BIRJA KOTIROVKALARI (KIMOSHDI SAVDOLARI) OʻRTACHA NARXLARINI BELGILASH TARTIBI TOʻGʻRISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASH HAQIDA
(resolution, 2025-05-16)

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2004-yil 5-fevraldagi 57-son “Mahsulotlar, xom ashyo va materiallarning yuqori likvidli turlarini sotishning bozor mexanizmlarini joriy etishni davom ettirish toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2004-yil, 5-son, 57-modda) va 2008-yil 4-martdagi 36-son “Mahsulotlarning monopol turlarini mavsumiy talabni hisobga olgan holda birja savdolariga qoʻyish mexanizmini takomillashtirish toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2008-yil, 10-11-son, 60-modda) qarorlariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Iqtisodiyot vazirligi va Monopoliyadan chiqarish, raqobat va tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash davlat qoʻmitasi qaror qiladilar. 1. Birja kotirovkalari (kimoshdi savdolari) oʻrtacha narxlarini belgilash tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Ushbu qaror Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan boshlab oʻn kun oʻtgandan keyin kuchga kiradi. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2004-yil 5-fevraldagi 57-son “Mahsulotlar, xom ashyo va materiallarning yuqori likvidli turlarini sotishning bozor mexanizmlarini joriy etishni davom ettirish toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2004-yil, 5-son, 57-modda) va 2008-yil 4-martdagi 36-son “Mahsulotlarning monopol turlarini mavsumiy talabni hisobga olgan holda birja savdolariga qoʻyish mexanizmini takomillashtirish toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2008-yil, 10-11-son, 60-modda) qarorlariga muvofiq Hukumatning ushbu qarorlari bilan nazarda tutilgan ayrim turdagi yuqori likvidli mahsulotlar va tovar bozorlarida ustun mavqeni egallab turgan xoʻjalik yurituvchi subyektlarning Davlat reyestriga kiritilgan xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan ishlab chiqarilgan mahsulotlar turlarini sotishda birja kotirovkalarining (kimoshdi savdolari) oʻrtacha narxlarini shakllantirish mexanizmini belgilaydi. 1. Mazkur Nizom yuqori likvidli mahsulotlar va tovar bozorlarida ustun mavqeni egallab turgan xoʻjalik yurituvchi subyektlarning Davlat reyestriga kiritilgan xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan ishlab chiqariladigan mahsulotlar (keyingi oʻrinlarda — tovarlar) boʻyicha birjalarda oʻtkazilgan birja savdolari natijasida shakllangan birja kotirovkalarining (kimoshdi savdolari) oʻrtacha narxlariga (keyingi oʻrinlarda — oʻrtacha narxlar) nisbatan tatbiq etiladi. 2. Oʻrtacha narxlar har bir sotilgan tovarning navi, sinfi, markasi, turi va boshqa tavsiflari boʻyicha birjalar tomonidan hisob davrida (haftada) oʻtkazilgan birja (kimoshdi) savdolari natijalari boʻyicha hisoblanadi. 3. Hisobot haftasida sotilgan har bir tovarning oʻrtacha narxlari hisobi birjalar tomonidan quyidagi formula asosida amalga oshiriladi: Soʻ = (X1xY1 + X2xY2 +…+ XnxYn) / (X1+X2+….+Xn), bunda: Soʻ — oʻrtacha narx; X1,2,...n — hisob davrida (haftada) tuzilgan har bir bitim boʻyicha sotilgan tovarning hajmi; Y1,2,...n — hisob davrida (haftada) tuzilgan har bir bitim boʻyicha sotilgan tovarning narxi. Har bir tovar turi boʻyicha oʻrtacha narxlarning hisobi hisobot haftasida tuzilgan barcha bitimlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarga asosan amalga oshiriladi. 4. Bir hafta ichida (dushanba-juma) birja (kimoshdi) savdolarida tuzilgan bitimlar boʻyicha oʻrtacha narxlar hisobi hisob haftasidan keyingi dushanba kuni soat 17-00 gacha birjalar tomonidan amalga oshiriladi. 5. Hisob haftasidan keyingi dushanba kuni soat 17-00 dan boshlab birjalar oʻrtacha narxlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni Internet tarmogʻidagi oʻz sahifalariga joylashtiradilar hamda ommaviy axborot vositalari va oʻzlarining maʼlumot byulletenlari obunachilariga taqdim qiladilar. 6. Birjalar tomonidan hisoblangan oʻrtacha narxlar korxonalar tomonidan tovarlarni toʻgʻridan-toʻgʻri shartnomalar asosida ichki bozorlarda sotishda hisob haftasidan keyingi seshanba kunidan boshlab, keyingi haftaning seshanba kunigacha foydalaniladi. 7. Agar tovarlar hafta davomida oʻtkazilgan birja (kimoshdi) savdolarida savdoga qoʻyilmasa yoki sotilmasa, u holda eng oxirgi chop etilgan oʻrtacha narxlardan foydalaniladi. 8. Mazkur Nizom talablarini buzishda aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javobgar boʻladilar.