Maktabdan tashqari taʼlim tizimini yangi bosqichga olib chiqish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2025-09-08)

Maktabdan tashqari taʼlim tashkilotlari faoliyatini tubdan qayta koʻrib chiqish, zamonaviy yondashuvlar asosida rivojlantirish orqali bolalarning boʻsh vaqtlarini mazmunli va samarali tashkil etish, ularni intellektual jihatdan yetuk, Vatanga sadoqatli, tarix va milliy madaniyatimizga hurmat ruhida tarbiyalash maqsadida qaror qilaman: I. Asosiy maqsadlar 1. Quyidagilar maktabdan tashqari taʼlim tizimini rivojlantirishning asosiy maqsadlari etib belgilansin: (a) oʻquvchilarda zamonaviy va talab yuqori kasblarga qiziqish uygʻotish, interaktiv taʼlim muhitini shakllantirish orqali bolalarning ilmiy, texnikaviy, ijodiy va sport yoʻnalishidagi salohiyatini roʻyobga chiqarish; (b) bolalarning yetakchilik qobiliyatlari, shaxsiy rivojlanishiga qaratilgan loyihalarni yoʻlga qoʻyish, oʻquvchilar tarixga oid bilimlarini mustahkamlash, ularda Vatanga sadoqat, madaniy meros va milliy qadriyatlarga nisbatan hurmat ruhida tarbiyalash; (v) maktabdan tashqari taʼlim tizimini zamon talablari asosida takomillashtirish, sohaga malakali mutaxassislar va xususiy sektorni jalb etishning samarali mexanizmlarini joriy etish; (g) sohadagi kadrlar kasbiy rivojlanishini qoʻllab-quvvatlash hamda boshqaruvni takomillashtirish, maktabdan tashqari taʼlim tashkilotlari moddiy-texnika bazasini xalqaro andoza va zamonaviy pedagogik texnologiyalarga mos ravishda rivojlantirish. II. “Kelajak” markazlari tizimini samarali tashkil etish 2. Maktabdan tashqari taʼlim tashkilotlari faoliyatini tubdan takomillashtirish maqsadida: (a) Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi tizimidagi “Barkamol avlod” respublika bolalar maktabi hamda Respublika oʻquvchi-yoshlar markazi negizida Respublika “Kelajak” markazi; (b) Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri, shuningdek, tuman (shahar) “Barkamol avlod” bolalar maktablari negizida tegishlicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri, shuningdek, tuman (shahar) “Kelajak” markazlari; (v) Buxoro, Namangan, Samarqand va Xorazm viloyatlari “Kelajak” markazlari huzurida bolalar sayyohlik bazalari tashkil etilsin. 3. Quyidagilar: (a) Respublika “Kelajak” markazi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahri va tuman (shahar) “Kelajak” markazlarining (keyingi oʻrinlarda — “Kelajak” markazlari) asosiy vazifalari 1-ilovaga muvofiq; (b) “Kelajak” markazlari faoliyatini qoʻllab-quvvatlash kengashi tarkibi va uning vazifalari 2 va 3-ilovalarga muvofiq; (v) “Kelajak” markazlarining faoliyatini samarali tashkil etish boʻyicha “yoʻl xaritasi” 4-ilovaga muvofiq; (g) “Kelajak” markazlariga operativ boshqaruv huquqi asosida beriladigan obyektlar roʻyxati 5-ilovaga* muvofiq tasdiqlansin. 4. Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Yoshlar ishlari agentligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari hamda Oʻzbekiston mahallalari uyushmasining quyidagi takliflariga rozilik berilsin: (a) “Kelajak” markazlarining umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlarida vertikal tizimini joriy etish maqsadida oʻquvchilar tashabbuslarini qoʻllab-quvvatlash boʻyicha maktab maslahatchisi (keyingi oʻrinlarda — maktab maslahatchisi) lavozimini joriy etish; (b) maktab maslahatchisi lavozimi shtat birliklarini quyidagilar hisobidan shakllantirish: (i) 2025-yil 1-oktabrdan boshlab maktabgacha va maktab taʼlimi tizimidagi umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlaridagi maʼnaviy-maʼrifiy ishlar boʻyicha direktor oʻrinbosari lavozimini har bir umumiy oʻrta taʼlim tashkilotiga 1 ta shtat birligida ajratish hisobiga boʻshaydigan 3 400 ta shtat birliklari; (ii) 2025-yil yakuniga qadar 6-ilovaga* muvofiq maqbullashtiriladigan va 2026-yil 1-yanvardan boshlab ajratiladigan shtat birliklari; (v) maktab maslahatchisi zimmasiga 7-ilovaga muvofiq vazifalarni yuklash. 5. Belgilab qoʻyilsinki: (a) maktab maslahatchisi lavozim maoshi umumiy oʻrta taʼlim tashkiloti direktori oʻrinbosari lavozim maoshiga tenglashtiriladi; (b) menejerlik sertifikatiga ega boʻlgan maktab maslahatchilariga 2026-yil 1-sentabrdan boshlab sertifikatning amal qilish muddati davomida lavozim maoshiga tegishlicha har oylik 30 foiz miqdorida qoʻshimcha ustamalar toʻlanadi; (v) umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlari oʻquvchilari bilan ishlashda ularning ijtimoiy koʻnikmalarini rivojlantirish maqsadida mahalla, maktab, oila va jamoat tashkilotlari hamkorligiga asoslangan tizim joriy etiladi. Bunda: (i) umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlaridagi maʼnaviy-maʼrifiy ishlar boʻyicha direktor oʻrinbosari va psixolog tomonidan barcha oʻquvchilarning xulq-atvori ilgʻor xorijiy tajriba asosida ishlab chiqiladigan indikatorlar asosida tizimli tahlil qilinadi; (ii) oʻtkazilgan tahlil natijalariga koʻra va oʻquvchilarning shaxsiy rivojlanish ehtiyojidan kelib chiqqan holda ular bilan ishlashning maqsadli yoʻnalishlari belgilanib, har bir yoʻnalish boʻyicha masʼullar va individual ish rejalar tasdiqlanadi; (iii) oʻquvchilarning yetakchilik, ijodiy va tashabbuskorlik qobiliyatlarini rivojlantirish, ijtimoiy va ekologik loyihalar, toʻgaraklarga jalb qilish ishlari maktab maslahatchilari tomonidan muvofiqlashtiriladi; (iv) xulq-atvorida muayyan murakkabliklar kuzatilgan oʻquvchilar bilan maqsadli ishlash maʼnaviy-maʼrifiy ishlar boʻyicha direktor oʻrinbosarlari, maktab psixologlari, yoshlar yetakchilari hamda mahalla va ota-onalar kengashi bilan hamkorlikda amalga oshiriladi. 6. Belgilansinki: (a) “Kelajak” markazlariga quyidagilar ruxsat etiladi: (i) shartnoma asosida malakali mutaxassislar hamda nodavlat oʻquv markazlarini jalb etgan holda toʻgaraklar tashkil etish; (ii) ota-onalar badali toʻlovi miqdorlarini ota-onalar bilan kelishgan holda respublika boʻyicha belgilangan minimal miqdorlarga nisbatan oshirish; (iii) ota-onalar badali toʻlovi mablagʻlarini mustaqil yoʻnaltirish; (b) 2026-yil 1-yanvardan boshlab “Kelajak” markazlarida oʻqiganlik uchun ota-onalar badali toʻlovining minimal miqdorlari qayta koʻrib chiqiladi. 7. Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi “Kelajak” markazlari rahbar lavozimlarini strategik fikrlash, zamonaviy bilim va koʻnikmalar, raqamli texnologiyalaridan samarali foydalanish, tashabbuskor va yetakchilik qobiliyatiga ega boʻlgan munosib nomzodlar orasidan toʻldirish choralarini koʻrsin. 8. Belgilab qoʻyilsinki: (a) “Kelajak” markazlari kontingent soni boʻyicha ikkita guruhga ajratiladi. Bunda: (i) kontingent soni 600 nafargacha boʻlgan “Kelajak” markazlari — II guruhga, 601 nafar va undan ortiq boʻlganda — I guruhga tegishli hisoblanadi; (ii) Respublika “Kelajak” markazi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri “Kelajak” markazlari direktori va direktor oʻrinbosarlari bazaviy tarif stavkalari I va II guruhdagi umumiy oʻrta taʼlim maktablari tegishli lavozimlari boʻyicha bazaviy tarif stavkalariga tenglashtiriladi; (iii) tuman (shahar) “Kelajak” markazlari direktori va direktor oʻrinbosarlari bazaviy tarif stavkalari I va II guruhdagi umumiy oʻrta taʼlim maktablari tegishli lavozimlari boʻyicha bazaviy tarif stavkalarining 90 foiziga tenglashtiriladi; (b) menejerlik sertifikatiga ega boʻlgan “Kelajak” markazlari direktor va direktor oʻrinbosarlariga sertifikatning amal qilish muddati davomida lavozim maoshiga tegishlicha har oylik 50 foiz va 30 foiz miqdorida qoʻshimcha ustamalar toʻlanadi; (v) toʻgarak rahbarining haftalik ish yuklamasi 16 soatni tashkil etadi. Bunda markazda har bir toʻgarak mashgʻulotini tashkil etish uchun haftada 4 akademik soat ajratiladi; (g) “Kelajak” markazlari direktorlari faoliyati eng muhim samaradorlik koʻrsatkichlari (KPI) asosida baholab boriladi; (d) “Kelajak” markazlari toʻgarak yoʻnalishlaridan kelib chiqib, oʻquv rejalari hamda direktorlar faoliyatining eng muhim samaradorlik koʻrsatkichlari (KPI) Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi tomonidan tasdiqlanadi. 9. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahri va tuman (shahar) “Kelajak” markazlari faoliyati quyidagicha tashkil etiladi: (a) markazlardagi toʻgaraklar faoliyati zamonaviy va yagona dastur asosida tegishli yoʻnalishlarga bosqichma-bosqich ixtisoslashtiriladi; (b) inklyuziv toʻgaraklarga jalb qilingan pedagoglarga mehnatning alohida sharoitlari uchun lavozim maoshining 30 foizi miqdorida har oyda ustama haq toʻlanadi; (v) “Kelajak” markazlariga ular tomonidan tashkil etiladigan tadbirlarni oʻtkazishda tegishli hududdagi Yoshlar ishlari agentligining Yoshlar markazlari bino va inshootlaridan bepul foydalanishga ruxsat etiladi. 10. Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi huzurida yuridik shaxs maqomiga ega boʻlmagan “Kelajak” markazlarini qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi (keyingi oʻrinlarda — Jamgʻarma) tashkil etilsin hamda uning mablagʻlarini shakllantirish manbalari va foydalanish maqsadlari 8-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 11. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq: (a) 2025-yil 1-oktabrdan tegishli viloyatlar va Toshkent shahri bolalar kutubxonalarining 182 ta shtat birligi “Kelajak” markazlariga oʻtkaziladi; (b) tuman (shahar) “Kelajak” markazlariga markazlashtirilgan moliya-buxgalteriya xizmati tomonidan xizmat koʻrsatish toʻxtatiladi hamda tuman (shahar) “Kelajak” markazlariga ajratilgan shtat birliklari doirasida buxgalter lavozimi joriy etiladi; (v) “Kelajak” markazlarini saqlash bilan bogʻliq xarajatlar Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan moliyalashtiriladi. III. Qaror ijrosini tashkil etish, taʼminlash va nazorat 12. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim qarorlariga 9-ilovaga muvofiq oʻzgartirishlar kiritilsin. 13. Ushbu qaror ijrosi uchun zarur mablagʻlar 2025-yilda Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligiga ajratilgan mablagʻlar doirasida moliyalashtiriladi, 2026-yildan boshlab esa Davlat budjeti parametrlarida nazarda tutiladi. 14. Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda uch oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritsin. 15. Mazkur qarorning ijrosini samarali tashkil etishga masʼul va shaxsiy javobgar etib maktabgacha va maktab taʼlimi vaziri E.G. Karimova belgilansin. 16. Qaror ijrosini muhokama qilib borish, ijro uchun masʼul tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbarining oʻrinbosari X.U. Umarova zimmasiga yuklansin. 1. Maktabdan tashqari taʼlim tizimiga oʻquvchilarni keng jalb qilish, oʻqitishning mazmun va sifatini oshirish maqsadida zamonaviy hamda innovatsion yondashuv asosida toʻgaraklarni tashkil etish hamda ularning faoliyatini tizimli yoʻlga qoʻyish. 2. Bolalarning har tomonlama rivojlanishi uchun barqaror, samarali va inklyuziv muhit yaratish, ularda yetakchilik, jamoada ishlash, faol fuqarolik, ijtimoiy masʼuliyat va kommunikativ koʻnikmalarni rivojlantirish, ilmiy, texnik va raqamli savodxonlikni oshirish. 3. Oʻquvchilarning tarixiy bilimlarini mustahkamlash, ularni Vatanga sadoqat, madaniy meros hamda milliy qadriyatlarga hurmat ruhida tarbiyalash. 4. Taʼlim tashkilotlarida xalqaro tajribadan kelib chiqqan holda toʻrt bosqichda (maktabgacha, boshlangʻich, oʻrta va yuqori sinflarda) “ijtimoiy-emotsional taʼlim” modeli asosidagi loyihalarni amalga oshirish. 5. Taʼlim tashkilotlarida “Kelajak” nomi ostida tarbiyaviy-axloqiy, maʼnaviy-mafkuraviy va ijtimoiy-kommunikativ yoʻnalishlarda oʻquvchilarning shaxsiy rivojlanishiga qaratilgan hamda ekologik va madaniy loyihalarni amalga oshirish. 1. “Kelajak” markazlari faoliyatini har tomonlama qoʻllab-quvvatlash, maktabdan tashqari taʼlimni rivojlantirish sohasida respublika va mahalliy ijro hokimiyati organlari faoliyatini muvofiqlashtirish. 2. Maktabdan tashqari taʼlim tizimiga zamonaviy ilmiy-uslubiy usullarni joriy etish orqali taʼlim sifatini oshirish, sohaga malakali mutaxassislar va xususiy sektorni jalb etishga koʻmaklashish. 3. Maktabdan tashqari taʼlim sohasida amalga oshirilayotgan ilmiy, texnik, raqamli, ekologik va madaniy yoʻnalishdagi loyihalarni qoʻllab-quvvatlash, innovatsion tashabbuslarni joriy etish. 4. Respublika, hududiy va tuman (shahar) “Kelajak” markazlarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash chora-tadbirlarini belgilash hamda oʻz yechimini kutayotgan masalalarni tezkor hal etish. 1. Umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlarida “Prezident iqtidorli farzandlari” milliy dasturi mazmunini yoritish, unda nazarda tutilgan gʻoya va maqsadlarni oʻquvchilar oʻrtasida keng targʻib qilish boʻyicha tizimli ishlarni yoʻlga qoʻyish. 2. Umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlarida “Kelajak” markazlarining tarmoq toʻgaraklari faoliyatini tizimli tashkil etish. 3. Oʻquvchilarni tarixiy obidalar, madaniy yodgorliklar, milliy va umuminsoniy qadriyatlar bilan yaqindan tanishtirish. 4. Oʻquvchilarda yetakchilik qobiliyati, tashabbuskorlik va jamoa bilan ishlash koʻnikmalarini shakllantirish maqsadida turli loyihalar, klublar, debatlar hamda oʻquvchilar oʻzini oʻzi boshqarish tuzilmalari faoliyatini yoʻlga qoʻyish. 5. Madaniyat, sanʼat, kitobxonlik, sport va ekologik yoʻnalishlardagi loyihalarni tashkil etish, ular orqali oʻquvchilarda estetik didni shakllantirish, jismoniy faollikni oshirish, kitob oʻqishga boʻlgan qiziqishni kuchaytirish hamda tabiatni muhofaza qilishga oid bilim va koʻnikmalarni rivojlantirish. 6. Oʻquvchilarning maktabdan tashqari taʼlim muassasalariga jalb etilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar bazasini tizimli ravishda shakllantirish va yuritish. 1. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetidan har yili 70 milliard soʻm miqdorida ajratiladigan mablagʻlar. 2. “Kelajak” markazlariga ota-onalar badali toʻlovlaridan tushgan mablagʻlarning 10 foizi. 3. Jamgʻarmaning vaqtincha boʻsh turgan mablagʻlarini tijorat banklari depozitlariga joylashtirishdan olinadigan daromadlar. 4. Yuridik va jismoniy shaxslarning, shu jumladan, Oʻzbekiston Respublikasi norezidentlarining homiylik xayriyalari. 5. Xalqaro moliya tashkilotlari hamda xorijiy davlatlarning grantlari va texnik koʻmak mablagʻlari. 6. Qonunchilik hujjatlari bilan taqiqlanmagan boshqa mablagʻlar. 1. “Kelajak” markazlarining moddiy-texnika bazasini yangilash, jumladan, ularning bino va inshootlarini qurish va taʼmirlash, zarur jihoz, anjomlar, kompyuterlar, aloqa va boshqa texnika vositalari bilan taʼminlash boʻyicha xarajatlarni moliyalashtirish. 2. “Kelajak” markazlari faoliyatini takomillashtirishga qaratilgan boshqa tadbirlar, shu jumladan, rahbar va pedagog xodimlarni moddiy ragʻbatlantirish. 1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 30-sentabrdagi “Xalq taʼlimi tizimidagi maktabdan tashqari taʼlim samaradorligini tubdan oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-4467-son qarorida: (a) 2 va 3-bandlar oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin; (b) 5-bandda: (i) ikkinchi va uchinchi xatboshilar chiqarib tashlansin; (ii) toʻrtinchi — yettinchi xatboshilar tegishlicha ikkinchi — beshinchi xatboshilar deb hisoblansin. (v) 9 va 10-bandlar oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 15-maydagi “Bolalar uchun moʻljallangan milliy kontentlar yaratish va ularni ommalashtirishni qoʻllab-quvvatlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-183-son qaroriga 1-ilovaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin: