TIJORAT BANKLARINING INVESTITSIYa LOYIHALARINI MOLIYALAShTIRIShGA YOʻNALTIRILADIGAN UZOQ MUDDATLI KREDITLARI ULUShINI KOʻPAYTIRIShNI RAGʻBATLANTIRISh BORASIDAGI QOʻShIMChA ChORA-TADBIRLAR TOʻGʻRISIDA
(resolution, 2020-07-09)

Tijorat banklarining investitsiya faoliyati kengaytirilishini yanada ragʻbatlantirish, iqtisodiyot tarmoqlarini modernizatsiya qilish, texnik va texnologik qayta jihozlashga yoʻnaltirilgan uzoq muddatli investitsiya loyihalarini moliyalash hajmlarini oshirish uchun ularning resurs bazasini mustahkamlash maqsadida: 1. Maʼlumot uchun qabul qilinsinki, Hukumat tomonidan qabul qilingan qarorlarga muvofiq: tijorat banklarining tuzilmalari qayta tashkil etildi, eng yirik banklarda investitsiya faoliyatini muvofiqlashtirish va monitoring qilish boʻyicha departamentlar (boshqarmalar) tuzildi, investitsiya loyihalarini ekspertiza qilish, moliyalash va amalga oshirilishini monitoring qilish bilan shugʻullanuvchi banklarning tarkibiy boʻlinmalari sezilarli ravishda oʻzgartirildi hamda ularning funksiyalari kengaytirildi; barcha tijorat banklarida investitsiya faoliyati masalalariga mutasaddilik qiladigan banklar boshqaruvi raislarining oʻrinbosarlari lavozimi joriy etildi, ularga Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2008-yil 2-oktabrdagi R-3075-sonli farmoyishiga muvofiq oʻtkazilgan attestatsiya natijalari boʻyicha qonunchilik bazasini chuqur biladigan, investitsiya loyihalarini investitsiyaviy moliyalash, tanlab olish va ekspertiza qilish sohasida zarur koʻnikmalarga ega boʻlgan rahbarlar tayinlandi; banklar balansiga qabul qilingan bankrot-korxonalarni moliyaviy sogʻlomlashtirish, iqtisodiyot tarmoqlarini modernizatsiya qilish, texnik va texnologik qayta jihozlashga yoʻnaltirilgan investitsiya loyihalarini moliyalash boʻyicha tijorat banklarining faoliyati rivojlandi. Banklarning umumiy kredit portfeli tarkibida bir yildan koʻproq muddatga berilgan kreditlar hajmi 70 foizdan ortiqroqni tashkil etmoqda. 2. Quyidagilar investitsiya faoliyatini kengaytirish sohasida tijorat banklarining eng muhim vazifalari deb hisoblansin: yangi ishlab chiqarishlarni tashkil etish, korxonalarni modernizatsiya qilish, texnik va texnologik qayta jihozlash boʻyicha bankning kredit hamda investitsiya siyosatini va investitsiya loyihalarini uzoq muddatli kreditlash mexanizmlarini yanada takomillashtirish, buning asosida bankning uzoq muddatli resurs bazasini mustahkamlash; loyiha hujjatlari, ularning moliyaviy jihatdan oʻzini qoplashi va rentabelligini chuqur tahlil qilish asosida investitsiya loyihalarini puxta tanlab olish, kompleks baholash hamda sifatli ekspertiza qilishni taʼminlash; investitsiya loyihalarini moliyalashga oʻz moliya mablagʻlarini sarflash va ulardan samarali foydalanish, loyihalarning amalga oshirib borilishini doimiy monitoring qilish, qoʻyilgan mablagʻlarning oʻz vaqtida va toʻliq qaytarilishini taʼminlash; tavakkalchilik, garovlar va taʼminlashning boshqa turlari bozor qiymatini puxta baholashni hisobga olgan holda, berilgan kreditlarning oʻz vaqtida hamda toʻliq qaytarilishini taʼminlaydigan ishonchli mexanizmlardan keng foydalanish; investitsiya faoliyatini amalga oshirayotgan banklar boʻlinmalarini professional tayyorlangan yuqori malakali kadrlar bilan mustahkamlash, investitsiya loyihalarini tanlab olish, ekspertiza qilish va amalga oshirish masalalari boʻyicha bank mutaxassislarini qayta tayyorlash hamda malakasini oshirish sifatini tubdan yaxshilash. 3. 2015-yilning 1-yanvarigacha shunday tartib oʻrnatilsinki, unga koʻra tijorat banklari kredit portfeli tarkibida 1-ilovaga* muvofiq uzoq muddatli investitsiyaviy moliyalashning ulushiga qarab tabaqalashtirilgan stavkalar boʻyicha foyda soligʻi toʻlaydilar. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Markaziy banki va Davlat soliq qoʻmitasi bir oy muddatda mazkur bandda nazarda tutilgan soliq imtiyozlarini qoʻllash tartibi toʻgʻrisidagi nizomni ishlab chiqsin hamda tasdiqlasin. 4. Tijorat banklariga korxona va tashkilotlar — yirik investitsiya loyihalari tashabbuskorlariga loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqish va ularni investitsiya loyihasini amalga oshirish uchun qabul qilishda umuman loyihani moliyalash uchun beriladigan kreditning umumiy summasiga kiritgan holda, ekspertizadan oʻtkazish boʻyicha xarajatlarni moliyalashga kreditlar berishni amaliyotga tatbiq qilish tavsiya etilsin. 5. Investitsiya loyihalarini moliyalash uchun Jamgʻarib boriladigan pensiya tizimi mablagʻlari hisobidan kreditlarni qayta moliyalovchi tijorat banklari boshqaruvi raislari zimmasiga loyihalar va qarz oluvchi korxonalarning moliyaviy ahvolidan qatʼi nazar, mablagʻlardan maqsadli va samarali foydalanish, ularni ajratilgan foizlarni hisobga olgan holda toʻliq hajmda Oʻzbekiston Respublikasi Xalq bankiga oʻz vaqtida qaytarish yuzasidan shaxsiy javobgarlik yuklansin. Jamgʻarib boriladigan pensiya tizimi mablagʻlari hisobidan berilgan kreditlardan tijorat banklari maqsadga nomuvofiq foydalangan holatlar aniqlangan taqdirda maqsadga nomuvofiq foydalanilganligi aniqlangan barcha pul miqdori jarima sanksiyalari qoʻllangan holda muddatidan avval toʻlanadi. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki, Oʻzbekiston banklari uyushmasi va tijorat banklarining, banklarning uzoq muddatli resurs bazasini mustahkamlash uchun tijorat banklari tomonidan 2-ilovaga* muvofiq 2009-2010-yillarda yuridik shaxslar oʻrtasida kamida 110 mlrd. soʻm hajmda joylashtiriladigan uzoq muddatli obligatsiyalar chiqarish borasidagi taklifi qabul qilinsin. 8. Quyidagilar: tijorat banklarining depozitlariga va qimmatli qarz qogʻozlariga 1 yildan ortiq muddatga joylashtirishdan olinadigan foizli daromadlari boʻyicha yuridik shaxslar besh yil muddatga soliqqa tortishdan; lizing xizmatlari koʻrsatuvchi yuridik shaxslar 2009-yilning 1-sentabridan boshlab uch yil muddatga foyda soligʻi va lizing operatsiyalaridan tushadigan daromadlar boʻyicha yagona soliq toʻlovidan ozod etilsin. 9. Tijorat banklari tomonidan, jumladan, ishlab chiqarishni tashkil etish va yoʻlga qoʻyish hamda mahsulotlarni sotishda muvaffaqiyatli ish tajribasiga ega boshqa investorlar ishtirokida yangi tashkil etilgan korxonalarga Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2008-yil 19-noyabrdagi R-4010-son farmoyishining 2-bandida nazarda tutilgan soliq imtiyozlari tatbiq etilsin. Tijorat banklari rahbarlari: ikki oy muddatda investitsiya loyihalarini ekspertizadan oʻtkazuvchi, moliyalovchi va amalga oshirilishini monitoring qiluvchi banklarning tarkibiy boʻlinmalarini samarali ish olib borish uchun zarur kompyuter texnikasi va uskunalar bilan toʻliq taʼminlash choralarini koʻrsin; investitsiya faoliyati masalalari uchun javobgar bank boʻlinmalarini yuqori malakali mutaxassislar bilan mustahkamlash ishlarini doimiy ravishda olib borsin; investitsiya faoliyati masalalari bilan shugʻullanuvchi bank xodimlarini qayta tayyorlash va malakasini oshirish boʻyicha mintaqalarda doimiy faoliyat koʻrsatuvchi kurslar va amaliy seminarlar tashkil etsin. 11. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Adliya vazirligi va boshqa manfaatdor vazirliklar hamda idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin. 12. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi oʻrinbosari R.S. Azimov va Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki raisi F.M. Mullajonov zimmasiga yuklansin.