2018 — 2022-yillar davrida bolalarda tugʻma va irsiy kasalliklarni barvaqt aniqlash Davlat dasturi toʻgʻrisida
(resolution, 2021-03-17)

Qayd etilsinki, respublikada sogʻlom bolalar tugʻilishi, homilador ayollar va chaqaloqlarda patologiyani barvaqt aniqlash uchun zarur shart-sharoitlarni taʼminlaydigan zamonaviy perinatal markazlar hamda “Ona va bola skrining” markazlari tarmogʻi yaratildi, tugʻruqqa yordam beruvchi va pediatriya muassasalarining moddiy-texnika bazasi va kadrlar salohiyati mustahkamlandi, tugʻma va irsiy kasalliklarga tashxis qoʻyish, davolash hamda ular profilaktikasining zamonaviy usullari joriy etildi. 2013 — 2017-yillar davrida bolalikdan nogironlar tugʻilishining oldini olish uchun tugʻma va irsiy kasalliklarni barvaqt aniqlash Davlat dasturi doirasida barcha “Ona va bola skrining” markazlari hal qilish qobiliyati yuqori boʻlgan biokimyoviy analizatorlar va zamonaviy ultratovush skanerlar bilan jihozlandi. Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining Respublika “Ona va bola skrining” markazlari chaqaloqlarda va kichik yoshdagi bolalarda irsiy kasalliklarning keng doirasiga tashxis qoʻyish uchun yuqori texnologik analizatorlar — tandem mass-spektrometrlar bilan jihozlandi. Amalga oshirilayotgan tadbirlar natijasida 1,1 milliondan ortiq homilador ayol tekshiruvdan oʻtkazildi, bu 21 ming nafardan ortiq rivojlanishida tugʻma nuqsonlar boʻlgan bola tugʻilishining oldini olish imkonini berdi. 1,7 milliondan ortiq chaqaloq tugʻma va irsiy kasalliklar yuzasidan tekshirildi, 2,7 ming nafar bolaga rivojlanishning tugʻma nuqsonlarini bartaraf etish yuzasidan malakali tibbiy yordam koʻrsatildi. Shu bilan birga, tugʻma va irsiy kasalliklarning oldini olish boʻyicha profilaktik va davolash-tashxis qoʻyish tadbirlarini, ayniqsa qishloq joylarda boʻlajak onalar va bolalarning sogʻligi holati ustidan patronaj tizimini yanada takomillashtirish, shuningdek, jahon amaliyotiga muvofiq tugʻruqqa yordam beruvchi muassasalarning va “Ona va bola skrining” markazlarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash talab etiladi. Onalar va bolalar sogʻligʻini har tomonlama mustahkamlash, sogʻlom avlod tugʻilishi va uni tarbiyalash uchun zarur shart-sharoitlarni shakllantirish, homilador ayollar va chaqaloqlarda patologiyani barvaqt aniqlash davlat tizimini yanada rivojlantirish, bolalarda nogironlikni kamaytirish, shuningdek, “Ona va bola skrining” markazlarining kadrlar salohiyatini va moddiy-texnika bazasini rivojlantirish va mustahkamlash maqsadida: 1. 2018 — 2022-yillar davrida bolalarda tugʻma va irsiy kasalliklarni barvaqt aniqlash Davlat dasturi (keyingi oʻrinlarda Davlat dasturi deb ataladi) ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Quyidagilar Davlat dasturini amalga oshirishning asosiy ustuvor yoʻnalishlari etib belgilansin: “Ona va bola skrining” markazlarini yuqori texnologik diagnostika tibbiyot uskunalari, butlovchi buyumlar, reagentlar va zarur materiallar bilan jihozlash orqali ularning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash; homiladorlikning dastlabki uch oyida ayollarni markaziy koʻp tarmoqli tuman (shahar) poliklinikalarida tugʻishdan oldin ommaviy tekshirish va xavf guruhiga kiradigan homilador ayollarda genetik sindromlarni biokimyoviy tekshirishni bosqichma-bosqich joriy etish yoʻli bilan homilada tugʻma va irsiy kasalliklarning oldini olish va ularga barvaqt tashxis qoʻyish chora-tadbirlarini takomillashtirish; homilada va kichik yoshdagi bolalarda xromosom sindromlar diagnostikasida laboratoriya diagnostikasining zamonaviy usullarini, shu jumladan, sitogenetik va molekulyar-sitogenetik texnologiyalarni joriy etish; bolalarda irsiy kasalliklarga barvaqt tashxis qoʻyish usullarini takomillashtirish orqali chaqaloqlarni ommaviy tekshirish, shuningdek, bemor bolalarni dori vositalari va davolaydigan ovqatlar bilan taʼminlash orqali irsiy kasalliklarni davolash samaradorligini oshirish; “Ona va bola skrining” markazlarining kadrlar salohiyatini mustahkamlash va amaliy sogʻliqni saqlashga zamonaviy jahon tajribasini joriy etgan holda xalqaro hamkorlikni amalga oshirish. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining Nukus, Buxoro, Samarqand va Fargʻonadagi “Ona va bola skrining” markazlarida mintaqalararo sitogenetik laboratoriyalar tashkil etish, ularni yuqori texnologik tibbiyot diagnostika uskunalari bilan jihozlash toʻgʻrisidagi taklifiga rozilik berilsin. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi: Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, tumanlar va shaharlar hokimliklari, nodavlat notijorat tashkilotlari bilan birgalikda yashash joylarida, mahallalarda va taʼlim muassasalarida tugʻma va irsiy kasalliklarning oldini olish, sogʻlom oilani shakllantirish, ona va bola sogʻligʻini muhofaza qilish masalalari boʻyicha tushuntirish va profilaktika ishlarini muntazam oʻtkazib borsin; “Sogʻlom avlod uchun” Xalqaro nodavlat xayriya jamgʻarmasi bilan birgalikda Davlat dasturini sifatli va oʻz vaqtida amalga oshirilishi hamda ajratilgan budjet mablagʻlaridan maqsadli foydalanilishi ustidan muvofiqlashtirish va nazoratni taʼminlasin; har chorakda Davlat dasturining bajarilish jarayonini koʻrib chiqsin va zarurat boʻlganda uning samarali bajarilishini taʼminlash masalalari boʻyicha belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin. 5. Belgilansinki, Davlat dasturida nazarda tutilgan tadbirlarni moliyalashtirish Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti, “Sogʻlom avlod uchun” Xalqaro nodavlat xayriya jamgʻarmasi va xalqaro moliyaviy tashkilotlar mablagʻlari hamda qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga amalga oshiriladi. 6. Davlat dasturini amalga oshirish doirasida Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi va “Sogʻlom avlod uchun” Xalqaro nodavlat xayriya jamgʻarmasi tomonidan belgilangan tartibda tasdiqlanadigan roʻyxat boʻyicha olib kiriladigan Oʻzbekistonda ishlab chiqarilmaydigan yuqori texnologik diagnostika tibbiyot uskunasi, butlovchi buyumlar, reagentlar, zarur materiallar, bolalar davolovchi ovqati, dori vositalari 2023-yil 1-yanvargacha boʻlgan muddatda bojxona toʻlovlaridan (bojxona rasmiylashtiruvi yigʻimlari bundan mustasno) ozod qilinsin. 7. Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi va “Sogʻlom avlod uchun” Xalqaro nodavlat xayriya jamgʻarmasi Oʻzbekiston milliy teleradiokompaniyasi, Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi va boshqa ommaviy axborot vositalari bilan birgalikda aholi orasida tugʻma va irsiy kasalliklarga chalingan bolalar tugʻilishining oldini olish zarurligi toʻgʻrisida keng tushuntirish ishlarini tashkil etsin. 8. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat maslahatchisi R.S. Kasimov va Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari Q.V. Akmalov zimmasiga yuklansin. T/r Tadbirlar nomi Bajarish muddatlari Sarf-xarajatlar (mln soʻm) Moliyalashtirish manbalari Masʼul bajaruvchilar Kutilayotgan natija I. “Ona va bola skriningi” markazlarining moddiy-texnika bazasini yanada mustahkamlash 1. Homiladorlikning birinchi uch oyligida ayollarni ommaviy tarzda ultratovush tekshiruvidan oʻtkazish uchun markaziy koʻp tarmoqli tuman va shahar poliklinikalarining prenatal tashxis xonalarini yuqori hal etish qobiliyatiga ega boʻlgan statsionar 200 ta UZI-skanerlari bilan jihozlash. 2018-yil noyabr 6 400,0 ming AQSH dollari Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari Sogʻliqni saqlash vazirligi (E.I. Basitxanova), Moliya vazirligi (A.Ya. Xaydarov) 14 haftagacha boʻlgan muddatda homila oʻsishida tugʻma nuqsonlarni barvaqt aniqlash. Oʻlimga olib boradigan nuqsonlarga ega bolalar tugʻilishining oldini olish. 2. Biokimyoviy prenatal (tugʻishdan oldingi) skrining oʻtkazish uchun reaktivlar bilan taʼminlash, jami shundan: birinchi uch oylik ikkinchi uch oylik 2018 — 2022-yillar sh.j., 2018-y. 2019-y. 2020-y. 2021-y. 2022-y. sh.j., 2018-y. 2019-y. 2020-y. 2021-y. 2022-y. 6 027,0 ming AQSH dollari 2 284,0 ming AQSH dollari 456,8 456,8 456,8 456,8 456,8 3 743,0 ming AQSH dollari 748,6 748,6 748,6 748,6 748,6 Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari Sogʻliqni saqlash vazirligi (E.I. Basitxanova), Moliya vazirligi (A.Ya. Xaydarov), “Sogʻlom avlod uchun” xalqaro xayriya jamgʻarmasi (S.T. Inamova) Homilada xromosomali sindromlarni va nerv nayi tugʻma nuqsonlarini aniqlash. Xromosomali sindromlarga chalingan bolalar tugʻilishining oldini olish. 3. Homiladorlardan qon olish uchun maxsus filtrlovchi qogʻoz blankalar bilan taʼminlash. 2018 — 2022-yillar sh.j., 2018-y. 2019-y. 2020-y. 2021-y. 2022-y. 33,75 ming AQSH dollari 6,75 6,75 6,75 6,75 6,75 Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari Sogʻliqni saqlash vazirligi (E.I. Basitxanova), Moliya vazirligi (A.Ya. Xaydarov), “Sogʻlom avlod uchun” xalqaro xayriya jamgʻarmasi (S.T. Inamova) Xromosomali sindromlarga chalingan va nerv nayi tugʻma nuqsonlari bilan bolalar tugʻilishining oldini olish. 4. Chaqaloqlarni tugʻma gipotireoz, fenilketonuriya, mukovissidozga skriningdan oʻtkazish boʻyicha ulardan qon olish uchun maxsus filtrlovchi qogʻoz blankalar bilan taʼminlash. 2018 — 2022-yillar sh.j., 2018-y. 2019-y. 2020-y. 2021-y. 2022-y. 515,8 ming AQSH dollari 103,16 103,16 103,16 103,16 103,16 Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari Sogʻliqni saqlash vazirligi (E.I. Basitxanova), Moliya vazirligi (A.Ya. Xaydarov), “Sogʻlom avlod uchun” xalqaro xayriya jamgʻarmasi (S.T. Inamova) Irsiy patalogiya bilan kasallangan bolalarni barvaqt aniqlash. Chaqaloqlarning 95 foizi neonatal skriningdan oʻtkazilishini taʼminlash. 5. Respublika “Ona va bola skriningi” markazini homiladorlikning erta muddatlarida molekulyar-sitogenetik tadqiqotlar oʻtkazish uchun sarflanadigan materiallar va butlovchi buyumlar bilan jihozlash. 2018 — 2022 yy. xar yili sh.j., 2018-y. 2019-y. 2020-y. 2021-y. 2022-y. 1 252,0 ming AQSH dollari 250,4 250,4 250,4 250,4 250,4 “Sogʻlom avlod uchun” xalqaro xayriya jamgʻarmasi mablagʻlari “Sogʻlom avlod uchun” xalqaro xayriya jamgʻarmasi (S.T. Inamova) Amaliy faoliyatga zamonaviy molekulyar-sitogenetik texnologiyalarni joriy etgan holda homila xromosoma sindromlari diagnostikasi koʻlamini kengaytirish. 6. Chaqaloqlarni tugʻma gipotireoz va fenilketonuriyaga neonatal skriningdan oʻtkazish uchun reagentlar bilan taʼminlash. 2018 — 2022-yillar sh.j., 2018-y. 2019-y. 2020-y. 2021-y. 2022-y. 9 967,7 ming AQSH dollari 1993,54 1993,54 1993,54 1993,54 1993,54 Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari Sogʻliqni saqlash vazirligi(E.I. Basitxanova), Moliya vazirligi (A.Ya. Xaydarov), “Sogʻlom avlod uchun” xalqaro xayriya jamgʻarmasi (S.T. Inamova) Bolalarda tugʻma gipotireoz va fenilketonuriya borligini barvaqt aniqlash. 7. Nukus, Buxoro, Samarqand, Fargʻona “Ona va bola skriningi” markazlarini mukovissidozni aniqlash uchun 4 ta tibbiy diagnostika uskunalari bilan jihozlash. 2018-2019-yillar sh.j., 2019-y. 2020-y. 48 ming AQSH dollari 24,0 24,0 “Sogʻlom avlod uchun” xalqaro xayriya jamgʻarmasi mablagʻlari “Sogʻlom avlod uchun” xalqaro xayriya jamgʻarmasi (S.T. Inamova) Hududiy “Ona va bola skriningi” markazlarining tashxis qoʻyish imkoniyatlarini kengaytirish. Bolalarda mukovissidozga barvaqt tashxis qoʻyish, oʻz vaqtida davolash, hayot sifati va davomiyligini yaxshilash. 8. Chaqaloqlarni mukovissidozga selektiv skriningdan oʻtkazish uchun reagentlar va sarflanadigan materiallar bilan taʼminlash. 2018 — 2022-yillar sh.j., 2018 g. 2019 g. 2020 g. 2021 g. 2022 g. 987,4 ming AQSH dollari 197,48 197,48 197,48 197,48 197,48 Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari Sogʻliqni saqlash vazirligi (E.I. Basitxanova), Moliya vazirligi (A.Ya. Xaydarov), “Sogʻlom avlod uchun” xalqaro xayriya jamgʻarmasi (S.T. Inamova) Bolalarda mukovissidoz borligini barvaqt aniqlash. Kasallik ogʻirlashishining oldini olish hamda bolalar umr koʻrishini va hayot sifatini oshirish. 9. Bolalarni tandem mass-spektrometrda selektiv skriningdan oʻtkazish uchun reaktivlar va sarflanadigan materiallar bilan taʼminlash. 2018 — 2022-yillar sh.j., 2018-y. 2019-y. 2020-y. 2021-y. 2022-y. 214,75 ming AQSH dollari 42,95 42,95 42,95 42,95 42,95 Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari Sogʻliqni saqlash vazirligi (E.I. Basitxanova), Moliya vazirligi (A.Ya. Xaydarov), “Sogʻlom avlod uchun” xalqaro xayriya jamgʻarmasi (S.T. Inamova) Aminokislota va karnitin almashinuvi buzilgan irsiy kasalliklarga barvaqt tashxis qoʻyish. Oilada keyingi farzand shunday patologiya bilan tugʻilishining oldini olish. 10. Nukus, Buxoro, Samarqand, Fargʻona “Ona va bola skriningi” markazlarini bolalarda sitogenetik tadqiqotlarni tatbiq etish va oʻtkazish uchun raqamli mikroskoplar va laboratoriya uskunalari bilan jihozlash. 2018-yil 1-noyabr 142,9 ming AQSH dollari Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari Sogʻliqni saqlash vazirligi (E.I. Basitxanova), Moliya vazirligi (A.Ya. Xaydarov) Xromosoma sindromlariga chalingan bolalarni aniqlashni oshirish. Viloyatlarda yashovchi xromosoma sindromlariga chalingan bolalarga tasdiqlovchi tashxis qoʻyish. Hududiy “Ona va bola skriningi” markazlarining tashxis qoʻyish imkoniyatlarini kengaytirish. 11. Respublika “Ona va bola skriningi” markazini irsiy qon kasalliklariga tashxis qoʻyish uchun moʻljallangan gematologik analizator bilan jihozlash. 2018-yil 1-noyabr 4,8 ming AQSH dollari Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari Sogʻliqni saqlash vazirligi (E.I. Basitxanova), Moliya vazirligi (A.Ya. Xaydarov) Irsiy kasalliklarga tashxis qoʻyish usullarini takomillashtirish. 12. Samarqand, Fargʻona, Andijon, Termiz, Nukus va Buxoro “Ona va bola skriningi” markazlarini neonatal va prenatal skrininglar oʻtkazish uchun butlovchi buyumlar bilan birga 6 ta analizatorning takomillashtirilgan modeli bilan qayta jihozlash. 2018 — 2022-yillar sh.j., 2018-y. 2019-y. 2020-y. 2021-y. 2022-y. 930,0 ming AQSH dollari 186,0 186,0 186,0 186,0 186,0 “Sogʻlom avlod uchun” xalqaro xayriya jamgʻarmasi mablagʻlari “Sogʻlom avlod uchun” xalqaro xayriya jamgʻarmasi (S.T. Inamova), Sogʻliqni saqlash vazirligi (E.I. Basitxanova) Homiladorlarda va chaqaloqlarda tugʻma va irsiy kasalliklarga tashxis qoʻyishni yaxshilash. II. “Ona va bola skrinigi” markazlarning kadrlar salohiyatini yanada mustahkamlash va mutaxassislari malakasini oshirish 13. Homilaning sogʻligʻi va yashab ketishiga imkon bermaydigan tugʻma nuqsonlar bilan bolalar tugʻilishini oldini olish boʻyicha nizom ishlab chiqish 2018-yil 1-avgust - - Sogʻliqni saqlash vazirligi (E.I. Basitxanova), Adliya vazirligi (R.K. Davletov), Mehnat va bandlik munosabatlarivazirligi(E.M. Muxitdinov) Nogironlikka olib keluvchi tugʻma nuqsonlar bilan bolalar tugʻilishini kamaytirish 14. Homiladorlikning birinchi uch oyligida ultratovush tekshiruvining zamonaviy protokolini ishlab chiqish va tasdiqlash. 2018-yil 1-aprel - - Sogʻliqni saqlash vazirligi (E.I. Basitxanova) Homilaning yashab ketishiga imkon bermaydigan tugʻma nuqsonlarni aniqlash. Homiladorlikka tibbiy qarshi koʻrsatmaga ega boʻlgan homiladorlar guruhini tuzish. 15. Sogʻliqni saqlashning birlamchi boʻgʻini vrachlari uchun taʼlim beruvchi seminarlar oʻtkazish orqali ultratovush tekshiruvining tasdiqlangan protokolini joriy etish. 2018-yil 1-may - - Sogʻliqni saqlash vazirligi (E.I. Basitxanova), Respublika va hududiy “Ona va bola skriningi” markazlari Homila oʻsishining tugʻma nuqsonlariga prenatal tashxis qoʻyishni maqbullashtirish. 16. Yuqori texnologik diagnostika uskunasidan foydalangan holda tugʻma va irsiy kasalliklarga tashxis qoʻyishning zamonaviy usullari joriy etilganligini hisobga olgan holda “Ona va bola skriningi” markazlarining shtat normativlarini qayta koʻrib chiqish. 2018-yil 1-avgust - - Sogʻliqni saqlash vazirligi (E.I. Basitxanova), Moliya vazirligi (A.Ya. Xaydarov) Homiladorlarga va bolalarga ixtisoslashtirilgan yordam koʻrsatishga qoʻyilgan zamonaviy talablardan kelib chiqib, shtat normativlarini tasdiqlash. 17. Homilador ayollarni ultratovush tekshiruvidan oʻtkazuvchi UZI vrachi lavozimini joriy etish orqali markaziy tuman (shahar) koʻp tarmoqli poliklinikalarining shtat normativlarini qayta koʻrib chiqish. 2018-yil 1-avgust - - Sogʻliqni saqlash vazirligi (E.I. Basitxanova), Moliya vazirligi (A.Ya. Xaydarov) Prenatal tashxis qoʻyish xonalarini tashkil etish. Homiladorlikning erta muddatlarida ayollarni ommaviy tarzda ultratovush tekshiruvidan oʻtkazish, hududiy va Respublika “Ona va bola skrininig” markaziga tekshirishga yuborish uchun xavf-xatar guruhini tuzish. 18. Xorijning yetakchi ilmiy markazlari bilan hamkorlikni mustahkamlash. Chet ellik mutaxassislarni. birgalikdagi faoliyatga jalb qilish. Mamlakatimiz skrining markazlari mutaxassislarini xorijda stajirovkadan oʻtkazish. 2018 — 2022 yy. har yili tahliliy monitoring - Bajaruvchilar mablagʻlari Sogʻliqni saqlash vazirligi (E.I. Basitxanova), Respublika skrining markazi (M.K. Sharipova). “Sogʻlom avlod uchun” xalqaro xayriya jamgʻarmasi (S.T. Inamova) Mahorat darslari oʻtkazish, mamlakatimiz amaliyotiga zamonaviy texnologiyalarni joriy etish. Yetakchi chet el mutaxassislarini jalb etgan holda ilmiy-amaliy konferensiya oʻtkazish. III. Tugʻma va irsiy kasalliklarning birlamchi profilaktikasi boʻyicha targʻibot ishlarini kuchaytirish, irsiy kasalliklarga chalingan kasallarni davolash samaradorligini oshirish 19. Tugʻma va irsiy kasalliklarning, qarindoshlar oʻrtasidagi nikohlarning oldini olish masalalari boʻyicha aholi orasida quyidagi axborot va targʻibot ishlarini olib borish: telekoʻrsatuvlar va radioeshittirishlar, bosma va elektron ommaviy axborot vositalarida chop etiladigan axborot koʻlamini kengaytirish; qarindoshlar oʻrtasidagi nikohlarning oldini olish masalalari boʻyicha hamda bolalarda tugʻma va irsiy kasalliklarning oldini olish maqsadida mavzuga doir seminarlar, davra suhbatlari, uchrashuvlar, suhbatlar oʻtkazish; tugʻma nuqsonli bolalar tugʻilishining oldini olish masalalari boʻyicha risolalar va bukletlar chop etish. 2018 — 2022 yy. har oy 2018 — 2022 yy. sh.j., 2018-y. 2019-y. 2020-y. 2021-y. 2022-y. 50,0mln. soʻm 40,0 mln. soʻm 8,0 8,0 8,0 8,0 8,0 “Sogʻlom avlod uchun” xalqaro xayriya jamgʻarmasi mablagʻlari “Sogʻlom avlod uchun” xalqaro xayriya jamgʻarmasi mablagʻlari Sogʻliqni saqlash vazirligi (E.I. Basitxanova), MTRK (A.J.Xodjayev), “Sogʻlom avlod uchun” xalqaro xayriya jamgʻarmasi (S.T. Inamova), “Mahalla” fondi(Sh. Javlonov), Oʻzbekiston Xotin-qizlar qoʻmitasi (T.K. Narbayeva), Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Tugʻma va irsiy kasalliklarga chalingan bolalar tugʻilishining oldini olish masalalarida aholining tibbiy savodxonligini oshirish. Ijtimoiy telekoʻrsatuvlar va radioeshittirishlar, ommaviy axborot vositalarida bosma axborot va nashrlar jadvalini ishlab chiqish va tasdiqlash. Aholining xabardorligini oshirish. Aholining tibbiy savodxonligini oshirish. 20. Respublika tibbiyot tashkilotlarida kam taʼminlangan oilalarning nogiron farzandlarini sogʻlomlashtirish: yuqori lab va tanglayida tugʻma nuqsonlari boʻlgan 300 nafar bolani jarrohlik yoʻli bilan davolash; oyoqlarida tugʻma nuqsonlari boʻlgan (maymoq) va boʻyni qiyshiq 300 nafar bolani jarrohlik yoʻli bilan davolash; yuragida tugʻma nuqsonlari boʻlgan 40 nafar bolani jarrohlik yoʻli bilan davolash. 2018-2019-yillar sh.j., 2018-y. 2019-y. 143,5 ming AQSH dollari 72,0 71,5 “Sogʻlom avlod uchun” xalqaro xayriya jamgʻarmasi mablagʻlari “Sogʻlom avlod uchun” xalqaro xayriya jamgʻarmasi (S.T. Inamova), Sogʻliqni saqlash vazirligi (E.I. Basitxanova) Turli patologiyaga ega kasal bolalarni sogʻlomlashtirish hamda ularning ijtimoiy moslashuvini va jamiyatda oʻz salohiyatini roʻyobga chiqarishini taʼminlash. 21. Neonatal skrining natijasida aniqlangan tugʻma gipotireozga chalingan bolalarni dori-darmonlar bilan taʼminlash. 2018 — 2022-yillar sh.j., 2018-y. 2019-y. 2020-y. 2021-y. 2022-y. 96,4 ming AQSH dollari 19,3 19,3 19,3 19,3 19,3 Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari Sogʻliqni saqlash vazirligi (E.I. Basitxanova), Moliya vazirligi (A.Ya. Xaydarov), “Sogʻlom avlod uchun” xalqaro xayriya jamgʻarmasi (S.T. Inamova) Nogironlikning oldini olish maqsadida skrining markazlarida dispanser nazoratiga olingan tugʻma gipotireozga chalingan bolalarni davolash. 22. Fenilketonuriyaga chalingan bolalarni maxsus davolovchi ovqatlanishini taʼminlash. 2018-2020-yillar sh.j., 2018-y. 2020-y. 2022-y. 4 076,56 ming AQSH dollari 1358,8 1358,8 1358,8 Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari Sogʻliqni saqlash vazirligi (E.I. Basitxanova), Moliya vazirligi (A.Ya. Xaydarov), “Sogʻlom avlod uchun” xalqaro xayriya jamgʻarmasi (S.T. Inamova) Nogironlikning oldini olish maqsadida skrining markazlarida dispanser nazoratiga olingan fenilketonuriyaga chalingan bolalarni davolash. 23. Chaqaloqlarda tugʻma anomaliyalar rivojlanishining xavf omillarini aniqlashga qaratilgan ijtimoiy tekshiruvlar oʻtkazish, viloyatlar kesimida tugʻruq majmualarida. 2018 — 2022 yy. har yili viloyat kesimida natijalar tahlili - - Sogʻliqni saqlash vazirligi (E.I. Basitxanova) Chaqaloqlarda tugʻma anomaliyalar rivojlanishining sababini aniqlash va uni oldini olish chora-tadbirlarini ishlab chiqish.