchi yuridik shaxslar va yakka tartibdagi tadbirkorlardan tashqari; yorliq — yozuvlar, tasvirlar, belgilar, ramzlar, boshqa belgilanishlar va (yoki) ularning majmuasi koʻrinishida mahsulot toʻgʻrisidagi maʼlumotni tushiruvchi va qadoqqa, jumladan, yopishtirish yoʻli bilan mahkamlanuvchi maʼlumotni tashuvchi; elektron raqamli imzo — elektron raqamli imzoning yopiq kalitini qoʻllash bilan elektron hujjatning maʼlumotlarini maxsus oʻzgartirish natijasida olingan va elektron raqamli imzoning ochiq kaliti yordamida elektron hujjatdagi maʼlumotlarning buzilishlari mavjud emasligini oʻrnatish va elektron raqamli imzoning yopiq kaliti egasini identifikatsiya qilishga imkon beruvchi elektron hujjatdagi imzo; elektron hujjat — elektron hujjatni identifikatsiya qilishga imkon beruvchi, elektron hujjat rekvizitlariga ega boʻlgan elektron shaklda qayd etilgan maʼlumot; elektron hisobvaraq-faktura — Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligi tomonidan belgilangan shakl boʻyicha rasmiylashtiriluvchi, elektron hisobvaraq-fakturalar aylanmasi tizimi operatorlari orqali chiqariluvchi va olinuvchi mahsulotlarning (ishlarning, xizmatlarning) sotilishini va xarid qilinishini tasdiqlovchi elektron hujjat (jumladan, qoʻshimcha hisobvaraq-faktura va toʻgʻrilangan hisobvaraq-faktura); mahsulotlar (tovarlar va xizmatlar) yagona elektron milliy katalogi — mahsulot va xizmatlarga biriktirilgan mahsulot va xizmatlarning identifikatsiya kodlari yuritiladigan katalog; mahsulot va xizmatlarning identifikatsiya kodi (keyingi oʻrinlarda — MXIK) — har bir mahsulot va xizmatlarga biriktirish hamda ularni identifikatsiya qilish uchun moʻljallangan 17 xonali raqamdan (harfdan) iborat boʻlgan noyob kod. 5. Raqamli identifikatsiyalash vositalari yordamida majburiy markirovka qilinishi kerak boʻlgan mahsulotlar ishlab chiqaruvchilar va import qiluvchilar tarkibidan mahsulotlar aylanmasi ishtirokchilari mazkur Qoidalarga muvofiq: a) tegishli mahsulot guruhi uchun belgilangan davr mobaynida raqamli identifikatsiyalash vositalari yordamida majburiy markirovka qilinishi kerak boʻlgan mahsulotlar uchun yoki majburiy markirovka qilinishi kerak boʻlgan mahsulotlarni aylanmaga kiritish va (yoki) ularning aylanmasi va (yoki) ularni aylanmadan chiqarish bilan bogʻliq boʻlgan mahsulot aylanmasi ishtirokchisi majburiyati yuzaga kelgan kundan boshlab 7 kalendar kun mobaynida markirovkalash axborot tizimidan roʻyxatdan oʻtadi; b) markirovkalash axborot tizimidan roʻyxatdan oʻtgan kundan boshlab 30 kalendar kundan kechiktirmay muddatda xususiy dasturiy taʼminotni markirovkalash axborot tizimi bilan oʻzaro axborot almashinuviga tayyorligini taʼminlaydi va oʻzaro axborot almashinuvini sinovdan oʻtkazish uchun Operatorga ariza yuboradi; v) markirovkalash axborot tizimida roʻyxatdan oʻtgandan keyin Operatorga buyurtmalarni boshqarish stansiyasi va (yoki) chiqib ketishni roʻyxatdan oʻtkazish qurilmasi taqdim etilishiga arizani elektron shaklda yuboradi; g) xususiy dasturiy taʼminot markirovkalash axborot tizimi bilan oʻzaro axborot almashinuviga tayyor boʻlgan kundan boshlab 60 kalendar kundan kam boʻlmagan muddatda rasmiy operatorlarning veb-saytida joylashtirilgan mahsulotlar markirovkasi, mahsulotlarni aylanmaga kiritish, ularni aylanmadan chiqarish jarayoni bilan bogʻliq tartibga asosan xususiy dasturiy taʼminotni markirovkalash axborot tizimi bilan oʻzaro axborot almashish uchun sinovdan oʻtkazadi; d) mazkur Qoidalarning 4-bandi “a” — “g” kichik bandlarida koʻrsatilgan harakatlarni amalga oshirgandan keyin mazkur Qoidalarga muvofiq markirovkalash axborot tizimiga mahsulotlarning markirovkalanishi hamda mahsulotlarni aylanmaga kiritish, ularni aylanmadan chiqarish toʻgʻrisida maʼlumotlarni kiritadi. Raqamli identifikatsiyalash bilan majburiy markirovka qilinishi shart boʻlgan mahsulot aylanmasining boshqa ishtirokchilari ushbu Qoidalarning 4-bandi “a” — “e” kichik bandlarida koʻrsatilgan harakatlarni markirovkalashning oʻziga xos xususiyatlari bilan belgilangan muddatlarda tegishli mahsulot guruhlarini raqamli identifikatsiyadan oʻtkazadi. 6. Operator raqamli identifikatsiyalash vositalari yordamida mahsulotlarning majburiy markirovkalanishini joriy qilish maqsadida quyidagilarni taʼminlaydi: a) mahsulotlar aylanmasi ishtirokchilariga buyurtmalarni boshqarish stansiyalarini, buyurtmalar chiqib ketishini roʻyxatdan oʻtkazish qurilmalarini, bunday asbob-uskunalarni taqdim etishga (asbob-uskunalarga kirishga) mahsulotlar aylanmasi ishtirokchilaridan arizalar olingan kundan boshlab 90 kalendar kundan kech boʻlmagan muddatda mazkur Qoidalar bilan koʻzda tutilgan shartlarda taqdim etish (taqdim etish ostida, jumladan, raqamli markirovkalash tizimining infratuzilmasiga joylashtirilgan buyurtmalarni boshqarish stansiyasiga masofadan kirish tushuniladi) (mazkur Qoidalarga va mahsulot guruhi uchun raqamli identifikatsiyalash vositalari yordamida markirovkalashning oʻziga xos xususiyatlarida shunday kirishni taqdim etish zarurati nazarda tutilgan taqdirda); b) markirovkalash axborot tizimi bilan oʻzaro axborot almashinuviga tayyorlik toʻgʻrisidagi xabarnoma mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisidan olingan kundan boshlab 30 kalendar kundan kech boʻlmagan muddatda mahsulotlar aylanmasi ishtirokchilarining va markirovkalash axborot tizimining dasturiy taʼminoti bilan oʻzaro axborot almashinuvini sinovdan oʻtkazishni tashkil etish; v) mahsulotlarni raqamli identifikatsiyalash vositalari bilan markirovkalaydigan mahsulot aylanmasi ishtirokchilariga mahsulot aylanmasi ishtirokchisi Operatorga ushbu Qoidalarda nazarda tutilgan barcha maʼlumotlarni taqdim etgan taqdirda, raqamli identifikatsiyalash vositalarini shakllantirish uchun zarur boʻlgan markirovkalash kodlarini taqdim etish. 7. Markirovkalash axborot tizimiga mahsulotlar aylanmasi ishtirokchilari tomonidan maʼlumotlarning taqdim etilishi maʼlumotlarni yuborishning standart protokollari va elektron hujjatlarni (ariza, bildirgi, kvitansiya va hokazolar) almashish yoʻli bilan Operator tomonidan ishlab chiqilgan oʻzaro axborot almashinuvi aloqa-texnik dasturlarining qoʻllanilishi bilan amalga oshiriladi, ularning shakllari Operator tomonidan belgilanadi va Internet jahon axborot tarmogʻida Operatorning rasmiy veb-saytida joylashtiriladi. Mahsulot aylanmasi ishtirokchisi tomonidan markirovkalash axborot tizimiga guruhlangan qadoq, transport qadogʻi yoki mahsulotlar toʻplami toʻgʻrisida maʼlumotlarning taqdim etilishi markirovkalash axborot tizimi maʼlumotlari boʻyicha shunday guruhlangan qadoq, transport qadogʻi, yoki mahsulotlar toʻplami, yoki muvofiq tarzda mahsulotlar jamlanmasida saqlanuvchi isteʼmol qadoqlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni markirovkalash axborot tizimiga yuborish bilan bir xil hisoblanadi. Mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi tomonidan markirovkalash axborot tizimiga agregatsiyalangan import kodi toʻgʻrisida maʼlumotlarning taqdim etilishi markirovkalash axborot tizimining maʼlumotlari boʻyicha shunday agregatsiyalangan import kodida saqlanuvchi isteʼmol qadoqlari toʻgʻrisida maʼlumotlarni ularga taqdim etilishiga tenglashtiriladi. 8. Markirovkalash axborot tizimiga mahsulotlar aylanmasi ishtirokchilari tomonidan mazkur Qoidalarning talablariga muvofiq yoʻnaltirilgan barcha hujjatlar va maʼlumotlar markirovkalash axborot tizimida aks ettirilishi shart. 9. Operator quyidagi asoslardan biri mavjud boʻlganda hujjatlarning (jumladan, arizalar, bildirgilar) qabul qilinishini yoki markirovkalash axborot tizimiga maʼlumotlar kiritilishini mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisiga rad etadi: a) hujjatlar yoki maʼlumotlar oʻrnatilgan shaklga muvofiq kelmaganda, notoʻgʻri maʼlumotlarga ega boʻlganda yoki mazkur Qoidalar bilan koʻzda tutilgan majburiy maʼlumotlarni oʻz ichiga olmaganda; b) hujjatlar yoki maʼlumotlar imzolanmaganda yoki ushbu hujjatlar va maʼlumotlarni imzolash uchun qonuniy huquqlarga yoki hujjatlarni yoki maʼlumotlarning shunday turini imzolash huquqiga ega boʻlmagan shaxs tomonidan imzolanganda; v) mahsulot aylanmasi ishtirokchisiga nisbatan yuridik shaxsning faoliyatini tugatish yoki jismoniy shaxsning yakka tartibdagi tadbirkor sifatida faoliyatini tugatish toʻgʻrisida Tadbirkorlik subyektlarining Yagona davlat roʻyxatida yozuv mavjud boʻlganda. g) mahsulot aylanmasi ishtirokchisi markirovkalash axborot tizimida roʻyxatdan oʻtkazilmagan. 10. Mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi u tomonidan taqdim etilgan hujjatlarning markirovkalash axborot tizimi tomonidan qabul qilinganligi, yoki unga maʼlumotlarni kiritish, yoki markirovkalash axborot tizimi tomonidan hujjatlarning qabul qilinishi rad etilishi yoki unga quyidagi maʼlumotlarni saqlovchi tegishli bildirgini (kvitansiyani) yuborish yoʻli bilan maʼlumotlarni kiritish toʻgʻrisida xabardor qilinadi: a) mahsulot aylanmasi ishtirokchisi hujjatining roʻyxatdan oʻtish raqami; b) bildirgi (kvitansiya) raqami; v) bildirgi (kvitansiya) sanasi; g) mahsulotning identifikatsiyalash kodlari, mahsulotlar toʻplamlarining identifikatsiyalash kodlari, mahsulotlar jamlanmalarining identifikatsiyalash kodlari, guruhlangan qadoqning identifikatsiyalash kodlari, yoki transport qadogʻining identifikatsiyalash kodlari, yoki agregatsiyalangan import kodlari; d) markirovkalash axborot tizimiga hujjatlarni (maʼlumotlarni) kiritish yoki ularni kiritishni rad etish sabablari toʻgʻrisida xabar. 11. Mazkur Qoidalarning 10-bandida koʻrsatilgan bildirgi (kvitansiya) mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi tomonidan hujjatlar taqdim etilganda yoki u tomonidan markirovkalash axborot tizimiga maʼlumotlarni kiritgan kundan boshlab 1 kalendar kun davomida markirovkalash axborot tizimidagi shaxsiy kabinet yoki elektron pochta orqali oʻzaro axborot almashish interfeyslarni qoʻllash orqali mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisiga yuboriladi. 12. Mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi tomonidan elektron hujjatlarning taqdim etilishi yoki u tomonidan markirovkalash axborot tizimiga maʼlumotlarning kiritilishi sanasi etib hujjatlarni (maʼlumotlarni) qabul qilish toʻgʻrisidagi bildirgida (kvitansiyada) qayd etilgan sana tan olinadi. Mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisining markirovkalash axborot tizimiga maʼlumotlarni kiritish boʻyicha majburiyatlarni bajarishi dalili markirovkalash axborot tizimiga maʼlumotlarni kiritish toʻgʻrisidagi bildirgi (kvitansiya) bilan tasdiqlanadi. Koʻrsatib oʻtilgan bildirgilar (kvitansiyalar) markirovkalash axborot tizimida avtomatik shakllantiriladi va markirovkalash axborot tizimiga yuborilgan hujjatlarning (maʼlumotlarning) joylashtirilishida markirovkalash axborot tizimi yordamida mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisiga elektron hujjat shaklida yuboriladi. 13. Agar mazkur Qoidalarda boshqacha tartib belgilanmagan boʻlsa, Operator ariza beruvchiga hamda mahsulotni ariza beruvchidan olgan yoki mahsulotni ariza beruvchiga topshirgan mahsulotlar aylanmasining boshqa ishtirokchilariga markirovkalash axborot tizimiga oʻzgartirishlarni kiritish toʻgʻrisida, agar bunday oʻzgartirishlarning kiritilishi ularning manfaatlariga taalluqli boʻlsa, bildirgini (kvitansiyani) majburiy yuborish bilan hujjatlarni va maʼlumotlarni olish kunidan boshlab 1 kalendar kun davomida markirovkalash axborot tizimida mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi tomonidan taqdim etilgan hujjatlarning va maʼlumotlarning joylashtirilishini taʼminlaydi. 14. Markirovkalash axborot tizimiga yuborilgan maʼlumotlarning toʻliqligi, haqiqiyligi va oʻz vaqtida yuborilishi uchun javobgarlik mahsulotlar aylanmasi ishtirokchilari zimmasiga yuklanadi. 15. Markirovkalash axborot tizimida roʻyxatdan oʻtish uchun mahsulotlar aylanmasi ishtirokchilari Operator bilan markirovkalash axborot tizimiga ulash toʻgʻrisida shartnoma tuzadi, uning shakli Operator tomonidan belgilanadi va Operatorning Internet jahon axborot tarmogʻidagi rasmiy veb-saytiga joylashtiriladi. 16. Markirovkalash axborot tizimida mahsulotlar aylanmasi ishtirokchilarining roʻyxatdan oʻtkazilishi va ularga markirovkalash axborot tizimida shaxsiy kabinetga kirishga ruxsat berish Operatorga elektron shaklda mahsulotlar aylanmasi ishtirokchilari tomonidan taqdim etilgan maʼlumotlar asosida Operator tomonidan amalga oshiriladi. 17. Markirovkalash axborot tizimida roʻyxatdan oʻtishni amalga oshirish uchun mahsulotlar aylanmasi ishtirokchilari markirovkalash axborot tizimiga quyidagi maʼlumotlarni saqlovchi yuridik shaxsning yoki yakka tartibdagi tadbirkorning rahbarining elektron raqamli imzosi bilan imzolangan roʻyxatdan oʻtish toʻgʻrisida mazkur Qoidalarga ilovada keltirilgan shaklda ariza yuboradi: a) yuridik shaxs hisoblanuvchi mahsulot aylanmasi ishtirokchisining nomlanishi yoki yakka tartibdagi tadbirkor hisoblanuvchi mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisining familiyasi, ismi, otasining ismi (mavjud boʻlganda); b) mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisining faoliyat turi (ishlab chiqaruvchi, ulgurji yoki chakana savdo tashkiloti, import qiluvchi); v) yuridik shaxs hisoblanuvchi mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisining joylashgan joyi yoki yakka tartibdagi tadbirkor hisoblanuvchi mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisining yashash manzili; g) mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisining soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami; d) mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisining familiyasi, ismi, otasining ismi (mavjud boʻlganda), telefon raqami va elektron pochta manzili; e) mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi nomidan ishonchnomasiz harakat qilish huquqiga ega boʻlgan shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi (mavjud boʻlganda); j) markirovkalash axborot tizimidan xabarnomalar yuboriladigan mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisining telefoni raqami va elektron pochta manzili; z) Soliq qoʻmitasi bilan kelishgan holda Operator tomonidan belgilangan va Internet jahon axborot tarmogʻida Operatorning rasmiy veb-saytida joylashtirilgan boshqa tegishli maʼlumotlar. 18. Roʻyxatdan oʻtish toʻgʻrisidagi arizaning formati Operator tomonidan belgilanadi va Internet jahon axborot tarmogʻida Operatorning rasmiy veb-saytida joylashtiriladi. 19. Roʻyxatdan oʻtish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqish va uni tekshirish hamda bunday tekshirishning natijalari haqida ariza beruvchini xabardor qilish ariza qabul qilingan kundan boshlab 5 ish kuni mobaynida Operator tomonidan amalga oshiriladi. 20. Quyidagilarga asosan markirovkalash axborot tizimida ariza beruvchini roʻyxatdan oʻtkazish rad etiladi: a) roʻyxatdan oʻtish toʻgʻrisidagi ariza imzolanmagan boʻlsa yoki mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi nomidan uni imzolash vakolatlariga ega boʻlmagan shaxs tomonidan imzolansa; b) elektron raqamli imzo olishda koʻrsatilgan soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami roʻyxatdan oʻtish toʻgʻrisidagi arizadagi soliq toʻlovchining identifikatsiya raqamiga mos kelmasa; v) roʻyxatdan oʻtish toʻgʻrisidagi arizani imzolagan shaxsning familiyasi, ismi yoki otasining ismi (mavjud boʻlganda) roʻyxatdan oʻtish toʻgʻrisidagi arizada koʻrsatilgan familiya, ism, otasining ismiga mos kelmasa; g) tadbirkorlik subyektlarining Yagona davlat roʻyxatidagi maʼlumotlariga koʻra roʻyxatdan oʻtish toʻgʻrisidagi arizada koʻrsatilgan ariza beruvchi haqida maʼlumotlar mavjud boʻlmasa, mos kelmasa yoki koʻrsatib oʻtilgan roʻyxatda uning faoliyati tugatilganligi toʻgʻrisida maʼlumot mavjud boʻlsa; d) Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisidan talab qilinadigan litsenziya yoki boshqa ruxsat beruvchi hujjat toʻgʻrisidagi maʼlumotlarning mavjud emasligi; e) roʻyxatdan oʻtish toʻgʻrisidagi ariza Soliq qoʻmitasi bilan kelishilgan holda Operator tomonidan belgilangan va Internet jahon axborot tarmogʻida Operatorning rasmiy veb-saytida joylashtirilgan tartibda tayyorlanmasligi, notoʻgʻri maʼlumotlarni saqlashi yoki mazkur Qoidalar bilan koʻzda tutilgan majburiy maʼlumotlar mavjud emasligi; j) ariza beruvchi markirovkalash axborot tizimida roʻyxatdan oʻtib boʻlgan boʻlsa. 21. Ushbu Qoidalarning 20-bandida koʻrsatilgan bir yoki bir nechta asoslar aniqlanganligi sababli roʻyxatdan oʻtish toʻgʻrisidagi arizani tekshirishning natijasi salbiy boʻlgan taqdirda, Operator ushbu Qoidalarning 19-bandida nazarda tutilgan muddat ichida markirovkalash axborot tizimida roʻyxatdan oʻtish toʻgʻrisidagi arizada koʻrsatilgan elektron pochta manziliga roʻyxatdan oʻtishni rad yetish toʻgʻrisida xabar yuboradi. 22. Roʻyxatga olish toʻgʻrisidagi arizani tekshirishning natijasi ijobiy boʻlgan taqdirda, Operator ushbu Qoidalarning 19-bandida nazarda tutilgan muddatda mahsulot aylanmasi ishtirokchisini markirovkalash boʻyicha axborot tizimida roʻyxatdan oʻtkazadi, unga shaxsiy kabinetga kirish huquqini beradi va roʻyxatdan oʻtish toʻgʻrisidagi arizada koʻrsatilgan elektron pochta manziliga roʻyxatdan oʻtish toʻgʻrisida xabar yuboradi. Mahsulot aylanmasining turli ishtirokchilarini roʻyxatdan oʻtkazish uchun bir xil elektron pochta manzilidan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi. 23. Mahsulot aylanmasi ishtirokchisi (yoki vakolatli shaxs) elektron raqamli imzodan foydalangan holda markirovkalash axborot tizimining shaxsiy kabinetida avtorizatsiya qilinadi. 24. Ushbu Qoidalarning 14-bandiga muvofiq markirovkalash axborot tizimida roʻyxatdan oʻtishda mahsulot aylanmasi ishtirokchisi tomonidan koʻrsatilgan maʼlumotlar oʻzgargan taqdirda, mahsulot aylanmasi ishtirokchisi tegishli maʼlumot oʻzgargan kundan boshlab 3 ish kuni ichida Operatorga maʼlumotni oʻzgartirish toʻgʻrisida soʻrov yuboradi, uning shakli Operator tomonidan tasdiqlangan markirovkalash axborot tizimining dasturiy taʼminotida, shu jumladan, shaxsiy kabinetdan foydalangan holda Operatorning Internet jahon axborotdagi rasmiy veb-saytida joylashtiriladi. 25. Operator mahsulot aylanmasi ishtirokchisi maʼlumotni oʻzgartirish toʻgʻrisida soʻrov yuborgan kundan boshlab 5 ish kunidan koʻp boʻlmagan muddat ichida markirovkalash axborot tizimidagi oʻzgartirilgan maʼlumotlarni va ularning oʻzgarishini tekshiradi, mahsulot aylanmasi ishtirokchisiga maʼlumotlarning oʻzgarishi toʻgʻrisida tegishli xabarnomani yoki rad etish sabablarini koʻrsatib, bunday maʼlumotni oʻzgartirish mumkin emasligi toʻgʻrisida xabarnoma yuboradi. 26. Mahsulot aylanmasi ishtirokchisi ushbu Qoidalarning 17-bandiga muvofiq markirovkalash boʻyicha axborot tizimida roʻyxatdan oʻtayotganda mahsulot aylanmasi ishtirokchisi tomonidan koʻrsatilgan maʼlumotlarni quyidagi sabablarga koʻra oʻzgartirishni rad etadi: a) maʼlumotni oʻzgartirish toʻgʻrisidagi soʻrov mahsulot aylanmasi ishtirokchisi tomonidan imzolanmagan yoki imzolash vakolatiga ega boʻlmagan shaxs tomonidan imzolangan boʻlsa; b) elektron raqamli imzoni olishda koʻrsatilgan soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami maʼlumotni oʻzgartirish toʻgʻrisidagi soʻrovda soliq toʻlovchining identifikatsiya raqamiga mos kelmasa; v) maʼlumotni oʻzgartirish toʻgʻrisidagi soʻrovni imzolagan shaxsning familiyasi, ismi yoki otasining ismi (agar mavjud boʻlsa) maʼlumotni oʻzgartirish toʻgʻrisidagi soʻrovda koʻrsatilgan familiya, ism yoki otaning ismiga mos kelmasa; g) maʼlumotni oʻzgartirish toʻgʻrisidagi soʻrovda tadbirkorlik subyektlarining yagona davlat reyestrida yoki koʻrsatilgan reyestrda keltirilgan mahsulot aylanmasining ishtirokchisiga oid maʼlumotlarning yoʻqligi yoki nomuvofiqligi, uning faoliyati tugatilganligi toʻgʻrisida yozuv mavjud boʻlsa; d) mahsulot aylanmasi ishtirokchisining litsenziyasi yoki boshqa ruxsat beruvchi hujjati borligi toʻgʻrisida maʼlumot yetishmasligi (Oʻzbekiston Respublikasi qonunlarida nazarda tutilgan hollarda); e) maʼlumotni oʻzgartirish toʻgʻrisidagi taqdim etilgan soʻrov Operator tomonidan belgilangan formatni buzgan holda tayyorlangan yoki notoʻgʻri maʼlumotni oʻz ichiga olgan boʻlsa. 27. Markirovkalash axborot tizimida muomalaga kiritilganligi, raqamli identifikatsiyalash yoʻli bilan majburiy markirovka qilinishi kerak boʻlgan mahsulotlarning aylanmasi va muomaladan chiqarilishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni joylashtirish uchun ularni markirovkalash axborot tizimida roʻyxatdan oʻtkazish mahsulot aylanmasi ishtirokchilari tomonidan Operatorga elektron shaklda taqdim etilgan maʼlumotlar asosida amalga oshiriladi. 28. Mahsulotlarni roʻyxatga olish axborot yorligʻi tizimining “Mahsulotlar katalogi” tizimi ostida (keyingi oʻrinlarda — mahsulot katalogi) mahsulot aylanmasining quyidagi ishtirokchilari tomonidan amalga oshiriladi: a) Oʻzbekiston Respublikasi hududida mahsulotlarni ishlab chiqarishda — bunday mahsulotlarni ishlab chiqaruvchi tomonidan (shu jumladan, shartnomaviy ishlab chiqarish hollari); b) mahsulotlarni Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqarida ishlab chiqarishda — bunday mahsulotlarni import qiluvchi tomonidan (Oʻzbekiston Respublikasi chegarasini kesib oʻtguncha); v) yakka tartibdagi tadbirkor boʻlmagan jismoniy shaxslardan mahsulot ayirboshlash ishtirokchisi boʻlganida, Oʻzbekiston Respublikasi hududida komissiya shartnomalari boʻyicha mahsulotlar — komissioner tomonidan; g) mahsulot aylanmasi ishtirokchisi tomonidan keyinchalik ularni Oʻzbekiston Respublikasi hududida sotish (realizatsiya qilish) bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlar uchun sotib olgan mahsulotlarni qaytarishda — mahsulot aylanmasi ishtirokchisi tomonidan mahsulotlarni muomalaga kiritishda; d) agar mahsulot aylanmasi ishtirokchisining ushbu turdagi mahsulotlarni raqamli identifikatsiyalash vositalari bilan majburiy markirovkalash boshlangan kundan boshlab muomaladagi mahsulotlarning raqamli identifikatsiyalash yoʻli bilan belgilanmagan qoldiqlari boʻlsa, sotish (realizatsiya qilish) sharti bilan — mahsulot aylanmasining ushbu mahsulot aylanishini amalga oshiruvchi ishtirokchisi. 29. Mahsulotlarni markirovkalash axborot tizimidan roʻyxatga oʻtkazishda mahsulot aylanmasi ishtirokchisi tomonidan mahsulotlar katalogiga quyidagi maʼlumotlar kiritiladi: a) soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami; b) mahsulot kodi (xalqaro GS1 assotsiatsiyasi qoidalariga muvofiq mahsulotga berilgan logistik birliklarning buxgalteriya kodi); v) mahsulotning nomlanishi; g) mahsulotlar (ishlar, xizmatlar)ning Oʻzbekiston Respublikasi iqtisodiy faoliyat turlari boʻyicha statistik tasniflagich kodi; d) Oʻzbekiston Respublikasi tashqi iqtisodiy faoliyatining mahsulot nomenklaturasi kodi; e) mahsulotlarning global klassifikatordagi kodi (Global Product Classification, GPC); j) tovar belgisi, tovar kelib chiqqan joy nomi, geografik koʻrsatkich va sanoat namunasi (mavjud boʻlsa); z) eksport / reeksport mamlakati tomonidan belgilangan tartibda va shaklda vakolatli organ tomonidan berilgan sertifikatga muvofiq mahsulotlar ishlab chiqarilgan mamlakat; Oʻzbekiston Respublikasida ishlab chiqarilgan mahsulotlarga nisbatan — mahsulotlarning Oʻzbekiston Respublikasida ishlab chiqarilganligi toʻgʻrisida koʻrsatkich; i) qadoq turi; k) qadoqning materiali; l) texnik reglament raqami (standart boʻyicha); m) mahsulotning isteʼmol tavsifi; n) qadoqlashning vazni va oʻlchamlari; o) mahsulotning turli xil burchakdagi fotosuratlari; p) Soliq qoʻmitasi bilan kelishgan holda Operator tomonidan belgilangan va Internet jahon axborot tarmogʻida Operatorning rasmiy veb-saytida joylashtirilgan boshqa tegishli maʼlumotlar. 30. Markirovkalash axborot tizimida guruhlangan qadoqlar, transport qadoqlari, mahsulotlar toʻplami va mahsulotlar toʻplamini roʻyxatdan oʻtkazish uchun mahsulot aylanmasi ishtirokchisi mahsulotlar katalogiga quyidagi maʼlumotlarni kiritadi: a) guruhlangan qadoq, yoki transport qadogʻi, yoki mahsulotlar toʻplami; b) biriktirilgan mahsulotning kodi; v) mahsulotning nomi; g) vazn va oʻlcham xususiyatlari; d) turli burchaklardan fotografik tasvirlar; e) Operator tomonidan aniqlangan va Operatorning Internet jahon axborot tarmogʻidagi rasmiy veb-saytida joylashtirilgan boshqa maʼlumotlar. 31. Markirovkalash axborot tizimidagi mahsulotlarni, guruhli qadoqlarni, transport vositalarini, mahsulotlarning toʻplamini, mahsulotlarning toʻplamini roʻyxatdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni tekshirishning natijasi ijobiy boʻlgan taqdirda, bunday maʼlumotlar taqdim etilgan kundan boshlab 5 (besh) ish kuni ichida mahsulotlarni roʻyxatdan oʻtkazish, yoki guruhli qadoqlash, yoki transport vositalarini roʻyxatdan oʻtkazish amalga oshiriladi, yoki mahsulotlar toʻplami, yoki mahsulotlar toʻplami va talabnoma beruvchiga xabarnoma (kvitansiya) yuboriladi. 32. Mahsulotlarni markirovkalash ikki oʻlchovli shtrix-kod shaklida raqamli identifikatsiyalash vositasini qoʻllash uchun moʻljallangan raqamli identifikatsiyalash vositasini (markirovka kodini mashinada oʻqiladigan shaklda) mahsulotga, mahsulotning qadoqlash joyiga yoki boshqa axborot tashuvchisiga shakllantirish va qoʻllash orqali amalga oshiriladi. 33. Raqamli identifikatsiyalash vositasi 4 ta maʼlumot guruhini oʻzida jamlagan markirovka kodini oʻz ichiga oladi, ulardan birinchi va ikkinchi guruhlar isteʼmolchilar paketining identifikatsiyalash kodini, yoki guruhlangan qadoqning identifikatsiyalash kodini, yoki mahsulot toʻplamining identifikatsiyalash kodini, yoki mahsulot toʻplamining identifikatsiyalash kodini, shuningdek, uchinchi va toʻrtinchi guruh shakllarini oʻz ichiga tasdiqlash kodini oladi, bunda: birinchi maʼlumotlar guruhi mahsulot kodini oʻz ichiga oladi va Operator tomonidan ushbu Qoidalarning 5-bobiga muvofiq mahsulot aylanmasi ishtirokchisi tomonidan kiritilgan maʼlumotlar asosida ishlab chiqiladi; maʼlumotlarning ikkinchi guruhi mahsulot birligining individual seriya raqamini oʻz ichiga oladi va Operator yoki mahsulot aylanmasining ishtirokchisi tomonidan generatsiya qilinadi; uchinchi maʼlumotlar guruhi tasdiqlash kalitining identifikatorini oʻz ichiga oladi va Operator tomonidan yaratiladi; toʻrtinchi maʼlumotlar guruhi tasdiqlash kodini oʻz ichiga oladi va Operator tomonidan taqlid himoyasi vositalaridan foydalangan holda generatsiya qilinadi. 34. Raqamli identifikatsiyalash vositalari quyidagi talablarga javob berishi kerak: ISO/MEK 16022:2006 xalqaro standartiga muvofiqligi “Axborot texnologiyalari. Avtomatik identifikatsiyalash va maʼlumotlarni yigʻish texnologiyalari. Data Matrix shtrix-kodining simbologiyasi” (ISO/IEC 16022:2006 “Information technology — Automatic identification and data capture techniques — Data Matrix bar code symbology specification”); xatolarni aniqlash va tuzatish funksiyasi DataMatrix ECC200 ga teng yoki undan yaxshiroq; ASCII kodlashdan foydalanish; raqamli identifikatorning taxmin qilish ehtimoli juda kam boʻlishi, yaʼni barcha hollarda 10000 dan 1 dan kam boʻlishi kerak. 35. Raqamli identifikatsiyalash orqali mahsulotlarni markirovkalash maqsadida mahsulot aylanmasining ishtirokchisi Operatorga markirovkalash kodlarini olish uchun ariza yuboradi. Ushbu arizalar buyurtmalarni boshqarish stansiyasidan foydalangan holda mahsulot aylanmasi ishtirokchisi tomonidan yuboriladi. 36. Markirovka kodlarini olish uchun mahsulot aylanmasining ishtirokchisi Operator bilan markirovkalash kodlarini taqdim etish boʻyicha shartnoma tuzadi, uning standart shakli Operator tomonidan tasdiqlanadi va Operatorning Internet jahon axborot tarmogʻidagi rasmiy veb-saytiga joylashtiriladi. Bunda markirovka kodlarini taqdim etish yuzasidan xizmatlar koʻrsatish uchun yagona toʻlovlar mahsulot aylanmasining ishtirokchisi xorijiy ishlab chiqaruvchi tashkilotning vakolatxonalari tomonidan milliy valyutada Operator bilan tuzilgan shartnoma asosida amalga oshirilishi mumkin. Operator tomonidan taqdim etilayotgan markirovka kodlari uchun toʻlov ushbu kodlar bevosita mahsulotga yopishtirilgan vaqtda undiriladi. 37. Belgilash kodlarini olish uchun ariza mahsulot kodi va markirovkalash kodlari soni toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni, shuningdek, Operator tomonidan aniqlangan va Operatorning Internet jahon axborot tarmogʻidagi rasmiy veb-saytida joylashtirilgan boshqa maʼlumotlarni oʻz ichiga olishi kerak. Belgilangan dastur yorliqlanadigan mahsulotlarga berilishi rejalashtirilgan noyob identifikatsiyalash kodlarini oʻz ichiga olishi mumkin. Agar bunday identifikatsiyalash kodlari mahsulot aylanmasi ishtirokchisi tomonidan shu kabi arizada koʻrsatilmagan boʻlsa, ular Operator tomonidan taqdim etiladi, bu ularning oʻziga xosligini kafolatlaydi. 38. Agar quyidagi talablardan biri buzilgan boʻlsa, Operator markirovkalash kodlarini berishni rad etadi: a) ariza ushbu Qoidalarning 37-bandida nazarda tutilgan talablarga javob bermasa; b) mahsulot aylanmasi ishtirokchisi markirovkalash boʻyicha axborot tizimida roʻyxatdan oʻtmagan boʻlsa; v) markirovkalash axborot tizimida buyurtmalarni boshqarish stansiyasi haqida maʼlumot mavjud boʻlmagan holda markirovkalash kodlarini olish uchun ariza yuborilgan boʻlsa; g) arizada koʻrsatilgan mahsulotning identifikatsiyalash kodi, yoki mahsulot toʻplamining identifikatsiyalash kodi, yoki mahsulot toʻplamining identifikatsiyalash kodi, yoki transport paketining identifikatsiyalash kodi oldin markirovkalash axborot tizimida roʻyxatdan oʻtgan boʻlsa; d) mahsulot kodi markirovkalash maʼlumot tizimida roʻyxatdan oʻtmagan boʻlsa. 39. Markirovkalash kodi identifikatsiyalash kodini yaratish va tasdiqlash kodini yaratish orqali hosil boʻladi. Yaratilgan markirovkalash kodlari Operator tomonidan buyurtmalarni boshqarish stansiyasidan foydalangan holda mahsulot aylanmasi ishtirokchilariga taqdim etiladi. Markirovkalash axborot tizimi markirovkalash kodini qayta ishlanib shakllantirilishiga (generatsiya) yoʻl qoʻymaydi. Markirovkalash axborot tizimida quyidagi markirovkalash kodlari holatlari roʻyxatdan oʻtkaziladi: emitirlangan (buyurtma qilingan) — markirovkalash kodi mahsulot aylanmasi ishtirokchisi buyurtmasi asosida yaratilgan (generatsiya qilingan); qoʻllangan — markirovkalash kodi mahsulot aylanmasi ishtirokchisiga uning buyurtmasi asosida taqdim etilgan (yoki markirovkalash kodi asosida raqamli identifikatsiyalash vositasi qoʻllanganligi toʻgʻrisida maʼlumot qabul qilingan); aylanmada — markirovkalash kodi mahsulot aylanmasiga kiritilgan; hisobdan chiqarish — fiskal boʻlmagan sabablarga asosan markirovkalash kodi aylanmadan chiqarilgan (nazoratdan olingan); aylanmadan chiqarilgan (sotilgan) — fiskal sabablarga asosan markirovkalash kodi aylanmadan chiqarilgan (nazoratdan olingan); aylanmada, aylanmaga qayta kiritilgan — markirovkalash kodi mahsulot aylanmasiga fiskal sabablarga asosan qayta kiritilgan; agregatsiyasi buzilgan — guruhlangan yoki transport qadogʻining identifikatsiyalash kodi bekor qilingan. 40. Operator mahsulot aylanmasi ishtirokchisiga belgilangan ariza roʻyxatdan oʻtgan paytdan boshlab 4 soatdan kechiktirmay markirovkalash kodlarini olish uchun taqdim etilgan arizaga muvofiq xabar yuboradi. 41. Mahsulot aylanmasining ishtirokchisi markirovkalash kodlarini raqamli identifikatsiyalash vositalariga aylantirishni va mahsulotlarga qoʻllanilishini, mahsulotlarni qadoqlashni yoki raqamli identifikatsiyalash vositalarini qoʻllash uchun moʻljallangan boshqa moddiy tashuvchini taʼminlaydi va Operatorga buyurtmalarni boshqarish stansiyasi orqali markirovkalash kodlarini qoʻllash toʻgʻrisidagi hisobotni yuboradi. Markirovka kodi mahsulotning har bir birligi (nusxasi) uchun yagona hisoblanadi. Markirovka kodlarini qayta ishlatishga, Operator tomonidan mahsulot aylanmasining boshqa ishtirokchisiga berilgan va (yoki) boshqa mahsulotlar guruhini markirovkalash maqsadida berilgan markirovka kodlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi. Foydalanilmagan markirovka kodlari uchun amalga oshirilgan toʻlovlar Operator tomonidan yangi markirovka kodlari taqdim etilishida hisobga olinadi. 42. Ushbu Qoidalarning 41-bandida belgilangan muddat hisoblangan mahsulot ayirboshlash qatnashchisi tomonidan markirovkalash kodlari qabul qilingan sana Operator tomonidan mahsulot aylanmasi ishtirokchisining mahsulot aylanmasida buyurtma qilingan markirovkalash kodlari taqdim etilganligi toʻgʻrisida xabarnoma yuborilgan sana hisoblanadi. Operator koʻrsatilgan xabarnomani mahsulot aylanmasi ishtirokchisiga ushbu xabarnomani joylashtirish sanasini koʻrsatgan holda mahsulot aylanmasi ishtirokchisining shaxsiy hisobvaragʻiga axborot yorligʻi tizimiga joylashtirish orqali yuboradi. Markirovkalash axborot tizimida murojaatning sanasi va vaqti koʻrsatilgan holda raqamli identifikatsiyalash vositalarini qoʻllash toʻgʻrisidagi maʼlumotlar roʻyxatdan oʻtkaziladi. 43. Raqamli markirovkalanishi (shu jumladan, ularga qoʻllaniladigan raqamli identifikatsiyalash vositalari toʻgʻrisida) maʼlumotlarini markirovkalash axborot tizimiga taqdim etilmagan yoki ushbu Qoidalar bilan belgilangan talablarini buzgan holda maʼlumotlarni oʻtkazilgan mahsulotlar, raqamli markirovkalanmagan mahsulotlar deb hisoblanadi. 44. Operator mahsulot aylanmasi ishtirokchilarini buyurtmalarni boshqarish stansiyalari bilan ularni toʻgʻridan-toʻgʻri uzatish yoki markirovkalash axborot tizimining infratuzilmasida joylashgan buyurtmalarni boshqarish stansiyalariga masofadan turib taʼminlash orqali jihozlaydi. Buyurtmalarni boshqarish stansiyalarini taqdim etish usulini tanlash toʻgʻrisidagi qaror tegishli Operator guruhi uchun raqamli identifikatsiyalash vositalari bilan markirovkalashning oʻziga xos xususiyatlarini hisobga olgan holda Operator tomonidan qabul qilinadi. 45. Raqamli identifikatsiyalash vositalarini mahsulotlarga, mahsulotlarning qadoqlanishiga yoki raqamli identifikatsiyalash vositalarini qoʻllash uchun moʻljallangan boshqa moddiy tashuvchiga yelimlash: Oʻzbekiston Respublikasi hududida mahsulot ishlab chiqariladigan boʻlsa, mahsulot ishlab chiqariladigan yoki saqlanadigan joylarda; boshqa davlatlardan Oʻzbekiston Respublikasi hududiga olib kirilgan taqdirda, Oʻzbekiston Respublikasi davlat chegarasidan oʻtmasdan, boshqa davlatlarning hududida yoki bojxona ombori hududida yoxud shartli chiqarib yuborilgan tovarlar import qiluvchi tomonidan belgilangan omborda “erkin muomalaga chiqarish (import)” bojxona rejimiga rasmiylashtirilgunga qadar amalga oshiriladi. 46. Oldindan uni keyinchalik sotish bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlarda sotib olingan, shuningdek, oldin olib qoʻyilgan, xatlov qilingan, musodara qilingan yoki boshqa yoʻl bilan davlat daromadiga aylangan mahsulotlarni sotish toʻgʻrisida qaror qabul qilgan yuridik va yakka tartibdagi tadbirkor, Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan bajarilmagan majburiyatlar hisobiga markirovkalanmagan mahsulotlarni raqamli identifikatsiyalash vositalari bilan ularni uchinchi shaxslarga sotishdan oldin markirovkalashni taʼminlashi shart. Komissiya agenti ushbu mahsulotlarni sotishga taklif qilishdan oldin markirovkalanmagan mahsulotlar komissiya shartnomalari boʻyicha yakka tartibdagi tadbirkor boʻlmagan shaxslardan sotish uchun qabul qilingan raqamli identifikatsiyalash vositalari (shu jumladan, mahsulotlar toʻplami) bilan markirovkalanishini taʼminlashi shart. 47. Raqamli identifikatsiyalash vositasi raqamli identifikatsiyalash vositasini mahsulotlardan, mahsulotlarni qadoqlashdan yoki raqamli identifikatsiyalash vositasini qoʻllash uchun moʻljallangan boshqa moddiy tashuvchidan ajratishga imkon bermaydigan usul yordamida qoʻllanilishi kerak. Agar mahsulotlar toʻplami shakllantirilgan boʻlsa, raqamli identifikatsiyalash vositasi mahsulotlarning toʻplamiga yoki bunday isteʼmol qadoqlarida joylashgan yorliqqa, shuningdek, ushbu mahsulot toʻplamining bir qismi boʻlgan mahsulotning isteʼmol qadoqlariga yoki bunday isteʼmol qadoqlarida joylashgan yorliqqa qoʻllaniladi. Agar mahsulotlar toʻplami shakllantirilgan boʻlsa, raqamli identifikatsiyalash vositasi mahsulotlarning isteʼmol paketiga yoki mahsulotlarning bunday isteʼmol qadoqlarida joylashgan yorliqqa qoʻllaniladi. 48. Raqamli identifikatsiyalash vositasi bilan yorliqni shaffof qoplash plyonkasida yoki boshqa tashqi qoplash materialida joylashtirishga ruxsat beriladi. Bunday holda, raqamli identifikatsiyalash vositalari raqamli identifikatsiyalash vositalarini oʻqish va tanib olishga toʻsqinlik qiladigan boshqa maʼlumotlar bilan qoplanmasligi kerak. 49. Mahsulotlar aylanmasining ishtirokchilari mahsulotlarni masofadan (savdo shoxobchalaridan) sotish uchun mahsulot haqidagi maʼlumotni, jumladan, uning tavsifi, tasviri va narxini Internet jahon axborot tarmogʻida (Internet-doʻkonlarda), kataloglarda, bukletlarda va boshqa ommaviy ofertani oʻz ichiga olgan elektron va bosma materiallarda joylashtirish huquqiga ega, shuningdek, avans toʻlovlari yoki mahsulotlar uchun oldindan toʻlovlarni qabul qilish orqali oxirgi isteʼmolchilar bilan masofadan sotish orqali chakana savdo-sotiq shartnomalarini tuzish mumkin. Mahsulotlar aylanmaga kiritilishidan oldin tuzilgan masofaviy chakana savdo-sotiq shartnomasi asosida oxirgi isteʼmolchiga mahsulotlarni yetkazib berishga mahsulotlarni aylanmaga kiritgandan keyingina yoʻl qoʻyiladi. 491. Markirovkalash axborot tizimiga identifikatsiya vositalari yordamida majburiy raqamli markirovkalanishi lozim boʻlgan mahsulotlar toʻgʻrisida batafsil maʼlumotlar belgilangan tartibda kiritilmagan taqdirda, ushbu mahsulotlar uchun mahsulotlar (tovarlar va xizmatlar) yagona elektron milliy katalogida tegishli MXIKlari yaratilmaydi. Bunda Soliq qoʻmitasi tomonidan markirovkalash axborot tizimiga tegishli maʼlumotlar kiritilmagan mahsulotlarni MXIKlaridan tadbirkorlik subyektlari tomonidan elektron hisobvaraq-fakturalarda va nazorat-kassa texnikalari cheklarida foydalanish imkoniyati cheklanadi. Raqamli markirovkalanishi lozim boʻlgan mahsulotlar aylanmasining ishtirokchilari (ishlab chiqaruvchi va import qiluvchi, chakana yoki ulgurji savdosi bilan shugʻullanuvchi korxonalar, shu jumladan, marketpleyslar) tomonidan ushbu mahsulotlar realizatsiya qilinganda, elektron hisobvaraq-fakturalarda va nazorat-kassa texnikalari cheklarida tegishli (raqamli markirovkalanadigan) MXIKlari tanlanishi talab qilinadi. Raqamli markirovkalanishi lozim boʻlgan mahsulotlar vositachilik va (yoki) agentlik shartnomalari doirasida realizatsiya qilinganda, elektron hisobvaraq-fakturalarda va (yoki) nazorat-kassa texnikalari cheklarida markirovka kodlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni aks ettirish majburiyati komissioner zimmasiga yuklanadi. 50. Ishlab chiqaruvchilar mahsulotlarni sotish (savdo) uchun taklif qilishdan oldin, shu jumladan, ularni sotish (savdo) joyida namoyish etishdan oldin, ularning namunalarini namoyish qilish uchun (mahsulotlarni masofadan sotishda ular haqida maʼlumot berish bundan mustasno), markirovkalash axborot tizimiga quyidagi maʼlumotlarni kiritadi: a) ishlab chiqarilgan sana; b) ishlab chiqaruvchi soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami; v) Oʻzbekiston Respublikasi tashqi iqtisodiy faoliyatining mahsulot nomenklaturasi kodi; g) mahsulot identifikatsiyalash kodi, yoki mahsulotlar toʻplami identifikatsiyalash kodi, yoki mahsulotlar jamlanmasining identifikatsiyalash kodi, yoki guruhlangan qadoqning identifikatsiyalash kodi, yoki transport qadogʻining identifikatsiyalash kodi; d) ishlab chiqarish buyurtmasining turi (oʻzi ishlab chiqargan, shartnomaviy ishlab chiqarish); e) mahsulot mulkdori boʻlgan soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami (shartnomaviy ishlab chiqarilgan taqdirda); j) mahsulotning muvofiqligini tasdiqlovchi hujjat turi, bunday hujjatning raqami va sanasi (texnik tartibga solish sohasida normativ hujjatlar talablarida mahsulotning muvofiqligini tasdiqlash toʻgʻrisida talablar mavjud boʻlgan taqdirda); z) mahsulot mulkdoriga shartnomaviy ishlab chiqarish doirasida ishlab chiqarilgan mahsulotni berib yuborish toʻgʻrisidagi maʼlumotlar quyidagilarni oʻz ichiga oladi: mahsulot mulkdori boʻlgan soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami; mahsulot mulkdoriga ishlab chiqaruvchi tomonidan mahsulotning berib yuborilishini tasdiqlovchi dastlabki hujjatning rekvizitlari; mahsulot identifikatsiyalash kodi, yoki mahsulotlar toʻplami identifikatsiyalash kodi, yoki mahsulotlar jamlanmasining identifikatsiyalash kodi, yoki guruhlangan qadoqning identifikatsiyalash kodi, yoki transport qadogʻining identifikatsiyalash kodi; i) shartnomaviy ishlab chiqarish doirasida ishlab chiqarilgan mahsulotning sotilishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar quyidagilarni oʻz ichiga oladi: mahsulot mulkdori boʻlgan soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami; mahsulot mulkdoriga ishlab chiqaruvchi tomonidan mahsulotning berib yuborilishini tasdiqlovchi dastlabki hujjatning rekvizitlari; mahsulot identifikatsiyalash kodi, yoki mahsulotlar toʻplami identifikatsiyalash kodi, yoki mahsulotlar jamlanmasining identifikatsiyalash kodi, yoki guruhlangan qadoqning identifikatsiyalash kodi, yoki transport qadogʻining identifikatsiyalash kodi; k) Soliq qoʻmitasi bilan kelishilgan holda Operator tomonidan belgilangan va Operatorning Internet jahon axborot tarmogʻidagi rasmiy veb-saytida joylashtirilgan boshqa tegishli maʼlumotlar. 51. Yakka tartibdagi tadbirkor hisoblanmagan jismoniy shaxslardan olingan mahsulotlarni sotishni (savdosini) amalga oshiruvchi mahsulotlar aylanmasi ishtirokchilari (avval isteʼmolchilar tomonidan sotib olingan va ular tomonidan qaytarib berilgan mahsulotlar bundan mustasno), ushbu mahsulotni sotuvga (savdoga) taklif qilingunicha, jumladan, uning sotilish (savdo) joyiga joylashtirilguncha, uning namunalari namoyishga chiqarilgunicha (mahsulotlarning masofaviy usulda sotilishida ular toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni taqdim etish bundan mustasno) markirovkalash axborot tizimiga quyidagi maʼlumotlarni kiritadi: a) koʻrsatilgan mahsulotning aylanmasini amalga oshiruvchi mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi boʻlgan soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami; b) mahsulot identifikatsiyalash kodi, yoki mahsulotlar toʻplami identifikatsiyalash kodi, yoki mahsulotlar jamlanmasining identifikatsiyalash kodi, yoki guruhlangan qadoqning identifikatsiyalash kodi, yoki transport qadogʻining identifikatsiyalash kodi; v) Soliq qoʻmitasi bilan kelishilgan holda Operator tomonidan belgilangan va Operatorning Internet jahon axborot tarmogʻidagi rasmiy veb-saytida joylashtirilgan boshqa tegishli maʼlumotlar. 52. Mahsulotlar aylanmasi ishtirokchilari, zarurat boʻlganda, raqamli identifikatsiyalash vositalari yordamida majburiy markirovkalash joriy qilinishi sanasiga sotilmagan mahsulotlarning har bir birligiga nisbatan quyidagi maʼlumotlarni markirovkalash axborot tizimiga kiritadi: a) mahsulotlarning aylanmaga kiritilishini amalga oshiruvchi mahsulot aylanmasi ishtirokchisi boʻlgan soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami; b) mahsulot identifikatsiyalash kodi, yoki mahsulotlar toʻplami identifikatsiyalash kodi, yoki mahsulotlar jamlanmasining identifikatsiyalash kodi, yoki guruhlangan qadoqning identifikatsiyalash kodi, yoki transport qadogʻining identifikatsiyalash kodi; v) mahsulotlarga bojxona yuk deklaratsiyasini roʻyxatga olish raqami va sanasi (Oʻzbekiston Respublikasiga olib kirilgan mahsulotlar uchun). 53. Import qiluvchilar erkin muomalaga chiqarish (import) bojxona rejimiga muvofiq markirovkalangan mahsulotni chiqargandan soʻng va markirovkalangan mahsulotni sotish (realizatsiya) uchun taklif qilishdan oldin, shu jumladan, uni sotish (realizatsiya) joyida namoyish etishdan, uning namunalarini namoyish qilishdan oldin (mahsulotlarni masofadan sotishda ular haqida maʼlumot berish bundan mustasno) quyidagilarni markirovkalash axborot tizimiga taqdim etadilar: a) import qiluvchi boʻlgan soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami; b) bojxona yuk deklaratsiyasida aks ettirilgan agregatsiyalangan import kodi; v) mahsulotlarning bojxona yuk deklaratsiyasini roʻyxatga olish sanasi; g) mahsulotlarning bojxona yuk deklaratsiyasini roʻyxatdan oʻtkazish raqami; d) mahsulotning muvofiqligini tasdiqlovchi hujjat turi, bunday hujjatning raqami va sanasi (texnik tartibga solish sohasida normativ hujjatlar talablarida mahsulotning muvofiqligini tasdiqlash toʻgʻrisida talablar mavjud boʻlganda); e) Soliq qoʻmitasi bilan kelishgan holda Operator tomonidan belgilangan va Operatorning Internet jahon axborot tarmogʻidagi rasmiy veb-saytida joylashtirilgan boshqa tegishli maʼlumotlar. 54. Mahsulotlarni “erkin muomalaga chiqarish (import)” bojxona rejimiga rasmiylashtirish uchun import qiluvchilar bojxona yuk deklaratsiyasida mahsulotlarning identifikatsiyalash kodlarini yoki agregatsiyalangan import kodini koʻrsatishi mumkin. Agregatsiyalangan import kodi import qiluvchining talabnomasi boʻyicha Operator tomonidan shakllantiriladi, unda mazkur Qoidalarning 55-bandiga binoan maʼlumotlar koʻrsatiladi. Mahsulotlarni ichki isteʼmolga chiqarish (import) yoki qayta import qilish maqsadida bojxona tartib-taomilidan oʻtish uchun mahsulot aylanmasi ishtirokchilari yuklarning bojxona deklaratsiyasida agregatsiyalangan import kodini koʻrsatadi. Agregatsiyalangan import kodi import qiluvchining talabnomasi boʻyicha Operator tomonidan shakllantiriladi, unda mazkur Qoidalarning 55-bandiga binoan maʼlumotlar koʻrsatiladi. 55. Agregatsiyalangan import kodini olish maqsadida mahsulotlar aylanmasi ishtirokchilari markirovkalash axborot tizimiga quyidagi maʼlumotlarni kiritadi: a) mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi boʻlgan soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami; b) agregatsiyalangan import kodlariga kiritilishi lozim boʻlgan mahsulot identifikatsiyalash kodlari, va (yoki) mahsulotlar toʻplamining identifikatsiyalash kodlari, va (yoki) mahsulotlar jamlanmasining identifikatsiyalash kodlari, va (yoki) guruhlangan qadoqlarining identifikatsiyalash kodlari, yoki transport qadoqlarining identifikatsiyalash kodlari roʻyxati. 56. Agregatsiyalangan import kodi Operator tomonidan shakllantiriladi va mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi boʻlgan soliq toʻlovchining identifikatsiya raqamini va taqdim etishning ixtiyoriy tartibi boʻyicha Operator tomonidan tuziladigan mahsulotlar majmuasining individual seriya raqamini oʻz ichiga oladi. 57. Mahsulotlar aylanmasi ishtirokchilari, zarurat boʻlganda, mahsulotlar jamlanmasi shakllantirilishi amaliyotini amalga oshiradi va markirovkalash axborot tizimiga quyidagi maʼlumotlarni kiritadi: a) mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi boʻlgan soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami; b) mahsulotlar jamlanmasining identifikatsiyalash kodi. 58. Mahsulotlar aylanmasi ishtirokchilari, zarurat boʻlganda, mahsulotlar toʻplami shakllantirilishi amaliyotini amalga oshiradi va markirovkalash axborot tizimiga quyidagi maʼlumotlarni kiritadi: a) mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi boʻlgan soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami; b) mahsulotlar toʻplamining identifikatsiyalash kodi; v) mahsulotlar toʻplamiga kirgan mahsulotlarning identifikatsiyalash kodlari roʻyxati. 59. Mahsulotlar aylanmasi ishtirokchilari, zarurat boʻlganda, agregatsiyalash amaliyotini amalga oshiradi va markirovkalash axborot tizimiga quyidagi maʼlumotlarni kiritadi: a) quyidagi maʼlumotlarni topshirish orqali guruhlangan qadoqqa agregatsiyalash amaliyotini bajarish natijasi: guruhlangan qadoqqa mahsulot qadogʻini amalga oshirgan mahsulot aylanmasi ishtirokchisi boʻlgan soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami; ishlab chiqarish buyurtmasining turi (oʻzi ishlab chiqargan, shartnomaviy ishlab chiqarish); mahsulot mulkdori boʻlgan soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami (shartnomaviy ishlab chiqarish holatida); guruhlangan qadoqning identifikatsiyalash kodlari roʻyxati, ularning har biri uchun tegishli guruhlangan qadoqqa joylashtirilgan isteʼmol qadogʻining identifikatsiyalash kodlari roʻyxati koʻrsatiladi; b) quyidagi maʼlumotlarni taqdim etish orqali birinchi bosqich transport qadogʻiga agregatsiyalash amaliyotini bajarish natijasi: birinchi bosqich transport qadogʻiga mahsulot qadogʻini amalga oshirgan mahsulot aylanmasi ishtirokchisi boʻlgan soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami; ishlab chiqarish buyurtmasining turi (oʻzi ishlab chiqargan, shartnomaviy ishlab chiqarish); mahsulot mulkdori boʻlgan soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami (shartnomaviy ishlab chiqarish holatida); birinchi bosqich transport qadogʻining identifikatsiyalash kodlari roʻyxati, ularning har biri tegishli transport qadogʻiga joylashtirilgan mahsulotlarni identifikatsiyalash kodlari, mahsulotlar toʻplamlarining identifikatsiyalash kodlari, yoki mahsulotlar jamlanmalarining identifikatsiyalash kodlari, yoki guruhlangan qadoqning identifikatsiyalash kodlari roʻyxati koʻrsatiladi; v) quyidagi maʼlumotlarni taqdim etish orqali har bir keyingi bosqichni agregatsiyalash amaliyotini bajarish natijasi: har bir keyingi bosqich transport qadogʻiga qadoqni amalga oshirgan mahsulot aylanmasi ishtirokchisi boʻlgan soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami; yuqori turuvchi bosqich transport qadogʻining identifikatsiyalash kodlari roʻyxati, ularning har biri uchun tegishli transport qadogʻiga joylashtirilgan transport qadogʻining identifikatsiyalash kodlari roʻyxati koʻrsatiladi; Ayrim turdagi mahsulotlarni identifikatsiya vositalari orqali raqamli markirovkalash xususiyatlarida majburiy raqamli markirovka qilinadigan mahsulotlarni ishlab chiqarishda va (yoki) import qilishda agregatsiyalash tartibini bajarish majburiyati belgilanishi mumkin. 60. Transport qadogʻining identifikatsiyalash kodi bir oʻlchamli shtrix kod koʻrinishida Davlatlararo GOST ISO 15394-2013 “Oʻram. Yuklab joʻnatish, transportda tashish va qabul qilish uchun yorliqlarda shtrix kodning chiziqli belgilari va ikki oʻlchamli belgilar. Umumiy talablar” standartiga muvofiq taqdim etiladi. Transport qadogʻi identifikatsiyalash kodining tarkibi transport qadogʻiga mahsulotni agregatsiyalanishni amalga oshiruvchi mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi tomonidan uning noyobligini taʼminlash sharti bilan belgilanadi. 61. Transport qadogʻi tarqatib yuborilishi amaliyotini amalga oshiruvchi mahsulotlar aylanmasi ishtirokchilari markirovkalash axborot tizimiga quyidagi maʼlumotlarni kiritadi: transport qadogʻining tarqatib yuborilishini amalga oshirgan mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi boʻlgan soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami; tarqatib yuborilishi kerak boʻlgan transport qadogʻining identifikatsiyalash kodlari roʻyxati. 62. Mahsulotlar aylanmasi ishtirokchilari tomonidan markirovkalash axborot tizimiga mahsulotlar yoki markirovkalash axborot tizimining maʼlumotlari boʻyicha transport qadogʻida boʻlgan mahsulotlar toʻplami qismining aylanmasi yoki mahsulotning aylanmadan chiqarilishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar taqdim etilganda, markirovkalash axborot tizimida mahsulotning bunday qadoqlardan chiqarib olingan, joylashtirishning ancha yuqori darajadagi barcha qadoqlarining tarqatilishi avtomatik tarzda roʻyxatga olinadi. 63. Birinchi bosqichdagi transport qadogʻi doirasida mahsulot olib qoʻyilishi yoki qaytadan taxlanishi boʻyicha amaliyotlarni yoki keyingi bosqich transport qadogʻining olib qoʻyilishi yoki qaytadan taxlanishi boʻyicha amaliyotlarni amalga oshiruvchi mahsulotlar aylanmasi ishtirokchilari markirovkalash axborot tizimiga quyidagi maʼlumotlarni kiritadi: olib qoʻyish yoki qayta taxlash boʻyicha amaliyotni amalga oshirgan mahsulot aylanmasi ishtirokchisi boʻlgan soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami; amaliyot turi (qayta taxlash, olib qoʻyish); mahsulotlarning identifikatsiyalash kodlari, yoki mahsulotlar toʻplamining identifikatsiyalash kodlari, yoki mahsulotlar jamlanmasining identifikatsiyalash kodlari, yoki guruhlangan qadoqning identifikatsiyalash kodlari, yoki transport qadogʻining identifikatsiyalash kodlari roʻyxati. 64. Birinchi yoki keyingi bosqichdagi transport qadogʻining identifikatsiyalash kodi bekor qilinishi, faqat olib qoʻyish yoki qayta taxlash amaliyoti oʻtkazilishi natijalari boʻyicha ularda birinchi bosqichdagi transport qadoqlari yoki isteʼmol qadoqlari qolmagan taqdirda amalga oshiriladi. 65. Mahsulotlar toʻplamlarini tarqatish amaliyotini amalga oshirayotgan mahsulotlar aylanmasi ishtirokchilari markirovkalash axborot tizimiga quyidagi maʼlumotlarni kiritadi: a) mahsulotlar toʻplamini tarqatib yuborish amaliyotini amalga oshiruvchi mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi boʻlgan soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami; b) tarqatib yuborilishi lozim boʻlgan mahsulotlar toʻplamining identifikatsiyalash kodi. 66. Egalik huquqi mahsulot aylanmasi ishtirokchisiga oʻtishini nazarda tutuvchi bitimlar hamda komissiya va (yoki) agentlik shartnomalari doirasida mahsulotni berib yuborishda (qabul qilishda), mahsulot yuklab joʻnatilishini (qabul qilinishini) amalga oshiruvchi mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi yuboriladigan (qabul qilinadigan) mahsulotlarni markirovka kodlarini oʻz ichiga olgan holda mahsulot berib yuborilishi (qabul qilinishi) toʻgʻrisidagi xabarnomani shakllantiradi (elektron hisobvaraq-faktura shaklida) hamda mahsulotni yuklab joʻnatish (berib yuborish yoki qabul qilish) kunidan boshlab 3 ish kunidan ortiq boʻlmagan muddatda, ammo ushbu mahsulot uchinchi shaxslarga berib yuborilishi kunidan kechiktirmasdan, uni elektron raqamli imzo bilan imzolaydi. 67. Mahsulot toʻliq qabul qilinganda mahsulot qabul qilinishini amalga oshirgan mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi mahsulot qabul qilingan kundan boshlab 3 ish kunidan ortiq boʻlmagan muddatda, ammo ushbu mahsulotni uchinchi shaxslarga berib yuborish kunidan kechiktirmasdan, oʻzining elektron raqamli imzosi bilan mahsulot berib yuborilishi (qabul qilinishi) toʻgʻrisidagi xabarnomani imzolaydi. 68. Rouming operatori har kuni real vaqt rejimida rouming operatori va markirovkalash axborot tizimi oʻrtasida maʼlumot almashinuvi dalolatnomasiga binoan quyidagi majburiy maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan mahsulotni berib yuborish (qabul qilish) toʻgʻrisidagi barcha xabarnomalarni markirovkalash axborot tizimiga kiritadi: bitimni amalga oshirish sanasi; mahsulot berib yuborilishini amalga oshirgan mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi boʻlgan soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami; mahsulot qabul qilinishini amalga oshirgan mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi boʻlgan soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami; mahsulotni sotish narxi; sotilgan mahsulotlar miqdori; bitim doirasida berib yuborilgan mahsulotlarning identifikatsiyalash kodlari, yoki mahsulotlar toʻplamlarining identifikatsiyalash kodlari, yoki mahsulotlar jamlanmalarining identifikatsiyalash kodlari, yoki guruhlangan qadoqlarining identifikatsiyalash kodlari, yoki transport qadoqlarining identifikatsiyalash kodlari; ishtirokchilarning elektron raqamli imzolari. 69. Operator markirovkalangan mahsulotni yuklab joʻnatish (qabul qilish) tartib-taomillarini avtomatlashtirish va mahsulotlar berib yuborilishi (qabul qilinishi) toʻgʻrisidagi xabarnomalarni rasmiylashtirish (imzolash) boʻyicha metodik tavsiyalarni ishlab chiqadi va Operatorning Internet jahon axborot tarmogʻidagi rasmiy veb-saytiga joylashtiradi. 70. Mahsulotlar aylanmasi ishtirokchilari tomonidan imzolangan mahsulotni berib yuborish (qabul qilish) toʻgʻrisidagi xabarnoma olinganda, Operator markirovkalash axborot tizimida bir mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisidan boshqasiga mahsulot berib yuborilganligi dalilini aks ettiradi. 71. Markirovkalash axborot tizimi soʻrov boʻyicha bojxona organlarining axborot tizimiga markirovkalangan mahsulot toʻgʻrisidagi quyidagi maʼlumotni uzatadi: a) mahsulotlar identifikatsiyalash kodlari, yoki mahsulotlar toʻplami identifikatsiyalash kodlari, yoki mahsulotlar jamlanmasi identifikatsiyalash kodlari, yoki guruhlangan qadoqlari identifikatsiyalash kodlari, transport qadogʻi identifikatsiyalash kodlari, yoki agregatsiyalangan bojxona kodlari egalarining nomlanishi; b) soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami, mahsulotlar identifikatsiyalash kodlari, yoki mahsulotlar toʻplamlarining identifikatsiyalash kodlari, mahsulotlar jamlanmasining identifikatsiyalash kodlari, guruhlangan qadoqlarining identifikatsiyalash kodlari, yoki transport qadoqlarining identifikatsiyalash kodlari, yoki agregatsiyalangan bojxona kodlarining egalari-soliq toʻlovchilari nomlanishi; v) mahsulotlar identifikatsiyalash kodlari, yoki mahsulotlar toʻplamlarining identifikatsiyalash kodlari, yoki mahsulotlar jamlanmalarining identifikatsiyalash kodlari, yoki guruhlangan qadoqlarining identifikatsiyalash kodlari, yoki transport qadoqlarining identifikatsiyalash kodlari, yoki agregatsiyalangan bojxona kodlari; g) mahsulotning identifikatsiyalash kodi, yoki mahsulotlar toʻplamining identifikatsiyalash kodi, yoki mahsulotlar jamlamasining identifikatsiyalash kodi, yoki guruhlangan qadoqlarining identifikatsiyalash kodi, yoki transport qadogʻining identifikatsiyalash kodi, yoki agregatsiyalangan import kodi maqomi; d) mahsulotning identifikatsiyalash kodi maqomi, yoki mahsulotlar toʻplamining identifikatsiyalash kodi maqomi, yoki mahsulotlar jamlanmasining identifikatsiyalash kodi maqomi, yoki guruhlangan qadoqning identifikatsiyalash kodi maqomi, yoki transport qadogʻi identifikatsiyalash kodi maqomi, yoki agregatsiyalangan import kodi maqomining oxirgi oʻzgartirish sanasi; e) Oʻzbekiston Respublikasi tashqi iqtisodiy faoliyatining mahsulot nomenklaturasi kodi; j) mahsulot maqomi kodi; z) mahsulotning maqomi; i) mahsulot maqomini oʻzgartirish sanasi; k) mahsulotlarni aylanmaga kiritish sanasi; l) tartibga solish sohasida normativ hujjatlar talabiga mahsulotning muvofiq kelishi toʻgʻrisidagi hujjat sanasi va raqami (mavjud boʻlsa). 72. Bojxona organlarining axborot tizimi markirovkalangan mahsulotning bojxona nazorati natijalari toʻgʻrisida quyidagi maʼlumotlarni soʻrov boʻyicha markirovkalash axborot tizimiga uzatadi: a) mahsulotlarning bojxona yuk deklaratsiyasi yuzasidan qaror qabul qilgan bojxona organining kodi; b) mahsulotlarning bojxona yuk deklaratsiyasini roʻyxatdan oʻtkazish sanasi; v) mahsulotlarning bojxona yuk deklaratsiyasini roʻyxatga olish raqami; g) bojxona tartib-tamoyillari kodi; d) deklaratsiya qilish xususiyatlari kodi; e) mahsulot joʻnatuvchi tashkilot nomi; j) roʻyxatdan oʻtish mamlakatida yoki uning oʻxshashida mahsulot joʻnatuvchisi boʻlgan soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami; z) mahsulot oluvchi tashkilot nomi; i) mahsulot oluvchisi boʻlgan soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami; k) Oʻzbekiston Respublikasi tashqi iqtisodiy faoliyatining mahsulot nomenklaturasi kodi; l) mahsulotning bojxona narxi; m) mahsulot bahosi (faktura narxi); n) eksport/reeksport mamlakati tomonidan belgilangan tartib va shaklga muvofiq vakolatli organ tomonidan berilgan sertifikatga asosan mahsulotning kelib chiqish mamlakati kodi; o) qoʻshimcha oʻlchov birligidagi mahsulot miqdori; p) qoʻshimcha oʻlchov birligi nomlanishi; r) qoʻshimcha oʻlchov birligining kodi; s) mahsulotlarning bojxona yuk deklaratsiyasidagi mahsulot nomi; t) mahsulotlarning bojxona yuk deklaratsiyasidagi mahsulot miqdori; u) mahsulotlarning identifikatsiyalash kodlari, yoki mahsulotlar toʻplamlarining identifikatsiyalash kodlari, yoki mahsulotlar jamlanmalarining identifikatsiyalash kodlari, yoki guruhlangan qadoqlarining identifikatsiyalash kodlari, yoki transport qadoqlarining identifikatsiyalash kodlari, yoki agregatsiyalangan import kodlari; f) mahsulotlar boʻyicha budjetga toʻlangan qoʻshimcha qiymat soligʻi summasi; x) qabul qilingan qaror kodi; s) texnik tartibga solish sohasida normativ hujjatlarga muvofiqlik toʻgʻrisidagi hujjatlarning sanasi va raqami (mavjud boʻlsa). 73. Bojxona yuk deklaratsiyasida koʻrsatilgan mahsulot maʼlumotlariga oʻzgartirishlar va (yoki) qoʻshimchalar kiritishda, mahsulotlar ichki isteʼmolga chiqarish yoki qayta import qilish uchun bojxona tartib-taomiliga muvofiq chiqarilgandan soʻng bojxona organi mahsulotlar toʻgʻrisidagi toʻgʻrilangan maʼlumotlarni markirovkalash axborot tizimiga oʻtkazadi. 74. Bojxona organlarining axborot tizimidan olingan markirovkalangan mahsulotga nisbatan bojxona organining qarori toʻgʻrisidagi maʼlumotlar markirovkalash axborot tizimida qayd etiladi. 75. Mahsulotning chakana savdosini amalga oshiruvchi mahsulotlar aylanmasi ishtirokchilari markirovkalash axborot tizimiga nazorat-kassa texnikasini qoʻllash bilan mahsulotning aylanmadan chiqarilishi toʻgʻrisidagi maʼlumotni yoʻnaltiradi, Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq hisob-kitoblarni amalga oshirishda nazorat-kassa texnikasini qoʻllamaslik huquqiga ega boʻlgan mahsulotlar aylanmasi ishtirokchilari bundan mustasno. 76. Mahsulot chakana savdosini amalga oshiruvchi mahsulotlar aylanmasining ishtirokchisi unda oʻrnatilgan va roʻyxatga olingan nazorat-kassa texnikasi bilan bogʻliq boʻlgan texnik vositalar yordamida (onlayn nazorat-kassa texnikasining skanerlash vositalari yoki alohida oʻrnatilgan skanerlash uskunalari) isteʼmol yoki guruhlangan qadogʻini raqamli identifikatsiya vositasini skanerdan oʻtkazadi, aniqlashtiradi va har bir sotilgan mahsulotning isteʼmol yoki guruhlangan markirovka kodi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni elektron fiskal hujjatga kiritadi va aniqlashtiradi. 77. Fiskal maʼlumotlar operatori har kuni real vaqt rejimida fiskal maʼlumotlar operatori va markirovkalash axborot tizimi oʻrtasida maʼlumot almashinuvi dalolatnomasiga binoan har bir sotilgan mahsulotning birligi boʻyicha quyidagi majburiy maʼlumotlarni markirovkalash axborot tizimiga uzatadi: a) chakana savdo tashkiloti boʻlgan soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami; b) fiskal hujjatning turi; v) fiskal hujjatning tartib raqami; g) fiskal hujjatning sanasi va vaqti; d) hisob-kitob belgisi — tushum (xaridordan mablagʻlarni olish), tushumni qaytarish (xaridordan olingan mablagʻlarni unga qaytarish); e) mahsulot identifikatsiyalash kodi, yoki mahsulotlar toʻplami identifikatsiyalash kodi, yoki mahsulotlar jamlanmasining identifikatsiyalash kodi, yoki guruhlangan qadoqning identifikatsiyalash kodi; j) mahsulot birligi narxi; z) nazorat-kassa texnikasining roʻyxatga olingan raqami; i) nazorat-kassa texnikasining roʻyxatdan oʻtkazilgan manzili; k) tasdiqlovchi belgi (imzo). 78. Mahsulotni aylanmadan chiqarish yoki maʼlumotlarni roʻyxatdan oʻtkazishga rad etish toʻgʻrisida maʼlumotlar markirovkalash axborot tizimida roʻyxatga olish toʻgʻrisidagi xabarnoma fiskal maʼlumotlar operatoriga va (yoki) mahsulotning chakana savdosini amalga oshirgan mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisiga yuboriladi. 79. Chakana savdo hisoblanmaydigan sabablar boʻyicha mahsulotning aylanmadan chiqarilishida, mazkur Qoidalarning 80 va 81-bandlari bilan koʻzda tutilgan mahsulotni aylanmadan chiqarish tartibi holatlaridan tashqari, mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi 3 ish kuni mobaynida soliq organlarining axborot tizimlari orqali quyidagi maʼlumotlarni ilova qilgan holda markirovka kodlarini aylanmadan chiqarish yuzasidan soʻrovnomani yuboradi: a) mahsulotning aylanmadan chiqarilishini amalga oshirgan mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi boʻlgan soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami; b) mahsulotning aylanmadan chiqarilishi sababi (buzilishi, brak qilinishi, yoʻq qilinishi, yaroqlilik muddatlari tugashi, jismoniy shaxsga qaytarilishi va boshqalar); v) mahsulotning aylanmadan chiqib ketishi toʻgʻrisidagi birlamchi hujjatning nomlanishi, sanasi va raqami; g) aylanmadan chiqarilayotgan mahsulotlarning identifikatsiyalash kodlari, yoki mahsulotlar toʻplamlarining identifikatsiyalash kodlari, yoki mahsulotlar jamlanmalarining identifikatsiyalash kodlari, yoki guruhlangan qadoqlarining identifikatsiyalash kodlari. Yuqoridagi soʻrovnoma soliq organlarining axborot tizimlari tomonidan inson omilisiz belgilangan tartibda tekshirilib maʼqullangan taqdirda, soʻrovnomada qayd etilgan markirovka kodlarini aylanmadan chiqarish yuzasidan tegishli maʼlumotlar markirovkalash axborot tizimiga taqdim etiladi. 80. Mahsulotni namunalar boʻyicha sotish yoki masofadan sotish orqali uni aylanmadan chiqarishda mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi isteʼmolchiga mahsulotning haqiqiy yetkazib berilish sanasigacha isteʼmolchiga yetkazib berish uchun saqlash omboridan mahsulotni yuklab joʻnatishda soliq organlarining axborot tizimlari orqali quyidagi maʼlumotlarni ilova qilgan holda markirovka kodlarini aylanmadan chiqarish yuzasidan soʻrovnomani yuboradi: mahsulotning aylanmadan chiqarilishini amalga oshirgan mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisining soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami; mahsulotning aylanmadan chiqarilishi sababi (mahsulotning namunalar boʻyicha sotilishi, mahsulotning masofadan turib sotilishi orqali); mahsulotning aylanmadan chiqib ketishi haqidagi birlamchi hujjatning nomlanishi, sanasi va raqami; mahsulotlarning identifikatsiyalash kodlari, yoki mahsulotlar toʻplamlarining identifikatsiyalash kodlari, yoki mahsulotlar jamlanmalarining identifikatsiyalash kodlari, yoki guruhlangan qadoqlarining identifikatsiyalash kodlari; aylanmadan chiqarilayotgan mahsulotning narxi (mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisining hisobga olish maʼlumotlari boʻyicha). Yuqoridagi soʻrovnoma soliq organlarining axborot tizimlari tomonidan inson omilisiz belgilangan tartibda tekshirilib maʼqullangan taqdirda, soʻrovnomada qayd etilgan markirovka kodlarini aylanmadan chiqarish yuzasidan tegishli maʼlumotlar markirovkalash axborot tizimiga taqdim etiladi. Namunalar boʻyicha sotish yoki masofaviy usulda sotish yoʻli bilan aylanmadan chiqarilgan mahsulot saqlash omboriga qaytarilgan holda mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi markirovkalash axborot tizimiga tegishli maʼlumotlarni kiritadi va mahsulot qayta markirovkalanishini amalga oshiradi, agar bunday qayta markirovkalash mazkur Qoidalarga muvofiq, ushbu mahsulot sotilishga (savdoga) taklif etilguniga qadar, jumladan, uning sotilish (savdo) joyigacha chiqarilguniga, uning namunalari namoyish etilgunga qadar (mahsulotlarning masofaviy sotilish usulida ular haqidagi maʼlumotlar taqdim etilishi bundan mustasno) talab etilayotgan boʻlsa. Mahsulotning raqamli identifikatsiyalash vositalari shikastlanmagan holda qaytarilganda mahsulot takroran markirovkalanmaydi, markirovkalash axborot tizimiga esa quyidagi maʼlumotlar kiritiladi: mahsulotni qabul qiluvchi mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi boʻlgan soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami; mahsulot identifikatsiyalash kodi, mahsulotlar toʻplamining identifikatsiyalash kodi, yoki mahsulotlar jamlanmasining identifikatsiyalash kodi, yoki guruhlangan qadoqning identifikatsiyalash kodi; mahsulotlar qiymati isteʼmolchi tomonidan toʻlangan boʻlsa, mahsulot qaytarilganligini tasdiqlovchi hujjatlarning rekvizitlari; oldin belgilangan mahsulot muvofiqligini tasdiqlovchi hujjatning amal qilish muddati tugagan taqdirda, texnik tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiq mahsulotning muvofiqligini tasdiqlovchi hujjat turi, hujjat raqami va sanasi (mavjud boʻlsa). Mahsulotni qaytarishda va uni qayta markirovkalash zaruratida mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi markirovkalash axborot tizimiga quyidagi maʼlumotlarni kiritadi: mahsulotlarni qabul qiluvchi mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi boʻlgan soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami; mahsulotni identifikatsiyalashning yangi kodi, mahsulotlar toʻplamini identifikatsiyalashning yangi kodi, mahsulotlar jamlanmasini identifikatsiyalashning yangi kodi, guruhlangan qadoqni identifikatsiyalashning yangi kodi; agar mahsulotlar isteʼmolchi tomonidan toʻlangan boʻlsa, mahsulot qaytarilganligini tasdiqlovchi hujjatlarning rekvizitlari; oldin belgilangan mahsulot muvofiqligini tasdiqlovchi hujjatning amal qilish muddati tugagan taqdirda, texnik tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiq mahsulotning muvofiqligini tasdiqlovchi hujjat turi, hujjat raqami va sanasi (mavjud boʻlsa). 81. Mahsulot eksportga chiqarilishi sababli mahsulot aylanmadan chiqarilishida mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi soliq organlarining axborot tizimlari orqali quyidagi maʼlumotlarni ilova qilgan holda markirovka kodlarini aylanmadan chiqarish yuzasidan soʻrovnomani yuboradi: a) eksport qiluvchi boʻlgan soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami; b) mahsulot identifikatsiyalash kodi, yoki mahsulotlar toʻplami identifikatsiyalash kodi, yoki mahsulotlar jamlanmasining identifikatsiyalash kodi, yoki guruhlangan qadoqning identifikatsiyalash kodi, yoki transport qadogʻining identifikatsiyalash kodi, yoki agregatsiyalangan import kodi; v) mahsulotlarga bojxona yuk deklaratsiyasini roʻyxatga olish sanasi; g) mahsulotlarga bojxona yuk deklaratsiyasining roʻyxatdan oʻtkazish raqami. Yuqoridagi soʻrovnoma soliq organlarining axborot tizimlari tomonidan inson omilisiz belgilangan tartibda tekshirilib maʼqullangan taqdirda, soʻrovnomada qayd etilgan markirovka kodlarini aylanmadan chiqarish yuzasidan tegishli maʼlumotlar markirovkalash axborot tizimiga taqdim etiladi. 82. Mahsulot qayta markirovkalanganda mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi ushbu mahsulot sotish (savdo) uchun taqdim etilguniga qadar, jumladan, uning sotilish (savdo) joyigacha chiqarilguniga qadar, uning namunalari namoyish etilguniga qadar (mahsulotlar masofaviy usulda sotilishida ular toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni taqdim etish bundan mustasno) markirovkalash axborot tizimiga quyidagi maʼlumotlarni taqdim qiladi: a) yangi raqamli identifikatsiyalash vositalarining mahsulotlar identifikatsiyalash kodlari, yoki mahsulotlar toʻplamlarining identifikatsiyalash kodlari, yoki mahsulotlar jamlanmasining identifikatsiyalash kodlari, yoki guruhlangan qadoqning identifikatsiyalash kodlari; b) buzilgan (yoʻqotilgan, yoʻq qilingan) raqamli identifikatsiyalash vositasining (mavjud boʻlsa) mahsulotlarning identifikatsiyalash kodlari, yoki mahsulotlar toʻplamlarining identifikatsiyalash kodlari, yoki mahsulotlar jamlanmalarining identifikatsiyalash kodlari, yoki guruhlangan qadoqning identifikatsiyalash kodlari. 83. Mahsulotni keyinchalik sotish (savdo) bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlarda foydalanish uchun sotib olayotgan yuridik shaxslar va yakka tartibdagi tadbirkorlar egalik huquqi, shu jumladan, elektron hisobvaraq-faktura shaklida oʻtganligini tasdiqlovchi, xaridor tomonidan tasdiqlangan xabarnoma asosida egalik huquqi sotuvchidan xaridorga oʻtganligini tasdiqlovchi xabarnomani imzolaydilar. Mahsulotni kelajakda sotish (savdo) bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlarda qoʻllash uchun mahsulotni sotuvchi mahsulotlar aylanmasi ishtirokchilari, mahsulot berib yuborilishi kunidan boshlab 3 ish kunidan ortiq boʻlmagan muddatda mulkchilik huquqlari oʻtishini tasdiqlovchi xaridor tomonidan tasdiqlangan xabarnoma asosida markirovkalash axborot tizimiga quyidagi maʼlumotlarni kiritadi: a) mahsulotning aylanmadan chiqarilishini amalga oshirgan mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisining soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami; b) mahsulotlar identifikatsiyalash kodlari, yoki mahsulotlar toʻplamlarining identifikatsiyalash kodlari, yoki mahsulotlar jamlanmalarining identifikatsiyalash kodlari, yoki guruhlangan qadoqlarining identifikatsiyalash kodlari, yoki transport qadoqlarining identifikatsiyalash kodlari; v) mahsulotning aylanmadan chiqarilishi usuli (xaridor tomonidan mahsulotning kelajakda sotish bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlarda ulgurji savdosi); g) mahsulotning aylanmadan chiqarilishi sanasi; d) birlamchi hujjatlarga binoan (realizatsiya qilinganda (sotilganda) markirovkalangan mahsulotning realizatsiya narxi (qoʻllash mumkin boʻlgan hollarda, qoʻshimcha qiymat soligʻini hisobga olgan holda); e) sotib olinganligini tasdiqlovchi hujjat nomlanishi, raqami va sanasi. 84. Isteʼmolchi tomonidan mahsulot raqamli identifikatsiyalash vositasi shikastlanmagan holda qaytarilganda mahsulot qayta markirovkalanishi shart emas, markirovkalash axborot tizimiga esa mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi tomonidan quyidagi maʼlumotlar kiritiladi: mahsulot qabul qiluvchi mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi boʻlgan soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami; mahsulot identifikatsiyalash kodi, yoki mahsulotlar toʻplami identifikatsiyalash kodi, yoki mahsulotlar jamlanmasining identifikatsiyalash kodi, yoki guruhlangan qadoqning identifikatsiyalash kodi; markirovkalangan mahsulotning qaytarilishini tasdiqlovchi hujjatlarning rekvizitlari. Isteʼmolchi tomonidan raqamli identifikatsiyalash vositasi shikastlanishi yoki raqamli identifikatsiyalash vositasisiz (mahsulotni identifikatsiyalash imkoniyati mavjud boʻlmaganda) mahsulotning qaytarilishida mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi mahsulotning sotish (savdo) uchun taklif qilinguniga qadar, jumladan, uning sotish (savdo) joyigacha chiqarilguniga qadar, uning namunalari namoyish etilguniga qadar yoki u haqida sotish (savdo) joyida maʼlumotlarning taqdim etilguniga qadar mazkur Qoidalar bilan muvofiqlikda mahsulotning qayta markirovkalanishini amalga oshiradi va markirovkalash axborot tizimiga quyidagi maʼlumotlarni kiritadi: mahsulotni qabul qiluvchi mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi boʻlgan soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami; yangi mahsulot identifikatsiyalash kodi, yoki mahsulotlar toʻplami identifikatsiyalash kodi, yoki mahsulotlar jamlanmasining identifikatsiyalash kodi, yoki guruhlangan qadoqning identifikatsiyalash kodi; markirovkalangan mahsulotning qaytarilishini tasdiqlovchi hujjatlarning rekvizitlari. 85. Sotuvchiga mahsulotni kelajakda sotish (savdo) bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlarda qoʻllash uchun sotish yoʻli bilan aylanmadan chiqarilgan mahsulotni qaytaruvchi yuridik shaxs va yakka tartibdagi tadbirkorlar mulkchilik huquqi oʻtishini tasdiqlovchi, jumladan, elektron hisobvaraq-faktura koʻrinishida, xabarnomaning xaridor tomonidan tasdiqlanishi asosida xaridordan sotuvchiga mulkchilik huquqlari oʻtishini tasdiqlovchi xabarnomani imzolaydi. Mahsulotni kelajakda sotish (savdo) bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlarda foydalanish uchun sotish yoʻli bilan aylanmadan chiqarilgan qaytariladigan mahsulotni qabul qiluvchi mahsulotlar aylanmasi ishtirokchilari mulkchilik huquqi oʻtkazilishini tasdiqlovchi xaridor tomonidan tasdiqlangan xabarnoma asosida mahsulotni berib yuborish (qabul qilish) kunidan 3 ish kunidan koʻp boʻlmagan muddatda markirovkalash axborot tizimiga tegishli maʼlumotlarni kiritadi. 86. Mahsulotning kelajakda sotilishi (savdosi) bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlarda mahsulotni sotib olgan va uning sotilishi (savdosi) toʻgʻrisida qaror qabul qilgan yuridik shaxs yoki yakka tartibdagi tadbirkor, zarurat boʻlganida, ushbu mahsulotning sotilishi (savdosi) uchun taklif qilinguniga qadar, jumladan, uning sotish (savdo) joyiga chiqarilguniga qadar, uning namunalari namoyish etilguniga qadar mahsulotning raqamli identifikatsiyalash vositalari yordamida qayta markirovkalanishini amalga oshiradi (mahsulotlar masofaviy usulda sotilishida ular toʻgʻrisida maʼlumotlar taqdim etilishi bundan mustasno) va markirovkalash axborot tizimiga quyidagi maʼlumotlarni kiritadi: a) mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi boʻlgan soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami; b) muomalaga qaytariladigan mahsulotning identifikatsiyalash kodi, yoki mahsulotlar toʻplamining identifikatsiyalash kodi, yoki mahsulotlar jamlanmasining identifikatsiyalash kodi, yoki guruhlangan qadoqning identifikatsiyalash kodi (raqamli identifikatsiyalash vositasi shikastlanmagan va yoʻqotilmagan taqdirda); v) mahsulotni identifikatsiyalashning yangi kodi, yoki mahsulotlar toʻplamlarini identifikatsiyalashning yangi kodi, mahsulotlar jamlanmasini identifikatsiyalashning yangi kodi, yoki guruhlangan qadoqni identifikatsiyalashning yangi kodi (raqamli identifikatsiyalash vositasi shikastlanmagan va yoʻqotilmagan taqdirda). 87. Mazkur Qoidalarga muvofiq markirovkalash axborot tizimiga kiritilgan maʼlumotlar oʻzgartirilgan taqdirda, mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi 3 ish kuni davomida oʻzgartirish kiritilgan kundan boshlab Operatorga ushbu maʼlumotlar oʻzgartirilganligi toʻgʻrisida xabarnoma yoʻllaydi. 88. Agar mahsulotlar aylanmasi ishtirokchilari tomonidan mahsulot qabul qilinganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar markirovkalash axborot tizimiga yuborilgunga qadar yuborilayotgan hujjatlarda koʻrsatilgan maʼlumotlarga tuzatish kiritish talab etilishi aniqlangan boʻlsa: a) mahsulot yuklab joʻnatilishini (berib yuborilishini) amalga oshirgan mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi xabarnomani bekor qiladi (elektron hisobvaraq-faktura shaklida); b) mahsulot qabul qilinishini amalga oshiruvchi mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi xabarnomani rad etadi (elektron hisobvaraq-faktura shaklida). 89. Agar mahsulot qabul qilinishidan va markirovkalash axborot tizimiga bu haqida maʼlumotlar uzatilishidan keyin mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi tomonidan uzatuvchi hujjatlarda koʻrsatilgan maʼlumotlarga tuzatish kiritish talab etilishi aniqlangan boʻlsa: a) mahsulot yuklab joʻnatilishini (berib yuborilishini) amalga oshirgan mahsulot aylanmasi ishtirokchisi mahsulot berib yuborilishi (qabul qilinishi) toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni aniqlashtirish toʻgʻrisidagi xabarnomani (qoʻshimcha hisobvaraq-faktura yoki toʻgʻrilangan hisobvaraq-faktura shaklida) shakllantiradi; b) mahsulot qabul qilinishini amalga oshirgan mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi mahsulot berib yuborilishi (qabul qilinishi) toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni aniqlashtirish haqidagi xabarnomani imzolaydi; v) Operator mazkur bandning “a” va “b”-kichik bandlarida koʻrsatilgan xabarnomalarni olgandan keyin mahsulotni yuborish (qabul qilish) toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni aniqlashtirish haqida xabarnoma bilan muvofiqlikda maʼlumotlarga tuzatish kiritilishi dalilini markirovkalash axborot tizimida aks ettiradi. 90. Chakana savdo mahsulotlari aylanmadan chiqarilishi toʻgʻrisida Operatorga oldin taqdim etilgan maʼlumotlarni bekor qilish yoki ularni tuzatish uchun mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi oldin yuborilgan xabarnomani bekor qilish toʻgʻrisida xabarnomani (avval sotilgan mahsulotni qaytarish alomati bilan elektron fiskal hujjat shaklida) Operatorga yoʻllaydi va zarurat boʻlganida yangi xabarnomani kiritadi. 91. Chakana savdo uchun moʻljallanmagan mahsulotlar aylanmadan chiqarilishi toʻgʻrisida Operatorga oldin taqdim etilgan maʼlumotlarni bekor qilish yoki ularni tuzatish uchun mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi oldin yuborilgan xabarnomani uning rekvizitlarini koʻrsatgan holda markirovkalash axborot tizimiga yoʻllaydi va zarurat boʻlganida mazkur Qoidalarning 81-bandida belgilangan maʼlumotlarni oʻz ichiga oluvchi yangi xabarnomani yuboradi. 92. Vakolatli davlat boshqaruv organi tomonidan maʼlumotlar oʻzgartirilganligi toʻgʻrisida xabar yuborgan mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisining faoliyati tekshirilgan davrda oldin mahsulot aylanmasi ishtirokchisi tomonidan markirovkalash uchun taqdim etilgan mahsulotlarning muomalaga kiritilishi, muomalaga chiqarilishi va muomaladan chiqarilishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarga oid oʻzgartirishlar markirovkalash axborot tizimiga kiritilishiga yoʻl qoʻyilmaydi. 921. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan huquqiy muhofazaga olingan intellektual mulk obyektlariga (tovar belgilari, xizmat koʻrsatish belgilari, tovar kelib chiqqan joy nomlari, geografik koʻrsatkichlar va sanoat namunalari) oid huquqbuzarlik holati yuzasidan xat kiritilgan kundan boshlab, Operator 3 ish kunida markirovkalash axborot tizimiga bunday mahsulotni muomalaga kiritish va aylanishini cheklash uchun zarur boʻlgan maʼlumotni kiritadi. 93. Mazkur Qoidalarga rioya etilishini nazorat qilish qonunchilik hujjatlariga muvofiq davlat soliq xizmati organlari va boshqa nazorat qiluvchi organlar (muassasalar) tomonidan amalga oshiriladi. Nazorat qiluvchi organlar (muassasalar) mazkur Qoidalarga rioya etilishini tekshirish uchun tegishli ekspert va mutaxassislarni jalb qilishi mumkin. Mahsulot aylanmasi ishtirokchilari tekshiruvchi shaxslarga tekshiruv oʻtkazishda yordam berishlari, kamchilik va qonunbuzarliklarni bartaraf etish choralarini koʻrishlari shart. 931. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi intellektual mulk obyektlariga oid huquqbuzarlikni aniqlash maqsadida markirovkalash axborot tizimida roʻyxatdan oʻtkazilgan tovarlarning intellektual mulk obyektlariga boʻlgan huquqlarga rioya etilganligi monitoringini yuritadi. Monitoring tadbirkorlik subyektlari faoliyatiga aralashmagan holda yuritiladi. Monitoring natijalari boʻyicha intellektual mulk obyektlariga boʻlgan huquqlar buzilganligi aniqlansa, Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan huquq egasiga bu toʻgʻrisida xabar qilinadi. Xabardor qilingan huquq egalaridan tegishli holat boʻyicha chora koʻrish haqida murojaat kelib tushsa, Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi qonunchilikda belgilangan tartibda vakolatli organni xabardor qilgan holda, tekshiruv oʻtkazish orqali huquqbuzarlik holati yuzasidan mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisiga huquqiy choralar koʻradi. 94. Mazkur Qoidalarning buzilishi qonunga muvofiq javobgarlikka olib keladi. 95. Quyidagilar qonunchilikda majburiy raqamli markirovkalanishi belgilangan mahsulotlarni ishlab chiqaruvchilar va import qiluvchilar tomonidan identifikatsiya vositalari orqali raqamli markirovka qoidalarini buzilishi deb hisoblanadi: raqamli identifikatsiya vositalarisiz mahsulotlarni ishlab chiqarish, olib kirish (import qilish), saqlash, tashish yoki realizatsiya qilish; markirovkalash axborot tizimida roʻyxatdan oʻtmagan holda raqamli markirovkalanishi lozim boʻlgan mahsulotlarni ishlab chiqarish, import qilish yoxud realizatsiya qilish; raqamli identifikatsiya vositalarining takroriy nusxalaridan (dublikat) foydalangan holda mahsulotlarni ishlab chiqarish, olib kirish (import qilish), saqlash, tashish yoki realizatsiya qilish; soxtalashtirilgan (kontrafakt) yoki ilgari ishlatilgan markirovka kodlari yordamida, shuningdek, markirovka kodlarining chop etish sifatini baholash haqida yoki qoʻllanilishi (ishlatilishi) haqidagi maʼlumotlarni Operatorga yubormagan holda yoxud notoʻgʻri (yolgʻon yoki haqiqatga mos kelmaydigan) maʼlumotlarni yuborgan holda raqamli markirovkalangan mahsulotlarni ishlab chiqarish yoki olib kirish (import qilish); mahsulotlarni ishlab chiqarish (qadoqlash) paytida raqamli identifikatsiya vositalarini skanerlash talablarini va (yoxud) Operatorga markirovka kodlarini qoʻllash toʻgʻrisidagi hisobotni yuborish talablarini buzish; raqamli markirovkalangan mahsulotlarni agregatsiyalash talablarini buzish; nuqsonli (brak boʻlgan) raqamli markirovkalangan mahsulotlarni hisobdan chiqarish yoki sotish bilan bogʻliq boʻlmagan sabablarga koʻra muomaladan chiqarish yoxud markirovkalangan mahsulotlarni qayta markirovkalash talablarini buzish; realizatsiya qilingan (sotilgan) mahsulotlarning har bir birligi uchun markirovka kodlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan fiskal hujjatni va (yoki) elektron hisobvaraq-fakturani rasmiylashtirmasdan raqamli markirovkalangan mahsulotlarni realizatsiya qilish (sotish). 96. Quyidagilar qonunchilikda majburiy raqamli markirovkalanishi belgilangan mahsulotlarni ulgurji sotuvchilar tomonidan identifikatsiya vositalari orqali raqamli markirovkalash qoidalarini buzilishi deb hisoblanadi: raqamli markirovkalanmangan mahsulotlarni sotib olish, tashish, saqlash yoki realizatsiya qilish (sotish); markirovkalash axborot tizimida roʻyxatdan oʻtmagan holda raqamli markirovkalanishi lozim boʻlgan mahsulotlarni qabul qilish yoxud realizatsiya qilish; markirovka kodlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan elektron hisobvaraq-fakturalarni qabul qilmasdan raqamli markirovkalangan mahsulotlarni sotib olish, shuningdek, realizatsiya qilingan (sotilgan) mahsulotlarning har bir birligi uchun markirovka kodlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan fiskal hujjatni yoxud elektron hisobvaraq-fakturani rasmiylashtirmasdan raqamli markirovkalangan mahsulotlarni realizatsiya qilish (sotish); nuqsonli (brak boʻlgan) raqamli markirovkalangan mahsulotlarni hisobdan chiqarish yoki sotish bilan bogʻliq boʻlmagan sabablarga koʻra muomaladan chiqarish talablarini buzish; raqamli identifikatsiya vositalarining takroriy nusxalaridan (dublikat) foydalangan holda ishlab chiqarilgan mahsulotlarni sotib olish, saqlash, tashish yoki realizatsiya qilish. 961. Quyidagilar qonunchilikda majburiy raqamli markirovkalanishi belgilangan mahsulotlarni chakana savdosi bilan shugʻullanuvchi va umumiy ovqatlanish sohasidagi korxonalar tomonidan identifikatsiya vositalari orqali raqamli markirovkalash qoidalarini buzilishi deb hisoblanadi: raqamli markirovkalanmangan mahsulotlarni sotib olish, tashish, saqlash yoki realizatsiya qilish (sotish); markirovkalash axborot tizimida roʻyxatdan oʻtmagan holda raqamli markirovkalanishi lozim boʻlgan mahsulotlarni qabul qilish yoxud realizatsiya qilish; markirovka kodlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan elektron hisobvaraq-fakturalarni qabul qilmasdan raqamli markirovkalangan mahsulotlarni sotib olish, saqlash, tashish yoki realizatsiya qilish; nuqsonli (brak boʻlgan) raqamli markirovkalangan mahsulotlarni hisobdan chiqarish yoki sotish bilan bogʻliq boʻlmagan sabablarga koʻra muomaladan chiqarish talablarini buzish; raqamli markirovkalanmagan mahsulotlarni saqlash, ishlatish va (yoki) mahsulot muomalasining boshqa subyektiga yoxud oxirgi isteʼmolchiga realizatsiya qilish (sotish); raqamli identifikatsiya vositalarining takroriy nusxalaridan (dublikat) foydalangan holda ishlab chiqarilgan mahsulotlarni saqlash, tashish yoki realizatsiya qilish; mahsulot muomalasining boshqa subyektiga realizatsiya qilingan (sotilgan) mahsulotlarning har bir birligi uchun markirovka kodlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan fiskal hujjatni yoxud elektron hisobvaraq-fakturani rasmiylashtirmasdan raqamli markirovkalangan mahsulotlarni realizatsiya qilish (sotish); markirovka kodini muomaladan olib tashlash uchun elektron fiskal hujjatga har bir sotilgan tovar birligining markirovka kodlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni kiritmasdan, raqamli markirovkalangan mahsulotni yakuniy isteʼmolchiga realizatsiya qilish (sotish). 962. Quyidagilar qonunchilikda raqamli markirovkalanishi lozim boʻlgan mahsulotlarni vositachilik va (yoki) agentlik shartnomalari doirasida realizatsiya qilinganda, identifikatsiya vositalari orqali raqamli markirovkalash qoidalarining buzilishi deb hisoblanadi: a) komissioner tomonidan: markirovkalash axborot tizimida roʻyxatdan oʻtmagan holda, raqamli markirovkalanishi lozim boʻlgan mahsulotlarni qabul qilish yoxud realizatsiya qilish; komitentdan markirovka kodi aks ettirilishini talab qilmagan holda, mahsulotlarni xaridorlarga realizatsiya qilish (sotish) yoki yetkazib berish; realizatsiya qilingan (sotilgan) mahsulotlarning har bir birligi uchun markirovka kodlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni elektron hisobvaraq-fakturalarda va (yoki) nazorat-kassa texnikalari cheklarida aks ettirmasdan mahsulotlarni realizatsiya qilish (sotish); b) komitent tomonidan: markirovkalash axborot tizimida roʻyxatdan oʻtmagan holda, raqamli markirovkalanishi lozim boʻlgan mahsulotlarni qabul qilish yoxud realizatsiya qilish; raqamli markirovkalanmangan mahsulotlarni realizatsiya qilish (sotish); soxtalashtirilgan (kontrafakt) yoki ilgari ishlatilgan markirovka kodlari yordamida markirovkalangan mahsulotlarni realizatsiya qilish (sotish), shuningdek, komissionerga elektron hisobvaraq-fakturalarda va (yoki) nazorat-kassa texnikalari cheklarida aks ettirish uchun markirovka kodlari toʻgʻrisida notoʻgʻri (yolgʻon yoki nomutanosib) maʼlumotlarni taqdim etgan holda mahsulotlarni realizatsiya qilish (sotish). 97. Markirovkalash kodlarini raqamli identifikatsiyalash vositalariga oʻzgartirish va ularni isteʼmol qadogʻiga va (yoki) guruhlangan qadoqqa va (yoki) yorliqqa va (yoki) stikerga tushirish mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisi bilan tuzilgan shartnoma asosida servis-provayder tomonidan ham amalga oshirilishi mumkin. Servis-provayderga toʻlovlar faqat koʻrsatilgan xizmatlar uchun shartnomada nazarda tutilgan shart va miqdorda amalga oshiriladi. Bunda shartnoma shartlari servis-provayder tomonidan bajarilmaganda, shartnomaga oid nizoli holatlar sud tartibida hal etiladi. 98. Servis-provayder markirovkalash kodlarini raqamli identifikatsiya vositalariga oʻzgartirish va ularni tushirish uchun quyidagilarga ega boʻlishi zarur: a) elektron raqamli imzo; b) mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisining topshirigʻi boʻyicha raqamli identifikatsiya vositasini oʻzgartirish va uni tushirish uchun yetarli boʻlgan, ammo mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisining qadoqlar, yorliqlar va stikerlar ishlab chiqarish uchun muntazam joylashtiriladigan buyurtmalaridan past boʻlmagan unumdorlik bilan ishlaydigan kompleks poligrafiya asbob-uskunasi; v) quyidagilarni taʼminlovchi distributsiya, matbaa va validatsiya dasturiy-apparat kompleksi: mahsulotlar aylanmasi ishtirokchilarining markirovkalash kodlarini himoyalangan holda saqlash; mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisiga markirovkalash kodlarini yetkazib beruvchi aloqa kanalini himoya qilish; mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisiga markirovkalash kodini yetkazib berish; markirovkalash kodlarini raqamli identifikatsiyalash vositalariga oʻzgartirish (nashrni boshqarish); raqamli identifikatsiyalash vositalarining tushirilish sifatini apparatli validatsiyalash (texnik koʻrish vositalarini qoʻllagan holda); raqamli identifikatsiyalash vositalarini validatsiyalash moduli yordamida markirovkalash kodlarini raqamli identifikatsiyalash vositalariga oʻzgartirish toʻgʻrisida hisobotlarni shakllantirish va ularni markirovkalash axborot tizimiga kiritish; markirovkalash qoidalariga rioya etish (tushirish sifatini validatsiyalashdan soʻng va markirovkalash kodidan foydalanish toʻgʻrisidagi hisobot shakllantirilgandan keyin tekshirish kodini oʻchirib tashlash); alohida tezkor saqlash imkonini beradigan himoyalangan saqlagichdan mahsulotlar aylanmasi ishtirokchilarining markirovkalash kodlarini (ishlab chiqarish jarayonida markirovkalash kodlarini raqamli identifikatsiya vositalariga oʻzgartirish) va markirovkalash kodlari hamda mahsulotlar aylanmasi turli ishtirokchilarining identifikatsiyalash vositalari tushirilishi va validatsiyasi toʻgʻrisidagi hisobotlarini tanlash; markirovkalash kodlarining tushirilishi va validatsiyalashdan keyin ularni takroran tushirish imkoniyati yoʻqligining kafolati. 99. Servis-provayderga distributsiya, matbaa va validatsiyaning dasturiy-apparat kompleksi Operator tomonidan taqdim etiladi. Qayd etilgan distributsiya, matbaa va validatsiyaning dasturiy-apparat kompleksini olish uchun servis-provayderlar Operator bilan shartnoma tuzadi. 100. Servis-provayder Operator tomonidan taqdim etiladigan distributsiya, matbaa va validatsiyaning dasturiy-apparat kompleksidan foydalanishi zarur. 101. Servis-provayder identifikatsiyalash vositalarining tushirilishida raqamli identifikatsiyalash vositalarini nashr qilish sifati standartlariga rioya qilishga majburdir. 102. Servis-provayder tomonidan markirovkalash kodining raqamli identifikatsiyalash vositasiga oʻzgartirilishi va qadoqqa yoki yorliqqa yoxud stikerga tushirilishidan keyin mahsulotlar aylanmasi ishtirokchisiga raqamli identifikatsiyalash vositasi tushirilgan qadoqni yoki yorliqni yoxud stikerni berib yuborishdan avval nashr qilish sifati validatsiyasi amalga oshiriladi. 103. Validatsiyadan oʻtgandan keyin distributsiya, matbaa va validatsiyaning dasturiy-apparat kompleksi raqamli identifikatsiyalash vositalariga oʻzgartirilgan markirovkalash kodlarining muvaffaqiyatli tushirilishi toʻgʻrisida hisobotni shakllantiradi. 104. Raqamli identifikatsiyalash vositasini tushirish usuli ishlab chiqaruvchi tomonidan belgilangan saqlash sharoitlari va transportda tashish qoidalariga rioya etilganda, oziq-ovqat mahsulotlarining butun yaroqlilik muddati davomida raqamli identifikatsiyalash vositasining saqlanishini (barqarorligini) taʼminlashi kerak. 105. Servis-provayder mahsulotlar aylanmasi ishtirokchilaridan olingan markirovka kodlarini uchinchi shaxsga berishi taqiqlanadi. 1. Mazkur Nizom quyidagilarni belgilaydi: a) Tovarlarni raqamli markirovkalash va kuzatib borish milliy axborot tizimini (keyingi oʻrinlarda — markirovkalash axborot tizimi) yaratish, ishlab chiqish, ishga tushirish, undan foydalanish va foydalanishdan chiqarish tartibini; b) markirovkalash axborot tizimida saqlanadigan maʼlumotlarni taqdim etish va undan umumiy foydalanish tartibini; v) markirovkalash axborot tizimining davlat organlari axborot tizimlari va raqamli identifikatsiya vositalari yordamida majburiy markirovkalanishi kerak boʻlgan tovarlar aylanmasi ishtirokchilarining (keyingi oʻrinlarda — tovarlar aylanmasi ishtirokchisi) axborot tizimlari bilan oʻzaro hamkorlik qilish tartibini; g) markirovkalash axborot tizimida maʼlumotlarni shakllantirish tartibini. 2. Markirovkalash axborot tizimini yaratishga erishish markirovkalash axborot tizimining quyidagi funksiyalari orqali taʼminlanadi: a) tovarlarga oʻziga xos markirovka kodlarini berish orqali markirovka qilinadigan har bir tovar birligini raqamli identifikatsiyalashni taʼminlashni; b) markirovkalash kodlarining markazlashgan generatsiyasi orqali tovarning markirovkalash kodi himoyasini taʼminlash; v) raqamli identifikatsiya vositalari yordamida markirovkalangan tovarlar aylanmasini barcha bosqichlarini Oʻzbekiston Respublikasi hududida ishlab chiqarilishidan yoki olib kirilishidan boshlab chakana savdoga chiqarilgunicha nazorat-kassa texnikasini qoʻllagan holda yoki tovarning aylanmadan boshqacha chiqarilishigacha monitoring qilish imkoniyatini taʼminlash; g) tahliliy maʼlumotlarni shakllantirish imkoniyatini taʼminlash; d) raqamli identifikatsiya vositalarining haqqoniyligini tekshirish; e) davlat boshqaruv organlarining axborot tizimlari bilan oʻzaro hamkorlikni taʼminlash; j) markirovkalash axborot tizimiga tovarlar aylanmasi ishtirokchilari tomonidan kiritiladigan maʼlumotlarning yuridik ahamiyatini taʼminlash; z) raqamli identifikatsiyalash vositalari yordamida majburiy markirovkalanishi kerak boʻlgan tovarlarning katalogini shakllantirish va yuritish; i) markirovkalash axborot tizimini qoʻllash orqali raqamli identifikatsiya vositalari yordamida tovarlarni markirovkalash sohasida nodavlat nazoratini amalga oshirish imkoniyatini taʼminlash; k) Oʻzbekiston Respublikasining normativ-huquqiy hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa funksiyalar. 3. Markirovkalash axborot tizimi quyidagilarni oʻz ichiga oladi: a) umumiy komponentlar: tovarlar aylanmasi ishtirokchilaridan kelib tushadigan hujjatlarni saqlash va ularga ishlov berish komponenti; markirovkalash kodlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni saqlash va ularga ishlov berish komponenti; markirovkalash axborot tizimi ishtirokchilari va Markirovkalash yagona tizimidan boshqa foydalanuvchilar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni roʻyxatdan oʻtkazish va ularni saqlash komponenti; markirovkalash axborot tizimi ishtirokchisi va Markirovkalash yagona tizimidan boshqa foydalanuvchilarning shaxsiy kabineti tarkibidagi maʼlumotlarga kirish uchun ruxsatnoma komponenti; markirovkalash axborot tizimi ishtirokchilari va Markirovkalash yagona tizimidan boshqa foydalanuvchilarning hisobga olish hamda boshqa axborot tizimlari bilan oʻzaro hamkorlikni tashkil etish uchun dasturiy interfeyslar komponenti; tovarlar aylanmasi ishtirokchilari uchun markirovkalash kodlarini shakllantirish xizmati hisob-kitobi va toʻlovlarni olish komponenti; markirovkalash kodlari emissiyasi komponenti; meʼyoriy-axborot maʼlumotlarini yuritish komponenti; Oʻzbekiston Respublikasining normativ-huquqiy hujjatlariga muvofiq uchinchi mamlakatlardan markirovkalangan tovarlar olib kirilishi toʻgʻrisidagi bildirishnomalarni roʻyxatga olish va ularga ishlov berish komponenti; Oʻzbekiston Respublikasining normativ-huquqiy hujjatlariga muvofiq fiskal hujjatlarni roʻyxatga olish va ularga ishlov berish komponenti; elektron raqamli imzoni shakllantirish va tekshirish hamda Oʻzbekiston Respublikasi tasdiqlovchi markazining ishlashini taʼminlash komponenti; Oʻzbekiston Respublikasining normativ-huquqiy hujjatlariga muvofiq aylanma ishtirokchilari va foydalanuvchilarni roʻyxatga olish komponenti; Oʻzbekiston Respublikasining normativ-huquqiy hujjatlariga muvofiq tovarlar reyestrini yuritish komponenti; b) tarmoq komponentlari (raqamli identifikatsiyalash vositalari yordamida majburiy markirovkalash kiritiluvchi barcha tovarlar yoki tovarlar guruhlariga nisbatan); v) Oʻzbekiston Respublikasi tovarlari katalogining kichik tizimi; g) nodavlat nazoratini taʼminlashning kichik tizimi; d) tahlil qilish kichik tizimi; e) davlat hokimiyat organlarining axborot tizimlari bilan integratsiya qilish kichik tizimi; j) axborot xavfsizligi va axborotlarni himoyalash kichik tizimi; z) oʻzaro hamkorlik va axborot koʻmagi kichik tizimi. 4. Quyidagilar markirovkalash axborot tizimining ishtirokchilari hisoblanadi: a) mahsulotlarni markirovkalash va kuzatib borish milliy axborot tizimining operatori (keyingi oʻrinlarda — operator); b) Soliq qoʻmitasi (keyingi oʻrinlarda — muvofiqlashtiruvchi); v) tovarlar aylanmasi ishtirokchilari; g) nazorat qiluvchi organlar; d) markirovkalash axborot tizimi foydalanuvchilari. 5. Raqamli identifikatsiya vositalari yordamida majburiy markirovkalanishi kerak boʻlgan tovarlarning sotib olinishi va sotilishi bilan bogʻliq boʻlgan savdo faoliyatini amalga oshiruvchi xoʻjalik subyektlari hamda raqamli identifikatsiyalash vositalari yordamida majburiy markirovkalanishi kerak boʻlgan tovarlarning yetkazib berilishini amalga oshiruvchi xoʻjalik subyektlari, jumladan, raqamli identifikatsiyalash vositalari yordamida majburiy markirovkalanishi kerak boʻlgan tovarlarni aylanmaga kiritilishi, aylanmasi va (yoki) ularning aylanmadan chiqarilishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarning operatorga taqdim etilishini amalga oshiruvchi ushbu tovarlarning ishlab chiqaruvchilari hamda import qiluvchilari tovarlar aylanmasi ishtirokchilari hisoblanadi. 6. Raqamli identifikatsiya vositalari yordamida markirovkalanishi kerak boʻlgan tovarlar aylanmasi sohasida nazorat qilish boʻyicha markirovkalash axborot tizimini qoʻllash bilan bogʻliq funksiyalarni amalga oshiruvchi davlat boshqaruv organlari nazorat qiluvchi organlar hisoblanadi. 7. Markirovkalash axborot tizimida saqlanadigan maʼlumotlarga kirish huquqiga ega boʻlgan jismoniy va yuridik shaxslar, davlat boshqaruv organlari markirovkalash axborot tizimi foydalanuvchilari hisoblanadi. 8. Markirovkalash axborot tizimini yaratish, rivojlantirish, ishga tushirish, undan foydalanish va foydalanishdan chiqarish operator orqali amalga oshiriladi. Majburiy raqamli markirovkalash tizimi samaradorligini oshirish maqsadida operator mahsulotlar aylanmasi ishtirokchilariga tunu-kun xizmat koʻrsatadigan Call-markaziga ega boʻlishi lozim. 9. Markirovkalash axborot tizimini yaratish, rivojlantirish va undan foydalanish quyidagi tamoyillar asosida amalga oshiriladi: a) markirovkalash axborot tizimini qoʻllash orqali qabul qilinadigan va uzatiladigan maʼlumotlarning toʻliqligini, haqqoniyligini, saqlanganligini taʼminlash; b) markirovkalash axborot tizimi tashkiliy-uslubiy taʼminotining yagonaligi; v) markirovkalash axborot tizimining yagona reyestrlarining, klassifikatorlarining va maʼlumotnomalarining qoʻllanilishi; g) markirovkalash axborot tizimiga aniq belgilangan kirishni taʼminlash; d) markirovkalash axborot tizimining uzluksiz ishlashini taʼminlash. 10. Markirovkalash axborot tizimini yaratishga texnik topshiriq operator tomonidan ishlab chiqiladi va muvofiqlashtiruvchi tomonidan tasdiqlanadi. 11. Monitoring axborot tizimini ishga tushirish dalolatnomasi operator tomonidan tasdiqlanadi. 12. Monitoring axborot tizimini ishga tushirish markirovkalash axborot tizimining kichik tizimlari (komponentlari) va umuman, markirovkalash axborot tizimi boʻyicha amalga oshiriladi. 13. Operator tomonidan tasdiqlanadigan ishga tushirish dalolatnomasi markirovkalash axborot tizimini ishga tushirish uchun asos hisoblanadi. 14. Markirovkalash axborot tizimi, agar markirovkalash axborot tizimini ishga tushirish dalolatnomasi bilan boshqa muddat oʻrnatilmagan boʻlsa, uning birinchi kichik tizimi foydalanishga topshirilgan kundan boshlab ishga tushirilgan deb hisoblanadi. 15. Markirovkalash axborot tizimining, jumladan, uning tizimosti komponentlarining dasturiy va texnik vositalari quyidagilarni taʼminlashi kerak: a) markirovkalash axborot tizimi funksiyalarini amalga oshirishni; b) markirovkalash axborot tizimining, shu jumladan, uning kichik tizimlarining (komponentlarining) tunu-kun uzluksiz ishlashini, rejali va texnologik ishlarga tanaffuslar bundan mustasno; v) markirovkalash axborot tizimining, shu jumladan, uning kichik tizimlarining (komponentlarining) boshqa axborot tizimlari, xususan, davlat organlarining axborot tizimlari bilan oʻzaro hamkorligini; g) davlat sirini tashkil qilmaydigan axborotlarni himoya qilish toʻgʻrisida belgilangan talablarga muvofiq markirovkalash axborot tizimida, shu jumladan, uning kichik tizimlarida (komponentlarida) saqlanadigan axborotlarni himoya qilishni; d) tuzilmaviy koʻrinishda markirovkalash axborot tizimida joylashtiriladigan maʼlumotlarni avtomatik format-mantiqiy tekshirishni; e) markirovkalash axborot tizimida joylashtiriladigan maʼlumotlarni toʻplash, tayyorlash, uzatish, ularga ishlov berish va ularni aks ettirish boʻyicha texnologik operatsiyalarning tarkibini unifikatsiyalashni; j) markirovkalash axborot tizimida harakatlarni va amaliyotlarni bajarish sanasi va vaqtini koʻrsatgan holda maʼlumotlarni shakllantirish, joylashtirish, oʻzgartirish, ular bilan almashish va ularni olib tashlash, ularning mazmuni toʻgʻrisida maʼlumotlarni va bunday harakatlarni va amaliyotlarni amalga oshirgan, jumladan, markirovkalash axborot tizimining boshqa axborot tizimlari bilan oʻzaro axborot hamkorligi jarayonida ham harakatlarni va amaliyotlarni amalga oshirgan markirovkalash axborot tizimi ishtirokchilari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni saqlovchi harakatlar va amaliyotlarni hisobga olish elektron jurnallari yuritilishini (keyingi oʻrinlarda — hisobga olish elektron jurnali); z) markirovkalash axborot tizimi ishtirokchilarining soʻrovlari boʻyicha bajarilgan hisobga olish elektron jurnalidan koʻchirmalar shakllantirilishini; i) markirovkalash axborot tizimi ishtirokchilarining soʻrovlari boʻyicha bajarilgan hisobga olish elektron jurnalidan statistik maʼlumotlar shakllantirilishini; k) maʼlumotlarni taqdim etish va (yoki) olish muddatlari hamda sifatining buzilishiga sabab boʻladigan markirovkalash axborot tizimi ishidagi uzilishlar va buzilishlar hamda axborot xavfsizligini taʼminlash boʻyicha talablarning buzilishi toʻgʻrisida markirovkalash axborot tizimi ishtirokchilarini xabardor qilish; l) markirovkalash axborot tizimi ishtirokchilari tomonidan qoʻllaniladigan markirovkalash axborot tizimidagi meʼyoriy-maʼlumotnoma, jumladan, maʼlumotnomalar, reyestrlar va klassifikatorlarning yagonaligini. 16. Markirovkalash axborot tizimining texnik vositalari Oʻzbekiston Respublikasining hududida joylashtirilishi kerak. 17. Markirovkalash axborot tizimida maʼlumotlarni shakllantirish, ularga ishlov berish va ular bilan almashishda elektron hujjatlar shakllari qoʻllaniladi, ular muvofiqlashtiruvchi hamda oʻz vakolatlari doirasida boshqa davlat boshqaruv organlari bilan kelishish boʻyicha operator tomonidan oʻrnatiladi. Markirovkalash axborot tizimida maʼlumotlarni shakllantirish va ular bilan almashishda elektron raqamli imzolar qoʻllaniladi (agar mumkin boʻlsa). 18. Markirovkalash axborot tizimi operator tomonidan ishlab chiqiladigan va muvofiqlashtiruvchi tomonidan tasdiqlanadigan markirovkalash axborot tizimini rivojlantirish boʻyicha texnik topshiriqlar va alohida xususiy texnik topshiriqlar asosida rivojlantiriladi. 19. Markirovkalash axborot tizimida saqlanadigan maʼlumotlarga kirish ruxsati haq-huquqlarni cheklamaydigan va begʻaraz asosda operator tomonidan taʼminlanadi. 20. Markirovkalash axborot tizimida saqlanadigan maʼlumotlarga kirishga ruxsatnoma operator tomonidan quyidagi usullar bilan taʼminlanadi: a) markirovkalash axborot tizimi ishtirokchisining yozma shaklda shakllantirilgan soʻroviga javoban elektron hujjatlar shaklida; b) markirovkalash axborot tizimi ishtirokchilarining markirovkalash axborot tizimi dasturiy vositalaridan foydalanilgan holda shakllantirilgan soʻroviga javoban markirovkalash axborot tizimida; v) markirovkalash axborot tizimi va davlat boshqaruv organlarining axborot tizimlari oʻrtasida oʻzaro hamkorlikni amalga oshirishda elektron interfeyslarni qoʻllash bilan; g) davlat boshqaruv organlari va boshqa tashkilotlar bilan, jumladan shaxsiy kabinetni qoʻllash bilan operator tomonidan tuzilgan oʻzaro hamkorlik qilish toʻgʻrisidagi bitim bilan muvofiqlikda markirovkalash axborot tizimi va tovarlar aylanmasi ishtirokchilari axborot tizimlari yoki davlat organlarining axborot tizimlarining dasturiy-texnik vositalarini qoʻllash bilan avtomatlashtirilgan tartibda; d) Internet jahon axborot tarmogʻida operatorning rasmiy veb-saytidagi markirovkalash axborot tizimida saqlanadigan umumiy maʼlumotlarni joylashtirish yoʻli bilan. 21. Tovarlar aylanmasi ishtirokchisiga quyidagi maʼlumotlarga kirish uchun ruxsatnoma taʼminlanadi: a) ushbu tovar aylanmasi ishtirokchisi tomonidan amalga oshirilgan markirovkalangan tovar bilan bitim toʻgʻrisida maʼlumot; b) umumiy maʼlumotlarga taalluqli maʼlumotlar. 22. Markirovkalash axborot tizimida roʻyxatdan oʻtgan ishlab chiqaruvchiga mazkur Nizomning 21-bandida koʻrsatilgan maʼlumotlardan tashqari, tovar egasi va uning miqdori toʻgʻrisidagi maʼlumot qismida shunday ishlab chiqaruvchi tomonidan tayyorlangan tovarlar aylanmasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarga kirish uchun ruxsatnoma taʼminlanadi. 23. Tovarlar isteʼmolchilariga umumiy maʼlumotlarga kiritilgan maʼlumotlarga kirish uchun ruxsatnoma taʼminlanadi. 24. Davlat boshqaruv organlariga ular tomonidan amalga oshiriladigan maqsadlarda quyidagi maʼlumotlarga kirish uchun ruxsatnoma taʼminlanadi: a) mazkur Nizom bilan belgilangan maqsadlarda davlat boshqaruv organlariga yuklangan vazifalarni va funksiyalarni bajarish uchun zarur boʻlgan tovarlar aylanmasi ishtirokchilari, tovarlar va ularning aylanmasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; b) tovarlar va ularning aylanmasi toʻgʻrisidagi statistik maʼlumotlar; v) umumiy maʼlumotlarga taalluqli maʼlumotlar. 25. Markirovkalash axborot tizimida saqlanadigan va davlat boshqaruv organlari tomonidan foydalanishga ruxsat beriladigan maʼlumotlar tarkibi operator tomonidan davlat boshqaruv organlari va muvofiqlashtiruvchi bilan tuzilgan oʻzaro hamkorlik qilish toʻgʻrisidagi bitimlarda belgilanadi. 26. Operator Internet jahon axborot tarmogʻida umumiy maʼlumotlarni joylashtirishda quyidagilarni taʼminlaydi: a) operatorning Internet jahon axborot tarmogʻidagi rasmiy veb-saytida umumiy maʼlumotlarni joylashtirish; b) umumiy maʼlumotlar tahlili uchun moʻljallangan, jumladan, navigatsiya funksiyasini qoʻllash orqali tasniflangan va tizimlashtirilgan izlash vositasini qoʻllash. 27. Muvofiqlashtiruvchi va davlat boshqaruv organlari Internet jahon axborot tarmogʻidagi oʻz rasmiy veb-saytlarida operatorning Internet jahon axborot tarmogʻida rasmiy veb-saytiga havolalarni joylashtirilishini taʼminlaydi. Koʻrsatib oʻtilgan davlat boshqaruv organlari, shuningdek, markirovkalash axborot tizimidan bevosita umumiy maʼlumotlarni Internet jahon axborot tarmogʻidagi oʻz rasmiy veb-saytlarida joylashtirishlari ham mumkin. 28. Maʼlum tovarlar yoki tovarlar guruhlari uchun umumiy maʼlumotlar tarkibiga (atributlariga), ularni joylashtirish davriyligiga va yangilash muddatlariga talablar operator tomonidan belgilanadi. 29. Markirovkalash axborot tizimida saqlanadigan va kirish cheklangan maʼlumotlar markirovkalash axborot tizimida saqlanadigan maʼlumotlarni taqdim etish toʻgʻrisidagi soʻrov boʻyicha markirovkalash axborot tizimi ishtirokchilariga operator tomonidan taqdim etiladi. 30. Maʼlumot toʻgʻrisidagi soʻrov markirovkalash axborot tizimiga yuboriladi va kelib tushgan kuni roʻyxatga olish raqamini berish orqali operator tomonidan roʻyxatdan oʻtkazilishi kerak. Operator maʼlumot toʻgʻrisida kelib tushgan soʻrovning mazmuni boʻyicha aniqlashtirishni soʻrab olishga haqli. 31. Davlat boshqaruv organlari oʻz rahbarining (mansabdor shaxsning boshqa vakolatli shaxsining) elektron imzosi bilan imzolangan maʼlumot toʻgʻrisida elektron hujjat shaklidagi soʻrovni yuboradi. 32. Tovarlar aylanmasi ishtirokchilari tovarlar aylanmasi ishtirokchisi rahbarining (mansabdor shaxsning boshqa vakolatli shaxsining) elektron imzosi bilan imzolangan maʼlumot toʻgʻrisida elektron hujjat shaklidagi soʻrovni yuboradi. Maʼlumot toʻgʻrisidagi soʻrovda jismoniy shaxsning (yakka tartibdagi tadbirkorlar uchun) pochta manzili, telefon va (yoki) faks raqami yoki elektron pochta manzili, familiyasi, ismi va otasining ismi (agar mavjud boʻlsa) yoki maʼlumotni soʻrayotgan tashkilot (yuridik shaxslar uchun), davlat boshqaruv organining nomi hamda soʻralayotgan maʼlumotlar roʻyxati koʻrsatiladi. 33. Maʼlumot toʻgʻrisidagi soʻrovda Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlariga muvofiq ushbu maʼlumotni olish uchun asoslar, maʼlumot toʻgʻrisida soʻrov yuboruvchilarning majburiyatlari va ular tomonidan axborot xavfsizligining taʼminlanishi boʻyicha shartlar koʻrsatiladi. 34. Maʼlumot toʻgʻrisidagi soʻrovga javob majburiy roʻyxatdan oʻtkazilishi va maʼlumot toʻgʻrisidagi soʻrov roʻyxatga olingan kundan boshlab 10 ish kuni davomida markirovkalash axborot tizimi ishtirokchisiga operator tomonidan yuborilishi kerak. 35. Maʼlumot toʻgʻrisidagi soʻrovga javob operatorning elektron imzosi bilan imzolangan elektron hujjat shaklida davlat boshqaruv organlariga yuboriladi. 36. Maʼlumot toʻgʻrisidagi soʻrovga javob operator tomonidan elektron raqamli imzo bilan imzolangan elektron hujjat shaklida markirovkalash axborot tizimi ishtirokchisiga markirovkalash axborot tizimida yoki maʼlumot toʻgʻrisida soʻrovda koʻrsatilgan elektron pochta manziliga yuboriladi. 37. Operator markirovkalash axborot tizimida saqlanadigan maʼlumotlarni markirovkalash axborot tizimi ishtirokchilariga taqdim etishni quyidagi holatlarda rad etish huquqiga ega: a) maʼlumot toʻgʻrisidagi soʻrov ushbu Nizomning talablariga muvofiq kelmaganda; b) soʻralayotgan maʼlumot markirovkalash axborot tizimida saqlanmaganda; v) maʼlumot toʻgʻrisidagi soʻrov Oʻzbekiston Respublikasining qonunchilik hujjatlariga muvofiq bunday maʼlumotlarga kirish uchun ruxsatnomaga ega boʻlmagan markirovkalash axborot tizimi ishtirokchisi tomonidan yuborilganda; g) maʼlumot toʻgʻrisidagi soʻrov markirovkalash axborot tizimi ishtirokchisining soʻrovi takrorlangan, uning soʻroviga soʻralayotgan maʼlumotlarni saqlovchi tomonidan oldin javob berilganda. 38. Maʼlumot toʻgʻrisidagi soʻrovga maʼlumot taqdim etilishi rad etilgan taqdirda, operator tomonidan soʻralayotgan maʼlumot taqdim etilmasligi boʻyicha asoslar koʻrsatiladi. 39. Agar maʼlumot toʻgʻrisidagi soʻrovda koʻrsatilgan maʼlumot operatorning Internet jahon axborot tarmogʻidagi rasmiy veb-saytida joylashtirilgan boʻlsa, operator tomonidan maʼlumot toʻgʻrisidagi soʻrovga bunday maʼlumot joylashtirilgan Internet jahon axborot tarmogʻidagi veb-saytga (veb-sayt manziliga) havola koʻrsatiladi. 40. Mazkur Nizomda markirovkalash axborot tizimining boshqa axborot tizimlari bilan axborot sohasidagi oʻzaro hamkorlik qilishi deganda axborot tizimlarida, markirovkalash axborot tizimida saqlanadigan maʼlumotlarni olish, avtomatlashtirilgan tartibda joylashtirish va ulardan foydalanish, shuningdek, markirovkalash axborot tizimida saqlanadigan maʼlumotlarni boshqa axborot tizimlariga taqdim etish tushuniladi. 41. Markirovkalash axborot tizimining davlat organlarining axborot tizimlari va tovarlar aylanmasi ishtirokchilarining axborot tizimlari bilan oʻzaro hamkorligi operatorning Internet jahon axborot tarmogʻidagi rasmiy saytida joylashtiriladigan oʻzaro elektron hamkorlik protokollarini va interfeyslarini qoʻllash orqali axborot elektron xizmatlar yordamida amalga oshiriladi. 42. Tashkilotning koʻrsatib oʻtilgan axborot texnik imkoniyatlari mavjud boʻlmagan taqdirda, operator davlat boshqaruv organlari bilan oʻzaro hamkorlik qilish toʻgʻrisida bitim tuzadi va unda quyidagilarni belgilab beradi: a) markirovkalash axborot tizimining davlat organlarining axborot tizimlari bilan, jumladan, shaxsiy kabinetni qoʻllash orqali oʻzaro hamkorligini tashkil etish xususiyatlarini; b) maʼlumotlar tarkibi, ular bilan almashishni markirovkalash axborot tizimining davlat organlarining axborot tizimlari bilan oʻzaro hamkorlik qilishida amalga oshirish toʻgʻrisidagi taklif; v) markirovkalash axborot tizimidan hisobotlarni taqdim etish shakllarini. 43. Markirovkalash axborot tizimi davlat organlarining axborot tizimlariga begʻaraz asosda ulanadi. 44. Markirovkalash axborot tizimining davlat organlarining axborot tizimlari bilan oʻzaro hamkorligi quyidagicha amalga oshiriladi: a) muvofiqlashtiruvchi bilan kelishish maqsadida markirovkalash axborot tizimiga kiritish uchun operator tomonidan tasdiqlanadigan maʼlumotlarni taqdim etish shakllari boʻyicha; b) maʼlumotlarni taqdim etish toʻgʻrisidagi soʻrovlarni yoʻnaltirmasdan, avtomatik yoki avtomatlashtirilgan tartibda; v) elektron raqamli imzoni qoʻllash orqali (agar qoʻllanilsa). 45. Markirovkalash axborot tizimi davlat organlarining axborot tizimlari, jumladan, quyidagilar bilan oʻzaro hamkorlik qiladi: a) tadbirkorlik subyektlarining Yagona davlat reyestri; v) bojxona organlarining axborot tizimlari. 46. Markirovkalash axborot tizimining davlat organlari axborot tizimlari bilan oʻzaro hamkorlik qilishida, axborot oʻzaro hamkorlik ishtirokchilari tomonidan elektron hujjatlar va (yoki) maʼlumotlar hamda elektron raqamli imzo bilan imzolangan (agar qoʻllanilsa) koʻrinishda uzatiladi. 47. Markirovkalash axborot tizimi davlat organlarining axborot tizimlari bilan oʻzaro hamkorlik qilishi jarayonida qoʻllaniladigan hujjatlar shakllari operatorning Internet jahon axborot tarmogʻidagi rasmiy veb-saytida joylashtiriladi. 48. Markirovkalash axborot tizimining tovarlar aylanmasi ishtirokchilarining axborot tizimlari bilan oʻzaro hamkorligi elektron oʻzaro hamkorlik protokollari va interfeyslaridan foydalangan holda axborot elektron servislar orqali amalga oshiriladi hamda ular haqida maʼlumotlar operator tomonidan Internet jahon axborot tarmogʻidagi rasmiy veb-saytda joylashtiriladi. 481. Operator tomonidan markirovkalash axborot tizimining maʼlumotlarni saqlash, boshqa axborot tizimlariga uzatish, qabul qilish va qayta ishlash jarayonlari yuzasidan bir yilda kamida bir marotaba texnik audit oʻtkazib borilishi shart. Texnik audit yakunlangandan soʻng natijalari boʻyicha xulosa oʻn kun muddatda Soliq qoʻmitasiga taqdim etiladi. 49. Markirovkalash axborot tizimida saqlanadigan maʼlumotlar egasining qonuniy huquqlarini operator amalga oshiradi. 50. Markirovkalash axborot tizimida saqlanadigan maʼlumotlar Oʻzbekiston Respublikasining axborotlashtirish toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlariga muvofiq himoya qilinishi kerak. 51. Markirovkalash axborot tizimini yaratish, ishga tushirish va rivojlantirish davomida axborot xavfsizligini taʼminlash uchun quyidagilar amalga oshiriladi: a) markirovkalash axborot tizimida saqlanadigan maʼlumotlarni himoya qilishga nisbatan talablarni shakllantirish; b) axborot xavfsizligi va maʼlumotlarni himoya qilish tizimini (kichik tizim) ishlab chiqish va joriy etish; v) maʼlumotlarni himoya qilish vositalarini qoʻllash hamda markirovkalash axborot tizimining maʼlumotlarni himoya qilish talablariga muvofiq kelishini sertifikatlash; g) maʼlumotlarni himoyalangan axborot-telekommunikatsiya tarmoqlari orqali uzatish; d) markirovkalash axborot tizimidan foydalanish davomida maʼlumotlarni himoya qilish talablarini bajarish. 52. Markirovkalash axborot tizimida saqlanadigan maʼlumotlarni himoya qilish maqsadida operator quyidagilarni taʼminlaydi: a) maʼlumotlarga ruxsatsiz kirishni va (yoki) ushbu maʼlumotlarga kirish huquqiga ega boʻlmagan shaxslarga bunday maʼlumotlar uzatilishining oldini olish; b) maʼlumotlarga ruxsatsiz kirish asoslarini oʻz vaqtida aniqlash; v) maʼlumotlarga kirish tartibini buzishning salbiy oqibatlarining oldini olish; g) texnik vositalar faoliyatiga taʼsir etishning salbiy oqibatlari natijasida markirovkalash axborot tizimida joylashtirilgan texnik vositalar buzilishiga yoʻl qoʻymaslik; d) maʼlumotlarga ruxsatsiz kirish natijasida modifikatsiya qilingan yoki oʻchirib yuborilgan maʼlumotlarni zudlik bilan tiklash imkoniyati; e) maʼlumotlarning himoyalanganlik darajasi taʼminlanishining doimiy nazorati; j) davlat-xususiy sheriklik toʻgʻrisidagi bitimni tuzishda markirovkalash jarayonida axborot tizimidagi maʼlumotlarni himoya qilish maqsadida “Axborotlashtirish toʻgʻrisida” Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni talablariga muvofiqlikni taʼminlash. 53. Markirovkalash axborot tizimiga uzatiladigan maʼlumotlar shakllari operator tomonidan belgilab beriladigan va elektron raqamli imzo (agar qoʻllanilsa) bilan imzolanadigan elektron hujjatlar shaklida shakllantiriladi hamda taqdim etiladi, nazorat-kassa texnikasi yoki buyurtmalarni boshqarish stansiyalari va emissiyalarni roʻyxatga olish qurilmalarini qoʻllash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlariga muvofiq fiskal hujjatlar tarkibida uzatiladigan maʼlumotlar bundan mustasno. 54. Mazkur Nizomning 53-bandida koʻrsatilgan elektron hujjatlar shakllari operatorning Internet jahon axborot tarmogʻidagi rasmiy veb-saytida operator tomonidan joylashtiriladi. 55. Hujjatni qabul qilish haqidagi xabarnomada (kvitansiyada) qayd etilgan sana markirovkalash axborot tizimiga hujjatlarni taqdim etish sanasi deb tan olinadi. Tovarlar aylanmasi ishtirokchisi tomonidan markirovkalash axborot tizimiga maʼlumotlarni taqdim etish boʻyicha majburiyatlarning bajarilganligi markirovkalash axborot tizimiga maʼlumotlarni kiritish haqidagi xabarnoma (kvitansiya) bilan tasdiqlanadi. Mazkur bandda nazarda tutilgan xabarnoma (kvitansiya) avtomatik ravishda shakllantiriladi va markirovkalash axborot tizimiga taqdim etilgan hujjatlarni (maʼlumotlarni) qayd etishda elektron hujjat shaklida markirovkalash axborot tizimining tovarlar aylanmasi ishtirokchisiga yuboriladi. 1. Raqamli markirovkalash va tovarlarni kuzatish Milliy axborot tizimida (keyingi oʻrinlarda — markirovkalash axborot tizimi) roʻyxatga olingan raqamli identifikatsiya vositalari yordamida majburiy markirovka qilinishini kerak boʻlgan tovarlar aylanmasi ishtirokchilari toʻgʻrisida maʼlumotlar. 2. Markirovkalash axborot tizimida “Tovarlar katalogi” kichik tizimida roʻyxatga olingan raqamli identifikatsiya vositalari yordamida majburiy markirovka qilinishi kerak boʻlgan tovarlar toʻgʻrisida maʼlumotlar. 3. Markirovkalash axborot tizimi bilan maʼlumot almashinish uchun raqamli identifikatsiya vositalari yordamida majburiy markirovka qilinishi kerak boʻlgan tovarlar aylanmasi ishtirokchilari tomonidan qoʻllaniluvchi texnik vositalar toʻgʻrisida maʼlumotlar. 4. Operator tomonidan markirovkalash kodlarini shakllantirish (generatsiyalash) toʻgʻrisida maʼlumotlar. 5. Tovarlar aylanmasi ishtirokchilari tomonidan markirovka kodlarini raqamli identifikatsiya vositalariga oʻzgartirish va tovarlarga raqamli identifikatsiya vositalarining tushirilishi toʻgʻrisida maʼlumotlar. 6. Yaroqsiz raqamli identifikatsiya vositalari toʻgʻrisida maʼlumotlar. 7. Raqamli identifikatsiya vositalari yordamida majburiy markirovka qilinishi kerak boʻlgan tovarlarni aylanmaga kiritish, ularning aylanmasi va ularning aylanmadan chiqarilishi toʻgʻrisida maʼlumotlar. 8. Raqamli identifikatsiya vositalari yordamida majburiy markirovka qilinishi kerak boʻlgan tovarlar aylanmasi toʻgʻrisida maʼlumotlarni saqlovchi elektron hisob-fakturalaridan maʼlumotlar. 9. Raqamli identifikatsiya vositalari yordamida majburiy markirovka qilinishi kerak boʻlgan tovarlarni sotish haqidagi maʼlumotlarni saqlovchi kassa cheklari va qatʼiy hisobot shakllaridan maʼlumotlar. 10. Raqamli identifikatsiya vositalari yordamida tovarlarni markirovka qilish qoidalarining buzilishi ushbu tovarlarning isteʼmolchilari tomonidan aniqlanishi toʻgʻrisida maʼlumotlar. 1. Raqamli markirovkalash va tovarlarni kuzatish milliy axborot tizimida (keyingi oʻrinlarda — markirovkalash axborot tizimi) roʻyxatdan oʻtkazilgan raqamli identifikatsiya vositalari yordamida majburiy markirovkalanishi kerak boʻlgan va Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq umumiy foydalanish uchun Internet jahon axborot tarmogʻida joylashtirilishi shart boʻlgan tovarlar aylanmasi ishtirokchilari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar. 2. Markirovkalash axborot tizimida roʻyxatdan oʻtkazilgan tovarlar qadoqlarida, jumladan, isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisidagi Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq koʻrsatilgan majburiy identifikatsiya vositalari yordamida markirovka qilinishi kerak boʻlgan tovarlar toʻgʻrisida maʼlumotlar. 3. Markirovkalash axborot tizimida raqamli identifikatsiyalash vositalarini tovarlarga, tovarlarning qadoqlariga yoki raqamli identifikatsiya vositalarini qoʻllash uchun moʻljallangan boshqa moddiy tashuvchiga qoʻllanilishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar mavjudligi yoki bunday maʼlumotlarning yoʻqligi toʻgʻrisida maʼlumot. 1. Mazkur Nizom raqamli identifikatsiyalash vositalari bilan tamaki mahsulotlarini markirovkalash xususiyatlarini, tamaki mahsulotlarini raqamli identifikatsiyalash vositalarining xususiyatlari, tamaki mahsulotlari aylanmasi ishtirokchilari tomonidan Mahsulotlarni markirovkalash va kuzatib borish milliy axborot tizimi operatoriga (keyingi oʻrinlarda — operator, markirovkalash axborot tizimi) tamaki mahsulotlari aylanmasi toʻgʻrisidagi maʼlumotni taqdim etishning bosqichlari va muddatlarini belgilaydi. 2. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: agregatsiyalash — yaratiluvchi guruhlangan qadoq va (yoki) transport qadogʻining identifikatsiyalash kodi bilan har bir joylashtirilgan isteʼmol qadogʻi, guruhlangan qadoq, transport qadogʻining identifikatsiyalash kodlarining oʻzaro bogʻliqligi toʻgʻrisidagi maʼlumotni saqlovchi yaratiluvchi guruhlangan qadoq va (yoki) transport qadogʻiga bosib tushirish bilan isteʼmol qadogʻini birinchi daraja guruhlangan qadogʻiga va (yoki) transport qadogʻiga hamda birinchi daraja transport qadoqlarining keyingi daraja transport qadogʻiga mahsulotlarni birlashtirish jarayoni; yorliq — yozuvlar, tasvirlar, belgilar, ramzlar, boshqa belgilanishlar va (yoki) ularning majmuasi koʻrinishida mahsulot toʻgʻrisidagi maʼlumotni tushiruvchi va qadoqqa, jumladan, yopishtirish yoʻli bilan mahkamlanuvchi maʼlumotni tashuvchi. 3. Tamaki mahsulotlarini raqamli identifikatsiyalash vositalari bilan majburiy markirovkalash isteʼmol uchun va guruhlangan qadoqda sotiladigan tamaki mahsulotlarining quyidagi turlariga nisbatan amalga oshiriladi: a) filtrli sigaretlar; b) filtrsiz sigaretlar. v) boshqa turdagi chekiladigan tamaki mahsulotlari; g) chekilmaydigan tamaki mahsulotlari; d) nikotinli tamakisiz snyus, tarkibida nikotin mavjud suyuqliklar va nikotinli elektron sigaretalar. Tamaki mahsulotlarining turlari Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 18-maydagi 290-son qarori bilan tasdiqlangan Tamaki mahsulotlari toʻgʻrisidagi texnik reglament bilan belgilab beriladi. 4. Tamaki mahsulotlarini ishlab chiqaruvchilar va import qiluvchilar: a) tamaki mahsulotlarini ishlab chiqarish yoki import qilish bilan shugʻullanuvchilarda tamaki mahsulotlarini foydalanishga kiritish va (yoki) foydalanish bilan bogʻliq faoliyatni amalga oshiruvchi ishlab chiqaruvchilar va import qiluvchilar 2020-yil 31-dekabrga qadar yoki 2020-yil 31-dekabrdan keyin mazkur faoliyat amalga oshirilishi zarurati yuzaga kelgan kundan boshlab 7 kalendar kun davomida markirovkalash axborot tizimidan roʻyxatdan oʻtadi va Oʻzbekiston Respublikasida ishlab chiqariladigan va (yoki) olib kiriladigan tamaki mahsulotlari nomenklaturasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni markirovkalash axborot tizimiga kiritadi; a)1 boshqa turdagi chekiladigan tamaki mahsulotlari, chekilmaydigan tamaki mahsulotlari, nikotinli tamakisiz snyuslar, tarkibida nikotin mavjud suyuqliklar va nikotinli elektron sigaretalarni ishlab chiqaruvchilar va import qiluvchilar 2022-yil 1-sentabrga qadar yoki 2022-yil 1-sentabrdan keyin mazkur faoliyat amalga oshirilishi zarurati yuzaga kelgan kundan boshlab 7 kalendar kun davomida markirovkalash axborot tizimidan roʻyxatdan oʻtadi va Oʻzbekiston Respublikasida ishlab chiqariladigan va (yoki) olib kiriladigan tamaki mahsulotlari nomenklaturasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni markirovkalash axborot tizimiga kiritadi; b) isteʼmol va guruhlangan qadoqlarga raqamli identifikatsiyalash vositalari tushirilishini, shuningdek, tamaki mahsulotlarini agregatsiyalashni taʼminlaydi va markirovkalash axborot tizimiga: filtrli sigaretalar — 2021-yil 1-yanvardan; filtrsiz sigaretalar — 2021-yil 1-dekabrdan; boshqa turdagi chekiladigan tamaki mahsulotlari, chekilmaydigan tamaki mahsulotlari, nikotinli tamakisiz snyuslar, tarkibida nikotin mavjud suyuqliklar va nikotinli elektron sigaretalar — 2022-yil 1-oktabrdan boshlab markirovkalanganligi va agregatsiyalanganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni kiritadi; v) markirovkalangan tamaki mahsulotlarining sotilishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar markirovkalash axborot tizimiga: filtrli sigaretalar — 2022-yil 1-yanvardan; filtrsiz sigaretalar — 2022-yil 1-fevraldan; boshqa turdagi chekiladigan tamaki mahsulotlari, chekilmaydigan tamaki mahsulotlari, nikotinli tamakisiz snyuslar, tarkibida nikotin mavjud suyuqliklar va nikotinli elektron sigaretalar — 2023-yil 1-yanvardan boshlab kiritilishini taʼminlaydi; g) markirovkalanmagan tamaki mahsulotlarining qoldiqlari sotilishini (ulgurji savdoga) va (yoki) ularning uchinchi shaxslarga sotilishi bilan bogʻliq boʻlmagan sabablar boʻyicha koʻrsatilgan qoldiqlari: filtrli sigaretalar — 2021-yil 1-iyulga qadar; filtrsiz sigaretalar — 2022-yil 1-fevralga qadar; boshqa turdagi chekiladigan tamaki mahsulotlari, chekilmaydigan tamaki mahsulotlari, nikotinli tamakisiz snyuslar, tarkibida nikotin mavjud suyuqliklar va nikotinli elektron sigaretalar — 2023-yil 1-yanvarga qadar sotuvdan chiqarilishini taʼminlaydi; d) tamaki mahsulotlari aylanmasi boʻyicha barcha harakatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar markirovkalash axborot tizimiga: filtrli sigaretalar boʻyicha — 2021-yil 1-oktabrdan; filtrsiz sigaretalar boʻyicha — 2022-yil 1-martdan, boshqa turdagi chekiladigan tamaki mahsulotlari, chekilmaydigan tamaki mahsulotlari, nikotinli tamakisiz snyuslar, tarkibida nikotin mavjud suyuqliklar va nikotinli elektron sigaretalar boʻyicha — 2023-yil 1-martdan boshlab kiritilishini taʼminlaydi. 5. Raqamli identifikatsiyalash vositalarini shakllantirish va ularning tamaki mahsulotlarining isteʼmol uchun va guruhlangan qadoqlariga tushirilishi uchun zarur boʻlgan markirovkalash kodlarini berish uchun toʻlovlar 2021-yil 1-yanvardan boshlab operator tomonidan undiriladi. 6. Tamaki mahsulotlarini bevosita ishlab chiqaruvchilardan va import qiluvchilardan sotib oladigan tamaki mahsulotlarining ulgurji savdosi tashkilotlari: a) tamaki mahsulotlarini bevosita ishlab chiqaruvchilar va import qiluvchilardan sotib olish bilan bogʻliq faoliyatni amalga oshiruvchi ulgurji savdo tashkilotlari 2021-yil 1-fevralga qadar yoki 2021-yil 1-fevraldan keyin mazkur faoliyat amalga oshirilishi zarurati paydo boʻlgan kundan boshlab 7 kalendar kun davomida markirovkalash axborot tizimidan roʻyxatdan oʻtadi; a)1 boshqa turdagi chekiladigan tamaki mahsulotlari, chekilmaydigan tamaki mahsulotlari, nikotinli tamakisiz snyuslar, tarkibida nikotin mavjud suyuqliklar va nikotinli elektron sigaretalarni bevosita ishlab chiqaruvchilar va import qiluvchilardan sotib olish bilan bogʻliq faoliyatni amalga oshiruvchi ulgurji savdo tashkilotlari 2022-yil 1-noyabrga qadar yoki 2022-yil 1-noyabrdan keyin mazkur faoliyat amalga oshirilishi zarurati paydo boʻlgan kundan boshlab 7 kalendar kun davomida markirovkalash axborot tizimidan roʻyxatdan oʻtadi; b) ishlab chiqaruvchilardan va import qiluvchilardan sotib olishga doir maʼlumotlarni: filtrli sigaretalar boʻyicha — 2021-yil 1-oktabrdan; filtrsiz sigaretalar boʻyicha — 2022-yil 1-martdan; boshqa turdagi chekiladigan tamaki mahsulotlari, chekilmaydigan tamaki mahsulotlari, nikotinli tamakisiz snyuslar, tarkibida nikotin mavjud suyuqliklar va nikotinli elektron sigaretalar boʻyicha — 2023-yil 1-yanvardan boshlab markirovkalash axborot tizimiga kiritadi; v) markirovkalangan tamaki mahsulotlari sotilishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni: filtrli sigaretalar boʻyicha — 2022-yil 1-yanvardan; filtrsiz sigaretalar boʻyicha — 2022-yil 1-apreldan; boshqa turdagi chekiladigan tamaki mahsulotlari, chekilmaydigan tamaki mahsulotlari, nikotinli tamakisiz snyuslar, tarkibida nikotin mavjud suyuqliklar va nikotinli elektron sigaretalar boʻyicha — 2023-yil 1-fevraldan boshlab markirovkalash axborot tizimiga kiritadi; g) markirovkalanmagan tamaki mahsulotlarining qoldiqlari sotilishini (chakana savdoga) va (yoki) ularning uchinchi shaxslarga sotilishi bilan bogʻliq boʻlmagan sabablar boʻyicha koʻrsatilgan qoldiqlarni: filtrli sigaretalar boʻyicha — 2021-yil 1-oktabrga qadar; filtrsiz sigaretalar boʻyicha — 2022-yil 1-iyunga qadar; boshqa turdagi chekiladigan tamaki mahsulotlari, chekilmaydigan tamaki mahsulotlari, nikotinli tamakisiz snyuslar, tarkibida nikotin mavjud suyuqliklar va nikotinli elektron sigaretalar boʻyicha — 2023-yil 1-martga qadar sotuvdan chiqarilishini taʼminlaydi; d) mahsulot aylanmasi boʻyicha barcha harakatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni: filtrli sigaretalar boʻyicha — 2021-yil 1-yanvardan; filtrsiz sigaretalar boʻyicha — 2022-yil 1-iyundan; boshqa turdagi chekiladigan tamaki mahsulotlari, chekilmaydigan tamaki mahsulotlari, nikotinli tamakisiz snyuslar, tarkibida nikotin mavjud suyuqliklar va nikotinli elektron sigaretalar boʻyicha — 2023-yil 1-iyundan boshlab markirovkalash axborot tizimiga kiritadi. 7. Tamaki mahsulotlari aylanmasining chakana savdosi bilan shugʻullanuvchi ishtirokchilar (chakana savdo va umumiy ovqatlanish korxonalari): a) tamaki mahsulotlarining chakana savdosi bilan bogʻliq faoliyat amalga oshirilishi zarurati paydo boʻlgan kundan boshlab 7 kalendar kun davomida markirovkalash axborot tizimidan roʻyxatdan oʻtadi; b) boshqa turdagi chekiladigan tamaki mahsulotlari, chekilmaydigan tamaki mahsulotlari, nikotinli tamakisiz snyuslar, tarkibida nikotin mavjud suyuqliklar va nikotinli elektron sigaretalar chakana savdosi bilan shugʻullanuvchi tamaki mahsulotlari aylanmasi ishtirokchisi tamaki mahsulotlarining chakana savdosi bilan bogʻliq faoliyat amalga oshirilishi zarurati paydo boʻlgan kundan boshlab 7 kalendar kun davomida markirovkalash axborot tizimidan roʻyxatdan oʻtadi; v) tamaki mahsulotlarining ulgurji savdosi bilan shugʻullanuvchi tashkilotlardan sotib olishga doir maʼlumotlarini markirovkalash axborot tizimiga kiritadi; g) tamaki mahsulotlarining chakana savdosi boʻyicha maʼlumotlarni markirovkalash axborot tizimiga kiritadi; d) markirovkalanmagan tamaki mahsulotlarining qoldiqlari sotilishini (oxirgi isteʼmolchiga) va (yoki) ularning uchinchi shaxslarga sotilishi bilan bogʻliq boʻlmagan sabablar boʻyicha koʻrsatilgan qoldiqlar sotuvdan chiqarilishini taʼminlaydi; e) tamaki mahsulotlari aylanmasi boʻyicha barcha harakatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni markirovkalash axborot tizimiga kiritadi. 8. 2021-yil 1-yanvarga qadar operator taqdim etgan markirovkalash kodlaridan tamaki mahsulotlari aylanmasi ishtirokchilari tomonidan qayta oʻzgartirilgan raqamli identifikatsiyalash vositalari bilan markirovkalangan tamaki mahsulotlari tamaki mahsulotlari aylanmasi ishtirokchilaridan 2021-yil 1-yanvar holati boʻyicha raqamli identifikatsiyalash vositalarini shunday tamaki mahsulotlariga tushirish toʻgʻrisida olingan maʼlumotlar markirovkalash axborot tizimida operator tomonidan aks ettirilishi sharti bilan tegishli ravishda markirovkalangan deb tan olinadi. 9. Oʻzbekiston Respublikasi hududida filtrli sigaretlarga raqamli identifikatsiyalash vositalari tushirmasdan hamda tamaki mahsulotlarining koʻrsatilgan turlarini raqamli identifikatsiyalash vositalari bilan markirovkalash toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni markirovkalash axborot tizimiga yubormasdan 2021-yil 1-yanvardan boshlab ishlab chiqarish taqiqlanadi. 2021-yil 1-yanvardan keyin ishlab chiqarilgan (olib kirilgan) tamaki mahsulotlarining koʻrsatilgan turlarini chakana sotilishi faqat ularning chakana sotilishi toʻgʻrisida maʼlumotlar markirovkalash axborot tizimiga kiritilganda yoʻl qoʻyiladi. 2021-yil 1-yanvargacha ishlab chiqarilgan (olib kirilgan) tamaki mahsulotlarining koʻrsatilgan turlarini chakana savdosiga 2022-yil 1-yanvargacha ruxsat etiladi. 10. Oʻzbekiston Respublikasi hududida filtrsiz sigaretlarni raqamli identifikatsiyalash vositalari tushirmasdan hamda tamaki mahsulotlarining koʻrsatilgan turlarini raqamli identifikatsiyalash vositalari bilan markirovkalash toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni markirovkalash axborot tizimiga yubormasdan 2021-yil 1-dekabrdan boshlab ishlab chiqarish taqiqlanadi. 2021-yil 1-dekabrdan keyin ishlab chiqarilgan (olib kirilgan) tamaki mahsulotlarining koʻrsatilgan turlarining chakana savdosiga faqat markirovkalash axborot tizimiga ularning chakana savdosi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni uzatish shartli bilan ruxsat etiladi. 2021-yil 1-dekabrgacha ishlab chiqarilgan (olib kirilgan) tamaki mahsulotlarining koʻrsatilgan turlarini chakana savdosiga 2022-yil 1-dekabrgacha ruxsat etiladi. 101. Oʻzbekiston Respublikasi hududida boshqa turdagi chekiladigan tamaki mahsulotlari, chekilmaydigan tamaki mahsulotlari, nikotinli tamakisiz snyuslar, tarkibida nikotin mavjud suyuqliklar va nikotinli elektron sigaretalarni raqamli identifikatsiyalash vositalarini tushirmasdan hamda tamaki mahsulotlarining koʻrsatilgan turlarini raqamli identifikatsiyalash vositalari bilan markirovkalash toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni markirovkalash axborot tizimiga yubormasdan 2022-yil 1-oktabrdan boshlab ishlab chiqarish taqiqlanadi. 2022-yil 1-oktabrdan keyin ishlab chiqarilgan (olib kirilgan) tamaki mahsulotlarining koʻrsatilgan turlarining chakana savdosiga faqat markirovkalash axborot tizimiga ularning chakana savdosi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni uzatish sharti bilan ruxsat etiladi. 2022-yil 1-oktabrga qadar ishlab chiqarilgan (olib kirilgan) tamaki mahsulotlarining koʻrsatilgan turlari chakana savdosiga 2023-yil 1-oktabrga qadar ruxsat etiladi. 11. Tamaki mahsulotlarining isteʼmol qadogʻini raqamli identifikatsiyalash vositasi 3 guruhdagi maʼlumotlarni tashkil etuvchi markirovkalash kodini oʻz ichiga oladi. Ushbu maʼlumotlarning birinchi va ikkinchi guruhi tamaki mahsulotlarining isteʼmol qadogʻi kodini, uchinchi guruh esa tekshirish kodini tashkil etadi. Bunda: birinchi guruh 14 ta raqamdan iborat boʻlib, tovar kodini oʻz ichiga oladi, ushbu kod tamaki mahsulotlari aylanmasi ishtirokchilari tomonidan kiritilgan maʼlumotlar asosida operator tomonidan shakllantiriladi; ikkinchi guruh 7 ta belgidan (raqamlar, lotin alifbosining kichik va katta harflari hamda maxsus belgilardan) iborat boʻladi va tamaki mahsulotining isteʼmol uchun qadogʻida individual seriya raqamini bildiradi; uchinchi guruh 8 ta belgidan (raqamlar, lotin alifbosining satrli va yozma harflaridan, hamda maxsus belgilardan) tashkil topadi va tekshirish kodini bildiradi. Tamaki mahsulotining isteʼmol qadogʻining raqamli identifikatsiyalash vositasi ikki oʻlchamli shtrix kod koʻrinishida DataMatrix formatida tushiriladi. 12. Tamaki mahsulotlarining guruhlangan qadogʻi raqamli identifikatsiyalash vositasi 3 guruhdagi maʼlumotlarni tashkil etuvchi markirovkalash kodini oʻz ichiga oladi. Ushbu maʼlumotlarning birinchi va ikkinchi guruh guruhlangan qadoqni identifikatsiyalash kodini, uchinchi guruh esa tekshirish kodini tashkil etadi. Bunda: birinchi guruh 14 ta raqamdan iborat boʻlib, tovar kodini oʻz ichiga oladi, bundan oldin qoʻllash identifikatori (01) keladi, tamaki mahsulotlari aylanmasi ishtirokchilari tomonidan kiritilgan maʼlumotlar asosida ushbu kod operator tomonidan shakllantiriladi; ikkinchi guruh 7 ta belgidan (raqamlar, lotin alifbosining kichik va katta harflari, hamda maxsus belgilardan) iborat boʻladi va tamaki mahsulotining guruhlangan qadogʻida individual seriya raqamini bildiradi, bundan oldin qoʻllash identifikatori (21) keladi va u operator yoki tamaki mahsulotlari aylanmasi ishtirokchilari tomonidan shakllantiriladi (ASCII belgilar jadvalida 29 kodiga ega boʻlgan belgi maʼlumotlarning ushbu guruhi uchun yakunlovchi belgi hisoblanadi); uchinchi guruh 8 ta belgidan (raqamlar, lotin alifbosining satrli va yozma harflaridan hamda maxsus belgilardan) tashkil topadi va tekshirish kodini oʻz ichiga oladi, undan oldin qoʻllash identifikatori (93) keladi va u operator tomonidan shakllantiriladi. Tamaki mahsulotining guruhlangan qadogʻini raqamli identifikatsiyalash vositasi ikki oʻlchamli shtrix kod koʻrinishida DataMatrix formatida tushiriladi. 13. Isteʼmol va guruhlangan qadoqlarga va (yoki) yorliqqa, raqamli identifikatsiyalash vositasi qadoq va (yoki) yorliqdan koʻchirib olinishiga yoʻl qoʻymaydigan usulda, raqamli identifikatsiyalash vositasi tushiriladi. Isteʼmol qadogʻiga raqamli identifikatsiyalash vositasi qadoqning past yoki yon tomoniga 5x5 millimetrdan kam boʻlmagan oʻlchamda maxsus ajratilgan kontrast maydonga tushiriladi. Agregatsiyalash taomillarini amalga oshirishga qulay oʻlchamda boʻlishini taʼminlash maqsadida, guruhlangan va transport qadogʻiga raqamli identifikatsiyalash vositasi qadoqning old yoki yon tomoniga tushiriladi. Isteʼmol va guruhlangan qadoqlarga 0,25 millimetrdan kam boʻlmagan oʻlchamda, transport qadogʻiga esa 2 millimetrdan kam boʻlmagan oʻlchamdagi maxsus modul qoʻllaniladi. Isteʼmol qadogʻiga yopishtirilgan Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi qonunchilik hujjatlari bilan belgilangan aksiz markasi ustiga stiker (boshqa usulda raqamli identifikatsiyalash vositasini tushirish imkoniyatiga ega boʻlmagan isteʼmol qadogʻiga yoki guruhlangan qadoqqa mahkamlanuvchi, raqamli identifikatsiyalash vositasini shikastlamasdan qadoqdan uning ajratib olinishini yoʻl qoʻyilmaydigan usulda raqamli identifikatsiyalash vositasini tushirish uchun moʻljallangan qoʻshimcha yorliq yoki yopishtirma yorliq) orqali tushiriladigan raqamli identifikatsiyalash vositasini tushirish yoki yopishtirish taqiqlanadi. 14. Isteʼmol qadogʻi va guruhlangan qadoqqa va (yoki) yorliqqa tushiriladigan raqamli identifikatsiyalash vositasi shaffof oʻrash plyonkasi yoki biron-bir boshqa tashqi oʻrash materiali ustiga chop etilmasligi va raqamli identifikatsiyalash vositasining oʻqilishiga toʻsqinlik qiluvchi boshqa maʼlumot bilan toʻsib qoʻyilmasligi kerak. 15. Raqamli identifikatsiyalash vositasi texnik tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiq tamaki mahsulotlari qadogʻiga tushirilgan axborotning butunligiga zarar yetkazmaydigan tarzda joylashtirilishi kerak. 16. Tamaki mahsulotlariga yorliqlarning tushirilishiga quyidagi talablar qoʻyiladi: tamaki mahsulotlarining isteʼmol qadogʻi va guruhlangan qadogʻiga yorliqlarni tushirish uchun yorliqqa tushirilgan raqamli identifikatsiyalash vositasining yorliq tushirilgan paytdan boshlab tamaki mahsuloti isteʼmolchiga sotilgunicha oʻqilishini taʼminlovchi texnologiya qoʻllanilishi kerak; yorliq tamaki mahsulotining isteʼmol qadogʻi yoki guruhlangan qadogʻiga yopishtirish yoʻli bilan tushiriladi, tamaki mahsulotlari ishlab chiqaruvchisi tomonidan tovarning qadogʻiga tushiriladigan oʻrash plyonkasiga yorliqning mahkamlanishiga ruxsat beriladi; yorliq ustiga yorliq yuzasini yopib qoʻyadigan va (yoki) raqamli identifikatsiyalash vositasining oʻqilishini qiyinlashtiradigan biron-bir elementlar tushirilishiga yoʻl qoʻyilmaydi (tamaki mahsulotlari ishlab chiqaruvchisi tomonidan qadoqqa tushiriladigan shaffof oʻrash plyonkasi bundan mustasno). raqamli identifikatsiyalash vositasining oʻlchami va joylashuvi markirovka kodlarini, shu jumladan, ISO/IEC 15415 “Axborot texnologiyalar. Avtomatik identifikatsiyalash va maʼlumotlarni yigʻish texnologiyalari. Chop yetish sifatini baholash uchun shtrix kod ramzlarini test spetsifikatsiyasi. Ikki oʻlchamli ramzlar” (ISO/IEC 15415:2011 “Information technology — Automatic identification and data capture techniques — Bar code print quality test specification — Two-dimensional symbols”) standartiga muvofiq maʼlumotlarning yigʻish terminallari, maxsus (mobil) ilovalar va lazer skanerlari orqali toʻgʻri oʻqilishini va aniqlanishini taʼminlashi kerak. 17. Ishlab chiqaruvchilar va import qiluvchilar tamaki mahsulotlarini agregatsiyalashni amalga oshiradi (alohida qadoqni guruhlangan qadoqqa va guruhlangan qadoqni transport qadogʻiga) va uni tamaki mahsulotining agregatsiyalangani toʻgʻrisidagi maʼlumotni tamaki mahsuloti aylanmasining keyingi ishtirokchisiga uzatishdan (sotishdan) avval markirovkalash axborot tizimiga kiritadi. Agregatsiyalash tadbirini amalga oshirish maqsadida mahsulot aylanmasining ishtirokchisi quyidagi maʼlumotlarni markirovkalash axborot tizimiga yuboradi: agregatsiyalashni amalga oshiruvchi mahsulot aylanmasi ishtirokchisining STIRi; ishlab chiqarish liniyasining identifikatori; ishlab chiqarish buyurtmasi identifikatori; agregatsiyalashga rejalashtirilgan qadoqlar soni; haqiqatda agregatsiyalangan qadoqlar soni; yaratiladigan guruhlangan yoki transport qadogʻining identifikatsiya kodi; yaratiladigan guruhlangan yoki transport qadogʻiga kiritilgan agregirlangan qadoqlarning markirovkalash kodlari roʻyxati; Transport qadogʻining identifikatsiya kodi agregatsiyalash tadbirini amalga oshiruvchi mahsulot aylanmasining ishtirokchisi tomonidan yaratiladi (generatsiya qilinadi) hamda “ISO/IEC 15459-1:2006 “Information technology-Unique identifiers-Part 1: Unique identifiers for transport units” standarti talablariga muvofiq qadoqning ustida qoʻllaniladi. Operator quyidagi holatlar mavjud boʻlgan taqdirda, mahsulot aylanmasining ishtirokchisiga agregatsiyalash maʼlumotlarini qabul qilishni hamda transport qadogʻining maʼlumotlarini roʻyxatdan oʻtkazishni rad etadi: mahsulot aylanmasining ishtirokchisi bitta yoki bir nechta agregatsiyalanadigan qadoqlarning markirovkalash kodlarining egasi emas; agregatsiyalanadigan qadoqlarning markirovkalash kodlari roʻyxati noyob boʻlmagan (takrorlangan) belgilardan tashkil qilingan; agregatsiyalanadigan qadoqlarning markirovkalash kodlari roʻyxatida markirovkalash axborot tizimida roʻyxatdan oʻtmagan markirovkalash kodlari mavjud; agregatsiyalanadigan qadoqlarning markirovkalash kodlari roʻyxatida markirovkalash axborot tizimida markirovkalash kodlari qoʻllanilganligi yoki markirovkalash kodlari uchun toʻlovlar amalga oshirilganligi yuzasidan maʼlumotlar mavjud emas; agregatsiyalanadigan qadoqlarning markirovkalash kodlari roʻyxatida aylanmadan chiqarilgan holatida boʻlgan markirovkalash kodlari mavjud; agregatsiyalanadigan qadoqlarning markirovkalash kodlari roʻyxatida boshqa mahsulot turlari uchun buyurtma qilingan markirovkalash kodlari mavjud; yaratiladigan guruhlangan yoki transport qadogʻining identifikatsiya kodi qabul qilingan formatga muvofiq emas; yaratiladigan guruhlangan yoki transport qadogʻining identifikatsiya kodi markirovkalash axborot tizimida avval roʻyxatdan oʻtkazilgan; Operator quyidagi holatlarda guruhlangan yoki transport qadogʻining agregatsiyasini buzish (bekor qilish) tadbirini amalga oshiradi: markirovkalash axborot tizimida guruhlangan yoki transport qadogʻiga biriktirilgan markirovkalash kodlari qayta agretsiyalangan; markirovkalash axborot tizimiga guruhlangan yoki transport qadogʻiga biriktirilgan markirovkalash kodlarining aylanmaga kiritilishi, aylanmada boʻlishi yoki aylanmadan chiqarilganligi yuzasidan maʼlumotlar taqdim etilgan. 18. 1 (bir) hisobot davri (oyi) doirasida butun ishlab chiqarilgan tamaki mahsulotlari boʻyicha isteʼmol va guruhlangan qadoqlarni agregatsiyalashning oʻrtacha samaradorligi quyidagilarni tashkil qilishi kerak: a) filtrli sigaretalar uchun: 95 foizdan kam boʻlmagan — 2021-yil 1-maydan boshlab; 99 foizdan kam boʻlmagan — 2021-yil 1-iyuldan boshlab; b) filtrsiz sigaretalar uchun: 95 foizdan kam boʻlmagan — 2022-yil 1-apreldan boshlab; 99 foizdan kam boʻlmagan — 2022-yil 1-iyundan boshlab; v) boshqa turdagi chekiladigan tamaki mahsulotlari, chekilmaydigan tamaki mahsulotlari, nikotinli tamakisiz snyuslar, tarkibida nikotin mavjud suyuqliklar va nikotinli elektron sigaretalar uchun: 95 foizdan kam boʻlmagan — 2022-yil 1-dekabrdan boshlab; 99 foizdan kam boʻlmagan — 2023-yil 1-fevraldan boshlab. Bunda, guruhlangan qadoq ichida agregatsiyalanadigan ikkita isteʼmol qadogʻidan va transport qadogʻi ichida ikkita guruhlangan qadoqdan oshmagan holda identifikatsiyalash kodi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar mavjud boʻlmasligiga ruxsat etiladi. Ushbu holatda agregatsiyalashni amalga oshiruvchi tamaki mahsulotlari aylanmasining ishtirokchisi agregatsiyalash boshlangan kundan 5 (besh) ish kuni davomida isteʼmol qadoqlarini identifikatsiyalash kodlari va (yoki) agregatsiyalashda markirovkalash axborot tizimiga uzatilmagan guruhlangan qadoqlarni identifikatsiyalash kodlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni markirovkalash axborot tizimiga kiritadi. 1. Mazkur Nizom alkogol mahsulotlarini raqamli identifikatsiyalash vositalari bilan markirovkalash xususiyatlarini, alkogol mahsulotlarini raqamli identifikatsiyalash vositalarining xususiyatlarini, alkogol mahsulotlari aylanmasi ishtirokchilari tomonidan Mahsulotlarni markirovkalash va kuzatib borish milliy axborot tizimi operatoriga (keyingi oʻrinlarda — operator, markirovkalash axborot tizimi) alkogol mahsulotlari aylanmasi toʻgʻrisidagi maʼlumotni taqdim etishning bosqichlari va muddatlarini belgilaydi. 2. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: agregatsiyalash — yaratiluvchi guruhlangan qadoq va (yoki) transport qadogʻining identifikatsiyalash kodi bilan har bir joylashtirilgan isteʼmol qadogʻi, guruhlangan qadoq, transport qadogʻining identifikatsiyalash kodlarining oʻzaro bogʻliqligi toʻgʻrisidagi maʼlumotni saqlovchi yaratiluvchi guruhlangan qadoq va (yoki) transport qadogʻiga bosib tushirish bilan isteʼmol qadogʻini birinchi daraja guruhlangan qadogʻiga va (yoki) transport qadogʻiga hamda birinchi daraja transport qadoqlarining keyingi daraja transport qadogʻiga mahsulotlarni birlashtirish jarayoni; servis-provayder — mahsulotlar aylanishi ishtirokchisining topshirigʻi boʻyicha markirovkalash kodining identifikatsiyalash vositasiga oʻzgartirilishini va identifikatsiyalash vositasining isteʼmol qadogʻiga va (yoki) guruhlangan qadogʻiga va (yoki) yorliqqa va (yoki) stikerga distributsiyaning, nashrning va validatsiyaning dasturiy-apparat majmuasini qoʻllash bilan tushirilishini hamda identifikatsiyalash vositalarining validatsiyasini amalga oshiruvchi yuridik shaxs yoki yakka tartibdagi tadbirkor; stiker — boshqa usulda raqamli identifikatsiyalash vositasini tushirish imkoniyatiga ega boʻlmagan isteʼmol qadogʻiga yoki guruhlangan qadogʻiga mahkamlanuvchi, raqamli identifikatsiyalash vositasini qayta ishlatish, nusxalash va shikastlamasdan qadoqdan uning ajratib olinishiga yoʻl qoʻyilmaydigan usulda raqamli identifikatsiyalash vositasini tushirish uchun moʻljallangan qoʻshimcha yorliq (yopishtirma yorliq); yorliq — yozuvlar, tasvirlar, belgilar, ramzlar, boshqa belgilanishlar va (yoki) ularning majmuasi koʻrinishida mahsulot toʻgʻrisidagi maʼlumotni tushiruvchi va qadoqqa, jumladan, yopishtirish yoʻli bilan mahkamlanuvchi maʼlumotni tashuvchi. 3. Raqamli identifikatsiyalash vositalari bilan alkogol mahsulotlarning majburiy markirovkalash isteʼmol qadogʻi va (yoki) guruhlangan qadoqda sotiladigan alkogol mahsulotlarining quyidagi turlariga nisbatan amalga oshiriladi: a) spirtli ichimliklar; b) vino va vinochilik mahsulotlari; v) pivo va pivo ichimliklari. Alkogol mahsulotlarining turi Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 13-fevraldagi 71-son qarori bilan tasdiqlangan Alkogol mahsulotlarining xavfsizligi toʻgʻrisidagi umumiy texnik reglament (UzTR.71-012:2017) asosida belgilanadi. 4. Alkogol mahsulotlarini ishlab chiqaruvchilar va import qiluvchilar: a) alkogol mahsulotlarini ishlab chiqarish yoki import qilish bilan shugʻullanuvchilarda alkogol mahsulotini foydalanishga kiritish va (yoki) foydalanish bilan bogʻliq faoliyatni amalga oshiruvchi ishlab chiqaruvchilari va import qiluvchilari 2020-yil 31-dekabrgacha yoki 2020-yil 31-dekabrdan keyin mazkur faoliyatni amalga oshirilishi zarurati yuzaga kelgan kundan boshlab 7 kalendar kuni davomida markirovkalash axborot tizimidan roʻyxatdan oʻtadi va Oʻzbekiston Respublikasida ishlab chiqariladigan va (yoki) olib kiriladigan alkogol mahsulotlari nomenklaturasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni markirovkalash axborot tizimiga kiritadi; b) raqamli identifikatsiyalash vositasi alkogol mahsulotlarining isteʼmol qadogʻiga tushirilishini taʼminlaydi, shuningdek, alkogol mahsulotlarni markirovkalash toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni markirovkalash axborot tizimiga kiritadi: spirtli ichimliklar — 2021-yil 1-yanvardan; vino va vinochilik mahsulotlari — 2021-yil 1-yanvardan; pivo va pivo mahsulotlari — 2021-yil 1-apreldan; metall, shu jumladan, alyumin idishdagi alkogol mahsulotlari — 2021-yil 1-dekabrdan. v) alkogol mahsulotlarini agregatsiyalashni taʼminlaydi: spirtli ichimliklar — 2021-yil 1-dekabrdan; vino va vinochilik mahsulotlari — 2021-yil 1-dekabrdan; pivo va pivo mahsulotlari — 2022-yil 1-martdan; metall, shu jumladan, alyumin idishdagi alkogol mahsulotlari — 2022-yil 1-noyabrdan. g) alkogol mahsulotlari aylanmasi boʻyicha barcha harakatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni markirovkalash axborot tizimiga kiritadi: spirtli ichimliklar — 2022-yil 1-yanvardan; vino va vinochilik mahsulotlari — 2022-yil 1-yanvardan; pivo va pivo mahsulotlari — 2022-yil 1-apreldan; metall, shu jumladan, alyumin idishdagi alkogol mahsulotlari — 2022-yil 1-dekabrdan. d) markirovkalanmagan alkogol mahsulotlari qoldiqlarining sotilishini (ulgurji savdoga sotilishini) va (yoki) ularning uchinchi shaxslarga sotilishi bilan bogʻliq boʻlmagan sabablar boʻyicha koʻrsatilgan qoldiqlarning aylanmadan chiqarilishini taʼminlaydi: spirtli ichimliklar — 2021-yil 1-iyulgacha; vino va vinochilik mahsulotlari — 2021-yil 1-iyulgacha; pivo va pivo mahsulotlari — 2021-yil 1-oktabrgacha; metall, shu jumladan, alyumin idishdagi alkogol mahsulotlari — 2022-yil 1-iyungacha. 5. Raqamli identifikatsiya vositalarini shakllantirish va ularning alkogol mahsulotlari isteʼmol qadogʻiga va guruhlangan qadogʻiga tushirilishi uchun zarur boʻlgan markirovkalash kodlarini berganlik uchun toʻlovlar 2021-yil 1-apreldan boshlab operatorga toʻlab boriladi. 6. Alkogol mahsulotlarini bevosita ishlab chiqaruvchilardan va import qiluvchilardan sotib oladigan alkogol mahsulotlarining ulgurji savdosi tashkilotlari: a) alkogol mahsulotlarini bevosita ishlab chiqaruvchilar va import qiluvchilardan sotib olish bilan bogʻliq faoliyatni amalga oshiruvchi ulgurji savdo tashkilotlari 2021-yil 1-fevralgacha yoki 2021-yil 1-fevraldan keyin mazkur faoliyatni amalga oshirilishi zarurati paydo boʻlgan kundan boshlab 7 kalendar kuni davomida markirovkalash axborot tizimidan roʻyxatdan oʻtadi; b) markirovkalanmagan alkogol mahsulotlarining qoldiqlari sotilishini (chakana savdoga sotilishini) va (yoki) ularning uchinchi shaxslarga sotilishi bilan bogʻliq boʻlmagan sabablar tufayli ushbu qoldiqlar muomaladan chiqarilishini taʼminlaydi: spirtli ichimliklar — 2021-yil 1-oktabrgacha; vino va vinochilik mahsulotlari — 2021-yil 1-oktabrgacha; pivo va pivo mahsulotlari — 2022-yil 1-yanvargacha; metall, shu jumladan, alyumin idishdagi alkogol mahsulotlari — 2022-yil 1-sentabrgacha. v) alkogol mahsulotlarini ishlab chiqaruvchilardan va import qiluvchilardan sotib olishga doir barcha harakatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni markirovkalash axborot tizimiga kiritadi: spirtli ichimliklar — 2021-yil 1-dekabrdan; vino va vinochilik mahsulotlari — 2021-yil 1-dekabrdan; pivo va pivo mahsulotlari — 2022-yil 1-martdan; metall, shu jumladan, alyumin idishdagi alkogol mahsulotlari — 2022-yil 1-noyabrdan. g) alkogol mahsulotlari aylanmasi boʻyicha barcha harakatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni markirovkalash axborot tizimiga kiritadi: spirtli ichimliklar — 2022-yil 1-yanvardan; vino va vinochilik mahsulotlari — 2022-yil 1-yanvardan; pivo va pivo mahsulotlari — 2022-yil 1-apreldan; metall, shu jumladan, alyumin idishdagi alkogol mahsulotlari — 2022-yil 1-dekabrdan. 7. Alkogol mahsulotlarining chakana savdosini amalga oshiruvchi alkogol mahsulotlari aylanmasi ishtirokchilari (chakana savdo va umumiy ovqatlanish korxonalari). 8. 2021-yil 1-yanvarga qadar operator taqdim etgan markirovkalash kodlaridan alkogol mahsulotlari aylanmasi ishtirokchilari tomonidan qayta oʻzgartirilgan raqamli identifikatsiya vositalari bilan markirovkalangan alkogol mahsulotlari alkogol mahsulotlari aylanmasi ishtirokchilaridan 2021-yil 1-yanvar holati boʻyicha raqamli identifikatsiya vositalarini shunday alkogol mahsulotlariga tushirish toʻgʻrisida olingan maʼlumotlar markirovkalash axborot tizimida operator tomonidan aks ettirilishi sharti bilan tegishli ravishda markirovkalangan deb tan olinadi. 9. Oʻzbekiston Respublikasi hududida alkogol mahsulotlarini (pivo mahsulotlari hamda metall, shu jumladan, alyumin idishdagi alkogol mahsulotlaridan tashqari) raqamli identifikatsiyalash vositalari tushirimasdan hamda alkogol mahsulotlarining koʻrsatilgan turlarini raqamli identifikatsiyalash vositalari bilan markirovkalash toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni markirovkalash axborot tizimiga yubormasdan 2021-yil 1-yanvardan boshlab ishlab chiqarish taqiqlanadi. 2021-yil 1-yanvardan keyin ishlab chiqarilgan (olib kirilgan) alkogol mahsulotlarining koʻrsatilgan turlarini chakana sotilishi faqat ularning chakana sotilishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar markirovkalash axborot tizimiga kiritilganda yoʻl qoʻyiladi. 2021-yil 1-yanvargacha ishlab chiqarilgan (olib kirilgan) alkogol mahsulotlarining koʻrsatilgan turlarining chakana savdosiga 2022-yil 1-yanvargacha yoʻl qoʻyiladi. 10. Oʻzbekiston Respublikasi hududida pivo mahsulotlarini raqamli identifikatsiyalash vositalari tushirmasdan hamda alkogol mahsulotlarining koʻrsatilgan turlarini raqamli identifikatsiyalash vositalari bilan markirovkalash toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni markirovkalash axborot tizimiga yubormasdan 2021-yil 1-apreldan boshlab ishlab chiqarish taqiqlanadi. 2021-yil 1-apreldan boshlab ishlab chiqarilgan (olib kirilgan) alkogol mahsulotlarining koʻrsatilgan turlarining chakana sotilishiga faqat ularning chakana sotilishi toʻgʻrisida maʼlumotlar markirovkalash axborot tizimiga kiritilganda yoʻl qoʻyiladi. 2021-yil 1-aprelgacha ishlab chiqarilgan (olib kirilgan) alkogol mahsulotlarning koʻrsatilgan turlarining chakana savdosiga 2022-yil 1-aprelgacha yoʻl qoʻyiladi. 11. Oʻzbekiston Respublikasi hududida metall, shu jumladan, alyumin idishdagi alkogol mahsulotlarini raqamli identifikatsiyalash vositalari tushirimasdan hamda alkogol mahsulotlarining koʻrsatilgan turlarini raqamli identifikatsiyalash vositalari bilan markirovkalash toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni markirovkalash axborot tizimiga yubormasdan 2021-yil 1-dekabrdan boshlab ishlab chiqarish taqiqlanadi. 2021-yil 1-dekabrdan boshlab ishlab chiqarilgan (olib kirilgan) alkogol mahsulotlarining koʻrsatilgan turlarining chakana sotilishiga faqat ularning chakana sotilishi toʻgʻrisida maʼlumotlar markirovkalash axborot tizimiga kiritilganda yoʻl qoʻyiladi. 2021-yil 1-dekabrgacha ishlab chiqarilgan (olib kirilgan) alkogol mahsulotlarning koʻrsatilgan turlarining chakana savdosiga 2022-yil 1-dekabrgacha yoʻl qoʻyiladi. 12. Alkogol mahsulotlarining isteʼmol qadogʻini raqamli identifikatsiyalash vositasi 3 guruhdagi maʼlumotlarni tashkil etuvchi markirovkalash kodini oʻz ichiga oladi. Ushbu maʼlumotlarning birinchi va ikkinchi guruhi alkogol mahsulotlarining guruhlangan qadogʻi kodini, uchinchi guruh esa tekshirish kodini tashkil etadi. Bunda: birinchi guruh 14 ta raqamdan iborat boʻlib, tovar kodini oʻz ichiga oladi, bundan oldin qoʻllash identifikatori (01) keladi, alkogol mahsulotlari aylanmasi ishtirokchilari tomonidan kiritilgan maʼlumotlar asosida ushbu kod operator tomonidan shakllantiriladi; ikkinchi guruh 7 ta belgidan (raqamlar, lotin alifbosining kichik va katta harflari, hamda maxsus belgilardan) iborat boʻladi va alkogol mahsulotining guruhlangan qadogʻida individual seriya raqamini bildiradi, bundan oldin qoʻllash identifikatori (21) keladi va u operator yoki alkogol mahsulotlari aylanmasi ishtirokchilari tomonidan shakllantiriladi (ASCII belgilar jadvalida 29 kodiga ega boʻlgan belgi maʼlumotlarni ushbu guruhi uchun yakunlovchi belgi hisoblanadi); uchinchi guruh 4 ta belgidan (raqamlar, lotin alifbosining kichik va katta harflaridan hamda maxsus belgilardan) tashkil topadi va tekshirish kodini oʻz ichiga oladi, undan oldin qoʻllash identifikatori (93) keladi va u operator tomonidan shakllantiriladi. Alkogol mahsulotining guruhlangan qadogʻini raqamli identifikatsiyalash vositasi ikki oʻlchamli shtrix kod koʻrinishida DataMatrix formatida tushiriladi. 13. Alkogol mahsulotlarining guruhlangan qadogʻini raqamli identifikatsiyalash vositasi 3 guruhdagi maʼlumotlarni tashkil etuvchi markirovkalash kodini oʻz ichiga oladi. Ushbu maʼlumotlarning birinchi va ikkinchi guruhi alkogol mahsulotlarining isteʼmol qadogʻi kodini, uchinchi guruh esa tekshirish kodini tashkil etadi. Bunda: birinchi guruh 14 ta raqamdan iborat boʻlib, tovar kodini oʻz ichiga oladi, bundan oldin qoʻllash identifikatori (01) keladi, alkogol mahsulotlari aylanmasi ishtirokchilari tomonidan kiritilgan maʼlumotlar asosida ushbu kod operator tomonidan shakllantiriladi; ikkinchi guruh 13 ta belgidan (raqamlar, lotin alifbosining kichik va katta harflari, hamda maxsus belgilardan) iborat boʻladi va alkogol mahsulotining guruhlangan qadogʻida individual seriya raqamini bildiradi, bundan oldin qoʻllash identifikatori (21) keladi va u operator yoki alkogol mahsulotlari aylanmasi ishtirokchilari tomonidan shakllantiriladi (ASCII belgilar jadvalida 29 kodiga ega boʻlgan belgi maʼlumotlarni ushbu guruhi uchun yakunlovchi belgi hisoblanadi); uchinchi guruh 4 ta belgidan (raqamlar, lotin alifbosining kichik va katta harflaridan hamda maxsus belgilardan) tashkil topadi va tekshirish kodini oʻz ichiga oladi, undan oldin qoʻllash identifikatori (93) keladi va u operator tomonidan shakllantiriladi. Alkogol mahsulotining guruhlangan qadogʻini raqamli identifikatsiyalash vositasi ikki oʻlchamli shtrix kod koʻrinishida DataMatrix formatida tushiriladi. 14. Raqamli identifikatsiyalash vositasi isteʼmol qadogʻi va (yoki) guruhlangan qadoqqa va (yoki) stikerga raqamli identifikatsiyalash vositasining qadoqdan koʻchirib olinishiga yoʻl qoʻymaydigan usulda tushiriladi. Isteʼmol qadogʻiga raqamli identifikatsiyalash vositasi yorliq (kontryorliq) va (yoki) stikerda 7x7 millimetrdan (guruhlangan qadogʻiga — 10x10 millimetrdan) kam boʻlmagan oʻlchamda maxsus ajratilgan kontrast maydonga tushiriladi. Guruhlangan va transport qadogʻiga raqamli identifikatsiyalash vositasi qadoqning old yoki yon tomoniga tushiriladi va agregatsiyalash taomillarini amalga oshirishga qulay oʻlchamda boʻlishini taʼminlash kerak. Isteʼmol qadogʻi va guruhlangan qadoqqa 0,35 millimetrdan kam boʻlmagan oʻlchamda, transport qadogʻiga esa 2 millimetrdan kam boʻlmagan oʻlchamdagi maxsus modul qoʻllaniladi. Isteʼmol qadogʻini (pivo mahsulotlaridan tashqari) stiker yordamida markirovkalashga faqat dekor yoki boshqa usullar bilan bezatilgan va yorligʻi (etiketka, kontretiketka) boʻlmagan isteʼmol qadoq uchun ruxsat etiladi. Import qilinadigan mahsulotlarga nisbatan raqamli identifikatsiyalash vositasi davlat tilida markirovkalash uchun moʻljallangan stikerga tushirilish kerak. Isteʼmol qadogʻiga yopishtirilgan Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi qonunchilik hujjatlarida belgilangan aksiz markasi ustiga stiker orqali tushiriladigan raqamli identifikatsiyalash vositasini tushirish yoki yopishtirish taqiqlanadi. 15. Isteʼmol qadogʻi va guruhlangan qadoqqa va (yoki) yorliqqa va (yoki) stikerga tushiriladigan raqamli identifikatsiyalash vositasi shaffof oʻrash plyonkasi yoki biron-bir boshqa tashqi oʻrash materiali ustiga chop etilmasligi va raqamli identifikatsiyalash vositasining oʻqilishiga toʻsqinlik qiluvchi boshqa maʼlumot bilan toʻsib qoʻyilmasligi kerak. 16. Isteʼmol qadogʻi va guruhlangan qadoqqa va (yoki) yorliqqa tushiriladigan raqamli identifikatsiyalash vositasi shaffof oʻrash plyonkasi yoki biron-bir boshqa tashqi oʻrash materiali ustiga chop etilmasligi va raqamli identifikatsiyalash vositasining oʻqilishiga toʻsqinlik qiluvchi boshqa maʼlumot bilan toʻsib qoʻyilmasligi kerak. 17. Alkogol mahsulotlariga yorliqlar (kontryorliqlar) va (yoki) stikerlar tushirilishiga quyidagi talablar qoʻyiladi: alkogol mahsulotlarining qadogʻiga yorliqlar (kontryorliqlar) va (yoki) stikerni tushirish uchun yorliqqa va (yoki) stikerga tushirilgan raqamli identifikatsiyalash vositasining yorliq va (yoki) stiker tushirilgan paytdan boshlab alkogol mahsuloti isteʼmolchiga sotilgunicha oʻqilishini taʼminlovchi texnologiya qoʻllanilishi kerak; yorliq (kontryorliq) va (yoki) stiker alkogol mahsulotining bevosita qadogʻiga yopishtirish yoʻli bilan tushiriladi; yorliq (kontryorliq) va (yoki) stiker ustiga yorliq yuzasini yopib qoʻyadigan va (yoki) raqamli identifikatsiyalash vositasining oʻqilishini qiyinlashtiradigan biron-bir elementlar tushirilishiga yoʻl qoʻyilmaydi; raqamli identifikatsiyalash vositasining oʻlchami va joylashuvi markirovkalash kodlarini, shu jumladan, ISO/IEC 15415 “Axborot texnologiyalar. Avtomatik identifikatsiyalash va maʼlumotlarni yigʻish texnologiyalari. Chop etish sifatini baholash uchun shtrix kodi ramzlarini test spetsifikatsiyasi. Ikki oʻlchamli ramzlar” (ISO/IEC 15415:2011 “Information technology — Automatic identification and data capture techniques — Bar code print quality test specification — Two-dimensional symbols”) standartiga muvofiq maʼlumotlarning yigʻish terminallari, maxsus (mobil) ilovalar va lazer skanerlari orqali toʻgʻri oʻqilishini va aniqlanishini taʼminlashi kerak. 18. Markirovkalash kodlarini raqamli identifikatsiyalash vositalariga oʻzgartirish va ularni isteʼmol qadogʻiga va (yoki) guruhlangan qadoqqa, va (yoki) yorliqqa, va (yoki) stikerga tushirish alkogol mahsulotlarini ishlab chiqaruvchi va import qiluvchi va (yoki) servis-provayder tomonidan amalga oshiriladi. Raqamli identifikatsiya vositalarini qoʻllovchi (chop etuvchi) yuridik shaxslar va yakka tartibdagi tadbirkorlar operatorga quyidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan raqamli identifikatsiya vositalarini qoʻllash (chop etish) sifati toʻgʻrisida hisobot taqdim etadilar, unda “Axborot texnologiyalari. Avtomatik identifikatsiya qilish va maʼlumotlarni toʻplash texnologiyalari. Chop etish sifatini baholash uchun shtrix-kod belgilar testlarining spetsifikatsiyasi. Ikki oʻlchovli belgilar” (“Information technology — Automatic identification and data capture techniques — Bar code print quality test specification — Two-dimensional symbols” standartiga muvofiq raqamli identifikatsiya vositalarini qoʻllash (chop etish) sifati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar mavjud. Raqamli identifikatsiya vositalarini qoʻllash (chop etish) sifati C yoki undan yuqori sinfga mos kelishi kerak. Raqamli identifikatsiya vositalarini qoʻllash (bosib chiqarish) sifati dasturiy - apparat komplekslari (texnik koʻrish vositalari) yordamida baholanishi kerak. 2026-yil 1-iyuldan boshlab alkogol mahsulotlarini ishlab chiqarish (quyish) hamda alkogol mahsulotlarining isteʼmolchi va (yoki) guruhli qadoqlariga raqamli identifikatsiya vositalarini qoʻllash vaqtida ishlab chiqaruvchi markirovka kodlarini qoʻllash (foydalanish) toʻgʻrisida hisobot tuzadi va operatorga yuboradi. Hisobotda alkogol mahsulotlarini markirovkalash uchun amalda qoʻllanadigan markirovka kodlari roʻyxati, shuningdek, ushbu mahsulot ishlab chiqarilgan (quyilgan) sana boʻlishi kerak. Import qiluvchi tomonidan isteʼmolchi va (yoki) guruhli qadoqlash uchun raqamli identifikatsiya vositalari qoʻllanilganda, markirovka kodlarini qoʻllash (foydalanish) toʻgʻrisidagi hisobot mahsulotlarni erkin muomala (import) rejimida bojxona rasmiylashtiruviga taqdim etishdan kechiktirmasdan operatorga yuboriladi. 19. Markirovkalash kodlarini raqamli identifikatsiya vositalariga oʻzgartirish va ularni servis-provayder tomonidan tushirilishi uchun quyidagilarga ega boʻlishi zarur: a) elektron raqamli imzo; b) alkogol mahsulotlari aylanmasi ishtirokchisining topshirigʻi boʻyicha raqamli identifikatsiya vositasini oʻzgartirish va uni tushirish uchun yetarli boʻlgan, ammo alkogol mahsulotlari aylanmasi ishtirokchisining qadoqlar, yorliqlar va stikerlar ishlab chiqarish uchun muntazam joylashtiriladigan buyurtmalaridan past boʻlmagan unumdorlik bilan ishlaydigan kompleks poligrafiya asbob-uskunasi; v) quyidagilarni taʼminlovchi distributsiya, matbaa va validatsiya dasturiy-apparat kompleksi: alkogol mahsulotlari aylanmasi ishtirokchilarining markirovkalash kodlarini himoyalangan holda saqlash; alkogol mahsulotlari aylanmasi ishtirokchisidan servis-provayderga markirovkalash kodlarini yetkazib beruvchi aloqa kanalini himoya qilish; alkogol mahsulotlari aylanmasi ishtirokchisidan servis-provayderga markirovkalash kodining yetkazib berish; markirovkalash kodlarini raqamli identifikatsiyalash vositalariga oʻzgartirish (nashrni boshqarish); raqamli identifikatsiyalash vositalarining tushirilish sifatini apparatli validatsiyalash (texnik koʻrish vositalarini qoʻllagan holda); raqamli identifikatsiyalash vositalarini validatsiyalash moduli yordamida markirovkalash kodlarini raqamli identifikatsiyalash vositalariga oʻzgartirish toʻgʻrisida hisobotlarni shakllantirish va ularni markirovkalash axborot tizimiga kiritish; markirovkalash qoidalariga rioya etish (tushirish sifatini validatsiyalashdan soʻng va markirovkalash kodidan foydalanish toʻgʻrisidagi hisobot shakllantirilgan keyin tekshirish kodini oʻchirib tashlash); alohida tezkor saqlash imkonini beradigan himoyalangan saqlagichdan alkogol mahsulotlarini aylanmasi ishtirokchilarining markirovkalash kodlarini (ishlab chiqarish jarayonida markirovkalash kodlarini raqamli identifikatsiya vositalariga oʻzgartirish) va markirovkalash kodlari hamda alkogol mahsulotlari aylanmasi turli ishtirokchilarining identifikatsiyalash vositalari tushirilishi va validatsiyasi toʻgʻrisidagi hisobotlarini tanlash; markirovkalash kodlarining tushirilishi va validatsiyalashdan keyin ularni takroran tushirish imkoniyati yoʻqligining kafolati; nosoz raqamli identifikatsiya vositalarini olib qoʻyish, hisobdan chiqarish hisobotini shakllantirish; elektron hisob-fakturalardan foydalanish imkoniyati; sotib olish jarayonlari va nazorat-kassa texnikasining ishlashi bilan muvofiqligi; ombor operatsiyalarini bajarish (koʻp darajali mahsulotni qadoqlash, joʻnatish, namuna olish, qayta qadoqlash, hisobot berish). 20. Distributsiya, matbaa va validatsiyaning dasturiy-apparat kompleksi rivojlanishi servis-provayder tomonidan ishlab chiqariladi. Raqamli markirovkalash tizimiga distributsiya, matbaa va validatsiya dasturiy-apparat kompleksini ulash uchun servis provayderlar operator bilan shartnoma tuzadilar. 21. Servis-provayder identifikatsiyalash vositalarining tushirilishida raqamli identifikatsiyalash vositalarini nashr qilish sifati standartlariga rioya qilishga majburdir. 22. Servis-provayder tomonidan markirovkalash kodining raqamli identifikatsiyalash vositasiga oʻzgartirilishi va qadoqqa yoki yorliqqa, yoki stikerga tushirilishidan keyin alkogol mahsulotlari aylanmasi ishtirokchisiga raqamli identifikatsiyalash vositasi tushirilgan qadoqni yoki yorliqni, yoki stikerni berib yuborishdan avval nashr qilish sifati validatsiyasi amalga oshiriladi. 23. Validatsiyadan oʻtgandan keyin distributsiya, matbaa va validatsiyaning dasturiy-apparat kompleksi raqamli identifikatsiyalash vositalariga oʻzgartirilgan markirovkalash kodlarining muvaffaqiyatli tushirilishi toʻgʻrisida hisobotni shakllantiradi. 24. Servis-provayder Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 7-iyuldagi 476-son qarori bilan tasdiqlangan Oziq-ovqat mahsulotlariga tegib turadigan qadoqlarning xavfsizligi toʻgʻrisidagi umumiy texnik reglamentning (UzTR.476-021:2017) sanitar-gigiyenik talablarini qoniqtiruvchi sertifikatlangan materiallardan foydalanishi kerak. 25. Raqamli identifikatsiyalash vositasini tushirish usuli ishlab chiqaruvchi tomonidan belgilangan saqlash sharoitlari va transportda tashish qoidalariga rioya etilganda, oziq-ovqat mahsulotlarining butun yaroqlilik muddati davomida raqamli identifikatsiyalash vositasining saqlanishini (barqarorligini) taʼminlashi kerak. 26. Servis-provayder distributsiya, matbaa va validatsiyaning dasturiy-apparat kompleksini mazkur Nizom talablariga asosan mustaqil ravishda ishlab chiqishi va undan foydalanishi shart. 27. Servis-provayder aylanma ishtirokchilaridan olingan markirovkalash kodlarini uchinchi tomonga taqdim etishi mumkin emas. 28. Ishlab chiqaruvchilar va import qiluvchilar 2021-yil 1-dekabrdan boshlab alkogol mahsulotlarini agregatsiyalashni amalga oshiradi (alohida qadoqni guruhlangan qadoqqa va guruhlangan qadoqni transport qadogʻiga) va uni alkogol mahsulotining agregatsiyalangani toʻgʻrisidagi maʼlumotni alkogol mahsuloti aylanmasining keyingi ishtirokchisiga uzatishdan (sotishdan) avval markirovkalash axborot tizimiga kiritadi. Agregatsiyalash tadbirini amalga oshirish maqsadida mahsulot aylanmasining ishtirokchisi quyidagi maʼlumotlarni markirovkalash axborot tizimiga yuboradi: agregatsiyalashni amalga oshiruvchi mahsulot aylanmasi ishtirokchisining STIRi; ishlab chiqarish liniyasining identifikatori; ishlab chiqarish buyurtmasi identifikatori; agregatsiyalashga rejalashtirilgan qadoqlar soni; haqiqatda agregatsiyalangan qadoqlar soni; yaratiladigan guruhlangan yoki transport qadogʻining identifikatsiya kodi; yaratiladigan guruhlangan yoki transport qadogʻiga kiritilgan agregirlangan qadoqlarning markirovkalash kodlari roʻyxati; Transport qadogʻining identifikatsiya kodi agregatsiyalash tadbirini amalga oshiruvchi mahsulot aylanmasining ishtirokchisi tomonidan yaratiladi (generatsiya qilinadi) hamda “ISO/IEC 15459-1:2006 “Information technology-Unique identifiers-Part 1: Unique identifiers for transport units” standarti talablariga muvofiq qadoqning ustida qoʻllaniladi. Operator quyidagi holatlar mavjud boʻlgan taqdirda, mahsulot aylanmasining ishtirokchisiga agregatsiyalash maʼlumotlarini qabul qilishni hamda transport qadogʻining maʼlumotlarini roʻyxatdan oʻtkazishni rad etadi: mahsulot aylanmasining ishtirokchisi bitta yoki bir nechta agregatsiyalanadigan qadoqlarning markirovkalash kodlarining egasi emas; agregatsiyalanadigan qadoqlarning markirovkalash kodlari roʻyxati noyob boʻlmagan (takrorlangan) belgilardan tashkil qilingan; agregatsiyalanadigan qadoqlarning markirovkalash kodlari roʻyxatida markirovkalash axborot tizimida roʻyxatdan oʻtmagan markirovkalash kodlari mavjud; agregatsiyalanadigan qadoqlarning markirovkalash kodlari roʻyxatida markirovkalash axborot tizimida markirovkalash kodlari qoʻllanilganligi yoki markirovkalash kodlari uchun toʻlovlar amalga oshirilganligi yuzasidan maʼlumotlar mavjud emas; agregatsiyalanadigan qadoqlarning markirovkalash kodlari roʻyxatida aylanmadan chiqarilgan holatida boʻlgan markirovkalash kodlari mavjud; agregatsiyalanadigan qadoqlarning markirovkalash kodlari roʻyxatida boshqa mahsulot turlari uchun buyurtma qilingan markirovkalash kodlari mavjud; yaratiladigan guruhlangan yoki transport qadogʻining identifikatsiya kodi qabul qilingan formatga muvofiq emas; yaratiladigan guruhlangan yoki transport qadogʻining identifikatsiya kodi markirovkalash axborot tizimida avval roʻyxatdan oʻtkazilgan; Operator quyidagi holatlarda guruhlangan yoki transport qadogʻining agregatsiyasini buzish (bekor qilish) tadbirini amalga oshiradi: markirovkalash axborot tizimida guruhlangan yoki transport qadogʻiga biriktirilgan markirovkalash kodlari qayta agretsiyalangan; markirovkalash axborot tizimiga guruhlangan yoki transport qadogʻiga biriktirilgan markirovkalash kodlarining aylanmaga kiritilishi, aylanmada boʻlishi yoki aylanmadan chiqarilganligi yuzasidan maʼlumotlar taqdim etilgan. 29. 1 (bir) hisobot davri (oyi) doirasida butun ishlab chiqarilgan alkogol mahsulotlari boʻyicha isteʼmol qadogʻi va guruhlangan qadoqlarni agregatsiyalashning oʻrtacha samaradorligi 99 foizdan kam boʻlishi mumkin emas: spirtli ichimliklar — 2022-yil 1-yanvardan; vino va vinochilik mahsulotlari — 2022-yil 1-yanvardan; pivo va pivo mahsulotlari — 2022-yil 1-apreldan; metall, shu jumladan, alyumin idishdagi alkogol mahsulotlari — 2022-yil 1-dekabrdan. Bunda guruhlangan qadoq ichida agregatsiyalanadigan ikkita isteʼmol qadogʻida va transport qadogʻi ichida ikkita guruhlangan qadoqda identifikatsiyalash kodi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarning mavjud boʻlmasligiga ruxsat etiladi. Ushbu holatda agregatsiyalashni amalga oshiruvchi alkogol mahsulotlari aylanmasining ishtirokchisi agregatsiyalash boshlangan kundan 5 (besh) ish kuni davomida isteʼmol qadoqlarini identifikatsiyalash kodlari va (yoki) agregatsiyalashda markirovkalash axborot tizimiga uzatilmagan guruhlangan qadoqlarni identifikatsiyalash kodlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni markirovkalash axborot tizimiga kiritadi. 1. Vazirlar Mahkamasining 2002-yil 26-noyabrdagi 407-son qarori bilan tasdiqlangan Ulgurji va chakana savdo faoliyatini amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomda: 10-bandga quyidagi mazmundagi xatboshi qoʻshilsin: “Tovarlar identifikatsiya vositalari bilan majburiy raqamli markirovkalash tartiblariga rioya etgan holda (identifikatsiya vositasi bilan majburiy raqamli markirovkalash talab etiladigan mahsulotlar uchun) ulgurji sotilishi mumkin”; 20-band quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “20. Chakana savdoni amalga oshiruvchi yuridik shaxslar tovarlarning sotib olinganligini tasdiqlovchi hujjatlarga, qonun hujjatlarida belgilangan holda sotish joylarida sotilayotgan tovarlarning muvofiqlik sertifikatlariga ega boʻlishlari hamda identifikatsiya vositalari bilan majburiy raqamli markirovkalash tartiblariga (identifikatsiya vositasi bilan majburiy raqamli markirovkalash talab etiladigan mahsulotlar uchun) rioya etishi shart. Sotiladigan tovarlar vitrinalarga qoʻyilgan boʻlishi va kelib chiqqan mamlakati, ishlab chiqaruvchisi va narxi koʻrsatilgan narxnomalarga ega boʻlishi kerak. Yaroqlilik muddatiga ega boʻlgan tovarlarni sotish chogʻida narxnomalarda yaroqlilik muddati ham koʻrsatilgan boʻlishi kerak”; 32-band quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “32. Chakana savdoni amalga oshiruvchi yakka tartibdagi tadbirkorlar tovarlarning sotib olinganligini tasdiqlovchi hujjatlarga, qonun hujjatlarida belgilangan hollarda sotish joylarida sotilayotgan tovarlarning muvofiqlik sertifikatlariga ega boʻlishlari hamda identifikatsiya vositalari bilan majburiy raqamli markirovkalash tartiblariga (identifikatsiya vositasi bilan majburiy raqamli markirovkalash talab etiladigan mahsulotlar uchun) rioya etishi shart. Sotiladigan tovarlar vitrinalarga qoʻyilgan boʻlishi va kelib chiqqan mamlakati, ishlab chiqaruvchisi va narxi koʻrsatilgan narxnomalarga ega boʻlishi kerak. Yaroqlilik muddatiga ega boʻlgan tovarlarni sotish chogʻida narxnomalarda yaroqlilik muddati ham koʻrsatilgan boʻlishi kerak”; 40-band quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “40. Savdo komplekslarida yakka tartibdagi tadbirkorlar tomonidan tovarlarni chakana sotish fiskal xotiraga ega boʻlgan nazorat-kassa mashinalarini va toʻlovlarni plastik kartochkalardan qabul qilish boʻyicha toʻlov terminallarini majburiy qoʻllagan hamda identifikatsiya vositalari bilan majburiy raqamli markirovkalash tartiblariga (identifikatsiya vositasi bilan majburiy raqamli markirovkalash talab etiladigan mahsulotlar uchun) rioya etgan holda amalga oshiriladi”. 2. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasida chakana savdo qoidalarini hamda Oʻzbekiston Respublikasida umumiy ovqatlanish mahsulotlarini (xizmatlarini) ishlab chiqarish va sotish qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida” 2003-yil 13-fevraldagi 75-son qarorida: a) 1-ilovada: 37-bandda: quyidagi tahrirdagi sakkizinchi xatboshi qoʻshilsin: “identifikatsiya vositasi bilan majburiy raqamli markirovkalash (identifikatsiya qilish orqali majburiy raqamli markirovkalash talab etiladigan mahsulotlar uchun);” sakkizinchi va toʻqqizinchi xatboshilari tegishlicha toʻqqizinchi va oʻninchi xatboshilari deb hisoblansin; 58-band quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “58. Sifatiga koʻra texnik reglamentlar yoki standartlarning majburiy talablariga muvofiq boʻlgan, belgilangan namunadagi aksiz markalari bilan markalangan (pivodan tashqari), shuningdek, identifikatsiya vositasi bilan majburiy raqamli markirovkalangan alkogol va tamaki mahsulotlari sotilishi kerak”; 60-bandda: oʻn sakkizinchi xatboshidagi “taqiqlanadi” soʻzi chiqarib tashlansin; quyidagi mazmundagi xatboshi qoʻshilsin: “identifikatsiya vositasi bilan majburiy raqamli markirovkalanmagan (identifikatsiya vositasi bilan majburiy raqamli markirovkalash talab etiladigan mahsulotlar uchun) tovarlarni sotish taqiqlanadi”; 189-bandda: quyidagi tahrirdagi yigirmanchi xatboshi qoʻshilsin*: “identifikatsiya vositasi bilan majburiy raqamli markirovkalanmagan tovarlarni sotish (identifikatsiya vositasi bilan majburiy raqamli markirovkalash talab etiladigan mahsulotlar uchun)”; yigirmanchi — yigirma toʻrtinchi xatboshilar tegishlicha yigirma birinchi — yigirma beshinchi xatboshilar deb hisoblansin; b) 2-ilovada: 201-bandning beshinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “alkogolli mahsulot idishida alkogolli mahsulotlarni isteʼmol qilish inson sogʻligʻiga salbiy taʼsir koʻrsatishi toʻgʻrisidagi matn va (yoki) rasm shaklidagi tibbiy ogohlantirish mavjud boʻlmaganda, shuningdek, identifikatsiya vositasi bilan majburiy raqamli markirovkalanmaganda”; 25-bandda: quyidagi mazmundagi oʻn beshinchi xatboshi qoʻshilsin: “identifikatsiya vositasi bilan majburiy raqamli markirovkalanmagan tovarlarni sotish (identifikatsiya vositasi bilan majburiy raqamli markirovkalash talab etiladigan mahsulotlar uchun)”; oʻn beshinchi va oʻn oltinchi xatboshilar tegishlicha oʻn oltinchi va oʻn yettinchi xatboshilar deb hisoblansin. 4. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasiga isteʼmol tovarlari olib kirishni takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2013-yil 13-maydagi 127-son qarorining 5-bandida: quyidagi mazmundagi oʻninchi xatboshi qoʻshilsin: “Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Ayrim turdagi mahsulotlarni majburiy raqamli markirovkalash tizimini joriy etish toʻgʻrisida” 2020-yil 20-noyabrdagi 737-son qarorida nazarda tutilgan raqamli markirovka qilinishi lozim boʻlgan mahsulotlar uchun raqamli identifikatsiyalash vositasi (DataMatrix kodi)”; oʻninchi — oʻn ikkinchi xatboshilar tegishlicha oʻn birinchi — oʻn uchinchi xatboshilar deb hisoblansin. 8. Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 14-avgustdagi 489-son qarori bilan tasdiqlangan Hisobvaraq-fakturalarning shakllari hamda ularni toʻldirish, taqdim etish va qabul qilish tartibi toʻgʻrisidagi nizomda: 15-bandi oʻn ikkinchi xatboshida “Markirovkalanadigan” soʻzi “Identifikatsiya vositalari bilan majburiy raqamli markirovkalanadigan” soʻzlariga almashtirilsin; 17-bandi oʻn beshinchi xatboshida “Markirovkalanadigan” soʻzi “Identifikatsiya vositalari bilan majburiy raqamli markirovkalanadigan” soʻzlariga almashtirilsin. 1. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirishlar kiritish, shuningdek baʼzilarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash toʻgʻrisida” 2008-yil 7-maydagi 90-son qaroriga 1-ilovaning 16-bandi. 2. Vazirlar Mahkamasining “Isteʼmol tovarlarining ayrim guruhlarini Oʻzbekiston Respublikasiga chetdan keltirishni takomillashtirish chora-tadbirlarini amalga oshirish toʻgʻrisida” 2011-yil 12-dekabrdagi 324-son qarori. 3. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida” 2012-yil 14-sentabrdagi 271-son qaroriga ilovaning 13 va 22-bandlari. 4. Vazirlar Mahkamasining “Vazirlar Mahkamasining “Isteʼmol tovarlarining ayrim guruhlarini Oʻzbekiston Respublikasiga chetdan keltirishni takomillashtirish chora-tadbirlarini amalga oshirish toʻgʻrisida” 2011-yil 12-dekabrdagi 324-son qaroriga qoʻshimcha va oʻzgartirish kiritish haqida” 2013-yil 19-fevraldagi 47-son qarori. 5. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasining bojxona chegarasi orqali olib oʻtilayotganda koʻzdan kechirish majburiy boʻlgan tovarlar roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida” 2006-yil 4-maydagi 75-son qaroriga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish haqida” 2013-yil 4-martdagi 62-son qarori. 6. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish, shuningdek baʼzilarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash toʻgʻrisida” 2016-yil 20-iyundagi 211-son qaroriga 1-ilovaning 16 va 18-bandlari. 7. Vazirlar Mahkamasining “Mahsulotlarni identifikatsiya vositalari yordamida markirovkalash va kelgusida kuzatish tartibini bosqichma-bosqich joriy etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2019-yil 23-noyabrdagi 944-son qarori.