Huquqiy axborotni proaktiv shaklda yetkazish tizimi samaradorligini yanada oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(decree, 2025-09-08)

Aholining huquqiy ongi va huquqiy madaniyatini yuksaltirish, huquqiy axborot manzilli yetkazilishi hamda mazkur yoʻnalishdagi ishlar zamon talablari asosida amalga oshirilishini taʼminlash maqsadida qaror qilaman: 1. Huquqiy axborotni tarqatishning zamonaviy usullarini keng joriy etish maqsadida quyidagilar sohani takomillashtirishning asosiy vazifalari etib belgilansin: (a) huquqiy ong va huquqiy madaniyatni oshirishda sunʼiy intellekt texnologiyalaridan foydalanish, funksiyalarni avtomatlashtirish va ish jarayonlarini maqbullashtirish orqali innovatsion yondashuvlarni joriy etish, davlat organlari va tashkilotlarining vaqt va moliyaviy resurslarini tejash hamda ularni yuqori natijadorlikka yoʻnaltirish; (b) aholining huquqiy axborotga boʻlgan haqiqiy talab va ehtiyojlarini oʻrgangan holda huquqiy maʼlumotlarni manzilli va maqsadli yetkazish; (v) huquqiy axborotni yetkazishning zamonaviy usullarini keng joriy qilish orqali samaradorligi yuqori boʻlmagan usullarni, jumladan, davra suhbatlari, uchrashuvlar va seminarlarni keskin kamaytirish, shuningdek, sohada samarali nazorat tizimini yoʻlga qoʻyish. 2. 2026-yil 1-fevralga qadar Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi — Lex.uz orqali “proaktiv qonunchilik” tamoyili asosida huquqiy axborotni “aqlli targʻibot” shaklida yetkazishning quyidagi tizimi joriy etilsin: (a) Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi — Lex.uz Soliq organlarining elektron davlat xizmatlari portali va Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali bilan integratsiya qilinadi; (b) Qonunchilik tarmoqlarining umumhuquqiy klassifikatorining har bir kodi Iqtisodiy faoliyat turlarining umumdavlat tasniflagichining tegishli guruhiga hamda tegishli davlat xizmatiga biriktiriladi; (v) tadbirkorlik subyektlari va oʻzini oʻzi band qilgan shaxslarning soliq.uz tizimidagi shaxsiy kabinetiga ularning roziligiga asosan Iqtisodiy faoliyat turlari umumdavlat tasniflagichi hamda Oʻzini oʻzi band qilgan shaxslar shugʻullanishi mumkin boʻlgan faoliyat (ishlar, xizmatlar) turlari roʻyxati asosida ularning faoliyatiga oid yangi qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarning mazmuniga oid axborot va ushbu hujjatga havola yuboriladi; (g) Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali foydalanuvchilarining shaxsiy kabinetiga ularning roziligiga asosan ular tomonidan foydalanilgan yoki kelgusida foydalanilishi mumkin boʻlgan avtomatik ravishda amalga oshiriladigan xizmatlar tahlili asosida kundalik hayotda qoʻllash uchun zarur boʻlgan normativ-huquqiy hujjatlarga havolalar yuboriladi. 3. Aholi va tadbirkorlar uchun eng muhim masalalarni tartibga solishga qaratilgan loyihalar mazmuniga oid axborotni va ushbu hujjatlarga Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari muhokamasi portalidagi havolani mazkur Farmonning 2-bandida nazarda tutilgan mexanizmga asosan jismoniy va yuridik shaxslarga yuborish amaliyotini yoʻlga qoʻyish orqali “Huquqiy targʻibot loyihadan boshlab” tamoyili joriy etilsin. 4. Huquqiy axborotni ijtimoiy tarmoqlar orqali yetkazish qamrovini oshirish maqsadida Adliya vazirligi internetdagi ommabop videoxosting platformalarida “Adliya TV” sahifasini ishga tushirsin. Bunda mazkur sahifa orqali: (a) yangi qabul qilingan muhim normativ-huquqiy hujjatlarni, ayniqsa qonunlarni keng ommaga sodda va xalqchil tilda tushuntirish boʻyicha bevosita ularni ishlab chiqishda qatnashgan davlat idoralari xodimlari, jamoatchilik vakillari, ekspert va mutaxassislar ishtirokida podkastlar tashkil qilinadi; (b) aholining kundalik hayotida tez-tez uchrab turadigan va dolzarb boʻlgan huquqiy masalalar yuzasidan aholining yoshi, kasbi va ijtimoiy holatidan kelib chiqib sodda, tushunarli va qiziqarli shakldagi videoroliklar, infografikalar, animatsiyalar, interaktiv savol-javoblar va boshqa zamonaviy koʻrinishdagi materiallar tayyorlanib, muntazam ravishda joylashtirib boriladi; (v) fuqarolar va tadbirkorlik subyektlari ishtirokida ularni qiziqtirgan kundalik huquqiy masalalar boʻyicha savollarga javob topishga qaratilgan interaktiv jonli efirlar muntazam ravishda tashkil qilinadi. 5. Raqamli texnologiyalar vazirligi (Sh. Shermatov) Adliya vazirligi (A. Tashkulov) bilan birgalikda 2026-yil 1-yanvarga qadar Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi — Lex.uzni “E-qaror” va “E-kengash” elektron tizimlari bilan oʻzaro integratsiya qilish orqali Milliy bazada mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan qabul qilingan normativ-huquqiy xususiyatga ega boʻlgan qarorlar toʻgʻridan-toʻgʻri joylashtirib borilishini yoʻlga qoʻysin. 6. 2026-yil 1-martdan boshlab huquqiy madaniyatni yuksaltirish boʻyicha tadbirlarni monitoring qilish va baholash tizimidan voz kechgan holda normativ-huquqiy hujjatlar matnlarini ijrochilarga yetkazish, ularning mohiyati va ahamiyatini ijrochilar va keng aholi qatlamiga tushuntirish ishlarini “Ijro.gov.uz” idoralararo yagona elektron ijro intizomi tizimi orqali nazorat qilish tartibi yoʻlga qoʻyilsin. Bunda: (a) normativ-huquqiy hujjatlar matnlari “Ijro.gov.uz” idoralararo yagona elektron ijro intizomi tizimi va “Raqamli mahalla” yagona platformasi orqali “respublika-viloyat-tuman-mahalla” tamoyili asosida davlat organlari va tashkilotlariga hamda fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga yuboriladi. Bunda ushbu organlar faoliyatiga taalluqli hujjatlar majburiy tanishish uchun, boshqa hujjatlar maʼlumot uchun yuboriladi; (b) davlat organlari va tashkilotlari tomonidan normativ-huquqiy hujjatlarning mazmun-mohiyati ijrochilar va keng jamoatchilikka yetkazilishi ustidan nazorat oʻrnatish maqsadida Adliya vazirligi tomonidan “Ijro.gov.uz” idoralararo yagona elektron ijro intizomi tizimida Huquqiy axborotni tarqatish kartotekasi (keyingi oʻrinlarda — Kartoteka) yuritilishi yoʻlga qoʻyiladi; (v) Kartotekada Adliya vazirligi tomonidan normativ-huquqiy hujjat daxl qiladigan subyektlar toifasi, ularga huquqiy axborotni yetkazish usullari hamda targʻibotni tashkil qilishga masʼul davlat organlari va tashkilotlari (qoida tariqasida, ishlab chiquvchilar orasidan) belgilanadi; (g) Kartoteka asosida davlat organlari va tashkilotlari normativ-huquqiy hujjatlarning mazmun-mohiyatini yetkazish boʻyicha manzilli huquqiy targʻibot tadbirlarini amalga oshiradi hamda bajarilgan ishlar yuzasidan maʼlumotlarni “Ijro.gov.uz” ijro intizomi idoralararo yagona elektron tizimiga kiritib boradi; (d) davlat organlari va tashkilotlarida Kartoteka asosida ishlarni tashkillashtirish hamda huquqiy axborotni tarqatish ishlarini muvofiqlashtirish ushbu organ va tashkilotlarning yuridik xizmatlari zimmasiga yuklatiladi. 7. Adliya vazirligi (A. Tashkulov), Raqamli texnologiyalar vazirligi (Sh. Shermatov) va Oʻzbekiston mahallalari uyushmasi (K. Kuranbayev) 2026-yil 1-martga qadar “Ijro.gov.uz” ijro intizomi idoralararo yagona elektron tizimi va “Raqamli mahalla” yagona platformasi amaldagi operatori bilan birgalikda mazkur Farmonning 6-bandida nazarda tutilgan topshiriqlar ijrosini taʼminlash imkonini beruvchi tegishli texnik imkoniyatlarni yaratsin. 8. “Huquqiy axborot siz istagan vaqtda” tamoyilini amaliyotga toʻliq tatbiq etish uchun huquqiy axborotni tarqatishda fuqarolik jamiyati institutlari, nodavlat notijorat tashkilotlar va tadbirkorlik subyektlarining faol ishtirokini taʼminlash mexanizmlari joriy etilsin. Bunda: (a) Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi — Lex.uzdan foydalangan holda yangi texnologiyalar, shu jumladan, sunʼiy intellektga asoslangan dasturiy taʼminotlarni ishlab chiqish uchun fuqarolik jamiyati institutlari, nodavlat notijorat tashkilotlar va tadbirkorlik subyektlari bilan shartnoma asosida integratsiya imkoniyatlari yaratib borilsin; (b) huquqiy savodxonlikni oshirishga qaratilgan loyihalarni keng ommalashtirish maqsadida budjetdan tashqari Adliya organlari va muassasalari rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan ijtimoiy buyurtma asosida fuqarolik jamiyati institutlari, shu jumladan, ommaviy axborot vositalari, nodavlat notijorat tashkilotlarni toʻgʻridan-toʻgʻri jalb etishga ruxsat berilsin; (v) jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan huquqiy axborotni tarqatish va huquqiy texnologiyalar sohasida ilgari surilayotgan loyihalarni hammualliflik asosida ishlab chiqish, ularni hamkorlikda amalga oshirish va texnik jihatdan qoʻllab-quvvatlash choralari koʻrib borilsin; (g) aholining keng qatlamlariga moʻljallangan huquqiy savodxonlikni oshirishga qaratilgan startap loyihalarni qoʻllab-quvvatlash maqsadida ushbu loyihani budjetdan tashqari Adliya organlari va muassasalari rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan moliyalashtirish amaliyoti yoʻlga qoʻyilsin. 9. Adliya vazirligi: (a) Soliq qoʻmitasi va Raqamli texnologiyalar vazirligi bilan birgalikda 2026-yil 1-fevralga qadar tegishli axborot tizimlarini oʻzaro integratsiya qilish va axborot resurslarini oʻzaro biriktirish orqali mazkur Farmonning 2-bandida nazarda tutilgan topshiriqlar ijrosini taʼminlasin; (b) uch oy muddatda huquqiy axborotni tarqatish sohasini tartibga soluvchi qonunchilik hujjatlarini tizimlashtirish, ahamiyatini yoʻqotgan mexanizmlarni bekor qilish hamda zamonaviy usullarni keng joriy qilish maqsadida normativ-huquqiy hujjatlarni xatlovdan oʻtkazgan holda Vazirlar Mahkamasiga: (i) “Huquqiy axborotni tarqatish va undan foydalanishni taʼminlash toʻgʻrisida”gi Qonunga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritishni nazarda tutuvchi qonun loyihasini kiritsin; (ii) manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda qonunchilik hujjatlariga ushbu Farmondan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida takliflar kiritsin. 10. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim hujjatlariga ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin. 11. Mazkur Farmonning ijrosini samarali tashkil etishga masʼul va shaxsiy javobgar etib adliya vaziri A.D. Tashkulov belgilansin. 12. Farmon ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi Huquqiy ekspertiza va kompleks-tahlil qilish departamenti boshligʻi A.B. Samadov zimmasiga yuklansin. 1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 19-maydagi “Davlat huquqiy siyosatini amalga oshirishda adliya organlari va muassasalari faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-5997-son Farmoni 11-bandining beshinchi xatboshisidagi “normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqish” soʻzlari “normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqish, nashrlar, media va Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasida xizmatlar koʻrsatish” soʻzlari bilan almashtirilsin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 10-fevraldagi “Qonunchilik hujjatlari ijrosini samarali tashkil etishda davlat boshqaruvi organlari va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari rahbarlarining shaxsiy javobgarligini kuchaytirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PF-6166-son Farmonida: (a) 4-bandning ikkinchi xatboshisidagi “1a — 1d-ilovalarga” soʻzlari “1a — 1e-ilovalarga” soʻzlari bilan almashtirilsin; (b) 7-band quyidagi mazmundagi xatboshi bilan toʻldirilsin: “normativ-huquqiy hujjatlar matnlarini ijrochilarga hamda ularning mohiyati va ahamiyatini ijrochilar va keng aholi qatlamiga tushuntirish borasida belgilangan vazifalarni “Ijro.gov.uz” tizimi orqali nazorat qilish”; (v) quyidagi mazmundagi 1e-ilova bilan toʻldirilsin: 3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 24-maydagi “Maʼmuriy islohotlar doirasida adliya organlari va muassasalarining masʼuliyatini yanada oshirish hamda ixcham boshqaruv tizimini shakllantirish toʻgʻrisida”gi PF-80-son Farmonida: (a) 4-bandning “v” kichik bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “v) normativ-huquqiy hujjatlar matnlari “Ijro.gov.uz” idoralararo yagona elektron ijro intizomi tizimi va “Raqamli mahalla” yagona platformasi orqali “respublika-viloyat-tuman-mahalla” tamoyili asosida davlat organlari va tashkilotlariga hamda fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga yuboriladi. Bunda ushbu organlar faoliyatiga taalluqli hujjatlar majburiy tanishish uchun, boshqa hujjatlar maʼlumot uchun yuboriladi; davlat organlari va tashkilotlari tomonidan normativ-huquqiy hujjatlarning mazmun-mohiyati ijrochilar va keng jamoatchilikka yetkazilishi ustidan nazorat oʻrnatish maqsadida Adliya vazirligi tomonidan “Ijro.gov.uz” idoralararo yagona elektron ijro intizomi tizimida Huquqiy axborotni tarqatish kartotekasi (keyingi oʻrinlarda — Kartoteka) yuritilishi yoʻlga qoʻyiladi; Kartotekada Adliya vazirligi tomonidan normativ-huquqiy hujjat daxl qiladigan subyektlar toifasi, ularga huquqiy axborotni yetkazish usullari hamda targʻibotni tashkil qilishga masʼul davlat organlari va tashkilotlari (qoida tariqasida, ishlab chiquvchilar orasidan) belgilanadi; Kartoteka asosida davlat organlari va tashkilotlari normativ-huquqiy hujjatlarning mazmun-mohiyatini yetkazish boʻyicha manzilli huquqiy targʻibot tadbirlarini amalga oshiradi hamda bajarilgan ishlar yuzasidan maʼlumotlarni “Ijro.gov.uz” ijro intizomi idoralararo yagona elektron tizimiga kiritib boradi; davlat organlari va tashkilotlarida Kartoteka asosida ishlarni tashkillashtirish hamda huquqiy axborotni tarqatish ishlarini muvofiqlashtirish ushbu organ va tashkilotlarning yuridik xizmatlari zimmasiga yuklatiladi”; (b) 5-band oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin; (v) 11-band “b” kichik bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq Adliya vazirligi har yili amaldagi qonunchilik hujjatlarini tartibga solish taʼsirini baholashdan oʻtkazish rejasini ishlab chiqadi hamda amalga oshirilishini taʼminlaydi. Bunda 2028-yilga qadar normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarining tartibga solish taʼsirini baholash koʻrsatkichi 100 foizga yetkaziladi”; (g) 16-bandda: (i) beshinchi xatboshi chiqarib tashlansin; (ii) oltinchi va yettinchi xatboshilar tegishincha beshinchi va oltinchi xatboshilar deb hisoblansin; (d) 4-ilova oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin; (j) 6-ilovaning 29 va 30-pozitsiyalari chiqarib tashlansin. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 15-martdagi “Tartibga solish taʼsirini baholash tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-5025-son qaroriga ilovada: (a) 12-banddagi “ishlab chiqilishidan oldin” soʻzlaridan keyin “loyihaning konsepsiyasi asosida” soʻzlari bilan toʻldirilsin; (b) quyidagi mazmundagi 121-band bilan toʻldirilsin: “121. Loyihaning konsepsiyasida quyidagi maʼlumotlar aks ettiriladi: loyihani ishlab chiqish asosi va zarurati (maqsad va vazifalari); loyihaning mazmuni (asosiy qoidalari); tartibga solish vositalari (talab, cheklov va javobgarlik, imtiyoz va preferensiyalar)”; (v) 31-banddagi “Ishlab chiquvchi soddalashtirilgan TSTB hisobotini” soʻzlari “Ishlab chiquvchi loyihaning konsepsiyasi va soddalashtirilgan TSTB hisobotini” soʻzlari bilan almashtirilsin.