Axborotlashtirish obyektlarini attestatsiyadan oʻtkazuvchi organlar faoliyati ustidan va attestatsiyadan oʻtkazilgan axborotlashtirish obyektlarida axborot xavfsizligi talablari bajarilishining nazoratini amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(order, 2024-12-28)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2011-yil 8-iyuldagi PQ-1572-son “Milliy axborot resurslarini muhofaza qilishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi qarori va Vazirlar Mahkamasining 1991-yil 2-noyabrdagi 278-son “Oʻzbekiston Respublikasi Milliy xavfsizlik xizmati toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq buyuraman: 1. Axborotlashtirish obyektlarini attestatsiyadan oʻtkazuvchi organlar faoliyati ustidan va attestatsiyadan oʻtkazilgan axborotlashtirish obyektlarida axborot xavfsizligi talablari bajarilishining nazoratini amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2011-yil 8-iyuldagi PQ-1572-son “Milliy axborot resurslarini muhofaza qilishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi qarori va Vazirlar Mahkamasining 2011-yil 7-noyabrdagi 296-son qarori bilan tasdiqlangan Axborotlashtirish obyektlarini attestatsiyadan oʻtkazish ishlarini amalga oshirish uchun ruxsatnoma berish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq Axborotlashtirish obyektlarini attestatsiyadan oʻtkazuvchi organlar (bundan buyon matnda attestatsiyadan oʻtkazuvchi organ deb yuritiladi) faoliyati ustidan, shuningdek attestatsiyadan oʻtkazilgan axborotlashtirish obyektlarida axborot xavfsizligi talablari bajarilishining nazoratini amalga oshirish tartibini belgilaydi. 1. Nazorat quyidagilarga nisbatan amalga oshiriladi: attestatsiyadan oʻtkazuvchi organlar faoliyati; attestatsiyadan oʻtkazilgan axborotlashtirish obyektlari (bundan buyon matnda axborotlashtirish obyektlari deb yuritiladi). Nazorat xoʻjalik yurituvchi subyektlar faoliyatini davlat tomonidan nazorat qilish toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari, shuningdek ushbu Nizomga muvofiq amalga oshiriladi. 2. Nazoratni oʻtkazish bilan bogʻliq barcha ishlar begʻaraz asosda amalga oshiriladi. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2011-yil 8-iyuldagi PQ-1572-son qarori bilan tasdiqlangan Axborot xavfsizligi talablariga muvofiq axborotlashtirish obyektlarini attestatsiyadan oʻtkazish toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq axborotlashtirish obyektlarini nazorat Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati (bundan buyon matnda Vakolatli organ deb yuritiladi) zimmasiga yuklatilgan. 4. Nazorat doirasida oʻtkaziladigan, attestatsiyadan oʻtkazuvchi organlar va axborotlashtirish obyektlariga qoʻyiladigan talablarga rioya etilishining tekshiruvlari rejali va rejadan tashqari, shu jumladan nazorat tartibidagi tekshiruvlarga boʻlinadi. 5. Rejali va rejadan tashqari tekshiruvlarni oʻtkazish jarayonida attestatsiyadan oʻtkazuvchi organlar va axborotlashtirish obyektlarining foydalanishi cheklangan axborotni qayta ishlash bilan bevosita bogʻliq boʻlgan faoliyati oʻrganiladi. 6. Rejali va rejadan tashqari tekshiruvlar natijalari dalolatnomalar bilan rasmiylashtiriladi. Nazorat tartibida oʻtkaziladigan tekshiruvlar yakunlari boʻyicha dalolatnomalar yoki maʼlumotnomalar tuziladi. Dalolatnomalar (maʼlumotnomalar) shakli ixtiyoriy, biroq ularda tavsiflash qismi, xulosalar va aniqlangan qoidabuzarliklarni bartaraf etish boʻyicha talablar boʻlishi shart. Tekshiruv natijalari tekshirilayotgan tashkilot rahbariyatiga yetkaziladi. Tekshiruv dalolatnomasi (maʼlumotnomasi)ning nusxasi yuqori turuvchi tashkilotga yuboriladi (mavjud boʻlganda). 7. Rejali tekshiruvlar quyidagilarga nisbatan oʻtkaziladi: attestatsiyadan oʻtkazuvchi organlarga — Axborotlashtirish obyektlarini attestatsiyadan oʻtkazish ishlarini amalga oshirish uchun ruxsatnoma (bundan buyon matnda Ruxsatnoma deb yuritiladi)ning amal qilish muddati davomida bir martadan koʻp boʻlmagan holda; axborotlashtirish obyektlariga — Axborotlashtirish obyektini axborot xavfsizligi talablariga muvofiqlik attestati (bundan buyon matnda Muvofiqlik attestati deb yuritiladi)ning amal qilishi davomida bir martadan koʻp boʻlmagan holda. 8. Rejadan tashqari tekshiruvlar normativ-huquqiy hujjatlar yoki axborot xavfsizligi sohasidagi standartlashtirishga doir normativ hujjatlar talablarining buzilish holatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar kelib tushgan holda oʻtkaziladi. 9. Rejali va rejadan tashqari tekshiruvlar jarayonida kamchiliklar va qoidabuzarliklar aniqlangan holda, aniqlangan kamchiliklar va qoidabuzarliklarni bartaraf etish faktini aniqlash maqsadida nazorat tartibidagi tekshiruvlar oʻtkaziladi. 10. Attestatsiyadan oʻtkazuvchi organ faoliyati ustidan nazoratni amalga oshirishda quyidagilar tekshiriladi: qonunchilik hujjatlarida, shu jumladan Axborotlashtirish obyektlarini attestatsiyadan oʻtkazuvchi organlar toʻgʻrisidagi namunaviy nizomda (roʻyxat raqami 2587, 2014-yil 21-may) nazarda tutilgan funksiyalarning bajarilishi va talablarga rioya qilinishi; ruxsat etilgan faoliyat boʻyicha normativ-huquqiy hujjatlar va boshqa hujjatlar fondining mavjudligi, toʻgʻri yuritilishi va saqlanishi; shtat tarkibidagi xodimlar malakasi, lavozim yoʻriqnomalarining mavjudligi, xodimlarning oʻz huquqlari va majburiyatlari, axborot xavfsizligi va axborotni muhofaza qilish sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar va boshqa hujjatlar talablarini bilishi (shu jumladan amaliy koʻnikmalarni tekshirgan holda); xodimlarning malaka oshirish kurslarini oʻtish davriyligi; attestatsiyadan oʻtkazish uchun talabnomalarni qabul qilish va koʻrib chiqish qoidalariga rioya qilinishi; axborotlashtirish obyektlarini attestatsiyadan oʻtkazishda ariza beruvchilar bilan oʻzaro hamkorlik; axborotlashtirish obyektlarini attestatsiyadan oʻtkazish boʻyicha ishlarning toʻgʻri tashkil qilinishi va amalga oshirilishi; sinovlar bayonnomalari va natijalarining toʻgʻri rasmiylashtirilishi va oʻz vaqtida tayyorlanishi; Muvofiqlik attestatini toʻgʻri rasmiylashtirish va oʻz vaqtida berilishi; maʼlumotlarni Vakolatli organga oʻz vaqtida va sifatli taqdim etilishi; attestatsiya oʻtkazishda qoʻllaniladigan oʻlchash texnikasini oʻz vaqtida tekshiruvdan oʻtkazilishlari; attestatsiyadan oʻtkazish jarayonida, attestatsiyadan oʻtkazuvchi organning xodimlariga maʼlum boʻlgan konfidensial axborotning saqlanishiga rioya qilish boʻyicha talablarning bajarilishi; koʻrilgan chora-tadbirlar samaradorligi va avvalgi ekspert komissiyasining takliflari (tavsiyalari) yoki talablarining toʻliq bajarilishi. 11. Vakolatli organ qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda attestatsiyadan oʻtkazuvchi organ Ruxsatnomasining amal qilishini quyidagi hollarda tugatishi yoki toʻxtatib qoʻyishi mumkin: attestatsiyadan oʻtkazuvchi organ toʻgʻrisidagi nizomda nazarda tutilgan funksiyalar lozim darajada bajarilmaganda va majburiyatlarga rioya etilmaganda; shtat tarkibidagi xodimlar malakasi qoʻyiladigan talablarga muvofiq boʻlmaganda; kamchiliklarni bartaraf etish boʻyicha takliflar belgilangan muddatlarda bajarilmaganda; axborotlashtirish obyektlarini attestatsiyadan oʻtkazish qoidalari va tartib-taomillari bir necha marotaba buzilganda. 12. Axborotlashtirish obyektlarida axborot xavfsizligi talablariga rioya etish ustidan nazorat quyidagi ishlarni amalga oshirishni oʻz ichiga oladi: attestatsiyadan oʻtkazilgan obyekt xodimlari tomonidan axborotni muhofaza qilish boʻyicha talablarning bajarilishi toʻgʻrisida kelib tushayotgan maʼlumotlarning tahlili; zarur boʻlganda, sinovlar (texnik tadqiqotlar)ni oʻtkazish va ularning natijalarini tahlil qilish; nazorat natijalarini rasmiylashtirish va qaror qabul qilish. 13. Tekshiruv natijalari boʻyicha Vakolatli organ qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda Muvofiqlik attestatining amal qilishini quyidagi hollarda tugatish yoki toʻxtatib qoʻyishga haqli: sinov (texnik tadqiqot) natijalarining axborot xavfsizligi talablari va avval olingan natijalarga yomon tomonga oʻzgarishi bilan nomuvofiqligi; axborotlashtirish obyekti axborot xavfsizligi sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar va boshqa hujjatlar talablariga rioya etmaganda; Muvofiqlik attestatini bergan attestatsiyadan oʻtkazuvchi organ tomonidan axborotlashtirish obyektining muhofazalanganlik holatiga muhim taʼsir koʻrsatuvchi sinovlarni oʻtkazish metodikalari buzilganda. 14. Nazoratni amalga oshirish maqsadida, Vakolatli organ huzurida Vakolatli organning ishchi organi funksiyalarini amalga oshiruvchi ekspert komissiyalari tuziladi. Ekspert komissiyasi faoliyati Vakolatli organning ekspert komissiyasi toʻgʻrisidagi nizom bilan tartibga solinadi. 15. Vakolatli organning Ekspert komissiyalari oʻz vakolati doirasida quyidagi huquqlarga ega: tekshirilayotgan obyektning foydalanilishi cheklangan axborotni qayta ishlash bilan bevosita bogʻliq boʻlgan faoliyati bilan tanishish; attestatsiyadan oʻtkazuvchi organ tuzilmasiga kirmaydigan, lekin attestatsiya ishlarini oʻtkazishga jalb qilinadigan sinov laboratoriyalari (markazlari)ning faoliyatini baholashni amalga oshirish; qoidabuzarliklar aniqlanganda attestatsiyadan oʻtkazuvchi organ yoki attestatsiyadan oʻtkazilgan axborotlashtirish obyektini tekshirish dalolatnomasi (maʼlumotnomasi)da bayon qilinadigan, bajarish muddatlarini koʻrsatgan holda bajarilishi majburiy boʻlgan talablarni berish; muhofaza qilinadigan axborotni chiqib ketish kanallarining yuzaga kelishiga sabab boʻluvchi qonunchilik hujjatlari talablarining buzilishlari aniqlangan hollarda, tashkilot faoliyatini toʻxtatib qoʻyishga olib kelmaydigan, axborotlashtirish obyektida foydalanilishi cheklangan axborotni qayta ishlash bilan bogʻliq ayrim operatsiyalarni toʻxtatib qoʻyish; axborotlashtirish obyektlarini attestatsiyadan oʻtkazish boʻyicha qonunchilik hujjatlari bilan belgilangan talablar bajarilmagan hollarda, Vakolatli organga, attestatsiyadan oʻtkazuvchi organga berilgan Ruxsatnoma yoki attestatsiyalangan axborotlashtirish obyektining Muvofiqlik attestatini amal qilishini tugatish yoki toʻxtatib qoʻyish toʻgʻrisida takliflar kiritish. 16. Vakolatli organning ekspert komissiyalari: qonunchilik hujjatlarida belgilangan muddatlarda nazoratni amalga oshirishga; axborot xavfsizligi sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar va boshqa hujjatlarga muvofiq nazorat oʻtkazilishini taʼminlashga; axborotlashtirish obyektining muhofazalanganlik holatiga muhim taʼsir koʻrsatuvchi qoidabuzarliklar aniqlangan hollarda qonunchilik hujjatlari, shu jumladan ushbu Nizomda nazarda tutilgan choralarni koʻrishga; nazoratni amalga oshirish jarayonida maʼlum boʻlgan axborotning konfidensialligini taʼminlashga majbur. 17. Ushbu Nizomni buzishda aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladilar. 18. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya texnologiyalari davlat qoʻmitasi bilan kelishilgan.