OʻZBEKISTON RESPUBLIKASIGA ISTEʼMOL TOVARLARI OLIB KELIShNI TAKOMILLAShTIRISh ChORA-TADBIRLARINI AMALGA OShIRISh TOʻGʻRISIDA
(resolution, 2013-09-16)

“Isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Litsenziyalashni bekor qilish hamda isteʼmol tovarlarini olib kelish va Oʻzbekiston Respublikasining ichki bozorida sotishni takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2002-yil 20-avgustdagi 295-son qarorini bajarish yuzasidan, shuningdek isteʼmolchilarni isteʼmol tovarlari toʻgʻrisidagi ishonchli axborot bilan davlat tilida taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Belgilansinki: 2003-yil 1-yanvardan boshlab Oʻzbekiston Respublikasi hududiga erkin muomalaga chiqariladigan import qilinadigan isteʼmol tovarlarining 1-ilovaga muvofiq ayrim turlarini majburiy markalash joriy etiladi; majburiy markalanishi kerak boʻlgan va 2002-yil oxirigacha Oʻzbekiston Respublikasi hududida erkin muomalaga chiqarilgan isteʼmol tovarlari chakana savdo shoxobchalarida 2003-yil 1-aprelgacha davlat tilida markalanmasdan sotilishi mumkin. 2. Quyidagilar: Import qilinadigan isteʼmol tovarlarini markalash tartibi toʻgʻrisidagi nizom 2-ilovaga muvofiq; 3. “Oʻzstandart” agentligi, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi, Davlat soliq qoʻmitasi, Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasi, Sogʻliqni saqlash vazirligi mazkur qarordan kelib chiquvchi talablarga rioya etilishi ustidan qatʼiy nazoratni taʼminlasinlar. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi, Davlat soliq qoʻmitasi, “Oʻzstandart” agentligi Adliya vazirligi hamda manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda oʻn kun muddatda oʻz normativ hujjatlarini mazkur qarorga muvofiqlashtirsinlar. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Litsenziyalashni bekor qilish hamda isteʼmol tovarlarini olib kelish va Oʻzbekiston Respublikasining ichki bozorida sotishni takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2002-yil 20-avgustdagi 295-son qaroriga (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2002-y., 8-son, 47-modda) 4-ilovaga muvofiq oʻzgartirishlar kiritilsin. 6. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri Oʻ.T. Sultonov zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlangan Roʻyxat boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi hududida sotiladigan tovarlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni aks ettiruvchi isteʼmol tovarlarini markalashga qoʻyiladigan talablarni belgilaydi. 2. Ushbu Nizom aholiga sotish uchun moʻljallanmagan va chetdan keltiriladigan quyidagi: yuridik va jismoniy shaxslar, shu jumladan xorijiy yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan oʻz ehtiyojlari uchun keltiriladigan hamda ishlab chiqarish yoki boshqa tijorat faoliyati uchun moʻljallanmagan isteʼmol tovarlarini; xorijiy davlatlarning Oʻzbekiston Respublikasidagi diplomatik va konsullik vakolatxonalari, xalqaro va hukumatlararo tashkilotlar, ushbu tashkilotlar huzuridagi xorijiy davlatlarning vakolatxonalari hamda boshqa xalqaro tashkilotlarning rasmiy (xizmat yuzasidan) foydalanishi, shuningdek ularning xodimlari uchun moʻljallangan isteʼmol tovarlarini; koʻrgazmalar namunalari, sinovlar, tadqiqotlar va marketing uchun namunalar sifatidagi isteʼmol tovarlarini markalashga tatbiq etilmaydi. 3. Transport idishida qadoqlangan, keyinchalik isteʼmol idishiga qayta qadoqlangan tovarlarni keltirishda transport idishida ularning tayyorlangan va qadoqlangan muddati koʻrsatiladi. Tovarni isteʼmol idishiga qayta qadoqlashda markalash tovarning normativ hujjatida koʻrsatilgan hajmiga muvofiq, u mavjud boʻlmagan taqdirda esa, amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq cheklangan foydalanish muddatiga ega boʻlgan tovarlar uchun tayyorlangan sanasi hamda yaroqlilik muddati majburiy koʻrsatilgan holda davlat tilida amalga oshiriladi. 4. Yaroqlilik muddati belgilanishi shart boʻlgan tovarlarda tayyorlovchi tomonidan belgilangan yaroqlilik muddati koʻrsatiladi. Bunda tayyorlovchi tomonidan (saqlash va tashish shartlariga toʻliq rioya qilgan holda) muayyan tovarning isteʼmolchilar hayoti va salomatligi uchun xavfsizligi talablariga muvofiqligi va ekologik jihatdan xavfsizligi kafolatlanadi. 5. Yaroqlilik muddati oʻtgach tovarlar ulardan bevosita asosiy (yoki funksional) maqsadda foydalanish uchun yaroqsiz hisoblanadi. Yaroqlilik muddati uzaytirilishi mumkin emas. 6. Markalashdagi va qoʻshib joʻnatiladigan hujjatlardagi maʼlumotlar isteʼmolchilar uchun tushunarli, toʻliq va ishonchli boʻlishi kerak. 7. Tovarni markalashdagi (etiketka, birka, leybl) va qoʻshib joʻnatiladigan foydalanish hujjatlaridagi isteʼmolchi uchun moʻljallangan maʼlumotlar tovarning turi hamda texnikaviy murakkabligiga qarab muayyan tovarga bevosita ilova qilinadigan matnli hujjat (pasport, formulyar, qoʻllanish boʻyicha koʻrsatmalar va boshqalar) tarzida boʻlishi kerak. 8. Tovar bilan birga bevosita isteʼmolchiga taqdim etiladigan maʼlumotlar davlat tilida rasmiylashtiriladi. Maʼlumotlar boshqa tillarga toʻliq yoki qisman tarjima qilib berilgan boʻlishi mumkin. Markalash maʼlumotlarining davlat tiliga toʻgʻri tarjima qilinganligini nazorat qilish mahsulotni sertifikatsiyalashni yoki xorijiy muvofiqlik sertifikatini eʼtirof etishni amalga oshiruvchi, bir turdagi mahsulotni sertifikatsiyalash boʻyicha akkreditatsiya qilingan organ tomonidan amalga oshiriladi. 9. Tovar isteʼmolchisi uchun maʼlumotlar “Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 6-moddasiga, “Oziq-ovqat mahsulotlarining sifati va xavfsizligi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 12-moddasiga, shuningdek mahsulot unga binoan ishlab chiqariladigan normativ hujjatga muvofiq boʻlishi kerak. 10. Genetik modifikatsiya qilingan mahsulotlardan olingan tovarning markalanishida bu toʻgʻridagi tegishli maʼlumotlar mavjud boʻlishi kerak. 11. Oʻzbekiston Respublikasi uchun anʼanaviy boʻlmagan import tovarlar xalqaro, mintaqaviy, milliy standartlarga muvofiq nomlanishi, bunday nomlar boʻlmagan taqdirda esa — tayyorlovchi mamlakatda qabul qilingan nomlar koʻrsatilishi kerak. Tovarga isteʼmolchiga moʻljallangan oʻziga xos boʻlgan maʼlumotlar ilova qilinishi mumkin. Tovarning nomida “Ekologiya jihatidan toza”, “Radiatsiya jihatidan xavfsiz”, “Zararli moddalar qoʻllanmasdan tayyorlangan” va boshqa reklama tusiga ega boʻlgan tavsifnomalardan foydalanishga faqat ularga qoʻyiladigan talablarni hamda tekshirish (nazorat qilish) metodlarini belgilovchi va tovarning ushbu tavsifnomalarini identifikatsiya qilish imkonini beruvchi tayyorlovchining normativ yoki texnik hujjatlari koʻrsatilganda, shuningdek ular “Oʻzstandart” agentligi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasi tomonidan tasdiqlangan taqdirda yoʻl qoʻyiladi. 12. Tovarni tayyorlagan mamlakatning nomi mamlakatning Birlashgan Millatlar Tashkilotida qabul qilingan nomi boʻyicha koʻrsatiladi. Agar bir mamlakatda tayyorlangan tovar keyinchalik boshqa mamlakatda uning xossasini oʻzgartiradigan va (yoki) uni pirovard tayyor buyumga aylantiradigan tarzda texnologik ishlovdan oʻtkazilgan taqdirda, maʼlumotlarni yozishda texnologik ishlov berishni amalga oshiruvchi import qiluvchi mamlakat mazkur tovarni tayyorlovchi mamlakat sifatida qaralishi kerak. 13. Tovar kelib chiqqan mamlakat amaldagi qonun hujjatlarida belgilangan mezonlarga muvofiq belgilanadi. 14. Tovar isteʼmolchisi uchun moʻljallangan maʼlumotda tayyorlovchining rasmiy nomidan va uning joylashgan joyidan (pochta manzilidan) foydalanish lozim. 15. Tovarning asosiy isteʼmol xossalari va tavsiflari tayyorlovchining normativ yoki texnik hujjati talablariga toʻliq muvofiq holda isteʼmolchiga maʼlum qilinishi kerak. 16. Tovarning sertifikatlanganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni yozish joyi va shakli muvofiqlik sertifikatida belgilanadi. 17. Tovarning netto massasi, asosiy oʻlchamlari, hajmi va soni isteʼmolchi yoki xaridor uchun oʻlchovlarning metrik tizimida (birliklarning xalqaro tizimida) koʻrsatilishi kerak. 18. Tovarning tarkibi (butligi) “Tarkibi” yoki “Butligi” nomi bilan roʻyxat tarzida taqdim etilishi kerak. Tovarning sogʻlomlashtirish-davolashga moʻljallanganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, odamlar hayoti va salomatligiga, hayvonot dunyosiga zararli taʼsirining yoʻqligi yoki uning boshqa alohida tavsiflari Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi hamda “Oʻzstandart” agentligining ruxsati bilan taqdim etiladi. 19. Tovarni tayyorlovchining tovar belgisi (tovar markasi) bevosita tovarlarga, idishga, shuningdek yorliqlar yoki etiketkalarga qoʻyiladi. 20. Yaroqlilik muddati tovarning tayyorlangan sanasidan boshlab hisoblanadi va bevosita tovarda, tashish idishida, oʻrab-joylangan narsada (isteʼmol idishida) quyidagi namunaviy shakllardan biridan foydalangan holda koʻrsatiladi: “...(yil-kun-oy) mobaynida yaroqli”; “...(yil-kun-oy)gacha yaroqli”; “...(yil-kun-oy)gacha foydalanilsin”. Muayyan tovarlarning oʻziga xos xossalarini hisobga olgan holda ular toʻgʻrisidagi maʼlumotlarda isteʼmolchi uchun tovarning yaroqlilik muddati (yoki xizmat muddati) koʻrsatiladi. Xizmat koʻrsatishi texnik jihatdan amalda noaniq uzoq muddatli (koʻp yillik) boʻlishi mumkin boʻlgan tovarlar uchun ularning yaroqlilik muddatlari yoki saqlash muddatlari isteʼmolchi uchun maʼlumotlarda koʻrsatilmaydi, ular (zarur boʻlganda) yetkazib berish shartnomasida (kontraktda) yoki oldi-sotdi shartnomasida (kontraktda) belgilanadi. 21. Tovarni identifikatsiyalashni tasdiqlovchi shtrixli kod (tayyorlovchining ixtiyoriy tashabbusi va mustaqil ravishdagi qarori yoki isteʼmolchining va/yoki sotuvchining talabiga koʻra) tovarda, uning idishida va/yoki oʻrab-joylangan narsada Yevropa tovar raqamlanishi uyushmasi (EAN) tomonidan belgilangan qoidalar boʻyicha koʻrsatiladi. 22. Markalash maʼlumotlarini oʻqish uchun qulay boʻlgan bir yoki bir nechta joyda mahsulotga normativ hujjatlar talablariga muvofiq joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi. 23. Tovarning isteʼmolchisi uchun zarur boʻlgan maʼlumot matnini toʻliq berish uchun idishning oʻlchami texnik jihatdan yoʻl qoʻymaydigan hollarda, shuningdek esdalik va sovgʻa qilinadigan buyumlarda tovarni yoki uning bir qismini tavsiflovchi maʼlumotlarni har bir idishda yoki idish guruhlariga ilova qilinadigan qoʻshimcha varaqda yoki yetkazib berilayotgan tovarning qoʻshimcha hujjatlarida koʻrsatishga yoʻl qoʻyiladi. 24. Isteʼmolchi uchun markalash maʼlumotlari istalgan usulda, lekin barcha hollarda aniq va oson oʻqiladigan tarzda joylashtirilishi kerak. Saqlash, tashish, foydalanish va foydali tarzda ishlatish paytidagi xavfsizlik talablari boshqa maʼlumotlardan shrifti, rangi yoki boshqa bajarish usullari bilan farqlanib turishi kerak. Agar tovar joylashtirilgan idish qoʻshimcha oʻrov materiali bilan qoplangan boʻlsa, u holda maʼlumotlar qoplov materialining ichki tomonida sirtdan oson oʻqiladigan boʻlishi yoxud sirtqi oʻrov materialida ana shunday maʼlumot boʻlishi kerak. Tovarga tegib turadigan markalash maʼlumotlarini yozish vositalari tovarning sifatiga taʼsir koʻrsatmasligi, tovarni saqlash, tashish, sotish va undan foydalanish chogʻida markalashning mustahkamligini taʼminlashi kerak. 25. Atrof muhit kuchli taʼsir koʻrsatadigan sharoitlarda yoki maxsus sharoitlarda (yuqori yoki past harorat, agressiv muhit va shu kabilarda) qoʻllaniladigan tovarlarni markalashda maʼlumotlarning saqlanishi quyidagi usullardan bittasi yoki ularning uygʻunlashgan turlari bilan taʼminlanishi kerak: taʼsirga (namga, haroratga va boshqalarga) bardoshli materialni qoʻllash; yozishning tegishli usulini qoʻllash (botiq, oʻyib yozish va boshqalar); atmosferaga chidamli qobiqlarni (shaffof plyonka, paket, quti va shu kabilarni) qoʻllash. 26. Isteʼmolchi uchun markalash maʼlumotlari import qilinayotgan tovarlarga: tovar Oʻzbekiston Respublikasi hududiga olib kelingungacha; tovar Oʻzbekiston Respublikasi hududiga olib kelingandan keyin erkin muomalaga chiqarish rejimida bojxonada rasmiylashtirilgungacha yoziladi. Olib kelingan tovarlarda isteʼmolchi uchun markalash maʼlumotlari ularni bojxona omborida saqlash chogʻida yoziladi. Saqlash muddati va bojxona rejimini tanlash (vaqtinchalik saqlash yoki bojxona ombori) import qiluvchi tomonidan, ushbu tartibotni amalga oshirish uchun zarur boʻladigan vaqtdan kelib chiqqan holda belgilanadi. 1. 3-banddagi “barcha isteʼmol tovarlari” soʻzlari “Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan ayrim isteʼmol tovarlari” soʻzlari bilan almashtirilsin.