原始台語
音系 > 声调

原始台语在响音做韵尾的音节有3个对立的声调，且阻碍音做韵尾的音节没有声调对立。这和中古汉语的情况非常相似。为便于追踪历时来源，原始台语常被描述为有4个声调，记作*A、*B、*C和*D，*D是匹配所有入声音节的非音位调。这些声调可以进一步分析为阴(*A1 [1], *B1 [3], *C1 [5], *D1 [7])和阳(*A2 [2], *B2 [4], *C2 [6], *D2 [8])。*D调也可分析为*DS(短元音)和*DL(长元音)调。考虑清浊对立，这些调类有*DS1 [7]、*DS2 [8]、*DL1 [9]和*DL2 [10]。其他壮侗语系语言也经类似约定转写。
| 清浊 | *A | *B | *C | *D |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 清音（阴声）  (字母标记) | A1 | B1 | C1 | D1 |
| Voiceless series  (数字标记) | 1 | 3 | 5 | 7 |
| 浊音（阳声）  (字母标记) | A2 | B2 | C2 | D2 |
| Voiced series  (数字标记) | 2 | 4 | 6 | 8 |
下表介绍的原始台语声调特征改编自张高峰拟音。: p. 271注意*B和*D语音学上很相似。
|  | *A | *B | *C | *D |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 韵尾类型 | 响音 | 响音 | 响音 | 阻碍音 |
| 调值高度 | 中 | 低 | 高 | 低 |
| 升降 | 平 | 低升 | 高降 | 低升 |
| 元音长短 | – | 长 | 短 | – |
| 音质 | 模式 | 嘎裂 | 声门 constriction | – |
原始台语声调在现代壮傣语支分化，取决于以下条件：
"擦音":次清声母、清擦音、清响音
全清声母
声门化/内爆声母
全浊声母
另外William J. Gedney创建了"调盒"理论以帮助判定现代台语的历时调类分化和合流。在所谓格德尼调盒中共有20个可能空位。
|  | *A | *B | *C | *DS | *DL |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 次清  | A1 | B1 | C1 | DS1 | DL1 |
| 全清  | A1 | B1 | C1 | DS1 | DL1 |
| 内爆音  | A1 | B1 | C1 | DS1 | DL1 |
| 浊音 | A2 | B2 | C2 | DS2 | DL2 |
原始台语声调和中古汉语声调规则对应。 (注意上古汉语无声调。)下列调类对应来自Luo(2008)。注意原始台语*B调类对应中古汉语去声，反之亦然。
| 原始台语 声调 | 标记 (书面泰语正字法) | 中古汉语  声调 | 汉语名 | 标记 (中古汉语) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *A | 无标记 | A | 平 | 无标记 |
| *B | 由-' (mai ek)标记 | C | 去 | 由-h (mai tho)标记 |
| *C | 由-้ (mai tho)标记 | B | 上 | 由-x标记 |
| *D | 无标记 | D | 入 | 由-p, -t, -k标记 |
Gedney (1972)也包括一张表，为特定壮傣语的调值、分化、合流提供指示词。格德尼调盒的每个空都需要至少3个指示词。在分号前的指示词来自Gedney (1972)，分号后的来自Somsonge (2012)和Jackson, et al. (2012)。标准泰语词以斜体转写在下面给出。
|  | *A | *B | *C | *DS | *DL |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1: 次清  | huu หู 耳,  khaa ขา 腿,  hua หัว 头;  sɔɔŋ สอง 二,  maa หมา 狗 | khay ไข่ 蛋,  phaa ผ่า 掰,  khaw เข่า 膝;  may ใหม่ 新,  sii สี่ 四 | khaaw ข้าว 米,  sɨa เสื้อ 衫,  khaa ฆ่า 杀,  khay ไข้ 病,  haa ห้า 五;  thuay ถ้วย 杯,  mɔɔ หม้อ 锅,  naa หน้า 脸,  待 | mat หมัด 蚤,  suk สุก 熟,  phak ผัก 菜;  hok หก 六,  sip สิบ 十 | khaat ขาด 断,  ŋɨak เหงือก 树胶,  haap หาบ 用扁担扛;  khuat ขวด 瓶,  phuuk ผูก 绑,  sɔɔk ศอก 肘,  khɛɛk แขก 客,  果 |
| 2: 全清  | pii ปี 年,  taa ตา 眼,  kin กิน 吃;  kaa กา 壶,  plaa ปลา 鱼 | paa ป่า 林,  kay ไก่ 鸡,  kɛɛ แก่ 老;  taw เต่า 龟,  paw เป่า 吹,  pii ปี 笛, 矮 | paa ป้า 姑,  klaa กล้า 稻苗,  tom ต้ม 沸;  kaw เก้า 九,  klay ใกล้ 近, 短 | kop กบ 蛙,  tap ตับ 肝,  cep เจ็บ 伤;  pet เป็ด 鸭,  tok ตก 落 | pɔɔt ปอด 肺,  piik ปีก 翼,  tɔɔk ตอก 重击;  pɛɛt แปด 八,  paak ปาก 口,  taak ตาก 曝,  抱 |
| 3: 内爆  | bin บิน 飞,  dɛɛŋ แดง 红,  daaw ดาว 星;  bay ใบ 叶, 鼻 | baa บ่า 肩,  baaw บ่าว 年轻人,  daa ด่า 骂;  ʔim อิ่ม 满, 泉 | baan บ้าน 村,  baa บ้า 狂,  ʔaa อ้า 张（嘴）;  ʔɔy อ้อย 蔗,  daam ด้าม 柄,  daay ด้าย 线 | bet เบ็ด 鱼钩,  dip ดิบ 生（熟）,  ʔok อก 胸膛;  dɨk ดึก 迟,  灭 | dɛɛt แดด 阳光,  ʔaap อาบ 浴,  dɔɔk ดอก 花;  ʔɔɔk ออก 出 |
| 4: 浊 | mɨɨ มือ 手,  khwaay ควาย 水牛,  naa นา 田;  ŋuu งู 舌,  屋 | phii พี่ 长辈,  phɔɔ พ่อ 父,  ray ไร่ 旱田;  naŋ นั่ง 坐,  lɨay เลื่อย 锯,  灰,  尿,  胡须 | nam น้ำ 水,  nɔɔŋ น้อง 小辈,  may ไม้ 木,  maa ม้า 马;  lin ลิ้น 舌,  thɔɔŋ ท้อง 腹 | nok นก 鸟,  mat มัด 绑,  lak ลัก 偷;  sak ซัก 洗（衣）,  mot มด 蚁,  lep เล็บ 指甲 | miit มีด 刀,  luuk ลูก 子,  lɨat เลือด 血,  nɔɔk นอก 外;  chɨak เชือก 绳,  raak ราก 根,  鼻涕, 拉 |
注意其他分支的声调情况可能不同，所以指示词表不能用于其他壮侗语分支如侗水语支。下表介绍了壮傣语支和侗水语支间的差异。
| 词汇 | 壮傣 | 侗水 |
| --- | --- | --- |
| 猪 | A1 | B1 |
狗: A1
| 鼠 | A1 | C1 |
| 田 | A2 (na) | B1 (ja) |
| 舌 | A2 (lin) | A2 (ma) |