Uzum yetishtiruvchilar va vino mahsulotini ishlab chiqaruvchilar respublika koʻrik-tanlovini oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(resolution, 2025-05-01)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Uzumchilikni rivojlantirishda klaster tizimini joriy etish, sohaga ilgʻor texnologiyalarni jalb qilishni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlashning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2021-yil 28-iyuldagi PQ-5200-son qarorining ijrosini samarali tashkil etish, respublikada uzum plantatsiyalarini koʻpaytirish, jahonda eʼtirof etilgan tarmoq andozalariga muvofiq tashkil etish va ularda hosildor uzum navlarini yetishtirishni yoʻlga qoʻyishni, aholining sifatli tabiiy vino mahsulotiga boʻlgan ehtiyoji qondirilishini taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Uzumchilikni rivojlantirishda klaster tizimini joriy etish, sohaga ilgʻor texnologiyalarni jalb qilishni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlashning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2021-yil 28-iyuldagi PQ-5200-son qaroriga muvofiq: 2023-yildan boshlab har ikki yilda bir marta uzumchilik yoʻnalishida “Eng yaxshi uzum navi”, “Eng yaxshi mahalliy uzum navi” va “Eng yaxshi vino mahsuloti” nominatsiyalari boʻyicha oʻtkaziladigan respublika koʻrik-tanlovi taʼsis etilganligi; koʻrik-tanlov gʻoliblarini pul mukofoti va boshqa esdalik sovgʻalari bilan taqdirlash Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Agrosanoatni rivojlantirish agentligi (keyingi oʻrinlarda — Agentlik), Mahalla va nuroniylarni qoʻllab-quvvatlash vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi hamda Oʻzbekiston fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari kengashining budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan moliyalashtirilishi belgilanganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin. 2. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Uzum yetishtiruvchilar va vino mahsulotini ishlab chiqaruvchilar respublika koʻrik-tanlovini oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin: koʻrik-tanlovni har ikki yilda bir marta oʻtkazish; Agentlik tomonidan koʻrik-tanlovni oʻtkazish boʻyicha tashkiliy qoʻmita faoliyatini tashkil etish; koʻrik-tanlovni “Eng yaxshi uzum navi”, “Eng yaxshi mahalliy uzum navi”, “Eng yaxshi vino mahsuloti” nominatsiyalari asosida uzum yetishtiruvchi va vino mahsuloti ishlab chiqaruvchi yuridik shaxslar oʻrtasida oʻtkazish; koʻrik-tanlov ishtirokchilarini baholash, gʻolib va sovrindorlarni mukofotlash tartibi; koʻrik-tanlovni oʻtkazish bilan bogʻliq xarajatlar, shu jumladan, koʻrik-tanlovning gʻolib va sovrindorlari uchun mukofotlar, diplomlarni Agentlikning Agrosanoatni rivojlantirish va qoʻllab-quvvatlash davlat maqsadli jamgʻarmasi mablagʻlari hamda masʼul vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan teng ulushlarda moliyalashtirish tartibi. 3. Agentlik Mahalla va nuroniylarni qoʻllab-quvvatlash vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi hamda Oʻzbekiston fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari kengashi bilan birgalikda: a) bir oy muddatda Uzum yetishtiruvchilar va vino mahsulotini ishlab chiqaruvchilar respublika koʻrik-tanlovini oʻtkazish boʻyicha chora-tadbirlar dasturini ishlab chiqsin va tasdiqlasin; b) ushbu chora-tadbirlar dasturi doirasida quyidagilar amalga oshirilishini nazarda tutsin: koʻrik-tanlovni yuqori saviyada tashkil etish va oʻtkazish, koʻrik-tanlov ishtirokchilari mahoratini baholash, gʻoliblarni aniqlash maqsadida soha olimlari, tajribali mutaxassislaridan iborat tarkibda hakamlar hayʼatini shakllantirish va tasdiqlash; gʻoliblarni koʻrik-tanlov tashkilotchilarining oʻz mablagʻlari hisobidan pul mukofoti va boshqa esdalik sovgʻalari bilan taqdirlash tadbirlari, ularni oʻtkazishning aniq muddatlari va masʼul ijrochilarini belgilash. 4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining investitsiyalar va tashqi iqtisodiy aloqalar masalalari boʻyicha oʻrinbosari — investitsiyalar va tashqi savdo vaziri J.A. Xodjayev zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Nizom Uzum yetishtiruvchilar va vino mahsulotini ishlab chiqaruvchilar respublika koʻrik-tanlovini (keyingi oʻrinlarda — koʻrik-tanlov) oʻtkazish tartibini belgilaydi. 2. Koʻrik-tanlov har ikki yilda bir marta centyabr oyida mazkur Nizomga 1-ilovada keltirilgan sxemaga muvofiq oʻtkaziladi. 3. Uzum yetishtiruvchilar va vino mahsulotini ishlab chiqaruvchilar respublika koʻrik-tanlovini oʻtkazish boʻyicha tashkiliy qoʻmita (keyingi oʻrinlarda — Tashkiliy qoʻmita) tarkibi va uning faoliyat koʻrsatish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Agrosanoatni rivojlantirish agentligi (keyingi oʻrinlarda — Agentlik) tomonidan tasdiqlanadi. Tashkiliy qoʻmita tarkibiga Mahalla va nuroniylarni qoʻllab-quvvatlash vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Oʻzbekiston fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari kengashi (keyingi oʻrinlarda — masʼul vazirlik va idoralar) vakillari kiritiladi. 4. Tashkiliy qoʻmita koʻrik-tanlovni tashkil etish va yuqori saviyada oʻtkazish uchun masʼul hisoblanadi. Tashkiliy qoʻmitaning ishchi organi funksiyalarini bajarish Agentlik zimmasiga yuklatiladi. 5. Tashkiliy qoʻmita koʻrik-tanlov oʻtkazilishidan kamida besh oy oldin koʻrik-tanlovni oʻtkazish bilan bogʻliq masalalar yuzasidan qoʻmita majlisini oʻtkazadi. Bunda Tashkiliy qoʻmita majlisi kun tartibi quyidagilarni oʻz ichiga oladi: koʻrik-tanlovni oʻtkazish doirasida masʼul shaxslarni belgilash; koʻrik-tanlovni oʻtkazish joyi va sanasini belgilash; koʻrik-tanlovni tashkil etish va uning oʻtkazilishi bilan bogʻliq xarajatlarni moliyalashtirish manbalarini belgilash; hakamlar hayʼati, shu jumladan vino mahsuloti boʻyicha degustatorlar tarkibini shakllantirish; koʻrik-tanlovning dasturini va gʻoliblarni taqdirlash miqdorini tasdiqlash masalalari boʻyicha qaror qabul qilish. 6. Agentlik masʼul vazirlik va idoralar vakillarini jalb etgan holda: Tashkiliy qoʻmitaning keyingi yigʻilishlarini tashkil etadi, yigʻilish bayonnomalarini rasmiylashtiradi, tarqatadi va yigʻilish qarorlari ijrosini nazorat qiladi; koʻrik-tanlovlar hujjatlari yigʻmajildlarini yuritish va saqlashni taʼminlaydi; koʻrik-tanlov sanasi va uni oʻtkazish tartibi haqidagi axborotni ommaviy axborot vositalari orqali yoki boshqa qulay shaklda tarqatadi; koʻrik-tanlovda ishtirok etish istagini bildirgan uzum yetishtiruvchilar va vino mahsulotini ishlab chiqaruvchilardan Tashkiliy qoʻmita veb-sayti orqali kelib tushgan arizalarini oʻrganib chiqadi va ularni nomzodlar roʻyxatiga kiritadi; koʻrik-tanlov oʻtkaziladigan joy (hudud)da har bitta nominatsiya boʻyicha koʻrik-tanlovga taqdim etilgan mahsulotlar joylashtirilishini tashkil etadi; har bir nominatsiya boʻyicha gʻoliblarga berilishi lozim boʻlgan mukofotlarni tayyorlaydi va jamlaydi. 7. Tashkiliy qoʻmitaning yigʻilishi qarori asosida har bitta nominatsiya boʻyicha aʼzolari besh nafardan iborat hakamlar hayʼati shakllantiriladi. 8. Hakamlar hayʼati faoliyatida xolislik va shaffoflikni taʼminlash maqsadida har bitta nominatsiya boʻyicha hakamlar hayʼati aʼzoligiga nominatsiya turiga muvofiq ravishda Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Mahalla va nuroniylarni qoʻllab-quvvatlash vazirligi, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Agrosanoat majmui ustidan nazorat qilish inspeksiyasi, Agentlik, Oʻzbekiston fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari kengashi hamda Qishloq xoʻjaligi vazirligi Qishloq xoʻjaligida bilim va innovatsiyalar milliy markazi, Akademik Mahmud Mirzayev nomidagi Bogʻdorchilik, uzumchilik va vinochilik ilmiy-tadqiqot institutidan bittadan nomzod kiritiladi. 9. Har bitta nominatsiya boʻyicha hakamlar hayʼati raisi tegishli hakamlar hayʼati aʼzolari tomonidan saylanadi. Saylov natijalari aks ettirilgan bayonnoma Tashkiliy qoʻmitaga taqdim etiladi. 10. Koʻrik-tanlovda uzum yetishtiruvchi va vino mahsuloti ishlab chiqaruvchi yuridik shaxslar ishtirok etadilar. 11. Koʻrik-tanlovni oʻtkazish joyi, muddati va shartlari koʻrik-tanlov oʻtkazilishidan ikki oy oldin ommaviy axborot vositalari, Agentlikning rasmiy veb-sayti va boshqa ommaviy axborot vositalari orqali eʼlon qilinadi. 12. Koʻrik-tanlov eʼlon qilinganidan soʻng oʻn kun ichida unda ishtirok etish istagini bildirgan nomzod mazkur Nizomga 2-ilovada keltirilgan namunaga muvofiq tayyorlangan arizasini Agentlikning rasmiy veb-saytiga elektron shaklda taqdim etadi. Nomzod uning arizasi qabul qilinganligi haqida xabardor qilinadi. 13. Nomzod faqat bitta nominatsiyada ishtirok etishi mumkin. 14. Ishtirokchi tomonidan koʻrik-tanlovga oʻzi yetishtirmagan uzum, oʻzi tayyorlamagan vino mahsulotini taqdim etilganligi holati aniqlanganda bunday ishtirokchi hakamlar hayʼatining qarori bilan koʻrik-tanlovdan chetlashtiriladi. 15. Koʻrik-tanlovdan chetlatilgan nomzod Tashkiliy qoʻmitaga yoki belgilangan tartibda sudga shikoyat bilan murojaat qilish huquqiga ega. 16. Nomzod oʻz tashabbusi bilan koʻrik-tanlovda ishtirok etishdan bosh tortish huquqiga ega. Nomzod ushbu huquqdan foydalangan taqdirda, u Tashkiliy qoʻmitaga bu toʻgʻrida koʻrik-tanlov boshlanishidan kamida oʻn kun oldin xabar berishi shart. 17. Koʻrik-tanlov ishtirokchisi tanlangan nominatsiya boʻyicha oʻz mahsulotlari bilan birgalikda: har bir mahsulotni yetishtirish (tayyorlash) usullarini, tarixini aks ettiruvchi yozma maʼlumotlarni namoyish etadi; mahsulot mazasini totib koʻrish (degustatsiya) uchun taqdim etadi. 18. Koʻrik-tanlov ishtirokchisi koʻrik-tanlov davrida mahsulot yetkazib berish, uzum koʻchatlarini parvarishlash kabi xizmatlarni koʻrsatish boʻyicha shartnomalar tuzishi mumkin. 19. Koʻrik-tanlov quyidagi nominatsiyalar boʻyicha oʻtkaziladi: “Eng yaxshi uzum navi”; “Eng yaxshi mahalliy uzum navi”; “Eng yaxshi vino mahsuloti”. 20. Har bir nominatsiyada koʻrik-tanlovning asosiy yoʻnalishlari boʻyicha 1, 2, 3-oʻrin sovrindorlari aniqlanadi. 21. “Eng yaxshi uzum navi” nominatsiyasida uzum navlari quyidagi mezonlar asosida baholanadi: navning jozibadorligi; mevasi tarkibidagi shakar, kislota miqdori; taʼmi; yetilish muddatlari va hosildorligi; saqlash muddatlari va transportabelligi; kasallik va zararkunandalarga chidamliligi; issiq va sovuqqa bardoshliligi; navning oʻziga xosligi va yangiligi; yetishtirilayotgan plantatsiyadagi hosildorligi; olinayotgan hosildan foydalanish koʻrsatkichlari; maxsus texnikalardan foydalanish koeffitsentlari. Bunda har bitta mezon boʻyicha 1 — 5 ballgacha boʻlgan baho qoʻyiladi. 22. “Eng yaxshi mahalliy uzum navi” nominatsiyasida uzum navlari quyidagi mezonlar asosida baholanadi: respublika hududida qadimdan yetishtirib kelingan mahalliy uzum navi (avtoxton) boʻlishi; mevasi tarkibidagi shakar, kislota miqdori; taʼmi; yetilish muddatlari va hosildorligi; saqlash muddatlari va transportabelligi; kasallik va zararkunandalarga chidamliligi; issiq va sovuqqa bardoshliligi; yetishtirilayotgan plantatsiyadagi hosildorligi; olinayotgan hosildan foydalanish koʻrsatkichlari; maxsus texnikalardan foydalanish koeffitsentlari. Bunda har bitta mezon boʻyicha 1 — 5 ballgacha boʻlgan baho qoʻyiladi. 23. “Eng yaxshi vino mahsuloti” nominatsiyasi degustatsiya qilish tartibida amalga oshiriladi. 24. Degustatsiya tartibi, degustatorlarga qoʻyiladigan talablar, degustatsiya uchun xona va uskunalar, ish oʻrinlariga boʻlgan talablar, degustatsiya uchun mahsulot namunalari olish, organoleptik baholash natijalarini qayta ishlash uchun namunalar taqdim etish tartibi texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiq amalga oshiriladi. 25. Degustatsiyada “Eng yaxshi vino mahsuloti” nominatsiyasida vino mahsuloti quyidagi mezonlar asosida baholanadi: a) tashqi koʻrinishi: shaffofligi — 1 dan 5 ballgacha; rangi — 2 dan 10 ballgacha; b) xushboʻyligi: tozaligi — 2 dan 6 ballgacha; intensivligi — 2 dan 8 ballgacha; sifati — 8 dan 16 ballgacha; v) taʼmi: tozaligi — 2 dan 6 ballgacha; intensivligi — 2 dan 8 ballgacha; isteʼmoldan keyingi taʼmi — 4 dan 8 ballgacha; sifati — 10 dan 22 ballgacha; g) uygʻunligi (umumiy taassurot) — 7 dan 11 ballgacha. Mazkur nominatsiyada umumiy mezonlar kesimida 1 dan 100 ballgacha boʻlgan baho qoʻyiladi. 26. Hakamlar hayʼati baholashni amalga oshirib boʻlganlaridan soʻng natijalar alohida konvertlarga solingan holda Tashkiliy qoʻmitaga taqdim etiladi. 27. Koʻrik-tanlov gʻoliblari tashkiliy qoʻmita tomonidan 1, 2, 3 — darajali diplomlar va pul mukofotlari bilan taqdirlanadilar. 28. “Eng yaxshi uzum navi”, “Eng yaxshi mahalliy uzum navi” va “Eng yaxshi vino mahsuloti” nominatsiyalari boʻyicha pul mukofotlari quyidagicha taqsimlanadi: birinchi oʻrin sohiblari — bazaviy hisoblash miqdorining 100 baravari miqdorida; ikkinchi oʻrin sohiblari — bazaviy hisoblash miqdorining 75 baravari miqdorida; uchinchi oʻrin sohiblari — bazaviy hisoblash miqdorining 50 baravari miqdorida. 29. Koʻrik-tanlovning 1, 2, 3 — oʻrinlar sovrindorlariga taqdim etiladigan diplomlarning namunasi Tashkiliy qoʻmita tomonidan ishlab chiqiladi va tasdiqlanadi. 30. Koʻrik-tanlovni oʻtkazish bilan bogʻliq xarajatlar, koʻrik-tanlov gʻoliblari hamda sovrindorlari uchun mukofotlar, diplomlar Agentlikning Vinochilikni rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari hamda masʼul vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan teng ulushlarda moliyalashtiriladi. 31. Koʻrik-tanlovni moliyalashtirish uchun Agentlik hamda masʼul vazirlik va idoralar Tashkiliy qoʻmitaning yigʻilishi qarorida belgilangan xarajatlar summasini ushbu yigʻilish qarori qabul qilinganidan soʻng oʻn ish kunida Agentlikning Gʻaznachilikdagi maxsus hisobvaragʻiga oʻtkazib beradi. Bunda, Tashkiliy qoʻmitaning yigʻilish qarorida belgilangan koʻrik-tanlov xarajatlari smetasining summasi masʼul vazirlik va idoralar oʻrtasida teng ulushlarda taqsimlanadi. 32. Hakamlar hayʼati aʼzolari koʻrik-tanlovda ishtirok etgan davrda ularning asosiy ish joyi boʻyicha oʻrni (lavozimi) va oʻrtacha ish haqi saqlanadi. 33. Koʻrik-tanlovni qoʻshimcha ravishda yuridik va jismoniy shaxslar, shuningdek, xalqaro tashkilotlar homiylik xayriyalari sifatida moliyalashtirishi mumkin. 34. Ushbu Nizomni qoʻllash jarayonida yuzaga keladigan nizolar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda hal qilinadi. 35. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladilar. Bosqichlar Subyektlar Tadbirlar Muddatlar 1-bosqich Tashkiliy qoʻmita Koʻrik-tanlovni oʻtkazish bilan bogʻliq masalalar yuzasidan tashkiliy yigʻilish oʻtkazadi. Koʻrik-tanlovni oʻtkazish sanasidan kamida 5 oy oldin 2-bosqich Agentlik hamda masʼul vazirlik va idoralar Koʻrik-tanlovni moliyalashtirish uchun tashkiliy qoʻmitaning yigʻilishi qarorida belgilangan xarajatlar summasini Agentlikning Gʻaznachilikdagi maxsus hisobvaragʻiga oʻtkazadi. Qaror qabul qilinganidan soʻng oʻn ish kunida 3-bosqich Agentlik Koʻrik-tanlovni oʻtkazish joyi, muddati-sanasi va shartlarini Agentlikning rasmiy veb-sayti va boshqa ommaviy axborot vositalari orqali eʼlon qiladi. Koʻrik-tanlov oʻtkazilishidan 2 oy oldin 4-bosqich Nomzod Arizani Agentlikning rasmiy veb-saytiga yozma yoki elektron shaklda, ariza qabul qilinganligi haqida xabardor qilingan holda taqdim etadi. Koʻrik-tanlov eʼlon qilinganidan soʻng oʻn kunlik muddat ichida 5-bosqich Tashkiliy qoʻmita Koʻrik-tanlovni oʻtkazadi. Har ikki yilda bir marta, sentabr oyining birinchi haftasida 6-bosqich Tashkiliy qoʻmita Koʻrik-tanlov gʻoliblarini 1, 2, 3 — darajali diplomlar va pul mukofotlari bilan taqdirlaydi. Koʻrik-tanlov yakunida