Gematologiya, onkologiya, klinik immunologiya, boshqa statsionar va uzoq muddatli ambulator davolanishda boʻlgan bolalar uchun maktabgacha taʼlim va tarbiya hamda umumiy oʻrta taʼlim berish tizimini joriy qilish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2025-07-15)

Gematologiya, onkologiya, klinik immunologiya, boshqa statsionar va uzoq muddatli ambulator davolanishda boʻlgan bolalarga uzluksiz taʼlim-tarbiya berishni taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Xalq taʼlimi vazirligi, Maktabgacha taʼlim vazirligi va Sogʻliqni saqlash vazirligining: Bolalar gematologiyasi, onkologiyasi va klinik immunologiyasi markazida (keyingi oʻrinlarda — Markaz) davolanayotgan bolalarga maktabgacha taʼlim va tarbiya hamda umumiy oʻrta taʼlim berish maqsadida “Mehrli maktab” loyihasini amalga oshirish; Markazda davolanayotgan bolalarga maktabgacha taʼlim va tarbiya hamda umumiy oʻrta taʼlim berish jarayonlarini samarali tashkil etish uchun “Mehrli maktab” davlat taʼlim muassasasini (keyingi oʻrinlarda — Mehrli maktab) tashkil etish toʻgʻrisidagi takliflari maʼqullansin. 2. Belgilansinki: Mehrli maktab yuridik shaxs maqomiga ega boʻlib, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi huzurida tashkil etiladi; Maktabgacha va maktab taʼlim vazirligiga Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan kelishgan holda Mehrli maktabning shtatlar jadvaliga amaldagi xodimlar shtatlari doirasida oʻzgartirish kiritish vakolati beriladi; Mehrli maktab xodimlarining ish haqi va unga tenglashtirilgan toʻlovlar hamda maktabning faoliyatini samarali tashkil etish bilan bogʻliq xarajatlar (tibbiyot muassasalari tomonidan qoplanadigan xarajatlardan tashqari) Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligiga respublika budjetidan ajratilgan mablagʻlar hisobidan qoplanadi; Mehrli maktab tomonidan davolanayotganlar uchun taʼlim jarayonini tashkil etishda tibbiyot muassasalarida foydalaniladigan xonalarni saqlash bilan bogʻliq barcha xarajatlar (kommunal, joriy taʼmirlash, qoʻriqlash, tozalash va boshqalar) Sogʻliqni saqlash vazirligiga respublika budjetidan ajratilgan mablagʻlar hisobidan qoplanadi; Mehrli maktab xodimlari mehnatining alohida sharoitlari uchun Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan qoʻshimcha har oylik 100 foiz, Maktabgacha va maktab taʼlimi sohasidagi islohotlarga koʻmaklashish jamgʻarmasi hisobidan 100 foiz miqdorida ustama haqi toʻlanadi. 3. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Gematologiya, onkologiya, klinik immunologiya, boshqa statsionar va uzoq muddatli ambulator davolanishda boʻlgan bolalarga maktabgacha va umumiy oʻrta taʼlim berishni tashkil etish toʻgʻrisida nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin: Mehrli maktab faoliyatining maqsad va vazifalari; Mehrli maktabning huquq va majburiyatlari; Mehrli maktabda maktabgacha taʼlim va tarbiya jarayonini tashkil etish; Mehrli maktabda umumiy oʻrta taʼlim jarayonini tashkil etish; Mehrli maktabning taʼlim jarayoni ishtirokchilari faoliyatini tashkil etish; Mehrli maktabni moliyalashtirish. 4. Iqtisodiyot va moliya vazirligi: joriy yil uchun talab etiladigan zarur mablagʻlarning Xalq taʼlimi vazirligi va Maktabgacha taʼlim vazirligining asoslangan hisob-kitoblariga asosan qoʻshimcha ravishda ajratilishini taʼminlasin; 2023-yildan boshlab har yili Davlat budjeti parametrlarida Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi va Sogʻliqni saqlash vazirligi uchun respublika budjetidan ajratilgan xarajatlarda ushbu qaror ijrosi uchun zarur mablagʻlarni nazarda tutsin. 5. Markazning moddiy-texnika taʼminoti uchun davlat xaridlari toʻgʻrisidagi shartnomalar, shu jumladan ushbu qaror eʼlon qilingan sanadan oldin tuzilgan shartnomalar, kapital qoʻyilmalar boʻyicha shartnomalar ekanligi eʼtiborga olinsin. 6. Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi: ikki hafta muddatda Mehrli maktabning ustavi tasdiqlanishi, shuningdek, uning belgilangan tartibda davlat roʻyxatidan oʻtkazsin; Mehrli maktab faoliyatini samarali tashkil qilinishini taʼminlasin; manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni ushbu qarorga muvofiqlashtirsin. 7. Mehrli maktab Toshkent shahri, Chilonzor tumani, Arnasoy koʻchasi, 17-A-uy manzilida joylashgan Bolalar gematologiyasi, onkologiyasi va klinik immunologiyasi markazi binosiga tekin foydalanish huquqi asosida joylashtirilsin. 8. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi maktabgacha va maktab taʼlimi vaziri H.Oʻ. Umarova hamda Oʻzbekiston Respublikasi sogʻliqni saqlash vaziri A.Sh. Inoyatov zimmalariga yuklansin. 1. Ushbu Nizom Bolalar gematologiyasi, onkologiyasi va klinik immunologiyasi markazida hamda gematologiya, onkologiya, klinik immunologiya, boshqa statsionar va uzoq muddatli ambulator sharoitda tegishli davlat tibbiyot muassasalarida (keyingi oʻrinlarda — tibbiyot muassasalari) davolanayotgan bolalarga maktabgacha va umumiy oʻrta taʼlim berish jarayonlarini tashkil etish tartibini belgilaydi. Tibbiyot muassasalarida davolanayotgan bolalarga maktabgacha va umumiy oʻrta taʼlim berish jarayonlari Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi huzuridagi yuridik shaxs boʻlgan “Mehrli maktab” davlat taʼlim muassasasi hamda uning yuridik shaxs boʻlmagan filiallari (keyingi oʻrinlarda — Mehrli maktab) tomonidan tashkil etiladi. 2. Mehrli maktab oʻz ustaviga, mustaqil balansga, shaxsiy gʻazna hisobvaraqlariga (davlat taʼlim muassasalari uchun), bank hisobvaraqlariga, Davlat gerbi tasviri tushirilgan va oʻz nomi davlat tilida yozilgan muhrga, shtampga va blankalarga ega boʻladi. 3. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: davolanayotganlar — tibbiyot muassasalarida tibbiy xizmat koʻrsatilayotgan 18 yoshga toʻlmagan voyaga yetmagan shaxslar; taʼlim va tarbiya xizmatlari — maktabgacha va umumiy oʻrta taʼlim tashkil etish xizmatlari; asosiy maktab — davolanayotganlar doimiy yashash manzili boʻyicha taʼlim olayotgan davlat va nodavlat umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlari. 4. Quyidagilar Mehrli maktab faoliyatining maqsadlari hisoblanadi: Mehrli maktabda davolanayotganlarning hayotga ijtimoiy moslashishini, ularning maktabgacha taʼlim tashkilotlari hamda umumtaʼlim muassasalarida taʼlimni davom ettirishga tayyorligini taʼminlash; Davolanayotganlarning hayoti va sogʻligʻi muhofazasini taʼminlash; Davolanayotganlarga taʼlim va tarbiya xizmatlarini koʻrsatish. 5. Quyidagilar Mehrli maktab faoliyatining asosiy vazifalari hisoblanadi: a) maktabgacha taʼlimni tashkil etish sohasida: uzoq muddatli davolanishga muhtoj bolalarga individual taʼlim dasturlarini oʻzlashtirishga imkon beruvchi qulay muhitni yaratish; ilk va maktabgacha yoshdagi bolalarning rivojlanishiga qoʻyiladigan davlat talablariga, shuningdek, ular asosida ishlab chiqilgan taʼlim-tarbiya va korreksion faoliyatni tashkil etishga doir dasturlarga muvofiq tarbiyalanuvchilarni taʼlim-tarbiya va korreksion-pedagogik yordam bilan taʼminlash; bolalar rivojlanishidagi nuqsonlarning tibbiy abilitatsiya va reabilitatsiya, kompensatsiya hamda korreksiya ishlarini olib borish; bolalarning sifatli maktabgacha taʼlim va tarbiya olishiga imkon beruvchi shart-sharoitlar yaratish; bolalarning ijtimoiy moslashuvi va taʼlim va tarbiya olishni davom ettirishga tayyorligini taʼminlash; bolalarni maktabgacha taʼlim tashkilotlari va umumtaʼlim muassasalarida oʻqishga tayyorlash; bolalarda Vatanga muhabbat, oilaga, oʻz xalqining milliy, tarixiy, madaniy qadriyatlariga hurmat tuygʻularini shakllantirish, atrof muhitga ehtiyotkorlik bilan munosabatda boʻlishga oʻrgatish; bola shaxsini shakllantirish, uning ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirish, ular ijtimoiy tajriba olishini taʼminlash; davolash guruhlaridagi taʼlim-tarbiya jarayonlariga zamonaviy oʻquv dasturlari va texnologiyalarini joriy etish; har bir bolaga individual yondashuvni taʼminlash; shaxsning psixologik xususiyatlarini hisobga olish; davolash va oʻqitish jarayonlarida bolalar va ota-onalarga har tomonlama yordam berish; samarali reabilitatsiya qilish maqsadida tibbiy-psixologik va pedagogik korreksiya ishlarini olib borish. b) umumiy oʻrta taʼlimni tashkil etish sohasida: davolanayotganlarning umumiy oʻrta taʼlimning Davlat taʼlim standarti va oʻquv dasturlari asosida uzluksiz taʼlim olishlarini taʼminlash; davolanayotganlarning aqliy va jismoniy rivojlanishiga yordam beradigan shart-sharoitlar yaratish; davolanayotganlarning individual qobiliyatlarini rivojlantirish, iqtidorli va qobiliyatli bolalarni taqdirlash va qoʻllab-quvvatlash uchun zarur shart-sharoitlar yaratish; davolanayotganlarning psixofiziologik yosh xususiyati, qobiliyati, qiziqishi hamda hayoti va sogʻligʻi muhofazasi talablariga muvofiq ravishda taʼlim olishlarini taʼminlash; taʼlim berish jarayonida davolanayotganlarning sogʻligʻini himoyalovchi dars jadvaliga rioya etilishini taʼminlash; davolanayotganlarning darsdan tashqari vaqtlarida iqtidorini rivojlantirishga qaratilgan toʻgarak mashgʻulotlarini olib borish; dars mashgʻulotlarini olib borish uchun malakali pedagoglar bilan taʼminlash; davolanayotganlar va pedagog xodimlariga taʼlim va tarbiya xizmatlarini koʻrsatish uchun zarur shart-sharoitlar yaratish; kunlik davolanayotganlarning sogʻligʻi holatidan kelib chiqib darslarga qoʻyilganlarning roʻyxatini tasdiqlash; darslarga qoʻyilgan davolanayotganlarning sogʻligʻi holatini kuzatish. davolanayotganlar tomonidan davolanishning ustuvorligini taʼminlash boʻyicha oʻquv dasturlarini, taʼlim xizmatlarini koʻrsatish jadvallarini va imtihon sanalarini muvofiqlashtirish. 6. Mehrli maktab quyidagi huquqlarga ega: maktabgacha va umumiy oʻrta taʼlim berishni taʼminlash maqsadida tibbiyot muassasalarining tarkibiy boʻlinmalaridan zarur boʻlgan maʼlumotlarni soʻrash; taʼlim va tarbiya olishga ruxsat etilgan davolanayotganlar roʻyxatiga shifokorlar xulosasiga koʻra oʻzgartirishlar kiritish; taʼlim va tarbiya olishga jalb etilgan davolanayotganlarning sogʻligʻini himoya qilish uchun taʼlim va tarbiya xizmatlarini koʻrsatishni toʻxtatib turish. Mehrli maktab oʻziga yuklangan vazifalarni oʻz vaqtida va sifatli bajarishi shart. 7. Mehrli maktabda quyidagi maktabgacha guruhlar tashkil etilishi va faoliyat koʻrsatishi mumkin: maktabgacha taʼlim gospital guruhlari — statsionar davolanayotgan, sogʻligʻi sababli maktabgacha taʼlim tashkilotlariga bora olmaydigan 2 yoshdan 7 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun davolash-profilaktika muassasalarida tashkil etilgan guruhlar; ilk rivojlanish yoshidagi bolalarga moʻljallangan oʻyin guruhlari — 1,5 yoshdan 2 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun statsionar davolash-profilaktika muassasalarida tashkil etiladigan guruhlar. Ularda parvarish qilish va nazorat qilish ishlari ota-onalarning faol ishtirokida tashkil etiladi; maktabgacha taʼlim gospital guruhlari, ilk rivojlanish yoshidagi bolalarga moʻljallangan oʻyin guruhlari (keyingi oʻrinlarda — maktabgacha gospital guruhlari). 8. Mehrli maktabda davolanayotgan maktabgacha gospital guruhlari uchun taʼlim-tarbiya jarayoni mazmuni Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi tomonidan tasdiqlangan Davlat oʻquv dasturi asosida ishlab chiqilgan dastur (jumladan, mualliflik, moslashtirilgan va boshqa dastur) bilan, ilk va maktabgacha taʼlim yoshidagi bolalar rivojlanishiga qoʻyilgan davlat talablariga muvofiq belgilanadi. 9. Mehrli maktabda maktabgacha gospital guruhlari Ilk va maktabgacha yoshdagi bolalar rivojlanishiga qoʻyiladigan davlat talablari va Maktabgacha taʼlim davlat oʻquv dasturiga muvofiq bolalarning yoshiga oid xususiyatlarini inobatga olgan holda tashkil etiladi va jihozlanadi. 10. Davolanayotganlarni maktabgacha gospital guruhlariga qabul qilish Mehrli maktab tomonidan taqdim etiladigan roʻyxatlar asosida amalga oshiriladi. 11. Mehrli maktabning bir guruh xonasida 2 tadan koʻp boʻlmagan maktabgacha gospital guruhlari faoliyatini ikki smenada alohida tashkil etishga ruxsat etiladi. 12. Maktabgacha gospital guruhlari ham bir xil yoshdagi, ham turli yoshdagi davolanayotganlar bilan toʻldirilishi mumkin. 13. Bolalarni guruhlardan chiqarish davolayotgan shifokorning davolanishni tugatish toʻgʻrisidagi koʻchirmasi yoki maʼlumotnomasi asosida amalga oshiriladi. 14. Shifokor tomonidan har kuni oʻtkaziladigan koʻrik natijalariga koʻra, davolanayotganlar taʼlim jarayonidan vaqtincha chetlashtirilishi mumkin. 15. Harakatlanish va odamlar bilan aloqa qilish tavsiya etilmaydigan davolanayotganlar uchun individual taʼlim va tarbiya xizmatlari tashkil etilishi mumkin. 16. Maktabgacha gospital guruhlari 15 nafargacha davolanayotganlar bilan toʻldiriladi. 17. Taʼlim-tarbiya jarayoni yillik, kalendar-mavzuli rejalar va bolalar faoliyatining kun tartibi bilan tartibga solinadi. 18. Maktabgacha guruhlarda taʼlim-tarbiya jarayoni mazmunan davolanayotgan shaxsga yoʻnaltirilgan hamda rivojlanishini taʼminlaydigan innovatsion pedagogik texnologiyalardan foydalanishni oʻz ichiga oladi. 19. Maktabgacha guruhlarda taʼlim-tarbiya jarayoni statsionar davolash-profilaktika muassasasining tibbiyot xodimlari bilan birgalikda ishlab chiqilgan individual taʼlim yoʻnalishi asosida bolalarning individual xususiyatlarini hisobga olgan holda tashkil etiladi. 20. Taʼlim-tarbiya jarayoni doirasida frontal, kichik guruh va yakka tartibdagi mashgʻulotlar shakllari bolalarning ishtiroki, ularning oʻzaro individual va kattalar bilan birgalikdagi faoliyatini oʻz ichiga oladi. Bunda, mashgʻulotlarning frontal, kichik guruh, individual shakllari “Ilk qadam” Davlat oʻquv dasturi asosida tasdiqlangan kun tartibi va mashgʻulotlar jadvaliga muvofiq olib boriladi. 21. Maktabgacha guruhlarida bolalarni oʻqitish va tarbiyalash quyidagi tamoyillar asosida amalga oshiriladi: bolaning huquqlari, individual xususiyatlar va rivojlanish salohiyatini hisobga olish; taʼlim faoliyatida bolaning rivojlanish sohalarining oʻzaro bogʻliqligi; bolaning salomatligini asrash va mustahkamlash, uning ehtiyojlarini, shu jumladan, harakatga boʻlgan ehtiyojini qondirish; bolaning ijodiy qobiliyatlarini qoʻllab-quvvatlash; oʻyin orqali oʻqitish va rivojlantirish; bolaning rivojlanishi va ijtimoiylashuvi uchun qulay muhit yaratish; bola uchun xavfsiz muhitni taʼminlash; oila bilan hamkorlik; milliy madaniy anʼanalarga, bagʻrikenglikka hurmat ruhida tarbiyalash; ijtimoiy moslashtirish; maxsus taʼlim metodologiyasidan foydalanish, taʼlim jarayonini tashkil etishga tabaqalashtirilgan yondashuv. 22. Maktabgacha gospital guruhlaridagi mashgʻulotlar davomiyligi statsionar davolash-profilaktika muassasasining tibbiyot xodimlari bilan birgalikda pedagoglar tomonidan bolalarning individual va yosh xususiyatlarini hisobga olgan holda belgilanadi, bunda haftalik oʻquv yuklamasi va mashgʻulotlar soni belgilangan eng koʻp miqdordan oshib ketishiga yoʻl qoʻyilmaydi. 23. Maktabgacha guruhlarda bolalar bilan metodik ishlar va taʼlim-tarbiya jarayonining tashkil etilishi, hujjatlar yuritilishini nazorat qilish maktabgacha taʼlim va tarbiyani tashkil etish boʻyicha direktor oʻrinbosari (metodist) tomonidan amalga oshiriladi. 25. Maktabgacha guruhlarda taʼlim va tarbiya “Davlat tili haqida”gi Qonunga muvofiq davlat tilida va boshqa tillarda olib boriladi. 26. Davolanayotganlar uchun Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi tomonidan tasdiqlangan namunaviy tayanch oʻquv rejasi va taʼlim dasturlariga muvofiq alohida ishlab chiqilgan oʻquv rejasi asosida 1 — 11-sinflar hajmida umumiy oʻrta taʼlim beriladi. 27. Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi har yili 1-iyulga qadar Mehrli maktab uchun alohida tasdiqlangan oʻquv rejasi va oʻquv dasturlarini ishlab chiqadi. 28. Davolanayotganlar tibbiyot muassasalarida boʻlib turgan vaqtda davolovchi shifokor xulosasiga koʻra ota-onalar yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar (keyingi oʻrinlarda — ota-onalar) roziligi bilan umumiy oʻrta taʼlimga jalb qilinadi. Bunda, oʻquvchilar davolanishga kelgan kundan boshlab uch kun mobaynida davolovchi shifokorning umumiy oʻrta taʼlimga jalb etish boʻyicha xulosasi beriladi. Davolovchi shifokorning ijobiy xulosasi va ota-onalarning yozma roziligi Mehrli maktabga taqdim etiladi. Zaruriyatga koʻra davolovchi shifokor xulosasi bilan oʻquvchi uchun tashkil etilgan dars jarayonlari vaqtinchalik toʻxtatilishi ham mumkin. 29. Davolanayotganlarni oʻqitish muddati davolovchi shifokorlarning tibbiy koʻrsatmalariga muvofiq ota-onalar roziligi bilan belgilanadi. 30. Davolanayotganlar uchun dars mashgʻulotlari davolovchi shifokor xulosasiga koʻra guruhlarda (sinf) yoki markazda yotgan, harakatlanish va insonlar bilan muloqot qilish tavsiya etilmagan davolanayotganlar uchun individual tarzda olib boriladi. 31. Davolanayotganlar tibbiyot muassasalariga kelgan kunidan boshlab davolanish muddatiga koʻra, Mehrli maktabga qabul qilinadi. Bunda oʻquvchi doimiy yashash manzilida taʼlim olayotgan asosiy maktabning oʻquvchilar safidan chiqarilmaydi. 32. Davolanish muddati tugaganidan soʻng oʻquvchilar tibbiyot muassasalaridan chiqarilgan kundan boshlab Mehrli maktabdan chiqariladi. Buning uchun shifokorning davolanish muddati yakunlanganligini tasdiqlovchi xulosasi asos boʻladi. 33. Mehrli maktab tomonidan davolanayotganlarga davolanish muddati davomida umumiy oʻrta taʼlim dasturlari asosida tegishli fanlar boʻyicha oʻzlashtirish natijalari koʻrsatilgan maʼlumotnoma beriladi. Ushbu hujjat davolanayotganlarning doimiy tarzda taʼlim olayotgan asosiy maktabida oʻqishni davom ettirishi uchun asos boʻladi. 34. Davolanayotganlarning yakuniy davlat attestatsiyasini oʻtkazish tibbiyot muassasalarida davolanish vaqtiga toʻgʻri kelganda yakuniy davlat attestatsiyasi Mehrli maktab tomonidan, filiallarda esa asosiy maktab tomonidan davolanish muddati tugagandan soʻng tashkil etiladi. Bunda bitiruvchi sinf oʻquvchilariga (9 va 11-sinflar) davlat namunasidagi hujjat (shahodatnoma) Mehrli maktab tomonidan berilgan yakuniy davlat attestatsiyasi natijalari va oʻzlashtirish tabeli asosida oʻquvchining doimiy tarzda taʼlim olayotgan asosiy maktabi tomonidan beriladi. 35. Davolanayotganlarning taʼlim olish, ixtiyoriy ravishda turli toʻgaraklarga qatnashish, davolanish va dam olishni asosli ravishda uygʻunlashtirishni taʼminlaydigan kun tartibi bolalarning tibbiyot muassasalarida boʻlishi muddatini hisobga olgan holda tuziladi. 36. Markazlarda dars mashgʻulotining davomiyligi 30 daqiqa boʻladi. Bolalarning salomatlik holatiga koʻra dars mashgʻulotlari qisqartirilishi mumkin. Bunda bir kunlik dars mashgʻulotlari 1 — 4 sinflarda 3 soatdan, 5 — 11 sinflarda 4 soatdan oshmasligi lozim. Oʻquv haftasi davomiyligi 5 kunlik asosida olib boriladi. 37. Markazda davolanayotganlar uchun turli toʻgaraklar, qiziqishlariga koʻra seksiyalar va bolalarning intellektual hamda ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirishga moʻljallangan studiyalar tashkil etilishi mumkin. 38. Davolanayotganlarni psixologik jihatdan qoʻllab-quvvatlash, ularning maxsus kasbiy tayyorgarlik koʻnikmalarini shakllantirish hamda rivojlanishiga toʻsqinlik qilayotgan omillarni aniqlash, shuningdek ularga turli koʻrinishdagi psixologik yordam berish maqsadida professional psixologik yordam koʻrsatish xonasi tashkil etiladi. 39. Mehrli maktab tashkilotiga uning direktori rahbarlik qiladi. Mehrli maktab direktori Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirining buyrugʻi bilan tayinlanadi hamda lavozimdan ozod etiladi. Filialning faoliyatini muvofiqlashtirish vazifasi filial psixologiga yuklatiladi. 40. Direktor Mehrli maktabga yuklatilgan maqsadlar amalga oshirilishiga hamda belgilangan vazifalar va majburiyatlar oʻz vaqtida va sifatli bajarilishiga masʼul hisoblanadi. Shuningdek, Mehrli maktab direktori tashkiliy-huquqiy, oʻquv-tarbiyaviy, maʼnaviy-maʼrifiy va moliyaviy faoliyatining tashkil etilishiga bevosita masʼul hisoblanadi. 41. Mehrli maktab direktori va uning oʻrinbosarlari Maktabgacha va maktab taʼlimi vaziri tomonidan tayinlanadi va egallab turgan lavozimidan ozod etiladi. Mehrli maktab xodimlari Mehrli maktab direktori tomonidan tayinlanadi va egallab turgan lavozimidan ozod etiladi. 42. Mehrli maktab xodimlarining lavozim majburiyatlari Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi tomonidan tasdiqlanadi. 43. Mehrli maktab xodimlariga mazkur Nizom talablarini bajarish bilan bogʻliq boʻlmagan koʻrsatmalar berish taqiqlanadi. 44. Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi Mehrli maktabning shtatlar jadvalini tasdiqlaydi. 45. Mehrli maktabning shtatlar jadvaliga quyidagi lavozimlarning shtat birliklari kiritiladi: Mehrli maktab direktori — 1 nafar shtat birligi; umumiy oʻrta taʼlimni tashkil etish boʻyicha direktor oʻrinbosari — 1 nafar shtat birligi; maktabgacha taʼlim va tarbiyani tashkil etish boʻyicha direktor oʻrinbosari (metodist) — 1 nafar shtat birligi; filiallar faoliyatini muvofiqlashtirish boʻyicha direktor oʻrinbosari — 1 nafar shtat birligi; kadrlar bilan ishlash boʻyicha inspektor — 1 nafar shtat birligi; umumiy oʻrta taʼlimni tashkil etish boʻyicha pedagog xodimlar uchun 20 nafar shtat birligi; maktabgacha taʼlim va tarbiyani tashkil etish uchun 1 nafar defektolog, 1 nafar psixolog, 1 nafar musiqa rahbari hamda har 1 gospital guruh uchun — 1 stavka tarbiyachi va 1 stavka tarbiyachi yordamchisi shtatlar birligi. Bunda Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi hamda Iqtisodiyot va moliya vazirligiga Mehrli maktabning shtatlar jadvaliga oʻzgartirish kiritish, jumladan, qoʻshimcha shtat birliklarini kiritish vakolati beriladi. Shuningdek, mazkur organlarga amaldagi qonunchilikda belgilangan tegishli lavozimlar va shtat birliklari kiritiladi. 451. Mehrli maktabning har bir tashkil etiladigan filiallari uchun ularda taʼlim-tarbiya jarayonlarini tashkil etish maqsadida quyidagi lavozimlar joriy etiladi: umumiy oʻrta taʼlimni tashkil etish uchun — pedagog xodimlar (3 ta shtat birligi); maktabgacha taʼlim va tarbiyani tashkil etish uchun — har bir guruh uchun tarbiyachi (1 ta shtat birligi) va tarbiyachi yordamchisi (1 ta shtat birligi); psixolog (1 ta shtat birligi). 46. Oʻquv jarayonini tashkil etish uchun Mehrli maktab xodimlariga haq toʻlash shartlari quyidagicha belgilanadi: Mehrli maktab direktori uchun oʻquvchilar kontingentining birinchi guruh uchun belgilangan umumtaʼlim muassasasi direktorining bazaviy tarif stavkasi qoʻllaniladi; Mehrli maktab direktor oʻrinbosarlari uchun oʻquvchilar kontingentining birinchi guruhi uchun belgilangan umumtaʼlim muassasalari oʻquv ishlari boʻyicha direktor oʻrinbosarining bazaviy tarif stavkasi qoʻllaniladi; umumiy oʻrta taʼlimni tashkil etish boʻyicha pedagog xodim lavozimi uchun umumtaʼlim muassasalari birinchi malaka toifali oʻqituvchisining bazaviy tarif stavkasi qoʻllaniladi; maktabgacha taʼlimni tashkil etish boʻyicha pedagog xodim lavozimi uchun maktabgacha taʼlim tashkilotining oliy maʼlumotli pedagoglarining bazaviy tarif stavkasi qoʻllaniladi; Mehrli maktab bosh buxgalteri uchun Psixologik-pedagogik respublika tashxis markazining bosh buxgalteriga belgilangan mehnatga haq toʻlash razryadi qoʻllaniladi. 47. Umumiy oʻrta taʼlimni tashkil etish boʻyicha direktor oʻrinbosari: oʻquv jarayonini tashkil qiladi, davlat taʼlim standartlariga muvofiq oʻquv rejasi va dasturlarning bajarilishini taʼminlaydi; pedagogik xodimga belgilangan ish yuklamasini, jumladan, oʻquv jarayoni, oʻquv jarayonining metodik taʼminoti va tashkiliy-pedagogik jarayonlarga oid ishlar oʻz vaqtida bajarilishini taʼminlaydi; xodimlarning vakolatlarini belgilaydi, ular oʻrtasida vazifalarni taqsimlaydi va ularning masʼullik darajasini belgilaydi; oʻquvchilarning oʻzlashtirishining monitoringini amalga oshiradi, toʻgaraklarning faoliyatini tashkil qiladi; oʻquv rejasiga muvofiq dars jadvallarini sanitariya qoidalari va meʼyorlarini inobatga olgan holda tuzadi; pedagoglar va oʻquv-tarbiya xodimlari tarkibining ish vaqtini hisobga olish tabelini yuritadi. Umumiy oʻrta taʼlimni tashkil etish boʻyicha direktor oʻrinbosari qonun hujjatlariga muvofiq boshqa funksiyalarni ham amalga oshirishi mumkin. 48. Maktabgacha taʼlim va tarbiyani tashkil etish boʻyicha direktor oʻrinbosari (metodist): Markazdagi metodik faoliyatga rahbarlik qiladi; maktabgacha taʼlim sohasiga oid normativ-hujjatlarni amaliyotga toʻlaqonli tatbiq etadi; Markazning oʻquv-metodik faoliyatini samarali tashkil etadi; bolalarni har tomonlama intellektual, maʼnaviy-estetik va jismoniy rivojlantiruvchi zamonaviy taʼlim dasturlari va texnologiyalarini taʼlim-tarbiya jarayoniga joriy etadi, ularning maktabga tayyorgarlik darajasini tubdan oshirish yuzasidan pedagog kadrlar bilan ish olib boradi, ularga metodik maslahatlar berib boradi; Markaz pedagog xodimlarining ish rejalari, oʻquv-mavzuli rejalari hamda mashgʻulotlarga tayyorgarlik holatlarini nazorat qiladi; Markazda tarbiyalanuvchilarning intellektual, axloqiy, estetik va jismoniy jihatdan rivojlanishini kuzatadi, baholashga doir maʼlumotlarni umumlashtirish, tahlil qilish va natijasiga koʻra aniqlangan boʻshliqlarni toʻldirish yuzasidan zarur chora-tadbirlarni belgilaydi; Markazning yillik ish rejasida belgilangan vazifalar tegishliligi boʻyicha sifatli va samarali, oʻz vaqtida bajarilishini taʼminlaydi, pedagogik jamoaga taʼlimdagi yangiliklarni yetkazish boʻyicha nazariy, amaliy seminar mashgʻulotlarini tashkil etadi; Markazdagi guruh xonalarini bolalar yoshiga mos ravishda jihozlash yuzasidan tegishli maslahatlar beradi; taʼlim-tarbiya jarayonida bolalarda umumiy asosiy kompetensiyalar va rivojlanish sohalari kompetensiyalarini shakllantirish uchun zarur chora-tadbirlarni amalga oshiradi; axborot va pedagogik texnologiyalarni, jumladan masofaviy oʻqitish usullarini tashkil etish ishlarini qoʻllash va takomillashtirishni taʼminlaydi; bayram ertaliklari, ochiq mashgʻulotlar, koʻrik-tanlovlar oʻtkazilishini tashkil etadi; Markaz xodimlariga vakolati doirasida topshiriqlar berish va ularning bajarilishini nazorat qilish, xodimlarning kasbiy mahorati va metodik salohiyatini oshirish ishlarini tashkil etadi; tashkilotni oʻquv-didaktik, metodik va koʻrgazmali materiallar, oʻyinchoqlar, oʻyin va musiqa asboblari bilan jihozlashga boʻlgan ehtiyojni aniqlaydi va rahbariyatga taklif kiritadi; Markazda ichki mehnat tartibi qoidalariga, jamoa shartnomasiga, sanitariya qoidalari va gigiyena normalariga, shuningdek, mehnatni muhofaza qilish, texnika va yongʻin xavfsizligi qoidalariga qatʼiy rioya qilishni taʼminlaydi; maktabgacha taʼlim pedagog xodimlariga metodik yordam beradi va ularning pedagogik faoliyatini tahlil qiladi; maktabgacha taʼlim pedagog xodimlarining tasdiqlangan ish rejalarida belgilangan vazifalar bajarilishini nazorat qiladi. Maktabgacha taʼlim va tarbiyani tashkil etish boʻyicha direktor oʻrinbosari qonun hujjatlariga muvofiq boshqa funksiyalarni ham amalga oshirishi mumkin. 481. Mehrli maktab direktorining filiallar bilan ishlash boʻyicha oʻrinbosari: filiallar faoliyatini muvofiqlashtiradi; filiallar tomonidan olib boriladigan taʼlim va tarbiya jarayonini nazorat qiladi; filiallarga qabul qilinadigan xodimlarni ishga qabul qilish yuzasidan takliflar tayyorlaydi; filiallarda taʼlim va tarbiya olgan bolalarning monitoringini yuritadi; filiallarda taʼlim olgan bolalarga beriladigan maʼlumotnoma tayyorlaydi hamda Mehrli maktab rahbari imzosi bilan filiallarga yuboradi; Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi tomonidan tasdiqlangan lavozim majburiyatlariga kiritilgan boshqa vazifalarni bajaradi. 49. Mehrli maktabning pedagog xodimlari mehnat qonunchiligida belgilangan tartibda intizomiy javobgarlikka tortilishi mumkin. 50. Davolanayotganlar, ota-onalar, pedagogik, tibbiy va boshqa xodimlar taʼlim va tarbiya jarayoni ishtirokchilari hisoblanadi. 51. Davolanayotganlar bepul maktabgacha va umumiy oʻrta taʼlim olish, qiziqishlariga qarab turli toʻgaraklar, seksiyalarga, bolalarning intellektual va ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirishga qaratilgan studiyalarga qatnash huquqiga ega. 52. Ota-onalar bolalarning qonuniy huquq va manfaatlarini himoya qilish, Mehrli maktab tomonidan tashkil etilgan taʼlim-tarbiyaviy faoliyat bilan tanishish huquqiga ega. 53. Tegishli pedagogik maʼlumotga, tayyorgarlikka hamda yuksak axloqiy sifatlarga ega shaxslar Mehrli maktabda pedagogik faoliyat bilan shugʻullanish huquqiga egadir. 54. Moliya yili davomida Mehrli maktab xodimlariga Davlat budjeti hisobidan bir oylik ish haqi fondini yoʻnaltirgan holda moddiy yordam va ikki oylik ish haqi fondini yoʻnaltirgan holda moddiy ragʻbatlantirish koʻrsatiladi. 55. Mehrli maktab xodimlariga qoʻshimcha ustama, mukofotlar va moddiy ragʻbatlantirishlarning boshqa turlari qoʻllanilishiga ruxsat etiladi. 56. Mehrli maktabning budjetdan tashqari jamgʻarmasi mablagʻlarini shakllantirish hamda ulardan foydalanish Vazirlar Mahkamasining “Xalq taʼlimi tizimidagi tashkilotlarning budjetdan tashqari jamgʻarmalari mablagʻlarini shakllantirish va ulardan foydalanish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida” 2021-yil 27-apreldagi 243-son qarori asosida tartibga solinadi. 57. Mazkur Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilikka muvofiq javob beradilar.