Fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organlari faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
(resolution, 2023-10-23)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2018-yil 12-iyundagi PQ-3785-son qaroriga muvofiq fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organlari faoliyatini yanada takomillashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organlari toʻgʻrisida nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Vazirlar Mahkamasining “Davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari, sud organlari va notarial idoralar xodimlari mehnatiga haq toʻlashning tarif setkasini joriy etish toʻgʻrisida” 1996-yil 12-apreldagi 147-son qaroriga 24b-ilova oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni ushbu qarorga muvofiqlashtirsinlar. 4. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri oʻrinbosari — Oʻzbekiston Xotin-qizlar qoʻmitasi raisi T.K. Narbayeva va Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vaziri R.K. Davletov zimmasiga yuklansin. 1. Mazkur Nizom fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organlari (keyingi oʻrinlarda FHDY organlari deb ataladi) faoliyatining asosiy vazifalari, funksiyalari, huquq va majburiyatlari, faoliyatining tashkiliy asoslarini belgilaydi. 2. Quyidagilar FHDY organlari hisoblanadi: tuman va shahar FHDY boʻlimlari (keyingi oʻrinlarda FHDY boʻlimlari deb ataladi); Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalari (keyingi oʻrinlarda adliya boshqarmalari deb ataladi) FHDY arxivlari. 3. FHDY organlari adliya boshqarmalari tizimiga kiradi va ularning yuridik shaxs maqomiga ega boʻlmagan tarkibiy boʻlinmasi hisoblanadi. 4. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Jamiyatda ijtimoiy-maʼnaviy muhitni sogʻlomlashtirish, mahalla institutini yanada qoʻllab-quvvatlash hamda oila va xotin-qizlar bilan ishlash tizimini yangi darajaga olib chiqish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2020-yil 18-fevraldagi PF-5938-son Farmoniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi adliya vaziri FHDY organlarining ishini tizimli nazorat qilish, malakali kadrlarni tanlash va joy-joyiga qoʻyish, huquqni qoʻllash amaliyotini muvofiqlashtirish, “FHDYning yagona elektron arxivi” axborot tizimini yuritish va FHDY organlarining hududiy arxivlariga rahbarlik qilish uchun masʼul hisoblanadi. 5. FHDY organlari oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, ushbu Nizomga va boshqa qonun hujjatlariga amal qiladi. 6. FHDY organlari Oʻzbekiston Respublikasining Davlat gerbi tasviri tushirilgan va oʻz nomi davlat tilida yozilgan muhrga ega boʻladi. 7. FHDY organlarining faoliyati qonun ustuvorligi, fuqarolarning qonun bilan muhofaza qilinadigan huquq va manfaatlarini himoya qilish, fuqarolik holati dalolatnomalari qayd etilishini va ularga kiritilayotgan oʻzgartish va qoʻshimchalarni sir tutish tamoyillariga asoslanadi. Fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etish munosabati bilan xodimga maʼlum boʻlib qolgan holatlar xizmat siri hisoblanib, ular, shu jumladan mehnat shartnomasi bekor qilingandan keyin ham oshkor etilishi yoki eʼlon qilinishi mumkin emas. 8. FHDY organlarining vazifasi jismoniy va yuridik shaxslarga fuqarolik holatlari dalolatnomalarini qayd etish boʻyicha davlat xizmatlarini koʻrsatishdir. FHDY arxivlarining vazifasi jismoniy va yuridik shaxslarga koʻchirma, nusxa va boshqa maʼlumotnomalar berish yoʻli bilan davlat xizmatlarini koʻrsatishdir. 9. FHDY organlari ularga yuklatilgan vazifaga muvofiq quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi: fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlariga oʻzgartirish, tuzatish va qoʻshimchalar kiritadi; fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlarining hisobini yuritadi; fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlarini va qonunda belgilangan boshqa hujjatlarni saqlanishini taʼminlaydi; fuqarolarga (oʻzlariga nisbatan tuzilgan dalolatnoma yozuvlari boʻyicha) fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlari qayd qilinganligi haqida guvohnomalar, zarur hollarda takroriy guvohnomalar va maʼlumotnomalar beradi; Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi (keyingi oʻrinlarda Vazirlik deb ataladi), sud, huquqni muhofaza qiluvchi organlar, ish yurituvida mavjud boʻlgan ishlar munosabati bilan notariuslar, shuningdek FHDY organlari va Oʻzbekiston Respublikasining xorijdagi konsullik muassasalarining yozma soʻrovnomalariga binoan dalolatnoma yozuvlaridan nusxalar yoki ulardan koʻchirmalar va maʼlumotnomalar beradi; zarur hollarda mudofaa ishlari boʻlimlari, sogʻliqni saqlash organlari, bandlikka koʻmaklashish markazlari, Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Budjetdan tashqari pensiya jamgʻarmasi boʻlimlari va boshqa vakolatli idoralarning soʻrovlariga asosan yigʻish, umumlashtirish yoki taqqoslash maqsadlarida dalolatnoma yozuvlaridan alohida maʼlumotlar beradi; qatʼiy hisobda turuvchi gerbli guvohnoma blankalarini hisobga olish, saqlash, sarflashning hisobini yuritadi va bu haqda belgilangan muddatlarda hisobotlar topshiradi; belgilangan shakllar boʻyicha statistik hisobotlarni yuritadi; fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlarining elektron maʼlumotlar bazasini yuritadi; murojaatlarni belgilangan muddatlarda va tartibda koʻrib chiqadi; oila toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari, shuningdek fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlarini qayd qilish masalalari yuzasidan huquqiy targʻibot va tashviqot ishlarini olib boradi. 10. FHDY boʻlimlari mazkur Nizomning 9-bandida nazarda tutilgan funksiyalardan tashqari: fuqarolik holati dalolatnomalari (tugʻilganlik, nikoh tuzish, nikohdan ajralish va oʻlim)ni qayd etadi, shuningdek otalikni belgilash, farzandlikka olish, familiya, ism va ota ismini oʻzgartirish harakatlarini amalga oshiradi; fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlarini tiklaydi va bekor qiladi; shaharcha, qishloq va ovul fuqarolar yigʻini raislarining oʻlimni qayd etishdagi ishlarini muvofiqlashtiradi va ularga amaliy yordam koʻrsatadi, gerbli guvohnomalarning talab darajada saqlanishi va sarflanishi choralarini koʻradi; nikohni va tugʻilganlikni tantanali ravishda qayd etadi (fuqarolarning xohishiga koʻra); 11. FHDY arxivlari mazkur Nizomning 9-bandida nazarda tutilgan funksiyalardan tashqari FHDY boʻlimlarining xabarnomalariga asosan dalolatnoma yozuvlarining ikkinchi nusxalariga tegishli oʻzgartirish va belgilar kiritadi hamda ularni bekor qiladi. Dalolatnoma yozuvining birinchi nusxasi mavjud boʻlmagan taqdirda, uning ikkinchi nusxasiga oʻzgartirish, tuzatish va qoʻshimchalar kiritadi. FHDY organlari xodimlari tomonidan “FHDYning yagona elektron arxivi” axborot tizimiga kiritilayotgan maʼlumotlarning toʻgʻriligini arxivdagi mavjud hujjatlar bilan solishtirish orqali nazorat qiladi; Oʻzbekiston Respublikasining konsullik muassasalarida qayd etilgan fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlarining birinchi nusxasi saqlanayotgan Toshkent shahar hududiy boshqarmasining FHDY arxivi dalolatnoma yozuvlarga oʻzgartirish, tuzatish va qoʻshimchalar kiritadi. 12. FHDY organlari oʻzlariga yuklatilgan vazifa va funksiyalarni manfaatdor tashkilotlar bilan yaqindan hamkorlik qilgan holda amalga oshiradi. 13. FHDY organlari quyidagi huquqlarga ega: qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda jismoniy va yuridik shaxslardan fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlarini qayd etish uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar va hujjatlarni talab qilib olish; Vazirlik va adliya boshqarmalariga FHDY sohasini takomillashtirish yuzasidan takliflar kiritish; Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi bilan kelishgan holda Vazirlik tomonidan tasdiqlanadigan jismoniy shaxslarga koʻrsatiladigan pulli xizmatlar roʻyxatlariga muvofiq fuqarolarga pulli xizmatlar koʻrsatish. FHDY organlari qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa huquqlarga ham ega. 14. FHDY organlari: fuqarolarga oʻz huquqlarini amalga oshirishda va qonuniy manfaatlarini himoya qilishda koʻmaklashishi, ularning huquq va majburiyatlarini tushuntirib berishi; fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etish vaqtida fuqarolar tomonidan qonunchilik buzilganligi aniqlagan taqdirda, zarur chora-tadbirlar koʻrilishi uchun tegishli tashkilotlarga bu haqda xabar qilishi; qonun hujjatlariga zid boʻlgan fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlarini qayd etishni rad qilishi; arxiv fondini yuritishi va saqlashi; Vazirlik va adliya boshqarmalarining topshiriqlarini bajarishi va ularga FHDY organlari faoliyatiga oid masalalar yuzasidan maʼlumotlar taqdim qilishi; FHDY organlarining faoliyati yuzasidan belgilangan tartibda Vazirlik va adliya boshqarmalariga hisobot berishi shart. FHDY organlariga qonun hujjatlariga muvofiq boshqa majburiyatlar ham yuklanishi mumkin. 15. FHDY organi rahbari (tuman va shahar FHDY boʻlimi mudiri, FHDY arxivi mudiri) lavozimiga quyidagi talablarga javob bergan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi tayinlanishi mumkin, mazkur Nizomning 18-bandida nazarda tutilgan holat bundan mustasno: yigirma besh yoshdan kichik boʻlmagan; oliy yuridik maʼlumotga ega boʻlgan yoki Toshkent davlat yuridik universiteti huzuridagi Yuridik kadrlarni xalqaro standartlar boʻyicha professional oʻqitish markazining oliy maʼlumotga ega boʻlgan shaxslarni yuridik mutaxassislikka qayta tayyorlash kurslarini tugatgan va belgilangan namunadagi diplomni olgan shaxslar; yuridik mutaxassislik boʻyicha kamida uch yillik, shu jumladan FHDY organida kamida ikki yillik ish stajiga ega boʻlgan. FHDY organi rahbarligiga nomzod boʻlgan shaxs qoida tariqasida FHDY organi rahbarligiga zaxirada turgan boʻlishi lozim. Attestatsiya va tegishli tanlovdan oʻtmagan shaxslar FHDY organi rahbarligiga qabul qilinishi mumkin emas. 16. FHDY organi rahbari adliya boshqarmalari rahbarlari tomonidan Vazirlik bilan kelishilgan holda tayinlanadi va lavozimidan ozod etiladi. 17. Mazkur Nizomning 15-bandi toʻrtinchi va beshinchi xatboshisida nazarda tutilgan talablar adliya organlari va muassasalarida boshqaruv lavozimlarda ishlayotgan xodimlarga nisbatan tatbiq etilmaydi. 18. FHDY organi rahbari lavozimiga qoʻyiladigan talablarga javob beradigan nomzod topilmagan taqdirda, ushbu lavozimga Mazkur Nizomning 16-bandiga muvofiq yuridik mutaxassislik boʻyicha kamida oʻrta maxsus maʼlumotga va FHDY organida kamida bir yillik ish stajiga ega boʻlgan shaxs tayinlanishi mumkin. 19. FHDY organi rahbari: FHDY organi faoliyatini tashkil etadi, rejalashtiradi, Vazirlikning topshiriqlari belgilangan muddatlarda va sifatli ijro etilishini taʼminlaydi; qatʼiy hisobda turuvchi gerbli guvohnomalar blankalarining belgilangan tartibda hisobga olinishi, saqlanishi va sarflanishini taʼminlaydi; gerbli muhr va shtamplarning but saqlanishini taʼminlaydi; jismoniy shaxslarni va yuridik shaxslarning vakillari qabulini tashkil qiladi; xizmat siri hisoblangan maʼlumotlarni FHDY organlari xodimlari tomonidan oshkor etilmasligi choralarini koʻradi; FHDY organlari xodimlari tomonidan mehnat va ijro intizomiga hamda ichki tartib qoidalarga rioya etilishini nazorat qiladi; FHDY organi xodimlarini ragʻbatlantirish yoki ularga intizomiy choralar koʻrish haqida adliya boshqarmasiga takliflar kiritadi; boʻsh (vakant) oʻrinlarni toʻldirish boʻyicha adliya boshqarmasiga takliflar kiritadi. 20. FHDY boʻlimi mudiri mazkur Nizomning 19-bandida nazarda tutilganlardan tashqari: qonunda belgilangan tartibda adliya boshqarmasining topshiriqlarini oʻz vaqtida va sifatli bajarilishini taʼminlaydi; nikohni qayd etishda uzrli sabablar boʻlganida arizachilarning iltimoslariga koʻra qonunda belgilangan bir oylik muddatni qisqartiradi yoki uzaytiradi; fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlarini qayd etish daftarlarining va boshqa hujjatlarning yuritilishi va roʻyxatga olinishini nazorat qiladi; nikohni va tugʻilganlikni tantanali ravishda qayd etish uchun shart-sharoitlar yaratish choralarini koʻradi; fuqarolik holati dalolatnomalari oʻz vaqtida toʻgʻri va toʻliq toʻldirilishini taʼminlaydi. fuqarolik holati dalolatnomalarini “FHDYning yagona elektron arxivi”ga oʻz vaqtida toʻgʻri va toʻliq kiritilishini taʼminlaydi. 21. FHDY organi rahbari FHDY organiga yuklatilgan vazifa, funksiyalar va majburiyatlarning bajarilishi uchun shaxsan javobgar hisoblanadi. 22. FHDY organi mudiri vaqtincha boʻlmagan hollarda (mehnat taʼtili, xizmat safari, betobligi) ularning vazifalarini bajarish Agentlikning hududiy boshqarmasi boshligʻining buyrugʻi bilan 1-toifali inspektorlar yoki boshqa xodimlar zimmasiga yuklatiladi. 23. FHDY organining 1-toifali inspektori lavozimiga oliy yuridik maʼlumotga va 2-toifali inspektori lavozimiga yuridik mutaxassislik boʻyicha, qoida tariqasida, oʻrta maxsus maʼlumotga ega boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari tayinlanadi. 1 va 2-toifali inspektor lavozimida Toshkent davlat yuridik universiteti huzuridagi Yuridik kadrlarni xalqaro standartlar boʻyicha professional oʻqitish markazining oliy maʼlumotga ega boʻlgan shaxslarni yuridik mutaxassislikka qayta tayyorlash kurslarini tugatgan va belgilangan namunadagi diplomni olgan shaxslar ham ishlashi mumkin. 24. FHDY organining 1-toifali inspektori lavozimiga oliy yuridik maʼlumotli nomzod topilmagan taqdirda, ushbu lavozimga mazkur Nizomda belgilangan tartibda yuridik mutaxassislik boʻyicha oʻrta maxsus maʼlumotga ega boʻlgan shaxs tayinlanishi mumkin. 25. 1 va 2-toifali inspektorlar Adliya vazirligi bilan kelishilgan holda, ish yurituvchilar toʻgʻridan-toʻgʻri adliya boshqarmasi boshligʻi tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimidan ozod etiladi. Istisno hollarda, FHDY organi rahbari, 1 va 2-toifali inspektorlari adliya vaziri tomonidan lavozimga tayinlanishi va lavozimidan ozod etilishi mumkin. 26. 1-toifali inspektor vaqtincha boʻlmagan hollarda (mehnat taʼtili, xizmat safari, betobligi) uning vazifalarini 2-toifali inspektor bajaradi. 27. FHDY boʻlimida 3 nafar va undan ortiq inspektor mavjud boʻlganda ish yurituvchi lavozimi joriy etiladi. 28. FHDY organlari xodimlari oʻzi, eri yoki xotini, oʻzining va uning qarindoshlari (ota-onalari, bolalari, nevaralari, bobolari, buvilari, tugʻishgan aka-ukalari va opa-singillari) toʻgʻrisida fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlarini qayd etishga yoki ularga tegishli oʻzgartirish, tuzatish va qoʻshimchalar kiritishga haqli emas. Bunda fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlari adliya boshqarmasining yozma koʻrsatmasiga asosan boshqa xodim tomonidan yoki boshqa FHDY organida qayd etiladi va bu haqda fuqarolik holati dalolatnoma yozuvining belgilar ustuniga tegishli izoh kiritiladi. 29. FHDY organi rahbarlari va inspektorlari ilmiy, ijodiy va pedagogik faoliyatdan tashqari haq toʻlanadigan faoliyat bilan shugʻullanishga haqli emas. 30. FHDY organlari xodimlari malakasini oshirish Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi qoshidagi Yuristlar malakasini oshirish Markazi tomonidan amalga oshiriladi. 31. FHDY organi xodimlarining vazifalari, huquq va majburiyatlari tegishli lavozim yoʻriqnomalarida belgilanadi. FHDY organi xodimlarining lavozim yoʻriqnomasi adliya boshqarmalari boshliqlari tomonidan tasdiqlanadi. 32. FHDY organlari xodimlariga Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan oʻrnatilgan tartibda martaba darajalari beriladi. 33. FHDY organlarining xodimlari soni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan oʻrnatiladigan tartibga muvofiq belgilanadi. 34. FHDY organlari shtatlar jadvali belgilangan shtatlar soni va mehnatga haq toʻlash fondi doirasida adliya boshqarmasi tomonidan tasdiqlanadi. 35. Mazkur Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladi.