Atrof-muhitga taʼsirni baholash mexanizmini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida
(resolution, 2026-08-14)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “2030-yilgacha boʻlgan davrda Oʻzbekiston Respublikasining Atrof muhitni muhofaza qilish konsepsiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida” 2019-yil 30-oktabrdagi PF-5863-son Farmoni ijrosini taʼminlash, shuningdek, atrof muhitga taʼsirni baholash yuzasidan davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazish, atrof muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanishga doir muhim qarorlarni qabul qilishda shaffoflikni taʼminlash uchun jamoatchilikni keng jalb qilish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi (keyingi oʻrinlarda — Davlat ekologiya qoʻmitasi): Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “2017 — 2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasini “Ilm, maʼrifat va raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish yili”da amalga oshirishga oid davlat dasturi toʻgʻrisida” 2020-yil 2-martdagi PF-5953-son Farmoniga muvofiq “raqamli iqtisodiyot”ga oʻtish maqsadida davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazish uchun har yili qogʻoz shaklida taqdim etiladigan 30 mingga yaqin hujjatlarning elektron almashinuvi tizimini yaratish; “Jamoatchilik nazorati toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni talablariga muvofiq moʻljallanayotgan, rejalashtirilayotgan yoki amalda faoliyat koʻrsatayotgan atrof muhitga taʼsir koʻrsatishi yuqori va oʻrtacha darajada xavfli boʻlgan faoliyat turlarining atrof muhitga va aholi sogʻligʻiga uzluksiz salbiy taʼsir koʻrsatishini muhokama qilish uchun jamoatchilik eshituvlarini oʻtkazishni amalga joriy etish toʻgʻrisidagi takliflari maʼqullansin. 2. Quyidagilar: atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning yuqori (keyingi oʻrinlarda — I toifaga mansub), oʻrtacha (keyingi oʻrinlarda — II toifaga mansub) va past darajada xavfli (keyingi oʻrinlarda — III toifaga mansub), shuningdek, mahalliy darajada taʼsir koʻrsatuvchi (keyingi oʻrinlarda — IV toifaga mansub) va Davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkaziladigan faoliyat turlarining roʻyxati 1-ilovaga muvofiq; atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning I, II, III va IV toifalariga mansub faoliyat turlarini davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazishni tashkil qilish, ekspertizadan oʻtkazishga materiallarni tayyorlash va taqdim etish, ekspertizani oʻtkazish muddatlari, ekspertiza ishtirokchilarining huquq va majburiyatlarini belgilash, shuningdek, ekspertiza xulosasi maqomi va ekspertizani oʻtkazish uchun haq toʻlashni tartibga soluvchi Davlat ekologik ekspertizasi toʻgʻrisidagi nizom 2-ilovaga muvofiq; atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning I va II toifalariga mansub moʻljallanayotgan, rejalashtirilayotgan yoki amalga oshirilayotgan faoliyat turlarining atrof muhitga salbiy taʼsirini aholi va jamoatchilik orasida muhokama qilish uchun jamoatchilik eshituvini tashkil etish va oʻtkazish tartibini, shuningdek, jamoatchilik eshituvi ishtirokchilarining huquqiy holatini belgilovchi Atrof muhitga taʼsirni baholash loyihalarini jamoatchilik eshituvlaridan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 3. Davlat ekologiya qoʻmitasi davlat ekologik ekspertizasi sohasidagi maxsus vakolatli davlat organi etib belgilansin va unga davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazishda quyidagi funksiyalar yuklansin: davlat ekologik ekspertizasini tashkil etish va oʻtkazish; davlat va jamoat ekologik ekspertizasi boʻyicha normativ-texnik va yoʻriqnoma-uslubiy hujjatlarni ishlab chiqish hamda tasdiqlash; davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazish uchun ekspert va mutaxassislarni, shu jumladan, xorijiy va xalqaro ekspertlarni jalb qilish; bank va boshqa kredit tashkilotlariga davlat ekologik ekspertizasi boʻyicha ijobiy xulosa berilmagan obyektlarni moliyalashtirish, ularga kredit ajratish va boshqa moliyaviy operatsiyalarni toʻxtatish (tugatish) haqida taqdimnomalar yuborish; davlat ekologik ekspertizasi boʻyicha xulosalar bajarilishi monitoringini olib borish va nazorat qilish; davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazish masalalari boʻyicha tajriba almashishda boshqa mamlakatlarning tabiatni muhofaza qilish tashkilotlari va xalqaro tashkilotlar bilan belgilangan tartibda hamkorlik qilish; atrof muhitga taʼsirni baholash boʻyicha materiallar va ekologik normativlar loyihalarini ishlab chiquvchi tashkilotlar tomonidan ishlab chiqilgan materiallar va loyihalar sifatini baholash hamda ishlab chiquvchi tashkilotlarning reytingini shakllantirish. 4. Davlat ekologiya qoʻmitasi: a) 2020-yil 1-oktabrga qadar: oʻzining veb-sayti orqali davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazishning elektron hujjat almashinuvi tizimini ishlab chiqsin va ishga tushirsin; Bunda davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazishning elektron hujjat almashinuvi tizimi ishga tushgandan soʻng ariza va atrof muhitga taʼsirni baholash materiallarini yozma ravishda qabul qilish toʻxtatilishi belgilab qoʻyilsin (maxsus huquqiy rejimga ega obyektlar bundan mustasno); davlat ekologik ekspertizasi xulosalarining xolisligi va asoslanganligini taʼminlash, ekspertiza organlariga kelib tushgan murojaatlarni koʻrib chiqish, ularga uslubiy rahbarlik qilish, shuningdek, ekspertizani oʻtkazish bilan bogʻliq muammoli va bahsli masalalarni hal etish uchun doimiy faoliyat yurituvchi ekspertlar kengashi tashkil etilishini taʼminlasin; b) atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning IV toifasiga mansub faoliyat turlarining davlat ekologik ekspertizasini atrof muhitga taʼsirni baholash toʻgʻrisidagi anketa asosida oʻtkazish choralarini koʻrsin; v) 2020-yil 1-dekabrdan boshlab, ushbu qarorga 3-ilovaga muvofiq Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bilan birgalikda atrof muhitga salbiy taʼsir koʻrsatadigan I va II toifalarga mansub boʻlgan moʻljallanayotgan va rejalashtirilayotgan faoliyat turlari boʻyicha jamoatchilik eshituvlari oʻtkazilishini tashkil etsin; g) bir oy muddatda tegishli vazirliklar va idoralar bilan birgalikda: oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni ushbu qarorga muvofiqlashtirsin; ushbu qarorning maqsadi, mazmuni va amaliy ahamiyatini tadbirkorlik subyektlari va jamoatchilik orasida keng yoritish boʻyicha ommaviy axborot vositalarida materiallar eʼlon qilinishini hamda mavzuga oid koʻrsatuvlar va eshittirishlar tashkil etilishini taʼminlasin. 5. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari qurilishning barcha turlari uchun davlat ekologik ekspertizasining ijobiy xulosasi mavjud boʻlgan taqdirda, yer uchastkalarini ajratish toʻgʻrisida qaror qabul qilish choralarini koʻrsin. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki, tijorat banklari va boshqa kredit tashkilotlariga davlat ekologik ekspertizasining ijobiy xulosasi mavjud boʻlgan loyihalarni moliyalashtirish va ularga kredit ajratish tavsiya etilsin. 7. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 4-ilovaga muvofiq baʼzi qarorlari oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin. 8. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi oʻrinbosari A.J. Ramatov hamda Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasining raisi Sh.Sh. Abdurazakov zimmasiga yuklansin. 1. Respublika va xalqaro ahamiyatiga ega boʻlgan avtomagistrallar, metro, temir yoʻllar, tez harakatlanadigan katta yoʻllar, koʻpriklar va yuk terminallari. 2. Aeroportlar. 3. Atom stansiyalari, yadroviy reaktorli qurilmalar, atom sanoati chiqindilari va boshqa radioaktiv chiqindilarga ishlov berish yoki utilizatsiya qilish qurilmalari. 4. Neft va neft mahsulotlarini saqlash hajmi boʻyicha I va II toifadagi bazalar. 5. Respublika va viloyatlararo ahamiyatga ega boʻlgan suv oʻtkazgichlar. 6. Suv omborlari va toʻgʻonlar. 7. Kon-boyitish fabrikalari. 8. Maishiy chiqindi poligonlari (200 ming kishidan ortiq aholisi mavjud shaharlar va aholi punktlari uchun). 9. 30 MVt dan ortiq quvvatga ega boʻlgan gidroelektrostansiyalar. 10. Ruda va kimyoviy xom ashyoni qazib olish konlari, qazib olishda hosil boʻladigan konlarni rekultivatsiya qilish ishlari. 11. Daryo va soy oʻzanlarini toʻplanib qolgan noruda materiallardan tozalash va qazib olish ishlari. 12. Yoqilgʻi resurslarini (neft, gaz, koʻmir va boshqalar) qidirish, razvedka qilish, qazib olish va quduqlarni jihozlash ishlari. 13. Qora va rangli metallurgiya zavodlari. 14. Teri-koʻnchilik korxonalari. 15. Sutkalik ish hajmi 280 ming kub metrdan ortiq boʻlgan kanalizatsiya tozalash inshootlari. 16. Respublika va davlatlararo ahamiyatga ega boʻlgan elektr uzatish liniyalari. 17. Mashinasozlik sanoati (aviasozlik, vagonsozlik, avtomobil, traktor, motor ishlab chiqarish va boshqalar). 18. Zaharli chiqindilarni, shuningdek, shlam va shlaklarni toʻplash yoki koʻmish poligonlari. 19. Respublika ahamiyatiga ega boʻlgan neft va gaz quvurlari, shuningdek, neft va gazni qayta ishlash korxonalari. 20. Yer osti gaz omborlari. 21. Yer ostida ishqor bilan yuvish poligonlari, shuningdek, zich holatda ishqor bilan yuvish texnologiyasidan foydalanadigan korxonalar. 22. Xavflilik darajasining I va II sinfiga mansub chiqindilarni qayta ishlash va yoqish korxonalari. 23. Akkumulyatorlar va uning elementlari, shuningdek, galvanik batareyalar ishlab chiqarish korxonalari. 24. Asbest va tarkibida asbest boʻlgan buyumlarni ishlab chiqarish korxonalari. 25. Portlovchi moddalarni ishlab chiqarish korxonalar. 26. Xalqaro bitimlar bilan tartibga solinadigan, tarkibida zaharli moddalar boʻlgan asbob-uskunalar yoki qurilmalarni ishlab chiqarish korxonalari. 27. Radioaktiv moddalar (izotoplar) ishlab chiqarish, ularni ishlatish va saqlash (tibbiyot tizimi bundan mustasno) korxonalari. 28. Tarkibida zaharli aralashmalar boʻlgan oyna, zaharli kimyoviy moddalar hamda I va II xavflilik sinfga mansub birikmalar ishlab chiqarish korxonalari. 29. Tamaki mahsulotlarini ishlab chiqarish korxonalari. 30. Sement ishlab chiqarish korxonalari. 31. Respublika ahamiyatiga ega boʻlgan zaharli kimyoviy moddalar omborxonalari. 32. 300 MVt yoki undan ortiq quvvatga ega boʻlgan issiqlik, foto, shamol elektr stansiyalari va boshqa yondirish qurilmalari. 33. Dori moddalari (substansiya) va reagentlarni ishlab chiqaruvchi farmatsevtika zavodlari va fabrikalari (tayyor dorivor vositalarni qadoqlash korxonalari bundan mustasno). 34. Kimyo komplekslari va zavodlari. 1. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar ahamiyatiga ega boʻlgan avtomobil yoʻllari va koʻpriklar. 2. Aerodromlar. 3. Viloyatlararo ahamiyatga ega boʻlgan yer osti suvlarini olish inshootlari. 4. Maishiy chiqindi poligonlari (100 mingdan 200 ming kishigacha istiqomat qiladigan aholi punktlari uchun). 5. Temir yoʻl depolari. 6. Keng tarqalgan foydali qazilmalarni izlash, qidirish va qazib olish ishlari. 7. Sutkalik ish unumi 50 mingdan 280 ming kub metrgacha boʻlgan kanalizatsiya tozalash inshootlari. 8. Oziq-ovqat mahsulotlari, yogʻ-moy va biologik qoʻshimchalar ishlab chiqarish komplekslari. 9. Rezina xom ashyosi, mahsulotlari va buyumlarini ishlab chiqarish korxonalari. 10. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar ahamiyatga ega boʻlgan elektr uzatish liniyalari. 11. Suv oʻtkazish quvvati sekundiga 50 kub metrdan ortiq boʻlgan magistral kanallar, daryolar va loyiha boʻyicha hisoblangan quvvati sekundiga 20 kub metrdan ortiq boʻlgan kollektorlar. 12. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar ahamiyatiga ega boʻlgan neft va gaz quvurlari. 13. Dambalar. 14. Alkogolli ichimliklar ishlab chiqarish va qadoqlash korxonalari. 15. Charmni boʻyash va loklash korxonalari. 16. Yiliga 300 tonnadan ortiq gazmol va qogʻozni lok bilan kimyoviy toʻyintirish, shuningdek, ruberoid ishlab chiqarish hamda xavflilik darajasi III — V sinfga mansub zaharli kimyoviy moddalar va birikmalar ishlab chiqarish korxonalari. 17. Xavflilik darajasining III toifasiga mansub chiqindilarni qayta ishlash va yoqish korxonalari. 18. Qurilish sanoati korxonalari, asbest va sement ishlab chiqarish bundan mustasno. 19. Qogʻoz va karton ishlab chiqarish korxonalari. 20. Yogʻoch-qipiq va yogʻoch-tolali plitalar ishlab chiqarish korxonalari. 21. Optik tola ishlab chiqarish korxonalari. 22. Dori vositalari, tibbiy jihozlar (reagentlarni ishlab chiqarish bundan mustasno) va kosmetika preparatlarini ishlab chiqarish korxonalari. 23. Koʻmir kuli omborlari. 24. Boʻyash va oqartirish sexlari boʻlgan yigiruv va toʻquv fabrikalari. 25. Parrandachilik fabrikalari (shu jumladan, parrandani yetishtirish, soʻyish va mahsulotni qayta ishlash). 26. Radiotexnika sanoati va elektron sanoat. 27. Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlar ahamiyatiga ega boʻlgan zaharli kimyoviy moddalar, shu jumladan, oʻgʻitlar omborxonalari va zaharli chiqindixonalarni rekultivatsiya qilish ishlari. 28. Neft va gaz konlarini seysmik jihatdan razvedka qilish (seysmik va elektr razvedkasi bundan mustasno) ishlari. 29. Issiqlik quvvati soatiga 100 MVtdan 300 MVtgacha boʻlgan issiqlik elektr stansiyalari va boshqa energetik yondirish qurilmalari. 30. Paxtani qayta ishlash korxonalari. 31. Boʻyoqlar, shu jumladan, lok-boʻyoq ishlab chiqarish korxonalari. 32. Biologik, radioaktiv va yonuvchi-portlovchi moddalar bilan ishlovchi markaziy laboratoriyalar (laboratoriya faoliyatida foydalaniladigan jihoz va uskunalar bundan mustasno). 33. Geofizik va geologik tadqiqotlarni seysmik va elektr razvedka qilish ishlari. 1. Tuman va shahar (Toshkent shahri bundan mustasno) ahamiyatiga ega boʻlgan avtomobil yoʻllari va koʻpriklar. 2. Avtoparklar. 3. Avtomobilga yonilgʻi va gaz quyish stansiyalari. 4. Neft va neft mahsulotlarini saqlash hajmi boʻyicha III toifadagi bazalar. 5. Biogaz qurilmalari, biotexnologiyalardan foydalanuvchi (shu jumladan pillani qayta ishlovchi) korxonalar. 6. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar ahamiyatiga ega boʻlgan yer osti suvlarini chiqarish inshootlari. 7. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar hamda tuman ahamiyatiga ega boʻlgan suv oʻtkazgichlar. 8. Tuman va shahar (Toshkent shahri bundan mustasno) ahamiyatiga ega boʻlgan elektr uzatish liniyalari. 9. Tuman va shahar (Toshkent shahri bundan mustasno) ahamiyatiga ega boʻlgan gaz quvurlari. 10. Quvvati 30 MVt va undan kam boʻlgan gidroelektrostansiyalar. 11. Noruda foydali qazilmalarni qayta ishlash (foydali qazilma konlari bundan mustasno) korxonalari. 12. Chorvachilik komplekslari. 13. Idoraviy ahamiyatga ega boʻlgan temir yoʻllar. 14. Hayvonotchilik xoʻjaliklari va pitomniklar (norka, andatra, shinshilla va boshqalar). 15. Sutkalik ish unumi 50 ming kub metrdan kam boʻlgan kanalizatsiya tozalash inshootlari. 16. Gilam ishlab chiqarish korxonlari. 17. Alkogolsiz ichimliklar ishlab chiqarish va qadoqlash korxonalari. 18. Xom gʻisht, shlakoblok, yoʻlka plitkalari va penobloklar ishlab chiqarish korxonalari. 19. Teriga ishlov berish korxonalari (oshlash va boʻyash bundan mustasno). 20. Sekundiga 50 kub metrdan kam suv oʻtkazadigan magistral kanallar va har sekundda loyiha boʻyicha hisoblangan quvvati 20 kub metrdan kam boʻlgan kollektorlar. 21. Goʻsht mahsulotlarini qayta ishlash va soʻyish (shu jumladan qushxonalar) korxonalari. 22. Mebel ishlab chiqarish korxonalari (shu jumladan sexlari). 23. Un ishlab chiqarish korxonalari. 24. Korxona va tashkilotlarning neft mahsulotlari omborlari. 25. Aholisi 100 ming kishidan kam boʻlgan aholi punktlari uchun maishiy chiqindilar poligonlari. 26. Junni qayta ishlash korxonalari (shu jumladan sexlari). 27. Xavflilik darajasi IV va V sinfga mansub chiqindilarni qayta ishlash va (yoki) yoqish korxonalari. 28. Paxta tolasini qayta ishlash korxonalari. 29. Sutni qayta ishlash korxonalari (shu jumladan sexlari). 30. Yillik ishlab chiqarish hajmi 300 tonnadan kam boʻlgan gazmol va qogʻozni lok bilan kimyoviy toʻyintirish korxonalari. 31. Qurilishda foydalaniladigan pardozlash materiallarini ishlab chiqarish, shuningdek, ohak, gips, shpaklevka va boʻr ishlab chiqarish korxonalari (keramik plita va sanitariya texnik vositalar ishlab chiqarish bundan mustanso). 32. Rezinotexnika buyumlarini ishlab chiqarish korxonalari. 33. Poyabzal ishlab chiqarish korxonalari. 34. Omixta yem ishlab chiqarish korxonalari. 35. Qattiq va suyuq sovun ishlab chiqarish korxonalari (shu jumladan sexlari). 36. Salfetka, hojatxona kogʻozi, tagliklar va gigiyenik vositalarni ishlab chiqarish korxonalari (shu jumladan sexlari). 37. Polimer buyumlar va sintetik materiallar, shu jumladan, yuvish va tozalash moddalarini ishlab chiqarish korxonalari (shu jumladan sexlari). 38. Shishadan tarkibida zaharli moddalar boʻlmagan buyumlarni ishlab chiqarish korxonalari (shu jumladan sexlari). 39. Chinni buyumlarni ishlab chiqarish korxonalari (shu jumladan sexlari). 40. Boʻyash va oqartirish sexlari boʻlmagan yigiruv va toʻquv fabrikalari. 41. Tayyor dorivor vositalarni, shuningdek, oziq-ovqat mahsulotlarini (choy, tuz, shakar va boshqalarni) qadoqlash korxonalari (shu jumladan sexlari). 42. Koʻmir va koʻmir briketlarini ishlab chiqarish korxonalari va ularni saqlash omborlari. 43. Sugʻoriladigan yerlarni rekonstruksiya qilish va meliorativ jihatdan yaxshilash ishlari. 44. Dvigatel va mashinalarni taʼmirlash, yigʻish, shuningdek, ularni boʻyash korxonalari (metall quyish va eritish uskunlari mavjud korxonalar bundan mustano). 45. Maydoni 30 gektardan ortiq boʻlgan baliq urchitish havzalari, shuningdek, baliqni qayta ishlash kompleksi. 46. 150 tadan ortiq savdo oʻrniga ega boʻlgan bozorlar va savdo markazlari 47. Elektr asbob-uskunalarini yigʻish va taʼmirlash, metallga ishlov berish korxonalari (shu jumladan sexlari). 48. Sel suvini toʻplash omborlari. 49. Tuman ahamiyatiga ega boʻlgan zaharli kimyoviy moddalar, shu jumladan, oʻgʻitlar omborlari va zaharli chiqindixonalarni rekultivatsiya qilish ishlari. 50. Huquqni muhofaza qilish organlarining maxsus obyektlari. 51. Bosmaxonalar. 52. Quvvati 100 MVtgacha boʻlgan issiqlik, shuningdek, foto, shamol elektr stansiyalari (binolarning tom va fasad qismida oʻrnatishga moʻljallangan quyosh fotoelektr stansiyalari bundan mustasno) va boshqa yondirish qurilmalari. 53. Tramvay-trolleybus parklari. 54. Xloratorlar. 55. Kimyoviy tozalash va kir yuvish korxonalari (shu jumladan sexlari). 56. 50 tonnadan ortiq sigʻimli sovutgich qurilmalari. 57. Kalsiy karbidi ishlab chiqarish sexlari. 58. Kimyoviy moddalar bilan mahsulotlarni oʻrganish markaziy laboratoriyalar. 59. Ovchilik va baliqchilik xoʻjaliklari. 60. Yovvoyi hayvonlarni yangi iqlimga moslashtirish va duragaylash faoliyati. 61. Inert gazlar ishlab chiqarish korxonalari (shu jumladan sexlari). 1. Avtoservis punktlari va avtomobillarni yuvish joylari. 2. Paxta titish sexlari. 3. Ovchilik va baliqchilik xoʻjaliklari. 4. Gilam toʻqish sexlari. 5. Un tegirmonlari. 6. Toshga ishlov berish sexlari. 7. Rekreatsiya va uy-joy-fuqarolik obyektlari. 8. Qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlash va konservalash korxonalari (shu jumladan sexlari). 9. Qattiq maishiy chiqindilarni toʻplash maydonchalari. 10. Isitish tizimiga (tabiiy gaz, koʻmir va boshqa yonilgʻi turlarida ishlovchi) ega issiqxonalar (shaxsiy yordamchi xoʻjaliklar bundan musatasno). 11. Qoramol, yilqichilik, qoʻychilik, choʻchqachilik va quyonchilik fermalari. 12. Mebel yigʻish va taʼmirlash sexlari. 13. 50 tonnadan kam sigʻimli sovutgich qurilmalariga ega omborxonalar, ozon qatlamini buzuvchi va issiqhona gazlarini hosil qiluvchi moddalarni toʻldirish ustaxonalari. 14. Optik tolali va boshqa kabellarni oʻtkazish, mobil aloqa uchun yelkanli antenalarni oʻrnatish ishlari. 15. 50 tadan kam savdo oʻrniga ega boʻlgan bozorlar va savdo markazlari. 1. Ushbu Nizom “Ekologik ekspertiza toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq majburiy davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazish uchun taqdim etiladigan materiallarni davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazish tartib-taomillarini belgilaydi. 2. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: atrof muhitga taʼsir — moʻljallanayotgan, rejalashtirilayotgan faoliyatni amalga oshirishning va amalga oshirilayotgan faoliyatning atrof muhit va ekologik xavfsizlik uchun, shu jumladan, aholi sogʻligʻi, atrof tabiiy muhit komponentlari uchun har qanday oqibatlari va ushbu omillarning oʻzaro bogʻlangan aloqasi, shuningdek, ushbu omillardagi oʻzgarishlarning ijtimoiy-iqtisodiy shart-sharoitlar va madaniy meros obyektlariga taʼsiri; Atrof muhitga taʼsir koʻrsatilishi toʻgʻrisidagi bayonot loyihasi — atrof muhitga taʼsirni baholash jarayonining birinchi bosqichi hisoblanadi va moʻljallanayotgan yoki rejalashtirilayotgan xoʻjalik faoliyati va boshqa xil faoliyatni amalga oshirish toʻgʻrisida qaror qabul qilinishidan oldin ishlab chiqiladigan materiallar; Atrof muhitga taʼsir koʻrsatilishi toʻgʻrisidagi bayonot — atrof muhitga taʼsirni baholash jarayonining ikkinchi bosqichi xisoblanadi, bunda atrof muhitga taʼsirni baholash jarayonining birinchi bosqichi davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazilishi natijalariga koʻra qoʻshimcha tadqiqotlar, maxsus tahlillar oʻtkazish, atrof muhitga va fuqarolar sogʻligʻiga qoʻshimcha ravishda salbiy taʼsirning oldini olishga qaratilgan chora-tadbirlarni ishlab chiqishda va boshqa holatlarda zarurligi aniqlangan boʻlsa, ishlab chiqiladigan materiallar; atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning I toifaga mansub faoliyat turlari — oʻz faoliyati natijasida atrof muhitga koʻrsatadigan salbiy taʼsiri yuqori darajada xavfli boʻlgan, ushbu taʼsirni oldini olish va kamaytirish uchun doimiy ravishda chora-tadbirlarni amalga oshirish talab etadigan korxonalar, zavodlar, fabrikalar, komplekslar, texnologiyalar, inshootlar, obyektlar, qurilmalar va boshqa faoliyatlar; atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning II toifaga mansub faoliyat turlari — oʻz faoliyati natijasida atrof muhitga koʻrsatadigan salbiy taʼsiri oʻrtacha darajada xavfli boʻlgan, ushbu taʼsirni oldini olish va kamaytirish uchun maʼlum bir chora-tadbirlarni amalga oshirish talab etadigan korxonalar, zavodlar, fabrikalar, komplekslar, tashkilotlar, texnologiyalar, obyektlar, qurilmalar va boshqa faoliyatlar; atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning III toifaga mansub faoliyat turlari — oʻz faoliyati natijasida atrof muhitga koʻrsatadigan taʼsiri past darajada xavfli boʻlgan, ushbu taʼsirning oldini olish uchun ayrim chora-tadbirlarni amalga oshirish talab etadigan korxonalar, texnologiyalar, inshootlar, obyektlar, qurilmalar va boshqa faoliyatlar; atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning IV toifaga mansub faoliyat turlari — oʻz faoliyati natijasida atrof muhitga mahalliy darajada taʼsir koʻrsatadigan, ushbu taʼsirning oldini olish uchun alohida chora-tadbirlarni amalga oshirish talab etmaydigan sexlar, inshootlar, obyektlar, qurilmalar va boshqa faoliyatlar; atrof muhitga taʼsirni baholash — moʻljallanayotgan, rejalashtirilayotgan faoliyatning atrof muhitga potensial taʼsirining xususiyatlari va darajasini, kutilayotgan ekologik va ular bilan bogʻliq ijtimoiy-iqtisodiy oqibatlarni aniqlashga hamda tabiatdan oqilona foydalanish va atrof muhitni muhofaza qilish chora-tadbirlarini ishlab chiqishga qaratilgan tartibot; atrof muhitga taʼsirni baholash boʻyicha materiallar va ekologik normativlar loyihalarini ishlab chiquvchi — davlat ekologik ekspertizasiga taqdim etiladigan materiallarni ishlab chiquvchi yuridik yoki jismoniy shaxs (keyingi oʻrinlarda — ishlab chiquvchi tashkilot); atrof muhitga taʼsirni baholash materiallari — moʻljallanayotgan va (yoki) rejalashtirilayotgan xoʻjalik faoliyati va boshqa faoliyatning atrof muhitga taʼsirni baholashda tayyorlanadigan va davlat ekologik ekspertizasi uchun taqdim etiladigan hujjatlar toʻplami; buyurtmachi (tashabbuskor) — moʻljallanayotgan, rejalashtirilayotgan yoki amalga oshirilayotgan faoliyat boʻyicha hujjatlarni ushbu faoliyat turiga qoʻyiladigan normativ-huquqiy talablarga muvofiq tayyorlashga masʼul boʻlgan hamda ularni davlat ekologik ekspertizasiga taqdim qiladigan yuridik yoki jismoniy shaxs; davlat ekologik ekspertizasi — moʻljallanayotgan, rejalashtirilayotgan yoki amalga oshirilayotgan xoʻjalik faoliyati va boshqa faoliyatning ekologik talablarga muvofiqligini va ekologik ekspertiza obyektini realizatsiya qilish mumkinligi yoki mumkin emasligini aniqlash maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasining ixtisoslashtirilgan ekspert boʻlinmalari tomonidan amalga oshiriladigan ekspertiza turi; moʻljallanayotgan va (yoki) rejalashtirilayotgan xoʻjalik faoliyati va boshqa faoliyat — tabiiy resurslardan foydalanishni, atrof tabiiy muhit komponentlariga salbiy taʼsir koʻrsatishni nazarda tutuvchi, har qanday moʻljallanayotgan va (yoki) rejalashtirilgan faoliyat; Ekologik oqibatlar toʻgʻrisidagi bayonot — atrof muhitga taʼsirni baholash jarayonining yakuniy bosqichi boʻlib, tugallangan obyekt (rekonstruksiya qilish, moderenizatsiya, kengaytirish) foydalinishga topshirilgunga qadar atrof muhitga taʼsir etuvchi ekologik normativlarni belgilash materiallari; ekologik normativlar — atrof muhitni ifloslantiruvchi manbalarni xatlovdan oʻtkazish natijalari asosida ishlab chiqilgan hamda davlat ekologik ekspertizasidan oʻtishi lozim boʻlgan chiqindilarning hosil boʻlishi va joylashishi, tashlamalar va oqovalar meʼyorlarini belgilash materiallari; ekologik xavfsizlik talablari — tabiiy resurslardan oqilona foydalanishni taʼminlash, atrof muhitga va fuqarolar sogʻligʻiga salbiy taʼsirning oldini olishga qaratilgan chora-tadbirlar. 3. Ekologik ekspertiza quyidagi maqsadlarda oʻtkaziladi: atrof muhitga taʼsirning barcha potensial turlarining xususiyati va xavflilik darajasini aniqlash; moʻljallanayotgan, rejalashtirilayotgan va amalga oshirilayotgan atrof muhitga salbiy taʼsir koʻrsatuvchi faoliyatning ekologik, iqtisodiy va ijtimoiy oqibatlarini baholash; buyurtmachi tomonidan moʻljallanayotgan yoki rejalashtirilayotgan faoliyatga tegishli qarorlarni qabul qilishda ijtimoiy afzalliklarni aniqlash va hisobga olish; atrof muhitga minimal taʼsir etgan holda tabiatdan oqilona foydalanishni taʼminlash maqsadida xoʻjalik faoliyati hamda boshqa faoliyatni amalga oshirish boʻyicha muqobil imkoniyatlarni koʻrib chiqish; atrof muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish boʻyicha nazarda tutilayotgan tadbirlarning yetarliligi va asoslanganligini aniqlash; moʻljallanayotgan, rejalashtirilayotgan va amalga oshirilayotgan faoliyatning atrof muhit komponentlariga hamda fuqarolar sogʻligʻiga taʼsirining oldini olish va yumshatish. 4. Quyidagilar davlat ekologik ekspertizasi obyektlari hisoblanadi: davlat dasturlari va konsepsiyalarining, ishlab chiqarish kuchlarini, iqtisodiy va ijtimoiy soha tarmoqlarini joylashtirish hamda rivojlantirish sxemalarining loyihalari; qurilishning barcha turlari uchun yer uchastkalarini tanlash va ajratish materiallari; loyihaoldi va loyiha hujjatlari; tabiiy resurslardan foydalanish bilan bogʻliq xoʻjalik faoliyati va boshqa faoliyatni tartibga soluvchi normativ-texnik va yoʻriqnoma-uslubiy hujjatlarning loyihalari; texnika, texnologiyalar, materiallar, moddalar, mahsulotlarning yangi turlarini yaratishga doir hujjatlar; atrof tabiiy muhitning holatiga va fuqarolar sogʻligʻiga salbiy taʼsir koʻrsatadigan ishlab turgan korxonalar va boshqa obyektlar; hududlarga favqulodda ekologik vaziyat, ekologik ofat zonalari hamda muhofaza qilinadigan hududlar maqomini berish maqsadida ularni kompleks tekshirish materiallari; shaharsozlik hujjatlarining barcha turlari; maxsus huquqiy rejimga ega obyektlar. 5. Majburiy davlat ekologik ekspertizasi davlat ekologik ekspertizasi oʻtkaziladigan faoliyat turlarining belgilangan tartibda tasdiqlanadigan roʻyxatiga muvofiq buyurtmachi mablagʻlari hisobiga amalga oshiriladi. Buyurtmachining xohishiga koʻra yuqorida koʻrsatilgan roʻyxatga kiritilmagan faoliyat turi boʻyicha davlat ekologik ekspertizasi oʻtkazilishi mumkin. 6. Davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazishda: taqdim qilingan materiallarning tabiatni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlariga muvofiqligini tekshirish; moʻljallanayotgan, rejalashtirilayotgan yoki amalga oshirilayotgan xoʻjalik faoliyati va boshqa faoliyatning ekologik va ijtimoiy oqibatlari haqidagi maʼlumotlarning ishonchliligi va toʻliqligini tahlil qilish; biologik, kimyoviy moddalar va texnologiyalarning atrof muhitga taʼsiri asosli baholanganligini tekshirish; moʻljallanayotgan, rejalashtirilayotgan yoki amalga oshirilayotgan xoʻjalik faoliyati va boshqa faoliyatni amalga oshirish oqibatlarining ekologik xavflilik darajasi toʻgʻri baholanganligini tekshirish; ekologik xavfsizlik talablarini taʼminlash boʻyicha chora-tadbirlarning yetarliligi va asoslanganligini aniqlash; ekologik normativlar loyihalarining asoslanganligini tekshirish amalga oshiriladi. 61. Atrof-muhitga taʼsiri boʻyicha I va II toifaga kiruvchi yangi obyektlarni loyihalashtirishda yuqori samaradorlikka ega chang-gaz tozalash uskunalari va (yoki) lokal suv tozalash inshootlari oʻrnatilishi koʻzda tutilmagan loyihalarni davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazish man etiladi. 7. Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi (keyingi oʻrinlarda — Davlat ekologiya qoʻmitasi) davlat ekologik ekspertizasi sohasidagi maxsus vakolatli davlat organi hisoblanadi. Davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazishda vakolatli davlat organiga quyidagi funksiyalar yuklatiladi: davlat ekologik ekspertizasini tashkil etish va oʻtkazish; davlat va jamoat ekologik ekspertizasi boʻyicha normativ-texnik va yoʻriqnoma-uslubiy hujjatlarni ishlab chiqish hamda tasdiqlash; davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazish uchun ekspert va mutaxassislarni, shu jumladan, xorijiy va xalqaro ekspertlarni jalb qilish; bank va boshqa kredit tashkilotlariga davlat ekologik ekspertizasining ijobiy xulosasini olmagan obyektlarni moliyalashtirish, ularga kredit ajratish va boshqa moliyaviy operatsiyalarni toʻxtatish (tugatish) haqida taqdimnomalar yuborish; davlat ekologik ekspertizasi boʻyicha xulosalar bajarilishi monitoringini olib borish va nazorat qilish; davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazish masalalari boʻyicha tajriba almashishda belgilangan tartibda boshqa mamlakatlarning tabiatni muhofaza qilish tashkilotlari va xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik qilish; atrof muhitga taʼsirni baholash boʻyicha materiallar va ekologik normativlar loyihalarini ishlab chiquvchi tashkilotlar tomonidan ishlab chiqilgan materiallar va loyihalar sifatini baholash hamda ishlab chiquvchi tashkilotlarning reytingini shakllantirish; qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshirish. 8. Davlat ekologiya qoʻmitasining quyidagi ixtisoslashtirilgan ekspert boʻlinmalari davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazadi: Davlat ekologiya qoʻmitasi huzuridagi Davlat ekologik ekspertizasi markazi (keyingi oʻrinlarda — Davlat ekologik ekspertizasi markazi); Davlat ekologik ekspertizasi markazining Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar filiallari (keyingi oʻrinlarda — Davlat ekologik ekspertizasi markazining hududiy filiali); Davlat ekologiya qoʻmitasi davlat ekologik ekspertizasining yagona tizimini tashkil etuvchi ixtisoslashtirilgan ekspert boʻlinmalariga uslubiy rahbarlik qiladi. 9. Davlat ekologiya qoʻmitasining ixtisoslashtirilgan ekspert boʻlinmalari: ushbu Nizomning 4-bandida qayd etilgan davlat ekologik ekspertizasi obyektlarini davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazadi; obyektlarni atrof muhitga taʼsirni baholash boʻyicha taqdim etilgan materiallar, ekologik normativlar, loyihalar va boshqa hujjatlar asosida oʻrganadi, tahlil qiladi, davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazadi; buyurtmachi soʻrovi boʻyicha ekologik ekspertizaning borishi va uning natijalari toʻgʻrisida koʻrib chiqish muddati tamom boʻlgandan keyin bir ish kuni davomida xabardor qiladi; davlat ekologik ekspertizasi xulosasini ushbu Nizomda belgilangan tartibda beradi. 10. Davlat ekologik ekspertizasi markazi quyidagi obyektlar boʻyicha: atrof muhitga taʼsirni baholashda — loyihaoldi va loyiha hujjatlarini, kengaytirilishi, rekonstruksiya qilinishi, texnik qayta jihozlanishi lozim boʻlgan ishlab turgan korxonalar va boshqa obyektlar yoki atrof muhitning holatiga va fuqarolar sogʻligiga salbiy taʼsir koʻrsatadigan texnologik jarayonni oʻzgartirishlarni, atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning yuqori darajada xavfli (keyingi oʻrinlarda — I toifaga mansub) va oʻrtacha darajada xavfli (keyingi oʻrinlarda — II toifaga mansub) faoliyat turlari boʻyicha maxsus huquqiy rejimga ega obyektlarni; I toifaga mansub faoliyat turlari boʻyicha atmosferaga chiqariladigan tashlamalarning, yer usti suv oqimlari yoki joy relyefiga ifloslantiruvchi moddalar oqovalarini oqizishning, ishlab chiqarish va isteʼmol chiqindilari hosil boʻlishi hamda ularni joylashtirishning yoʻl qoʻyiladigan cheklangan ekologik normativlari loyihalari; hududlarga muhofaza qilinadigan tabiiy hududlar, favqulodda ekologik vaziyat hamda ekologik ofat zonalari maqomini berish maqsadida ularni kompleks tekshirish materiallari; texnika, texnologiya, materiallar, moddalar, mahsulotlarning yangi turlarini yaratishga doir hujjatlar; davlat dasturlari va konsepsiyalarining, ishlab chiqarish kuchlarini, iqtisodiy va ijtimoiy soha tarmoqlari obyektlarini joylashtirish hamda rivojlantirish sxemalarining loyihalari; aholisi soni 50 ming kishidan ortiq boʻlgan loyihalashtiriladigan obyektlarning shaharsozlik hujjatlarini; tabiiy resurslardan foydalanish bilan bogʻliq xoʻjalik faoliyati va boshqa faoliyatni tartibga soluvchi normativ-texnik va yoʻriqnoma -uslubiy hujjatlar (texnik reglamentlar, shartlar, standartlar, qoidalar va yoʻriqnomalar) loyihalarini davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazadi. 11. Hududiy davlat ekologik ekspertizasi markazlari quyidagi obyektlar boʻyicha: atrof muhitga taʼsirni baholashda — atrof muhitning holatiga va fuqarolar sogʻligʻiga salbiy taʼsir koʻrsatadigan hamda atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning past darajada xavfli (keyingi oʻrinlarda — III toifaga mansub) va mahalliy darajada taʼsir koʻrsatish (keyingi oʻrinlarda — IV toifaga mansub) faoliyat turlarining loyihaoldi va loyiha hujjatlarini, kengaytirilishi, rekonstruksiya qilinishi va texnik qayta jihozlanishi lozim boʻlgan ishlab turgan korxonalar va boshqa obyektlarni yoki texnologik jarayonlarni oʻzgartirishni; atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning II va III toifasiga mansub faoliyat turlari boʻyicha atmosferaga chiqariladigan tashlamalarning, yer usti suv oqimlari yoki joy relyefiga ifloslantiruvchi moddalar oqovalarini oqizishning, ishlab chiqarish va isteʼmol chiqindilari hosil boʻlishi hamda ularni joylashtirishning ekologik normativlari loyihalarini; muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni boshqarish rejalarining loyihalarini; aholisi soni 50 ming kishi va undan kam boʻlgan obyektlarning (shaharchalar, turar joy dahalari) shaharsozlik hujjatlarini davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazadi. 12. Davlat ekologiya qoʻmitasining ixtisoslashtirilgan ekspert boʻlinmalari: vazirliklar, idoralar, tashkilotlar va buyurtmachilardan davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazish uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar, maʼlumotnomalar, axborot materiallari va boshqa materiallarni olish; davlat ekologik ekspertizasiga taqdim etilgan va tabiatni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunchilikning normativ hujjatlari talablariga javob bermaydigan materiallarni buyurtmachiga qaytarish; zaruratga koʻra davlat ekologik ekspertizasiga taqdim etilgan materiallarning ishonchliligini obyektning oʻziga borib aniqlash huquqiga ega. 13. Davlat ekologiya qoʻmitasining ixtisoslashtirilgan ekspert boʻlinmalari, shuningdek, ekspertlar davlat ekologik ekspertizasi toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlariga muvofiq oʻz vaqtida, kompleks, xolisona va sifatli oʻtkazilishini taʼminlash uchun masʼuldir. 14. Atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning I va II toifalariga mansub faoliyat turlari obyektlari qurilishi uchun yer uchastkalarini tanlash, ajratish materiallari, qurilish va ishga tushirish, texnologik oʻzgartirishlarni oʻz ichiga olgan ishlab chiqarishni kengaytirish va oʻzgartirish bilan bogʻliq loyihaoldi va loyiha hujjatlari belgilangan tartibda jamoatchilik eshituvlarida qoʻllab-quvvatlangan taqdirda davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkaziladi. 15. Davlat ekologiya qoʻmitasi atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning I va II toifalariga mansub faoliyat turlari murakkab obyektlarini davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazish uchun zarur hollarda xulosalari tavsiya xususiyatiga ega boʻlgan malakali mutaxassislar va olimlarni, shu jumladan, xorijiy mutaxassislarni shartnoma asosida oʻz mablagʻlari hisobiga jalb etishi mumkin. 16. Davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazish paytida ekspertlar oʻz faoliyatini mustaqil va amaldagi qonunchilik hujjatlariga muvofiq amalga oshiradi. 17. Davlat ekologik qoʻmitasining ixtisoslashtirilgan ekspert boʻlinmalari faoliyatiga uslubiy rahbarlikni amalga oshirish hamda ekspertlar xulosalarining xolisligi va asoslanganligini taʼminlash, shuningdek, buyurtmachilarning davlat ekologik ekspertizasi organlari yuzasidan murojaatlarini koʻrib chiqish maqsadida Davlat ekologiya qoʻmitasi huzurida Davlat ekologiya qoʻmitasi, shuningdek, turli vazirliklar va idoralarning mutaxassislaridan iborat doimiy faoliyat yurituvchi ekspertlar kengashi tashkil qilinadi. Davlat ekologik ekspertizasi boʻyicha ekspertlar kengashi faoliyati va uning tarkibi Davlat ekologiya qoʻmitasining raisi tomonidan tasdiqlanadigan nizom asosida tartibga solinadi. 18. Ekspertlar kengashi: davlat ekologik ekspertizasi oʻtkazilayotgan obyektlarni faoliyat turlari boʻyicha tasniflash bilan bogʻliq muammoli masalalarni hal etadi; davlat ekologiya qoʻmitasining ixtisoslashtirilgan ekspert boʻlinmalari faoliyatiga uslubiy rahbarlik qiladi; davlat ekologik ekspertizasi xulosalarining ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablariga muvofiqligini tekshiradi; buyurtmachilarning davlat ekologik ekspertizasi organlari yuzasidan murojaatlarini koʻrib chiqadi; ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi normativ hujjatlarning amaliy qoʻllanishi jarayonida buyurtmachilar hamda Davlat ekologiya qoʻmitasining ixtisoslashtirilgan ekspert boʻlinmalari oʻrtasida yuzaga keluvchi bahsli masalalarni koʻrib chiqadi va ular boʻyicha qaror qabul qiladi. 19. Ixtisoslashtirilgan ekspert boʻlinmalari va davlat ekologik ekspertizasi buyurtmachilari oʻrtasidagi bahsli masalalar va nizolar ekspertlar kengashi tomonidan shikoyat arizasi berilgan kundan eʼtiboran 15 ish kunidan ortiq boʻlmagan muddatda koʻrib chiqiladi. Shikoyat arizasi koʻrib chiqilgandan keyin 2 ish kuni mobaynida ekspertlar kengashi tomonidan yigʻilish bayonnomasi tayyorlanadi va u bir ish kuni mobaynida Davlat ekologiya qoʻmitasi rahbariyati tomonidan imzolangan holda tegishliligi boʻyicha Davlat ekologik ekspertizasi markazi yoki uning hududiy filialiga maʼlumot yoki ijro etishga, shuningdek, shikoyat arizasini bergan buyurtmachiga maʼlumot uchun yuboriladi. Ekspertlar kengashi tomonidan koʻrib chiqish natijalariga koʻra davlat ekologik ekspertizasining xulosasi yuzasidan sud tartibida shikoyat qilinishi mumkin. 20. Atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning I va II toifalariga mansub faoliyat turlari murakkab obyektlarining davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazish maqsadida Davlat ekologiya qoʻmitasi raisining buyrugʻi bilan Davlat ekologik ekspertizasi markazi ekspert xodimlaridan iborat ekspertlar komissiyasi tuzilishi va mazkur ekspert komissiyasi tarkibiga mutaxassislar va olimlar, shu jumladan, turli vazirliklar va idoralarning mutaxassislari shartnoma asosida jalb etilishi mumkin. Ekspert komissiyasining ish natijalari Davlat ekologiya qoʻmitasi raisi tomonidan tasdiqlanadigan ekspert komissiyasining jamlovchi xulosasi shaklida bayon etiladi. 21. Atrof muhitga taʼsirni baholash materiallarini davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazish Davlat ekologiya qoʻmitasining Internet jahon axborot tarmogʻidan foydalangan holda elektron hujjat almashish tarzida amalga oshiriladi. Davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazish toʻgʻrisidagi ariza va unga ilova qilingan atrof muhitga taʼsirni baholash materiallari buyurtmachi tomonidan Davlat ekologiya qoʻmitasining Internet jahon axborot tarmogʻidagi shaxsiy kabineti orqali Davlat ekologiya qoʻmitasining tegishli ixtisoslashgan ekspert boʻlinmasiga joʻnatiladi. Ariza buyurtmachining elektron raqamli imzosi bilan tasdiqlanadi. 22. Maxsus huquqiy rejimga ega obyektlarning davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazish uchun atrof muhitga taʼsirni baholash materiallarini qogʻoz shaklida taqdim etishga yoʻl qoʻyiladi. Ushbu obyektlarning davlat ekologik ekspertizasi ushbu Nizomga muvofiq amalga oshiriladi. 23. Buyurtmachi tomonidan davlat ekologik ekspertizasiga: a) I, II, III toifalarga mansub faoliyat turlari obyektlari loyihalashtirilayotganda (loyihaoldi va loyiha hujjatlarining atrof muhitga taʼsirini baholash, shaharsozlik hujjatlarining barcha turlari, maxsus rejimli obyektlar) — atrof muhitga taʼsirni baholash boʻyicha: obyektni moliyalashtirishga qadar moʻljallanayotgan yoki rejalashtirilayotgan faoliyat va boshqa faoliyatni amalga oshirish bosqichida bajariladigan atrof muhitga taʼsirni baholash toʻgʻrisidagi ariza loyihasi; atrof muhitga taʼsir toʻgʻrisidagi bayonot loyihasini davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazish natijalari boʻyicha qoʻshimcha qidiruv ishlari, tadqiqotlar, maxsus laboratoriya tahlillari, modelli tajribalarni amalga oshirish va dalillar bilan asoslangan tabiatni muhofaza qilish tadbirlarini ishlab chiqish zarurligi aniqlangan taqdirda amalga oshiriladigan atrof muhitga taʼsir toʻgʻrisidagi bayonot; obyekt foydalanishga qabul qilinguniga qadar bajariladigan va loyihalashtirilayotgan obyektlarning atrof muhitga taʼsirini baholashning yakunlovchi bosqichi hisoblangan ekologik oqibatlar toʻgʻrisidagi bayonot taqdim etiladi. Atrof muhitga taʼsir toʻgʻrisidagi bayonot davlat ekologik ekspertizasi obyektining texnik-iqtisodiy asoslanishi tasdiqlanguniga qadar taqdim etiladi. Atrof muhitga taʼsir toʻgʻrisidagi bayonotni ishlab chiqish zarurati atrof muhitga taʼsir toʻgʻrisidagi bayonot loyihasini koʻrib chiqish natijalari asosida Davlat ekologiya qoʻmitasining ixtisoslashtirilgan ekspert boʻlinmasi tomonidan belgilanadi. b) amalda faoliyat koʻrsatayotgan obyektlar uchun (atrof tabiiy muhitning holatiga va fuqarolarning sogʻligiga salbiy taʼsir koʻrsatayotgan ishlab turgan korxonalar va boshqa obyektlar) ekologik normativlar loyihalari taqdim etiladi. Agar amalda faoliyat koʻrsatayotgan obyekt rekonstruksiya, modernizatsiya qilingan, qayta tashkil etilgan, kengaytirilgan yoki joylashuvi oʻzgartirilgan taqdirda atrof muhitga taʼsir baholanadi va atrof muhitga taʼsirni baholash toʻgʻrisidagi ariza loyihasi ishlab chiqiladi va davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazish uchun taqdim etiladi. Bunda agar obyektda ekologik audit oʻtkazilgan boʻlsa, buyurtmachi qoʻshimcha ekologik audit materiallarini taqdim etish huquqiga ega. v) boshqa obyektlar boʻyicha: davlat dasturlari, konsepsiyalar, ishlab chiqarish kuchlarini, iqtisodiy va ijtimoiy soha tarmoqlarini joylashtirish hamda rivojlantirish sxemalarining loyihalari; tabiiy resurslardan foydalanish bilan bogʻliq xoʻjalik faoliyati va boshqa faoliyatni tartibga soluvchi normativ-texnik va yoʻriqnoma-uslubiy hujjatlar (texnik reglamentlar yoki ekologik meʼyorlar, qoidalar, yoʻriqnomalar) loyihalari; texnika, texnologiya, materiallar, moddalar va mahsulotlarning yangi turlarini yaratishga doir hujjatlar; hududlarga keyinchalik muhofaza etiladigan hududlar va favqulodda ekologik vaziyat hamda ekologik ofat zonalari maqomini berish maqsadida ularni kompleks oʻrganish materiallari, shuningdek, muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni boshqarish rejalari loyihalari yuzasidan ishlab chiqilgan hujjatlar taqdim etiladi. 24. Buyurtmachi tomonidan davlat ekologik ekspertizasiga taqdim etilgan I, II, III toifalarga mansub faoliyat turlari uchun atrof muhitga taʼsirni baholash materiallari tarkibida quyidagi maʼlumotlar boʻlishi kerak: a) atrof muhitga taʼsir toʻgʻrisidagi bayonot loyihasi boʻyicha: tashabbuskor (F.I.O.) va ishlab chiquvchi (nomi, pasport/guvohnoma/ ID-karta maʼlumotlari, STIR) toʻgʻrisida umumiy maʼlumotlar; moʻljallanayotgan faoliyatni amalga oshirishga qadar atrof muhitning holati, shu jumladan, faoliyat rejalashtirilayotgan hududda aholining joylashganligi, atmosfera havosi, yer usti, yer osti va oqova suvlarning holati va ifloslanganlik darajasi, doimiy yoki vaqtinchalik foydalanishga ajratilgan yerlarning xususiyatlari hamda ularning ifloslanishi, landshaftlarning buzilishi, iqlim, geologik, gidrologik, gidrogeologik va boshqa tabiiy sharoitlarning, oʻsimlik, hayvonot dunyosi, rekreatsiya zonalari va muhofaza etiladigan tabiiy hududlar va boshqa atrof muhit xususiyatlarining tavsifi; obyektning joylashishi hamda tanlangan va muqobil joylarning iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanishi sxemalariga muvofiqligini asoslash; atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning I va II toifalariga mansub obyektlar boʻyicha jamoatchilik tomonidan loyihani qoʻllab-quvvatlash toʻgʻrisidagi jamoatchilik eshituvi xulosasi hamda loyihani jamoatchilik eshituvidan oʻtkazishda tushgan takliflar va eʼtirozlar; atrof muhitga taʼsir boʻyicha olib borilgan tadqiqotlar hajmi, taʼsir koʻrsatishni baholash olib borilgan jarayonda foydalanilgan axborot manbalari (yer resurslari, iqlim, atmosfera havosi holati, geomorfologik, geologik, gidrologik, gidrogeologik sharoitlar, oʻsimlik va hayvonot olami, aholi salomatligi, tuproq, arxeologik, tarixiy va maʼdaniy xususiyatlar); obyektning geografik koordinatalari, unga tutash boʻlgan rekreatsiya zonalar, aholi punktlari, irrigatsiya, melioratsiya obyektlari, qishloq xoʻjaligi ekinlari maydonlari, elektr uzatish liniyalari, transport, suv va gaz quvurlari hamda boshqa kommunikatsiyalar holati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻzida aks ettirgan sxema-xarita; qurilishi va (yoki) ishlab chiqarilishi moʻljallanayotgan asosiy va yordamchi obyektlar, foydalaniladigan texnika, texnologiya, tabiiy resurslar, materiallar, xom ashyo, yonilgʻi mahsulotlari hamda ularning atrof muhitga taʼsiri tahlili; ishlab chiqariladigan mahsulotlarning turi va yillik quvvati; atmosfera havosiga chiqariladigan tashlanmalar hamda oqova suvlarning kutilayotgan tarkibi va hajmi, hosil boʻladigan chiqindilar morfologiyasi va hajmi, shuningdek, ularning atrof muhitga salbiy taʼsiri va ularni kamaytirish usullari; moʻljallanayotgan, rejalashtirilayotgan yoki rekonstruksiya va modernizatsiya qilinayotgan, qayta tashkil etilayotgan, kengaytirilayotgan faoliyatning muqobillari va texnologik yechimlarining fan, texnika yutuqlari va ilgʻor tajribani hisobga olgan holda tabiatni muhofaza qilish nuqtai nazaridan tahlili; salbiy ekologik oqibatlarni istisno etuvchi va davlat ekologik ekspertizasi obyektining atrof muhitga taʼsirini kamaytiruvchi tashkiliy, texnik, texnologik yechimlar va chora-tadbirlar; halokat natijasida atrof muhitga salbiy taʼsirga olib kelishi mumkin boʻlgan holatlar tahlili (halokatga olib kelishi mumkin boʻlgan oqibatlarning oldini olish ssenariysi); davlat ekologik ekspertizasi obyektini realizatsiya qilish natijasida atrof muhitning oʻzgarishi va ekologik oqibatlarning prognozi; atrof muhitga taʼsir etadigan manbalar, ularning turlari, ushbu taʼsir chegaralari, intensivligi va davomiyligi toʻgʻrisida maʼlumot; ishlab chiqarilgan mahsulotlardan foydalanish doirasi, ularga qoʻyilgan cheklovlar, shuningdek, mahsulotlarning moddiy yoki maʼnaviy eskirishi tufayli isteʼmol xususiyatlari yoʻqolganda ularni zararsizlantirish yoki ulardan foydalanish usullarini koʻrsatgan holda xavfsizlikni taʼminlash dasturlari. b) atrof muhitga taʼsir toʻgʻrisidagi bayonot boʻyicha: muhandislik-geologiya qidiruv ishlari, modelli va boshqa zarur tadqiqotlar natijalariga ajratilgan maydonlarning ekologik xolatini baholash; atrof muhit holati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; maydonlarning ekologik xolatini saqlab qolish maqsadida qoʻllaniladigan texnologiyaning atrof muhitning boshqa komponentlariga taʼsirining ekologik tahlili; jamoatchilik eshituvlarining ijobiy xulosasi, jamoat eshituvlari davomida berilgan taklif va eʼtirozlarning koʻrib chiqilishi natijalari haqida maʼlumot; davlat ekologik ekspertizasi obyektini realizatsiya qilishda salbiy oqibatlarning oldini olish yuzasidan ilmiy asoslangan tabiatni muhofaza qilish tadbirlari; v) ekologik oqibatlar toʻgʻrisidagi bayonot boʻyicha: Davlat ekologiya qoʻmitasining ixtisoslashtirilgan ekspert boʻlinmalari tomonidan atrof muhitga taʼsir toʻgʻrisidagi bayonotning loyihasini koʻrib chiqish natijalari, shuningdek, jamoatchilik fikrini eshitishda kiritilgan takliflar boʻyicha loyiha qarorlariga tuzatish kiritish va qabul qilingan boshqa chora-tadbirlar; mavjud maʼlumotlar, shuningdek, qiyosiy tahlil natijalariga, ekspert baholariga, oldingi tajribalar tahliliga asoslangan atrof muhitga taʼsirni baholashning asoslovchi materiallari; davlat ekologik ekspertizasi obyektlarining atrof muhitni ifloslantiruvchi manbalari joylashuvi sxemasi; davlat ekologik ekspertizasi obyekti faoliyatini tartibga soluvchi ekologik normativlar; davlat ekologik ekspertizasi obyektidan foydalanishda atrof muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish yuzasidan ishlab chiqilgan chora-tadbirlar; xoʻjalik faoliyatini amalga oshirish mumkinligi toʻgʻrisidagi asosiy xulosalar; davlat ekologik ekspertizasi obyektidan foydalanish davomida ekologik monitoring olib borishni tashkil etish va oʻtkazish jadvali. 25. Atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning IV toifasiga mansub faoliyat turlari obyektlarining davlat ekologik ekspertizasi buyurtmachilar tomonidan Davlat ekologik ekspertizasi markazining hududiy filiallariga taqdim etiladigan atrof muhitga taʼsirni baholash toʻgʻrisidagi anketa (keyingi oʻrinlarda — anketa) asosida oʻtkaziladi. Anketa buyurtmachi tomonidan elektron shaklda Davlat ekologiya qoʻmitasining Internet jahon axborot tarmogʻida shaxsiy kabineti orqali toʻldiriladi va Davlat ekologik ekspertizasi markazining tegishli hududiy filialiga yuboriladi. 26. Davlat ekologik ekspertizasi markazi yoki uning hududiy filiali bir kun ichida davlat ekologik ekspertizasiga oʻtkazish uchun taqdim etilgan hujjatlarni tahlil qiladi va hujjatlar toʻliq boʻlganda davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi hamda buyurtmachiga elektron pochta orqali ekologik ekspertizani oʻtkazish boʻyicha shartnomani yuboradi. Agar atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning I, II va III toifalariga mansub faoliyat turlari obyektlarining hujjatlari ushbu Nizomning 24 yoki 25-bandi talablari javob bermasa, bu kamchiliklar toʻgʻrisida buyurtmachi darhol elektron pochta yoki telefon aloqasi orqali xabardor qilinadi. Buyurtmachi ushbu kamchiliklarni oʻn kalendar kunda bartaraf etishi lozim, aks holda davlat ekologik ekspertizasi organlari hujjatlarni Davlat ekologiya qoʻmitasining Internet jahon axborot tarmogʻi orqali buyurmachining elektron pochta manziliga qaytaradi. Buyurtmachi ushbu Nizomning 24 yoki 25-bandiga muvofiq ekologik ekspertiza xulosasini olish maqsadida taqdim etgan hujjatlar va maʼlumotlarning ishonchliligi va haqqoniyligi uchun javobgar hisoblanadi. 27. Atrof muhitga taʼsirni baholash materiallari va ekologik normativlar loyihalari atrof muhitni muhofaza qilish sohasidagi malakali mutaxassislarga ega boʻlgan ishlab chiquvchi tashkilotlar yoki buyurtmachining atrof muhitni muhofaza qilish sohasidagi malakali mutaxassislari tomonidan ishlab chiqiladi. 28. Qurilishning barcha turlari uchun yer uchastkalarini tanlash yoki ajratish materiallari loyihaoldi va loyiha hujjatlarining atrof muhitga taʼsirini baholash bilan birgalikda davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkaziladi. 29. Loyihalashning keyingi bosqichlarida atrof muhitga taʼsirni baholash natijalari loyihalash va tadqiqot ishlari davomida olingan maʼlumotlar, shuningdek, ishlatilgan asbob-uskunalarning xususiyatlari, texnologik jarayonlar va boshqa holatlar hisobga olingan holda aniqlanadi. 30. Atrof muhitga taʼsirni baholash materiallarini va ekologik normativlarni davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazishda ekologik audit va jamoatchilik ekologik ekspertizasi xulosalaridan foydalanish mumkin. 31. Davlat ekologik ekspertizasi: atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning I toifasiga mansub faoliyat turlari obyektlari uchun — 20 kalendar kundan ortiq boʻlmagan; atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning II toifasiga mansub faoliyat turlari obyektlari uchun — 15 kalendar kundan ortiq boʻlmagan; atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning III toifasiga mansub faoliyat turlari obyektlari uchun — 10 kalendar kundan ortiq boʻlmagan; atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning IV toifasiga mansub faoliyat turlari obyektlari uchun 5 kalendar kundan ortiq boʻlmagan muddatlarda oʻtkaziladi. Davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazish muddati ekspertiza uchun toʻlov amalga oshirilgan ish kunidan boshlab hisoblanadi. Agar haq toʻlanganini tasdiqlovchi toʻlov hujjati dam olish kunlari taqdim etilgan boʻlsa, davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazish muddati dam olish kunidan keyingi ish kunidan boshlab hisoblanadi. Davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazish muddati obyektning murakkabligiga qarab Davlat ekologiya qoʻmitasi raisining buyrugʻiga muvofiq ikki oydan ortiq boʻlmagan muddatga uzaytirilishi mumkin. 32. Buyurtmachi: ekologik ekspertiza oʻtkazish masalalari boʻyicha maslahatlar va zarur uslubiy yordam olish; ekologik ekspertiza ekspertlariga ekologik ekspertiza obyektlari xususida takliflar, mulohazalar, tushuntirishlar va ekologik audit natijalarini taqdim etish; qoʻshimcha ekologik ekspertiza oʻtkazish yuzasidan murojaat qilish; ekologik ekspertiza oʻtkazilishining borishi haqida maʼlumot olish huquqiga ega. 33. Buyurtmachi: davlat ekologik ekspertizasi uchun materiallarni qonunchilik hujjatlari va ushbu Nizom talablariga muvofiq taqdim etishi; davlat ekologik ekspertizasi oʻtkazilganligi uchun ushbu Nizomda belgilangan tartibda haq toʻlashi; atrof muhitga taʼsirni baholash oʻtkazilishi uchun zarur boʻlgan barcha tadqiqotlarni moliyalashtirishni taʼminlashi; atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning I va II toifalariga mansub faoliyat turlari obyektlarining atrof muhitga taʼsirni baholash loyihalarini jamoatchilik eshituvlarini tashkil etishi va moʻljallanayotgan faoliyatni muayyan hududda amalga oshirish mumkinligi toʻgʻrisida jamoatchilik takliflarini har tomonlama oʻrganishni hamda taʼsir koʻrsatishni baholashni oʻtkazish jarayonida jamoatchilik ishtirokini taʼminlashi; moʻljallanayotgan, rejalashtirilayotgan atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning I va II toifalariga mansub faoliyat turlari obyektlarining atrof muhitga taʼsiri toʻgʻrisidagi eʼlonlar ommaviy axborot vositalarida berilishini tashkil etishi; davlat ekologik ekspertizasi xulosasida koʻrsatilgan talablarni bajarishi shart. 34. Atrof muhitga taʼsirni baholash boʻyicha materiallar va ekologik normativlar loyihalarini ishlab chiquvchi tashkilotlar: buyurtmachi tomonidan berilgan ishonchnoma asosida davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazishda buyurtmachining manfaatlarini ifoda etish; ekologik ekspertiza oʻtkazish masalalari boʻyicha Davlat ekologiya qoʻmitasining ixtisoslashtirilgan ekspert boʻlinmalaridan maslahatlar va zarur uslubiy yordam olish; ekologik ekspertiza ekspertlariga ekologik ekspertiza obyektlari xususida takliflar va mulohazalar taqdim etish huquqiga ega. 35. Atrof muhitga taʼsirni baholash boʻyicha materiallar va ekologik normativlar loyihalarini ishlab chiquvchi tashkilotlar: atrof muhitga taʼsirni baholash boʻyicha materiallar va ekologik normativlar loyihalarini ishlab chiquvchi mutaxassislar malakasini oshirishni taʼminlashi; asoslovchi hujjatlarni tayyorlashda ekologiya sharoitlari va talablarini hisobga olishi; taʼsir koʻrsatishni baholashni oʻtkazishi lozim. 36. Davlat ekologik ekspertizasi eksperti: davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazish uchun zarur boʻladigan axborot va materiallarni olish; qonunchilik talablariga javob bermaydigan davlat ekologik ekspertizasiga taqdim qilingan materiallarni belgilangan tartibda rad etish; davlat ekologik ekspertizasi xulosasiga ilova qilinadigan, davlat ekologik ekspertizasi obyekti boʻyicha alohida fikr bildirish huquqiga ega. 37. Davlat ekspertizasi eksperti: davlat ekologik ekspertizasini amalga oshirish tartibi va shartlariga rioya qilishi; davlat ekologik ekspertizasi oʻz muddatida, har tomonlama, sifatli oʻtkazilishini va belgilangan tartibda xulosalar berilishini taʼminlashi; davlat ekologik ekspertizasi obyekti bilan bogʻliq shaxsiy manfaatlar mavjud boʻlsa, oʻzini chetlatish toʻgʻrisida oʻz rahbariga murojaat etishi; davlat ekologik ekspertizasi uchun taqdim etilgan materiallarning toʻliq saqlanishini va davlat, harbiy, ichki va tijorat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlarning oshkor qilinmasligini taʼminlashi lozim. 38. Davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazish ishtirokchilari qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa huquq va majburiyatlarga ega boʻlishi mumkin. 39. Davlat ekologik ekspertizasi markazi tomonidan atrof muhitga taʼsirni baholash boʻyicha materiallar va ekologik normativlar loyihalari ishlab chiquvchi tashkilotlar tomonidan sifatli materiallar va loyihalarni ishlab chiqishni qoʻllab-quvvatlash maqsadida mazkur tashkilotlarning reytingi shakllantirilib, Davlat ekologiya qoʻmitasining rasmiy veb-saytida ochiq joylashtirib boriladi. Mazkur reyting har chorakda yangilanib boriladi. 40. Davlat ekologik ekspertizasi eksperti tomonidan materiallarni koʻrib chiqish natijasi boʻyicha davlat ekologik ekspertizasining xulosasi tayyorlanadi va ushbu xulosa ekspertiza obyekti, texnologik jarayonlar, ishlarni tashkil etish va atrof muhitni muhofaza qilish boʻyicha nazarda tutilgan chora-tadbirlar, obyektning faoliyati (realizatsiyasi) bilan bogʻliq yuzaga kelishi mumkin boʻlgan salbiy ekologik oqibatlar toʻgʻrisidagi zarur maʼlumot va ekspertiza obyekti loyihasini amalga oshirish mumkinligi (ijobiy xulosa) yoki mumkin emasligi (salbiy xulosa) toʻgʻrisidagi xulosalarni oʻz ichiga oladi. 41. Davlat ekologik ekspertizasiga taqdim etilgan hujjatlar tarkibi yoki mazmunining mazkur Nizom talablariga yoki boshqa normativ hujjatlar talablariga nomuvofiqligi aniqlangan taqdirda, buyurtmachiga materiallar asoslangan sabablarga koʻra mos kelmasligi haqida xulosa beriladi. 42. Buyurtmachi tomonidan ushbu Nizomning 24 va 25-bandlarida belgilangan talablarga mos ravishda hujjatlar taqdim etilgan boʻlsa-da, ularni oʻrganish davomida ekspert tomonidan hisob-kitoblar, shuningdek, foydalaniladigan texnika, texnologiya, tabiiy resurslar, materiallar, xom ashyo, yonilgʻi mahsulotlari hamda ularning atrof muhitga taʼsiri tahlili notoʻgʻri amalga oshirilganligi aniqlangan taqdirda buyurtmachiga uning taqdim etgan materiallari va ekologik normativlar loyihalari asoslangan xulosa bilan qayta ishlashga qaytariladi. Bu holatda buyurtmachi tomonidan davlat ekologik ekspertizasi uchun oʻtkazilgan mablagʻlar qaytarilmaydi. 43. Davlat ekologik ekspertizasining ijobiy xulosalari quyidagi talablarga rioya etilishiga asosan beriladi: moʻljallanayotgan, rejalashtirilayotgan yoki amalda faoliyat koʻrsatayotgan obyektning atrof muhitni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunchilik normalariga toʻgʻri kelishi va aholi salomatligiga, oʻsimlik va hayvonot dunyosiga, muhofaza etiladigan hududlar rejimi, chuchuk suv hosil boʻlish hududlari, favqulodda ekologik vaziyat hamda ekologik ofat zonalari holatiga salbiy taʼsir koʻrsatmasligi; moʻljallanayotgan, rejalashtirilayotgan yoki amalda faoliyat koʻrsatayotgan obyektlarda atmosfera havosini ifloslantiruvchi manbalar, ishlab chiqarish chiqindilari hamda hosil boʻladigan oqova suvlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar va yoʻriqnomalar amaldagi normativ-huquqiy hujjatlar talabalari asosida ishlab chiqilganligi; atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning I va II toifalariga mansub obyektlar boʻyicha jamoatchilik tomonidan loyihani qoʻllab-quvvatlash toʻgʻrisidagi jamoatchilik eshituvi xulosasi hamda loyihani jamoatchilik eshituvidan oʻtkazishda tushgan taklif va eʼtirozlar inobatga olinganligi; atrof-muhitga taʼsir koʻrsatishning I va II toifalariga mansub sanoat korxonalari loyiha hujjatlarida oʻz va tutash hududlarida “yashil belbogʻ”lar barpo etilishi va koʻkalamzorlashtirish tadbirlarining nazarda tutilganligi; atmosfera havosi, yer usti, yer osti va oqova suvlarning holati hamda ifloslanganligi darajasi, geologik, gidrologik, gidrogeologik maʼlumotlarni tasdiqlab beruvchi tegishli korxona va tashkilotlarning xulosalari bilan asoslangan atrof muhitni muhofaza qilishga qaratilgan texnologik yechimlar va chora-tadbirlarning yetarliligi; Oʻzbekiston Respublikasi normativ hujjatlarida belgilangan tartibda faoliyatni amalga oshirish uchun tegishli tashkilotlar bilan oʻz vakolatlari doirasida kelishish hujjatlarining mavjudligi hisobga olinadi. 44. Davlat ekologik ekspertizasi tomonidan taqdim etilgan hujjatlar mazkur Nizom bandlari yoki boshqa normativ hujjatlar talablariga nomuvofiqligi aniqlanishi davlat ekologik ekspertizasining salbiy xulosasi berilishiga sabab boʻladi. 45. Agar buyurtmachi qaytarilgan materiallar va ekologik normativlar loyihalarini 60 kalendar kundan ortiq boʻlmagan davr ichida qayta ishlab chiqib, davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazishga taqdim etsa, ekspertizadan oʻtkazish uchun haq olinmaydi va tegishli xarajatlar buyurtmachi tomonidan dastlabki oʻtkazilgan mablagʻlar hisobiga amalga oshiriladi. 46. Davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazish uchun qaytarilgan materiallar va ekologik normativlar takroran faqat bir marta kiritiladi, ikkinchi marta kiritilgan hujjatlar mazkur Nizomning talablariga muvofiq umumiy asosda koʻrib chiqiladi. 47. Davlat ekologik ekspertizasining xulosasi atrof muhitga taʼsirni baholash uchun uch yil muddatga, ekologik normativlar loyihalari uchun besh yil muddatga beriladi. 48. Buyurtmachi tomonidan qayta ishlab chiqilgan atrof muhitga taʼsirni baholash materiallarini qayta qoʻrib chiqish muddatlari: atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning I toifasiga mansub faoliyat turlari obyektlari uchun — 10 kalendar kundan; atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning II toifasiga mansub faoliyat turlari obyektlari uchun — 7 kalendar kundan; atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning III toifasiga mansub faoliyat turlari obyektlari uchun — 5 kalendar kundan; atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning IV toifasiga mansub faoliyat turlari obyektlari uchun — 3 kalendar kundan oshmaslgi kerak. Davlat ekologiya qoʻmitasi ixtisoslashtirilgan ekspert boʻlinmalari tomonidan buyurtmachiga birinchi marta taqdim etilgan materiallar va ekologik normativlar loyihalari uchun berilgan mulohazalardan boshqa mulohazalar yuborishga yoʻl qoʻyilmaydi. Buyurtmachi davlat ekologik ekspertizasiga materiallarni qayta taqdim etish uchun ekspertlarning barcha mulohazalarini hisobga olgan holda kamchiliklarni atrof muhitga taʼsirni baholash materiallarida boshqa maʼlumotlarni oʻzgartirmasdan bartaraf etishi lozim. Agar buyurtmachi tomonidan atrof muhitga taʼsirni baholashning qayta ishlab chiqish uchun qaytarilgan materiallari qayta ishlab chiqilmagan holda taqdim etilsa, Davlat ekologiya qoʻmitasi ekologik ekspertiza organlari tomonidan unga salbiy xulosa berilishi mumkin. Bu holatda buyurtmachi davlat ekologik ekspertizasining salbiy xulosasini olgandan keyin atrof muhitga taʼsirni baholashning qayta ishlab chiqilgan materiallari boʻyicha umumiy asoslarda davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazish uchun qayta murojaat qilishga haqli. 49. Davlat ekologik ekspertizasi markazining xulosasi buyurtmachi va obyekt joylashgan tegishli hudud boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish qoʻmitasi, viloyatlar va Toshkent shahar Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish boshqarmalariga, shuningdek, Davlat ekologik ekspertizasi markazi hududiy filialining xulosasi buyurtmachi hamda tegishli tuman (shahar) ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish boʻlimiga elektron shaklda Davlat ekologiya qoʻmitasining axborot tizimi orqali yuboriladi. 50. Davlat ekologik ekspertizasining salbiy xulosasini olgan buyurtmachi loyihani xulosadagi mavjud taklifga muvofiq puxta ishlab chiqishi va materiallarni davlat ekologik ekspertizasiga takroran taqdim etishi yoxud moʻljallanayotgan, rejalashtirilayotgan yoki amalga oshirilayotgan xoʻjalik va boshqa faoliyatdan voz kechishi mumkin. 51. Davlat ekologik ekspertizasining ijobiy xulosasi davlat ekologik ekspertizasi obyektini realizatsiya qilishda bank va boshqa kredit tashkilotlari tomonidan moliyalashtirish boshlanishi uchun asos hisoblanadi. 52. Davlat ekologik ekspertizasi xulosasi tegishlicha Davlat ekologik ekspertizasi markazi va uning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar filiallari rahbarlari tomonidan belgilangan tartibda tasdiqlanadi. Davlat ekologik ekspertizasi xulosasi tegishlicha Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, viloyatlar hamda Toshkent shahar Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi boshqarmalari bilan belgilangan tartibda kelishiladi. 53. Agar ekspertiza obyekti davlat ekologik ekspertizasining xulosasi berilgan kundan boshlab uch yil mobaynida realizatsiya qilinmasa, davlat ekologik ekspertizasining ijobiy xulosasi yuridik kuchga ega boʻlmaydi. Ushbu holatda davlat ekologik ekspertizasining xulosasi avval bunday xulosani bergan Davlat ekologiya qoʻmitasining ixtisoslashtirilgan ekspert boʻlinmalari tomonidan qayta koʻrib chiqilishi kerak. Ekspertiza obyektini realizatsiya qilish uchun uch yildan ortiq vaqt kerak boʻlgan hollarda, obyektni realizatsiya qilish mumkinligi haqidagi xulosa ikki yilga uzaytiriladi. 54. Davlat ekologiya qoʻmitasining ixtisoslashtirilgan ekspert boʻlinmalari davlat ekologik ekspertizasiga taqdim etilgan materiallarning saqlanishini hamda davlat, harbiy, xizmat va tijorat sirini tashkil etuvchi maʼlumotlar oshkor etilmasligini taʼminlaydi. Buyurmachi tomonidan davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazish uchun taqdim qilingan atrof muhit taʼsirni baholash materiallarining elektron nusxasi Davlat ekologiya qoʻmitasining davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazgan ixtisoslashtirilgan ekspert boʻlinmasida saqlanadi. 55. Buyurtmachi qayta tashkil etilgan, uning nomi oʻzgartirilgan yoki vakolatlari huquqiy vorisga berilgan hollarda buyurtmachi yoki uning huquqiy vorisi qayta roʻyxatdan oʻtgandan soʻng yetti kalendar kun davomida Davlat ekologiya qoʻmitasining Internet jahon axborot tarmogʻida maxsus shakldagi davlat ekologik ekspertizasining xulosasini qayta rasmiylashtirish haqida koʻrsatilgan maʼlumotlarni tasdiqlovchi hujjatlar ilova qilingan ariza toʻldirilib taqdim etilishi lozim. Davlat ekologik ekspertizasi xulosasini qayta rasmiylashtirish uchun haq undirilmaydi. 56. Elektron shakldagi hujjatlar Davlat ekologiya qoʻmitasining ixtisoslashtirilgan boʻlinmalariga buyurtmachi tomonidan bevosita yoki ularning olinganligi toʻgʻrisidagi bildirishnoma bilan birga pochta aloqasi vositasi orqali yoxud elektron shaklda taqdim etiladi. Elektron shaklda taqdim etilgan hujjatlar buyurtmachining elektron imzosi bilan tasdiqlanadi. 57. Davlat ekologik ekspertizasi xulosasining amal qilishi: buyurtmachi davlat ekologik ekspertizasi xulosasining amal qilishi toʻxtatilgani haqida ariza bilan murojaat qilganda; buyurtmachining faoliyati tugatilgan yoki toʻxtatilgan vaqtdan boshlab, qayta oʻzgartirilgan hollar bundan mustasno; sud qarori asosida buyurtmachi tomonidan davlat ekologik ekspertizasi xulosasida nazarda tutilgan ekologik talablarga rioya etilmaganda; davlat ekologik ekspertizasi xulosasining amal qilish muddati tugaganda; qonunchilik hujjatlarida belgilangan boshqa holatlarda toʻxtatiladi. Davlat ekologik ekspertizasi xulosasi amal qilishining toʻxtatilishi haqidagi sud qarori buyurtmachiga va vakolatli organga qonun hujjatlarida belgilangan muddatlarda yetkaziladi. 58. Loyihaoldi va loyiha hujjatlari, atrof tabiiy muhitning holatiga va fuqarolarning sogʻligʻiga salbiy taʼsir koʻrsatuvchi ishlab turgan korxonalar va boshqa obyektlar, maxsus huquqiy rejimli obyektlar davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazilganligi uchun haq toʻlash miqdori ularning quyidagi toifalarga mansub faoliyat turlari boʻyicha atrof tabiiy muhitga taʼsir koʻrsatishi toifalariga muvofiq: atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning I toifasiga mansub faoliyat turlari uchun — bazaviy hisoblash miqdorining 25 baravarini; atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning II toifasiga mansub faoliyat turlari uchun — bazaviy hisoblash miqdorining 15 baravarini; atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning III toifasiga mansub faoliyat turlari uchun — bazaviy hisoblash miqdorining 7,5 baravarini; atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning IV toifasiga mansub faoliyat turlari uchun — bazaviy hisoblash miqdorining 0,5 baravarini tashkil etadi. Tabiiy resurslardan foydalanish bilan bogʻliq xoʻjalik faoliyati va boshqa faoliyatni tartibga soluvchi normativ-texnik hamda yoʻriqnoma-uslubiy hujjatlar loyihalarini davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazish uchun tegishli toifadagi obyektni davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazishga toʻlanadigan toʻlovning 30 foizi miqdorida haq belgilanadi. Agar davlat ekologik ekspertizasi uchun bitta buyurtmachi tomonidan taqdim etilgan atrof muhitga taʼsirni baholash materiallari kompleks hisoblansa va atrof muhitga taʼsir koʻrsatadigan hamda bitta sanoat maydonida joylashgan turli toifadagi bir qancha obyektlardan iborat boʻlsa, davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazganlik uchun toʻlov ularning atrof muhitga taʼsir koʻrsatishining yuqori toifasiga tegishli boʻlganida undiriladi. Atrof muhitga taʼsir koʻrsatuvchi obyektlar hududiy jihatdan bir-biridan uzoqdagi sanoat maydonchalarida joylashgan taqdirda, davlat ekologik ekspertizasi materiallari har bir sanoat maydonchasi uchun alohida ishlab chiqiladi va davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazish uchun taqdim etiladi. Obyektlarning bir-biridan uzoqda joylashganligi atrof muhit ifloslanishiga birgalikda taʼsir koʻrsatmasligi bilan tavsiflanadi. Ishlab chiqarish kuchlarini, iqtisodiyot tarmoqlarini joylashtirish va rivojlantirish konsepsiyalari, sxemalarining loyihalari, 50 mingdan ortiq kishi istiqomat qilishi loyihalashtirilayotgan obyektlar uchun shaharsozlik hujjatlari, hududlarga keyinchalik muhofaza qilinadigan tabiiy hududlar, favqulodda ekologik vaziyat va ekologik ofat zonalari maqomini berish maqsadida ularni kompleks oʻrganish materiallari davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazilgani uchun bazaviy hisoblash miqdorining 50 baravari miqdorida haq belgilanadi. Texnika, texnologiyalar, materiallar, moddalar, mahsulotlarning yangi turlarini yaratishga doir hujjatlar loyihalari davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazilganlik uchun bazaviy hisoblash miqdorining 20 baravari miqdorida haq belgilanadi. 50 ming va undan kam aholi istiqomat qilishi loyihalashtirilayotgan obyektlar uchun shaharsozlik hujjatlarini davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazganlik uchun bazaviy hisoblash miqdorining 15 baravari miqdorida haq belgilanadi. Budjet tizimi budjetlari hisobidan amalga oshiriladigan qurish-taʼmirlash ishlari doirasida amalga oshiriladigan loyihalar, konsepsiyalar va sxemalarning, shuningdek, davlat tomonidan muhofaza qilinadigan tabiiy hududlarni boshqarish rejalarining loyihalari davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazilganligi uchun haq toʻlanmaydi. 59. Davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazish uchun buyurtmachi tomonidan banklarning elektron toʻlov tizimlari orqali belgilangan tartibda haq toʻlanadi. 60. Davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazish uchun 30 kalendar kun mobaynida haq toʻlanmagan taqdirda, Davlat ekologiya qoʻmitasining ixtisoslashtirilgan ekspert boʻlinmasi davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazishga taqdim etilgan materiallarni buyurtmachiga qaytaradi. 61. Davlat ekologiya qoʻmitasining ixtisoslashtirilgan ekspert boʻlinmalari faoliyati davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazish, shuningdek, qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda shartnoma boʻyicha bajariladigan boshqa ishlarni bajarish bilan bogʻliq xarajatlarni toʻlashdan tushadigan mablagʻlar hisobi moliyalashtiriladi hamda bu mablagʻlardan Davlat ekologiya qoʻmitasining ixtisoslashtirilgan ekspert boʻlinmalari xodimlariga ish haqi toʻlash, asosiy vositalarni sotib olish, moddiy-texnik bazani rivojlantirish, transport vositalariga xizmat koʻrsatish va boshqa xarajatlarni toʻlash, shu jumladan, jalb etiladigan mutaxassislar xizmatiga haq toʻlash uchun foydalaniladi. 62. Ushbu Nizomni qoʻllashda yuzaga keladigan nizolar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda hal etiladi. 63. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgarlikka tortilishi mumkin. Bosqichlar Subyektlar Chora-tadbirlar Bajarish muddatlari 1-bosqich Buyurtmachi Moʻljallangan, rejalashtirilayotgan va amalga oshirilayotgan xoʻjalik faoliyati materiallarini Davlat ekologiya qoʻmitasining ixtisoslashtirilgan ekspert boʻlinmalariga Internet jahon axborot tarmogʻidaorqali taqdim qiladi. zarur boʻlganda 2-bosqich Davlat ekologiya qoʻmitasining ixtisoslashtirilgan ekspert boʻlinmalari Taqdim etilgan hujjatlarni ushbu Nizomning 24-bandiga muvofiqligi va atrof muhitga taʼsir boʻyicha toifa toʻgʻri aniqlanganligi yuzasidan koʻrib chiqadi hamda koʻrib chiqish natijalari boʻyicha: hujjatlar muvofiq boʻlganda — toʻlovni amalga oshirish mumkinligini tasdiqlab beradi; hujjatlar muvofiq boʻlmagan taqdirda — qoʻshimcha hujjatlarni taqdim etish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi va bu haqda buyurtmachini xabardor qiladi. 1 ish kunida 3-bosqich Buyurtmachi Davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazish uchun ushbu Nizomning 58-bandida belgilangan toʻlovni amalga oshiradi. 5 kun ichida 4-bosqich Davlat ekologiya qoʻmitasining ixtisoslashtirilgan ekspert boʻlinmalari 1. Davlat ekologik ekspertizasi ekspertlari tomonidan taqdim etilgan loyihalar koʻrib chiqilib, ularning natijasi ijobiy boʻlganida davlat ekologik ekspertizasining ijobiy xulosasi tayyorlanadi va buyurtmachining shaxsiy kabinetiga elektron shaklda yuboriladi. 2. Koʻrib chiqish natijasida kamchiliklar aniqlangan taqdirda, kamchiliklarni bartaraf etgan holda loyihani qayta ishlab chiqish haqida javob tayyorlanib, buyurtmachining shaxsiy kabinetiga elektron shaklda yuboriladi. I toifa — 20 kun II toifa — 15 kun III toifa — 10 kun IV toifa — 5 kun 5-bosqich Buyurtmachi Loyihadagi kamchiliklarni bartaraf etib, tegishli hujjatlarni elektron shaklda toʻlovsiz qayta taqdim qiladi. 60 kun ichida 6-bosqich Davlat ekologiya qoʻmitasining ixtisoslashtirilgan ekspert boʻlinmalari Davlat ekologik ekspertizasi ekspertlari tomonidan qayta taqdim etilgan loyihalar koʻrib chiqilib, ularning natijasida quyidagi xulosalardan biri qabul qilinadi: davlat ekologik ekspertizaning ijobiy xulosasi tayyorlanadi va buyurtmachining shaxsiy kabinetiga elektron shaklda yuboriladi; loyihani rad etish haqida davlat ekologik ekspertiza xulosasi tayyorlanadi va buyurtmachining shaxsiy kabinetiga elektron shaklda yuboriladi. I toifa — 10 kun II toifa — 7 kun III toifa — 5 kun IV toifa — 3 kun 1. Ushbu Nizom davlat ekologik ekspertizasi oʻtkazilgunga qadar moʻljallanayotgan, rejalashtirilayotgan yoki amalda faoliyat koʻrsatayotgan atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning yuqori darajada xavfli (keyingi oʻrinlarda — I toifaga mansub) va oʻrtacha darajada xavfli (keyingi oʻrinlarda — II toifaga mansub) faoliyat turlari boʻyicha jamoatchilik eshituvlari oʻtkazishni (keyingi oʻrinlarda — jamoatchilik eshituvi) tartibga soladi. 2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: manfaatdor tomonlar — qulay atrof muhitga boʻlgan huquq va qonuniy manfaatlariga moʻljallanayotgan, rejalashtirilayotgan yoki amalga oshirilayotgan xoʻjalik faoliyati natijasida taʼsir koʻrsatilishi mumkin boʻlgan jismoniy va (yoki) yuridik shaxslar; buyurtmachi — yuridik va jismoniy shaxs, moʻljallanayotgan yoki rejalashtirilayotgan xoʻjalik faoliyati tashabbuskori yoki amalga oshirilayotgan xoʻjalik faoliyati rahbari; jamoatchilik eshituvi — atrof muhitga salbiy taʼsir koʻrsatadigan moʻljallanayotgan, rejalashtirilayotgan yoki amalga oshirilayotgan xoʻjalik faoliyatining maqsadga muvofiqligi boʻyicha qaror qabul qilinishini muhokama qilish uchun tashkil etiladigan yigʻilish; ekologik jihatlar — moʻljallanayotgan, rejalashtirilayotgan yoki amalga oshirilayotgan faoliyatning atrof muhitga taʼsir koʻrsatuvchi elementlari. 3. Jamoatchilik eshituviga atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning I va II toifalariga mansub moʻljallanayotgan va rejalashtirilayotgan xoʻjalik faoliyatining texnik xususiyati boʻlmagan hamda quyidagilarni oʻz ichiga oladigan rezyume (keyingi oʻrinlarda — loyiha) taqdim qilinadi: faoliyatning qisqacha tavsifi; texnologik yechimlar va tadbirlarni joylashtirishning muqobil variantlari; atrof muhitning joriy holati, ijtimoiy-iqtisodiy sharoitlarning qisqacha bahosi; loyihani amalga oshirish natijasida atrof muhitga salbiy taʼsir manbalari va turlarining qisqacha taʼrifi; atrof muhit holatining, ijtimoiy-iqtisodiy sharoitlarning mumkin boʻlgan oʻzgarishlari prognozi va bahosi; loyiha va loyihadan tashqari avariya holatlari prognozi hamda bahosi; salbiy taʼsirning oldini olish, minimallashtirish va (yoki) oʻrnini toʻldirish boʻyicha chora-tadbirlar; mumkin boʻlgan sezilarli salbiy transchegaraviy taʼsirlar bahosi (transchegaraviy taʼsir etish holatlarida). 4. Jamoatchilik etishituvi atrof muhitga va aholi sogʻligʻiga uzluksiz salbiy taʼsir koʻrsatayotganligi yuzasidan jismoniy yoki yuridik shaxslarning haqli shikoyatlariga sabab boʻlgan holatlarda amalda faoliyat koʻrsatayotgan I va II toifalarga mansub faoliyat turlari boʻyicha oʻtkazilishi mumkin. Agar amalda faoliyat koʻrsatayotgan I va II toifalarga mansub faoliyat turlarida texnologik jarayon kengaytirilmagan yoki toʻliq rekonstruksiya qilinmagan va texnik jihatdan qayta jihozlanmagan hamda ekologik normativlarga ega boʻlsa, ushbu Nizom talablari tatbiq etilmaydi, bundan ushbu bandning birinchi xatboshisida keltirilgan holat mustasno. 5. Jamoatchilik eshituvi, muhokama qilinayotgan masalaga aloqador boʻlgan va maxfiy maʼlumotlarni oʻz ichiga olmaydigan hujjatli maʼlumotlarni oʻrganish asosida, muhokama qilinayotgan masala boʻyicha barchaning oʻzlarining asosli fikrlarini bildirish huquqi tengliligini nazarda tutadi. 6. Jamoatchilik eshituvi ishtirokchilari quyidagilar hisoblanadi: manfaatdor tomonlar; nodavlat notijorat tashkilotlar; fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari; ommaviy axborot vositalari (keyingi oʻrinlarda — OAV). Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish organlari vakillari jamoatchilik eshituvlarida kuzatuvchi sifatida qatnashadilar. Tuman (shahar) hokimliklari jamoatchilik eshituvining tashkilotchisi hisoblanadi. 7. Jamoatchilik eshituvi oʻtkazish bilan bogʻliq xarajatlar buyurtmachi mablagʻlari yoki qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga moliyalashtiriladi. 8. Buyurtmachi jamoatchilik eshituvini oʻtkazish uchun texnik xususiyati boʻlmagan rezyume ilova qilingan arizani tegishli ravishda Davlat ekologiya qoʻmitasining Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish qoʻmitasiga, viloyatlar va Toshkent shahar Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish boshqarmalariga (keyingi oʻrinlarda — Davlat ekologiya qoʻmitasi hududiy organi) joʻnatadi. 9. Davlat ekologiya qoʻmitasi hududiy organi arizani olgan vaqtdan boshlab ikki ish kuni mobaynida obyekt joylashgan hududni, shuningdek, moʻljallanayotgan yoki rejalashtirilayotgan faoliyat natijasida atrof muhitga salbiy taʼsir xavfi yuqori boʻlgan yoki amalga oshirilayotgan faoliyat boʻyicha atrof muhitni yuqori darajada ifloslantirayotgan hududni hisobga olgan holda tegishli jamoatchilik eshituvi tashkilotchisiga joʻnatadi. 10. Jamoatchilik eshituvi tashkilotchisi arizani olgan vaqtdan boshlab bir ish kuni mobaynida buyurmachi bilan jamoatchilik eshituvini oʻtkazish joyi va vaqtini kelishib oladi. Jamoatchilik eshituvi tashkilotchisi arizani olgan vaqtdan boshlab ikkinchi ish kuni yakuniga qadar buyurtmachi va Davlat ekologiya qoʻmitasi hududiy organiga jamoatchilik eshituvini oʻtkazish sanasi va vaqti toʻgʻrisida xabarnomani joʻnatadi. 11. Buyurmachi jamoatchilik eshituvini oʻtkazish sanasi va vaqti toʻgʻrisida xabarnomani olgandan keyin ommaviy axborot vositalarida, shuningdek, jamoatchilik eshituvi tashkilotchisining Internet jahon axborot tarmogʻidagi rasmiy sahifasida eʼlon beradi. Eʼlon jamoatchilik eshituvi oʻtkazilishidan oldin yigirma kundan kechiktirilmasdan davlat tilida yoki koʻpchilik aholi gaplashadigan boshqa tilda beriladi. Buyurtmachi jamoatchilikni xabardor qilishning boshqa qoʻshimcha usullaridan (axborot varaqalari, stendlar, individual bildirishnomalar) foydalanishga haqli. 12. Eʼlonda quyidagilar: jamoatchilik eshituvini oʻtkazish sanasi, vaqti va joyi; ishlab chiqarishning asosiy koʻrsatkichlarini, shuningdek, atrof muhitga taʼsirni baholash materiallarining ekologik jihatlarini koʻrsatgan holda moʻljallanayotgan, rejalashtirilayotgan va amalda faoliyat yuritayotgan xoʻjalik faoliyatining nomi; manfaatdor tomonlar loyiha materiallarining qogʻoz shakli bilan tanishishlari mumkin boʻlgan joy manzili; materiallarning elektron shakli joylashtirilgan Internet jahon axborot tarmogʻi manzili, agar u mavjud boʻlmasa, materiallarning elektron shaklini rasmiy soʻrab olish mumkin boʻlgan elektron pochta manzili; mulohazalar va takliflar qabul qilinadigan elektron pochta manzili koʻrsatiladi. 13. Jamoatchilik eshituvini tashkil etish toʻgʻrisida rasmiy eʼlon qilingan sanadan boshlab buyurtmachi manfaatdor tomonlarning atrof muhitga taʼsirni baholash materiallari bilan tanishishini taʼminlaydi, mulohazalar va takliflarning qogʻoz va elektron shaklda qabul qilinishini va roʻyxatga olinishini amalga oshiradi. 14. Jamoatchilik eshituvi ushbu Nizomga ilovaga muvofiq sxema boʻyicha amalga oshiriladi. 15. Jamoatchilik eshituvi kunida belgilangan vaqtda va belgilangan joyda jamoatchilik eshituvi tashkilotchisi tomonidan eshituv ishtirokchilarini roʻyxatga olish amalga oshiriladi. 16. Jamoatchilik eshituvi tashkilotchisining masʼul vakili eshituvni ochib beradi. Jamoatchilik eshituvi ishtirokchilari koʻpchilik ovoz bilan kun tartibini tasdiqlaydilar va uni olib borish uchun raisni saylaydilar. Jamoatchilik eshituvi tashkilotchisining masʼul vakili eshituv kotibi hisoblanadi. 17. Jamoatchilik eshituvida dastlab buyurtmachi vakilining maʼruzasi tinglanadi. Maʼruzada texnik xususiyati boʻlmagan rezyume toʻgʻrisida maʼlumotlar boʻlishi kerak. Buyurtmachining vakili oʻz maʼruzasida Internet jahon axborot tarmogʻidan loyiha boʻyicha olingan takliflar va mulohazalar toʻgʻrisida axborot berishi hamda ushbu mulohazalar yoki takliflarga asosli javob berishi lozim. Bundan tashqari, hisobotda buyurtmachi tomonidan va uning hisobidan obyekt qurilishi moʻljallanayotgan yoki rejalashtirilayotgan joy yaqinida yashovchi va (yoki) oʻzlarining mehnat faoliyatini amalga oshirayotgan aholi hayoti va salomatliklarini sugʻurtalash, shuningdek, moʻljallanayotgan yoki rejalashtirilayotgan xoʻjalik faoliyatini amalga oshirish natijasida odamlar hayoti va salomatligiga zarar yetkazilishi hollarida qoplanishi lozim boʻlgan kompensatsiya miqdori toʻgʻrisidagi maʼlumotlar aks ettirilishi mumkin. 18. Eshituvda barcha ishtirokchilar oʻz fikrini bildirish va buyurtmachi vakiliga savollar berish huquqi ega. Buyurtmachi vakili jamoatchilik eshituvi ishtirokchilarining savollariga javob berishi lozim. 19. Buyurtmachi hisobotlarni, savollarni, javoblarni va nutqlarni yozib olish hamda yigʻishni, shu jumladan, video suratga olishni tashkil qiladi. Jamoatchilik eshituvida OAV vakillari ishtirok etishi mumkin, ular tomonidan audio yozuvlar va video suratga olish amalga oshirilgan taqdirda, bu haqda eshituv ishtirokchilarining barchasi xabardor qilinadi. 20. Kun tartibidagi masala boʻyicha qaror jamoatchilik eshituvi ishtirokchilarining oddiy koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi. 21. Jamoatchilik eshituvi natijalari rais va kotib tomonidan imzolanadigan jamoatchilik eshituvi bayonnomasi bilan rasmiylashtiriladi. Jamoatchilik eshituvi bayonnomasi jamoatchilik eshituvi tashkilotchisi vakili tomonidan yuritiladi. 22. Bayonnomaning bir nusxasi bir ish kunida buyurtmachiga taqdim qilinadi, ikkinchi nusxasi esa jamoatchilik eshituvi tashkilotchisida qoladi. Oʻtkazilgan jamoatchilik eshituvi toʻgʻrisidagi maʼlumot bayonnoma nusxasi ilova qilingan holda ikki ish kunida jamoatchilik eshituvi tashkilotchisi tomonidan Davlat ekologiya qoʻmitasi hududiy organiga maʼlumot uchun joʻnatiladi. Jamoatchilik eshituvi ishtirokchisi jamoatchilik eshituvi bayonnomasi bilan tanishib chiqish hamda oʻz taklif va eʼtirozlarini Davlat ekologiya qoʻmitasi tegishli hududiy organiga joʻnatish huquqiga ega. 23. Jamoatchilik eshituvi oʻtkazish natijasida nazarda tutilayotgan hududda moʻljallanayotgan yoki rejalashtirilayotgan xoʻjalik faoliyatini jamoatchilik tomonidan qoʻllab-quvvatlash yoki rad etish, shuningdek, amalda faoliyat yuritayotgan xoʻjalik faoliyatining atrof muhitga taʼsirini kamaytirish choralarini koʻrish toʻgʻrisida qaror qabul qilinishi mumkin. 24. Jamoatchilik eshituvi manfaatdor tomonlarning kamida oʻn nafar vakillari ishtirok etgan taqdirda vakolatli hisoblanadi. Davlat ekologiya qoʻmitasi tomonidan davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazishda quyidagi asoslarda oʻtkazilgan jamoatchilik eshituvi oʻtkazilmagan deb topilishi mumkin: eshituvda manfaatdor tomonlarning vakillari oʻn nafarni tashkil etmaganda; jamoatchilik eshituvi ishtirokchisining eshituvni oʻtkazish tartibi buzilganligi haqidagi eʼtirozi tasdiqlangan taqdirda. Buyurtmachi qayta tashkil etiladigan jamoat eshituvi sanasini ushbu Nizomda belgilangan tartibda tashkilotchi bilan kelishadi va tegishli eʼlonni beradi. 25. Videomateriallar ilova qilingan nazarda tutilayotgan hududda moʻljallanayotgan yoki rejalashtirilayotgan xoʻjalik faoliyatini jamoatchilik tomonidan qoʻllab-quvvatlash toʻgʻrisidagi qaror atrof muhitga taʼsirni baholash materiallarini davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazish va qabul qilish uchun asos boʻladi. Agar nazarda tutilayotgan hududda moʻljallanayotgan yoki rejalashtirilayotgan xoʻjalik faoliyatini jamoatchilik tomonidan rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qilinsa, buyurtmachi rad etish sabablarini bartaraf etib, shuningdek, jamoatchilik eshituvining mulohazalarini nazarda tutib, jamoatchilik eshituvini oʻtkazish uchun hujjatlarni qaytadan taqdim etishi mumkin. 26. Buyurmachi tomonidan moʻljallanayotgan yoki rejalashtirilayotgan xoʻjalik faoliyatining atrof muhitga taʼsirini baholash materiallari boʻyicha taqdim etilgan yolgʻon maʼlumotlar asosida qabul qilingan jamoatchilik eshituvining qarori davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazishda haqiqiy emas deb hisoblanadi va ijobiy xulosa berilishi rad etilishiga olib keladi. 27. Ushbu Nizomni qoʻllashda yuzaga keladigan nizolar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda hal etiladi. 28. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgarlikka tortilishi mumkin. Bosqichlar Subyektlar Chora-tadbirlar Bajarish muddatlari 1-bosqich Buyurtmachi Atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning I va II toifalariga mansub faoliyat turlari obyektlari boʻyicha loyihaoldi va loyiha hujjatlarining texnik xususiyati boʻlmagan rezyume shaklida ilova qilingan jamoatchilik eshituvini oʻtkazish yuzasidan arizani Davlat ekologiya qoʻmitasi hududiy organlariga taqdim qiladi. Jamoatchilik eshituvi oʻtkazilishidan kamida 30 kun oldin 2-bosqich Davlat ekologiya qoʻmitasi hududiy organlari Arizani qabul qiladi, jamoatchilik eshituvlarini oʻtkazish zarur ekanligini aniqlagan taqdirda tegishli jamoatchilik eshituvlari tashkilotchisi (tuman (shahar) hokimliklari)ga jamoatchilik eshituvini tashkil etish uchun joʻnatadi. 2 ish kunida 3-bosqich Jamoatchilik eshituvi tashkilotchisi (tuman (shahar) hokimligi) 1. Buyurtmachi bilan jamoatchilik eshituvini oʻtkazish joyi va vaqtini belgilaydi. 2. Buyurtmachi va Davlat ekologiya qoʻmitasining hududiy organlariga jamoatchilik eshituvini oʻtkazish joyi va vaqti haqida xabarnomani joʻnatadi. Jamoatchilik eshituvini oʻtkazish vaqti va joyi haqidagi maʼlumotni oʻzining rasmiy veb-saytida joylashtiradi. 1 ish kunida 2 ish kunida 4-bosqich Buyurtmachi Jamoatchilik eshituvi oʻtkazilishi haqidagi eʼlonni ommaviy axborot vositalarida eʼlon qiladi, shuningdek, oʻz ixtiyoriga koʻra xabardor qilishning boshqa usullaridan foydalanadi. Jamoatchilik eshituvi oʻtkazilishidan kamida 20 kun oldin 5-bosqich Jamoat eshituvi tashkilotchisi (tuman (shahar) hokimligi) 1. Jamoatchilik eshituvini tashkil etadi, oʻtkazilgan yigʻilish bayonnomasini rasmiylashtiradi va uning nusxasini buyurtmachiga taqdim qiladi. 2. Oʻtkazilgan jamoatchilik eshituvi toʻgʻrisidagi maʼlumot bilan bayonnomaning bir nusxasini Davlat ekologiya qoʻmitasining hududiy organiga joʻnatadi. 5 ish kunida 2 ish kunida 1. Vazirlar Mahkamasining “Davlat ekologik ekspertizasi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida” 2018-yil 22-noyabrdagi 949-son qarori. 2. Vazirlar Mahkamasining “Qurilish sohasida davlat boshqaruvi tizimining tubdan takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish, baʼzilarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash toʻgʻrisida” 2019-yil 14-iyundagi 498-son qaroriga 2-ilovaning 7-bandi. 3. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida (Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Mehnatga haq toʻlash, pensiyalar va boshqa toʻlovlar miqdorlarini aniqlash tartibini takomillashtirish toʻgʻrisida” 2019-yil 21-maydagi PF-5723-son Farmoni)” 2019-yil 28-dekabrdagi 1046-son qaroriga ilovaning 248-bandi.